Bijlage A Retail- en Horecabeleid gemeente Rijswijk
Tekst van het document
Vergroenen
Nieuwe mix van functies
32 van 73
Indicatieve verdeling toekomstig programma Bogaard Stadscentrum
2358.0622 Retail- en horecabeleid gemeente Rijswijk_EINDCONCEPT - 11 mei 2023
4.2 Oud Rijswijk Oud Rijswijk is in de beoogde structuur een van de twee hoofdcentra in de gemeente. Oud Rijswijk is voor bezoekers uit de eigen gemeente, omliggende wijken en toeristisch-recreatieve bezoekers dé plek binnen de gemeente voor het authentieke winkeltje of het bijzondere horecaconcept.
Functionele zonering (FuZo) 2020
Bovenstaande regels hebben als doel zoveel mogelijk
In 2010 is er voor Oud Rijswijk een Functionele Zonering
detailhandel in het hart van Oud Rijswijk te behouden
(FuZo) opgesteld, om in het centrum van Oud Rijswijk
en levendigheid door de dag heen te waarborgen.
beter te kunnen sturen op de vestiging van niet-woonfuncties. De FuZo is als bijlage toegevoegd aan het
In deze ambitie slaagt de FuZo onvoldoende. Mede
vigerende bestemmingsplan uit 2013. In 2019 is de FuZo
door de ruime contour van de centrumbestemming is
geëvalueerd en in 2020 is de huidige FuZo vastgesteld.
het niet haalbaar dit gebied primair gevuld te houden met winkels, en de regels werken beperkend voor het
Functioneel-ruimtelijke analyse
De FuZo geeft aanvullende voorwaarden aan het vestigen
gevuld houden van panden en bijvoorbeeld het laten
Het centrum van Oud Rijswijk is gelegen in het uiterste
van een functie in Oud Rijswijk in afwijking van het
ontstaan van een horecacluster. Doordat de FuZo zowel
noordwesten van de gemeente, grofweg tussen
bestemmingsplan. In de ‘centrumbestemming’, die onder
dag- als avondhoreca als afwijking toelaat, is levendig-
Ruysdaelplein, Schoolstraat, Haagweg en
andere geldt voor de gehele Herenstraat behalve de kerk
heid overdag alsnog niet voldoende gewaarborgd.
Julianastraat. Via de Haagweg is er een directe
en het museum, is in de basis alleen detailhandel en
verbinding naar Den Haag.
dienstverlening toegestaan op de begane grond. Voor deze centrumbestemming stelt de FuZo dat: •
Aanbod
Er behoudens horeca maximaal 2 panden zonder
Supermarkten Aldi en Albert Heijn zijn als publiekstrek-
detailhandelsfunctie naast elkaar gevestigd mogen
ker belangrijk voor het centrum. Wel ligt Albert Heijn
worden.
net wat te ver weg en is de supermarkt aan de kleine
•
Voor (lichte en middelzware) horeca kan het College
kant, waardoor de trekkracht minder is dan die zou
afwijken van het bestemmingsplan, mits er niet meer
kunnen zijn. Ekoplaza, Hema, Kruidvat en de versspeci-
dan drie horecavestigingen naast elkaar gevestigd
aalzaken trekken, net als de supermarkten, dagelijks
worden.
veel bezoekers. In Oud Rijswijk zijn er relatief veel
•
Centrum Maatschappelijk Gemengd Wonen
Voor maatschappelijke doeleinden kan het College
zelfstandige ondernemers met specialistische winkels
afwijken van het bestemmingsplan, mits er niet meer
en winkels in het hogere segment. Dit is een belang-
dan twee vestigingen naast elkaar gevestigd worden.
rijke kwaliteit.
2358.0622 Retail- en horecabeleid gemeente Rijswijk_EINDCONCEPT - 11 mei 2023
Vigerend bestemmingsplan Oud Rijswijk (2013)
33 van 73
Branchering centrumgebied Oud Rijswijk Mede als gevolg van de FuZo (zie kader) ligt de horeca verspreid over het centrum. Tegenover de kerk is er met name avondhoreca te vinden, wat de levendigheid overdag niet ten goede komt. Ook enkele dienstverleners brengen niet de levendigheid die centraal in het winkelgebied gewenst is. Het museum trekt een eigen recreatieve doelgroep.
Ruimtelijke structuur Oud Rijswijk kent een langgerekte structuur, met het leeuwendeel van het aanbod gelegen langs de Herenstraat. Door het hele centrum heen is er een mix van horeca, winkels en overige voorzieningen. Er is geen duidelijke clustering van branches waarneembaar en daarmee ook geen duidelijke hiërarchie of structuur. De Oude Kerk vormt als blikvanger het hart van het centrum. Daarnaast is er nog aanbod gelegen in aanloopstraten zoals de Kerklaan, Schoolstraat, Tollensstraat en Willemstraat. De historische langgerekte structuur geeft het centrum karakter, maar brengt ook kwetsbaarheid met zich mee. Passantenstromen worden weinig gebundeld en de afstanden tussen voorzieningen zijn relatief groot, wat combinatiebezoek bemoeilijkt. Wanneer een of twee publieksgerichte panden in elkaars nabijheid leeg komen te staan, voelt
34 van 73
2358.0622 Retail- en horecabeleid gemeente Rijswijk_EINDCONCEPT - 11 mei 2023
dit door de sterke menging van publieke én niet-publie-
aandachtspunt. Ruim 85% (!) van de bezoekers komt nu
ondergemiddeld rapportcijfer van de bezoekers. Ook
ke functies direct als een gat in het voorzieningenlint.
te voet of met de fiets naar het centrum. Zowel de
ondernemers uit Oud Rijswijk merken op dat fietsen
stallingsmogelijkheden voor de fiets (6,3) als de parkeer-
vaak slordig gestald staan en dat er zeker op piekmo-
mogelijkheden voor de auto (6,0) krijgen een duidelijk
menten een krapte is aan (vindbare) autoparkeerplaat-
De bereikbaarheid van het centrum staat onder druk. Er is een tekort aan stallingsmogelijkheden voor de fiets en de parkeerdruk op de parkeerterreinen is op meer-
a
a
I & O Research et al. (2022), Koopstromenonderzoek Randstad 2021
dere momenten gedurende de week hoog.
sen.
Sterke en zwakke punten centrumgebied Oud Rijswijk
Kwaliteit openbare ruimte Zowel de entree aan de oost- als aan de westzijde van de Herenstraat oogt rommelig. Aan de westzijde komt dat met name door de schreeuwerige reclame-uitingen en de (te) prominent aanwezige terrassen, aan de oostzijde vooral door de tunnelingang, de autodominantie en de laagwaardige uitstraling van de panden. Voor deze oostzijde wordt momenteel gewerkt aan een herinrichtingsplan. Het plein rondom de kerk is een welkom rustpunt in het centrum (en binnen de gemeente als geheel), met prettige zitgelegenheden. De Kerktuin brengt hier groen in het straatbeeld, iets wat met name in de rest van het voetgangsgebied nog een kansrijk verbeterpunt is.
Bereikbaarheid De bereikbaarheid van een zowel economisch als historisch centrum als Oud Rijswijk is een continu
2358.0622 Retail- en horecabeleid gemeente Rijswijk_EINDCONCEPT - 11 mei 2023
35 van 73
Functioneel-ruimtelijke visie
Couleur locale (rood)
aankleding, zitgelegenheden) is hier een belangrijk
Voor een toekomstbestendig Oud Rijswijk wordt
Dit gebied is dé aangewezen plek voor bijzondere
aandachtspunt.
gestreefd naar een compacter centrum rondom een
lokale ondernemingen, zoals modewinkels, vers
levendige en gevulde Herenstraat. Voor de verschil-
speciaalzaken of juweliers. Alle publieksgerichte
Doelgericht (paars)
lende deelgebieden in het centrum zijn gebiedsprofie-
functies, met uitzondering van dienstverleners en
De autobereikbaarheid en de parkeerfunctie n het
len opgesteld. In alle aangeduide gebieden wordt
maatschappelijke functies, worden hier toegestaan.
meest oostelijke deel van de Herenstraat blijft behou-
gestreefd naar een aaneengesloten publieksgericht
Een verbetering van de verblijfskwaliteit (vergroening,
den. Hiermee ontstaat hier een uniek deelgebied met
gebied. Nieuwe woningen op de begane grond zijn hier dan ook niet gewenst. Nieuwe dienstverlening wordt
Gewenste gebiedsprofielen centrumgebied Oud Rijswijk
enkel nog toegelaten in de publieksgerichte aanloopstraten.
Aantrekkelijk verblijven (groen) Het gebied rondom de kerk profileert zich als aantrekkelijk verblijfsgebied, met ruimte voor ontmoeting. Horeca, cultuur en detailhandel kan zich hier vestigen. Een verdere clustering van horeca in dit deelgebied is gewenst, waarbij nieuwe horecazaken ook overdag geopend dienen te zijn. Bezorghoreca is in dit deel van het centrum niet gewenst (voetgangersgebied). De weekmarkt verzorgt rondom de kerk een drukbezocht feestje.
36 van 73
2358.0622 Retail- en horecabeleid gemeente Rijswijk_EINDCONCEPT - 11 mei 2023
een eigen vestigingsmilieu. Het is dé plek voor doelge-
Overige aanloopstraten
richt bezochte winkels en voorzieningen in een
Ook de Kerkstraat, Tollensstraat en het eerste deel van
‘stop&go-milieu’. Met het herinrichtingsplan voor de
de Kerklaan (van kerk tot aan Julianastraat) zijn
oostelijke entree van de Herenstraat wordt hier
aanloopstraten. Hier worden, net als in de Willemstraat,
concretere invulling aan gegeven.
alle publieksgerichte functies toegestaan, maar in aanvulling daarop wordt in deze drie straten ook wonen
Gevarieerde centrumstraat (lichtblauw)
op de begane grond toegestaan.
Voor dit deelgebied in het westen van de Herenstraat is ook in de toekomst een gevarieerd voorzieningenaan-
Wonen en werken
bod gewenst. In dit deel van Oud Rijswijk is er, met een
De gebieden buiten de hiervoor beschreven structuur
sterke menging van functies (naast detailhandel en
behoren in de toekomst niet langer tot het publieks
horeca bijvoorbeeld ook kappers en schoonheidssa-
gerichte centrum. Hier wordt geen ruimte geboden aan
lons) een meer stedelijk karakter dan in de rest van het
nieuwe publieksfuncties, of aan uitbreidingen van die
centrum, dat wat dorpser aandoet. Bezorghoreca is in
functies. Een geleidelijke transformatie naar woon- en
dit deel van de straat niet gewenst (voetgangersge-
werkfuncties is hier het perspectief. Zo ontstaat een
bied).
compact centrumgebied met investeringskansen, waar
Willemstraat als publieksgerichte aanloopstraat
de leegstand beperkt kan blijven.
Publieksgerichte aanloopstraten De Willemstraat fungeert in de beoogde centrumstructuur als publieksgerichte aanloopstraat, waar alle publieksgerichte functies worden toegestaan. Voor bedrijven in de dienstverlening of ambachten is dit bijvoorbeeld een geschikt vestigingsmilieu, en, vanwege de ligging buiten het voetgangersgebied, bijvoorbeeld ook voor bezorghoreca. Verblijfsruimte in het hart van Oud Rijswijk
2358.0622 Retail- en horecabeleid gemeente Rijswijk_EINDCONCEPT - 11 mei 2023
37 van 73
Acties en maatregelen
veau van de panden laat her en der te wensen over. Het
Ten behoeve van de realisatie van de visie zullen de
is aan pandeigenaren en ondernemers om dit op te
volgende acties en maatregelen als eerste opgepakt
pakken, mogelijk met behulp van een gevelsubsidie
moeten worden:
vanuit de gemeente.
1.
4.
Updaten bestemmingsplan/omgevingsplan
Onderzoek verhuizing en uitbreiding supermarkt
De voorgestelde gebiedsprofielen vergen een doorwer-
Supermarkten zijn belangrijke publiekstrekkers voor
king in het aangepaste bestemmingsplan/omgevings-
centra. Het centrum profiteert nu niet optimaal van de
plan, met name ten aanzien van verbreding van
trekkracht van de supermarkt aan de Kerklaan. Een
functies.
onderzoek naar de verhuizing (en vergroting) van de
Kansen voor vergroening centrum
supermarkt naar een locatie in of nabij de Herenstraat 2.
Loslaten Functionele Zonering
is daarom gewenst, waarbij een omvang van 1.200 à
De doelen van de FuZo (namelijk een gevarieerde mix
1.500 m² passend is. Het huidige parkeerterrein Het
van winkels en horeca) blijft onverminderd relevant,
Mallegat is hiervoor een optie, waarbij in het inpas-
maar de geldende Functionele Zonering (FuZo) past
singsonderzoek specifiek aandacht dient te worden
niet goed bij de beoogde compactisering van het
besteed aan de cultuurhistorische kwaliteiten ter
centrum als geheel, de verbreding van functies in de
plaatse (o.a. relatie met het Poortje van Verlaan en
aanloopstraten en het gewenste horecacluster in de
zichtlijn naar Oude Kerk op de strandwal).
Herenstraat bij de Oude Kerk. Wanneer het bestemmingsplan/omgevingsplan voor Oud Rijswijk wordt
5.
Harmonie in uitstraling centrum
aangepast kan de FuZo dan ook worden losgelaten.
Met name bij de entrees van de Herenstraat zijn de terrassen te dominant aanwezig, en door het hele
3.
Onderhoudsniveau panden verbeteren
centrum heen is er weinig samenhang in kleur- of
Het historische karakter is een belangrijke kwaliteit van
materiaalgebruik van reclame-uitingen, uitstallingen en
Oud Rijswijk, maar de uitstraling en het onderhoudsni-
terrassen. Onderlinge afspraken, al dan niet met Harmonie aanbrengen in uitstraling van Oud Rijswijk
38 van 73
2358.0622 Retail- en horecabeleid gemeente Rijswijk_EINDCONCEPT - 11 mei 2023
sturing door de gemeente, zijn gewenst. Eerste actie is dan
beplanting tussen de gevels goed werken. De BIZ kan hier
9.
ook de bestaande beleidsregels voor terrassen, uitstallin-
een voorname rol in spelen.
Toegankelijkheid voor ouderen en mensen met een beperking is
gen en het beeldkwaliteitsplan voor Oud Rijswijk strikter te
Verbeteren toegankelijkheid
een belangrijk verbeterpunt in Oud Rijswijk: de vele uitstallingen in
handhaven. Vervolgactie is te bekijken in hoeverre deze
8.
beleidsregels nog voldoen aan de huidige wensen voor het
Zowel de stallingsmogelijkheden voor de fiets als de
obstakels. Ook bij de nieuwe opstelling van de warenmarkt zou
centrum, en deze waar nodig te actualiseren, in nauwe
parkeermogelijkheden voor de auto zijn een verbeterpunt in
hiermee rekening moeten worden gehouden. In het kader van
samenspraak met de betrokkenen (ondernemers, eigenaren
Oud Rijswijk. Vooral aan de oost-en westzijde van de
toegankelijkheid zijn de vindbaarheid van het openbaar toilet,
en bewoners).
Herenstraat staan de fietsenstallingen vaak overvol en is
aparte stallingsmogelijkheden voor bakfietsen, oplaadpunten voor
het daarom belangrijk te zoeken naar een uitbreiding van de
scootmobielen en elektrische fietsen en permanente realisatie van
capaciteit, voor zowel bezoekers als bewoners. De pop-up
een bewaakte fietsenstalling ook aandachtspunten.
6.
Herinrichting entrees Herenstraat
Aandacht voor bereikbaarheid
de smalle doorgang van de Herenstraat vormen onaangename
Zowel de oostelijke als de westelijke entree van de
fietsenstalling in de oostzijde van de Herenstraat brengt al
Herenstraat is momenteel weinig uitnodigend. Voor de
enig soelaas. Door ook fietswrakken tijdig op de ruimen kan
10. Marktverordening afronden
oostelijke entree wordt momenteel een herinrichtingsplan
de bestaande capaciteit ook beter benut worden.
De warenmarkt rondom de Oude Kerk trekt veel publiek naar het
opgesteld. Voor de westelijke entree aan het Ruysdaelplein
centrum. Sinds de coronapandemie staat de markt in een nieuwe
is dit ook gewenst. De schreeuwerige reclame-uitingen, het
Wat betreft autoparkeren kan de parkeerdruk worden
opstelling. Momenteel wordt er gewerkt aan een nieuwe marktver-
gebrek aan stallingen voor de fiets, de dominant aanwezige
verlaagd door in te zetten op deelmobiliteit. Onderzocht
ordening met een permanente indeling rondom de Oude Kerk (zie
terrassen en het lage onderhoudsniveau van de gevels zijn
dient te worden of het parkeerterrein Tuinstraat uitgebreid
ook beleidsregels hoofdstuk 5). Wisselwerking met omliggende
belangrijke verbeterpunten.
kan worden, al dan niet in de vorm van een gebouwde
functies is hierbij belangrijk voor het centrum.
parkeeroplossing. Zo worden parkeerplekken die bij de 7.
Vergroening centrum
herinrichting van de oostelijke entree van de Herenstraat
11. Herzien BIZ-gebied
In met name het voetgangersgebied liggen kansen het
wegvallen ook zoveel mogelijk gecompenseerd. Daarnaast
De contouren van de huidige BedrijfsInvesteringsZone zijn momen-
centrum aanzienlijk te vergroenen en zo klimaatadaptiever
zal onderzocht kunnen worden of het haalbaar is de directe
teel erg ruim. Het is van belang dat de afbakening van dit gebied
in te richten en prettiger te maken om te verblijven. Hierbij
verbinding vanuit dit parkeerterrein naar de Herenstraat te
wordt aangepast aan het voorgestelde compacte centrum, zodat
hoeft niet uitsluitend gedacht te worden aan vast groen,
herstellen, om zo de loopafstand naar voorzieningen te
alle ondernemers die meebetalen aan de BIZ er ook de voordelen
maar kunnen ook juist flexibelere toepassingen, zoals
verkleinen. Vanuit het economisch functioneren van het
van ervaren.
verplaatsbare plantenbakken, gevelgroen en hangende
centrum is dit wenselijk.
2358.0622 Retail- en horecabeleid gemeente Rijswijk_EINDCONCEPT - 11 mei 2023
39 van 73
4.3 Hendrik Ravesteijnplein Branchering centrumgebied Hendrik Ravesteijnplein
Het winkelgebied Hendrik Ravesteijnplein vervult in de toekomst primair een functie voor de omliggende buurt. Het centrum ligt centraal in de gemeente, langs de doorgaande Lindelaan. Het Hendrik Ravesteijnplein is de dichtstbijzijnde aankooplocatie voor een relatief groot aantal inwoners, met name Oud Rijswijk is niet ver weg. Functioneel-ruimtelijke analyse Dit winkelgebied bestaat eigenlijk uit twee delen, die relatief los van elkaar functioneren. Aan het Hendrik Ravesteijnplein zelf ligt de Hoogvliet-supermarkt met daarnaast onder meer een apotheek en snackbar. Voorzieningen aan deze kant van de Lindelaan profiteren van de trekkracht van de supermarkt en de aanwezigheid van het parkeerterrein voor de deur. De supermarkt is met circa 850 m² wvo wel aan de kleine kant. Aan de overkant van de Lindelaan bevindt zich een langgerekte commerciële plint, die doorloopt tot aan de Jozef Israëlslaan. Combinatiebezoek vanuit de Hoogvlietsupermarkt naar deze voorzieningen is door de barrière van de Lindelaan niet vanzelfsprekend. Het aanbod aan deze zijde van de weg, de oostzijde, bestaat voornameijk uit fastfoodzaken (bezorghoreca) en ambachten. 40 van 73
2358.0622 Retail- en horecabeleid gemeente Rijswijk_EINDCONCEPT - 11 mei 2023
Sterke en zwakke punten centrumgebied Hendrik Ravesteijnplein Sterke en zwakke punten van dit centrum De langgerekte structuur maakt het voorzieningenaanbod aan met name de noordoostzijde van de Lindelaan kwetsbaar. De eenzijdige bewinkeling nodigt hier niet uit tot het doen van een impulsaankoop, nadat een andere voorziening bezocht is. Doordat de Lindelaan een doorgaande weg is, zijn er wel veel passanten (met name met de auto). De parkeerdruk op het Ravesteijnplein en langs het voorzieningenlint is erg hoog, en het is voor bezoekersniet overal duidelijk welk parkeerregime er precies geldt. Het Ravesteijnplein is voorzien van fietsenstallingen, maar langs de Lindelaan zijn deze nagenoeg afwezig. Hierdoor staan fietsen langs de Lindelaan veelal slordig gestald, wat er in combinatie met de smalle stoep en de vele uitstallingen voor zorgt dat het hier niet prettig lopen is. Sociale veiligheid is een belangrijk aandachtspunt voor dit centrum. Met enige regelmaat vinden er (pogingen tot) inbraak plaats. Hiervoor is inmiddels een groepschat ingericht, zodat ondernemers elkaar kunnen inlichten wanneer er iets voorvalt.
2358.0622 Retail- en horecabeleid gemeente Rijswijk_EINDCONCEPT - 11 mei 2023
41 van 73
Afbakening centrum en voornaamste acties centrumgebied Hendrik Ravesteijnplein Acties voor dit centrum Om het winkelgebied Hendrik Ravesteijnplein in de toekomst te laten functioneren als een prettig buurtcentrum voor de omliggende buurt verdienen de volgende acties prioriteit: •
De supermarkt ruimte tot uitbreiding geven tot 1.000 à 1.300 m² wvo. Zo komt er een toekomst bestendige publiekstrekker in dit centrum;
•
De sociale veiligheid verbeteren, allereerst door een betere handhaving, maar ook door het opknappen van het vastgoed, betere verlichting en eventueel (verhoogd) cameratoezicht;
•
Het herinrichten van de Lindelaan, waardoor de oversteekbaarheid en verkeersveiligheid voor kwetsbare weggebruikers verbeterd wordt. Een breder voetpad en fietspad, met daarbij extra stallingsmogelijkheden voor fiets en (bezorg) scooters, is hierbij gewenst;
•
Er is een tekort aan eerstelijnszorg in Rijswijk. Het Hendrik Ravesteijnplein zou hier door de goede bereikbaarheid een geschikte plek voor zijn;
•
Profiteren van de bezoekers van het nieuwe Huis van de Stad, door middel van goede routing en oversteekbaarheid van de Burg. Elsenlaan.
42 van 73
2358.0622 Retail- en horecabeleid gemeente Rijswijk_EINDCONCEPT - 11 mei 2023
4.4 Doctor H. Colijnlaan Branchering centrumgebied Dr. H. Colijnlaan
De Doctor H. Colijnlaan vervult in de toekomst primair een boodschappenfunctie voor de omliggende buurt. Het centrum is gelegen vlak bij het station, als zijstraat van de Huis te Landelaan. Functioneel-ruimtelijke analyse Het centrum kenmerkt zich door het grote aantal dagelijkse winkels, met name versspeciaalzaken en drogisterijen. Supermarkt Hoogvliet heeft hier als voornaamste publiekstrekker al een hedendaagse maat (ca. 1.200 m² wvo). De voorzieningen liggen vooral langs de Dr. H. Colijnlaan zelf, al zijn er ook nog enkele functies om de hoek en aan de overkant van de Huis te Landelaan te vinden. Hoewel er een zebrapad is, vormt de Huis te Landelaan voor de voorzieningen aan de overkant een aanzienlijke barrière. Deze voorzieningen profiteren dan ook het minst van de sterke dagelijkse bezoekersstromen in de Dr. H. Colijnlaan, en zijn daardoor het meest kwetsbaar. De parkeerplaatsen aan de Dr. H. Colijnlaan zijn doorgaans druk bezet, maar dankzij het betaald parkeren (eerste uur gratis) is er voldoende doorloop. Het eenrichtingsverkeer zorgt voor een overzichtelijke verkeerssituatie.
2358.0622 Retail- en horecabeleid gemeente Rijswijk_EINDCONCEPT - 11 mei 2023
43 van 73
Sterke en zwakke punten centrumgebied Dr. H. Colijnlaan Sterke en zwakke punten van dit centrum Het overwegend dagelijkse winkelaanbod is toekomstbestendig (minder kwetsbaar voor online winkelen). Ondernemers ter plaatse geven ook aan dat ze met veel energie naar de toekomst kijken. Het overige aanbod in dit centrum is dusdanig gering dat ook dit voldoende toekomstperspectief heeft. De recent opgeleverde zorgfuncties in de plint van de nieuwe woontoren aan de P.C. Boutenslaan sluiten goed aan bij de buurtfunctie die het centrum heeft. De leegstand in de plint van het woongebouw naast de supermarkt, als gevolg van een brand, vormt een lelijke vlek in het centrum. Ook het pleintje voor dit gebouw en de Hoogvliet heeft niet de gewenste uitstraling. Het oogt stenig en er missen zitgelegenheden. Ondanks de ligging vlak bij het station geven ondernemers aan nog nauwelijks treinpassagiers in hun zaak aan te treffen. Dit komt doordat de zichtrelatie met en bewegwijzering vanuit het station ontbreekt. De Dr. H. Colijnlaan zelf is goed bereikbaar per auto. Voor fietsers zijn er echter weinig stallingsmogelijkheden. Automobilisten rijden regelmatig te hard door deze eenrichtingsstraat. 44 van 73
2358.0622 Retail- en horecabeleid gemeente Rijswijk_EINDCONCEPT - 11 mei 2023
Afbakening centrum en acties centrumgebied Dr. H. Colijnlaan Acties voor dit centrum De Dr. H. Colijnlaan functioneert naar behoren en is reeds toekomstbestendig. Met een aantal concrete acties kan het centrum nog aantrekkelijker worden. •
Qua inrichting van de publieke ruimte is nog winst te behalen: er is behoefte aan meer fietsenstallingen, het pleintje voor de Hoogvliet kan worden vergroend en meer beschutting bieden en de bestrating kan eenduidiger (stoep oogt nu als een fietspad);
•
Snelheidsbeperkende maatregelen in de Dr. H. Colijnlaan zijn gewenst. Te denken valt aan extra verkeersdrempels of een wegversmalling;
•
Voorzieningen aan de overzijde van de Huis te Landelaan die op termijn verdwijnen, kunnen transformeren naar niet-winkel-/-commerciële functies;
•
In samenhang met de aanpak van het stationsgebied kan ook de routing vanuit het station naar de Dr. H. Colijnlaan worden verbeterd. Voor bezoekers die aan de noordzijde van de stationstunnel boven komen, is dit het dichtstbijzijnde voorzieningencluster;
•
De samenwerking tussen ondernemers verloopt naar behoren, maar kan verder worden geformaliseerd door een ondernemersvereniging op te richten of te beginnen met een groepsapp.
2358.0622 Retail- en horecabeleid gemeente Rijswijk_EINDCONCEPT - 11 mei 2023
45 van 73
4.5 Prinses Irenelaan/Prinses Margrietsingel Branchering centrumgebied Prinses Irenelaan/Prinses Margrietsingel
Het centrum Prinses Irenelaan vervult in de toekomst primair een boodschappenfunctie voor de omliggende buurt. Het centrum is gelegen in de Ministerbuurt, ten westen van Bogaard Stadscentrum. Functioneel-ruimtelijke analyse Het aanbod is hier gevestigd in twee commerciële plinten onder woningen en een apart gelegen supermarkt met een toekomstbestendige maat (ca. 1.450 m² wvo). Hiermee heeft het centrum een overzichtelijke en compacte structuur. De voorzieningenstrip aan de Prinses Irenelaan ligt tegenover de supermarkt, en profiteert dan ook het meest van de supermarktbezoekers. De lokale speciaalzaken die in de strip te vinden zijn, zoals een kaasboer en een slijterij, zijn makkelijk te combineren met een bezoek aan de supermarkt. De plint aan de Prinses Margrietsingel bestaat hoofdzakelijk uit ambachten en fastfoodhoreca, en functioneert min of meer zelfstandig.
Sterke en zwakke punten van dit centrum De supermarkt is een sterke trekker voor dit centrum, maar omwonenden ervaren wel geluidshinder van de bevoorrading. Zowel in ruimtelijke zin als qua samenwerking is er te weinig relatie tussen de ondernemers aan de 46 van 73
2358.0622 Retail- en horecabeleid gemeente Rijswijk_EINDCONCEPT - 11 mei 2023
Sterke en zwakke punten centrumgebied Prinses Irenelaan/Prinses Margrietsingel Prinses Irenelaan en die aan de Prinses Margrietsingel. Ondernemingen aan de Prinses Margrietsingel liggen gevoelsmatig ‘om de hoek’ en profiteren minder van de supermarktbezoekers. De uitstraling van het vastgoed in beide plinten is voor verbetering vatbaar. Het centrum is goed bereikbaar, zowel te voet als per fiets en auto. Er zijn voldoende stallingsmogelijkheden en parkeerplaatsen. Wel zijn er de nodige fietswrakken, die slechts zelden worden verwijderd. Hoewel de stoep in feite overal breed genoeg is, staan de vele uitstallingen in de weg voor bijvoorbeeld rolstoelgangers. Ook zijn er veel verschillende VVE’s, wat de noodzakelijke opfrisbeurt van het vastgoed bemoeilijkt. Met de vernieuwing en versterking van het nabijgelegen Bogaard Stadscentrum breekt een uitdagende tijd aan voor dit centrum. Doel is het basisvoorzieningenaanbod op peil te houden. Een verkleuring met meer maatschappelijke functies als zorg, het buurtpreventieteam of (kleinschalige) sport is op termijn passend bij de behoefte vanuit de buurt. Een (verdere) toename van woningen op de begane grond binnen het publieksgerichte circuit (zie kaart p. 48) is niet gewenst.
2358.0622 Retail- en horecabeleid gemeente Rijswijk_EINDCONCEPT - 11 mei 2023
47 van 73
Afbakening centrum en acties centrumgebied Prinses Irenelaan/Margrietsingel Acties voor dit centrum Om de zwakke punten van dit centrum aan te pakken verdienen de volgende acties prioriteit: •
Samenwerking tussen ondernemers onderling en met eigenaren aanhalen om het centrum meer tot één geheel te maken, evenementen te organiseren en de gewenste opfrisbeurt van het vastgoed van de grond te krijgen.
•
Kritisch kijken naar de frequentie en het tijdstip van de bevoorrading van de supermarkt.
•
Het tijdig opruimen van fietswrakken om de aanwezige stallingen beschikbaar te houden (handhaving).
Plinten voorbehouden aan publieksgerichte functies
48 van 73
2358.0622 Retail- en horecabeleid gemeente Rijswijk_EINDCONCEPT - 11 mei 2023
4.6 Henri Dunantlaan Branchering centrumgebied Henri Dunantlaan
Het centrum Henri Dunantlaan is gelegen in de wijk Steenvoorde. Dit centrum vervult een cruciale buurtfunctie voor de relatief kwetsbare buurt waarin het ligt. Functioneel-ruimtelijke analyse De relatief afzijdige ligging binnen de gemeente biedt het centrum een ruim natuurlijk verzorgingsgebied. Het winkelgebied kent een opmerkelijke structuur, gesitueerd onder een portiekflat. Supermarkt Lidl is hier als publiekstrekker essentieel voor het voortbestaan van de overige functies, maar is relatief klein van omvang (ca. 700 m² wvo). De overige functies zijn voor het grootste deel te bereiken via een nauwe, donkere doorsteek onder het flatgebouw. Dit bemoeilijkt spontaan combinatiebezoek vanuit de supermarkt; bezoekers moeten in dit centrum echt de weg kennen. Aan de andere kant, de oostzijde van het centrum, is de gevoelsmatige hoofdentree en de voornaamste parkeerlocatie gesitueerd. Aan deze zijde vindt men onder meer een doelgroepensupermarkt, snackbar, tabakshop en een Italiaans restaurant.
2358.0622 Retail- en horecabeleid gemeente Rijswijk_EINDCONCEPT - 11 mei 2023
49 van 73
Sterke en zwakke punten centrumgebied H. Dunantlaan Sterke en zwakke punten van dit centrum Het centrum vervult een belangrijke rol als voorzieninghart en ontmoetingsplek binnen een kwetsbare wijk. De aanwezigheid van de basisschool versterkt deze functie. Voor het toekomstperspectief van het voorzieningencluster aan de Henri Dunantlaan is het behoud van een toekomstbestendige supermarkt als publiekstrekker echter wel van doorslaggevend belang. De sociale problematiek in de wijk uit zich helaas ook bij dit centrum. Voor zowel bezoekers, ondernemers als omwonenden is er flinke overlast van hangjongeren, die zich graag verschansen in de donkere doorgangen onder de flat. Diverse maatregelen vanuit gemeente en ondernemers boden tot dusver geen soelaas. Voor bezoekers is het centrum via de Dr. H.J. van Mooklaan goed bereikbaar. Het parkeerterrein aan de Henri Dunantlaan wordt echter niet door alle bezoekers goed gevonden, waardoor de parkeerplekken aan de Dr. H.J. van Mooklaan vaak vol staan. Bezoekers te fiets treffen nog te vaak stallingen die bezet worden door fietswrakken aan, waardoor fietsen slordig neergezet worden. Dit komt de toegankelijkheid van het centrum niet ten goede. De ondernemers in het centrum zijn lokaal betrokken en kennen elkaar goed.
Het vastgoed is echter verdeeld over verschillende VVE’s, wat er mede voor zorgt dat een collectieve aanpak van het verouderde vastgoed achterwege blijft. Onduidelijkheid over de 50 van 73
2358.0622 Retail- en horecabeleid gemeente Rijswijk_EINDCONCEPT - 11 mei 2023
Afbakening centrum en acties centrumgebied Henri Dunantlaan precieze eigendomssituatie van de grond en het vastgoed vormt een extra barrière voor investeringen.
Acties voor dit centrum Om de zwakke punten van dit centrum aan te pakken verdienen de volgende acties prioriteit: •
Aanpakken sociale onveiligheid. Betere verlichting, cameratoezicht en strengere handhaving kan mogelijk toch uitkomst bieden in deze problematiek.
•
Voor de toekomstbestendigheid van dit centrum is uitbreiding van de supermarkt als publiekstrekker naar 1.000 à 1.300 m² wvo gewenst. Een zorgvuldige studie naar de ruimtelijke mogelijkheden hiervoor is noodzakelijk.
•
Collectieve opknapbeurt van het vastgoed. Ondernemers en vastgoedeigenaren zullen samen om tafel moeten om dit te kunnen realiseren. De gemeente heeft hierbij nadrukkelijk een ondersteunende rol, onder andere in het verschaffen van duidelijkheid over de eigendomssituatie (perceelsgrenzen publiek en privaat).
•
De buurtfunctie van het centrum kan verder worden versterkt met de komst van een ‘buurthuiskamer’ voor ouderen, bijvoorbeeld in een leegstaand winkelpand of woonruimte.
•
Plaatsen van een duidelijk verwijzingsbord naar het parkeerterrein aan de Henri Dunantlaan, zodat ook de parkeerplekken aan de Dr. H.J. van Mooklaan voldoende beschikbaar blijven.
•
Beschikbaar houden van fietsenstallingen door fietswrakken frequenter te verwijderen (handhaving).
2358.0622 Retail- en horecabeleid gemeente Rijswijk_EINDCONCEPT - 11 mei 2023
51 van 73
Beleidskader en uitvoering
5.1 Ruimtelijk beleid Met de ruimtelijke visie geeft de gemeente duidelijkheid aan marktpartijen. Voor de gemeente biedt de visie op de horeca- en detailhandelsstructuur een toetsingskader voor nieuwe ontwikkelingen.
Het omgevingsplan is het meest krachtige instrument
kansrijke locaties (hoofdstuk 3.3), omdat een te grote
dat de gemeente tot haar beschikking heeft om
verspreiding en/of vergroting van het detailhandels- en
ruimtelijk beleid te voeren. In het omgevingsplan wordt
horeca-aanbod buiten deze gebieden niet bijdraagt aan het
bepaald waar wel en waar geen detailhandel en horeca
behalen van de gemeentelijke ambities. Omwille van
is toegestaan. De gemeente kan hierin bepalen welk
specifieke ruimtelijk-relevante redenen zijn een aantal
type horeca en detailhandel mag plaatsvinden in de
uitzonderingen mogelijk. Die worden verderop in deze
Dynamiek door beleid
verschillende gebieden en in welke gebieden geen
paragraaf behandeld. Eerst de basis:
Het voeren van een duidelijk, consequent ruimtelijk
(uitbreiding van) detailhandel of horeca is toegestaan.
detailhandelsbeleid zorgt voor investeringen en
Winkels en horeca in centra
dynamiek waar die wenselijk zijn en daarmee voor een
Dit jaar gaat de gemeente Rijswijk van start met het
Winkels horen thuis in de reguliere winkelgebieden die zijn
duurzame en vitale detailhandelsstructuur voor
opstellen van haar Omgevingsvisie. Dit beleid voor
aangewezen in paragraaf 3.3. Daarbinnen geldt de huidige
inwoners en bezoekers. Mocht een initiatief passen in
horeca en detailhandel is zo integraal mogelijk
contour van de centrum- danwel detailhandelsbestemming,
de structuurvisie dan wordt de ruimtelijke inpasbaar-
opgesteld, zodat inpassing in de nieuwe omgevingsvi-
tenzij anders aangegeven in het toekomstperspectief per
heid op de locatie getoetst (o.a. fysieke ruimte,
sie zo soepel mogelijk verloopt. Het beleid kan als
centrum (zie hoofdstuk 4). In sommige gevallen kan
parkeren).
onderdeel van de hoofdvisie of als een apart program-
gemotiveerd afgeweken worden van dit principe (zie
ma ‘horeca en retail’ worden ingepast.
verderop), maar bij elke vergunningaanvraag is dit het vertrekpunt.
Vertaling naar omgevingsplan en omgevingsvisie Om succesvol ruimtelijk detailhandelsbeleid te kunnen
Voor de uitvoeringspraktijk wordt voorliggende visie
voeren, is het van belang dat de visie wordt vertaald
uitgewerkt naar definities en concrete regels voor
In de basis hoort ook horeca thuis in de aangewezen
naar de bestemmings-/omgevingsplannen. Dit gebeurt
detailhandel en horeca in de gemeente Rijswijk.
centrumgebieden, en wordt er buiten deze locaties niet
in principe bij de eerstvolgende herziening van een
meegewerkt aan nieuwvestiging of uitbreiding van horeca-
bestemmingsplan of bij het opstellen van het nieuwe
De basisregel
zaken. In deze visie zijn er echter aan de voorkant een drietal
omgevingsplan .
Winkels en horeca horen thuis in centrumgebieden.
uitzonderingslocaties aangewezen, waar wel aan een
Daarom worden er geen winkel- en horecaontwikkelin
beperkt aantal nieuwe horecazaken gedacht kan worden.
gen (nieuw of uitbreiding) toegestaan buiten de
Het gaat om het Wilhelminapark, de landgoederenzone en
a
a
We schrijven in het vervolg alleen nog omgevingsplan. Daar kan ook bestemmingsplan gelezen worden.
2358.0622 Retail- en horecabeleid gemeente Rijswijk_EINDCONCEPT - 11 mei 2023
Kessler Park/ stationsgebied. 53 van 73
Wat is detailhandel?
Wat is horeca?
Wat wel of niet detailhandel is, is niet voor iedereen altijd direct duidelijk. Voor de planologische vertaling naar omgevingsplannen zijn de ruimtelijke effecten (op beoogde winkelstructuur, aantrekkende werking consumentenverkeer) en verschijningsvorm (ruimtegebruik, uitstraling, reclame) relevant. De betaling ter plaatse is, met de mogelijkheden voor online/digitale betaling, niet meer relevant voor ruimtelijk beleid. Van een detailhandelsactiviteit is in ieder geval sprake wanneer er een ruimte is die gericht is op/en of toegankelijk is voor consumenten (winkelruimte, showroom, afhaalpunt).
Net als voor detailhandel is het niet altijd direct duidelijk wanneer planologisch sprake is van horeca. Opnieuw zijn voor de planologische vertaling naar omgevingsplannen de ruimtelijke effecten (op beoogde horecastructuur, aantrekkende werking consumentenverkeer) en verschijningsvorm (ruimtegebruik, uitstraling, reclame) relevant. Van horeca is sprake wanneer er eten en/ of drinken wordt aangeboden voor directe consumptie ter plaatse en/of wanneer logies verstrekt wordt. Het al dan niet schenken van alcohol bepaalt dus niet of er sprake is van horeca. ‘Horeca’ die alleen gericht is op maaltijden afhalen en bezorgen is dus juridisch gezien géén horeca, maar detailhandel, ondanks dat het in de praktijk wel (afhaal-/bezorg)horeca wordt genoemd.
Ook fenomenen als pop-up stores, flitsverkoop en afhaalbedrijven van maaltijden niet voor consumptie ter plaatse vallen daarmee onder de definitie van detailhandel (en horen dus plaats te vinden binnen reguliere winkelgebieden). Met het inrichten van een ruimte voor consumenten is het aannemelijk dat detailhandel een wezenlijk onderdeel is van de bedrijfsvoering. Daarnaast is zichtbaarheid van een verkoopfunctie vanaf de openbare weg een duidelijk kenmerk van detailhandel.
Detailhandel
Detailhandel met ondersteunende horeca
54 van 73
Horeca
2358.0622 Retail- en horecabeleid gemeente Rijswijk_EINDCONCEPT - 11 mei 2023
5.2 Beleidsregels In deze paragraaf volgen beleidsregels voor de uitvoeringspraktijk. Achteraan de paragraaf worden de beleidsregels samengevat in twee stroomschema’s. Die schema kunnen door uitvoerders van dit beleid worden gevolgd om nieuwe initiatieven op het gebied van detailhandel en horeca te toetsen, wanneer het bestemmingsplan het betreffende initiatief momenteel nog niet toelaat. Horeca: vertaling naar categorieën In Rijswijk worden drie horecacategorieën gehanteerd,
Categorie 1 ‘lichte horeca’ Categorie 1a: minimale overlast Onder deze categorie valt horeca met slechts een minimale overlast op de omgeving, zoals: • • • • • • • • •
automatiek; broodjeszaak; croissanterie; koffiebar; lunchroom; ijssalon; snackbar; tearoom; traiteur.
oplopend in de mate van mogelijke hinder voor omwonenden of centrumbezoekers. Hinder kan worden veroorzaakt door bijvoorbeeld geluid of aantal verkeersbewegingen. In het kader hiernaast is de specificering opgenomen, voortbouwend op categorisering die nu reeds in gebruik is a. Deze categorieën worden voor bestaande en toekomstige bestemmingsplannen/het omgevingsplan goed toepasbaar geacht. Bestemmingsplannen die nog niet in lijn zijn met deze categorisering worden bij de eerste herziening aanpast. In deze nieuwe categorisering is bezorghoreca als aparte subcategorie opgenomen, zodat dit type horeca a
Zie bijvoorbeeld bestemmingsplan Sterpassage 2021, bijlage 1 Staat van Horeca-activiteiten.
Categorie 1b: overige lichte horeca • bistro; • restaurant • hotel Categorie 1c: bezorghoreca Onder deze categorie vallen eetgelegenheden waarvan de bezorgfunctie het primaire verdienmodel is van het bedrijf. Dit zorgt voor aanzienlijke verkeersbewegingen en ruimtebeslag van bezorgvoertuigen (fietsen, scooters, auto’s) ter plaatse.
2358.0622 Retail- en horecabeleid gemeente Rijswijk_EINDCONCEPT - 11 mei 2023
Horecacategorieën Categorie 2 ‘middelzware horeca’ Onder deze categorie vallen horecabedrijven met enige overlast op de omgeving, zoals: • bar; • bierhuis; • biljartcentrum; • café; • proeflokaal; • shoarma/ grillroom.
Categorie 3 ‘zware horeca’ Onder deze categorie valt horeca met een aanzienlijke overlast op de omgeving (geluid, veiligheid, geur, verkeer) zoals: • shisha-lounge* • dancing; • discotheek; • nachtclub; • partycentrum (regulier gebruik ten behoeve van feesten en muziek-/dansevenementen). In het geval een horecabedrijf in meerdere categorieën valt, dan is de hoogste/zwaardere categorie leidend.
* Het roken van waterpijpen is niet zonder brandgevaar en het levert ook de nodige (stank) overlast voor de omgeving op. ‘Shisha lounges’ en soortgelijke inrichtingen die het roken van waterpijp aanbieden, stralen daarnaast een bepaalde aantrekkingskracht uit op jongeren. In dit soort horecabedrijven wordt naast de waterpijpactiviteiten ook vaak gedeald of illegaal gegokt en is vaak sprake van vernielingen, geluids- en parkeeroverlast, bedreiging en mishandeling. Tot slot kunnen er ook banden zijn met criminele organisaties of netwerken. Gelet op de genoemde gevaren en risico’s voor de omgeving van een dergelijk horecabedrijf, die direct ingrijpen in de openbare orde en veiligheid, vallen dit soort horecabedrijven altijd onder het vergunningstelsel en worden ze onder de categorie ‘zware horeca’ geschaard.
55 van 73
met veel verkeersbewegingen eenvoudiger uit specifieke
Ondergeschikte nevenactiviteiten en branchevervaging
Regulering van branchevervaging
gebieden te weren is (bijvoorbeeld voetgangersgebied).
Van oudsher vindt detailhandel plaats als ondergeschikte
De vraag die zich bij dit soort branchevervaging
Maximale oppervlaktebepalingen en specifieke sturing
nevenactiviteit bij andere bedrijfsactiviteiten. De afgelopen
voordoet, is in hoeverre de detailhandels- of horeca-
op afhaalhoreca is niet meer opgenomen, omdat de
jaren is deze branchevervaging ook sterk aanwezig tussen
activiteit ondergeschikt is en/of deze noodzakelijk en/
ruimtelijke relevantie hiervoor ontbreekt.
horeca en andere bedrijfsactiviteiten: vaak met detailhan-
of gebruikelijk is voor de hoofdactiviteit. Voor de
del, maar ook steeds meer met bijvoorbeeld dienstverle-
planologische vertaling
Welke horeca-categorie op welke locatie?
ning en ambachten. Dit wordt ook wel blurring genoemd.
In de gemeente Rijswijk is nieuwvestiging of toevoeging van horeca op de aangewezen locaties volgens deze
Branchevervaging in centra meestal niet problematisch
visie gewenst, met daarbij de volgende categorisering:
In centrumgebieden leidt branchevervaging in beginsel niet
•
Havenkwartier: categorie 1a en 1b.
tot problemen, doordat daar meestal de afzonderlijke
•
Alle overige centrumgebieden uit de hoofdstructuur:
activiteiten ook mogelijk zijn volgens het bestemmings-
categorie 1 en 2. In voetgangersgebieden, zoals het
plan. a Branchevervaging is daar voor ondernemers een
hart van Oud Rijswijk of Bogaard stadscentrum, is
goede mogelijkheid om onderscheidende concepten neer
horeca-categorie 1c niet passend.
te zetten en in te spelen op veranderende consumenten-
•
Kessler Park: categorie 1 en 2.
voorkeuren.
•
Wilhelminapark: categorie 1a.
•
Landgoederenzone: vraagt om een eigen specifieke
Op locaties buiten centrumgebieden of daar waar niet alle
horecabestemming.
afzonderlijke activiteiten zijn toegestaan, kan branchevervaging tot ongewenste activiteiten leiden.
a
56 van 73
Indien horeca onderdeel uitmaakt van het concept is relevant of er sprake is van horeca als ondergeschikte nevenactiviteit of dat horeca een substantieel onderdeel uitmaakt van de bedrijfsactiviteit. Bedrijven waar horeca een substantieel onderdeel van de bedrijfsvoering uitmaakt, dienen zich te houden aan alle regels die gelden voor horeca.
Reguleren horeca als ondergeschikte nevenactiviteit
2358.0622 Retail- en horecabeleid gemeente Rijswijk_EINDCONCEPT - 11 mei 2023
in omgevingsplannen zijn vooral de ruimtelijke effecten
•
en verschijningsvorm relevant.
Detailhandel en horeca op trafficlocaties | Op
Horeca op bedrijventerreinen
trafficlocaties (bijvoorbeeld een tankstation,
Op de bedrijventerreinen Plaspoelpolder (middengebied) en
treinstation) is ondergeschikte detailhandel en
Hoornwijck/Broekpolder wordt uitsluitend horeca als
De volgende vormen van ondergeschikte nevenacitei-
horeca mogelijk, indien het assortiment gericht is
ondersteunende of paracommerciële activiteit toegestaan
ten worden toegestaan:
op de directe behoefte van de reiziger, bijvoor-
(bijvoorbeeld een bedrijfskantine). Daarmee wordt voorko-
•
Detailhandel bij non-food-productiebedrijf | Bij
beeld motorolie, een flesje drinken of een belegd
men dat er horeca ontstaat met zelfstandige aantrekkings-
een productiebedrijf wordt in beperkte mate
broodje, en dus geen pasta of pakken melk.
kracht die het perspectief voor horecaclusters elders
detailhandel als ondergeschikte nevenactiviteit
•
(waaronder Havenkwartier en Kessler Park/stationsgebied)
toegestaan (‘productiegebonden detailhandel’).
Om het ondergeschikte karakter van de bovenstaande
onnodig onder druk zet. Tegelijkertijd blijft er volop ruimte
Belangrijk is dat deze detailhandel de verkoop
vormen van detailhandel en horeca te waarborgen,
voor de hier gevestigde bedrijven om voor personeel en
betreft van door het bedrijf/op het perceel zelf
wordt een maximum oppervlakte van de activiteit
gasten, al dan niet via een externe exploitant, een publiek-
geproduceerde of bewerkte producten. Een
gehanteerd. Dit is goed meetbaar en transparant voor
toegankelijke (maar niet op publiek van buitenaf gerichte)
voorbeeld hiervan is het laten maken van een
iedereen. Voor álle vormen van detailhandel en horeca
horecazaak te hebben. Hetzelfde geldt voor bestaande op
kentekenplaat bij een autogarage. Er is geen
als ondergeschikte nevenactiviteit wordt een maximale
consumenten gerichte bedrijven: zij hebben de mogelijkheid
uitstraling als winkel of vergelijkbare verkeersaan-
oppervlakte gehanteerd van 100 m² wvo voor de
om als ondergeschikte nevenactiviteit horeca aan te bieden
trekkende functie.
afzonderlijke activiteit, tot maximaal 10% van het
en daarmee de hoofdactiviteit enigszins te verruimen. Er
Horeca als nevenactiviteit | Horeca kan een
bedrijfsvloeroppervlak .
wordt hierbij geen verder onderscheid gemaakt tussen
a
belangrijke toegevoegde waarde hebben als
locaties in het middengebied van Plaspoelpolder en
ondersteunende functie bij (recreatieve) neven
Alleen voor horeca in het middengebied van de
Hoornwijck/Broekpolder. Concreet betekent dit dat er als
activiteiten. Het kan bijvoorbeeld gaan om een
Plaspoelpolder en Hoornwijck/Broekpolder geldt een
onderdeel van een andere bedrijfsactiviteit tijdens bijvoor-
koffiehoek bij een boekhandel, kapper of kring-
ruimere oppervlaktebeperking, omdat daar zeer grote
beeld kantooruren sprake kan zijn van horeca-activiteiten op
loopbedrijf, of een broodjeszaak bij een kantoor.
aantallen werkenden zijn die tijdens of vlak na werktijd
bedrijventerreinen. Vanwege de grote aantallen aanwezige
Horeca als ondergeschikte nevenactiviteit dient
behoefte hebben aan (zakelijk) horecabezoek.
werkenden geldt hier een ruimer een maximum oppervlakte
uiterlijk om 20.00 uur gesloten te zijn (of eerder indien de hoofdactiviteit al eerder sluit).
a
Voor detailhandel en horeca op trafficlocaties geldt alleen de grens van 100 m² wvo en niet de grens van 10% van het bedrijfsvloeroppervlak.
2358.0622 Retail- en horecabeleid gemeente Rijswijk_EINDCONCEPT - 11 mei 2023
dan voor ondergeschikte horeca elders in de gemeente: 10% van het bedrijfsvloeroppervlak tot maximaal 250 m² (i.p.v. de 100 m² die elders in de gemeente geldt). 57 van 73
Ondergeschikte horeca is hier toegestaan tot maxi-
Internetwinkels die geen aan de winkelactiviteitgerela-
maal 250 m² wvo i.p.v. 100 m² wvo (de grens van 10%
teerde ruimtelijke kenmerken hebben, zoals een hub
blijft gehandhaafd).
van een flitsbezorgdienst waar geen substantiële consumentenfunctie aanwezig is, zijn niet relevant
Internetverkoop en flitsbezorgdiensten
voor het ruimtelijk detailhandelsbeleid en moeten
Naast de traditionele winkel met verkoop ter plaatse
voldoen aan de bestemming van de betreffende locatie
zijn er allerlei nieuwe vormen waar consumenten
(wonen, bedrijf, kantoor, agrarisch, etc.). Zo is een
producten kunnen zien, afhalen en/of laten bezorgen.
distributiecentrum van een internetwinkel net als ieder
Wanneer de consument ter plaatse komt, is er in
ander logistiek bedrijf op een locatie met de bestem-
beginsel sprake van een ruimtelijke detailhandels-/
ming bedrijf toegestaan, zolang hier geen consumen-
winkelactiviteit, die planologisch als zodanig wordt
ten ter plaatse komen.
Komt de consument ter plaatse?
beoordeeld (incl. showroom en afhaalloket). Afhaal punten van internetwinkels zijn derhalve net als elke
Horeca bij maatschappelijke functies
andere detailhandelsactiviteit toegestaan in de
De horeca-activiteit bij een paracommerciële instelling,
reguliere winkelcentra. Deze activiteiten passen
zoals een sportvereniging, een dorpshuis of een
tenslotte goed binnen de wenselijke winkelstructuur.
museum, hoort ondergeschikt te zijn en gericht op de
De gebieden binnen die structuur zijn bovendien al
hoofdactiviteit. Het tijdens of na afloop van de activiteit
ingericht op consumenten(verkeer) en zorgen voor een
een drankje nuttigen is onderdeel van het samen bezig
fijnmazige spreiding over de gemeente. De andere
zijn en heeft op dat moment sociaal-maatschappelijke
functies in de winkelcentra hebben er bovendien baat
relevantie. Als dergelijke horeca-activiteiten echter
bij dat hier regelmatig consumenten komen. De
externe commerciële trekkracht krijgen, ontstaat er
vestiging van afhaalpunten draagt in de winkelgebie-
oneerlijke concurrentie met de reguliere horeca. Dit
den daarmee bij aan een economisch vitale winkel-
wordt en blijft niet toegestaan.
structuur. Afstemmen standplaatsen op permanente winkels
58 van 73
2358.0622 Retail- en horecabeleid gemeente Rijswijk_EINDCONCEPT - 11 mei 2023
De huidige regels voor paracommerciële horeca zijn in
weren, aangezien dit niet ruimtelijk relevant is. Wél kan
onlangs een rapport over de geschikte vergunningduur
Rijswijk vastgelegd in de Verordening paracommercie
de gemeente op ‘zachtere’ manieren gezondere
voor ambulante handel op basis van de terugverdientijd
Rijswijk. In algemene zin werken die regels goed,
voeding stimuleren:
voor investeringen. b Deze motivering kan als basis
echter worden de huidige beperkingen aan schenkings-
•
Gezonde voeding kan als selectiecriterium
dienen voor de gekozen vergunningduur voor stand-
tijden als te beperkend ervaren. Zo kunnen maatschap-
gehanteerd worden voor potentiële ambulante
plaatsen op de warenmarkten en daarbuiten in de
pelijke activiteiten die niet direct voortvloeien uit de
handelaren op de warenmarkt of op losse stand-
gemeente Rijswijk.
(statutaire) doelstellingen van de paracommerciële
plaatsen (zie verderop in dit hoofdstuk).
activiteiten, en niet commercieel haalbaar zijn, niet
•
Wanneer de gemeente eigenaar is van maatschap-
Warenmarkt Oud Rijswijk
altijd plaatsvinden, terwijl dat omwille van de leefbaar-
pelijk vastgoed, kan bij verhuurovereenkomsten
De warenmarkt in Oud Rijswijk is een echte publieks-
heid in de Rijswijkse buurten wel gewenst is. De
met bijvoorbeeld sportclubs afgesproken worden
trekker voor het centrum. De weekmarkt is populair
schenkingstijden worden daarom verruimd naar 12.00
dat er alleen gezond eten en drinken aangeboden
onder bezoekers en levert de ‘permanente’ voorzienin-
uur tot 24.00 uur.
wordt in de kantine.
gen extra bezoekers op. Een zo sterk mogelijke weekmarkt is van meerwaarde voor het hele centrum.
Aan banden leggen ongezonde horeca/fastfood
Ambulante handel
Het gemeentelijk bestuur hecht veel waarde aan het
Naast ‘permanente’ detailhandel is er in de gemeente
Recent is bij de Oude Kerk een nieuwe opstelling van
verbeteren van de gezondheid van de inwoners in de
Rijswijk ook ruimte voor ambulante handelaren op de
de warenmarkt ingevoerd. Deze opstelling rondom de
gemeente en stimuleert inwoners gezonder te eten en
twee warenmarkten en op losse standplaatsen
kerk kan op breed draagvlak rekenen en past binnen de
drinken. Ook aan detailhandels- en horecabedrijven
daarbuiten. Om te voldoen aan de voorwaarden vanuit
functioneel-ruimtelijke visie op de structuur van Oud
wordt gevraagd hun bijdrage te leveren aan een
de Europese Dienstenrichtlijn (EDR), worden toekom-
Rijswijk (hoofdstuk 4). Er wordt gewerkt aan een
gezondere levenstijl. Hiervoor zal de gemeente in
stige vergunningen voor ambulante handel alleen nog
nieuwe marktverordening waarin deze nieuwe opstel-
overleg treden met de lokale detailhandel en horeca.
voor bepaalde tijd worden verleend, op een transpa-
ling wordt verankerd, en waarbij rekening wordt
rante wijze verdeeld en met voldoende mededings-
gehouden met alle noodzakelijke maatvoeringen
Het is echter niet mogelijk om middels het bestem-
ruimte voor potentiële nieuwe toetreders. Het beleid
(bijvoorbeeld voor de toegankelijkheid van nooddien-
mingsplan/omgevingsplan ongezonde horeca te
voor ambulante handel dient aan deze voorwaarden
sten en mensen met een beperking).
a
vanuit de EDR te worden aangepast. SEO publiceerde a
Gezondheid en Sport in Rijswijk. Uitvoeringsagenda 2020-2022
2358.0622 Retail- en horecabeleid gemeente Rijswijk_EINDCONCEPT - 11 mei 2023
b
SEO, 2021. Schaarse vergunningen en terugverdientijd in de ambulante handel.
59 van 73
Een sterke weekmarkt is een weekmarkt met een zo
De geïnteresseerde marktondernemer motiveert zelf
versterkt. Hier is het combinatiebezoek met andere
divers mogelijk aanbod aan marktkramen. Wanneer
bij de vergunningaanvraag in tekst en beeld in welke
publieksgerichte functies het grootst. Aanvullend kan
nieuwe standplaatsvergunningen voor de warenmarkt
mate hij/zij voldoet aan de genoemde criteria. Het is
een enkele standplaats worden toegestaan op de
worden vergeven kan de nieuwe marktverordening op
vervolgens aan de selectiecommissie om per criterium
bedrijventerreinen vanwege de grote aantallen werkne-
deze diversiteit sturen. Dit gebeurt via een puntensy-
punten toe te kennen en een ondernemer te selecteren.
mers ter plaatse, mits er sprake is van een (verkeers-)
steem waarbij verschillende gegadigden op basis van
veilige locatie, en bij het Waldhoornplein. Dit sluit aan
criteria worden gewogen . Geschikte criteria voor het
Warenmarkt Bogaard stadscentrum
bij het voorgaande beleid uit 2012. Voor ieder centrum-
puntensysteem bij afweging tussen potentiële markt-
Op de warenmarkt bij Bogaard stadscentrum staan op
gebied en bedrijventerrein geldt een maximum van 1
ondernemers zijn:
donderdag alleen nog enkele foodkramen. Een
standplaatslocatie, en standplaatslocaties mogen niet
•
Aanvullendheid van het gevoerde assortiment ten
aanpassing van het aanbod of het aantal kramen is hier
ingenomen worden op marktdagen (indien van
opzichte van het op de warenmarkt reeds aanwe-
niet noodzakelijk of gewenst. Een geactualiseerd
toepassing in het betreffende centrum).
zige aanbod;
Inrichtingsplan voor de huidige opstelling van deze
Netheid, onderhoudsniveau en uitstraling van de
weekmarkt is wél noodzakelijk.
a
•
Wanneer er meerdere ondernemers geïnteresseerd zijn
kraam; •
•
• •
a
in dezelfde standplaatsvergunning kunnen gegadigden
Aantoonbare ervaring van de ondernemer in de
Standplaatsenbeleid
evenals bij de warenmarkt worden getoetst aan
ambulante handel (eerdere standplaatsvergunning
Het gemeentelijke standplaatsenbeleid dateert uit
bepaalde selectiecriteria zoals:
en/of diploma’s/certificaten van opleidingen);
2012. Vanuit vergunningverlening is er behoefte aan
•
Maatschappelijke betrokkenheid (bijv. fair trade
een duidelijk overzicht van de precieze standplaatslo-
opzichte van het reeds aangeboden assortiment
producten, afvalscheiding, recycling, erkend
caties. Dit moet in overeenstemming worden gebracht
op de standplaats door andere ondernemers op
leerbedrijf, ondersteuning goede doelen).
met het bestemmingsplan/omgevingsplan.
een ander moment in de week;
De verkoop van streekproducten die vervaardigd
Er is dan ook behoefte aan nieuw standplaatsenbeleid
zijn in Rijswijk of directe omgeving;
voor de gemeente. Gezien vanuit dit detailhandels- en
De verkoop van gezonde producten (alleen van
horecabeleid is het wenselijk dat standplaatsen zo veel
toepassing bij voedingsmiddelen).
mogelijk in centrumgebieden gesitueerd worden die in
ambulante handel (eerdere standplaatsvergunning
de beoogde detailhandels- en horecastructuur worden
en/of diploma’s/certificaten van opleidingen);
•
Aanvullendheid van het gevoerde assortiment ten
Netheid, onderhoudsniveau en uitstraling van de kraam;
•
Aantoonbare ervaring van de ondernemer in de
Model Marktverordening VNG, 2022
60 van 73
2358.0622 Retail- en horecabeleid gemeente Rijswijk_EINDCONCEPT - 11 mei 2023
Overzichtskaart locaties voor ambulante handel •
Maatschappelijke betrokkenheid (bijv. fair trade producten, afvalscheiding, recycling, erkend leerbedrijf, ondersteuning goede doelen).
•
De verkoop van streekproducten die vervaardigd zijn in Rijswijk of directe omgeving;
•
De verkoop van gezonde producten (alleen van toepassing bij voedingsmiddelen).
Ook voor losse standplaatsen motiveert de geïnteresseerde ambulante ondernemer zelf bij de vergunningaanvraag in tekst en beeld in welke mate hij/zij voldoet aan de genoemde criteria. Het is vervolgens aan de selectiecommissie om per criterium punten toe te kennen en een ondernemer te selecteren.
2358.0622 Retail- en horecabeleid gemeente Rijswijk_EINDCONCEPT - 11 mei 2023
61 van 73
Actualiseren terrassen- en uitstallingenbeleid
•
In 2012 is gemeentelijk Terrassenbeleid en
Een transparante, eenduidige en tijdloze uitstraling
Actualiseren Beeldkwaliteitsplan Oud Rijswijk
te hebben (voorbeeld van smeedijzer met glas);
Naast beleid voor terrassen en uitstallingen is er in
Uitstallingenbeleid vastgesteld. Op hoofdlijnen voldoet
•
Meer samenhang in meubilair te krijgen;
2005 voor Oud Rijswijk een algeheel Beeld
dit beleid nog steeds, maar het is verouderd en
•
In de zomer verwijderd te worden wanneer buiten
kwaliteitsplan (BKP) opgesteld. Hierin staan bijvoor-
gebruik.
beeld ook regels met betrekking tot de uitstraling van
verdient daarom een actualisatie.
gevels en reclame-uitingen daaraan. Dit BKP is Voor uitstallingen zijn de gemeentelijke regels uit 2012
Specifiek in Oud Rijswijk vergen de regels voor terras-
inmiddels echter verouderd, en verdient een actualisa-
als volgt:
sen en uitstallingen een nadere uitwerking wat betreft
tie. Deze actualisatie zou in samenhang met het
•
De uitstalling mag buiten de winkel enkel direct
samenhang en materialisatie. Uitgangspunt hierbij is
aangescherpte beleid voor uitstallingen en terrassen
grenzend aan de gevel worden geplaatst in een
dat terrassen en uitstallingen dienen te passen binnen
moeten worden opgesteld.
strook van maximaal 100 cm diep;
het historische karakter van Oud Rijswijk en niet te veel
Een uitstalling mag niet zodanig zijn geplaatst of
afleiding van het mooie gevelbeeld dienen te veroorza-
Stalling winkelwagens
uitgevoerd dat er een verkeersonveilige situatie
ken.
De stalling van winkelwagentjes wordt in beginsel op
•
ontstaat; •
eigen grond van de winkel waartoe ze behoren opge-
De opstelling mag geen belemmering vormen voor
Het nieuwe terrassenbeleid voor het Huygenskwartier
lost. Indien daar ter plaatse geen of onvoldoende
de doorgang van hulpdiensten;
in Leidschendam-Voorburg kan hiervoor als geslaagd
ruimte voor is, dan kan de winkel in overleg met de
Boven of naast de winkel gelegen woningen/
voorbeeld dienen. Dit beleid zet in op terrassen van
gemeente kijken of een geschikte plek in de openbare
panden moet te allen tijde bereikbaar blijven.
natuurlijke materialen of smeedijzer in rustige kleuren
ruimte gevonden kan worden. Indien een voor beide
(zwart, bruin, grijs, gebroken wit), en dus geen syntheti-
partijen geschikte plek in de openbare ruimte aanwezig
In de Herenstraat in Oud Rijswijk gelden voor terrassen
sche materialen of schreeuwerige kleuren (rood, geel,
is, worden nadere afspraken gemaakt over het gebruik,
specifieke regels . Zo dienen terrassen:
oranje). Terrassen zouden idealiter een voldoende
de inrichting en eventuele precario.
•
open en transparant karakter moeten hebben.
•
a
Alleen binnen de gele en grijze zone van de
b
bestrating te worden geplaatst. •
Voor wat betreft voor- en zijschotten in hoogte beperkt te zijn (maximaal 1,60 - 1,80 m hoog);
a
Bestemmingsplan Oud Rijswijk, 2013
62 van 73
b
Beleidsregels terrassen Leidschendam-Voorburg, 2023
2358.0622 Retail- en horecabeleid gemeente Rijswijk_EINDCONCEPT - 11 mei 2023
Start
Stroomdiagram beoordeling initiatief permanente detailhandel of horeca
Binnen centrumgebieden?
Betreft het een winkel- of horeca-initiatief dat niet in het bestemmingsplan past?
nee
Behoud het centrum na realisatie van het initiatief de beoogde verzorgingsfunctie?
ja
...én...
ja
Locatie?
(par. 3.3)
Ligt het initiatief in een van de volgende centra?
Buurtcentra H. Ravesteijnplein Dr. H. Colijnlaan Pr. Irenelaan Dr. H. Dunantlaan De Koploper
Hoofdcentra Bogaard Stadscentrum Oud Rijswijk Buurtsteunpunt Havenkwartier nee
ja
nee (par. 5.2)
Is het initiatief onderdeel van een andere activiteit?
nee
Paracommercie?
ja Is de winkel-/horeca-activiteit max. 100 (of 250 in Plaspoelpolder en Hoornwijck/Broekpolder) m² wvo groot én betreft het max. 10% van het m² bvo? ja Detailhandel | Betreft het verkoop van zelf gemaakte/bewerkte producten? Horeca | Is de horeca tot uiterlijk 20.00 uur open?
(par. 5.2)
Betreft het initiatief paracommerciële horeca?
nee
ja
nee
Zijn de schenkingstijden beperkt binnen 12.00 uur tot 24.00 uur
(par. 5.2)
Indien horeca | Betreft het initiatief horeca in categorie 1 of 2? ...én...
Bogaard Stadscentrum
(par. 4.1)
Supermarkten | Blijft het supermarktaanbod na realisatie van het initiatief beperkt tot max. drie supermarkten én is het supermarktinitiatief max. 1.700 m² wvo groot? (par. 4.2)
1. Past het initiatief binnen de profilering van het deelgebied? ...én... 2. Supermarkten | Blijft het supermarktaanbod na realisatie van het initiatief beperkt tot max. twee supermarkten van maximaal 1.500 m² wvo per supermarkt? Buurtcentra (H. Ravesteijnplein, Dr. H. Colijnlaan, Pr. Irenelaan, Dr. H. Dunantlaan, De Koploper) (par. 4.3-4.7) Supermarkten | Blijft er na realisatie van het initiatief maximaal één supermarkt aanwezig en heeft die een maximale omvang van 1.300 m² wvo? Buurtsteunpunt (Havenkwartier)