10-06-2021 Gemeente Rijswijk Forum Stad concept-verslag

Ik weet professioneel dat de Pels Rijcken van deze wereld wat voor uurtarieven die rekenen, dus ik ben heel erg benieuwd, wethouder, wat

is de externe spend geweest om te komen tot dit voorstel? Hoeveel heeft de gemeente dit geintje tot nu toe gekost? In het voorstel schrijft u vervolgens dat erfpacht een optie is, maar dat die niet wordt toegepast omdat er binnen Rijswijk geen ervaring mee is. Het Woonfonds, daar is volgens mij ook geen ervaring mee. Sterker nog, de gemeenten die aan een Woonfonds deelneemt, daar is volgens mij in Nederland überhaupt nog geen ervaring mee. Met het instrument van erfpacht is wel ervaring, dus ik zou toch graag nog van de wethouder de afweging willen horen waarom er nu geïnvesteerd is in het ene instrument waar geen enkele ervaring mee is en dat er niet is geïnvesteerd in het uitzoeken van het andere instrument, wat mogelijk in de toekomst wel als optie op tafel wil houden, maar dat hier toch vrij makkelijk wordt weggeschreven. Volgende vraag voorziet op de keuze voor VSN. Zijn er andere fondsaanbieders overwogen en wat zijn eigenlijk de inhoudelijke overwegingen geweest om voor deze fondsaanbieder te kiezen? En is er de mogelijkheid, juridisch, om voor één fondsaanbieder te kiezen en zou dat ook niet anderszins misschien aanbesteed moeten worden of andere … Ik heb er echt geen idee van, maar om te kijken of er ook andere fondsaanbieders hadden moeten overwogen.

Mijn laatste, één na laatste vraag, dat ziet op de juridische analyse en ook op de vraag of er wel of niet sprake is van staatssteun. Tijdens de presentatie zei één van de juristen dat er uiteindelijk ook na het collegebesluit, op het moment dat ook wat meer duidelijkheid komt over de contouren, dat de finale juridische toets of er wel of niet staatssteun wordt verleend, dat die op dat moment ook nog gedaan moet worden. Ik heb toen de suggestie gedaan van neem dat dan op zijn minst als voorwaardelijk ook op in dit voorstel en ik had, tenzij ik er overheen gelezen, maar volgens mij staat dat er niet in. Zou het college het willen overwegen om dat alsnog te doen? Gewoon om de raad de zekerheid te geven dat die toets uiteindelijk nog een keer wordt gedaan om te voorkomen dat we vroeg of laat worden teruggefloten. Het is namelijk heel makkelijk om bij de ACM een verzoek om handhaving in te dienen. Het is één simpel briefje en de ACM die moet dan full swing gaan onderzoeken. We moeten het dus echt zeker weten dat dit helemaal kloppend is. De gemeente wordt aandeelhouder. Mijn vraag zal nog wel zijn, want dit komt voort uit een bepaalde motie, de motie we willen onze agenten en onze onderwijzers en zorgverleners, willen we betaalbare woningen kunnen bieden.

Welke invloed heeft de gemeente zo meteen als aandeelhouder, als minderheidsaandeelhouder, om het toewijzingsbeleid van deze woningen te kunnen beïnvloeden? En de laatste vraag voorzitter, ik heb kennisgenomen van de opmerkingen dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en de provincie, dat er ambtelijk niet negatief is gereageerd, maar dat het belangstellend met positieve houding, grondhouding ambtelijk, wordt gevolgd. Mijn vraag zou zijn heeft u ook bestuurlijk getoetst of die positieve grondhouding er is? Want zoals u weet staatsrechtelijk geldt niet de mening van de ambtenaren, maar geldt de mening van de bestuurder, daarvoor zit u ook in die positie en hebben wij nu dit gesprek. Dus heeft u dit ook bestuurlijk getoetst of die positieve grondhouding er is? In Den Haag, zowel in Den Haag aan het Binnenhof, als in Den Haag aan, wat is het, de Zuid Hollandlaan, ja. Dank u wel, voorzitter. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, de heer Oelen. Ga ik over naar het CDA, de heer Van Enk. De heer Van Enk CDA: Dank u wel, voorzitter. Ik ben wel benieuwd wat de heer Oelen nou bedoelt met juridischbestuurlijke waarden van een positieve grondhouding, hetzij van een ambtenaar, hetzij van een bestuurder. Maar dat even daar te laten. Ik had eigenlijk nog maar een paar vragen, want het voorstel is inderdaad uitgebreid voorzien van toelichting en bijlage.

De vragen zijn eigenlijk het grootste gedeelte gesteld. De heer Oelen vroeg daarna de heer Wit over de woningtoewijzing, wat oorspronkelijk een idee was bij het indienen van de motie. Ook de vraag naar het verschil tussen de 2,9 miljoen en de 2,75 miljoen wat de heer Wit stelde, die vraag had ik ook. En misschien in combinatie met die woningtoewijzing, op pagina vier staat dat RijswijkBuiten weliswaar niet deelneemt aan de financiering, maar wel betrokken zou willen zijn bij de verdere ontwikkeling van het Woonfonds in verband met de doorstroming van kandidaten uit de sociale huurvoorraad. Is al duidelijk wat wordt precies de betrokkenheid van de woningcorporatie RijswijkWonen? Dat was het, dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik over naar de PvdA, de heer Kooy. De heer Kooy PvdA: Voorzitter, dank u wel. Een heleboel vragen zijn al gesteld. Het is natuurlijk goed dat we ook naar woningen voor de middenhuur kijken. Laten we eerst even de vragen aflopen. Er is gewerkt aan een uitwerking van een motie voor verpleegkundigen, agenten, huizen huurbaar, beschikbaar te hebben. Daar gaat mijn eerste vraag over. De toewijzing aan deze groep, hoe ziet de wethouder dat? Stel dat tien mensen uit deze categorie zich melden en we hebben alle huizen klaar, gaan we ze dan leeg laten staan? Of gaan we dan wachten? Wat gebeurt er als er tussentijds huizen vrijkomen? Gaan we met een wachtlijst werken en ook in combinatie met de toewijzing van lokaal, dat wil zeggen dat een agent die in Delft gaat werken niet hier mag wonen. Graag daar toelichting op over die eerste aanwijzing. De presentatie heb ik gevolgd. Die begon eigenlijk heel politiek, er moet rendement geleverd worden. Dat is natuurlijk een uiterst politiek uitgangspunt. Ik heb dat even door zitten rekenen. Dat betekent dat de eerste 3000 euro per jaar die binnenkomen eigenlijk alleen voor de financieringsconstructie bedoeld is en als we dat dus doortrekken zeggen we eigenlijk dat we eigenlijk sociale huurwoningen aan het maken zijn met een toeslag erop, die noemen we rendement en daarom gaat we ze in de middenhuur zetten.

Rendement wordt hier dus toch wel eigenlijk een puntje waar we heel goed over na moeten denken, zeker als we dit willen blijven herhalen. Heb ik nog even wat vragen over de participatie die we doen. De grond die wij gaan leveren, is net al gezegd even, denk ook aan andere constructies dan door grond verkopen, maar gaan we de grond kostendekkend verkopen? Gaan we die tegen commercieel tarief inbrengen? Of gaan we die als deel van onze financiering inbrengen? Graag daar toelichting op. En hoeveel wordt nu het maximum wat er nu van de raad gevraagd wordt aan inbreng, want er zijn verschillende getallen en bij het voorstel staat alleen de investering te dekken, maar ik neem aan dat wethouder Keus daar gewoon dat antwoord uit zijn mouw kan schudden over hoe groot ons chequeboekje moet zijn, want ik hou er niet van om een blanco cheque te tekenen. Zover mijn vragen, want een heleboel waren ook onder andere gesteld. De voorzitter: Dank u wel. Ga ik over naar Wij. Rijswijk, mevrouw Mauer. Mevrouw Mauer WIJ.: Ja, dank u wel, voorzitter. Wij hebben al gezegd dat we vinden dat je met elke portemonnee in Rijswijk moet kunnen wonen en we vinden het ook belangrijk dat in onze stad betaalbare woningen in het middensegment komen. We vinden het ook positief om te zien dat er een onderzoek wordt gedaan naar creatieve oplossingen om uiteindelijk deze doelstelling te realiseren.

Wel zijn wij sceptisch of het Woonfonds de beste oplossing voor het probleem is. Nou ja, momenteel zijn er een aantal punten die ons opvallen. Ten eerste lijken de huurprijzen in het voorstel nogal hoog voor het middensegment. Kan de wethouder aangeven of deze woonlasten wenselijk zijn om op te brengen voor de ons beoogde doelgroep? Daarnaast is het ons niet duidelijk waar de pilot heen moet leiden. Wat zijn de succescriteria en als we constateren dat het een succes is, hoe gaan we dan verder? Ja, ik heb namelijk nogal de indruk dat we veel op poten zetten voor het realiseren van slechts honderd woningen. Ja, vervolgens merken we ook op dat onderzoek is uitgevoerd in nauwe samenwerking met VSN, dat is een commerciële marktpartij die er belang bij heeft om het Woonfonds op te richten en het verbaast mij dan ook niet dat uit het onderzoek naar voren komt dat het dus een goede optie is. Ik heb wel twijfels bij de vraag of er wel breed genoeg en met voldoende doortastendheid is gekeken naar de mogelijkheden om de doelstelling zonder commerciële marktpartij te realiseren en dat leidt er ook toe dat ik de indruk heb dat er wellicht efficiëntere opties zijn om de aangewezen beleidsdoelstellingen te realiseren. Ja, een commerciële partij die zal er namelijk ook immers aan willen verdienen.

Kan de wethouder aangeven op welke wijze er onafhankelijk is geadviseerd over de mogelijke oplossingen en door welke partij? En wat zijn de mogelijkheden om het voorstel financieel te laten toetsen door een registeraccountant? We zijn met name benieuwd naar de maximale financiële risico’s die de gemeente loopt. Tenslotte, de toelichting op het overleg, dat is gevoerd met woningcorporaties en dat heeft mij dus wel aan het denken gezet. Het gevoerde

overleg, dat lijkt me te summier en dan wijs ik eigenlijk naar de aantekening die ik op iBabs heb gelezen. Het voelt niet echt alsof er is gekeken naar de mogelijkheden om samen met deze partijen invulling te geven aan deze doelstelling. Misschien is het namelijk zelfs nog mogelijk om tot lagere huurprijzen te komen door toch met woningcorporaties te werken. Graag hoor ik van de wethouder wat de mogelijkheden zijn voor de gemeenteraad om woningcorporaties uit te nodigen voor een gesprek. Tot zover mijn eerste termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ga ik over naar Rijswijks Belang, de heer Weterings. De heer Weterings RB: Dank u wel. Ik heb zelf persoonlijk in een vrij vroeg stadium hier al met de wethouder Besteman over gesproken, onder het genot van een lekker kopje koffie. Hier goed over gepraat, is een nieuwe constructie en eigenlijk kijken we daar best wel naar uit hoe dit handen en voeten gaat krijgen. Wij staan op zich positief tegenover dit voorstel en aangezien het ook een heel klein beetje, ga ik eerlijk zijn, toch wel een CDAdingetje is. Ze claimen niet heel veel, ik gun ze ook dit van harte. Dank u wel, eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel. Ga ik over naar Gemeentebelangen Rijswijk, de heer Van der Velde.

De heer Van der Velde GBR: Ja, er is veel gezegd, dus ondanks het inspringen en het overnemen van een lopende case zien we dat een testcase die zeer uitdagend is en waar we eigenlijk heel veel vertrouwen in hebben naar de toekomst, een ontwikkeling die we zelf in de hand hebben. Dus alles loopt zoals het moet lopen, dan is het de ontwikkeling die namens ons smaakt naar meer. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Onafhankelijk Rijswijk, mevrouw De Man. Mevrouw De Man OR: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, Onafhankelijk Rijswijk kan hier heel erg kort over zijn, we staan absoluut niet achter het besluit van het college om de gemeente Rijswijk om te toveren tot een woningcorporatie slash projectontwikkelaar. Het voorstel is een absolute klap in het gezicht van projectontwikkelaars die bij u telkens de deksel op de neus krijgen, dus daarom vraag ik ten zeerste of welke belangen hier mee gemoeid gaan met dat in gedachten. Als u namelijk werkelijk het woningtekort op wil lossen, zoals u pretendeert, hoe kan het dan dat de projectontwikkelaar die een kantoorpand wil omtoveren tot woningen, geheel meegaande in de wensen en behoeftes van de gemeente, bij u nul op rekest krijgt? Deze ontwikkelaar is al anderhalf jaar bezig en krijgt te horen dat de gemeente er misschien in 2023 naar gaat kijken, terwijl u eigenlijk gaat doen wat hij wil doen.

Het is onvoorstelbaar en ik ben erg benieuwd naar de uitleg van de wethouder over deze situatie. Daar aansluitend wil ik me graag aansluiten bij de woorden van de heer Wit als het gaat om het Groeifonds. Het lijkt er inderdaad op alsof het college het Groeifonds al aardig aan het leegpompen is, want bijna ieder voorstel dat er inmiddels voorbijkomt staat het Groeifonds in genoemd als financieringspotje en ook Onafhankelijk Rijswijk is het daar absoluut niet mee eens. Dat was het voor mijn eerste termijn, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan graag wethouder Besteman voor haar reactie, beantwoording in de eerste termijn. Wethouder mevrouw Besteman: Ja, voorzitter, dank u wel. Ik heb de bijdrage van de heer Wit ook niet helemaal kunnen horen omdat mijn verbinding eruit viel, dus ik hoop dat dat in de tweede termijn nog even mee kan worden genomen als ik iets niet gehoord heb. Dank aan de fracties voor de inbreng. Het voorstel dat voorligt en deelname in een woonfonds door de gemeente Rijswijk is één van de instrumenten die we willen inzetten en dat is het voorstel aan uw raad, om de woningmarktcrisis aan te pakken. We hebben onlangs gesproken in het

kader van het addendum op de Woonvisie, dat dit middensegment in Rijswijk ver achterblijft in de ontwikkeling en ja, het voorstel dat vandaag ook voorligt kunt u al zien als een uitwerking van de Woonvisie die we met elkaar hebben vastgesteld. Het begon inderdaad destijds met de motie, een raadsmotie van de CDA-fractie en de Wij.fractie die het college opriep om te onderzoeken of de gemeente zelf een rol kan spelen in het aankopen van woningen, die genoemd werden en onder voorwaarden die zou kunnen toewijzen aan de beoogde doelgroep, maatschappelijk belangrijke cruciale beroepen. Daar hebben we werk van gemaakt en we hebben daar tussentijds ook een aantal keren met u over gesproken. Voornemens zijn we daarom nu om het Woonfonds op te richten. Doelstelling van het Woonfonds is één: meer middensegmentwoningen toe te voegen in Rijswijk. Deze ook voor langere tijd in dit segment beschikbaar te houden en onder voorwaarden te verhuren aan die specifieke doelgroepen zoals in die motie destijds zijn opgesteld. Wij hebben ervoor gekozen om dat in pilotvorm te doen, in Parkrijk, daar willen we gaan beginnen met 100 woningen, zoals u heeft kunnen lezen in het raadsvoorstel. Het gaat dan om 38 eengezinswoningen en 62 appartementen en het klopt inderdaad, mevrouw Mauer, zeg ik tegen de raad, voorzitter, dat dit voorstel nieuw is en innovatief.

Het is geen oplossing uit het boekje en daarom heeft het ook veel gevraagd in de voorbereiding, heeft u kunnen lezen, maar het vraagt ook veel van in de uitwerking in wat ons nog de dienst staat, maar het kan ook daardoor heel veel betekenen voor onze gemeente in zijn geheel. We hebben ons uitvoerig laten adviseren en bijstaan in dit proces, zoals bv door specialisten, autoriteiten op het woongebied, maar ook als het gaat om andere stakeholders, de provincie, maar zeker ook het ministerie van Binnenlandse Zaken, waarbij we ook uiteraard een aantal keer bestuurlijk mee hebben gesproken. De laatste keer was gisteren, dus misschien aardig om te melden. Een positieve houding bij het ministerie is er zeker. Sterker nog, ze hebben ons gisteren ook gezegd dat het mogelijk een showcase kan zij. Mevrouw Mauer WIJ.: Voorzitter, Interruptie? U zegt dat het pilot is, maar als het succesvol is, kan de gemeente dan aan meer pilots doen? Kunnen we dat überhaupt bekostigen? Wethouder mevrouw Besteman: Ja, dank u wel. Ja, ik denk dat het vooral belangrijk is, voorzitter, dat we eerst vaststellen wanneer deze pilot dan succesvol zou kunnen zijn voordat we überhaupt gaan denken aan een volgende. Dus ik denk dat het starten van een volgende pilot op dit moment echt nog wel even een brug te ver is.

Want wat willen we nu precies gaan doen? We hebben bij de raadsbrief ook een infographic naar uw raad gestuurd. Om het goed uit te leggen lijkt het me goed om die vorm ook te gebruiken. Ik wil daarvoor het construct opdelen in, of de aanpak dat voorligt, opdelen in drie onderdelen. Onderdeel één is de grondexploitatie, de wethouder Keus zal daar zou nog wel meer over zeggen. Dat is de grondexploitatie zoals we die nu ook doen. De gemeente is eigenaar van de grond en RijswijkBuiten verkoopt die aan een marktpartij en die marktpartij bouwt de woning. Dat is het eerste deel van het plan dat nu voorligt. Het tweede deel gaat over de oprichting van het Woonfonds Rijswijk, dus het construct an sich zelf. De bouwende marktpartij verkoopt de woningen aan dit Woonfonds. Het Woonfonds wordt gefinancierd met vreemd vermogen en dat wordt door een bank opgebracht. Daarnaast is de gemeente participant in het Woonfonds en zoals een aantal fracties ook al heeft verwezen naar VSN, de marktpartij waarin we dit construct willen opstarten. VSN is de partij die ook zoekt naar de overige participanten, het resterende deel bijeen brengt. Die participanten nemen deel aan het Woonfonds, dat heeft dus niets met het optreden als projectontwikkelaar of als woningbouwvereniging te maken, zeg ik dan maar even ook tegen mevrouw De Man van OR.

Het laatste deel van het Woonfonds bestaat dan uit geldstromen, u heeft dat wellicht al gezien. De huurders betalen huur aan het woningfonds, het beheer en onderhoud wordt in het Woonfonds gedaan, dat is waarom ook VSN in dat woonfonds stappen. VSN is een partij die zeer veel ervaring heeft in het opzetten van dit soort fondsen, hebben al meer dan vijftig van dit soort fondsen opgezet, zijn dus ook heel goed in het maken van afspraken als het gaat om toewijzing, huurprijzen en de exploitatie, et cetera. Het Woonfonds kan door huurinkomsten rendement uit de exploitatie

betalen aan de participanten en zo komt het rendement bij de gemeente terug. Dat misschien even in zijn algemeenheid over het construct en hoe dat werkt. Dan loop ik, voorzitter, nu de fracties af. Ik heb van de heer Braam een korte, positieve bijdrage gehoord, waarvoor dank. De fractie van GroenLinks heeft vragen gesteld, als ik het goed heb gehoord over de gesprekken die gevoerd zijn met de woningcorporaties. Die zijn er in zijn algemeenheid, maar zeker ook in dit specifieke geval geweest. We hebben dat ook inderdaad al geantwoord in de vragen die gesteld zijn door D66. Dan hebben we nog steeds constructieve gesprekken met de corporaties, op dit moment zeker als het gaat om de lokale prestatieafspraken die we met elkaar willen maken, maar ook als we kijken naar het doorstromen van de beoogde doelgroep, vanuit de sociale huurwoning, is het natuurlijk van groot belang dat we samenwerken en samen optrekken met de corporaties. En dat doen we dus ook. De financiën komen uit het Groeifonds, dat is althans het voorstel aan de raad, voorzitter, daar zal wethouder Keus zo nog wel op ingaan. We hebben het in ieder geval gelegd aan de criteria zoals vastgesteld door de raad als het gaat het Groeifonds, maar daar zal wethouder Keus denk ik verder op ingaan.

Als het gaat om toewijzing zijn er een aantal vragen gesteld, maar zeker ook niet in de laatste plaats door de heer Wit van GroenLinks. Hoe gaat die toewijzing precies in zijn werk? Als gemeente kunnen we dat alleen op de publiekrechtelijke manier regelen, dus bij de verkoop van de grond aan Dura, in de grex, en anderzijds is het aan VSN om die juiste toewijzingsvoorwaarden te regelen in het toewijzingsbeleid van het fonds en daar zijn we natuurlijk ook met elkaar over in gesprek. Ik heb ook eerder al op de gestelde vragen van D66 geantwoord, waarin de heer Veerman vroeg of het mogelijk is om in een later stadium nog met de raad een sessie te organiseren. Ik denk dat dat heel goed is, dus ik wil heel graag ook ingaan op dat voorstel en ik denk dat dit, het toewijzingsbeleid bij uitstek ook een onderwerp is dat we daar verder met elkaar zouden kunnen bespreken, omdat het zeer leeft bij de Raad als ik het zo hoor. De bedragen die genoemd worden in het voorstel zal de heer Keus zo ook nader op ingaan. De voorzitter: Interruptie van de heer Oelen. De heer Oelen VVD: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik had ook een vraag gesteld over het toewijzingsbeleid en ik hoorde wethouder en ik weet niet helemaal zeker of ik het goed heb gehoord, want het kraakt een beetje, maar volgens mij hoorde ik de wethouder zeggen ja daar moeten we het in een later stadium nog eens even over hebben.

Maar, als ik dat nou goed heb gehoord, vindt de wethouder het dan niet met mij dat dat dan wel een klein beetje apart is, want de hele gedachtegang van dit hele woonfonds, dan lag een motie aan ten grondslag en die ging heel specifiek over bepaalde doelgroepen. Dan kan het toch niet bestaan dat ze pas in een later stadium moeten gaan bedenken hoe we dat toewijzingsbeleid moeten gaan verzinnen? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Mauer ook nog? Mevrouw Mauer WIJ.: Ja, u had het over die succescriteria, dat die nog niet opgesteld zijn, naar waarom doen we dan een pilot? Ja, u benoemt niet verder concreet wie, daar zou ik nog graag ook antwoord op willen hebben. De voorzitter: Wethouder Besteman. Wethouder mevrouw Besteman: Dank u, voorzitter. De laatste van mevrouw Mauer heb ik niet goed kunnen verstaan. Het ligt ongetwijfeld aan mijn verbinding, waarvoor excuus. Als het gaat om de toewijzing, voorzitter, heb ik geprobeerd toe te lichten, zeg ik maar even tegen de heer Oelen, dat we dat publiekrechtelijk gaan regelen en natuurlijk is het de doelgroep zoals die is genoemd in de motie daarbij het kader en het uitgangspunt. Dus we gaan dat regelen bij de verkoop van de grond. En als het gaat om VSN, ik kan dat in dat fonds vastleggen en dat gaan we ook doen. Door de juiste toewijzingsvoorwaarden daar ook vast te leggen.

We zullen daar uiteraard ook over in gesprek blijven.

De voorzitter: De heer Wit, een interruptie. De heer Wit GL: Ja, voorzitter, dank u wel. Wethouder Besteman, ik begrijp heel goed dat u aangeeft de doelgroepen zoals die in de motie genoemd zijn, maar in het raadsvoorstel staat heel duidelijk Rijswijkse inwoners en dat is volgens mij juist hetgeen wat u niet publiekrechtelijk kunt regelen. Dus ik wil graag weten hoe u denkt dat voor elkaar te gaan krijgen. Volgens mij is dat helemaal niet mogelijk. De voorzitter: Wethouder Besteman. Wethouder mevrouw Besteman: Voorzitter, als het gaat om de beoogde doelgroepen en zoals ik die ook in de motie lees gaat het enerzijds om inwoners van Rijswijk die werkzaam zijn in die cruciale beroepen, die we willen behouden voor de stad, voor de gemeente en anderzijds om de groep die we kunnen aantrekken vanuit die cruciale beroepen en daar gaan we natuurlijk het toewijzingsbeleid in regelen. Dat leggen we dus allemaal vast in de toewijzingsvoorwaarden. Hier de verkoop van de grond en dat kan dan via een kettingbeding doorwerken richting het fonds en anderzijds VSN stelt die voorwaarden vast. Als het gaat om de procedure wensen en bedenkingen, daar heb ik de heer Oelen ook over horen spreken en dat is denk ik ook terecht. Ik heb daar ook wel eerder met hem over gesproken en ik snap dat dat misschien een wat ongemakkelijke formulering is.

We hebben ervoor gekozen als college om in dit geval heel dicht bij de Gemeentewet te blijven. Het oprichten of deelname aan een fonds is in feite een collegebevoegdheid en daarvoor is die wensen en bedenkingenprocedure nodig volgens de Gemeenteraad. Dus dat is de lijn die we volgen en die we ook wettelijk gezien worden geacht te volgen. Als het gaat om het Groeifonds, daar komt de heer Keus zo op terug, richting de VVD ga ik vanuit. Dan nog de vraag ook van de VVD hoeveel dit proces tot nu toe heeft gekost, want we hebben inderdaad, zoals de heer Oelen zegt, eens behoorlijk laten adviseren door de beste op dit vakgebied, juridisch gezien. Als het gaat om finance en risicomanagement hebben we daar onderzoek naar laten doen en een degelijke toetsing ook op ingezet en dan hebben we het over 30.000 euro. Als het gaat om erfpacht, heb ik de VVD ook horen spreken, dat is inderdaad ook een instrument waar we geen ervaring mee hebben. Het is daarbij ook een instrument dat langer de tijd nodig heeft om ingezet te worden, dus dat is ook de achtergrond waarom we dat niet van tafel kunnen vegen, want het is uiteraard een instrument dat kan helpen, dat heel goed mogelijk zou kunnen helpen bij de verdere uitwerking van de kaders zoals gesteld in de Woonvisie.

Dus dat is de reden waarom we dat nog steeds op tafel willen houden en ik wil ook niet uitsluiten dat we die optie, dat instrument, van tafel vegen. Als het gaat om VSN als partner, ik heb daar al over gezegd we hebben naar partners gezocht als het gaat om dit Woonfonds die zich betrokken voelen bij dit onderwerp en dat is het toevoegen, dat middensegment op woninggebied en partijen die zich sterk willen maken voor het oplossen, een bijdrage leveren aan het oplossen van die woningnood. VSN heeft veel ervaring en de vraag is dan ook hadden we dat niet moeten aanbesteden en daar hebben we uiteraard onderzoek naar gedaan en dat hoeft niet als de gemeente een minderheidsbelang heeft in het fonds en dat is het geval, zoals u in het voorstel heeft kunnen zien. Het juridische voorbehoud, waar de heer Oelen ook terecht mij heeft gevraagd, die zijn opgenomen in het raadsbesluit. Dus die houden we natuurlijk altijd overeind. Bestuurlijk overleg met Binnenlandse Zaken heb ik volgens mij aan het begin al even gezegd. We zijn daarin zeker in goed overleg met het ministerie en zij hebben een hele positieve grondhouding en volgen dit ook met belangstelling wat wij in Rijswijk doen. De fractie van het CDA heeft ook gevraagd naar een toelichting van de bedragen in het voorstel. Daar verwijs ik ook even naar collega Keus.

Ja, en als het gaat om doorstromen vanuit de sociale huren, daar heeft één van u ook naar gevraagd, dan gaat het dus om de beoogde doelgroep, de doelgroep zoals die is vastgesteld in de motie en bovendien sociaal woont in Rijswijk, die willen we natuurlijk dan wel als zij werkzaam zijn in die cruciale beroepen kunnen laten doorstromen naar deze woningen in het middensegment. Partij van de Arbeid heeft ook vragen gesteld over de toewijzing en hoe dat geregeld dan wordt. Ik denk dat ik daar wel wat over het gezegd,

zo ook in dit stadium. Als het gaat om de beoogde doelgroep, ja, dat is de doelgroep zoals die in de motie is vastgesteld en opgeschreven. Het rendement uit het Woonfonds, ja, dat zal denk ik de heer Keus nog even toelichten. De heer Kooy had er wat vragen over. Als het gaat om de grondverkoop, vraagt de heer Kooy, mag dat dan zomaar? Dat moet natuurlijk ook marktconform, door die aanbestedingsregels goed te volgen. De fractie van Wij. is op zichzelf blij met creatieve concept, als ik het goed heb begrepen. Ja, en vraagt zich af zijn de huurprijzen met deze pilot dan wel betaalbaar? Nou, dat is precies het hele doel van de oprichting, deelname van dit Woonfonds door de gemeente. Want in de huidige markt ‘…’ met een groter probleem. Om te beginnen zijn woningen in het middensegment uiterst schaars. Worden ze erin gezet door een ontwikkelaar, dan is het met deze druk op de woningmarkt zijn ze bij wijze van spreken de volgende dag al uitgevlogen richting het duurdere segment, dat voor een veel kleinere groep mensen nog betaalbaar is. Dus dat is de exacte reden waarom we dit onderzoek naar het Woonfonds zijn begonnen. Die langere beschikbaarheid in dit segment en überhaupt het toevoegen van woningen in dit segment. Even kijken. Nou, kan het dan ook zonder commerciële partij heeft … Mevrouw Mauer WIJ.: Interruptie. In het raadsvoorstel staat kale huurprijs 975 euro.

Denkt u dat dat betaalbaar is voor de beoogde doelgroep, is het wenselijk dat zij dit kunnen betalen? De voorzitter: Wethouder Besteman. Wethouder mevrouw Besteman: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, we beogen met dit woonfonds, met dit voorstel dat nu voorligt, huurprijzen tussen de 730 en de 1000 euro op de markt te zetten en dat is inderdaad betaalbaar. Ik zeg niet dat het goedkoop is, maar als je kijkt naar de huizenmarkt en de prijs op dit moment, is dat een categorie woningen waar nagenoeg geen woningen te vinden zijn en daarmee is er dus geen aanbod voor die groep die we voor ogen hebben te bereiken met dit voorstel, namelijk de medewerkers in de cruciale beroepen. Die zijn zo belangrijk voor de stad, we willen niet alleen dat de beste onderwijzers natuurlijk ook in Rijswijk werken en lesgeven aan onze kinderen, maar het helpt daarvoor als we daar ook een passende woning voor in de buurt kunnen vinden en dat ontbreekt op dit moment. Kan dit dan ook zonder een commerciële partij? Heeft de fractie van Wij. nog gevraagd. Dat kan inderdaad, alleen 100% deelname van de gemeente geeft een hoger juridisch profiel en dat is de afweging waarom we kiezen voor een lagere deelname van de gemeente.

Als het gaat om corporaties, die zetten in op middenhuur, dat zijn we overeengekomen met elkaar en wat heel mooi is, is dat RijswijkWonen heeft gezegd we willen die middenhuur heel graag toevoegen in Rijswijk en we willen het allerliefst ook toevoegen in de bestaande stad, daar waar die inzet ook het hardst nodig is. Ja, voorzitter, ik zal dan naar een afronding toe gaan. De fractie van Rijswijks Belang is positief. Nou, ik ben blij dat u het CDA gunt, maar ik denk dat het belangrijk is dat we dit ook aan de woningzoekers vooral gunnen die op dit moment klem zitten op de woningmarkt. De fractie van BVR, is overwegend ook positief, had een korte inbreng. En tegen de fractie van OR heb ik denk ik aangegeven wat de rol is van de gemeente en hoe we dat voor ons zien. Tot zover dan, voorzitter, in de eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Keus. Wethouder de heer Keus: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik had inderdaad een paar vragen, met name ook over het groeifonds. Vanuit de VVD over het proces vooral waarom nu het groeifonds en vanuit GroenLinks die vanuit de inhoud. Waarom groeifonds? We hebben een investeringskader ooit als college voorgesteld aan de raad en die is vastgesteld. Het groeifonds, het voorstel wordt in juli behandeld, zoals je ook kunt zien in de inhoudelijke weging zult u zien dat het Woonfonds op alle criteria groen scoort.

Het is geld wat je niet kwijt bent, het zit alleen in stenen, laat ik het zo maar even zeggen en als je inderdaad kijkt naar de berekening en de prognoses,

ja, ontvangen we daar natuurlijk huuropbrengsten voor en ook een bepaald rendement wat terug zal vloeien. Dan is het voorstel tenslotte om dat weer ten goede te laten komen ook weer aan het groeifonds en zo rendeert inderdaad ook die investering zodat het ook weer een maatschappelijk doel kan krijgen om weer te investeren. Dus dat is de inhoudelijke afweging om het vanuit het groeifonds te financieren. Volgende punt is denk ik dan waarom dan nu en niet 6 juli. Kijk, we hebben ook te maken met de planning van dit deelplan en we hebben gemeend om ook in de besluitvorming daarover naar voren te halen, ook als je kijkt en dat is toch een markt die heel erg in beweging is als het gaat over de bouwkosten, kosten van materialen, de schaarste daarin, zie je dat dat enorm schommelt, dus we menen ook wel gewoon daar goed aan te doen … Om hier echt op door te pakken, hier op de besluitvorming en hebben ook, ja … Anders zouden we niet met het voorstel komen, ook de overtuiging dat we ook alle informatie voorradig hebben om hier een goed afgewogen besluit in te kunnen nemen. Oh, dan zie ik toch het handje … De voorzitter: De heer Oelen. Ja. De heer Oelen VVD: Dank u wel, voorzitter. Ja, dank u wel wethouder en ik liet u uitspreken, omdat ik dacht dat u met verstandige woorden zou komen, maar helaas. Dat ging toch de verkeerde kant op.

Ik vertrouw natuurlijk volledig op uw blauwe oog, dat het afweegkader zoals we dat straks zien de raad wordt voorgelegd in juli, dat dat allemaal op groen staat. Maar u kunt toch niet zonder dat de raad dat afweegkader voor zich heeft nu al aan de raad een besluit vragen dat het gefinancierd kan worden uit groenfonds. Dat is volgens mij niet zoals het hoort te gaan en het kan niet anders zijn dat de raad hier dan nee tegen zegt. Nogmaals, dat heb ik ook al zonet betoogt, omdat de raad gewoon niet weet waarom we hier dan ja of nee op moeten zeggen. En ik snap heel goed dat u door wel als college en op het moment dat u volgens mij als raad aan de raad vraagt, heeft u uw bedenkingen, dan bent u er al, want dan kunt u voorbereidingen van raadsleden gaan treffen zonder dat u de financiering al op orde heeft. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Oelen. Duidelijk. De heer Keus, graag tot een afronding. Wethouder de heer Keus: Ja voorzitter, ja, ik hoorde daar wat de heer Oelen zeggen, alternatief is heel simpel. Dat is uit de algemene middelen financieren en later alsnog met het voorstel gaan komen. Zou ik zonde vinden als we bij dit onderwerp, dat dat de focus inderdaad van de discussie, want daar is het onderwerp denk ik en het publiekbelang, wat gediend wordt, veel te belangrijk voor. Maar ik neem even de woorden en, althans ik neem de opmerkingen mee van de heer Oelen.

Voorzitter, ik had nog een vraag even. De feitelijke juistheid van de bedragen, over 2,9 miljoen naar 2,75. Helaas is er toch een omissie in het voorstel inderdaad ingeslopen. Die 2,75 is een fout, dus die kunt u wegstrepen in uw stukken. Het gaat echt om de 2,9. In het groeifonds zou worden voorgesteld een bedrag van 3,3 te reserveren. Dat zal waarschijnlijk een volgende vraag opleveren, maar dat heeft te maken met het percentage voor participatie in het fonds, wat 30% kan zijn, maar waar je hier in het voorstel met de reden die hier mevrouw Besteman net heeft aangegeven, om 25%, om daarvoor te opteren en dat verklaart de verschillen tussen die bedragen. Dan heb ik nog een laatste punt ten aanzien van dit grex van de heer Kooy over de grondprijzen. Ja, dat is eigenlijk gewoon een hele bijna alledaagse transactie waarbij wij grond inbrengen en daar een marktconform bedrag voor krijgen, dus daar zit geen verschil in met andere grondtransacties. Ja, en dan had de heer Kooy nog een opmerking over het rendement. Dat heb ik net aangegeven, dat dat natuurlijk niet het primaire doel is, maar dat het rendement wat we verwachten, dat dat zijn goede weer zal komen voor het groeifonds. Dat is in ieder geval het voorstel. Dank u wel, voorzitter.

De voorzitter: Dank u wel beide wethouders voor de eerste termijn. Ga ik over naar de tweede termijn, waarbij ik de raad echt wil oproepen om het echt technisch te houden, nog een paar verhelderingen en de politiek bestuurlijke context te bewaren voor de raad. Beter Voor Rijswijk. Ik verwacht geen opmerkingen. De heer Braam. De heer Braam BvR: Nee, inderdaad geen opmerkingen. De heer Wit GL: Voorzitter, wethouder bedankt voor een deel van de beantwoording, want er is best wel veel niet beantwoord. U gaf al aan dat u misschien niet helemaal meegekregen heeft door de verbinding, dus ik heb u de vraag ook nog even geappt. Maar ik zal ze nu al even heel kort herhalen. Vidomes is geïnformeerd, zoals u ook aangeeft in de beantwoording van de vraag van de heer Veerman. In hoeverre is er met Vidomes aan tafel gezeten en heeft u hem gevraagd of zij interesse hebben om dit project uit te voeren? Want dat zie ik nergens terug. Andere corporaties die niet op Rijswijks grondgebied mogen begeven. Als wij zelf als gemeente een verklaring van geen bezwaar kunnen opstellen, dan kunnen zij dat volgens mij wel, dus graag nog uitleg waarom we dat dan niet als optie meenemen. Ja, en als we dan nu van de heer Keus horen dat het 2,9 miljoen moet zijn in plaats van 2,75 miljoen, maar het blijft eigenlijk 3,3 miljoen, dan vind ik toch dat dit voorstel wel te veel rammelt.

Er staan gewoon fouten in en ik ben het met de heer Oelen eens, het voorschot dat genomen wordt op het groeifonds zonder dat wij weten of dit op de juiste wijze uit het groeifonds gehaald kan worden, omdat we het op waarde nog niet behandeld hebben, die moet gewoon uit dit voorstel. Anders is het gewoon eigenlijk niet mogelijk om hier een positief antwoord op te geven. Dus graag nog antwoord op de vragen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Veerman een vraag? Technische dingetjes misschien? De heer Veerman D66: Dank u wel, voorzitter. Een paar technische dingetjes. Ja nou, de heer Wit is mij iedere keer voor. Dat is goed. Die vragen zijn beantwoord. Eens ook met de heer Oelen en Wit omtrent de vragen omtrent risico’s. Ik wil eerst nog wel ook daar aanvulling inderdaad ook met andere partijen die uitwerking zien voordat we deze risico’s aannemen. Gaat toch om best wel een behoorlijk bedrag wat we zo meteen uit het groeifonds gaan halen, dus geïnteresseerd eerst in die uitwerking voordat we ook de daadwerkelijke start gaan geven. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ga ik over naar de heer Oelen, VVD. Nog een paar technische zaken wellicht? De heer Oelen VVD: Ja, dank u wel voorzitter. Twee technische vragen. De eerste technische is, ik hoor wethouder Besteman en dank voor al uw antwoorden. U heeft de meeste beantwoord, waarvoor dank.

U heeft, u zei dat u gister nog bestuurlijk heeft gesproken op Binnenlandse Zaken over dit voorstel. Ik ben benieuwd met welke bewindspersonen u heeft gesproken en ik ben ook benieuwd of Binnenlandse Zaken ook schriftelijk wil bevestigen richting de gemeente dat ze dit een goed voorstel vinden, want ik vrees namelijk dat op het moment dat dit wat breder bekend wordt, dat er Kamervragen gesteld gaan worden en dat er bewindspersonen zijn die misschien opeens een hele andere opvatting hebben. Graag uw reactie. De tweede vraag gaat toch nog steeds wel weer over dat groeifonds en dat is dan een vraag denk ik aan wethouder Keus. Als er nu door de raad wordt besloten, wij hebben geen bedenkingen, maar de financiering komt pas in juli aan de orde door middel van dat groeifonds voorstel, wat gaat er dan in de komende weken mist? Wat kunt u dan op dit moment niet doen wat u anders wel wat ze doen en waardoor dit hele voorstel eigenlijk misschien de mist in gaat. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Enk, CDA.

De heer Van Enk CDA: Voorzitter, ik heb geen vragen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Kooy, PvdA. Technische vragen? De heer Kooy PvdA: Voorzitter, dank u wel. Twee vragen. Eén aan wethouder Keus, is als we nou geen groeifonds zouden hebben, zouden we dit dan ook doen uit de middelen die wij beschikbaar hebben? En eigenlijk hoor ik nog een heleboel zaken rondom uitwerken. Nader uitwerken moet nog verder onderzocht worden en de getallen die niet kloppen. Dus ik vraag me überhaupt wel af of dit nu al een stuk is wat zo naar de raad zou kunnen, of dat we dat gewoon nog even moeten ophouden en even die punten verderop moeten werken. Mevrouw Mauer WIJ. Ja. Ja, bedankt voor uw betoog. Eigenlijk is geen enkele vraag beantwoord bij mij, dus ik ga ze nog een keertje stellen. Waar leidt de pilot naartoe? Als de succescriteria nog niet zijn opgesteld, waarom doen we dan een pilot? Een pilot, dat doe je om iets te testen zodat je dat daarna kan doorzetten. Ja, hoe ziet dat doorzetten er dan precies uit? Ja, u heeft het ook over, waar we het gehad over of het betaalbaar was voor de beoogde doelgroep. Nou ja, 975 euro, nou ja, dan zit je wel aan de bovenkant van het middensegment. Ja, is dat betaalbaar volgens de wethouder? U zegt van wel. Nou ja, ik zou dus eigenlijk graag willen zien uit welke analyses dat dan blijkt en ook vragen of u deze stukken dan met ons kunt delen.

Verder, u heeft gezegd dat er veel adviseurs bij zijn betrokken. Waren dat onafhankelijke adviseurs? En zo ja, wie zijn dat dan? En welke vragen hebben die adviseurs dan precies gesteld? Is er een toetsing mogelijk door een registeraccountant onmogelijk het maximale risico, financiële risico te verduidelijken? En mijn laatste vraag was eigenlijk ook nog of de raad in gesprek aangaan met de woningcorporaties, bijvoorbeeld een hoorzitting om te begrijpen wat zij zouden kunnen doen en hoe zij eigenlijk tegenover deze ontwikkelingen staan. Verder zijn het eigenlijk ook eens met GroenLinks, VVD en D66. Dit was mijn tweede termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ga ik over naar Rijswijks Belang. De heer Weterings. De heer Weterings RB: Nee, voorzitter dank u. De voorzitter: De heer Van der Velden, Gemeentebelangen Rijswijk. De heer Van der Velden GBR: Geen vragen op dit moment. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw De Man, Onafhankelijk Rijswijk. Mevrouw De Man OR: Nee, geen verdere vragen. De wethouder had nog geen echte reactie gegeven op hetgeen wat ik had gezegd, maar dat komt dan wel tijdens de raadsvergadering. Dank u. De voorzitter: Heel goed. Dank u wel. Ga ik over tweede termijn naar mevrouw Besteman. Wethouder mevrouw Besteman: Ja, dank u wel voorzitter. Ik loop de fracties langs. Over de fractie van Beter Voor Rijswijk, dat zal goed zijn.

De heer Wit heeft mij de vragen nog geappt. Ik moet hem zeggen, ik heb het nog niet gezien, maar u heeft ze nog een keer gesteld. Vidomes heeft de corporatie geen interesse. We denken het dwangfonds. Rijswijk Wonen heeft dat wel en dat is ook wel een natuurlijk met beide handen hebben aangegrepen. U kent ook het probleem van scheefwoners op de woningmarkt, zeker ook in de sociale huur. Dus dat is ook een probleem wat we goed kunnen aanpakken als we samenwerken met Rijswijk Wonen en die daar dus ook zeer open voor staan. Als het om de cijfers komt denk ik wethouder Kreuze daar zo nog

wel even op terug. Dan de fractie van D66 spreekt van risico’s en ook de fractie van Wij heeft daar in het tweede termijn nog aandacht voor gevraagd. Ik denk dat het goed is als ik nog even kort aan stip welke juridische onderzoeken we op welk gebied hebben gedaan, want dat is een heel fors aantal en er is daar ook een samenvatting van bij de stukken getroffen en ook volgens de volledige adviezen. We hebben gekeken als het gaat om juridisch gebied en wettelijke context naar staatsdoel, want je mag natuurlijk marktpartijen met wie je zaken doet niet bevooroordelen, dus alles wat we doen moet marktconform zijn. Uitgangspunt. We hebben onderzocht hoe de regels zijn als het gaat om aan besteden, in dit geval bij de oprichting van een woonfonds. Ik heb al in de eerste termijn … Als de gemeente nu naar de deelneming heeft, is dat aanbestedingsrisico laag. En als het gaat om de aanbesteding van de groente en Rijswijk buiten, dat die marktconform bij de groente-uitgifte. Er is getoetst op de wet markt en overheid en die speelt bij 100% deelname van de gemeente. Het voorstel is om 25% daarvan deel te nemen als gemeente, dus die wet markt en overheid is hier ook minder aan de orde. Er is aan de gemeentewet getoetst door het VIDO en uiteraard ook uitgebreid aan het huur- en toewijzingsbeleid. We hebben ons bij laten staan door Barend Kurant.

En uit de risicoanalyse die we ook hebben gedaan, blijkt dat het risico met strijdigheid van wet- en regelgeving laag is. Dus ik denk dat dat goed is om voor ogen te hebben. We hebben verder ook nog gekeken in de risicoanalyse naar de marktwaarderisico, verhuurders risico en eventuele uittreding risico’s. Nou, u heeft dat bij de stukken kunnen treffen en u ziet dat die risico’s, in ieder geval wat het college betreft, aanvaardbaar zijn. Als het gaat om het ministerie van Binnenlandse Zaken, de heer Oelen is er namens de VVD fractie nog op terug gekomen. Inderdaad, we hebben de stukken ook met hen gedeeld. Niet in de laatste plaats, omdat er mogelijk ook in politiek Den Haag iets over los zou kunnen komen. We willen daar wel bij opmerken dat het ministerie ook toen duidelijk gemaakt dat, zou je dit zien wat wij in Rijswijk van plan zijn te doen als kerntaak van de gemeente. En dat is natuurlijk ook terecht. Het groeifonds zal de heer Kreuze zo nog op terugkomen, schat ik zo in. En de heer Oelen heeft nog gevraagd, wat gaat er nu eigenlijk langer wachten? De heer Oelen VVD: Voorzitter, interruptie. De heer Oelen VVD: Ja, dat klopt inderdaad, want mijn vraag, hij was vrij concreet. Met wie, met welke bewindspersoon heeft u gisteren gesproken? En wil BZK schriftelijk bevestigen dat ze dit een goed plan vinden? Dat waren mijn twee concrete vragen. De voorzitter: Duidelijk.

Wethouder Besteman. Wethouder mevrouw Besteman: Jazeker. We hebben gevraagd aan Binnenlandse Zaken of zij ons steunen in deze richting. Dat hebben zij zeker aangegeven. Als het gaat om dat op schrift stellen, voorzitter, is het denk ik heel simpel. Het antwoord daarop is, Binnenlandse Zaken peilt en ik denk dat ze dat ook terecht stellen dat de afweging om dit wel of niet te doen aan de lokale overheid is. En zij laten die natuurlijk ook waar die hoort te liggen. Ja, en wat gaat er nu zoals we verwachten? Het uitstellen. Ik denk dat wethouder Keus daar zo nog wel iets over zal zeggen als het gaat om de programmering van de woningbouw Rijswijk buiten. Maar we zien ook dat de grondstofprijzen voor bouw natuurlijk omhoog gaan en dat brengt een risico met zich mee in het rond rekenen van de businesscase en het beschikbaar houden van die huren van het middensegment. Dus dat zijn zeker wel reële risico’s, of dat is de reële context waarin we dit met elkaar zouden moeten besluiten. En wanneer is het dan een succes? Deze pilot die we hier voorstellen te doen. Kijk, op langere termijn, de doelstelling van dit woonfonds is natuurlijk dat we die woningen voor langere termijn in het middensegment beschikbaar willen houden. Dus op langere termijn is dat natuurlijk de factor waaraan je zou kunnen toetsen.

Ik kan me voorstellen dat een doelstelling op vijftien jaar wel echt ver weg is, dus op korte termijn zou ik willen zeggen, is deze pilot geslaagd als we komen tot de conclusie van het fonds. Want dan weten we dat die

huurprijzen ook in het beoogde segment en aan de beoogde doelgroep kunnen worden toegewezen, dus dat zouden we eind dit jaar volgens mij al heel goed met elkaar kunnen vaststellen. Ja, als het gaat om de risico’s heb ik denk ik net al een antwoord op de D66 fractie het een en ander toegelicht. Als het gaat om de analyse van de cijfers, ja, wil ik toch ook nog even de woonvisie en de bespreking daarover in herinnering roepen, voorzitter. Daarin hebben we ook vastgesteld met elkaar dat we willen dat er Rijswijk dat middensegment ook omhoog getrokken wordt en de doelstellingen van dit woonfonds is dan nogmaals die woningen ook voor langere tijd in het segment beschikbaar en dus ook bereikbaar houden. Ja voorzitter, tot zover. De juridische risico’s heeft de Wij fractie nog over gesproken. Nou, ik heb dat denk ik toegelicht in antwoord op de D66 fractie zojuist. Tot zover dan, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Keus nog voor een paar laatste opmerkingen. Wethouder de heer Keus: Ja, dank u wel voorzitter. Ja, die zaten op het groeifonds. De winst van de avond is dat de heer Oelen mijn blauwe ogen vertrouwd en gelooft dat het voldoet, maar ik denk dat het even huiswerk voor dit weekend is. De vraag was van, wat gaat er nou fout als we dit nu niet doen? Dus als we akkoord gaan met, als we nu niet akkoord zouden gaan met de financiering voor het groeifonds.

Nou, als ik even heel snel denk, kan ik niet voorstellen dat er dan iets heel erg fout gaat, maar dat is even het huiswerk wat ik meeneem en daar kom ik op terug in aanloop naar de raadsvergadering. En volgens mij was dat de enige vraag ten aanzien van het groeifonds, wat ik voor de tweede termijn had, voorzitter. Of ik moet me vergissen. De voorzitter: Nee, we zijn nu aan het einde van het tweede termijn. Ik kan me zomaar voorstellen dat we dit raadsvoorstel als bespreekstuk door gaan leiden naar de raad toe. Mochten er nog wat vragen tussendoor zijn, dan kunt u die sturen of nog even met het college onderling te raden en dan heb ik dinsdag de politiek bestuurlijk afweging. Dan zijn we aan het einde gekomen van agendapunt tien. Ik wil voorstellen om even een pauze te houden. 11. Raadsvoorstel vaststellen bestemmingsplan De Terp De voorzitter: Het raadsvoorstel vaststellen bestemmingsplan De Terp. De Terp. De voorzitter: Ik ga verder met agendapunt elf, raadsvoorstel bestemmingsplan De Terp. De raad heeft een aantal weken geleden daar een uitgebreide presentatie van mogen ontvangen in een presentatievorm en nu leg ik het bestemmingsplan voor. Ik zal ook dadelijk de fracties weer nalopen. Ik wil beginnen nu met GroenLinks om haar inbreng te geven op dit raadsvoorstel. Wie kan ik het woord geven? De heer Wit. De heer Wit GL: Dank u wel, voorzitter.

Bestemmingsplanwijziging De Terp. Een deel van de zienswijze die ik heb gezien, gaat betrekking hebben op de bezonningstudie. Nou, daar wordt daarin aangegeven dat een deel van de zienswijze gegrond zijn, maar in de argumentatie staat dat het lastig is om voor een volgende ontwikkeling reeds aan te geven of de hoeveelheid woningen die niet voldoen aan de lichte eisen van TNO gaan toenemen en in welke mate dit zou kunnen gebeuren. Nou, dit vind ik wel een beetje zorgwekkend als je kijkt naar de toekomstige ontwikkelingen, aangezien het masterplan voor de Boogaart voorziet in de toevoeging van een aanzienlijk meer woningen dan er nu gebouwd gaan worden. Dus gaat deze ontwikkeling, hoe gaat deze ontwikkeling cumulatief ontwikkelen? Op basis van de voorstudies die hier liggen, zou er reeds kunnen worden gekeken naar mogelijke problemen die eraan zitten te komen. Dus wordt er op deze wijze ook geanticipeerd op de toekomstige ontwikkelingen? Of laten we bij elk deelplan weer meer woningen toevoegen en het behalen niet de lichte eisen van TNO? Ja, in de toelichting op het bestemmingsplan staat

ook twee pagina’s duurzaamheid. Een stuk van 68 pagina’s. Nou, dat geeft de urgentie ook wel weer aan. Maar er is sprake van duurzaam bouwen, omdat er sprake is van deels hergebruik. Dat vind ik wel vergaand. Er is ongetwijfeld een deel fundering hergebruikt. Ja, dat geloof ik, maar om te zeggen dat hergebruik daarmee in circulaire ambitie van de gemeente gaat stoelen, dat vind ik wel een beetje ver gaan. Dus verwacht de wethouder dat het plan een stuk bijdraagt voor het leveren van duurzaamheidambities van de gemeente? Dat zou in ieder geval fijn zijn om te weten. Meer vragen heb ik eigenlijk niet. Ze vinden het een positief raadsvoorstel. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ga ik over naar Beter Voor Rijswijk. De heer Paredes. De heer Paredes Sanchez BvR: Ja, dank u wel voorzitter voor het woord. Nou ja, allereerst is het frappant dat er in Nederland grote shopping malls worden gebouwd, maar de Bogaard heeft structurele leegstand. Ik vind het gevolg van vastgoedontwikkelaars die er geld willen verdienen voor een Rijswijkse pauw te laten verdwijnen voor structureel hogere huurprijzen te rekenen, waardoor het de ondernemer onmogelijk gemaakt is.

Na de 946 pagina’s tellende, actualiseren bodemonderzoek te hebben ingekeken waarin geconcludeerd wordt dat de verontreiniging als acceptabel wordt gezien, moet Beter Voor Rijswijk ervan uit gaan dat dit rapport naar eer en geweten in alle eerlijkheid is uitgevoerd. Dat het nieuwe bewoners van de generaal drie maanden in het donker worden gezet, wordt dat ook als acceptabel gezien? Beter Voor Rijswijk begrijp dat er iets moet gebeuren met het gebied, maar de wijze waarop dit stukje Rijswijk door grote pensioenfondsen en vastgoedinvesteerders geruïneerd is, laat bij ons in vieze smaak in de mond achter. Met gereduceerde huurprijzen had er misschien nog leven in het winkelcentrum geblazen kunnen worden. En zijn idee had het Rijswijkse binnengekomen zoals een bioscoop, bowling, gezellige horeca, allemaal onder één dak met een passende verkeervoorziening zonder dat daar grote bouwplannen nodig waren. We gaan jarenlange bouwput tegemoet, waarin de uiteindelijke winnaars de grote investeerders zijn en Rijswijk zijn beroemde winkelcentrum kwijtgeraakt. Tot slot, Beter Voor Rijswijk vindt dat Rijswijk door de eigenaren een voor hun winstgevende hoek is ingedeeld. Dank u wel en dat is mijn eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik over naar de fractie van de VVD. Wie mag ik het woord geven? De heer Loof VVD: Dank u.

Voorzitter, ik kan mij nog goed herinneren dat ik vroeger met mijn grootouders door Bogaard liep. Met regelmaat ging u ook mee naar De Terp voor onder andere de V&D en waar ook nog eens mijn zusje haar bijbaan had. Nou ja, dat is het verleden. Jaren later zijn ik het leuk dat ik in dit forum vragen mag stellen over de toekomst van dit gebied en dat is ook belangrijk. Het is goed en nodig dat er grootschalige ontwikkeling gaat plaatsvinden in de Bogaard. Zo kunnen we werken aan een mooie toekomst voor een gebied met een vol verleden. Voorzitter, de VVD Rijswijk heeft de volgende vragen. Om te beginnen, overlast. Het is van belang dat dit beperkt wordt voor omwonenden, verkeer en bezoekers en dat de openbare ruimte niet onnodig in beslag wordt genomen. Hoe wordt dit ingevuld en hoelang gaat eventuele overlast duren denkt de wethouder? We moeten problemen die ontstaan opvangen. Wat gaan we doen als een ontwikkelaar ineens moeilijk gaat doen? Of wellicht zelfs failliet gaat? Wordt ondertunneling van de Prinses Beatrixlaan meegenomen in de plannen? Moet er nu nog gedacht en ontwikkeld worden met de gedachte van een toekomstige ondertunneling of juist vanuit de huidige situatie? Hoe ziet de wethouder dit? Is de opgenomen parkeernorm realistisch te noemen? De parkeernorm is altijd een hinkelpunt.

Hoe is dit tot stand gekomen? Denkt de wethouder dat deze nog realistisch is? En wordt er ook rekening gehouden dat de norm te hoog of wellicht te laag is voor de toekomst? Hoe wil de wethouder, samen natuurlijk met collega wethouders, zorgen dat de sociale voorzieningen in het gebied worden gewaarborgd en worden meegenomen in de plannen? Dit geldt eveneens voor het OV. Is hier nu al een visie op, kijkend naar deze ontwikkelingen, of

niet? Wordt er gebruikgemaakt van subsidies indien deze aanwezig zijn? Denk hierbij aan het waterschap en de provincie. Laatst een gesprek gehad met wat mensen bij het waterschap. Die zeiden dat er altijd wel wat bordjes te vinden zijn, dus ik ben benieuwd of de wethouder daar goed naar heeft gezocht. En wordt door het proces heen ook contact gehouden met het waterschap, de provincie en veiligheidsregio of blijft het enkel bij een inbreng via de zienswijze? Voorzitter, VVD Rijswijk kijkt uit naar de beantwoording door de wethouder. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Loof. Ga ik over naar D66. Wie mag ik het woord geven? Mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra D66: Dank u wel. Nou, goed om te horen dat er meer mensen goede herinneringen hebben aan de Bogaard en de V&D. Is lang geleden, maar ik heb er nog een bijbaan gehad. Ik kwam uit Rijswijk, maar de bijbaan was in Utrecht. Wat is mooi. Het is wel lang geleden. Dat kun je aan de Bogaard ook zien en vooropstaat voor ons dat we blij zijn met de transformatie van De Terp naar woningen. We ondersteunen die ontwikkeling naar een nieuwe bruisende Bogaard. Een centrum met meer groen, ruimte, leefbaarheid en verbondenheid, want die verbondenheid in de omgeving vinden we erg belangrijk. Zowel koper als huur en met verschillende oppervlakten zagen we in dit voorstel terug.

Dus niet alleen klein of groot wonen, maar met verschillende variaties. Ook duurzaamheid komt terug. Dat kan altijd meer, maar we zijn blij dat het in elk geval een benoemd punt in dit, hier een plek in heeft gekregen. Kan de wethouder aangeven in hoeverre ook sprake is van circulair bouwen en natuur inclusief bouwen? Daar wordt kort aan gerefereerd. Of wat hij hier nog aan probeert te doen, zoals we ook bij de motie van het Havenkwartier hebben bepleit. Daar zitten we in een andere fase, maar toch vragen we ons af of hier nog wat mogelijk is. De omgeving meenemen en het goed inpassen zal niet makkelijk zijn. Dat is vaker zo met binnenstedelijk bouwen. Dus niet iedereen zal blij en tevreden zijn met deze ontwikkelingen. Het is heel essentieel zijn mensen die het idee hebben dat ook hun woord serieus wordt genomen, want de nieuwe bewoners en de oude bewoners zijn straks onderdeel van dezelfde wijk en buren van elkaar. Het is dus belangrijk dat die bezwaren en nadelen voor omwonenden goed in kaart zijn en ook echt wordt geluisterd naar wat mensen in hebben gebracht. We zien dat deels terug in de bezwaren die zijn binnengekomen over zon, licht, wind en de gevolgen voor omwonenden en we willen de wethouder aanmoedigen om samen met de projectontwikkelaar daar serieus naar te kijken en ook te zorgen dat contact en communicatie wordt voortgezet.

Kan de wethouder dit toezeggen, net als dat ook de planschade serieus wordt genomen? Wij zien ruimte voor fietsen. Er komt een mooie fietsenstalling. Dat is ook te zien in de huidige plannen. Is die voor bewoners of ook voor bezoekers van de bewoners? Gaat ook over e-bikes en deelverkeer, zien wij ontwikkelingen. Kan de wethouder ingaan dat wij dat ook goed zien? We zijn voorstander van de gekozen parkeeroplossing in de garages en parkeren in bestaande garages is een mooi hergebruik om parkeren op straat te voorkomen, want we weten allemaal dat de parkeerdruk in dit gebied hoog is. Daar hebben we het eerder ook over gehad en dat zal ook regelmatig nog waarschijnlijk terugkomen. Kan het college toezeggen dat dit gebied nu en in de komende jaren wordt gemonitord en regelmatig rapportages aan de raad volgen met dan ook eventuele oplossingen nu dit een punt zal blijven in deze stedelijke buurt. En extra wonen, het werd al eerder genoemd, is hoe dan ook een toename van extra verkeer. En in dit gebied is de verkeersdrukte en de verkeersveiligheid net als de parkeerdruk nu al hoog. Goed dat er goed onderzoek is gedaan met het verkeersonderzoek erbij en we zien wel punten die ook in de veiligheid nog nodig zijn om te verbeteren.

We zouden graag zien dat in het nog aanstaande mobiliteitsplan het college hier ook op terugkomt en deze ontwikkeling in een breder perspectief plaatst en ingaat op de mobiliteit van de wijk, zodat wandelaars, fietsers, e-bikes, scooters, auto’s, logistiek en vrachtverkeer daarin worden meegenomen en met oog op oplossingen voor de toekomst daarin gaan hebben. Voor dit plan staat het voor ons daar nu niet in aan de weg, maar we denken dat we alle klachten daarover zeker serieus moeten nemen

en zelf daar ook als Rijswijk visie in moeten tonen. Kan de wethouder toezeggen dat dit in de mobiliteitsvisie gaat gebeuren? En kan hij tot slot kort ingaan op de bezwaren van de veiligheidsregio Haaglanden en welk vervolg dit gaat krijgen? Dank. De voorzitter: Dank u wel. Ga ik over naar fractie PvdA. De heer Kooy. De heer Kooy PvdA: Voorzitter, dank u wel. Technische vragenronde. Als eerste moet mij van het hart dat dit soort processen de laatste tijd steeds slordiger worden. Het is een officieel traject om te doorlopen. Als ik dan document tegenkom waar geen versie op staat, waar geen uitgiftedatum op staat, dan denk ik, dat zou toch beter moeten kunnen? Gelukkig hebben een hoop omwonenden hier in de buurt, ik woon in de buurt van deze ontwikkeling, hebben daar ook ingedoken en ik heb even die nota van zienswijze erbij gepakt en daar valt me ook op dat er heel slordig bezig zijn op zeker iets. Begin even gewoon met een voorbeeld. 4.2.9, waarin raadsbesluit van 8 januari 2020 zijn een aantal stukken gevoegd. Nou, we hebben helemaal geen gaat gehad op die datum, dus dat soort verwijzingen, dat soort fouten mogen er niet in zitten. Het leest wel verder makkelijk, deze opzet. Dus dank voor de input die de ambtenaren daarvoor gedaan hebben. Ik kan er niet helemaal onderuit sommige antwoorden toch ook wel gekleurd zijn politiek.

Maar misschien kan de wethouder met wat toelichting mij daar op het goede spoor zetten. Als eerste in technische vragen over schaduwwerkingen. Tegenwoordig is het zo dat we voor berekening moeten rekenen, niet met het horizontale oppervlakte, maar met de verticale oppervlakte. Dan vroeg ik me af of dat je bij schaduwberekeningen dat ook niet ondertussen meer moet doen. Dus waar is de onderbouwing van de schaduwwerking? Daaruit doorstappen, hij is net al genoemd, de bezonning, de TNO norm. Ik vind het een redelijk open interpretatie dat we zouden voldoen aan het masterplan. Een masterplan hebben wij zelf gezegd, en dat we kwaliteitscriteria hebben en dat wij ons daaraan houden. En één van de kwaliteitscriteria is dat we geen verslechtering zouden hebben van appartementen tot de TNO norm. Is in het plan vastgelegd. Hebben we toen al bij stilgestaan en dit plan voldoet dus niet aan die uitgangspositie, want hier in staat wel dat we een verslechtering krijgen van de bezonning, zoals collega Wit al aangaf ook en een vraag over stelde. Dan zijn er nog een heleboel detail vragen, maar misschien toch aardig omdat steeds weer het verkeersmodel naar voren is gekomen. Ik ben er eens ingedoken en bij het verkeersmodel staat keurig netjes welke mutatie bij welke afhandeling hoort.