Document · PDF

Begroting 2022-2025.pdf

Raadsvergadering 9 november 2021, gemeente RijswijkBij agendapunt: Algemene beschouwingen en begroting43.961 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

De plannen voor routes of de uitwerking van routes op de Rembrandtkade 2e fase, Lindelaan, en Jan Thĳssenweg/Laan van Beens, starten in 2022. Voor de langere termĳn wordt begonnen aan de eerste verkenningen naar verbeteringen voor fietsers op de Nassaukade, Geestbrugweg, Hoornbruglaan/Churchilllaan, Lange Kleiweg en de viaducten over de A4. Samen met eerder opgeleverde routes op het Jaagpad, Huis te Hoornkade, Delftweg, Sir Winston Churchilllaan, Prinses Beatrixlaan, Generaal Spoorlaan, van Rĳnweg en fietsbrug De Oversteek is afgelopen jaren een forse inspanning geleverd om het fietsen in Rĳswĳk aantrekkelĳker en comfortabeler te maken. Goede voorzieningen dragen daar immers zeker aan bĳ. Het Mobiliteitsprogramma en bĳbehorend Fietsplan zal duidelĳk maken hoe de transitie naar een groter aandeel van het gebruik van de fiets in het dagelĳks verkeer verder versterkt kan worden. Barrières van water, spoor en wegen nemen we zoveel mogelĳk weg, waardoor we de oversteekbaarheid en verbindingen verbeteren en reistĳden laten afnemen. Bĳ de gebiedsontwikkelingen In de Bogaard, Pasgeld en Plaspoelpolder (Havenkwartier, Kesslerpark) wordt geschetst op betere verbindingen en toegangen in en door die gebieden voor een groeiend aantal fietsers en voetgangers die daar hun herkomst of bestemming krĳgen.

Voor deze doelen en voor doelen van verkeersveiligheid, fietscomfort en (groene) leefomgeving werken we in 2022 (door) aan plannen voor een nieuwe inrichting van de Lindelaan, Geestbrugweg e.o en de “probleemstraten”. 1

Met introductie van het Mobiliteitsprogramma worden de (soorten) indicatoren onder 1-5 geactualiseerd en vanaf jaarrekening 2021 gehanteerd.

Verkeer en Vervoer 23

Kenmerk van deze projecten is de integrale benadering en het open planproces met de bewoners, ondernemers en andere stakeholders. De komende jaren zĳn we belanghebbende bĳ de duurzame inpassing van de nieuwe wegdelen op de zogeheten A4 Passage van Rĳkswaterstaat. De A4 is een economische belangrĳke toegang, maar snĳdt de stad ook fysiek doormidden. In 2020 sloten we een BestuursovereenkomstMeekoppelkansen A4 Haaglanden af met het Rĳk en Rĳkswaterstaat. Het gevolg van deze afspraak is dat in de begroting een investering vrĳgemaakt is voor de bĳdrage aan de realisatie van twee viaducten voor verbindingen van langzaam verkeer en ecologie (Van Rĳnweg en Wilhelminapark) en het verminderen van de barrière van de snelweg voor langzaam verkeer. In 2022 wordt in het project A4 Haaglanden gewerkt aan een Uitvoeringsovereenkomst en aan detaillering van de inpassing en vormgeving. Verkeersveiligheid is een speerpunt. In 2022 gaan we met veel energie door op de koers die we in het Actieplan Verkeersveiligheid hebben beschreven. De aanpak is om samen met andere partĳen en verantwoordelĳken te zorgen voor een verkeersveilige stad. De inzet loopt via meerdere sporen: educatie & voorlichting; preventie & handhaving en infrastructuur & inrichting. Zo blĳven we stevig inzetten op een verkeersveilige schoolomgeving.

Tussen nu en 2023 zullen alle basisscholen, in een samenwerking tussen school- ouders- kinderen- gemeente, voorzien zĳn van schoolzones. Ook op andere plekken in de stad pakken we elk jaar kleine knelpunten aan. Met bewonersorganisaties, initiatiefnemers en op basis van meldingen inventariseren we kleine knelpunten in de gemeente. Waar mogelĳk lossen we deze knelpunten op korte termĳn op en werken we samen met de buurt. In 2022 richten we ons voor de verkeersveiligheid in het bĳzonder op zichtbare campagnes in de stad, actieve en praktische vormen van educatie van doelgroepen (ouderen op de elektrische fiets, jongeren op scooters, fietsverlichting) en snel te realiseren aanpassingen van oversteekplaatsen voor langzaam verkeer. Samen met de politie zetten we in op handhaving, onder meer door laser acties. We nemen deel aan een onderzoek van studenten van de politie-opleiding naar de effectiviteit en verbetering van handhaving. Samen met de politie en het Openbaar Ministerie verkennen we de mogelĳkheden voor het plaatsen van flitspalen. We gaan door met de volgende fases van de Verkenning Geestbrugweg e.o.

De verkenning krĳgt een nog meer integrale scope en meer inzet op het proces en de omgeving: naast de oorspronkelĳke doelen van verkeersveiligheid, oversteekbaarheid, fietsroutes en leefkwaliteit, wordt dit uitgebreid met het ontwerp van de bovengrondse inrichting als gevolg van het sluiten van de tunnel Haagweg, (het onderzoek naar) een situatie met eenrichtingsverkeer in de Herenstraat en naar kwaliteitsverbetering van de entree van het winkelcentrum. De verkenning heeft raakvlakken met andere projecten en ontwikkelingen, waaronder het proces van mobiliteit rond de CID/Binckhorst gebiedsontwikkeling. De verkenning kenmerkt zich door een open planproces met actieve inbreng uit de omgeving. Er wordt toegewerkt naar een raadsvoorstel met voorkeurscenario voor de herinrichting, met onderdelen voor de korte-, middellange- en lange termĳn en een kredietaanvraag. De gehele reis is van belang. Op herkomst- en bestemmingslocaties bieden wĳ daarom goede voorzieningen aan. Dit doen wĳ onder andere door een helder en toekomstbestendig parkeerbeleid te hanteren. De groei van Rĳswĳk, de woningbouwopgave en de ervaren parkeerdruk vragen om maatregelen. Maatregelen met betrekking tot bĳvoorbeeld parkeernormen en evaluatie van het vergunningenbeleid. Vaak betreft het maatwerk. De ruimte is schaars.

Ook de trends en ontwikkelingen op het gebied van, het gebruik en (deel)bezit van verschillende vervoermiddelen (deeleconomie), elektrificatie en mobiliteit zorgen voor een veranderende vraag. Het uitgangspunt is “de juiste parkeerder op de juiste plek”. Hiervoor meten we regelmatig de parkeerdruk in de wĳken. Op basis van deze druk beoordelen we of er een draagvlakonderzoek moet worden gestart in een wĳk. De uitkomst van het onderzoek kan leiden tot invoeren van regulering in de betreffende wĳk. De maatregelen voortvloeiend uit de evaluatie van vergunningen uitgevoerd in 2021 zullen worden geïmplementeerd in 2022. In 2022 worden ook de conclusies en aanbevelingen uit het evaluatierapport Naheffingen parkeren geïmplementeerd. Parkeren zal in 2022 inzetten op het verbeteren van de interne processen en op betere informatievoorziening naar haar burgers. Daarnaast investeren we in goede, veilige en voldoende fietsparkeervoorzieningen. In 2022 voltooien we een in 2021 gestarte pilot van een uitbreiding van fietsparkeren in Oud Rĳswĳk. Samen met de Metropoolregio Rotterdam Den Haag, NS en ProRail wordt verder aan het plan gewerkt voor

Verkeer en Vervoer 24

de grootschalige uitbreiding van het aantal fietsparkeervoorzieningen met het oog op de groei van de vraag op de lange termĳn (na 2025). Binnen een duurzaam beleid van verkeer en vervoer vormt goed openbaar vervoer een belangrĳke pĳler. Openbaar vervoer zal ook een deel van de groei van de mobiliteit op moeten vangen. Goed openbaar vervoer blĳft een voorwaarde voor de verdere ontwikkeling van de stad en bevordert een goed vestigingsklimaat. Daarom blĳven we lobbyen voor een robuust, fĳnmazig en vraag gestuurd OV-netwerk, waarin we ook nadrukkelĳk kĳken naar alternatieve en innovatieve OV-vormen. De “coronacrisis” liet in 2020 vooralsnog een daling zien van het gebruik van het openbaar vervoer, en een “stimulerend” effect op het gebruik van de fiets en het aantal mensen dat thuiswerkt. In regionaal verband worden de effecten en (financiële) gevolgen regelmatig gepeild. Station Rĳswĳk verdient bĳzondere aandacht; we streven naar, en willen ook op de langere termĳn investeren in een kwaliteitsimpuls voor het stationsgebied. Een station waar het prettig verblĳven is en een goede overstap tussen trein, tram, bus, auto en fiets mogelĳk is, helpt mee om het gebruik van openbaar vervoer te stimuleren. Het station is onderdeel van de zogeheten Stadsas. Een as waarvoor scenario’s van verstedelĳking kansrĳk zĳn.

Bĳ verstedelĳking hoort inzet op de mobiliteitstransitie (meer fiets, ov, lopen, minder vrĳblĳvend parkeren). De beschikbaarheid van een goed openbaar vervoerknooppunt, op de hoek van de Plaspoelpolder en op fietsafstand van RĳswĳkBuiten/Pasgeld, biedt een duidelĳke meerwaarde voor zulke scenario’s. Vanuit het Nationaal Groeifonds heeft het rĳk €1 miljard gereserveerd voor de realisatie van een citysprinterconcept op de Oude lĳn. Lokaal zoeken we met ProRail, NS en Metropoolregio Rotterdam Den Haag naar kansen voor verbetering van de knoopfunctie. Voor RĳswĳkBuiten als ontwikkellocatie wordt in aanvulling hierop onderzoek gedaan naar de best haalbare invulling van duurzame mobiliteit, inclusief de potentie van een halteplaats op langere termĳn en welke investeringen daar de komende jaren voor nodig zullen zĳn. We werken met de andere steden in de Metropoolregio samen om economie en mobiliteit op elkaar aan te laten sluiten en een aantrekkelĳk vestigingsklimaat te hebben. Voor de komende jaren staan in de regio en in de stad meerdere grote infrastructurele (onderhouds)projecten en woningbouwprojecten op de planning, die omleidingen met zich meebrengen. Bĳvoorbeeld de WarmtelinQ, de N211, A4 passage, Beatrixlaan, Havenkwartier, RĳswĳkBuiten, Plaspoelpolder, CIDBinckhorst en Den Haag Zuidwest.

In regionaal verband zetten we namens Rĳswĳk – veel meer dan we gewend waren de komende jaren in op goede afspraken tussen weg- en spoorbeheerders onderling en met het bedrĳfsleven (“Bereikbaarheidsaanpak Minder Hinder Zuid-Holland”). Het gaat om samen te zoeken naar oplossingen voor het verminderen van de hinder en het bĳdragen aan de mobiliteitstransitie. Met aandacht voor leefbaarheid, veiligheid, economisch vestigingsklimaat en duurzaamheid. We zetten in op een duurzame toekomst van de Prinses Beatrixlaan. De jaren 2022 en 2023 staan in het teken van de planuitwerkingsfase van het project het Bovengronds Verstedelĳkingsontwerp Beatrixlaan” (fysiek en flankerend maatregelenpakket), de lobby activiteiten en de afstemming met het project WarmteLinQ. In 2021 is gestart met de uitvoering van de lobby voor de tunnel onder de Prinses Beatrixlaan. De wens voor een tunnel, om daarmee de leefbaarheid en bereikbaarheid van Rĳswĳk voor de toekomst te verbeteren, is onder de aandacht gebracht van kamerleden, statenleden en een staatssecretaris. Ook is er afstemming geweest met de Gemeente Den Haag en de MRDH, wat ertoe heeft geleid dat de mogelĳkheid voor de tunnel samen verder onderzocht wordt. We continueren de inzet op de lobby. In 2022 zullen gelegde contacten op Rĳksniveau en provinciaal niveau warm gehouden worden.

Daarnaast zal de lobby zich meer gaan concentreren op de omliggende gemeentes, met als doel om zoveel mogelĳk draagvlak te krĳgen voor de tunnel binnen de regio. Om onze boodschap duidelĳker en breder te kunnen laten horen, worden nieuwe communicatiemiddelen ingezet (b.v. een film). Een en ander wordt concreet uitgewerkt in een projectplan, dat voor instemming en dekking uit de bestemmingsreserve, aan de raad wordt voorgelegd.

Verkeer en Vervoer 25

Wat gaat het kosten? Exploitatie (meerjarig): (bedragen x € 1.000) Verkeer en Vervoer 2100 Wegen, straten en pleinen 2100 Wegen, straten en pleinen Saldo 2110 Verkeer 2110 Verkeer Saldo 2120 Openbaar vervoer 2120 Openbaar vervoer Saldo 2140 Parkeren 2140 Parkeren Saldo 2400 Waterwegen 2400 Waterwegen Saldo Totaal Lasten Totaal Baten Saldo Verkeer en Vervoer

Jr.rek. Raming na wĳziging 2020 2021 7.155 7.535 1.271 1.300 -5.884 -6.235 1.272 1.290 57 63 -1.215 -1.228 141 229

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

-141 913 2.639 1.726 705 642 -62 10.187 4.611 -5.576

Lasten Baten Lasten Baten

2022 7.783 510 -7.274 1.169 23 -1.146 168

2023 8.274 130 -8.144 1.206 23 -1.183 168

2024 8.821 130 -8.691 1.205 23 -1.182 168

2025 9.358 130 -9.228 1.210 23 -1.187 155

-229 744 2.652 1.908 1.117

-168 717 2.643 1.926 985

-168 714 2.643 1.928 1.073

-168 674 2.643 1.969 889

-155 673 2.643 1.970 899

-1.117 10.914 4.014 -6.900

-985 10.822 3.175 -7.647

-1.073 11.436 2.796 -8.640

-889 11.757 2.796 -8.961

-898 12.294 2.796 -9.498

Voor een toelichting op de belangrĳkste mutaties tussen de verschillende jaren wordt verwezen naar de toelichting op de meerjarenbegroting 2022-2025.

Investeringen Investeringskrediet (bedragen x 1.000) 2100 Wegen, straten en pleinen E Laadpalen Extra impuls vervanging ov kabels 2022 Extra impuls vervanging ov kabels 2023 Extra impuls vervanging ov kabels 2024 Extra impuls vervanging ov kabels 2025 Fietspaden in asfalt 2022 Fietspaden in asfalt 2023 Fietspaden in asfalt 2024 Fietspaden in asfalt 2025 Herstel asfaltwegen 2022 Herstel asfaltwegen 2023 Herstel asfaltwegen 2024 Herstel asfaltwegen 2025 Herstellen (duiker)bruggen 2022 Herstellen (duiker)bruggen 2023 Herstellen (duiker)bruggen 2024 Herstellen (duiker)bruggen 2025 Infrastructuur Prinses Beatrixlaan 2021 Infrastructuur Prinses Beatrixlaan 2022 Integrale herinrichting probleemstraten 2022 Integrale herinrichting probleemstraten 2023 Integrale herinrichting probleemstraten 2024 Integrale herinrichting probleemstraten 2025 Invoeren nieuwe inzameling 2022 Invoeren nieuwe inzameling 2023 Invoeren nieuwe inzameling 2024 Invoeren nieuwe inzameling 2025 Meekoppelkansen Opwaarderen grote probleemstraten 2022 Opwaarderen Kansrĳke Plekken 2022 Opwaarderen Kansrĳke Plekken 2023 Opwaarderen Kansrĳke Plekken 2024

2022 U 6.101 100 350

I 1.355

2023 U 24.756

I 1.540

2024 U 14.929

I 9.936

2025 U 3.621

I 100

350 350 350 200

100 200

569 569 569 569 115 115 115 115 11.560 11.458

9.836

1.100 1.100 1.100 1.100 300 300 300 300 9.725

1.440

560 150 150 150

Verkeer en Vervoer 26

100

Investeringskrediet (bedragen x 1.000) Opwaarderen Kansrĳke Plekken 2025 Tweerichtingen Fietspad Prinses Beatrixlaan i.c.m. Warmtelinq Verbeteren fiets en verkeersveiligheid Laan van Beens Verkeersaanpassing Irenelaan/Beatrixlaan HBGlocatie Vervanging armaturen 2022 Vervanging armaturen 2023 Vervanging armaturen 2024 Vervanging armaturen 2025 Vervanging kabelnet openbare verlichting 2022 Vervanging kabelnet openbare verlichting 2023 Vervanging kabelnet openbare verlichting 2024 Vervanging kabelnet openbare verlichting 2025 Vervanging lichtmasten 2022 Vervanging lichtmasten 2023 Vervanging lichtmasten 2024 Vervanging lichtmasten 2025 Voorbereidingskrediet meekoppelkansen 2110 Verkeer Vervanging verkeerslichteninstallaties 2022 (20 jr) Vervanging verkeerslichteninstallaties 2022 (40jr) Vervanging verkeerslichteninstallaties 2023 (20 jr) Vervanging verkeerslichteninstallaties 2023 (40jr) Vervanging verkeerslichteninstallaties 2024 (20 jr) Vervanging verkeerslichteninstallaties 2024 (40jr) Vervanging verkeerslichteninstallaties 2025 (20 jr) Vervanging verkeerslichteninstallaties 2025 (40jr) 2140 Parkeren Vervangen scanauto + software + projectkosten 2400 Waterwegen Vervangen beschoeiingen 2022 Vervangen beschoeiingen 2023 Vervangen beschoeiingen 2024 Vervangen beschoeiingen 2025

2022 U

850

680

860

470

210 171

105

2023 U

2024 U

2025 U 300

171 171 171 319 319 319 319 197 197 197 197 50 260 100 160

260

100 160 100 160

268 268

268

100 160 80 80 268

268 268 268

Verkeer en Vervoer 27

Economie en Werken Wat willen we bereiken? Visie op het programma De economie is soms weerbarstig, vaak onvoorspelbaar, maar heeft vooral een grote invloed op een (lokale) maatschappĳ. Dit is vooral sinds maart 2020 zicht- en voelbaar geworden toen het coronavirus wereldwĳd de maatschappĳ en economie grotendeels stil legde met alle lokale gevolgen van dien. Wat de werkelĳke omvang van de (economische) effecten hiervan op de lokale economie in de komende jaren zal zĳn, is nog onbekend. De (herstel)cĳfers met betrekking tot de economische groei in Nederland wisselen nog sterk en vooral ook per sector. Feit is, dat vooral de sectoren leisure, horeca en retail hard zĳn geraakt. Vanuit de lokale oriëntatie op deze sectoren, vraagt dit voor 2021 en de daaropvolgende jaren prioriteit in ons economisch beleid en accountmanagement. We willen de economische structuur en onze verschillende winkelcentra en werklocaties vitaal houden. In juni 2021 is in dit kader het coronamaatregelenpakket inclusief extra acties met financiële kapitaalinjectie vanuit het lokale groeifonds van Rĳswĳk door de gemeenteraad goedgekeurd.

Ons economisch beleid is verder gericht op het verbeteren van het vestigingsklimaat voor ondernemers via actief accountmanagement, de herstructurering en gebiedsontwikkeling van onze winkelcentra en werklocaties en daarnaast verdere aandacht voor de verbetering van onze dienstverlening aan ondernemers. Vanwege het maatschappelĳk belang zetten we in op een sterke betrokken lokale economie met sterke organisatiegraad en positionering van aantrekkelĳke en toekomstbestendige werklocaties. We zetten in op het creëren en minimaal behoud van werkgelegenheid. Via de uitvoeringsagenda en onze economische uitvoeringstrategie ‘Rĳswĳk Onderneemt’ geven we komende tĳd uitvoering aan ons economische beleid inclusief actief accountmanagement. Doelstellingen 1. Sterke netwerken: een sterke organisatiegraad; 2. sterke werk- en winkelgebieden: transformatie en revitalisering van de Plaspoelpolder en herontwikkeling en versterking van de winkelcentra; 3. sterke economische structuur: aandacht voor en integratie van innovatie en duurzaamheid; 4. sterk profiel: positionering van het onderscheidende karakter van Rĳswĳk met als doel het creëren, dan wel minimaal behoud van voldoende ondernemerschap en de daarmee samenhangende werkgelegenheid; 5. dienstverlening: een rode loper voor ondernemers (Ondernemers op de Troon).

Beeld van Lokale economie De indicatoren functiemenging, vestigingen, werkgelegenheid en waardering van ondernemers vormen een thermometer voor de ontwikkeling van de Rĳswĳkse economie en worden elk jaar in de begroting getoond. Deze indicatoren zĳn afhankelĳk van diverse factoren, zoals de economische conjunctuur, ontwikkelingen binnen de sterk vertegenwoordigde bedrĳfssectoren in Rĳswĳk en de lokale inwonersgroei. De werkelĳke impact van de coronacrisis op de wereld-, landelĳke en Rĳswĳkse economie, is nog onbekend. Uit de voorlopige economische analyses lĳkt corona vooralsnog niet te leiden tot een economische recessie. De vraag is of terugkĳkend naar de impact van de financiële crisis van 2008, het nog wel van invloed zal zĳn op investerings-beslissingen door bedrĳven en daarmee de (lokale) werkgelegenheid.

Economie en Werken 28

Het beeld en de prognoses die hieronder worden geschetst, zĳn op basis van cĳfers van 2019/2020. Het is complex om dergelĳke exogene indicatoren op het niveau van Rĳswĳk ‘smart’ te voorspellen, laat staan te beïnvloeden. Op basis van historische trends en actuele ontwikkelingen, zoals de uitbraak van de coronacrisishebben we een inschatting gemaakt voor de komende jaren, uitgedrukt in een positieve (+) of negatieve (-) groei. We verwachten door acties uit hoofde van de Rode Loper en Ondernemers op de Troon een hoger rapportcĳfer van de waardering van ondernemers met een doelstelling rapportcĳfer 7. Indicatoren Indicator 1. Functiemenging1 2. Vestigingen (van bedrĳven)1 a) Totaal b) Totaal per 1000 inw. 15-75 3. Werkgelegenheid (aantal banen)1 a) Totaal b) Totaal per 1000 inw. 15-75 4. Waardering ondernemers (score 1-10)1,2 a) Vestigingsklimaat b) Ondernemersklimaat c) Algehele dienstverlening

Realisatie Streefwaarde 2020 2021 56,3% -

2022

2023

2024

2025

+/-

5.150 129,4

+/+/-

+ +

32.580 818,8

+/-

+ +/--

+ +/-

6,39 6,44 6,47

7 7 7

1 www.waarstaatjegemeente.nl 2 Ondernemerspeiling om de twee jaar

Toelichting op de indicatoren Rĳswĳk nog altĳd een werkstad Met een index van 54,8% is Rĳswĳk te typeren als een werkgemeente, maar is afgelopen jaren aan het veranderen naar een gemeente van werken én wonen. Ondernemen en wonen kan in Rĳswĳk bovendien in een kleinschaliger prettigere omgeving waar de voordelen van stad én dorp aanwezig zĳn. Functiemenging(index) banen en woningen Zoals in de figuur hieronder te zien, is de index de afgelopen 10 jaar wel fors gedaald. Vooral de sterke bevolkingsgroei in Rĳswĳk gecombineerd met een afname van het aantal banen is hiervan de oorzaak. De verwachting is dat de index van Rĳswĳk geleidelĳk dichter bĳ het landelĳk gemiddelde komt als gevolg van de nog de geplande woningbouw. Dat biedt economische kansen, zowel voor de profilering van Rĳswĳk als ook voor lokaal draagvlak voor voorzieningen. In de figuur is de verhouding tussen banen en woningen weergegeven, de zogenaamde functiemenging index (de index loopt van 0% alleen wonen tot maximaal 100% alleen werken, bĳ een waarde van 50% zĳn er evenveel woningen als banen). Banen en vestigingen in Rĳswĳk Het aantal banen per 1.000 inwoners in Rĳswĳk ligt nog steeds fors hoger vergeleken met gemeenten met een vergelĳkbaar aantal inwoners. Wĳ verwachten voor 2021 een afname van banen door de economische recessie als gevolg van het coronavirus.

Tegelĳkertĳd is er juist ook een positieve trend te zien van het aantal vestigingen binnen de gemeente. Dit is ook een landelĳke trend en wordt verklaard door de blĳvende opmars van ZZP’ers. Een nieuwe economische recessie zal gevolgen geven voor de investeringsbereidheid van ondernemers en dus ook voor het aantal (nieuwe) vestigingen in Rĳswĳk. Onze verwachting is dat het aantal vestigingen aankomende jaren gelĳk blĳft met weer een positieve trend vanaf 2023. Vooral de inzet op transformaties naar aantrekkelĳke en toekomstbestendig werklocaties en

Economie en Werken 29

het (verder) positioneren van Rĳswĳk als locatie voor ondernemerschap, gecombineerd met actief accountmanagement, moet op termĳn leiden tot meer nieuwe bedrĳven en organisaties in Rĳswĳk. Dienstverlening aan ondernemers heeft een gemiddelde beoordeling De dienstverlening van de gemeente is door ondernemers beoordeeld met een 6,4 wat in lĳn ligt met het landelĳke gemiddelde. Met extra inzet op accountmanagement en meer aandacht voor de dienstverlening via de Rode Loper en Ondernemers op de Troon is onze doelstelling dat de waardering van ondernemers komende jaren zal stĳgen naar een hoger rapportcĳfer, doelstelling rapportcĳfers 7. De ondernemerspeiling wordt eens per twee jaar uitgevoerd. Als gevolg van de coronacrisis is de peiling in 2020 niet uitgevoerd om ondernemers niet extra te belasten met vragenlĳsten. Liever bleven we in contact betreffende die zaken die wél speelde en van belang waren. Afhankelĳk van het economische herstel, bepalen we of we de peiling in 2022 wel opnieuw gaan uitvoeren. Ondertussen blĳven wĳ bereikbaar voor alle ondernemers en staat het versterken van de dienstverlening als één van de prioriteiten bovenaan de uitvoeringsagenda van onze Economische Strategie.

Wat gaan we daarvoor doen? Sterke netwerken: actief accountmanagement en lokale samenwerking Excellente dienstverlening Acquisitie begint bĳ de basis dienstverlening op orde en goed accountmanagement. Wĳ streven naar het continue verbeteren van onze dienstverlening, dit in samenhang met de uitvoering van de Nota Publieke Dienstverlening. Aan de hand van het projectplan Ondernemers op de troon geven we de dienstverlening naar ondernemers toe hoge prioriteit. Concreet betekent dit vraaggerichte in plaats van aanbodgerichte dienstverlening en meer tĳd voor een persoonlĳk gesprek. De ondernemerspeiling is daarbĳ een goed instrumenten om de kwaliteit van onze dienstverlening inzichtelĳk te maken en geeft handvatten om waar nodig verbeteringen door te voeren. Accountmanagement en lokale samenwerking Accountmanagement heeft een positieve uitwerking op de dienstverlening naar ondernemers toe. De komende jaren wordt accountmanagement voortgezet om duurzame relaties met individuele ondernemers te bestendigen, waaronder de strategische accounts die een groot aandeel hebben in de lokale economie. We geven ook invulling aan integraal account-management door samen met de accountmanager van het Werkgevers Service Punt organisaties en bedrĳven te bezoeken en ook integraal de verbinding tussen onderwĳs en het bedrĳfsleven te leggen.

Verder zĳn de accountmanagers zichtbaar bĳ netwerkbĳeenkomsten van ondernemers en belangenverenigingen en zetten we in op het faciliteren en versterken van de lokale netwerken. Regionale samenwerking De Rĳswĳkse economie is nauw verbonden met en ook onderdeel van de regio. Regionale samenwerking en een onderscheidende regionale positionering zĳn belangrĳk voor ook de regionale economie. Metropoolregio Rotterdam Den Haag - Economisch Vestigingsklimaat (MRDH) In de strategische agenda werklocaties van de MRDH staat Rĳswĳk met de aanpak van de werklocaties prominent benoemd. Daarbĳ gaat het om transformatie van kantorenleegstand,

Economie en Werken 30

revitalisering van bedrĳventerreinen en de aanpak van winkelgebieden. Rĳswĳk trekt nauw op met de MRDH op deze thema’s en de MRDH ondersteunt de gemeente op haar beurt met inzet en financiën. Industrieschap Plaspoelpolder en Business Park Haaglanden Er is een regionaal tekort aan kleinschalig bedrĳfsmatig vastgoed en we hebben opgaven rondom transformatie en herstructurering. Zowel het IPP als het BPH houden zich hier ook mee bezig. In BPH-verband werken wĳ samen met de gemeenten Den Haag, Midden-Delfland, Pĳnacker-Nootdorp, Zoetermeer, Leidschendam-Voorburg en Delft aan het verbeteren van het vestigingsklimaat van de Haagse regio en omstreken. BPH kan op deze schaal slagvaardig en meer uitvoeringsgericht te werk gaan en staat met het frontoffice bestaande uit accountmanagers van de deelnemende gemeenten dichtbĳ de vragen uit de markt. Doelstelling is het behoud van bestaande bedrĳven voor de regio en huisvesting en aantrekkelĳke werklocaties (blĳven) bieden aan nieuwe bedrĳven. Sterke werk- en winkelgebieden Transformatie en revitalisering Plaspoelpolder Op basis van de in 2019 geactualiseerde en vastgestelde toekomstvisie Plaspoelpolder, richten wĳ ons bĳ deze gebiedsaanpak op de volgende ambities en speerpunten: 1. volwaardig onderdeel van Rĳswĳk 2. sterk verblĳfsklimaat 3. werkgelegenheid en onderwĳs 4. groen en duurzaam 5. specifieke kwaliteiten en milieus versterken 6.

benutten van de goede ligging en perfecte ontsluiting 7. het bereiken van een 24/7 verblĳfsklimaat en daarmee een goed vestigingsklimaat van de Plaspoelpolder. We lossen de veroudering en leegstand op, voegen wonen toe en staan meer functiemenging toe waardoor een meer levendige en aantrekkelĳke maar ook toekomstbestendige werklocatie ontstaan. We dringen het aantal leegstaande kantoren terug, bieden toevoeging aan de enorme vraag naar woningen in de regio. Functiemenging draagt ook bĳ aan sociale veiligheid en een 24/7 verblĳfsklimaat en daarmee het vestigingsklimaat van de Plaspoelpolder. De economische omstandigheden zĳn juist nu ook gunstig om vaart te maken met transformatie en de revitalisering van de Plaspoelpolder! De transformatieplannen Plaspoelpolder zĳn verder onderverdeeld in drie deelgebieden; Havenkwartier, Middengebied en Kesslerpark e.o. We transformeren het Havengebied en Kesslerpark naar aantrekkelĳke levendige woon- en werkgebieden. Het Middengebied wordt gerevitaliseerd en blĳft een werklocatie. We werken hier ook samen met onder meer de Metropoolregio Rotterdam Den Haag, Provincie ZuidHolland, Industrieschap Plaspoelpolder en andere stakeholders om de ambities in de Plaspoelpolder te realiseren. In 2021 is het ontwikkelkader voor het Havenkwartier vastgesteld en we koersen op vaststelling van het ontwikkelkader voor Kesslerpark e.o. eind 2021.

Havenkwartier In het Havengebied bieden de haven en de Vliet grote kansen om een aangenaam verblĳfsgebied te creëren waar het fĳn wonen en werken is met een passend aanbod van maatschappelĳke, recreatieve en horecavoorzieningen. Het Havenkwartier wordt de komende jaren getransformeerd van een verouderde bedrĳvenlocatie naar een locatie waar ondernemerschap en bedrĳvigheid wordt gecombineerd met woningbouw en restaurants, cafés, een hotel, een buurtsupermarkt en medische- of zorgvoorzieningen. We willen dat

Economie en Werken 31

huidige bedrĳven in het gebied blĳven en nieuwe zich er vestigen. We versterken het gebied door woningen te bouwen, de openbare inrichting te verbeteren en met aanvullende functies zoals horeca aantrekkelĳker maken. In het ontwikkelkader staat hoe de verschillende functies wonen, bedrĳvigheid, natuur en verkeer hier een verdere plek krĳgen. Kesslerpark en omgeving Ook Kesslerpark e.o. transformeren we naar een levendiger woon- en werkgebied. We zetten de leegstand van met name kantoren in dit gebied om in kansen en realiseren ook in dit gebied een toekomstbestendige en aantrekkelĳke werklocatie. Samen met Kadans Science Partner werken we aan de ontwikkeling van een campus op Kessler Park, ‘At the Park’, waar niet alleen het Rĳswĳk Center for Sustainable GeoEnergy, maar ook aanverwante bedrĳven zich kunnen vestigen. Daarbĳ is er ook de ambitie om hier ruimte te bieden aan educatie, onderwĳs en gerichte vakopleidingen. Daarnaast voegen we binnenstedelĳk woningen toe voor (young) professionals en zo een nog aantrekkelĳkere en ook toekomstbestendige werklocatie te realiseren. De campus functioneert als vliegwiel en katalysator voor de transformatie van de rest van het gebied. Middengebied Op 29 juni 2021 is het startsein gegeven voor de aanpak van het ondernemende hart van de Plaspoelpolder; het middengebied.

Gemeente Rĳswĳk, Industrieschap Plaspoelpolder en Belangen Vereniging Bedrĳven Rĳswĳk hebben een intentieovereenkomst gesloten tot verdere samenwerking. Samen gaan we aan de slag om het vestigingsklimaat te verbeteren, het Middengebied te revitaliseren en een duidelĳke en aantrekkelĳke positie te geven in de regio. Het middengebied blĳft een alleen werken locatie en we zetten in op behoud en het aantrekken van (nieuwe)bedrĳven en werkgelegenheid. Zo is er een gebiedsmakelaar specifiek binnen dit gebied actief en is in 2021 in gezamenlĳke opdracht met het IPP en ondersteund door het lokale bedrĳfsleven een profileringscampagne opgestart. Onderdeel hiervan is onder meer de lancering van de website www.plaspoelpolder.nu Er is een regionaal tekort aan kleinschalig bedrĳfsmatig vastgoed en samen met IPP en partĳen heeft gemeente Rĳswĳk de (her)ontwikkeling van een bedrĳfsverzamelgebouw/units in de Van Gĳnstraat en Frĳdastraat in het middengebied geïnitieerd en in uitvoering. We werken actief aan betere benutting en uitstraling van het gebied, waar mogelĳk ook met herverkaveling. Andere werklocaties Naast het grote Plaspoelpolder kent Rĳswĳk nog zeven grotere en minder grote werklocaties. Het gaat om de locaties: Vervoerscentrum Vrĳenban, Delftweg, Heulweg, Broekpolder, Hoornwĳck, Zuidflank en ’t Haantje. De waarde van ook deze werklocaties in en voor Rĳswĳk is groot.

De werklocaties in Rĳswĳk zĳn goed voor circa driekwart van het totaal aantal banen in onze gemeente. Rĳswĳk is echt een werkstad, te zien aan de positieve pendelstromen en het hoge aantal banen per 1.000 inwoners. Rĳswĳk speelt met haar acht formele werklocaties ook een belangrĳke rol in de Metropoolregio Rotterdam-Den Haag. Voor alle werklocaties stellen we een strategie voor aantrekkelĳke en toekomstige werklocaties op. Belangrĳk uitgangspunt voor de strategie is de ambitie om passende werklocaties aan te kunnen (blĳven) bieden die kwantitatief en vooral ook kwalitatief aansluiten bĳ de huidige en toekomstige behoefte van ondernemers. Een helder gebiedsprofiel en strategie per werklocatie draagt hieraan bĳ. Op basis van de in het vierde kwartaal van2021 georganiseerde bĳeenkomsten, stellen we samen met de bedrĳven, gebruikers en eigenaren van de verschillende werklocaties verdere uitvoeringagenda’s op.

Economie en Werken 32

Toekomstbestendige winkelcentra Bogaard Stadscentrum en Oud-Rĳswĳk We zetten in op extra aandacht en samenwerking met en tussen lokaal ondernemerschap voor het weer opbouwen en versterken van de lokale retail en horeca. Daarnaast bouwen we voort op de reeds ingezette versterking van de winkelcentra in Rĳswĳk. Herontwikkeling Bogaard Stadscentrum De komende jaren staat in het teken aan het uitvoeren van het vastgestelde masterplan Bogaard Stadscentrum en de herinrichting van het Bogaardplein. Bogaard Stadscentrum wordt getransformeerd naar een stadscentrum met een compacter winkelcentrum en een levendig verblĳfsgebied met meer diversiteit aan functies. Daarnaast geven we verdere invulling aan de positionering van het nieuwe stadscentrum met o.a. een nieuw beeldmerk, gebiedscommunicatie over deelprojecten en de daaraan gelieerde verbouwingswerkzaamheden, zodat het winkelcentrum aantrekkelĳk blĳft als vestigingslocatie voor ondernemers en als verblĳfsgebied voor bezoekers. Versterking historisch karakter winkelcentrum Oud Rĳswĳk Het winkelcentrum in Oud Rĳswĳk is een aantrekkelĳk winkelgebied voor ondernemers en bezoekers. Oud Rĳswĳk heeft juist een dorps karakteristiek ambachtelĳk karakter dat grote steden om ons heen missen en waar we trots op zĳn.

Dit is niet alleen te danken aan de mooie historische locatie, maar zeker ook aan de actieve ondernemers en samenwerking en uitvoering van activiteiten uit de BIZ (de bedrĳven investeringszone Oud Rĳswĳk); we zetten in op het vernieuwen en het verbeteren van de positionering van het oude historische centrum door samen met de ondernemers het historisch karakter te versterken via actieve gebiedscommunicatie en (ruimtelĳke) aanpassingen in de openbare ruimte. Centrummanagement in winkelcentra Juist in deze periode waarin we als gemeente met de lokale ondernemers hard moeten werken aan de her- en de doorontwikkeling van de winkelcentra, is een goede samenwerking in het gebied cruciaal. Om die reden draagt de gemeente ook komende jaren bĳ aan het centrum-management van deze winkelcentra. Het centrummanagement is de verbinder tussen de ondernemers, vastgoedeigenaren en gemeente als het gaat om organisatie en uitvoering op het gebied van marketingcommunicatie, evenementen en activiteiten die een belangrĳke bĳdrage hebben voor het winkelcentrum. Zĳ zĳn het eerste aanspreekpunt voor lokale ondernemers, vastgoedeigenaren en gemeente. Concreet gaat het dan om het verbinden van alle stakeholders in het gebied, contacten met (potentiële) winkeliers en regie houden op de vertaling van de marketingcommunicatiestrategie voor het hele gebied.

Sterke economische structuur: aandacht voor en integratie van innovatie en duurzaamheid en digitalisering We bouwen verder aan onze economische positie binnen de regio en benutten hier ook de unieke kansen die onze ligging biedt. Verdere samenwerking met zowel lokale als ook regionale partners leiden tot sterkere werklocaties en ecosystemen en netwerken waarin ondernemers kunnen floreren. We zetten extra in op aandacht voor, aanmoedigen en integratie van innovatie, duurzaamheid en digitalisering. In 2030 is Rĳswĳk een belangrĳke plek voor innovatieve bedrĳven en wordt er in Rĳswĳk gewerkt aan de praktische toepassing en technieken voor duurzame energie en warmte. Onze economische structuur is daardoor versterkt, bedrĳven zĳn sterker gebonden aan Rĳswĳk en creëren spin-off voor nieuwe vestigers en werkgelegenheid. Het aantal banen groeit daarbĳ mee met het aantal woningen. Robuuste economische structuur creëren Onze huidige economie leunt voor een groot deel op de sector (zakelĳke) dienstverlening, in termen van werkgelegenheid. Dit is een relatief ‘footloose’ sector, waardoor er weinig sterk aan Rĳswĳk

Economie en Werken 33

gebonden werkgelegenheid is. We willen aan Rĳswĳk gebonden bedrĳvigheid, die langjarig hier gevestigd blĳft én spin-off genereert in de vorm van inkoop van producten en diensten bĳ Rĳswĳkse ondernemers, onderaannemers van dichtbĳ, nieuwe bedrĳven of nieuwe vestigingen van bedrĳven. Zo zorgen we ervoor dat Rĳswĳk een robuuste, duurzame economische structuur krĳgt. Dat is te bereiken door een clustering van innovatie. Kansen verzilveren In Rĳswĳk zĳn al veel voorwaarden voor onderscheidend innovatieve clusters aanwezig, dit zĳn; • (historisch) in Rĳswĳk gevestigde organisaties, zoals TNO en EPO en veel ICT bedrĳven; • het door veel partĳen gesteunde initiatief van het Rĳswĳk Center for Sustainable Geo-energy, met unieke tekstlocatie; • de ligging dichtbĳ gevestigde én op de meest ideale plek in Zuid-Holland voor aardwarmte; • de aanwezige fysieke ruimte die nodig is voor bedrĳven om zich te kunnen vestigen en ontwikkelen; • de opgaven in de gebouwde omgeving op het gebied van duurzaamheid en energie groot en er nog veel kansen te verzilveren zĳn, met name als het gaat om temperatuur-verwarming. Juist nú is ook het moment De ontwikkelfase waarin geothermie zit is gebaat bĳ clustervorming. Geothermie is ook een belangrĳke bron binnen de duurzame energievoorziening en overige technische (energietransitie) innovaties.

Niet alleen het aantal bedrĳven maar ook de heterogeniteit van de bedrĳvenpopulatie zal in het cluster toenemen (heterogeniteit naar omvang, kennisniveau en technologietoepassing). Sterk profiel We positioneren Rĳswĳk als een groene, bereikbare stad waar innovatie wordt omarmd en zetten in op het versterken van de lokale samenwerking tussen onderwĳs en het bedrĳfsleven. Daarnaast geven we meer lading aan een gerichte, adequate en stevige profilering en acquisitie per werklocatie. We creëren hierbĳ meer focus op innovatieve en duurzame partners. Ruimte voor werkgelegenheid Een groeiend aantal inwoners betekent dat we ook meer banen willen creëren. Juist in Rĳswĳk is het MKB ook de banenmotor. Verstedelĳking is niet alleen meer wonen toevoegen, maar ook meer werken. Als we bedrĳven en organisaties willen behouden, aantrekken en laten starten vraagt dit om voldoende en kwalitatief goede werklocaties en vestigingsmogelĳkheden, goed accountmanagement en goede dienstverlening.

Wat gaat het kosten? Exploitatie (meerjarig): (bedragen x € 1.000) Economie en Werken 3100 Economische aangelegenheden 3100 Economische aangelegenheden Saldo 3300 Nutsbedrĳven 3300 Nutsbedrĳven Saldo Totaal Lasten Totaal Baten Saldo Economie en Werken

Lasten Baten Lasten Baten

Jr.rek. Raming na wĳziging 2020 2021 1.190 1.151 200 181 -990 -970 6.771 2.118 365 2.118 -6.406 1.190 7.922 2.318 546 1.129 -7.376

2022 1.071 201 -871

2023 762 204 -558

2024 818 207 -611

2025 809 207 -602

165 165 1.071 366 -705

165 165 762 369 -393

165 165 818 372 -446

165 165 809 372 -437

Voor een toelichting op de belangrĳkste mutaties tussen de verschillende jaren wordt verwezen naar de toelichting op de meerjarenbegroting 2022-2025.

Economie en Werken 34

Onderwĳs Wat willen we bereiken? Visie op het programma Jeugdigen moeten zich vrĳ en in veiligheid kunnen ontwikkelen om te kunnen opgroeien tot verantwoordelĳke, zelfstandige, zelfredzame en maatschappelĳk betrokken volwassenen. Primair zĳn ouders/verzorgers verantwoordelĳk voor het welbevinden van hun kinderen. Daar waar zĳ hier tĳdelĳk niet toe in staat zĳn, krĳgen zĳ een steuntje in de rug. De gemeente Rĳswĳk zet actief in op het creëren en stimuleren van een zo goed mogelĳk opgroei- en ontwikkelklimaat. Eventuele problemen worden zo vroeg mogelĳk gesignaleerd en opgelost zodat zwaardere (jeugd)hulp voorkomen wordt. Het onderwĳs en de aanbieders van diverse jeugdactiviteiten op het gebied van sport, spel, kunst, cultuur en vrĳetĳdsbesteding spelen hierin, naast de ouders/verzorgers, een belangrĳke rol. Ze zĳn essentieel voor de wĳze waarop jeugdigen zich kunnen ontwikkelen en ontplooien, zodat zĳ als jongvolwassenen klaar zĳn voor hun zelfstandige deelname aan de maatschappĳ. Het beleid is erop gericht om alle jeugdigen dezelfde kansen te bieden vanuit een positieve benadering waarbĳ een preventieve aanpak voorop staat. Doelstellingen 1. Opgroeien en Opvoeden: vanuit een gezamenlĳke inzet realiseren we een breed, laagdrempelig en op elkaar afgestemd aanbod van opvoedings- en ontwikkelingsondersteuning.

De vraag van ouders en hun kinderen in de leeftĳd van 0 tot 23 jaar staat hierbĳ centraal. Hierbĳ wordt goed aangesloten op de diverse levensfasen en de daarbĳ behorende vragen. 2. Educatie: iedere in Rĳswĳk wonende jeugdige heeft recht op onderwĳs op een voor hem/haar passende plek en behaalt, indien mogelĳk, een startkwalificatie (een diploma havo, vwo, mbo2 of hoger). Het optimaal ontwikkelen van het individueel talent is hierbĳ een belangrĳk uitgangspunt. Er zĳn geen thuiszitters en het aantal voortĳdig schoolverlaters wordt teruggebracht en, indien mogelĳk, weer succesvol teruggeleid naar school. Er is een goede aansluiting met het bedrĳfsleven en er is voldoende aanbod van stageplekken. 3. Persoonlĳke ontwikkeling: Jeugdigen ontwikkelen zich breed en ontdekken hun talenten. Hierbĳ is het streven dat zĳ doorstromen naar het regulier aanbod op het gebied van sport, kunst en cultuur, techniek, natuur en milieu en taal. Indicatoren (verplicht)

Indicator Absoluut verzuim Relatief verzuim Voortĳdig schoolverlaters (VSV-ers)

Realisatie 2020 3,5 44 2,3%

Streefwaarde 2021 3,0 42 <2,2%

2022 3,5 40 <2,2%

2023 3,5 38 <2,1%

2024 3,0 38 <2%

2025 2,5 36 <2%

Toelichting verplichte indicatoren Absoluut verzuim De verplichte indicator ‘Absoluut verzuim’ is het aantal leerplichtige leerlingen per 1000 leerlingen dat niet staat ingeschreven op een school of onderwĳsinstelling. De Dienst Uitvoering Onderwĳs (DUO) is aangewezen als gegevensbron. De laatst gepubliceerde gegevens bĳ DUO zĳn van het schooljaar 2018-2019. Het aantal Rĳswĳkse absoluut verzuimers was toen 4,0 leerlingen per 1000 leerlingen. In absolute getallen ging het toen om 27 leerlingen. Het cĳfer bĳ de realisatie 2020 betreft de gegevens van het schooljaar 2017-2018. In het schooljaar 2018-2019 blĳken er iets meer absoluut verzuimers te zĳn geweest. Vanwege dit feit en het feit dat in het schooljaar 2019-2020 de coronapandemie uitbrak die ook effect heeft gehad op het verzuim, is

Onderwĳs 35

de streefwaarde voor de jaren 2022 en verder iets naar boven bĳgesteld ten opzichte van de vorige begroting. De streefwaarde 2021 is de streefwaarde die al was opgenomen bĳ het opstellen van de begroting 2021 (juli 2020) en kan niet veranderd worden. Relatief verzuim De verplichte indicator ‘Relatief verzuim’ is het aantal leerplichtige leerlingen per 1000 leerlingen dat staat ingeschreven op een school of onderwĳsinstelling maar deze niet of niet geregeld bezoekt. DUO is aangewezen als gegevensbron. De laatst gepubliceerde gegevens zĳn van het schooljaar 2018-2019. Het aantal Rĳswĳkse relatief verzuimers was toen 31 leerlingen per 1000 leerlingen. In absolute getallen ging het toen om 210 leerlingen. Voortĳdig schoolverlaters (VSV-ers) De verplichte indicator ‘VSV-ers’ is het percentage van het totaal aantal 12- tot 23-jarigen dat zonder startkwalificatie (minimaal diploma mbo2, havo of vwo) het onderwĳs verlaat. Ingrado/DUO is aangewezen als gegevensbron. De laatst gepubliceerde gegevens zĳn van het schooljaar 2018-2019. Het percentage VSV-ers van de Rĳswĳkse voortgezet onderwĳs/mbo-scholen was 2,4%. De cĳfers van DUO hebben betrekking op de postcode en gemeente waar de scholen gevestigd zĳn. Dit betekent dat het genoemde percentage betrekking heeft op alle leerlingen op die bepaalde scholen, zowel Rĳswĳkse als niet-Rĳswĳkse leerlingen. Indicatoren (optioneel)

Indicator Voldoende kindplaatsen voor voorschoolse educatie Aantal projecten samen met het Team Brede Impuls De Ontdekkers bieden door het jaar heen diverse activiteiten aan in verschillende wĳken Alle basisscholen zĳn vertegenwoordigd in de Raad van Kinderrechtenambassadeurs Jeugdigen geven gevraagd en ongevraagd advies op minimaal 3 onderwerpen (Speaking Minds Methodiek) Aantal Rĳswĳkse deelnemers aan het MDT Follow Your Dreams Project

Realisatie 2020 150

Streefwaarde 2021 150

2022 150

2023 150

2024 150

2025 150

Toelichting indicatoren Voldoende kindplaatsen voor voorschoolse educatie De gemeente streeft ernaar dat er voor alle peuters met een geconstateerde taalachterstand een plek beschikbaar is op een Rĳswĳkse peuterspeelschool voor het krĳgen van voorschoolse educatie. Hiermee wordt de taalachterstand verminderd of ingehaald en worden zĳ goed voorbereid op de

Onderwĳs 36

basisschool. Ouders zĳn vrĳ om te kiezen om van deze voorziening in Rĳswĳk gebruik te maken. Met het aanbieden van in totaal 150 plaatsen is er in ieder geval voldoende plaats om alle Rĳswĳkse kinderen met een indicatie ook in Rĳswĳk naar een peuterspeelschool te laten gaan. Aantal projecten samen met het Team Brede Impuls In het kader van de Brede Regeling Combinatiefuncties wordt intensieve samenwerking gestimuleerd tussen diverse partners, waaronder scholen en het Team Brede Impuls. Binnen zo’n samenwerkingsverband wordt een school- en/of wĳkprogramma gerealiseerd op het gebied van natuur, taal, techniek, cultuur en sport. Het streven is een groei naar 22 projecten/programma’s in 2025, mits de regeling na 2022 in stand blĳft vanuit de Rĳksoverheid. De Ontdekkers bieden door het jaar heen diverse activiteiten aan in verschillende wĳken De Ontdekkers bieden het hele jaar door, zowel tĳdens als na schooltĳd en in de vakanties, een divers en laagdrempelig programma van kinder- en jeugdactiviteiten. Het streven is dat gedurende het jaar in alle 11 de wĳken van Rĳswĳk één of meerdere activiteiten plaatsvinden. Via een gestage groei naar 11 wĳken in 2025 willen we dit realiseren. Alle basisscholen zĳn vertegenwoordigd in de Raad van Kinderrechtenambassadeurs De Raad van Kinderrechtenambassadeurs bestaat uit leerlingen van groep 7 van de Rĳswĳkse basisscholen.

De ambitie is dat alle 19 Rĳswĳkse basisscholen zĳn vertegenwoordigd in de Raad. Het streven is om hier de komende jaren gestaag naar toe te groeien. Jeugdigen geven gevraagd en ongevraagd advies op minimaal 3 onderwerpen (Speaking Minds Methodiek) Het streven is om vanuit jongerenpanels de jeugdigen advies te vragen. De panels kunnen variëren qua samenstelling afhankelĳk van de adviesvraag. Bĳ de Speaking Minds methodiek worden praktisch opgeleide jongeren betrokken bĳ het gemeentelĳk beleid. Zĳ gaan de gemeente adviseren over een specifieke beleidsvraag. Maatschappelĳke Diensttĳd (MDT) project Follow Your Dreams (FYD) De gemeente Den Haag is in 2019 gestart met een MDT proeftuin FYD. MDT is een mooie en vernieuwende aanvulling op de al bestaande ondersteuningsprojecten voor jongeren. De ervaring leert dat middels de MDT-reis de jongeren werken aan talentontwikkeling, elkaar ontmoeten en maatschappelĳke impact. Door corona is de proeftuin niet helemaal naar tevredenheid afgerond. Gemeente Den Haag heeft aan het ministerie een verlenging gevraagd voor traject 3 van deze oude MDT aanvraag. Rĳswĳk is vanaf september 2021 aangehaakt bĳ dit traject van 12 weken. Daarnaast heeft Den Haag een aanvraag ingediend voor het Traject FYD 2.0. Vanaf januari 2022 start deze meer intensieve variant voor een periode van 1,5 jaar. Ook Rĳswĳk is bĳ dit traject aangehaakt.

Wat gaan we daarvoor doen? Het is onze ambitie om met de organisaties die met jeugdigen werken het beleid en de uitvoering af te stemmen en deze organisaties ook actief te laten samenwerken. Hierbĳ werken we vanuit de volgende uitgangspunten: • jeugdigen staan centraal; • versterken van eigen kracht; • werken vanuit een integrale aanpak; • aandacht voor jeugdparticipatie.

Onderwĳs 37

Preventief aanbod De gemeente stimuleert, faciliteert en verbindt partĳen zodat er een samenhangend en sluitend stelsel van voorzieningen aanwezig is. Daar waar gezinnen (tĳdelĳk) niet in staat zĳn om knelpunten met betrekking tot opvoeding op te lossen, wordt dit vroeg gesignaleerd en worden jeugdigen en/of hun ouders/verzorgers toegeleid naar passende, preventieve, voorzieningen met als doel een zwaardere zorgvraag te voorkomen, dan wel te beperken. Het CJG heeft daarbĳ een centrale rol in de opvoedingsondersteuning aan jeugdigen en de ouders. Voorkomen en bestrĳden van onderwĳsachterstanden, bevorderen van taalvaardigheid Het voorkomen en bestrĳden van onderwĳsachterstanden vraagt om een vroegtĳdige aanpak die op maat gesneden is. Het beheersen van de Nederlandse taal is hierbĳ een essentieel onderdeel. Daarom werken we samen met de partners zoals het onderwĳs, de kinderopvang en de bibliotheek om de taalvaardigheid al vanaf jonge leeftĳd te vergroten. Peuters met een (dreigende) achterstand worden daarnaast actief toegeleid naar de voorschoolse educatie. De voorschoolse educatie loopt door in de vroegschoolse educatie in het basisonderwĳs. Met het onderwĳs en de kinderopvang zĳn (hernieuwde) prestatieafspraken gemaakt over de resultaten van de voor- en vroegschoolse educatie en de monitoring daarvan.

Een doorgaande lĳn en een goede overdracht maakt onderdeel uit van deze afspraken. Vanaf het schooljaar 2021/2022 stelt de gemeente voor scholen met een hoge achterstandsscore extra subsidie beschikbaar om kansengelĳkheid te bevorderen. De middelen zĳn een aanvulling op de extra middelen die deze scholen zelf ontvangen binnen hun lumpsum-financiering om onderwĳsachterstanden weg te werken/te verkleinen. De inzet van de subsidie vanuit de gemeente dient aan te sluiten bĳ het gemeentelĳk onderwĳsachterstandenbeleid en moet een aanvulling zĳn op de aanpak van de school zelf in het kader van onderwĳsachterstanden. In het kader van volwasseneneducatie biedt het ROC Mondriaan, in overleg met de gemeente, een educatieaanbod gericht op lezen, schrĳven en digitale vaardigheden voor laagtaalvaardige volwassenen (NT1 en NT2). De gemeente stimuleert actief de toeleiding naar dit aanbod via onder andere het Taalhuis. In 2021 is het “Regionaal Programma Laaggeletterdheid Haaglanden 2021-2024” vastgesteld door alle gemeenten in onze arbeidsmarktregio. Dit regionale programma wordt vertaald in een lokale nota met lokale actiepunten. Passend onderwĳs en voorkomen van schooluitval Iedere leerling volgt zo passend mogelĳk onderwĳs. Meestal is dat op een reguliere school. Maar soms is dat niet mogelĳk of kan dit alleen met een jeugdhulp arrangement.

Scholen hebben een goed zicht op de kinderen en kunnen problemen vroegtĳdig signaleren. Het schoolmaatschappelĳk werk verzorgt preventieve en kortdurende hulp en vervult de schakelfunctie tussen het onderwĳs en het jeugdteam. Binnen het jeugdteam is voor iedere school een maatje aangewezen zodat er snel binnen de driehoek onderwĳs-schoolmaatschappelĳk werk-jeugdteam geschakeld wordt. Ook team leerplicht vervult, indien nodig, een belangrĳke preventieve taak binnen deze driehoek. Samen met de Samenwerkingsverbanden Passend Onderwĳs, het jeugdteam en overige partners binnen het preventieve voorveld, wordt ingezet op het (nog) sneller signaleren van mogelĳke problemen en het maken van slimme combinaties waar passend onderwĳs en passende jeugdhulp bĳ elkaar komen (bĳvoorbeeld in de vorm van onderwĳs-zorg-arrangementen (OJA’s)). We realiseren samen een dekkende zorg-onderwĳs-structuur, zetten in op zo “thuisnabĳ onderwĳs” als mogelĳk is en dringen daardoor het aantal (dreigende) thuiszitters terug en voorkomen schooluitval. Onderwĳshuisvesting De gemeente is wettelĳk verplicht om te zorgen voor voldoende huisvesting voor de scholen. Samen met de schoolbesturen werken we aan een goede kwaliteit van de schoolgebouwen en dragen daarmee bĳ aan de ontwikkeling en leerprestaties van kinderen en het werkplezier van de leerkrachten.

Onderwĳs 38

In samenwerking met de schoolbesturen PO en VO zĳn de ambities en huisvestingsvraagstukken uitgewerkt in het Integraal Huisvestingsplan (IHP). Op basis van dit IHP wordt in 2022 een begin gemaakt met de voorbereidingen voor de vervanging van de Steenvoordeschool. Schoolbesturen kunnen met betrekking tot onderwĳshuisvesting aanvragen indienen op basis van de nieuwe verordening Onderwĳshuisvesting gemeente Rĳswĳk. In de nieuwe verordening is vastgelegd dat voor voorzieningen die zĳn opgenomen in het IHP en die zĳn opgenomen in het eerstvolgende jaar van het meerjarig investeringsplan geen aanvraag meer ingediend hoeft te worden. Het gaat dan om aanvragen met betrekking tot (vervangende) nieuwbouw en uitbreiding. Voor de overige aanvragen blĳft de in de verordening opgenomen procedure gehandhaafd. Aansluiting onderwĳs en arbeidsmarkt Basis voor het versterking van de aansluiting onderwĳs-arbeidsmarkt is het in 2019 vastgestelde Plan van Aanpak “Nieuwe Onderwĳs Energie” (NOER). Het programma heeft als primair doel het versterken en faciliteren van het Rĳswĳkse onderwĳs, voorkomen van uitval bĳ overgangsmomenten in het onderwĳs en het structureel vinden van stageplaatsen voor Rĳswĳkse leerlingen door het opzetten van een langdurige samenwerking tussen het (Rĳswĳkse) bedrĳfsleven en Rĳswĳkse onderwĳs.

Het jaar 2022 staat in het teken van verbreding en uitbreiding van relevant onderwĳs, en daarmee het bieden van huisvesting en/of een locatie aan bestaande kennisinstellingen. In nauwe samenwerking met het Rĳswĳk Center for Sustainable Geo-energy (RCSG), onderwĳspartners en bedrĳfsleven, ontwikkelen we nieuwe onderwĳsprogramma’s voor het PO, VO en MBO rondom geothermie en de energietransitie. Het nieuwe onderwĳs zal landen in het educatiecentrum van het RCSG in At the Park. Brede regeling combinatiefuncties Het rĳk heeft de Brede regeling combinatiefuncties tot en met 2022 bevroren. Gedurende 2022 zal duidelĳk worden of de regeling voortgezet wordt. De Ontdekkers Het aanbod van de vakantieactiviteiten en het cursusaanbod blĳft continue inspringen op de behoefte van de kinderen, maar ook op trends. Er is veel aandacht om een gevarieerd programma-aanbod aan te bieden. Om het aanbod te kunnen realiseren wordt samengewerkt met diverse lokale aanbieders op het gebied van sport, cultuur, natuur, taal, techniek en verkeer. De Ontdekkers hebben als doel dat de kinderen kennismaken, ontdekken, verdiepen, verbreden en verbinden. Hiermee worden de kinderen mede gestimuleerd om lid te worden van één van de lokale verenigingen. De activiteiten vinden zo veel mogelĳk plaats in alle wĳken van Rĳswĳk.

De Helden van de Natuur Helden van de Natuur is een binnen- en buitenschools programma met verschillende activiteiten om jeugdigen en hun ouders te stimuleren meer naar buiten te gaan en op avontuur te gaan in de natuur. Binnen schooltĳd leren jeugdigen over natuur- en milieu in lessen gegeven door groenpartners, leerkrachten en vrĳwilligers. Buiten schooltĳd kunnen jeugdigen deelnemen aan activiteiten die hen stimuleren om ook in hun vrĳe tĳd meer bewust met de natuur om te gaan. Verder worden binnen het programma “Helden van de Natuur” netwerkbĳeenkomsten georganiseerd voor (groen)partners uit Rĳswĳk. Tussen Team Brede Impuls, De Ontdekkers en Helden van de Natuur bestaat een nauwe samenwerking. Al deze programma’s zĳn gericht op kennismaking, verdieping, toeleiding naar bestaande activiteiten en verenigingen en borging. Jeugdparticipatie Bĳ het ontwikkelen van gemeentelĳk beleid en de uitvoering daarvan, betrekken we de jeugdigen; zĳ zĳn tenslotte de volwassenen van de toekomst.

Onderwĳs 39

Met de kinderrechtenambassadeurs van de basisscholen hebben we blĳvende aandacht voor participatie en de rechten van kinderen en jongeren. Het doel is om betrokkenheid van kinderen en jongeren in maatschappelĳke vraagstukken te creëren door hen gevraagd, maar ook ongevraagd advies te laten leveren aan het gemeentebestuur. De jeugdigen betrekken we op beleidsthema’s en onderwerpen die hen aanspreken, maar ook waar we als gemeente graag over willen praten. Het streven is om vanuit jongerenpanels de jeugdigen advies te vragen. De panels kunnen variëren qua samenstelling afhankelĳk van de adviesvraag. Vanuit de gemeente is dit de weg om jongerenambassadeurs nieuwe stĳl op te zetten. MDT Proeftuin Follow Your Dreams project (FYD) De MDT proeftuin FYD vanuit Gemeente Den Haag heeft als gevolg van corona nog niet helemaal opgeleverd waar het voor was bedoeld. Om die reden is door gemeente Den Haag een verlenging gevraagd waaraan ook Rĳswĳk vanaf september 2021 op is aangehaakt. Wel is met de proeftuin ervaring opgedaan welke wordt ingezet voor het verder ontwikkelen en uitrollen van het project FYD. Op basis van deze kennis en ervaring is door gemeente Den Haag in mei 2021 een nieuwe aanvraag ingediend voor FYD 2.0. Ook hierop is Rĳswĳk aangehaakt als regiogemeente. Deze intensieve MDT variant start in januari 2022 en duurt ruim 1,5 jaar.

Met FYD 2.0 worden de geleerde lessen uit de proeftuin toegepast, nieuwe partners aangehaakt en doelstellingen realistisch bĳgesteld. De behoefte aan een project als FYD 2.0 is mede door corona enkel gegroeid. De impact op het onderwĳssysteem is enorm: de online lessen, jongeren die uit het zicht raken van school, schooluitval, het gemis van leeftĳdsgenoten en daarmee het leren van elkaar. Werkloosheid onder jongeren is gegroeid en de effecten hiervan op mentaal vlak zĳn merkbaar. De ambitie van FYD 2.0 is voor 150 jongeren een groot verschil te maken, middels de maatschappelĳk acties en de leerwerkervaring gaan zĳ iets terug doen voor de samenleving. FYD 2.0 is bedoeld voor jongeren tussen de 18 en 27 jaar zonder werk en/of startkwalificatie, het project bestaat uit 3 trajecten van 20 weken, de inzet per jongere is 16 uur per week. Vanuit Rĳswĳk kunnen er 5 jongeren per traject meedoen. Afhankelĳk van de ontwikkelingen vanuit het Rĳk inzake de MDT is het nog niet bekend of er hierna weer een nieuwe MDT ronde komt. Speaking Minds Methodiek Bĳ de Speaking Minds methodiek worden (praktisch) opgeleide jongeren meer betrokken bĳ het gemeentelĳk beleid. Zĳ adviseren vanuit hun rol en perspectief de gemeente over een specifieke beleidsvraag. De jongeren presenteren vervolgens hun ideeën aan de wethouder.

Het project is in september 2021 gestart op het Stanislas College met het thema Armoede. Twee coaches worden opgeleid met de Speaking Minds methodiek om deze jongeren hierin te begeleiden en coachen. Deze coaches gebruiken hun opgedane kennis om vanaf 2022 andere thema’s via deze methodiek samen met de jongeren uit te werken. Aanpak gevolgen corona Vanwege de (mogelĳke) gevolgen voor jeugdigen door corona heeft het Rĳk extra middelen beschikbaar gesteld aan zowel het onderwĳs als de gemeente om deze gevolgen te bestrĳden. De extra middelen worden ingezet voor extra activiteiten voor de jeugd 12+. In onze gemeente hebben deze extra activiteiten de naam Expeditie Rĳswĳk gekregen. Het programma is samengesteld met de jeugdigen. Het streven is om Expeditie Rĳswĳk voor deze doelgroep structureel te maken. Vanuit het Nationaal Programma Onderwĳs (NPO) hebben naast de scholen zelf, ook alle gemeenten zelf extra geld ontvangen om het onderwĳs extra te ondersteunen bĳ hun aanpak vanuit het NPO. De hoogte van de uitkering is in de zomer 2021 bekend gemaakt. In overleg met het onderwĳs wordt voor dit geld een concreet bestedingsplan gemaakt. De middelen uit het NPO zĳn beschikbaar voor het schooljaar 2021/2022 en 2022/2023.

Onderwĳs 40

Groeifonds In december 2020 is € 51 mln. toegevoegd aan de bestemmingsreserve Groeifonds Rĳswĳk. Daarbĳ is ook het investeringskader vastgesteld. De afgelopen periode heeft het college een integrale uitwerking gemaakt van een aantal groeiprojecten. Deze groeiprojecten leveren een positieve bĳdrage aan Rĳswĳk, nu en in de toekomst. We hebben extra aandacht voor de jeugd en de jongvolwassenen. We werken daarom gericht aan het creëren van stages, werk, studieplekken en het bieden van perspectief. Denk daarbĳ aan toegankelĳke hulp voor jongeren die zich angstig, eenzaam en psychisch ongezond voelen door corona. En we zorgen, samen met jongerenwerkers Welzĳn Rĳswĳk, scholen, MDT jongeren, (sport)verenigingen, partners in Rĳswĳk voor specifieke programma’s, gericht op moeilĳk te bereiken jongeren. Vanuit het groeifonds heeft de raad in het Corona Maatregelenpakket besloten om vanaf de zomer 2021 € 100.000 aan extra middelen in te zetten voor activiteiten voor de jeugd 12+ en daarnaast € 200.000 als extra inzet voor het versterken van de verbinding onderwĳs-arbeidsmarkt in relatie tot het creëren van meer stage- en ontwikkelkansen voor jeugdigen.

Wat gaat het kosten? Exploitatie (meerjarig): (bedragen x € 1.000) Onderwĳs 4010 Huisvesting scholen 4010 Huisvesting scholen Saldo 4030 Lokaal onderwĳsbeleid 4030 Lokaal onderwĳsbeleid Saldo 6500 Kinderopvang 6500 Kinderopvang Saldo Totaal Lasten Totaal Baten Saldo Onderwĳs

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Rijswijk&id=b3173c03-eef0-4b64-b9ad-23fcd76863d4