21.046389 Jaarstukken gemeente Rijswijk 2020 (2).pdf

Bewoners, bedrijven, maatschappelijke instellingen en de overheid, iedereen is medeverantwoordelijk om Rijswijk vertrouwd en veilig te houden en draagt bij naar eigen kennis, kunde en draagkracht. ● Eigen verantwoordelijkheid betekent ruimte voor eigen initiatieven. Daarbij wordt het algemeen belang altijd goed afgewogen. Uitgangspunt voor de gemeente is dat alle belanghebbenden een vergelijkbare plek en rol krijgen. ● We onderkennen het belang van samenwerking om de vraagstukken en de maatschappelijke opgaven van de toekomst de baas te zijn. De gemeente Rijswijk is een toegankelijke, betrouwbare partner om mee samen te werken, voor de strategische partners in het veiligheidsdomein net zo goed als voor de bewoners die met eigen initiatieven komen. ● Als betrouwbare samenwerkingspartner geeft Rijswijk zelf het goede voorbeeld, onder meer door vergunningverlening en door toezicht te houden en regels te handhaven. Daarbij zijn handhaving en inspectie geen doel op zich, maar een middel om maatschappelijke effecten te bereiken. 3. Regie op veiligheid ● De gemeente Rijswijk heeft de regierol in het veiligheidsdomein. De burgemeester coördineert vanuit zijn wettelijke taken voor Openbare Orde en Veiligheid. ● Rijswijk brengt partijen samen, faciliteert en ondersteunt samenwerking in het veiligheidsdomein. Ook als de gemeente zelf geen partner is in het samenwerkingsverband.

Indicatoren Indicator

Begroting 2020

Realisatie 2020

38

35

2 Winkeldiefstallen1 VERPLICHT

2,5 [2]

2,9

3 Diefstal van fietsen1

6,0

4,4

4 Geweldsmisdrijven1 VERPLICHT

5,1 (5,4)2

5,6

5 Diefstal/inbraak uit woning1 VERPLICHT

3,8 [2]

2,5

1. Verwijzingen naar HALT[1] VERPLICHT

Programma Openbare Orde en Veiligheid 23

Indicator

Begroting 2020

Realisatie 2020

6 Vernieling en beschadiging1 VERPLICHT

5,0 (6,0)2

2,5

7 Aantal deelnemers burgerparticipatie in Veiligheid

5.600

3.7791

8 Gemeentelijke crisisorganisatie is operationeel conform deelplan/draaiboeken bevolkingszorg

100%

100%

1

Dit is het aantal Burgernet-deelnemers inclusief het aantal Buurtpreventieteamleden. Hierin zijn de aantallen van whatsappgroepen niet opgenomen, wat de afwijking verklaart.

Indicator

Eenheid

Bron

Bijzonderheden

1 Verwijzing naar HALT

Aantal

HALT

Meer investeren in preventie, waardoor verwijzingen kunnen afnemen

2 Winkeldiefstallen

Aantal geregistreerd per 1.000 inwoners

CBS

Diefstallen met en zonder geweld

3 Diefstal van fietsen

Aantal geregistreerd per 1.000 inwoners

CBS

Diefstallen met en zonder geweld

4 Gewelds- en seksuele misdrijven

Aantal geregistreerd per 1.000 inwoners

CBS

5 Diefstal/inbraak uit woning

Aantal geregistreerd per 1.000 inwoners

CBS

6 Vernieling en beschadiging

Aantal geregistreerd per 1.000 inwoners

CBS

7 Burgerparticipatie in Veiligheid

Aantal deelnemers burgerparticipatie in Veiligheid

Eigen bron

8 Gemeentelijke crisisorganisatie conform deelplan bevolkingszorg

% aantal fte beschikbaar in crisisorganisatie

Eigen bron

Burgernet en Buurtpreventie (Exclusief WhatAppgroepen)

[1] Gegevens indicatoren conform “waarstaatjegemeente.nl”. [2] Landelijk gemiddelde 2015.

Wat hebben we ervoor gedaan? Aanpak Wijkveiligheid De wijkveiligheid wordt thematisch aangevlogen. Waar nodig en mogelijk wordt dit wijkgericht ingezet. Samen met bewoners en ondernemers werken we aan het verbeteren van de veiligheid(sbeleving) en leefbaarheid in de wijken. Dit betekent dat er in het ingerichte wijkveiligheidsoverleg hotcrimes, hotspots en hottimes worden vastgesteld op basis van de voor dat overleg beschikbare cijfers (voor overlastfeiten). In dit overleg wordt ook de inzet van onder andere politie en BOA’s op wijkniveau bepaald. Plan van Aanpak Woonoverlast De aanpak woonoverlast is gericht op overlast tussen buren. Van woonoverlast is sprake als een individuele bewoner (en zijn/haar bezoekers) zich regelmatig of structureel zo gedraagt, dat deze persoon daarmee in ieder geval omwonenden stoort in hun woongenot en/of belemmert in hun vrijheid. Geluidsoverlast, hangen in de portiek, lastig vallen, burenruzie en overlast gevend gedrag van kinderen van buren, zijn hier voorbeelden van. Ook het zichzelf schade toebrengen valt hieronder. . Programma Openbare Orde en Veiligheid 24

Het uitgangspunt van het plan van aanpak is dat alle ketenpartners over de juiste informatie beschikken waarna integraal interventies in gang kunnen worden gezet. Het einddoel is om een gedragsverandering te bewerkstelligen, zodat de overlast ophoudt of tot een acceptabel niveau wordt teruggebracht. Zorg en Veiligheid De ingezette lijn met betrekking tot de relatie tussen zorg en veiligheid die vraagt om een goede afstemming binnen de gemeente en met de professionele partners wordt voortgezet. Cybersecurity en digitale criminaliteit Het plegen van strafbare feiten via internet heeft de laatste jaren een grote vlucht genomen. De gemeente speelt bij cybercrime een actieve rol om de lokale gemeenschap te wapenen tegen aanvallen van cybercrime en digitale criminaliteit. Als gemeente richten wij ons op de meest kwetsbare objecten en subjecten. Voor Rijswijk betekent het dat de voorlichting zich richt op senioren en ondernemers. De doelstelling is om deze aanpak ook voor andere doelgroepen in te zetten. Ondermijning Bij ondermijning is sprake van diverse vormen van (georganiseerde) misdaad, zoals hennepteelt, mensenhandel, milieucriminaliteit, fraude en witwassen. De overeenkomst tussen deze vormen van criminaliteit is de sterke verwevenheid tussen ‘bovenwereld’ en ‘onderwereld’.

De ingezette aanpak van de afgelopen jaren wordt verder geïntensiveerd waarbij de nieuw verkregen inzichten en bevoegdheden worden ingezet. Daarbij vindt zowel regionaal (RIEC/HEIT), districtelijk (ondermijningstafel) en op lokaal niveau (Ophis/LSI) afstemming en samenwerking plaats. Vernieuwing rampen- en crisisorganisatie

In 2017/2018 hebben de Haaglanden-gemeenten een koerswijziging ingezet op het gebied van rampenbestrijding en crisisbeheersing. Uitgangspunt is dat de rampen- en crisisorganisatie (meer) aansluit bij de reguliere gemeentelijke organisatie. Het algemeen bestuur van de veiligheidsregio heeft het nieuwe deelplan bevolkingszorg vastgesteld. De implementatie van het deelplan bevolkingszorg is in 2019 in de gemeentelijke organisatie gestart en in 2020 doorgezet en verder ontwikkeld. In 2020 hebben we de huidige crisisorganisatie getraind en up to date gehouden. Inspectie en Handhaving De ingezette uitwerking van de Kadernota Toezicht en Handhaving 2019 - 2023 (Raad december 2018) is voortgezet. De uitbraak van Covid-19 heeft ervoor gezorgd dat veel capaciteit ingezet is op de handhaving van de daarvoor gestelde maatregelen vanuit de overheid. De efficiëntere inzet van de parkeerhandhaving heeft ertoe geleid dat we meer gebieden beter kunnen controleren en er een meer eerlijke manier van handhaving plaatsvindt. De kans dat iemand die geen vergunning aanvraagt of niet betaald en daardoor een bekeuring (naheffing) riskeert is aanzienlijk toegenomen. Daarnaast hebben we de pakkansen benut op de aanpak tegen afvalbijplaatsingen. We zetten daarbij in op de bestuurlijke aanpak in plats van alleen strafrechtelijke.

Tevens is er volgens prioritering inzet geweest rondom de zomer(activiteiten) en oudejaarsnacht.

Programma Openbare Orde en Veiligheid 25

Wat heef het gekost? Exploitatie (meerjarig x € 1.000) Realisatie 2019

Primitief 2020

Gewijzigde raming 2020

Realisatie 2020

Afwijking (+ = voordeel)

1.324

1.373

1.370

1.314

56

-1.274

-1.373

-1.370

-1.314

56

4.521

4.702

4.700

4.999

-300

-4.521

-4.702

-4.700

-4.999

-300

Lasten

60

56

56

67

-11

Baten

10

10

10

Openbare Orde en Veiligheid 1100 Openbare Orde en Veiligheid

Lasten Baten

50

Saldo 1200 Brandweer

Lasten Baten

Saldo 1201 Rampenbestrijding Saldo Programmatotalen

-51

-56

-56

-57

-1

Lasten

5.905

6.131

6.126

6.380

-254

Baten

59

Saldo

-5.846

-6.131

-6.126

10

10

-6.370

-244

Toelichting op de afwijking 1100 Openbare orde en veiligheid Lasten voordeel € 56.000 Het positieve saldo op beleidsproduct 1100 OOV wordt veroorzaakt door een afwijking op de toegerekende salarislasten. 1200 Brandweer Lasten nadeel € 300.000 De extra lasten worden veroorzaakt door een extra bijdrage vanuit Rijswijk met betrekking tot het Functioneel Leeftijdsontslag (FLO) van de Veiligheidsregio Haaglanden van ongeveer € 600.000. Daartegenover staat een voordeel van ongeveer € 260.000. De raad is hierover geïnformeerd in de raadsinformatiebrief IB 21 023.

Investeringen

Investeringen bedragen x € 1.000 Vervangen brandkranen 2020

Begr. Werk. Saldo Begr. Lasten Lasten Lasten Baten 40 39 1 40 39 1

Werk. Baten

Saldo Baten

Uit te geven in 2021

Uit te geven in 2022

Programma Openbare Orde en Veiligheid 26

Verkeer en Vervoer Wat wilden we bereiken? Visie Het behouden en verbeteren van de bereikbaarheid, verkeersveiligheid en de leefbaarheid van de gemeente Rijswijk voor alle vervoersvormen. Naast verkeersbeleid en beheer en onderhoud van de bestaande infrastructuur maken we samen met onze inwoners en andere belanghebbenden plannen voor het verkeer in de toekomst. De groei van onze stad en regio, en de mobiliteit, vraagt ook om een mobiliteitstransitie. Er zijn maatregelen nodig om de stad bereikbaar, verkeersveilig en leefbaar te houden en om ervoor te zorgen dat inwoners mobiel blijven. Na het zomerreces 2020 is gestart met het opstellen van een nieuwe Mobiliteitsvisie Rijswijk, met een vooruitblik naar 2040 en een Uitvoeringsprogramma 2021- 2030. Visie, doelstellingen en indicatoren worden dan verwerkt in de begroting en het Programma Verkeer en Vervoer 2022 – 2025. Doelstellingen 1. We blijven het bestaande wegennet benutten én we stimuleren het gebruik van alternatieve vervoerswijzen, door barrières weg te nemen en goede basisvoorzieningen te realiseren. Hiermee houden wij Rijswijk en de regio bereikbaar, verkeersveilig en leefbaar. En we leveren daarmee een bijdrage aan de verbetering van de lokale milieukwaliteit, waaronder de CO² reductie. 2. We zorgen ervoor dat het aantal verkeersslachtoffers in de stad minimaal blijft.

Dit doen we door onveilige verkeerssituaties aan te pakken en verkeerseducatie te stimuleren. 3. Het aantal personen dat binnen een redelijke reistijd met verschillende vervoerswijzen onze economische toplocatie kan bereiken neemt toe. 4. Wij blijven streven naar een toekomstbestendig en betaalbaar parkeerbeleid met een logische en eerlijke verdeling van de schaarse ruimte en werken hiervoor de aanbevelingen uit de parkeerevaluatie uit. 5. Wij vinden het belangrijk dat inwoners voldoende keuzemogelijkheden hebben om te kunnen gaan waar zij willen (“iedereen doet mee”). Indicatoren Indicator

Streefwaarde Begroting 2020

1. Aantal meters geoptimaliseerde fietsroutes per jaar *

2.500 meter

2.

Aantal fietsers per jaar op ster- en hoofdfietsroutes **

In deze collegeperiode stijgt het aantal fietsers met 10% tot 14.970 fietsers in 2022. In 2022 wordt regionaal weer gemeten, niet in 2020

3.

Aantal blackspots ***

De streefwaarde is om geen blackspots in de stad te hebben

1 (kruispunt Laan van Oversteen/Laan van Vredenoord, in 3 jaar 7 gewonden; 3 fietsers en 4 snorfietsers)

6%

422 ongevallen in totaal waarvan 65 vervoerd naar het ziekenhuis = 15% (gelijk aan 2019)

4. Ziekenhuisopname na verkeersongeval met motorvoertuig (jaargegevens 2020)

Realisatie 2020

2.000 meter

Programma Verkeer en Vervoer 27

Indicator

Streefwaarde Begroting 2020

5. Overige vervoersongevallen met een gewonde fietser die naar het ziekenhuis moet (jaargegevens 2020)

< 10

38 gewonde fietsers, waarvan er 15 naar het ziekenhuis moesten. Er is een lichte daling van 19 in 2018 naar 16 in 2019 naar 15 in 2020

6.

Max.90%

Geen meting in 2020 gedaan ivm vertekend beeld COVID crisis

Parkeerdruk per woonwijk (%)****

7. Bereikbaarheid van economische toplocatie Plaspoelpolder *****

Realisatie 2020

Nog geen meting. In 2025 wordt het effect van de maatregelen gemeten. Streefwaarde 2025 is 1.101.000 (openbaar vervoer) en 773.000 (fiets).

* gemeentelijke meting op straat; uitvoering fietsprojecten ** fietstellingen (Metropoolregio Rotterdam Den Haag), streefwaarde is bepaald aan de hand van tellingen op aantal hoofdroutes en verwachte groei *** landelijke verkeersveiligheidsmonitor, blackspot: of in 3 jaar tijd 6 of meer letselongevallen per kruispunt en/of wegvak **** periodieke gemeentelijke parkeerdrukmeting ***** monitoring van deze indicator loopt via de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH). Bereikbaarheid betekent het aantal mensen dat per openbaar vervoer binnen 45 minuten en per fiets binnen 30 minuten de Plaspoelpolder kan beriken.

Wat hebben we er voor gedaan? Wij zijn in 2020 doorgegaan met het realiseren van goede fietsvoorzieningen, waaronder veilige, comfortabele en directe fietsroutes. Dit bevordert de toename van het gebruik van de fiets. Ook is dit een prima oplossing om vanaf hoogwaardig openbaar vervoer de ‘last mile’ af te leggen. Tevens levert de aanpak een bijdrage aan de mobiliteitstransitie én aan de reductie van CO²- uitstoot. Waar mogelijk werken we samen aan fietsprojecten met de provincie en de Metropoolregio. Prioriteit hebben daarbij de routes die als sterroutes en/of snelfietsroutes zijn aangemerkt in de regio en de Structuurvisie Mobiliteit. In dat kader zijn in 2020 de volgende fietsprojecten aangepakt: route Sir Winston Churchilllaan (“Romeinse Route”, 2e fase) en Prinses Beatrixlaan (gedeelte). In 2020 werd tevens een overeenkomst met Rijkswaterstaat en het ministerie van I&W afgesloten, waardoor gezamenlijk geïnvesteerd wordt om binnen het project A4 Passage vóór 2027 twee fietsviaducten met groene beplanting te realiseren ter hoogte van de Van Rijnweg en het Pieter Postmapad. Hiermee worden twee delen van de stad en parkgebieden beter aan elkaar verbonden voor fietsers, voetgangers en flora&fauna en kunnen passanten het groene karakter van Rijswijk goed herkennen.

Voor voetgangers en fietsers is in 2020 een proef gestart om in een keer, zonder een drukknop te hoeven gebruiken, met groen over te steken over het Generaal Eisenhowerplein. Deze proef is ingezet als onderdeel van de maatregelen uit het “landelijke protocol 1,5 meter samenleving in stedelijke mobiliteit”. Daarnaast zijn voor voetgangers en fietsers op de drukkere paden markeringen “geef elkaar de ruimte” aangebracht. Ter verbetering van de verkeersveiligheid voor kinderen, hebben we ook in 2020 flink ingezet op een verkeersveilige schoolomgeving, met de schoolbrengweek, de aanleg van schoolzones (Rehobothschool, Mariaschool en De Akker in 2020) en het educatie programma School op Seef. Ook is de oversteek Geestbrugweg/Penninglaan ingericht. Dit zijn voorbeelden uit het Actieplan Verkeersveiligheid. De aanpak uit het Actieplan is om samen met andere partijen en verantwoordelijken te zorgen voor een verkeersveilige stad. De inzet loopt via meerdere sporen: educatie & voorlichting; preventie & handhaving; infrastructuur & inrichting. Toen de scholen na de eerste lange “lockdown” weer open gingen, zijn via borden, “trotters” en de inzet van social media, weggebruikers geattendeerd op dit feit. Ook op andere plekken in de stad pakten we kleine knelpunten aan. Voorbeelden daarvan zijn de schouw met buurtbewoners en politie in RijswijkBuiten, om punten aan te pakken.

Met de politie zijn (laser) snelheidscontroles uitgevoerd.

Programma Verkeer en Vervoer 28

Voor een betere verkeersveiligheid in de Plaspoelpolder is de rotonde Diepenhorstlaan in 2020 opgeleverd. Voor automobilisten, fietsers en voetgangers is het voormalige kruispunt overzichtelijk geworden en is kwaliteit aan de openbare ruimte toegevoegd. De kruising Laan van Oversteen/Laan van Vredenoord is de enige blackspot in de gemeente. Er zijn aanrijdingen (flankongevallen) tussen automobilisten enerzijds en fietsers en bromfietsers anderzijds. Tijdens het opstellen van het Actieplan bleek dat uit recente cijfers. Om deze situatie verkeersveiliger te maken, zijn in oktober 2020 “Bikescout-lampjes” in het wegdek aangelegd. Fietsers worden in een vroeg stadium gedetecteerd en door de LED-verlichting in het wegdek worden automobilisten op tijd gewaarschuwd.

Wij monitoren de (hoge) parkeerdruk in heel Rijswijk. Wij hebben in gebieden waar een te hoge parkeerdruk is, een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd. Dit heeft geleid tot invoering parkeerregulering in de wijken Te Werve en Huis te Lande en aanpassing van de regulering in Oud Rijswijk. In 2020 is geïnvesteerd in goede, veilige en voldoende fietsparkeervoorzieningen. De “gratis” bewaakte stalling bij de stationsuitgang op het Generaal Eisenhowerplein is geopend. Er is een pilot gestart met twee aanbieders van deelscooters in Rijswijk. Voor de bereikbaarheid is goed openbaar vervoer een belangrijke pijler. In de Muziekbuurt is openbaar vervoer in 2020 terugkomen. In 2020 is daarom de kruising Prinses Beatrixlaan – Admiraal Helfrichsingel aangepast. Het openbaar vervoer heeft in 2020 zwaar te lijden gehad van de gevolgen van COVID-19, met grote gevolgen voor vraag en aanbod, en waardoor ook in Rijswijk de dienstregeling is aangepast. In 2020 is een start gemaakt met de planuitwerkingsfase van de herinrichting van de Prinses Beatrixlaan (BVB) nadat door bijdragen van de Metropoolregio en het ministerie van I&w zijn rondgekomen.

Daarnaast is een start gemaakt met het organiseren van de lobby werkzaamheden voor een tunnel onder de Prinses Beatrixlaan; op informele wijze in bestuurlijke gremia en op projectmatige wijze nadat eind 2020 de raad het krediet in de 2e halfjaarrapportage heeft toegekend.

Wat heeft het gekost? Exploitatie (meerjarig x € 1.000) Realisatie 2019

Primitief 2020

Gewijzigde raming 2020

Realisatie 2020

Afwijking (+ = voordeel)

Lasten

7.269

7.287

7.052

7.155

-103

Baten

1.094

734

1.034

1.271

238

-6.175

-6.553

-6.019

-5.884

135

1.178

1.286

1.260

1.272

-12 35

Verkeer en Vervoer 2100 Wegen, straten en pleinen Saldo 2110 Verkeer

Lasten Baten

Saldo 2120 Openbaar vervoer

Lasten Baten

23

57

-1.237

-1.215

22

168

124

124

141

-17

-124

-124

-141

-17

-133 Lasten

1.031

927

964

913

51

Baten

2.300

2.482

2.082

2.639

558

1.269

1.555

1.118

1.726

608

845

866

809

705

105

642

642 747

Saldo 2400 Waterwegen

23 -1.263

35

Saldo 2140 Parkeren

45 -1.133

Lasten Baten

Saldo Programmatotalen

-845

-866

-809

-62

Lasten

10.492

10.489

10.209

10.187

23

Baten

3.475

3.238

3.138

4.611

1.472

-7.017

-7.250

-7.071

-5.576

1.495

Saldo

Toelichting op de afwijking 2100 Wegen, straten en pleinen Lasten nadeel € 103.000 Binnen het product 2100 is in 2020 met het proces transparant begroten eenmalig €550.000 bezuinigd. Uiteindelijk is deze bezuiniging te fors gebleken. Er is meer noodzakelijk onderhoud uitgevoerd dan ingeschat ten tijde van het proces transparant begroten. Dit onderhoud is uitgevoerd om onveilige situaties te verhelpen of te vermijden.

Programma Verkeer en Vervoer 29

Daarnaast zijn er onverwachte kosten opgetreden zoals een reparatie van aanvaarschade (ad €20.000) aan de brug de oversteek. Baten voordeel € 238.000 Er hebben meer graafwerkzaamheden plaatsgevonden dan geraamd, hierdoor zijn extra leges geïnd. In de openbare ruimte komt het regelmatig voor dat er schade aangericht wordt aan onze kapitaalgoederen. Deze schades kunnen grotendeels verhaald worden. Het verhalen van deze schades zijn niet opgenomen als baten in de begroting, maar bedroeg in 2020 wel circa €90.000, wat direct resulteert in een voordeel in de baten. 2140 Parkeren

Lasten voordeel € 51.000 In de 2e halfjaarrapportage is een bedrag van € 40.000 opgenomen voor verhoging van het budget voor het vervangen van de huidige 2G en/of 3G netwerken door 4G modems. De mobiele communicatie in Nederland wordt op dit moment gereed gemaakt voor een nieuw en sneller netwerk. Hierdoor gaan operators stoppen met de huidige 2G en/of 3G netwerken. Vanwege deze ontwikkeling moeten modems in de parkeerautomaten vervangen worden door 4G modems. Deze vervanging heeft echter nog niet in 2020 plaatsgevonden en zal in 2021 plaatsvinden. Baten voordeel € 558.000 De hogeren baten voor parkeren zijn een gevolg van hogere baten voor Bel/straatparkeren +243.000 Vergunningen + 74.000 Naheffingen +220.000 Invalidenparkeren +12.000 Bel/straatparkeren In eerste instantie was de inkomstenraming voor 2020 (€ 1,1 miljoen) te laag ten opzichte van de werkelijke inkomsten 2019 (€ 1,34 miljoen). Echter ten gevolge van de coronacrisis was ook de inschatting dat het begrote bedrag niet gerealiseerd zou worden. In de Slotwijziging is daarom € 150.000 afgeraamd. Uiteindelijk bleek in het 2e halfjaar dat de nadelige gevolgen door Corona aanzienlijk minder waren. De uiteindelijke inkomsten voor 2020 bedragen € 1.193.000 ten opzichte van in 2019 € 1.340.000 en komen dus € 150.000 lager uit dan in 2019.

Vergunningen Door uitbreiding van de vergunning gebieden in het 2e halfjaar 2020 (Te Werve en gebied Huis te Landelaan) zijn de inkomsten uit vergunningen hoger dan aanvankelijk geraamd. Naheffingen In de Slotwijziging was een bedrag van € 200.000 afgeraamd in verband met de gevolgen van de coronacrisis. Echter is er daarnaast sprake geweest van een efficiencyslag in de controle waardoor er aanzienlijk meer naheffingen zijn opgelegd en is het effect zichtbaar van een volledig jaar gebruik van de scanauto. Het gevolg van het bovenstaande is dat het oorspronkelijk geraamde bedrag vrijwel gerealiseerd is, ondanks de financiële gevolgen van de Coronacrisis. Invalidenparkeren De leges en inkomsten uit vergunningen zijn hoger uitgekomen dan begroot. Dit is het gevolg van meer aanvragen voor invaliden parkeerplaatsen/vergunningen 2400 Waterwegen Lasten voordeel € 105.000 Dit voordeel is ontstaan doordat in verband met de regelgeving omtrent PFAS minder is gebaggerd dan gepland. Baten voordeel € 642.000 Dit betreft de voorziening baggeren. De wetgeving is veranderd. Deze eist dat er voor een voorziening een door de raad vastgesteld plan is. Ons baggerplan is door het college vastgesteld. Daarom valt de voorziening vrij. In 2021 wordt een nieuw baggerplan aangeboden aan de raad.

Programma Verkeer en Vervoer 30

Investeringen

Investeringen bedragen x € 1.000 Aanschaf scanauto Verbouwing werkruimte IOG/Toezicht Parkeren Realisatie fietsbrug Rijn-Schiekanaal Opwaarderen Karel Doormanlaan Herinricht.incl. fietspaden Steenlaan+Tulpstraat Fietspaden in asfalt Rembrandtkade deel 2 Kwaliteitsimpuls Plaspoelpolder Fietsstraat Delftweg Fietsroute Romeinse route (S.W. Churchilllaan) Carillontoren Generaal Spoorlaan Kwaliteitsimpuls Stationsomgeving Opwaarderen kleine kansrijke plekken 2017 Verkeersveiligheid oversteekplaatsen Fietsroute RijswijkBuiten-Den Haag (sterroute 2) Overlast bomen 2018 Rotonde Diepenhorstlaan + groen assenkruis Reconstructie van Hardenbroeklaan Inrichting autotunnel Laan van ’t Haantje Fietstunnel spoor Den Haag-Rotterdam Fietsroute Romeinse route (SW Churchillln)fase 2 Herinrichting 30 km/u - Stationskwartier Verb.comfort tegelfietspad Sammersweg ism gem.D-H Infrastructuur Prinses Beatrixlaan Oversteek Vrijenbanselaan KFC/Shell Voorbereidingskrediet Lindelaan Bewaakte fietsenstalling Generaal Eisenhowerplein E-laadpalen 2020 Extra impuls vervanging ov kabels 2020 Fietspaden in asfalt 2020 Fietsstraat van Rijnweg (fase 2) Herstel asfaltwegen 2020 Herstellen (duiker)bruggen 2020 Integrale herinrichting probleemstraten 2020 Invoeren nieuwe inzameling 2020 Kwaliteitsverbetering onderdoorgang Hoornbrug Langzaamverkeersbrug over de Pr.

Beatrixlaan Aanleg en inrichting Laan van ’t Haantje Verkeersveilige herinr. Geestbrugweg (fase 2) Vervanging armaturen 2020 Vervanging kabelnet openbare verlichting 2020 Vervanging lichtmasten 2020 Aanpassingen buslijn Muziekbuurt Verkeersveilige schoolomgeving Talking Traffic verkeerslichten Vervanging verkeerslichteninstallaties 2020(20jr) Vervanging verkeerslichteninstallaties 2020(40jr) Handhaafsysteem parkeren Uitbreiding vergunningen parkeersysteem Herstel kademuur Sammersweg Vervangen beschoeiingen 2020

Uit te Uit te Begr. Werk. Saldo Begr. Werk. Saldo geven in geven in Lasten Lasten Lasten Baten Baten Baten 2021 2022 160 148 12 54 54 45 9 50 22 28 28 1.336 427 909 745 745 909 478 28 450 250 100 150 450 290 290 100 100 290 124 124 124 58 1 57 57 91 130 -39 91 91 57 57 57 24 17 7 7 113 47 65 65 48 1 47 30 17 406 21 385 250 250 250 135 158 158 158 2.179 1.650 528 423 423 100 500 109 114 -5 140 140 1.141 743 398 398 4.475 35 4.440 2.150 2.150 1.448 762 686 793 498 295 455 43 40 3 652 3 649 655 655 400 255 386 38 349 300 49 74 74 74 200 200 180 20 158 156 2 83 83 -83 158 71 87 87 298 51 247 442 109 333 300 300 250 33 217 220 663 612 51 51 322 125 197 197 3.700 599 3.101 1.500 1.600 429 341 88 88 420 58 362 30 335 1.500 1.500 3.400 2.432 968 968 100 62 38 38 171 243 -72 319 649 -330 172 22 150 120 96 24 60 60 24 64 51 12 83 83 12 62 52 10 187 187 187 518 52 466 190 190 326 140 540 5 535 60 60 374 160 30 30 30 250 228 23 23 300 18 282 282 734 127 606 450 156 29.270 10.418 18.852 6.559 1.574 4.985 8.892 3.666

Verklaring afwijking Reconstructie van Hardenbroeklaan Het krediet kan worden afgesloten. Fietsroute Romeinse route (S.W. Churchilllaan) Onvoorziene kosten voor nazorg van het groen en voor juridische adviezen over kabels en leidingen problematiek. Wordt opgenomen in de 1e halfjaarrapportage 2021. Negatief overbrengen.

Programma Verkeer en Vervoer 31

Vervanging armaturen 2020 Vervanging kabelnet openbare verlichting 2020 Dekking zit in de overige openbare verlichting kredieten.

Programma Verkeer en Vervoer 32

Economie en Werken Wat wilden we bereiken? Visie op het programma & de opgave Rijswijk wil haar stevige economische positie binnen de regio behouden door samen met lokale en regionale partners te werken aan toekomstbestendige bedrijventerreinen, winkelgebieden en ecosystemen waarin ondernemers kunnen floreren. We zetten daarbij extra in op herstructurering, positionering en duurzaamheid. Door het behouden, aantrekken en laten starten van bedrijven zorgen we ervoor dat iedereen die wil werken, kan werken. Doelstellingen 1. Een nieuwe Economische Strategie voor Rijswijk in 2020, die in verbinding staat met regionale economische ecosystemen met aandacht voor innovatie, ondernemerschap en duurzaamheid. 2. Versterking vestigingsklimaat en positionering van Rijswijk als groene, bereikbare stad waar innovatie wordt toegepast. 3. Revitalisering van de Plaspoelpolder door transformatie en herstructurering van o.a. het Kessler Park, het havengebied en panden aan de Treubstraat waarin voldoende bedrijfsmatig vastgoed gecombineerd wordt met wonen. 4. Toekomstbestendige winkelcentra In de Bogaard en Oud-Rijswijk. 5. Een rode loper voor ondernemers: alert accountmanagement, uitstekende dienstverlening, geen regeldruk en actief onthaal van nieuwe bedrijven. 6. Iedereen die kan werken in staat stellen te kunnen werken.

Wat hebben we er voor gedaan? 0. Betrokken en flexibel naar ondernemers toe tijdens de coronacrisis Sinds afgelopen maart 2020 is de weerbarstigheid van de economie zicht- en voelbaar geworden toen de corona uitbraak de wereld grotendeels stil legde met alle lokale gevolgen van dien. Wat de (economische) effecten komende jaren gaan zijn, is nog onbekend. Voor het jaar 2020 is gebleken dat landelijk een economische krimp is van 3,8%. Vooral de sectoren retail, leisure en de horeca zijn enorm geraakt. De inzet van het accountmanagement was dan ook vooral op deze sectoren gericht waarbij onder meer is meegedacht om binnen alle maatregelen te kunnen blijven ondernemen. Denk hierbij aan een andere opstelling van markten en tijdelijke uitbreiding van de terrassen van horecagelegenheden. Daarnaast zijn ‘Koop Lokaal’-acties van de winkelcentra gefaciliteerd, zoals de ‘Koop lokaal’ campagne van de winkelcentra Oud Rijswijk en In de Bogaard in de zomer. Ook zijn de ondernemers in Rijswijk met regelmaat van informatie voorzien betreffende de landelijke, sectorale en financiële maatregelen en regelingen via een frequente ondernemersbrief, de gemeentelijke website, sociale media en het centrummanagement. Naast de focus op ondernemersvragen ten tijden van corona, was er ook aandacht voor de lange termijndoelstellingen.

Het economisch beleid is gericht op het verbeteren van het vestigingsklimaat voor ondernemers via herstructurering en gebiedsontwikkeling van economische centra en via actief accountmanagement met aandacht voor de dienstverlening aan ondernemers. We zetten daarbij in op toename, dan wel minimaal behoud van de werkgelegenheid. 1. Een Economische Strategie voor Rijswijk die in verbinding staat met regionale economische ecosystemen met aandacht voor innovatie, ondernemerschap en duurzaamheid. In 2020 is gestart met het opstellen van een nieuwe Economische Strategie. Ondanks de beperkingen als gevolg van de coronacrisis is het toch gelukt om aan de hand van een online enquête, (digitale) themabijeenkomsten, een klankbordgroep en individuele (digitale) gesprekken met stakeholders een concept strategie op te stellen. Het resultaat is een visie met vier strategische hoofdlijnen om het vestigings- en ondernemersklimaat te versterken, zodat de werkgelegenheid in Rijswijk stabiel blijft. Daarbij is er extra aandacht voor innovatie, ondernemerschap en duurzaamheid en laten we de lokale economie beter aansluiten op de regionale structuur. Het concept is in de

Programma Economie en Werken 33

tweede helft van 2020 gepresenteerd aan de raad tijdens een beeldvormende sessie en wordt in de eerste helft van 2021 aan de gemeenteraad voorgelegd ter besluitvorming. Wat betreft de regionale aansluiting wordt intensief samengewerkt binnen het netwerk van en met de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH). Zo is de MRDH nauw betrokken bij de campusontwikkeling op Kesslerpark en de ontwikkeling van het Havenkwartier. Daarnaast heeft de MRDH een financiële bijdrage geleverd aan de revitalisering van de Plaspoelpolder, ten gunste van onder andere de ontwikkeling van de ontwikkelkaders Havengebied en Kesslerpark. Ook ziet de MRDH samen met Rijswijk en het IPP kansen voor het middengebied van de Plaspoelpolder als ruimte voor ondernemerschap en wordt er gezamenlijk ingezet op duurzaamheidsvraagstukken op bedrijventerreinen. Vanuit de gemeente denken we in MRDH verband samen mee over onderwerpen als compensatieplannen, woon-werk akkoorden en andere verstedelijkingsvraagstukken die nauw gerelateerd zijn aan economische vraagstukken. 2. Revitalisering van de Plaspoelpolder In de eerste helft van 2020 is de Uitvoeringsagenda Plaspoelpolder vastgesteld. Dit is een overzicht en planning van alle lopende en de te nemen acties die voortvloeien uit de Toekomstvisie Plaspoelpolder.

Om voor ondernemers & bedrijven, bewoners, planten en dieren een aantrekkelijke omgeving te realiseren, wordt er ingezet op gebiedsontwikkeling & positionering, bereikbaarheid & mobiliteit, werkgelegenheid & onderwijs en groen & duurzaam. Binnen deze thema’s zijn er in 2020 jaar diverse projecten in uitvoering gebracht, waaronder de campusontwikkeling op het Kessler Park, het ontwikkelkader Havenkwartier en regionale afstemming hierover, de aanleg van een rotonde in het hart van de Plaspoelpolder, de inzet van een gebiedsmakelaar voor het aanjagen van een community in het middengebied en de start van het ontwikkelen van een merkstrategie. De campusontwikkeling op het Kessler Park is een gezamenlijk traject met de eigenaar Kadans Science Partner en de eerste huurder Rijswijk Centre for Geo-energy. De gemeente is aan zet voor wat betreft het vormgeven van ruimtelijke kaders en stemt met regionale partners af voor het realiseren van een complementair economisch verblijfscluster. Kadans is als eigenaar verantwoordelijk voor de invulling van hun plot. Dit zijn parallelle processen die op elkaar inhaken. Het ontwikkelkader is in een voorbereidende fase. De planning is om een concept voor de zomer met de gemeenteraad te delen. Het concept ontwikkelkader Havenkwartier is in de tweede helft van 2020 voorgelegd aan bewoners, ondernemers en de gemeenteraad.

Na de bijeenkomsten met belanghebbenden en betrokkenen zijn de concept-antwoorden op de inspraakreacties en de aanpassingen van het ontwikkelkader vastgesteld door het college en zal het definitieve concept-ontwikkelkader in de eerste helft van 2021 aan de gemeenteraad worden voorgelegd ter besluitvorming. Ten aanzien van het middengebied van Plaspoelpolder is begin 2020 een gebiedsmakelaar ingezet die de opdracht heeft om de relaties van ondernemers, eigenaren en andere stakeholders in dit gebied te verstevigen. Met een hechtere community, waarin belangen naar elkaar duidelijk zijn, kan er gezamenlijk gewerkt worden aan het gebied, onder meer ook aan duurzaamheidsvraagstukken. Eind 2020 is in gezamenlijk overleg met het Industrieschap Plaspoelpolder en de ondernemersvereniging Belangen Bedrijven Rijswijk de opdracht verleend aan Mannen van Schuim voor het opstellen van een breed gedragen merkstrategie voor dit gebied en Plaspoelpolder als geheel. 3. Toekomstbestendige winkelcentra In de Bogaard en Oud Rijswijk Naast het faciliteren van ondernemers ten tijden van corona en het inzetten van maatregelen voor het veilig kunnen winkelen, was er aandacht voor de lange termijn doelen van de winkelcentra. Hierbij is samen met het centrummanagement en de ondernemers gewerkt aan de invulling van het winkelcentrum en verfraaiing van de openbare ruimte.

In de Bogaard Gedurende het hele jaar is er verder gewerkt aan de realisatie van het masterplan In de Bogaard in samenwerking met eigenaren en ondernemers. Dit moet op termijn leiden tot een stadscentrum met meer horeca, leisure, groen, verblijfskwaliteit en verbinding met de omgeving. Dit in combinatie met een compacter maar aantrekkelijk winkelgebied, waarvoor aandacht is voor drie specifieke thema’s: programmering, parkeren en supermarktmogelijkheden. De visie dient als leidraad voor gemeente en andere stakeholders. De verantwoordelijkheid voor de invulling ligt primair bij de eigenaren, zodat er een vitaal nieuw stadscentrum kan ontstaan. Om klanten te behouden en toekomstige bewoners en ondernemers aan te trekken is er met de eigenaren en winkeliersvereniging een marketingstrategieplan inclusief merkconcept opgesteld. Met een gedragen en eenduidige positionering van het stadscentrum kan er door de diverse partijen vanuit dit nieuwe merkconcept gecommuniceerd worden wat meer herkenbaarheid moet opleveren. Tot slot is in het najaar van 2020 de eerste schop gezet in het Bogaardplein, zodat het winkelgebied een prachtig, groene entree krijgt.

Programma Economie en Werken 34

Oud Rijswijk In 2020 is de derde BIZ-periode ingegaan. De gemeente faciliteert deze BIZ door uitvoering te geven aan het ophalen van BIZ-bijdragen. De BIZ-stichting heeft afgelopen jaar met name ingezet op verschillende Koop Lokaal acties en haar leden geïnformeerd over diverse maatregelen en steunregelingen. Begin 2020 is verder de ‘Functionele Zonering 2013’ geactualiseerd conform geldende juridische eisen, waarbij een goede balans van functies in het winkelcentrum kan worden gerealiseerd. Hierdoor zijn meer mogelijkheden ontstaan voor ondernemers, omdat er meer ruimte is ontstaan voor onder andere horecagelegenheden. Daarnaast lag de focus in 2020 om het historisch karakter nog sterker uit te dragen in de openbare ruimte en de buitenruimte te verfraaien. Zo zijn de kale elektriciteitskastjes opgeleukt met passende bestickering en is er een bank in de maak met een verwijzing naar de olifant Hansken die in de 17e eeuw een tijdje in Oud Rijswijk verbleef. Deze nieuwe bank wordt naast de waterput geplaatst op het moment dat de maatregelen ten aanzien van de zaterdagmarkt zijn versoepeld. Tot slot is het Keurmerk Veilig Ondernemen verlengd, wat de samenwerking van de winkeliersstichting, de gemeente, de brandweer en politie op het gebied van schoon, heel en veilig erkent en bestendigd. 4.

Een rode loper voor ondernemers: actief accountmanagement, uitstekende dienstverlening, geen regeldruk en actief onthaal van nieuwe bedrijven. Het verdiepende onderzoek ‘Ondernemers op de Troon’, in het kader van verbeterde dienstverlening naar ondernemers toe, kent als gevolg van COVID-19 een andere insteek en tijdsplanning dan in eerste instantie bedacht. De ontbijtbijeenkomsten en koffiemomenten met ondernemers om persoonlijk in gesprek te gaan, konden niet in de geplande vorm plaatsvinden. Wel is op basis van de reeds beschikbare informatie uit de ondernemerspeiling van 2018, de gesprekken en het ontbijt die nog wel hadden plaatsgevonden en een online enquête, een projectplan opgesteld op basis waarvan de dienstverlening kan worden aangescherpt. Aan de hand van zes thema’s gericht op eenduidigheid, herkenbaarheid, wederzijds begrip, goede informatievoorziening, procesoptimalisatie en toekomstgericht zijn concrete acties geformuleerd. Gedurende het jaar hebben de accountmanagers nog steeds waar mogelijk en passend binnen alle maatregelen, werkbezoeken gebracht om actief in contact te blijven met ondernemers. Daarnaast is het wekelijkse spreekuur omgevormd naar een wekelijks online open spreekuur, te weten ‘Rijswijk in business – Digitale Open Coffee’.

Waar mogelijk is meegedacht om de regeldruk te verminderen en/of regels te versoepelen zoals gebeurt met betrekking tot de terrassen waarbij een tijdelijke uitbreiding van de terrassen is gerealiseerd. Naast de inzet op het behoud van contact met bestaande lokale ondernemers in Rijswijk, is ook op het gebied van acquisitie de regionale samenwerking met Businesspark Haaglanden (BPH) geïntensiveerd. In 2020 is er met nieuwe deelnemende gemeenten (in spe) – Delft, Zoetermeer en Leidschendam-Voorburg - gewerkt aan de professionalisering van een regionaal loket voor ondernemers. Door toevoeging van drie gemeenten ontstaat er een beter beeld van de vraag naar bedrijfshuisvesting over de hele Haagse regio. Bovendien is in de context van de campusontwikkeling, met duurzame energie als een van de speerpunten, samen met gemeente Den Haag en The Hague Business Partners gewerkt aan het laten landen van de International Geothermal Association in de regio. Dit kan kansen bieden voor het realiseren van een ecosysteem op het gebied van energie in Rijswijk en de regio. In 2020 is, zoals wel gepland was, geen ondernemerspeiling uitgevoerd. Dit omdat wij ondernemers niet extra wilden belasten ten tijden van de coronacrisis. Bovendien werden de ondernemers ook gevraagd om mee te denken met de Economische Strategie.

Het plan is om de ondernemerspeiling in 2021 opnieuw uit te voeren waarmee de kwaliteit van de dienstverlening, maar vooral ook de inspanningen om deze dienstverlening te verbeteren, inzichtelijk wordt gemaakt. 6. Iedereen die kan werken in staat stellen te kunnen werken. Als we bedrijven en organisaties willen behouden, aantrekken en laten starten vraagt dit om voldoende en kwalitatief goede vestigingsmogelijkheden, goed accountmanagement en goede dienstverlening. Met de Toekomstvisie Plaspoelpolder wordt hier een balans in gezocht door in het middengebied enkel ruimte te bieden voor werkfuncties, zoals bedrijfsruimte en kantoren en ondersteunende functies, zoals horeca. Voor dit thema is ook aandacht gegeven in de economische strategie die door EZ is opgesteld. Daarbij werkt de gemeente met het acquisitiebeleid ‘Rode Loper’ dat Rijswijk als vestigingsplaats aantrekkelijker moet maken. Ook wordt komend jaar, in samenwerking met onder andere de BBR, de kadernota werk voor de periode 2021-2025 opgeleverd waarin het versterken van de bedrijvigheid in Rijswijk wederom als doelstelling is meegenomen. Dit gebeurt in combinatie met een regionale samenhangende aanpak in de Haaglanden-gemeenten.

Programma Economie en Werken 35

Daarnaast wordt er vanuit het Werkgeversservicepunt (WSP) vol ingezet op dienstverlening om Rijswijkse inwoners met een bijstandsuitkering aan regulier betaald werk te helpen. Beleidsindicatoren, verplicht Indicator Economie en werken 1.

Functiemenging

2.

Vestigingen (van bedrijven)

3.

4.

Realisatie 2019

Begroting 2020

Realisatie 2020

56,3% (+0,9%)

-

*1

a)

Totaal

4.840 (+8,8%)

+

*1

b)

Totaal per 1000 inw. 15-75

123,4 (+7,5%)

+

*1

Werkgelegenheid (aantal banen) b)

Totaal

33.380 (+5,2%)

-

*1

a)

Totaal per 1000 inw. 15-75

864,3 (+5,2%)

-

*1

Waardering ondernemers (score 1-10) a)

Vestigingsklimaat

6,39*2

6,8

6,39*2

b)

Ondernemersklimaat

6,44*2

6,8

6,44*2

c)

Algehele dienstverlening

6,47*2

6,8

6,47*2

*1 Realisaties over 2020 zijn op moment van opstellen van deze jaarstukken nog niet beschikbaar *2 Bron 1-4: www.waarstaatjegemeente.nl, *cijfer is voor 2018, ondernemerspeiling om de twee jaar.

Wat heeft het gekost? Exploitatie (meerjarig x € 1.000) Realisatie 2019

Primitief 2020

Gewijzigde raming 2020

Realisatie 2020

Afwijking (+ = voordeel)

Lasten

1.196

1.078

1.158

1.190

-31

Baten

278

178

178

200

22

-918

-900

-980

-990

-9

2.023

1.979

2.119

2.118

-1

Economie en Werken 3100 Economische aangelegenheden Saldo 3300 Nutsbedrijven

Lasten Baten

Saldo Programmatotalen

2.023

1.979

2.119

2.118

-1

Lasten

1.196

1.078

1.158

1.190

-31

Baten

2.301

2.157

2.297

2.318

21

1.105

1.080

1.139

1.129

-10

Saldo

Toelichting op de afwijking Geen verklaringen nodig.

Programma Economie en Werken 36

Investeringen

Investeringen bedragen x € 1.000 Vergroening en verfraaiing Bogaardplein Fase 2 Bogaardplein Vervanging marktstroomkasten Oud-Rijswijk Verbeteren straatbeeld Treubstraat fase 3

Begr. Werk. Saldo Begr. Lasten Lasten Lasten Baten 2.336 669 1.667 286 286 30 17 13 600 600 3.252 686 2.566

Werk. Baten

Saldo Baten

Uit te Uit te geven in geven in 2021 2022 1.667 286

1.953

Programma Economie en Werken 37

600 600

Onderwijs Wat wilden we bereiken? Visie op het programma & opgave Onze Rijswijkse kinderen en jongeren moeten kunnen opgroeien in een veilige omgeving waarin zij zichzelf kunnen zijn, talenten kunnen ontwikkelen en zichzelf kunnen ontdekken. Ouders zijn daar primair verantwoordelijk voor, maar waar dat nodig is, ervaren de gemeente Rijswijk en betrokken partijen en instellingen een gezamenlijke verantwoordelijkheid om een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling en het laten opgroeien van alle jeugdigen in Rijswijk tot verantwoordelijke, zelfstandige, zelfredzame en maatschappelijk betrokken volwassenen. Waar nodig is er ondersteuning, niemand wordt aan zijn lot overgelaten en iedereen krijgt een kans in de Rijswijkse samenleving. Voor alle jeugdigen betekent dit dat er een passend aanbod is als het gaat om opgroeien en opvoeden, educatie en persoonlijke ontwikkeling. In de kadernota Jeugd en Onderwijs 2017-2020, vastgesteld in juni 2017, staat waar de gezamenlijke ambities liggen. De 5 beleidsthema’s vanuit de nota zijn inmiddels omgezet naar 3 inhoudelijke uitvoeringsthema's: Opgroeien en Opvoeden, Educatie, en Persoonlijke Ontwikkeling. De beleidsthema’s Participatie, Preventie en Welbevinden zijn niet (meer) apart benoemd maar lopen door alle 3 inhoudelijke uitvoeringsthema's heen.

Eind 2019 starten we met het opstellen van een nieuwe Kadernota 2020-2023 die we in 2020 willen vaststellen. Uiteraard worden bij het opstellen van de nieuwe Kadernota de interne en externe partners nauw betrokken. Doelstellingen 1. Opgroeien en Opvoeden: Iedereen heeft in principe een gelijke kans en dus recht op een goede start. Door gezamenlijke inzet realiseren we effectieve, sluitende en laagdrempelige opvoedings- en ontwikkelingsondersteuning, -informatie en/of -advies aan ouders en hun jeugdigen. Hierbij wordt er extra ingezet op het voorkomen van een taalachterstand bij zowel kinderen als ouders. 2. Educatie: Iedere in Rijswijk wonende jeugdige heeft recht op zo passend mogelijk onderwijs en behaalt waar mogelijk een startkwalificatie. Daarom zetten we in op een breed en gevarieerd onderwijsaanbod. Ook zetten we, samen met de partners, in op een goede overdracht bij de overgang van de kinderen van voorschoolse periode naar basisonderwijs, basisonderwijs-voortgezet onderwijs en voortgezet onderwijs(middelbaar) beroepsonderwijs. Het aantal thuiszitters of voortijdig schoolverlaters is zo minimaal mogelijk. Er is aansluiting met het bedrijfsleven en er is voldoende aanbod van stageplekken. Nauwe samenwerking binnen de driehoek onderwijs - bedrijfsleven (onder andere MKB) - sociale voorzieningen (onder andere het WerkgeverServicepunt) is hierbij essentieel. 3.

Persoonlijke ontwikkeling: Jeugdigen ontwikkelen zich breed en ontdekken hun talenten. Rijswijk kent een rijk verenigingsleven waar jeugdigen aan kunnen deelnemen. Daarnaast is er, in samenwerking met onze partners, een gevarieerd aanbod binnen en buiten schooltijd aan activiteiten voor jeugdigen. Beleidsindicatoren, verplicht Indicator A) Absoluut verzuim

Begroting 2020

Realisatie 2020

0,66

3,5

46

44

< 2,4%

2,3%

aantal per 1.000 leerlingen

B) Relatief verzuim aantal per 1.000 leerlingen

C) Voortijdig schoolverlaters (VSV-ers)

Toelichting verplichte indicatoren A) Absoluut verzuim De verplichte indicator is het aantal leerplichtige leerlingen per 1.000 leerlingen dat op enig moment in het schooljaar niet staat ingeschreven op een school of onderwijsinstelling. De Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) is aangewezen als gegevensbron. De laatst gepubliceerde gegevens zijn van het schooljaar 2017-2018. Het aantal Rijswijkse absoluut verzuimers was toen 3,5 per 1.000 leerlingen. In absolute getallen gaat het om 23 leerlingen. In het schooljaar 2016-2017 waren dat 4 leerlingen (0,66 per 1.000 leerlingen). De stijging heeft, naast een groei van het aantal leerplichtige leerlingen in Rijswijk met 5,4%, te maken met jongeren die (vaak vanuit het buitenland) in Rijswijk komen wonen

Programma Onderwijs 38

en niet direct op een school kunnen worden ingeschreven omdat onderzoek moet worden gedaan naar hun onderwijsniveau. B) Relatief verzuim De verplichte indicator is het aantal leerplichtige leerlingen per 1.000 leerlingen dat staat ingeschreven op een school of onderwijsinstelling maar deze niet of niet geregeld bezoekt. DUO is aangewezen als gegevensbron De laatst gepubliceerde gegevens zijn van het schooljaar 2017-2018. Het aantal Rijswijkse relatief verzuimers was toen 44 per 1.000 leerlingen. In absolute getallen gaat het om 306 leerlingen. In het schooljaar 2016-2017 waren dat 298 leerlingen (49,09 per 1.000 leerlingen). C) Voortijdig schoolverlaters (VSV-ers) De verplichte indicator is het percentage van het totaal aantal 12- tot 23-jarigen dat zonder startkwalificatie (minimaal diploma MBO2, Havo of VWO) het onderwijs verlaat. Ingrado/Duo is aangewezen als gegevensbron. De laatst gepubliceerde gegevens zijn van het schooljaar 2017-2018. Het percentage VSV-ers van de Rijswijkse VO/MBO-scholen was 2,3%. In absolute getallen gaat het om 67 jeugdigen, In het schooljaar 2016-2017 waren dat 68 jeugdigen (2,5%) De cijfers van DUO hebben betrekking op de postcode en gemeente waar de scholen gevestigd zijn. Dit betekent dat het genoemde percentage niet alleen betrekking heeft op Rijswijkse leerlingen. Beleidsindicatoren, optioneel Indicator

Begroting 2020

Realisatie 2020

Opvoeden en opgroeien voldoende kindplaatsen Voorschoolse educatie

150

150

< 2 leerlingen hebben geen passende onderwijsplek

2

Educatie Alle leerlingen hebben een passende onderwijsplek

Persoonlijke ontwikkeling Elke reguliere school werkt samen met het Team Brede Impuls.

14

14

De Ontdekkers bieden door het jaar heen diverse activiteiten in verschillende wijken.

8

8

De activiteiten van de Ontdekkers worden door gemiddeld 30 jeugdigen bezocht.

30

30

Alle reguliere basisscholen zijn vertegenwoordigd in de Raad van kinderrechten ambassadeurs

10

10

De Raad van jongerenambassadeurs geeft gevraagd en ongevraagd advies voor minimaal 3 onderwerpen

4

2

Alle Rijswijkse basisscholen nemen deel aan het praktijk verkeersexamen

14

9

9

9

Onderwijshuisvesting Daar waar de gemeente bouwheer is voldoen de gebouwen aan de normen frisse scholen B

Toelichting indicatoren optioneel Onderdeel Opvoeden en opgroeien Voldoende kindplaatsen Voorschoolse educatie Om kinderen goed voor te bereiden op de basisschool én een eventuele taalachterstand te voorkomen worden peuters toegeleid naar de peuteropvang en de Voorschoolse educatie. De gemeente streeft ernaar dat 100% van de peuters met een geconstateerde taalachterstand de voorschoolse educatie op de Peuterspeelschool kan bezoeken. Hiervoor is het noodzakelijk dat er voldoende aantal peuterplaatsen op de Voorschoolse educatie zijn.

Programma Onderwijs 39

Onderdeel Educatie Alle leerlingen hebben een passende onderwijsplek Het streven is om voor elke leerling, in samenwerking met de Samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs en het Jeugdteam, een passend onderwijsplek te vinden. Hiermee wordt voorkomen dat leerlingen thuis komen te zitten. Onderdeel Persoonlijk ontwikkeling Elke reguliere school werkt samen met Team Brede Impuls In het kader van de Brede Regeling Combinatiefuncties wordt intensieve samenwerking gestimuleerd tussen scholen en het Team Brede Impuls. Binnen zo’n samenwerkingsverband wordt een school- en/of wijkprogramma gerealiseerd op het gebied van natuur, taal, techniek, cultuur en sport. Het streven is dat iedere reguliere school (totaal 19 scholen) een samenwerkingsverband vormt met het Team Brede Impuls. De Ontdekkers bieden door het jaar heen diverse activiteiten in verschillende wijken De Ontdekkers bieden het hele jaar door, zowel tijdens als na schooltijd en in de vakanties, een divers en laagdrempelig programma van kinder- en jeugdactiviteiten. Het streven is dat in alle wijken (totaal 11 wijken) van Rijswijk één of meerdere activiteiten plaatsvinden gedurende het jaar. De activiteiten van de Ontdekkers worden door gemiddeld 30 jeugdigen bezocht Deze indicator spreekt voor zich.

Alle reguliere basisscholen zijn vertegenwoordigd in de Raad van kinderrechten ambassadeurs De Raad van kinderrechten ambassadeurs bestaat uit leerlingen van groep 7 van de Rijswijkse basisscholen. Het streven is dat alle reguliere Rijswijkse basisscholen (totaal 16 scholen) zijn vertegenwoordigd in de Raad. De Raad van jongerenambassadeurs geeft gevraagd en ongevraagd advies voor minimaal 3 onderwerpen De Raad van jongerenambassadeurs is in 2018 van start gegaan. Het streven is om de Raad onder andere meer en meer te gaan betrekken bij het vormgeven van het gemeentelijk beleid. Als indicator hiervoor is het aantal gevraagde en ongevraagde adviezen van de Raad gekozen. Alle Rijswijkse basisscholen nemen deel aan het praktijk verkeersexamen In het kader van het vergroten van de eigen verkeersveiligheid van kinderen kunnen scholen met de leerlingen van groep 7 meedoen aan het praktisch verkeersexamen met de fiets. Het streven is dat iedere Rijswijkse basisschool (totaal 16 scholen) deelneemt. Onderdeel Onderwijshuisvesting Daar waar de gemeente bouwheer is voldoen de gebouwen aan de normen frisse scholen B Een frisse school is een schoolgebouw met een laag energiegebruik en een gezond binnenmilieu als het gaat om luchtkwaliteit, temperatuur, comfort, licht en geluid. Er zijn 3 klassen. A=zeer goed; B=goed en C=acceptabel.

Wat hebben we er voor gedaan? COVID-19 De pandemie, veroorzaakt door Covid-19, heeft voor het onderwijs en de overige samenwerkende partners afgelopen jaar een grote impact gehad. Bij de 1ste lock-down moest het onderwijs binnen zeer korte tijd les op afstand organiseren. De overige (gesubsidieerde) partners hebben hun activiteiten zoveel mogelijk op een aangepaste (digitale) manier vorm gegeven waardoor het aanbod grotendeels toch uitgevoerd kon worden. Hierbij hebben het onderwijs en de partners grote flexibiliteit getoond en zijn nieuwe manieren van communiceren ontdekt. Het hele jaar is er goede communicatie tussen de gemeente en het onderwijs en de partners geweest en hebben we elkaar actief op de hoogte gehouden van de alle ontwikkelingen. Ondanks alle inspanningen is het een zware tijd voor jeugdigen. Niet alleen op onderwijs gebied, vooral ook sociaal-emotioneel. Het Rijk heeft na de eerste lockdown, via een subsidieregeling voor het onderwijs, middelen beschikbaar gesteld om opgelopen achterstanden in te halen. Gemeenten hebben budget gekregen om samen met de doelgroep jongeren activiteiten te organiseren om eenzaamheid te bestrijden en vrijetijdsbesteding te organiseren. De eerste activiteiten zijn al gestart in de kerstvakantie 2020. Kadernota Jeugd en Onderwijs 2021 In 2020 verstreek de termijn van de Kadernota Jeugd en Onderwijs 2017-2020.

In 2020 is, in nauwe samenwerking met de interne en externe partners, teruggeblikt op de afgelopen periode en vooruit geblikt naar de toekomst. De resultaten hiervan zijn neergelegd in de nieuwe Kadernota Jeugd en Onderwijs 2021. Uiteraard bouwt de nieuwe Kadernota voort op het stevige fundament voor het jeugd- en onderwijsbeleid dat gelegd is onder de voorgaande Kadernota’s en dat kan rekenen op een breed draagvalk bij de partners. In de nieuwe Kadernota pakken we hierop

Programma Onderwijs 40

door waarbij we aandacht blijven hebben voor nieuwe ambities en uitdagingen. De nieuwe Kadernota beoogd daarmee dan ook een levend document te zijn. Opvoedings- en ontwikkelingsondersteuning Ook in 2020 was er continue aandacht voor een breed aanbod van laagdrempelige voorzieningen voor ouders en jeugdigen op het gebied van opvoedings- en ontwikkelingsondersteuning. Hierbij is te denken aan het Opvoedadviespunt, de dienstverlening binnen het CJG, Voorschoolse educatie en Speelstart. Voorkomen en bestrijden van onderwijsachterstanden en bevorderen van taalvaardigheid De bestaande afspraken om de taalvaardigheid al vanaf jonge leeftijd te vergroten met partners zoals het onderwijs, de kinderopvang en de bibliotheek, zijn in 2020 gecontinueerd. De Voorschoolse educatie is vanaf 1 augustus 2020 uitgebreid van 10 naar 16 uur per week. Om deze (wettelijke verplichte) uitbreiding van het aantal uren voorschoolse educatie te realiseren en daarbij voldoende aanbod aan aantal kindplaatsen te behouden is met ingang van 1 augustus 2020 een extra groep peuteropvang met voorschoolse educatie gerealiseerd. Daarnaast moesten een aantal groepen worden geherhuisvest. Door de uitbreiding van het aantal uren voorschoolse educatie (vorm gegeven in 4 ochtenden van 4 uur) konden er geen 2 peutergroepen meer gebruik maken van dezelfde ruimte, zoals voorheen wel mogelijk was.

Met ingang van 1 augustus 2020 zijn er 15 groepen op 11 locaties in Rijswijk waar peuteropvang met voorschoolse educatie wordt aangeboden; voorheen waren dit 14 groepen op 7 locaties. In het Kader van Volwasseneducatie/bestrijding laaggeletterdheid is in 2020 binnen de arbeidsmarktregio Haaglanden samen gewerkt aan het opstellen van een “regionaal programma aanpak laaggeletterdheid”. Dit plan zal begin 2021 klaar zijn. Ook in het Rijswijkse Taalketenoverleg is in 2020 een start gemaakt met een versteviging tussen de partners en het opstellen van een gezamenlijke visie. Het Taalketen-overleg wordt hierin begeleid door Probiblio en Stichting Lezen en Schrijven. De cursisten van de Taalschool+ konden helaas, vanwege de sluiting van het onderwijs vanwege corona, lange tijd geen fysieke lessen volgen. Omdat laaggeletterde mensen vaak ook digitaal minder vaardig zijn stelde het digitaal aanbieden van lessen voor deze groep iedereen voor een grote uitdaging. Een aantal laaggeletterde cursisten stelden hun ervaringen en de uitdagingen die zij ervaarden tijdens de coronasluiting op schrift. Deze verhalen zijn gebundeld in het promotieboekje “Mijn Coronatijd”. Eén van onze Rijswijkse cursisten deed dit in de vorm van een brief naar de wethouder onderwijs en de (plaatsvervangend) burgemeester. In december 2020 hebben deze beide met haar uitgebreid (digitaal) gesproken over deze brief.

Passend onderwijs en voorkomen van schooluitval Tijdens de sluiting van het onderwijs tijdens de Lock-downs gold er (landelijk) een aangepaste werkwijze met betrekking tot het melden van (ongeoorloofd) verzuim en de handhaving van de Leerplichtwet. Daar waar leerlingen onbereikbaar bleken of (zorgwekkend) verzuimde van de online lessen kon het onderwijs dit melden bij het team Leerplicht. Het Team Leerplicht heeft in de 1ste lock-downperiode op basis van dit soort meldingen met 29 gezinnen contact gehad. In het schooljaar 2019-2020 waren er negen thuiszitters. Voor vijf thuiszitters is gedurende het schooljaar een passende onderwijsplek gevonden. Aan het begin van het nieuwe schooljaar 2020-2021 zijn nog eens twee thuiszitters gestart op een nieuwe school. Binnen Passend Onderwijs werkt Rijswijk samen met de Gemeenten Den Haag, Leidschendam-Voorburg en de Samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs PO en VO binnen onze 3 gemeenten. In 2020 is een start gemaakt met het formuleren van een gezamenlijke visie op de samenwerking onderwijs en jeugd(hulp). Bij het opstellen van de visie en het vormgeven van de daaruit (eventueel) voortvloeiende (pilot)projecten worden we begeleid door een extern bureau.

Onderwijs-arbeidsmarkt Binnen het programma “Nieuwe Onderwijsenergie in Rijswijk” (NOER), is er, ondanks de geldende coronamaatregelen, in 2020 veel gedaan om een solide basis van het Rijswijkse onderwijs te realiseren ten behoeve van samenwerking met- en aansluiting op het (lokale) bedrijfsleven. Dat heeft o.a. geresulteerd in intensiever contact tussen docenten en het bedrijfsleven. Ook heeft er een groot aantal digitale gastcolleges en bliksemstages in de klas plaatsgevonden, om zo de leerlingen toch te inspireren en ondersteunen in het maken van de voor hen juiste studiekeuze. Daarnaast is er een herkenbaar beeldmerk van NOER gelanceerd, inclusief een aparte webpagina op de gemeentelijke website. Daarmee zijn we de communicatie via o.a. de social media intensiever gaan benutten. Dit heeft positief bijgedragen aan de bekendheid en zichtbaarheid van het programma en ook aan het enthousiasme van zowel het onderwijs als het bedrijfsleven om te participeren.

Programma Onderwijs 41

Onderwijshuisvesting In overleg en in afstemming met de schoolbesturen is begonnen met het maken van een Integraal Huisvestingsplan inclusief bijbehorend meerjaren investeringsplan. Doel hiervan is de ontwikkeling van een visie op de toekomstige onderwijshuisvesting, inclusief de visie op de vorming van Integrale Kind Centra (IKC’s), Brede scholen en/of Buurthuis van de toekomst. Uitgangspunten hierbij zijn - de behoefte aan meer lokalen en niet zozeer scholen als gevolg van de voorspelde groei van aantal leerlingen; - het creëren van gezonde, veilige en duurzame leer- en ontwikkelomgevingen. Daarnaast is begonnen met de bouw van de permanente huisvesting voor Montessorischool Parkrijk en is de tijdelijke school Parkrijk opgeleverd. Dit gebouw biedt extra huisvesting voor 9 groepen leerlingen in RijswijkBuiten. Brede Impuls Regeling Voor de periode 2020-2022 stelt het Rijk, in het kader van de “Brede Regeling Combinatiefuncties”, een cofinanciering van 40% voor 8,7 fte combinatiefunctie. Sinds juli 2017 wordt via Team Brede Impuls bij Haaglanden Beweegt uitvoering geven aan de doelen die geoogd zijn met de “Brede Regeling Combinatiefuncties”. Team Brede Impuls werkt met de partners integraal samen aan een vraaggericht programma voor de jeugd.

De opdracht aan Tema Brede Impuls, die afliep op 1 juli 2020, is verlengd voor de periode tot en met 2022, waarbij de opdracht is verbreed met het activiteiten ten behoeve van verenigingsondersteuning. Jeugdparticipatie Op 18 februari 2020, net voor de uitbraak van covid-19, zijn er 10 Kinderrechtenambassadeurs en 5 jongerenambassadeurs geïnstalleerd. De vergaderingen met de Kinderrechtenambassadeurs zijn door de Kinderrechtencoach gedurende het jaar online georganiseerd. In november 2020 is het Kindervragenuurtje online georganiseerd vanwege covid-19, ondanks dat dit technisch lastig was voor de scholen is het uiteindelijk in kleine groepje wel gelukt. Bij het online vragenuurtje waren 25 kinderen, 11 raadsleden en de betrokken wethouder aanwezig. De thema’s die hierbij besproken zijn: Afvalrace/zwerfafval, Verkeersveiligheid en Corona. De Kinderrechtencoach is per november 2020 gestopt met haar taak als coach. De uren coaching van de jongerencoach zijn in 2020 ook weggevallen. De jongerencoach heeft wel getracht om het contact met de jongeren te onderhouden, van de groep jongeren heeft 1 ambassadeur aangeven om zich in te willen blijven zetten voor Rijswijk. In 2020 is het effect van de jeugdambassadeurs onder de loep genomen. Dit is ingegeven door het vertrek van beide coaches, maar ook de slechte bereikbaarheid van de jeugdigen veroorzaakt door Covid-19.

Vanaf de installatie van de eerste groep kinderrechten ambassadeurs (2016) en de jongerenraad (2018) bleek dat de begeleiding en door het betrokken krijgen en houden van de jeugdigen veel tijd en energie vragen. Bovendien heeft de uitbraak van Covid-19 en de lockdown periode van de scholen ook inzicht gegeven. De scholen spelen een belangrijke rol spelen bij het bereiken van de jongeren. Voor de jongerenraad geldt dat de leden zich niet voor lange tijd kunnen/willen binden. De jeugdigen willen wel meedenken en praten, maar dan op onderwerpen en thema’s die hen, op dat moment, bezig houden en interesseren. Bovenstaande noodzaakt om de aanpak aan te passen, hier wordt verder vorm aan gegeven. Ook zou vanaf 2020 worden gewerkt met de methode “Speaking Minds”. Hiermee leren de jeugdigen om procesmatig met onderwerpen om te gaan en in gesprek te gaan met diverse partijen. Door Covid-19 heeft dit vertraging opgelopen. Vanaf 2021 start het werken met deze methode op het VO. Er worden twee jongerencoaches opgeleid om met “Speaking Minds” te leren werken en dit toe te passen bij andere groepen. Verkeersexamen Door de corona uitbraak in maart 2020 is het fietsverkeersexamen verplaatst van april naar woensdag 10 en donderdag 11 juni. Op woensdag 10 juni hebben vier scholen á 110 leerlingen meegedaan en op donderdag 11 juni hebben vijf scholen meegedaan á 192 leerlingen.