Concept verslag Forum Samenleving 10 februari 2026

En betekent het nog iets voor de scholen die al wel plannen hadden voor nieuwbouw en moeten die dat dan nu aanpassen? Lopen die gesprekken al of gaat dat nu op basis van de beslissing die we als raad dan nemen, gaan die gesprekken dan plaatsvinden? En dan ben ik voor de eerste termijn rond en ook heel nieuwsgierig naar de andere beantwoording. Pagina 17 van 57

Concept verslag Forum Samenleving 10 februari 2026

De voorzitter: Dank u wel. Dan wil ik graag het woord geven aan de fractie van Rijswijks Belang. Mevrouw Koegler Böhm: Dank u wel, voorzitter. En dank aan de wethouder voor de actualisatie van het Integraal Huisvestingsplan. Rijswijks Belang heeft over een tweetal aspecten vragen. Ten eerste de inclusieve ruimte. Het college voor om 50 vierkante meter inclusieve ruimte per project beschikbaar te maken. In het voorstel lees ik dan vervolgens heel veel over natuurinclusief bouwen, groene daken, biodiversiteit, klimaatbestendige pleinen. Maar ik zie heel weinig terug over de andere vorm van inclusiviteit, die in het onderwijs minstens net zo belangrijk is. En dat zijn toegankelijke, veilige en ondersteunende ruimte voor leerlingen met fysieke, cognitieve of sociaal-emotionele behoefte. Ik vroeg me af of dat klopt. En hoe het college gaat borgen dat scholen niet alleen natuurinclusief zijn, maar ook onderwijs inclusief worden gebouwd? Zodat inclusiviteit niet alleen maar over planten gaat, maar juist ook over kinderen. Dat hoort voor Rijswijks Belang ook bij de basis van normaal modern onderwijs.

En dan vraagt Rijswijks Belang zich ook af: al die genoemde natuurinclusieve maatregelen, worden scholen niet opgezadeld met extra ambities of complexe verplichtingen, die verder gaan dan wat praktisch en haalbaar is? En kan het college toelichten hoe dat wordt geborgd, dat dit natuurinclusieve pakket vooral bestaat uit realistische, onderhoudsarme maatregelen die passen binnen een normaal degelijk schoolvastgoedbeleid en dat het niet uitgroeit tot een soort ideologisch programma? En dan tenslotte de netcongestie. In de toelichting staat dat de netcongestie ertoe kan leiden dat benodigde elektrische aansluitingen niet op tijd beschikbaar zijn. Dat is een groot risico voor het IHP, want duurzame installaties lopen dan vertraging op. Dat is een structureel probleem, waar we meer mee te maken hebben in onze stad en ook landelijk. En in het raadsvoorstel staat dat als maatregel die het college neemt dat er vroegtijdig afgestemd gaat worden met de netbeheerder. Dat lijkt Rijswijks Belang onvoldoende. En kan het college toelichten welke concrete alternatieven of welke noodscenario's ingezet kunnen worden als de netbeheerder simpelweg geen capaciteit kan leveren? De voorzitter: Dank u wel. Geef ik graag het woord aan de fractie van Wij. Rijswijk. Mevrouw Jansen-Dirkx: Dank u wel, voorzitter. En dank ook aan het college voor dit raadsvoorstel. Wij.

Rijswijk is blij om te lezen dat punten die door onze fractie zijn ingebracht terug te vinden zijn in het voorstel. Wij. Rijswijk is absoluut kritisch geweest als het gaat om het meegroeien van het aantal onderwijsplekken in Rijswijk ten opzichte van de algehele groei van de stad. Maar we hebben daar ook altijd gewezen op het feit dat leerlingenaantal belangrijk en leidend zouden moeten zijn en hier duidelijk golfbewegingen in zitten. Daarom is flexibiliteit absoluut een must. Met dit plan ziet Wij. Rijswijk duidelijk dat er intenties zijn om flexibel te bouwen, maar een daadwerkelijke uitwerking van dergelijke plannen ontbreekt dan weer wel. Kan de wethouder aangeven hoe deze intenties worden omgezet in acties? En is het bijvoorbeeld zo dat er per project een uitwerking komt voor dubbel gebruik van ruimtes of zelfs een uitwerking op lange termijn? En de heer Smith refereerde er al aan, als er een lange leegstand is, dat er dan geen kraak of antikraak gebeurt, maar misschien eventueel met lagere leerlingenaantallen er opties zijn als flexibele huisvesting voor bijvoorbeeld studenten. Wat Wij. Rijswijk betreft, houdt die flexibiliteit trouwens niet alleen op bij bouwen. Onze stad is in beweging en groeit enorm. Dat maakt dat we als raad en college flexibel moeten zijn als het gaat om dit IHP. Wij steunen het idee van een lang IHP.

Maar in de stad die zo snel verandert, is het voor ons belangrijk dat de raad niet alleen achteraf meekijkt, maar ook aan de voorkant kan bijsturen. Daarom vraagt Wij om een toezegging. Is het college bereid om toe te zeggen dat de raad niet alleen wordt geïnformeerd over de voortgang van het IHP, maar ook daadwerkelijk kan meewegen en bijsturen als ontwikkelingen in de wijk of de groei van de stad daar aanleiding toe geven? En dan nog de financiën. Het is onze wettelijke taak om te zorgen voor onderwijshuisvesting. En dat is niet gratis. Wij. Rijswijk is zich ervan bewust dat de snelheid op vele vlakken wenselijk is. En daarom snappen we het feit dat Pagina 18 van 57

Concept verslag Forum Samenleving 10 februari 2026

er gevraagd is om een mandaat om het college bevoegdheid te geven om investeringskredieten toe te kennen. We stemmen in met dat mandaat voor het college, maar niet met het loslaten van onze kaderstellende en controlerende rol, die verantwoordelijkheid blijft onverminderd bij de raad. We vragen het college tijdig naar de raad te komen, mochten de financiële kaders niet meer toereikend genoeg blijken. Mogelijk kan de wethouder toezeggen dat in de jaarlijkse terugkoppeling op het IHP een financiële paragraaf opgenomen kan worden, die aangeeft of we nog in het groen zitten. En dat was pan intended, want we hebben het ook veel over groen gehad in dit voorstel of misschien richting oranje gaan of zelfs rood. Dat laatste zou trouwens niet wenselijk zijn, want dat zijn we liever voor. Tot zover onze eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik graag het woord aan de fractie van de Partij van de Arbeid. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, dank. Ook wij sluiten ons graag aan bij de uitgangspunten van het raadsvoorstel. Dat naast een solide huisvesting qua vierkante meters ook prioriteit geeft aan duurzame en natuurinclusieve bouw en toegankelijke scholen voor leerlingen. Daar zijn we heel erg blij mee. En het is een mooie actuele aanvulling op ons vorige IHP.

Wat betreft de leerlingenaantallen hebben we een vraag over de grenzen wat betreft de opheffingsnorm, omdat we hier in Rijswijk ook mee te maken hebben. De heer Smith raakte dat punt ook al aan. En dan hebben we het over spreiding van leerlingen over de verschillende wijken, maar ook over de onderwijsvrijheid van ouders om een school naar keuze te kunnen kiezen, zeker in het basisonderwijs. Wat zijn de prognoses voor scholen die nu de opheffingsnorm riskeren en kunnen we hier ook gemeentebeleid op voeren in relatie tot onze buurgemeenten? Is onze vraag. En de vraag over wissellocaties van GroenLinks delen wij ook. Voorzitter, tot zover. Dank. De voorzitter: Dank u wel. Geef ik graag het woord aan de fractie van het CDA. Mevrouw Van Schie: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Wij zijn blij met dit plan. Wij vinden het zeer positief dat schoolbesturen niet langer voor iedere nieuwe voorziening apart budget aan hoeven te vragen. Dat betekent een hoop rompslomp minder. We hebben nog wel een aantal vragen. Een aantal daarvan zijn al gesteld, dus dat zal ik niet nog een keer doen.

Ik wil graag nog van de wethouder horen of wij nog in moeten stemmen met een geoormerkt investeringsbudget of dat dat aan onze aandacht is ontsnapt? Of er zekerheid is over de 10 procent restwaarde? En als dat niet het geval is, hoe we daarmee omgaan? Voor de meerkosten van het kwaliteitskader hoeft niet te worden teruggegrepen op de raad. Klopt dit? En hoe wordt dat dan opgelost? Wij vragen ons af of het klopt dat de 6,8 miljoen euro de enige kosten zijn die uiteindelijk ten laste van Rijswijk komen en dat alle andere kosten met betrekking tot huisvesting door het Rijk uiteindelijk worden gedekt. En betekent dat dan dat de totale kosten van dit IHP voor de komende 4 jaar 68 miljoen euro zijn? Verder willen wij nog graag weten hoe we met ons eigen vermogen omgaan. Dat is wel even aangetipt in het voorstel, maar niet verder uitgewerkt. En mijn laatste vraag is: kunnen we zonder dit plan wel de Dumea-subsidies, als ik het goed zeg, krijgen voor Het Kristal? Dat waren mijn vragen in de eerste termijn. Dank u wel, mijnheer de voorzitter. De voorzitter: Dank u. Geef ik graag het woord aan de fractie van ChristenUnie. Ga uw gang. Mevrouw Harmsen: Mevrouw Harmsen van de ChristenUnie. Dank u. Ik heb een opmerking, een compliment en een vraag. Er zijn al heel veel vragen gesteld.

Compliment dat nu ook in dit Integraal Huisvestingsplan ook klimaatadaptief en groen ook centraal staat in de bouw. Dat is mooi met alle renovatie, nieuwbouw die gepland staat. Dat is mooi om te lezen. Mijn vraag gaat meer over de berekening van de leerlingenaantallen. En dat is van een rapport van een bureau geweest, 88 pagina's, gebaseerd op een aantal statistische aannames. Maar scholen maken ook hun eigen beleid. Ze kiezen ervoor om bijvoorbeeld alleen maar onderbouw te gaan doen of de bovenbouw mee te Pagina 19 van 57

Concept verslag Forum Samenleving 10 februari 2026

nemen. Het kan zijn dat GSR heel ambitieus wordt. Die heeft een andere locatie ook in Rotterdam en die zegt: we willen toch in Den Haag gaan uitbreiden. Dat is hier niet meegerekend. Het is allemaal hypothetisch, hoor. Maar het is wel een keuze om een statistische berekening te doen voor de leerlingenaantallen en daarmee dus ook de bouw. Terwijl scholen ook hun eigen ambities of beleid hierin kunnen hebben. De vraag aan de wethouder is: ziet u daar een probleem in of niet? Hoe weegt u dit rapport en kan dat nog effect hebben op de bouw zelf, de bouwplannen? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u. Dan geef ik graag het woord aan de fractie van de Rijswijkse VVD. De heer Loof: Dank, voorzitter. Voorzitter, de Rijswijkse VVD begrijpt de zorgen die er zijn over onder andere achterstallig onderhoud van onderwijspanden. Dat is ook een groot probleem landelijk. Dan doen we het in Rijswijk nog relatief goed, maar het is wel zaak dat wij vooruitlopen en er ook voor zorgen dat die achterstanden ook niet gaan toenemen of uiteindelijk zo erg worden dat daken gaan lekken. Want ook daarvan zijn genoeg voorbeelden in den lande te vinden. Voorzitter, ik wil voornamelijk, los van de inhoud en los van de huisvesting, ook een paar andere punten aanstippen, zoals samenwerking.

En ik wil graag van het college weten op welke manier zij ook samenwerking tussen scholen stimuleren en of scholen niet samen meer op één locatie in bijvoorbeeld een groter pand kunnen gaan samenwerken? Ook vanwege de schaarsheid van middelen. En enkele partijen hebben het al genoemd. Er zijn enkele scholen die onder de gemeentelijke opheffingsnorm lijken te zitten en hier ook de komende jaren onder blijven. Dat is redelijk problematisch, zeker als dat meer dan een paar jaar is, omdat het ministerie dan de bekostiging zal gaan stopzetten. En dus aan de wethouder ook de vraag of dat gevolgen heeft voor de instandhouding van die scholen? En is het college in het licht van die opheffingsnorm ook al bezig om met schoolbesturen te kijken of het noodzakelijk zal zijn om met andere schoolbesturen samen te gaan werken? Bijvoorbeeld door middel van fusies of iets dergelijks. Want zoals mevrouw Van Nunen bijvoorbeeld al aangeeft, kan er zeker gemeentelijk beleid worden gemaakt, namelijk door samenwerking te stimuleren. Daar graag een antwoord op van de wethouder. En dat heeft niet alleen te maken met instandhouding, want dat hoeft op zich geen doel op zichzelf te zijn, maar vooral ook de inzet van schaarse middelen, zoals geld en personeel.

En als ergens zou blijken dat het opheffen beter uitpakt, ook voor de verdeling van leraren en de verdeling van middelen en leerlingen ondertussen niet verder hoeven te reizen dan bij de school die eventueel wordt opgeheven, dan kan daar prima een keuze in worden gemaakt. Maar dan moet wel inzichtelijk zijn wat daarvan de gevolgen zijn. En daarbij zijn wij ook benieuwd naar samenwerking in brede zin. Hoe zorgen we ervoor dat achterstanden op scholen worden weggewerkt? Hoe is de samenwerking met de gemeente en ook het integrale samengaan, de integrale aanpak van problemen op de scholen? We hebben veel scholen, waar ook veel Haagse kinderen op zitten, kinderen uit Delft, ook veel Rijswijkers, met veel grootstedelijke problematiek, maar wel met minder middelen. Als je dat bijvoorbeeld vergelijkt met de gemeente Den Haag, die miljoenen krijgt vanuit het Rijk, omdat het toevallig een grotere gemeente is. Hoe zorgt de gemeente dat op die scholen problemen die, ik zou bijna willen zeggen onderhuids zijn, die je misschien niet goed kan zien, wel goed integraal worden aangepakt? Hoe staan schoolbesturen in Rijswijk hiertegenover? En is de gemeente ook bezig om te zorgen dat schoolbesturen hier ook samen met elkaar kijken wat mogelijk is. Dat was het. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Loof. Dan geef ik graag nog het woord aan de fractie van Beter voor Rijswijk.

De heer Nunnikhoven: Dank u wel, voorzitter. Als je als een van de laatste bent, dan zijn de meeste vragen al weg. Ik heb er nog eentje over. De jeugd heeft de toekomst. Beter voor Rijswijk is heel blij met dit stuk en dat we gaan investeren in onderwijs. Ik heb alleen nog een kort vraagje. Op bijlage A Pagina 20 van 57

Concept verslag Forum Samenleving 10 februari 2026

pagina 17 van de 42 daar staat de tekst: bij de permanente huisvesting van KC Natuurrijk wordt een sportzaal gerealiseerd, mede ten behoeve van het bewegingsonderwijs. Het multifunctioneel gebruik voor het bewegingsonderwijs is een gymzaal kwantitatief voldoende en is dan ook het uitgangspunt voor de financiële doorrekening in het IHP. Dan is mijn vraag: waarom wordt er qua kosten niet gelijk rekening gehouden met een sportzaal? Dan is mijn tweede vraag: is deze sportzaal net zo groot als de Steenvoordeschool? En uitlopend op agendapunt 13: zou er op deze locatie, omdat het behoefteonderzoek aangeeft dat we nog één sporthal nodig hebben in de toekomst, een sporthal geplaatst kunnen worden? Dit waren mijn vragen. De voorzitter: Dank u wel. Geef ik graag het woord aan de wethouder voor de eerste termijn. Ga uw gang. Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, dank je wel. Sorry, maar ik moest heel even de laatste zin afschrijven, anders dan gaat dat niet helemaal goed. Voorzitter, om te beginnen met ik denk toch wel de vraag van Rijswijks Belang. Tenminste, die een soort samenhang maakt van inclusief onderwijs en natuurinclusief, wat twee totaal verschillende dingen zijn, maar daar refereerde u zelf gelukkig ook al aan.

Want inclusief onderwijs en dan pak ik ook gelijk de vraag mee van D66, daar wordt heel veel over gesproken binnen de Rijksoverheid voornamelijk, op het Ministerie van Onderwijs en dergelijke. Alleen er wordt heel weinig mee gedaan. Dus er wordt heel veel gepraat. Er wordt heel weinig gedaan. Dat stoort mij en dat stoorde mij in zo’n mate, dat ik dacht: ik heb nu de kans om een nieuw IHP op te stellen samen met de schoolbesturen in Rijswijk. En als we echt inclusief onderwijs willen hebben hier. Dus een onderwijssysteem voor kinderen met en zonder beperking, die op een school terechtkunnen in nabijheid van huis, met gelijke kansen ondersteuning die zij nodig hebben, dan is nu het moment om dat te doen. En daarom is ook de keuze gemaakt die 50 vierkante meter. Want ik heb geen wettelijke verplichting. Sterker nog, ik word er niet eens voor gecompenseerd. Het is een vraag die ik aan de gemeenteraad stel, die ook in dit IHP genoemd is als een van de toevoegingen die wij als college zouden willen doen in ons onderwijs. En dat is het daadwerkelijk toevoegen van vierkante meters, om inclusief onderwijs daadwerkelijk inclusief onderwijs te laten zijn. Wat er nu gebeurt, is dat er vaak een lerarenkamer wordt opgeofferd door schoolbestuur en schooldirecteuren die het inclusief onderwijs ook superbelangrijk vinden, maar daar geen plek voor hebben.

En daarom gesprekken laten plaatsvinden in de koffieruimte van de leerkrachten, die vervolgens dus niet dat momentje pauze hebben dat ze even niet in die klas zitten waar ze al heel de dag zitten. Dat is het inclusief onderwijs in het kort. Ik kan daar heel lang over doorpraten, want ik word er zelf heel blij van als we dat eindelijk eens kunnen doen voor onze leerlingen. Maar vanuit die context hebben we dus gekozen voor die 50 vierkante meter en ook geen verschil in school. Dus iedere school heeft daarom die 50 vierkante meter. Dat zijn we ook overeengekomen met de schoolbesturen, want dit is echt een co-creatie met elkaar. En daarop wordt inclusie bij alle scholen op een gelijke wijze gefaciliteerd, zonder dat we onderscheid maken in de grootheid of het type van een school. Voorzitter, er is mij gevraagd over het natuurinclusief bouwen en de directe omgeving, zoals de schoolpleinen, door D66. Wij vinden dat natuurinclusief bouwen kan bijdragen aan een hele hoop zaken. Dat herkennen we bij het college. Maar het schoolbestuur bepaalt uiteindelijk wel, zoals ik altijd al zeg, de inrichting van haar schoolpleinen. Daar mag ik van alles van vinden, maar zij mogen uiteindelijk beslissen.

En u heeft gevraagd: wat betekent het nieuwe IHP voor de scholen die al eerder een investeringskrediet hadden en die nu komen te vervallen? U refereert aan de Melodie, de Piramide, de Akker en anderen. En voor scholen die al vergevorderd zijn. De Steenvoordeschool is niet meegenomen in dit IHP. De bouw is begonnen. Dat zien we dagdagelijks mooier worden. En voor de andere investeringen geldt dat de voorbereiding nog loopt. En omdat we iedereen gelijk willen behandelen, is besloten om deze projecten mee te nemen in de herijking van deze nieuwe investeringskredieten. En de oude kredieten zullen daarmee komen te vervallen. Voorzitter, dan ga ik Pagina 21 van 57

Concept verslag Forum Samenleving 10 februari 2026

ga door naar de vragen van GroenLinks, die ook door meerdere fracties zijn gesteld. Maar in het plan … U stelt vragen over de wissellocatie. Hoe worden die dan ingezet om leegstand te vermijden en beheer en antikraak? De inzet van een wissellocatie is afhankelijk van de projectplanning. Maar als een project bijvoorbeeld vertraging oploopt en het pand tijdelijk leeg komt te staan, wordt er vanuit het maatschappelijk vastgoed, uit die portefeuille, wordt er bekeken welke mogelijkheden er zijn voor tijdelijk gebruik. En daarbij wordt gezocht naar een oplossing om leegstand zoveel mogelijk te voorkomen. En u vraagt: wat zijn dan de kosten voor de gemeente voor het in stand houden van de leegstaande gebouwen die als wissellocatie worden ingezet? De gemeente start met één wissellocatie. Die zal waarschijnlijk worden aangekocht en in 2026 later wordt hier een businesscase voor opgesteld. In die businesscase wordt onder andere de kosten voor het in stand houden van de wissellocatie inzichtelijk gemaakt. En er worden duidelijke afspraken vastgelegd over de financiële verantwoordelijkheden en de verdeling van de kosten tussen de gemeentes en de schoolbesturen. Op welke wijze worden de kosten gemaakt? Dat heb ik verteld en hoe we dat met de schoolbesturen regelen. U heeft gevraagd om de Randstadtoeslag.

Daar waar dat niet toepasselijk is op dit IHP, wil GroenLinks graag weten wat deze toeslag inhoudt. De randstadtoeslag heeft in dit IP geen onderwijsinhoudelijke betekenis, maar dat gaat over hogere bouwkosten die gelden in de Randstad. En om hier rekening mee te houden is gekozen voor een opslag van 150 euro de vierkante meter. En die toeslag wordt gehanteerd om een realistischere begroting neer te zetten en voldoende budget te reserveren voor projecten in het IHP. En dat bedrag sluit aan bij bedragen die ook door andere Randstadgemeenten worden toegepast. Daar komt hij vandaan. U heeft gevraagd over, betreft de leerlingennormen. Heeft u gezegd: is het mogelijk dat de gemeente met het schoolbestuur een gesprek gehad over de inzet van mogelijke fysiek overcapaciteit ? Ja, dat is mogelijk. Want wanneer er sprake is van leegstand, wordt in overleg tussen het schoolbestuur en de gemeente gekeken naar invulling van de beschikbare ruimtes die leegstaan. Daar kan bijvoorbeeld worden gedacht aan peuteropvang, wat weleens gebeurd of andere maatschappelijke voorzieningen. En deze gesprekken worden altijd al gevoerd om leegstand zoveel als mogelijk te voorkomen.

En als laatste vraag heeft GroenLinks gesteld: heeft de gemeente enige zeggenschap of invloed op tot de beslissing of scholen rechtmatig openblijven? De gemeente heeft formeel geen zeggenschap over de vraag of een school rechtmatig open kan blijven, want die bevoegdheid ligt bij een schoolbestuur en bij het Ministerie van Onderwijs. Maar wanneer een school langdurig onder een leerlingennorm zit of niet meer aan wettelijke eisen kan voldoen, dan vindt er uiteraard wel overleg plaats tussen het schoolbestuur en het ministerie. En de gemeente wordt dan wel betrokken vanuit haar verantwoordelijkheid voor onderwijshuisvesting. En om dan vanuit die hoedanigheid de gevolgen voor de lokale situatie goed af te stemmen. Dus het besluit om het openhouden of het sluiten van een school wordt uiteindelijk door een schoolbestuur genomen, in afstemming met het Ministerie van Onderwijs, waarbij wij als gesprekspartner aan tafel worden gezet. Voorzitter, eens even kijken. Wat hebben we nog meer allemaal in de vragen? De vraag over de DUMAVA-subsidie die werd gesteld door CDA en vanuit Het Kristal. Die is mogelijk, maar die aanvraag moet door het schoolbestuur worden ingediend, mevrouw Van Schie. En daar zetten we absoluut op in en daar gaan we ook voor, maar er blijft een kans dat dat niet lukt. U heeft gevraagd of de budgetten zijn geoormerkt.

Ja, die zijn geoormerkt en mogen alleen binnen het IHP fase I worden ingezet. Met meerkosten terug naar de raad. Als blijkt in de businesscase dat het budget uit het IHP wordt overschreden, dan moet ik terug naar de raad. Dat is iets wat ik sowieso moet doen en dat zal ook blijken uit aanbestedingen. Dat is ook een vraag die Wij mij had gesteld, volgens mij in ieder geval in dezelfde richting. We zullen de raad jaarlijks informeren over de financiën en ook met een planning met kleurcodes. Dat is fijn, dat is de groene, oranje, roodkwestie waar u aan refereerde. Voorzitter, had de Partij van de Arbeid het nog over ouders en keuzevrijheid van welke school een kind gaat. En dat blijft een keuze van de ouders en de kinderen. We bekijken het IHP per wijk naar de leerlingenprognoses en de capaciteit van scholen. En we sturen Pagina 22 van 57

Concept verslag Forum Samenleving 10 februari 2026

daar dan ook op om de leegstand te voorkomen. En we zijn constant in gesprek met de regiogemeenten om leerlingenprognoses in de gaten te houden. En waar we kunnen, dan sturen we daar ook op. Ik zit ook een aantal keer per jaar met de schoolbesturen, zowel primair onderwijs als voortgezet onderwijs, aan tafel. En dan hebben we het ook over vele onderwerpen, maar zij hebben niet alleen scholen in Rijswijk. Het Laurentius, ik noem er maar een of de Librijn, dat zijn onder andere schoolbesturen waar wij hier ook mee te maken hebben. Die hebben ook scholen in Delft en ook in Den Haag. Daar hebben wij gesprekken mee. Daar is samenwerking. Voorzitter, de VVD vroeg mij nog: achterstand op scholen. Achterstandenbeleid dat valt dan weer niet per se in de huisvesting, waar we het dan vandaag weer over hebben. Want dat is dan weer meer het vakinhoudelijk van het onderwijs. Maar u heeft mij ook gevraagd: hoe gaan we dan om met, tussen haakjes gezegd, problemen op school en kijken we samen naar wat nodig is met de schoolbesturen? Toevalligerwijs, alsof kunt u gedachten lezen, zijn we momenteel heel druk in gesprek met het voortgezet onderwijs in Rijswijk. In ieder geval om daar te kijken naar een visie. Omdat wij ook zien dat daar veel Haagse kinderen bij ons op school zitten en onze kinderen weer veel de gemeentegrens overgaan, vooral naar Delft als je van Rijswijk Buiten kijkt.

En kinderen gaan ook lekker liefst dichtbij op school. Dat is ook een feit, dichtbij fietsen, niet al te lang fietsen, maar ze gaan ook net zo goed vanuit Rijswijk naar een Sint-Maarten College in Voorburg of een … Sommige kinderen gaan heel specifiek naar het Haags Montessori Lyceum, omdat dat een van de weinige Montessorilyceums zijn voor het middelbaar onderwijs. Voorzitter, er is mij nog gevraagd de sportzaal versus gymzaalkwestie bij het IKC Natuurrijk in Pasgeld. En ik moet u vertellen dat vanuit onderwijshuisvesting we verplicht zijn om bewegingsonderwijs mee te nemen. Dat is de wetgeving en de zorgplicht die wij hebben. We hebben in Rijswijk tegelijkertijd ook de afspraak gemaakt met uw raad en de wensen uitgesproken dat we geen gymzalen bouwen, maar sportzalen. Zodat we er multifunctioneel gebruik van kunnen maken. Daar is geen ruimte voor een sporthal op die plek, maar een sportzaal in de grootte van de Steenvoordeschool dat is volgens mij zeker de bedoeling. Dat is het antwoord wat ik u kan geven. En dat betekent ook dat er een separaat voorstel ter zijner tijd naar u toe zal komen, omdat ik in het IHP de gelden heb zitten voor de afmeting van de gymzaal, maar we willen daar een sportzaal. Daarom staat het ook opgenomen in het IHP. Zodat u weet dat daar nog een separaat voorstel voor komt om die sportzaal te realiseren aldaar.

Voorzitter, de leerlingenprognoses van de ChristenUnie. Die worden besproken in het bestuurlijk overleg en tijdens het proces van het IHP is afgesproken dat de leerlingenprognoses door elk schoolbestuur worden erkend om geen discussies met elkaar te krijgen. Daar hebben we gesprekken over gevoerd. Voorzitter, de VVD heeft nog gevraagd: stimuleren van scholen en samen te voegen. Daar kijken we naar voor zover dat mogelijk is. Een optie is bijvoorbeeld om te onderzoeken of de twee nabijgelegen scholen kunnen samenwerken of de ene bij de andere school kan gymmen. Dat wordt regelmatig verkend en daarnaast stimuleren we de samenwerking door samen te werken in de regio. Met andere gemeenten en schoolbesturen werken we aan de uitvoering van het IHP. En we sluiten regelmatig aan bij regionale bijeenkomsten en ontwikkelingen bij onze grotere gemeenten naast ons, om die ook te volgen en daarop in te spelen zo nodig. Voorzitter, heb ik dan alle vragen gehad? Even kijken. Ik denk het niet, maar er waren er zoveel. Ik heb bijna blauwe vingers van het schijven. Die moeten we dan maar even in de tweede termijn meenemen. De voorzitter: Ik wilde net zeggen: een tweede termijn voor mevrouw de wethouder. Begin ik weer even met de fractie van GroenLinks. Heeft u behoefte aan een tweede termijn? Nee, dat is mooi. Fractie van D66, ga uw gang.

Mevrouw Woudstra: Ik wilde net een punt van orde maken toen ik ergens naar aan het ogen was. Dat misschien eerst. Er is wel behoefte aan frisse lucht. En er is heel vriendelijk een deur opengezet, maar als er nog meer maatregelen zijn … Pagina 23 van 57

Concept verslag Forum Samenleving 10 februari 2026

De voorzitter: Achter u is ook nog een raam. Mevrouw Woudstra: Dan is dat heel erg prettig. Gooi jij even nog wat frisse lucht erin. Dank aan de collega's. Maar dan over het onderwerp. Fijn dat we vanavond uitgebreid met zijn allen echt onderwijshuisvesting bespreken en nu een keer in samenhang. Niet één school of de rest. Dank, aan de wethouder. Nu blijkt ook hoeveel werk het is, hoeveel uitzoekwerk er is en welke wil de gemeente hier allemaal op zich neemt. Eerder met de wethouder ook wel discussie gehad over welke vergoeding krijgt de gemeente per vierkante meter en wat gaan we zelf doen? Omdat blijkt dat die vierkante meters niet voldoen. Maar ook, hij kwam al voorbij, de toeslag dat er als je naar de normen kijkt met hele rare bedragen in onze ogen wordt gerekend. Ik heb daar eerder met de wethouder contact over gehad. Zal iedereen ook oproep, omdat het ook de wethouder van Gouda is, in de VNG het aanspreekpunt, begreep. Ik weet dat eraan gewerkt wordt en ik ben blij om te horen dat de wethouder en ik ons daar allebei heel erg zorgen over maken. Ik zal die zorgen ook naar mijn andere politieke medestanders overbrengen op landelijk en regionaal niveau. Misschien gaat het jaren duren, maar dat hier toch echt actie op nodig is, omdat onze kinderen de toekomst zijn en je niet over inclusieve scholen moet praten, maar er wat mee moet doen.

En dat betekent meer vierkante meters voor de rolstoel, voor de krukken, voor extra les, voor wat naast de school gebeurt. Als mensen ons woord inclusie anders lezen, nee, dit is wat wij met inclusief bedoelen en dat iedereen mee kan doen, dat daar dus ook ruimte voor is en aandacht voor is en niet alleen maar over wordt gepraat. Dank, voor de antwoorden op de andere punten. De inrichting is aan scholen, maar het is zeker fijn als scholen van een schoolplein … Maar zeker fijn als die ruimte ervoor is en er ook op die manier buiten les gegeven kan worden. Voor iedereen die zegt: dat is niet praktisch. Er zijn prachtige scholen in het buitenland waar er niet stenen op een schoolplein liggen, wat heel erg praktisch is, waardoor je er juist meer les kan geven. Ik wil elke school aanmoedigen om vooral die voorbeelden te zien en te volgen. En niet de standaard van de bouwer voor een stenenterrein te volgen, omdat ervan wordt uitgegaan dat het praktisch is, omdat je daar tot in de lengte van jaren heel duidelijk wat mee hebt. En mogen we dat met een duur woord natuurinclusief noemen. Dat was juist ook ons punt. Het gaat over het gezond opgroeien van kinderen. En hoe ik dat ook noem, maakt niet uit, maar daar hoort goede beweegruimte bij. En dat kan ook heel anders dan met steen. En dan heb ik, denk ik, verduidelijkt wat ik wilde verduidelijken en wens ik de wethouder veel succes.

De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik graag het woord aan de fractie van Rijswijks Belang. Mevrouw Koegler Böhm: Dank u wel, voorzitter. En dank aan de wethouder voor de beantwoording. Ook voor de bevlogenheid die ze toont over inclusiviteit en het belang van inclusief onderwijs. Daar vinden we elkaar. Daar hoeven we elkaar ook niet in te overtuigen. Dat is fijn. Het is dan wel jammer dat we daar in het voorliggende stuk zo weinig over teruglezen. Ik lees heel veel over natuurinclusief en ik had die bevlogenheid van de wethouder graag in het IHP teruggezien. Dat hoeft geen twee A4tjes te zijn, maar één alinea had mooi geweest. Het is ook hard nodig, want 15 tot 20 procent van de leerlingen ... De voorzitter: Mevrouw Woudstra wil interrumperen. Mevrouw Woudstra: Even om elkaar goed te begrijpen. Ziet u die 50 vierkante meter ook als de inclusieve … Gaat het dan over de woorden die niet terugkomen om dat te beschrijven of ziet u nog een wijziging voor zich? Mevrouw Koegler Böhm: Nee, ik zie geen wijziging voor me. Ik zie die 50 vierkante meter wel als natuurinclusief. Maar als ik het stuk doorlees, dan lees ik over natuurinclusief heel veel voorbeelden. En over inclusiviteit, ik heb nergens het woord rustruimte gelezen bijvoorbeeld of prikkelvrije ruimte. Pagina 24 van 57

Concept verslag Forum Samenleving 10 februari 2026

Dat heb ik niet terug kunnen lezen in het stuk en dat mis ik dan. En als ik dan de bevlogenheid van de wethouder hoor, dan had ik dat wel graag teruggelezen. Mevrouw Woudstra: Dat verduidelijkt, maar weet dat voor ons 50 meter niet over natuurinclusief, maar over inclusie gaat. En dat het er in woordgebruik waarschijnlijk een verduidelijking had gekund. Maar dan hoeven we geen wijziging voor te stellen. Dan zitten we wel op dezelfde lijn. Mevrouw Koegler Böhm: En dan had ik graag wat meer aandacht gehad voor de 15 tot 20 procent van de leerlingen die neurodivergent zijn. Dat neemt alleen maar toe. En misschien wat minder het woord groen en planten. Ondanks dat dat ook belangrijk is. Laat dat niet ter discussie staan. Ik heb geen antwoord gekregen over een vraag over de netcongestie. Dat hoeft verder ook niet. Ik wil de wethouder graag meegeven dat ze daar voldoende aandacht voor heeft, omdat het een zwaarwegend risico is. De voorzitter: Dank u wel. Geef ik graag het woord aan de fractie van Wij. Rijswijk. Mevrouw Jansen-Dirkx: Dank u wel, voorzitter. Dank ook voor in grotendeel beantwoording van onze vragen. Ik heb nog geen antwoord gekregen op het uitwerken van plannen in flexibiliteit en in gebruik, want in het IHP wordt er wel over ambities gesproken, dubbel gebruik, maar een echte uitwerking ontbreekt.

En de vraag was: gaan we die uitwerking dan wel terugvinden in verdere uitwerking van aparte projecten, dus niet specifiek in het IHP, maar misschien in de projecten die nog gaan volgen? En voor de zekerheid, hebben we het dan ook goed begrepen dat er bij langdurige leegstand wordt gekeken naar een andere maatschappelijke invulling en zou dan ook eventueel overwogen kunnen worden dat er dan gekeken wordt naar bijvoorbeeld een optie als flexibel wonen? Waarin we dus kunnen kijken bijvoorbeeld naar woongelegenheid creëren voor studenten. Dat was mijn tweede termijn. De voorzitter: Dank u wel. Geef ik graag het woord aan de fractie van de Partij van de Arbeid. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, ook namens mij dank aan de wethouder voor de beantwoording, met name over de leerlingenaantallen en opheffingsnorm. En de suggesties van de Rijswijkse VVD over samenwerking tussen schoolbesturen, zowel ruimtelijk als fysiek en onderwijsinhoudelijk, die triggerde mij wel. En dat thema gaat voor de PvdA in ieder geval over kansengelijkheid in het onderwijs voor ieder kind. Wat ons betreft zou dat dan betekenen, ook al gaat dat dan niet over het IHP, maar u stipte het zelf aan, mijnheer Loof. Wat ons betreft zou dat betekenen dat inzet van onderwijsmiddelen, maar ook samenwerking tussen scholen meer gestimuleerd zou kunnen worden.

Bijvoorbeeld in het projectmatig werken met thema's over maatschappelijke onderwerpen. En ik ben benieuwd hoe u daartegenaan kijkt. De voorzitter: Dank u wel. Geef ik graag het woord aan mijnheer Loof, als u daar heel kort op wilt reageren of wilt u in de tweede termijn reageren? Mag ook, prima. Geef ik graag het woord aan de fractie van het CDA. Ga uw gang. Mevrouw Van Schie: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Ook dank aan de wethouder voor de beantwoording van de vragen. Ik was ook onder de indruk van het pleidooi voor inclusiviteit. En dat had wat mij betreft ook wel wat meer in het voorstel terug mogen komen. Ik heb nog een aantal vragen die niet zijn beantwoord. Dus ik probeer het nog een keer. Is er zekerheid over de 10 procent restwaarde? Klopt het dat voor meerkosten van het kwaliteitskader niet terug naar de raad hoeft te worden gegaan? Zijn de kosten voor Rijswijk uiteindelijk die 6,8 miljoen euro en worden de rest van de kosten betaald uit de bijdrage van het Rijk? En dat betekent: zijn de totale kosten dan 68 miljoen euro, 6,8 maal 10 voor de komende vier jaar? Het eigen vermogen dat is een punt wat het CDA al een Pagina 25 van 57

Concept verslag Forum Samenleving 10 februari 2026

tijd zorgen baart. Hoe gaan we dat eigen vermogen opplussen vanwege deze maatregelen, vanwege dit IHP? En dan triggerde u mij nog mevrouw de wethouder, want u zei: ik heb een vraag aan de raad over inclusief onderwijs. En wat is dan uw vraag aan ons? En mijn laatste vraag is. U laat kredieten vervallen of investeringen vervallen en komen diezelfde investeringen weer terug voor de scholen waarvoor ze eerder waren bestemd of komen die op één grote hoop en worden die weer verdeeld over de scholen, maar dan niet met dezelfde bedragen? Dat waren mijn vragen in de tweede termijn. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik graag het woord aan de fractie van de ChristenUnie. Mevrouw Harmsen: Dank u wel, voorzitter. Nog een korte opmerking. Die prognoses staan vast. Ze zijn dus niet op basis van ambities, maar op basis van statistiek. Maar dit Integraal Huisvestingsplan kan aangepast worden, mocht een school toch uit zijn voegen barsten door eigen ambitie, dan wordt het plan ook weer bijgesteld. Die opmerking wil ik toch even vastleggen. Ten tweede over inclusie en inclusief. Ik hoop dat nu helemaal duidelijk is dat we de 50 vierkante meter hebben binnen de school voor iedere vorm van inclusie, inclusief neurodivergentie, maar dat er ook onderwijsvrijheid is en iedere school de ruimte heeft letterlijk om zelf inclusie vorm te geven. Daarvoor hebben we onderwijsvrijheid.

En nog een kleine zijopmerking, toch weer over natuurinclusief bouwen. Juist neurodivergente leerlingen hebben grote baat bij groen om zich heen en bij een speels schoolplein. Dus minder tegels, meer groen, minder scherm, meer in de berm. Dat wilde ik toch even zo zeggen. Het werkt ook met elkaar mee. Ik wilde nog even die opmerking maken. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u. Dan geef ik graag het woord aan de Rijswijkse VVD. De heer Loof: Dank, voorzitter. Dank aan de wethouder voor de beantwoording. Ik zou graag van de wethouder nog iets meer horen over het stimuleren van samenwerking. Ook bij het gebruik … Niet zozeer bij het gebruik van bijvoorbeeld een gymzaal van een ander pand, maar echt het stimuleren dat schoolbesturen met elkaar gezamenlijk om tafel gaan op termijn. Dat hoeft niet binnen vijf jaar. Zien dat beide panden aan vernieuwing toe zijn en dan gezamenlijk zeggen. Volgens mij kunnen we hier iets heel moois neerzetten. Namelijk een groter pand, waarin we samen gebruik kunnen maken van alle middelen die er zijn. Zodat je die verspreiding niet meer hebt. Die soms op dit moment in één wijk kan zitten. Namelijk twee schoolgebouwen. Terwijl je ook de keuze zou kunnen maken voor een groter pand, gezamenlijke samenwerking en schoolbesturen die elkaar op die manier kunnen versterken. Ik ben vooral benieuwd of het IHP ook die ruimte eventueel zou bieden.

En wat mevrouw Van Nunen mij nog vroeg. Kansengelijkheid via het onderwijs dat is een liberaal standpunt pur sang. Zo zien we maar dat in iedereen een liberaal zit. En volgens mij als ik dat ook zo hoor, vinden mevrouw Van Nunen en ik ook elkaar bij het juist stimuleren van die samenwerking op die schaarse middelen. Juist ook om te zorgen dat leerlingen die meer ondersteuning nodig hebben, dit ook krijgen. Maar wat ik daaraan toevoegde, zit in het verlengde van wat ik net ook zei. Is dat dat ook kan betekenen dat, bijvoorbeeld in het kader van de opheffingsnorm, schoolbesturen gezamenlijk tot de conclusie komen, waarbij dus de gemeente kan stimuleren en ondersteunen, om één school te sluiten en dan gezamenlijk in een groter pand of één schoolbestuur door middel van een fusie door te gaan en die middelen zo effectiever in te zetten. Zodat dit juist ook die kansengelijkheid kan bevorderen. Want juist omdat wij als gemeente minder middelen krijgen dan bijvoorbeeld Den Haag, moeten wij het heel erg hebben van die schoolbesturen die gezamenlijk die kracht met elkaar kunnen vinden om die middelen efficiënt in te zetten. De voorzitter: Mevrouw Van Nunen wil daar graag op reageren. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, ik heb het zelf opgeroepen. Maar het is niet een-op-een wat PvdA betreft hoor, schaarsheid van middelen en kansengelijkheid. Dat wilde ik er toch nog heel even aan toevoegen.

Voor osn is dta iets anders. Pagina 26 van 57

Concept verslag Forum Samenleving 10 februari 2026

De voorzitter: Dank u wel voor de nuance, mevrouw Van Nunen. Gaat u verder met uw betoog, mijnheer Loof. De heer Loof: Wellicht is het als ik schaarste ... Misschien moet ik hem ook iets nuanceren. Als ik schaarste in middelen zeg, ik weet dat Rijswijkse VVD altijd financiën, maar met schaarsheid van middelen bedoel ik ook juist leraren. Daar bedoel ik juist ook andere dingen dan geld mee. Het is niet alleen maar de financiën. Ik bedoel er ook geld mee, maar niet alleen maar. Misschien verduidelijkt die hem zo ietsjes meer. En ik denk dat we juist op dat punt, daar doelde ik ook op, elkaar best wel kunnen vinden. Verder heb ik geen vraag aan de wethouder. De voorzitter: Dank u wel. Wie had dat gedacht in de laatste Forumvergadering, dat jullie elkaar zouden vinden. Mevrouw … Mijnheer Van Nunnikhoven. Mijnheer Nunnikhoven. De heer Nunnikhoven: Van mij mag je zijn, wie je wilt zijn. Als u me mevrouw wilt noemen, mag het. Ik heb geen vragen verder, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Geef ik graag het woord aan de wethouder voor de tweede termijn. Ga uw gang. Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, dank je wel. Er wordt hints gespeeld. Er moet iemand even kijken op zijn telefoon achterin, geloof ik. Ik dacht: ik help je even. Voorzitter, de netcongestie van Rijswijks Belang. Ik heb uw vraag niet. Ik heb dat blaadje niet teruggeslagen. Sorry, daarvoor.

Maar de netcongestie die heb ik expliciet laten opnemen, omdat dat zo'n risico kan zijn. Het Rijk wil van alles en tegelijkertijd hebben we geen aansluiting. Dat is vervelend soms, zeg ik politiek diplomatiek, vind ik zelf. Maar het blijft een risico, waardoor scholen … Die komen wel vaak op dezelfde plek terug, als we die gaan bouwen. En daardoor maakt het wel makkelijker dat we een aansluiting hebben en dat we kunnen aansluiten. Maar het is wel goed om aan de voorkant wel netcongestie te benoemen, vond ik zelf. Om per project en proces te kijken hoe we dit zo snel mogelijk kunnen oppakken als er wel iets mis is. Wel in contact treden, wat u ook aangaf in uw vragen, om dat vroegtijdig te doen. Want wat als er geen netwerk beschikbaar is? Wat gaan we dan doen? Misschien dat we dan een project moeten omwisselen, omdat we een paar jaar moeten wachten. Geen idee, maar dat is ter zijner tijd dan iets waar we naar moeten kijken. Voorzitter, er is nog gevraagd of er is nog een hartenkreet geven over de inclusie. En daar heb ik best wel mee gestoeid van moet ik daar dan niet meer woorden over in dit IHP schrijven? Want u merkt aan mij, ik vind echt enorm belangrijk. En ook aan mevrouw Van Schie.

De vraag ik aan de raad, die staat dus in dat IHP of u het net zo belangrijk vindt als ik om daar 50 vierkante meter aan toe te voegen, die wij wettelijk niet verplicht zijn? Maar waarvan wij als stadsbestuur, als gemeenteraad en college met elkaar zeggen: dit gaan wij voor onze scholen doen. En de reden dat ik niet heel veel meer tekst heb toegevoegd, is omdat ik die invulling van die inclusieve vierkante meters dan wel wil toebedelen aan het schoolbestuur. Dat ze zelf moeten kijken in hun school van willen ze dan, wat u aangeeft, een rustruimte? Ze hebben … Die 50 vierkante meter mogen zij indelen. En ik denk dat een schoolbestuur zelf ook wel het beste weet hoe ze dat moeten aanvliegen en hoe ze dat moeten doen. Want ik kan daar geen eisen aan vaststellen. Het enige wat als vereiste is, is dat het toebedeeld wordt aan het inclusief onderwijs en het gedachtegoed daarachter. De kansengelijkheid, kinderen met en zonder beperking, et cetera, zoals ik in de eerste termijn heb aangegeven. Voorzitter, Wij heeft gevraagd die uitwerking van gebruikers is dat dan in aparte projecten? Ja, dat is altijd zo geweest. Dat wordt ook niet anders, dat laten we zo. En u heeft gevraagd bij langdurige leegstand wordt er dan … Daar wordt naar maatschappelijke doeleinde gekeken. Ik noemde de peuteropvang als optie. Misschien is studentenhuisvesting ook wel een optie.

Dat zal dan ook per project bekeken moeten worden of dat daar passend is op die plek. Dat durf ik niet te zeggen, maar ik vind dat dat ook onder maatschappelijke doeleinden valt. Dat zou Pagina 27 van 57

Concept verslag Forum Samenleving 10 februari 2026

een optie kunnen zijn. Voorzitter, de 10 procent restwaarde is dat zeker? Vraagt het CDA aan mij. Ja, dat is zeker als u instemt met het voorkeursscenario die ik vanavond, tenminste dat doe ik helemaal niet vanavond. We bespreken het vanavond en dan leg ik u dat 24 februari met heel veel plezier voor. Als u daarvoor instemt, dan is die 10 procent zeker. U heeft nog een vraag gesteld over de 6,8 miljoen euro, maar die is wel heel technisch. Mijn verzoek is of u die nog even schriftelijk zou willen toezenden, zodat ik ook een goed antwoord zal dichten. En die zal ik ook delen met niet alleen u mevrouw Van Schie, maar ook aan de rest van de raad. Want dat moet ik ook even vragen bij de afdeling financiën. Ik gok namelijk dat u iets doet op solvabiliteit of iets daaromheen, maar dat is mijn psychologie van de koude grond en ik weet niet of dat klopt. Maar stuur hem vooral even op, naar mij toe. Stimulering van het schoolbestuur om samen te werken en die gezamenlijke samenwerking. We hebben denk ik een heel mooi voorbeeld hier op een steenworp afstand in de scholendriehoek achter Buvelio, om het simpel te houden. Daar zitten drie scholen heel vlak bij elkaar. Dat werkt samen.

Dat loopt in elkaar over en ondanks dat ze drie voordeuren hebben en dus ook met meerdere schoolbesturen werken, werkt dat wel naar bij mijn weten hartstikke goed en leuk komen daar hele leuke samenwerkingen van. Worden ook nog wel eens ouderavonden bijvoorbeeld georganiseerd, informeel. En dat wordt dan op één school gedaan, maar daar mogen alle ouders naartoe van alle drie de scholen. Onlangs hebben we … En dit IHP is een levend document. Wat u aangeeft, als er op een gegeven moment ruimte bestaat dat we zien dat scholen misschien beter af zijn om samen te voegen, dan gaan we dat gesprek zeker aan en dan zullen we kijken of we scholen kunnen samenvoegen. En of dat dan met twee schoolbesturen moet of dat de een de ander wat gunt. Zo gaat dat altijd een beetje aan de tafel. Dat gaat ook … Schoolbesturen zijn politieker dan je denkt, jongens. Dat is echt een hele leuke, bijzondere wereld, maar het is ook wel heel leuk om met hen om tafel te zitten en samen te werken en te kijken hoe zij voor de belangen van kinderen opkomen. En de gezamenlijke middelen waar u ook aan refereerde, mijnheer Loof. U geeft aan: Den Haag krijgt sowieso meer geld. Dat geldt voor heel veel dingen, helaas. Waarin wij ook een grootstedelijke, tenminste een gemeente zijn met grootstedelijke problemen, maar wij krijgen het niet.

Maar tegelijkertijd weet ik wel dat schoolbesturen de zak met geld af en toe ook ongelijk investeren, zoals ze dat noemen. Dan kijken ze toch naar waar een school net even iets meer nodig heeft en dan gaat er toch wat meer geld naar de een en wat minder geld naar de ander, maar daar gaat een schoolbestuur dan zelf over in haar eigen begroting. Maar ik weet dat er schoolbesturen zijn die dat doen, ook in Rijswijk. En dat gaat ook zowel op het primair onderwijs als op het voortgezet onderwijs, gebeurt dat. Voorzitter, volgens mij heb ik dan nu alle resterende vragen wel beantwoord. De voorzitter: Dat klopt. Dan hoorde ik net toezeggen, mevrouw Van Nunen, dat u schriftelijk terugkomt. Mevrouw Bentvelzen: Nee, dat is mevrouw Van Schie. De voorzitter: Mevrouw Van Schie, even dubbel checken. Betreffende de beantwoording. Mevrouw Bentvelzen komt terug op mevrouw Van Schie, als mevrouw Van Schie aan mevrouw Bentvelzen haar technische vraag van de 6,8 miljoen euro stelt. De voorzitter: Perfect, dank u wel. Mevrouw Bentvelzen: Mevrouw Van Schie is er niet. De voorzitter: Is genoteerd, dank u wel. Dit agendapunt gaat als akkoordstuk of als bespreekstuk naar de raad? Akkoord hoor ik. Akkoordstuk, mooi. Dank u wel. Mijnheer Zoghbi.

Pagina 28 van 57

Concept verslag Forum Samenleving 10 februari 2026

De heer Zoghbi: Een punt van orde, voorzitter. Kunnen wij agendapunt 12 starterlening, naar agendapunt 13 doen of vervangen met agendapunt 13? Zodat we Don Bosco behandelen en daarna De Schilp. Aangezien de insprekers ook in de zaal zitten en het al een beetje laat wordt. De voorzitter: Uw voorstel is om agendapunt 13 nu te behandelen? De heer Zoghbi: Nee, Don Bosco. Nu 11 Don Bosco en daarna De Schilp 13. Dus 12 en 13 omdraaien. De voorzitter: Is er een meerderheid akkoord? Ik zie iedereen heel hard knikken en handen in de lucht, mooi. Dan zal ik, voordat we aan agendapunt 11 beginnen, een hele korte schorsing van 5 minuutjes willen inlassen, 10 minuutjes. Mensen hebben bepaalde behoeften. Mijnheer Loof, we zijn inclusief, alles mag. Iedereen weer zijn positie gevonden en aan zijn of haar behoeftes voldaan.

11. Raadsvoorstel Nieuwe locatie voor Don Bosco De voorzitter: Dan gaan we door naar agendapunt 11, het raadsvoorstel nieuwe locatie Don Bosco. En er zijn vooraf vragen gesteld door de fractie van GroenLinks en door D66. De beantwoording die is ontvangen. Dan wil ik beginnen met de fractie van GroenLinks om het woord te geven. En als de vragen naar tevredenheid zijn beantwoord, niet al te veel dan nog meer uitwerken. Ga uw gang. De heer Smith: Dank u, voorzitter. Ik dank de heer Nabibaks voor zijn inbreng. Het is goed om te horen dat er vanuit het inspreekrecht ook weleens positieve kanten naar de raad en het college komen. Dat is voor ons ook fijn. GroenLinks is blij met de voortgang in de ontwikkeling naar een nieuwe accommodatie voor Don Bosco. Blij voor de organisatie, maar zeker ook voor de honderden kinderen die er in alle veiligheid en rust kunnen zijn. De vragen hebben we schriftelijk gesteld. Die zijn ook binnengekomen. Ik heb ze even doorgelezen. Ik heb daar nog één antwoord op een vraag over de ton euro die beschikbaar is gesteld. Het blijkt dat die door de subsidieaanvraag die Don Bosco heeft gedaan bij Den Haag, is kunnen … Die is gewaardeerd door de gemeente Den Haag. Dat is hartstikke fijn. Ik denk dat zij daar ook wel blij mee zijn.

En eigenlijk is de vraag: zijn we tevreden? We, is Don Bosco tevreden met de ton euro die op deze manier is geschonken of zijn er nog steeds onderhandelingen om eventueel meer geld, om een gedeelde verantwoording met gemeente Den Haag hiervoor te realiseren? Dat is het enige wat ik daarover wil vragen. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de fractie van D66. Ook even of de vragen naar tevredenheid zijn beantwoord. Zo ja, heel kort nog wat aanvullends. De heer Veerman: Dank u wel, voorzitter. Het enige wat ik nog als aanvulling heb, is dat de vragen goed zijn beantwoord, die kwetsbaarheid wel blijft bij Don Bosco. Dat vind ik jammer, want ik zie ook dat Den Haag, daar hebben we het in een eerder overleg een keer over gehad, wel mondjesmaat meedoet in de financiering voor de kinderen die uit Den Haag komen en naar Don Bosco komen. Ik heb ook gevraagd over reguliere subsidie. Er zijn wel wat projecten die lopen, waar de gemeente Rijswijk ook in financiert, maar ze zijn wel heel erg afhankelijk van andere geldschieters en vooral fondsen. Waardoor ze als organisatie wel kwetsbaar zijn, doordat ze heel weinig reguliere subsidie krijgen vanuit de gemeente Rijswijk. Ik vraag aan de wethouder of die daar nog eens naar zou kunnen kijken.

Dat de financiële situatie van Don Bosco ook in de toekomst misschien iets beter zou kunnen worden, dan dat ze afhankelijk blijven en kwetsbaar blijven van al die fondsen. Dat doen ze heel goed, denk ik, maar daar kunnen heel veel andere organisaties nog een puntje aan zuigen misschien. Maar het zou wel fijn zijn als ze daarin wat minder afhankelijk kunnen worden. Dank u. De voorzitter: Dank u. Geef ik graag het woord aan de fractie van Beter voor Rijswijk. Ga uw gang. Pagina 29 van 57

Concept verslag Forum Samenleving 10 februari 2026

Mevrouw Prenger: Dank u wel, voorzitter. Ik wil eerst beginnen dat de fractie van Beter voor Rijswijk moeite heeft met de wijze waarop wethouder Van Malsen communiceert op sociale media. Beter voor Rijswijk steunt een goede plek voor Don Bosco, net zoals alle raadsleden hier. Alleen op de wijze waarop de wethouder dit communiceert, zijn wij zeer kritisch. Door deze uitingen ontstaat de indruk dat er reeds een besluit is genomen, terwijl dit nog niet het geval is. De wethouder loopt hiermee vooruit op de besluitvorming en dat vinden wij onwenselijk. De gemeenteraad is het hoogste bestuurlijke orgaan binnen de gemeente. En de raad beslist hierover. Beter voor Rijswijk vindt het belangrijk dat communicatie, zeker richting inwoners, zorgvuldig en terughoudend is zolang de raad nog geen besluit heeft genomen. Om verwarring en onjuiste verwachtingen te voorkomen. Dat gezegd hebbende, hebben we nog een aantal vragen. Kan de wethouder bevestigen dat deze bijdrage een eenmalige investering betreft en dat er geen sprake zal zijn van structurele of jaarlijkse financiële ondersteuning? Het uitgangspunt van de gemeente is terughoudendheid met investeringen in onroerend goed. Kan het college toelichten waarom in dit specifieke geval toch wordt voorgesteld hierin te investeren? De huur is vastgesteld op 45.000 euro per jaar.

Wordt deze huur jaarlijks geïndexeerd en zo ja op welke wijze? Welke afspraken zijn gemaakt voor het geval Don Bosco niet kan voldoen aan de betalingsverplichtingen en welke financiële risico's loopt de gemeente in dat scenario? Indien het gebouw in de toekomst niet langer door Don Bosco kan worden gebruikt, welke mogelijkheden ziet het college dan voor herbestemming of een alternatief, een maatschappelijk gebruik van dit pand? En tot slot, indien de raad akkoord gaat met het voorstel, heeft het college overwogen om de opbrengsten van de verkoop van het Oude Raadhuis te oormerken voor de bouw of huisvesting van Don Bosco? En zo nee, waarom niet? Dit waren mijn vragen in de eerste termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Geef ik graag het woord aan de fractie van Wij. Rijswijk. Mevrouw Jansen-Dirkx: Dank u wel, voorzitter. Wie a zegt, moet ook b zeggen, zo luidt het gezegde, maar dat neemt niet weg dat Wij. bij Rijswijk kritisch kijkt naar dit voorstel. Het is bijzonder jammer dat we tot dit punt zijn gekomen. Zeker met de gedachte dat Don Bosco er alles aan gedaan heeft om zelf de financiële lasten te dragen voor de bouw van een nieuw Don Boscogebouw. Ze zijn hierbij ernstig in de steek gelaten door bepaalde organisaties.

En daarom pakken we als gemeenteraad hier de handschoen op, want als er iets duidelijk is geworden de afgelopen jaren, is dat de gemeenteraad van Rijswijk de enorme maatschappelijke waarde van Don Bosco erkent. Don Bosco, wie is er niet groot mee geworden? Het zou zomaar een reclameslogan kunnen zijn. Het zijn daarom ook de kinderen van Don Bosco waardoor Wij. Rijswijk zich is blijven inzetten voor een oplossing. Namens onze fractie heb ik meerdere keren met voormalig fractie-assistent van Rijswijks Belang, mevrouw Ten Brummelaar, gesprekken gevoerd bij Don Bosco. En hieruit voortvloeiend gezamenlijke vragen gesteld. We waren kritisch over de voortgang en het ging ons niet snel genoeg. Desondanks was Wij. Rijswijk bijzonder blij dat we een locatie vonden voor een nieuw gebouw. En hiervoor een gebiedspaspoort werd vastgesteld, net voor de zomer. Helaas kwam er een nieuwe kink in de kabel en de oplossing voor die kink bespreken we hier vanavond. Het gaat Wij. Rijswijk nogmaals niet om of we het gaan doen, maar wel over het hoe. We hebben namelijk wel een aantal zorgen die we willen uitspreken en hopelijk kan de wethouder hier meer duidelijkheid over verschaffen. Te beginnen met de participatie.

Over welke onderdelen van dit plan kunnen omwonenden en andere betrokkenen nog echt meepraten en meedenken en welke keuzes zijn al definitief gemaakt? Waarom worden bewoners vooral betrokken via de vergunningsprocedure? En hoe voorkomt het college dat mensen het gevoel krijgen dat alles al vaststaat? Dan een stukje financiën. Wat gebeurt er als de inflatie of bouw- en onderhoudskosten hoger uitvallen dan nu is aangenomen? Wie draait daar dan voor op, de gemeente of Don Bosco? Ook moeten we hier een kanttekening plaatsen rondom de rol van de gemeente Den Haag. Dit is al meerdere keren benoemd. Is de wethouder het met Wij. Rijswijk Pagina 30 van 57

Concept verslag Forum Samenleving 10 februari 2026

eens dat de financiële bijdrage van een ton euro in schril contrast staat met de 1,8 miljoen euro die de gemeente Rijswijk nu investeert? Zeker met de gedachte dat ongeveer de helft van de kinderen uit Den Haag naar Don Bosco komen. Zou de wethouder misschien kunnen toelichten welke pogingen er zijn ondernomen om Den Haag meer te laten bijdragen aan dit project? En daarbij misschien ook kunnen toelichten wat de redeneringen van gemeente Den Haag waren om het te houden bij die eenmalige ton euro. Als laatste over de verdere voortgang en een mogelijke precedentwerking van dit besluit. Wanneer krijgt de raad een voorstel over parkeren, veiligheid, groen en inrichting van het terrein te zien? En waarom volgt dit pas nadat we dit voorstel hebben vastgesteld? En hoe zorgt het college ervoor dat het omliggende terrein ook in de praktijk voor iedereen toegankelijk blijft en niet vooral als buitenruimte van Don Bosco wordt gebruikt? Afsluitend de precedentwerking. Ziet het college dit model, waarbij de gemeente bouwt en een maatschappelijke organisatie huurt, als iets wat toch weer vaker gebruikt kan worden en zo ja, onder welke voorwaarden? En zo nee, hoe voorkomen we dan dat er maatschappelijke organisaties niet gaan wijzen naar het dossier Don Bosco en alsnog een nieuw gebouw eisen? Tot zover onze eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel.

Geef ik graag het woord aan de fractie van de Rijswijkse VVD. De heer Loof: Dank, voorzitter. Voorzitter, het voorstel is belangrijk, omdat het Don Bosco wat perspectief kan geven voor de toekomst. Nog meer perspectief, weer een stapje extra perspectief. We hebben hier wel vragen over, want wij hebben ook als gemeenteraad de verantwoordelijkheid om dit voorstel goed af te wegen tegen het algemeen belang. En het is net ook al een paar keer genoemd. Wij willen graag van de wethouder horen hoe dit plan overkomt naar andere partijen, die bijvoorbeeld ook in de Landgoederenzone plannen zouden hebben of zouden willen hebben of hebben gehad? En nu zien dat de gemeente hier zo gaat bouwen, terwijl in het verleden vaak ook tegen partijen is gezegd dat dat niet is toegestaan of niet de bedoeling is. Ik wil van de wethouder ook graag horen of er een beeld is of de huur zou kunnen worden voldaan in de toekomst? Is het reëel om die opbrengsten te verwachten? Ik hoorde net al, dank ook aan de inspreker daarvoor, dat de huur lager is dan voorheen. Wat in die zin positief kan zijn voor de verwachting in de toekomst, omdat de huur altijd is voldaan in het vorige pand. Nu weet ik ook wel dat dat ook deels is gefinancierd met activiteiten in het pand, die je ook eventueel als commercieel zou kunnen beschouwen.

En dan kom ik op mijn volgende en misschien wel een van de belangrijkste vragen hierin, het vraagstuk als staatssteun, maar ook de Wet Markt en Overheid. Ik wil graag van de wethouder horen of er nog de bedoeling is dat er ook eventuele commerciële activiteiten zullen worden uitgevoerd? Commerciële activiteiten klinkt misschien heel groot, maar dat was volgens mij ook kookcursussen tegen betaling, als ik het me goed herinner. Het is alweer een tijd geleden. Maar ik wil wel weten of de wethouder hier een spanningsveld ziet. Wij willen hier een duidelijk antwoord op, rondom eventueel het vraagstuk van staatssteun. Is daar ook een analyse op gemaakt? Want we willen wel dat dat risico, als dat er is, zoveel als mogelijk kan worden uitgesloten. En dat is mogelijk, maar daar is dan wel een goede analyse voor nodig. Graag willen wij ook van de wethouder weten wat de stand van zaken is met betrekking tot het bezwaar dat bij het gebiedspaspoort werd aangekondigd door een van de omwonenden of de enige omwonende. En is dit bezwaar ook ingediend? Wat is daar de stand van zaken van? De bijdrage uit Den Haag is ook al een aantal keer genoemd. Ik sluit me daarbij aan bij wat de rest zegt.

En wil graag van de wethouder horen waarom, als je kijkt naar hoeveel Haagse kinderen daarbij naar Don Bosco gaan, relatief magere bijdrage is gedaan door de gemeente Den Haag? Zeker aangezien zij wel aardig wat geld aan andere projecten willen besteden, maar niet aan iets als dit. Tot slot, voorzitter, de laatste vraag. Ik zie in het voorstel dat er nadat het raadsvoorstel zou zijn aangenomen, een persbericht komt dat wordt opgesteld door de gemeente en Don Bosco. En ik wil graag van de wethouder van het college horen wat die ervan Pagina 31 van 57