10-06-2021 Gemeente Rijswijk Forum Stad concept-verslag

Vind ik jammer, want we zouden moeten werken aan Rijswijk voor 2040, 2050 of zoals mevrouw Alberts dat net zei, het begin hoorde ik nog net wel, wat willen we zijn over 100 jaar? En er wordt heel mooi verwezen naar een stadsvisie 2030, maar we hebben nooit getest of dat eigenlijk wel haalbaar is of dat wij die grootte aankunnen. Dus het is een idee, maar er staat inderdaad meer groen in dan bouwen en dat vind ik jammer dat we zo’n heel bijzonder gebied eigenlijk wegzetten tegenover economisch belang. Daar mag best wat minder nadruk op worden gelegd. Dus het uitgangspunt van financieel dekkend, een passende businesscase, daar wil ik toch graag toelichting op hebben van de wethouder, want wat is een dekkende businesscase? We zouden ook als raad kunnen zeggen we halen er tweeënhalf miljoen euro vanaf en werken dan aan een nulwaarde. Dus daar graag de reactie op. Een tweede is, er is natuurlijk in het verleden een besluit genomen door de raad en dat wordt nu opzij geschoven. Is dat terecht of is dat niet terecht, daar zitten juridische haken en ogen aan, maar het wordt nu wel gebruikt als de verplichting om te moeten bouwen. Kan je ook zeggen van pak die verplichting op die er destijds is afgesproken om te verbouwen, want de ene verplichting of de andere verplichting is wel erg selectief in de omgang.

Dus graag van de wethouder toelichting over de selectiviteit van de verbouwingswens die er is en dan ben ik voornemens morgen ook nog maar even een stukje tape terug te kijken wat de anderen hebben gevraagd, want dan probeer ik wat rollend erin te komen voor de raadsvergadering. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, de heer Kooy, zijn we aan het einde van de eerste termijn van het Forum. Een reactie van de wethouder Keus. Wethouder de heer Keus: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik ben dan ook voornemens om geen lange beschouwingen te houden, ook om wille van de agenda, dus ook ik probeer efficiënt om te gaan met mijn spreektijd. Ja, kijk, Pasgeld-Oost, meerdere malen is het aan de orde geweest en het is inderdaad een bijzonder gebied, laten we daar ook duidelijk over zijn. Ik ben ook graag in het gebied en ik vind, wat er ook komt, dat we met elkaar, ik persoonlijk, maar iedereen hier, over zoveel jaar, de één heeft het over 2030, 2040, daar moeten rondlopen en trots kunnen zijn op welke richting we het ooit hebben gegeven. Laten we dat even vooropstellen. Dan toch even naar de situatie zoals die nu is en je kan het een erfenis uit het verleden inderdaad noemen, een bouwexploitatie-overeenkomst die afgesloten is. We hebben daar ook een juridische analyse voor beschikbaar gesteld.

We hebben ook nog een hele avond in een besloten sessie ook met juristen daarover kunnen spreken en dat was eigenlijk wel redelijk klip en klaar dat wij vanuit die overeenkomst wij als gemeente ook planologisch medewerking zouden moeten verlenen, ook aan het uitvoeren van wat daar is afgesproken. En daarnaast hebben wij ook een financiële claim op het gebied liggen en toch vind ik het ook belangrijk om te noemen, dat

zijn ook de kaders die u als raad ook het college heeft meegegeven. Dus er is een bepaalde opbrengst geraamd, die is toegevoegd aan de grondexploitatie twee jaar geleden, die toen onder druk stond en daarmee ook in het bewustzijn dat dat die opbrengst gehaald kan worden, gerealiseerd kan worden, door woningbouw toe te voegen. En dat is het kader wat het college heeft meegekregen en ook uitvoering geeft en ook aan het participatieproces heeft meegegeven om binnen dat financiële kader te komen met een mooi plan, waarbij ook dus die stedenbouwkundige uitwerking, die beoordelingscriteria, zijn meegegeven. We vinden het toch belangrijk, ook in het kader van het participatieproces en de verwachtingen, dat de raad zich daar dan ook expliciet over kan uitspreken of inderdaad met wijzigingen komt. Want van iedere partij die hierbij betrokken is bij de participatie, alle stakeholders hebben belang bij duidelijkheid en dat is wat wij met deze manier proberen op te halen. Toch nog even uitzoomen. Wij hebben dit dus, deze exploitatie-overeenkomst, die ligt er. De erfenis uit het verleden uit 1999 en dat klopt natuurlijk wat verschillende fracties hier zeggen, dat de wereld in die 20 jaar tijd natuurlijk wel veranderd is. Dat ben ik ook met diegenen die dat zeggen eens.

Dus wat hebben wij gedaan als college en dat doen wij ook met de participaties, is uitzoomen en ook kijken met de bril van vandaag naar de vraagstukken die er zijn, de opgaves die er zijn en ook wat het gebied nodig heeft ook om juist klaar te staan voor de toekomst en juist om toekomstbestendig dus te zijn. Wij hebben daar zowel in de participatie, maar we hebben ook het onderzoek laten verrichten, ook naar de kansen, bijvoorbeeld op het gebied van groen door TAUW en wij menen er goed aan te doen ook om dat met u te delen, want je ziet daar juist de enorme potentie van het gebied en dat de woningbouw niet in de weg hoeft te zitten. Sterker nog, de heer Van der Velde refereerde daar juist ook naar, ook juist een kans kan bieden juist voor het versterken van natuurwaarden en van natuur en van het groen en van het landschap, dus … Mevrouw Alberts: Voorzitter, een interruptie. Mevrouw Alberts GL: Ja, u kent mij. U bent al langer bezig, ik wil gewoon één vraag stellen dan, want volgens mij haalde ik toch echt iets anders uit dat rapport van TAUW, namelijk dat het moerasgebied, dat dat het meest ontwikkeld kan worden als er geen woningbouw plaatsvindt. Dus optie één. De voorzitter: Dank u wel. De heer Keus. Wethouder de heer Keus: Ja, voorzitter, ik snap dat mevrouw Albert dat inderdaad op die manier leest.

Die wordt expliciet inderdaad als optie aangeleverd, maar mevrouw Alberts zal het ook met mij eens zijn dat dat natuurlijk ook de nodige investeringen zal vragen en ook de afboekingen die we daar hebben. Kijk, ik ben het ook eens met sprekers die zeggen dat de financiële businesscase, dat dat het uitgangspunt zou zijn. Dat is het namelijk niet per se, maar je moet wel binnen de kaders werken die er zijn. Ik zei al, het is iets wat we vanuit het verleden nu hebben te adresseren en het is er wel. En natuurlijk moet dat in evenwicht zijn, dus we hebben ook natuurlijk die kwaliteitseisen, die beoordelingscriteria. Die hebben we juist ook ruim opgezet en we menen daar juist goed aan te doen om dat ruim op te zetten, omdat het proces van de participatie natuurlijk nog steeds gaande is. In dat opzicht ben ik het niet helemaal eens met de heer Oelen van hoe strakker je die neerlegt, hoe minder ruimte je dus inderdaad ook geeft aan die participatie en aan het verkennen inderdaad van die kwalitatieve eigenschappen van die ontwikkeling. Dus wij menen er juist goed aan te hebben gedaan om dat juist open te houden en ik denk ook dat het goed is dat u zich bewust bent van het feit dat u hier ook nog in de gelegenheid bent om die ook aan te vullen, indien u daar nog ruimte voor ziet. De voorzitter: De heer Oelen.

De heer Oelen VVD: Ja, ik heb iets gezegd over deze criteria en u heeft mij volgens mij niet horen zeggen dat ik ervoor pleit dat ze heel strak moeten worden meer neergelegd. Volgens mij was mijn kritiek dat deze criteria

gewoon vrij nietszeggend zijn en dat er ook een afweging tussen de criteria, dat dat ook ontbreekt, dus dat het tot niets gaat leiden. Dat is mijn opmerking geweest. De heer Keus: Ja. De voorzitter: Dank u wel. Ik pak ook gelijk de heer Van Dam even, heel kort. Alstublieft, een korte interruptie. De heer Van Dam WIJ.: Ja, heel kort, heel kort. Ik hoor de wethouder zeggen dat het financiële niet per se het uitgangspunt hoeft te zijn, of in de businesscase. Wat bedoelt u daar precies mee? Dat staat wel in de eerste randvoorwaarden en kunt u daar wat verder over zeggen? De voorzitter: De heer Keus kan zijn verhaal vervolgen. De heer Keus: Ja, voorzitter. Ja, dat is gewoon simpelweg het kader wat wij vanuit de raad hebben meegekregen als college, om een ontwikkeling te laten plaatsvinden met een bepaalde opbrengst. Dat is de kaderstellende rol die de raad heeft en dat is het kader waarbinnen wij deze ontwikkeling invulling gaan geven in een participatieproces. Waarbij we ook aandacht natuurlijk hebben voor die stedenbouwkundige kwaliteit en ook de beoordelingscriteria die we hebben toegevoegd.

Natuurlijk, dat ben ik wel met de heer Oelen eens, dat in zoverre dat het natuurlijk … Ja, niet veelzeggend, dat wil ik niet zeggen, maar dat het lastig is om dat objectief tegen elkaar af te wegen, maar dat brengt dus ook bij de maatschappelijke kosten-batenanalyse die we later ook gaan laten uitvoeren, waar juist wel ook een kwantitatieve waarde wordt toegekend aan al die zaken en die tot een rationele, objectieve afweging kunnen komen. Voorzitter, ik zie nog een interruptie. De heer Van Dam WIJ.: Nee, dit is, dat klopt. U zegt net het hoeft niet per se een uitgangspunt te zijn en daarnet in uw uitleg zegt u nee dat is wel een kader, maar nu weet ik niet wat het kader is, want als het niet per se is dan hoeft het niet, maar als het wel is dan is het wel. Dus er moet wel duidelijkheid zijn of het wel of niet moet. De heer Kooy PvdA: De heer Keus, u geeft steeds aan de raad heeft om deze kaders te geven, maar als mijn herinnering goed is, is het juist een voorstel van het college geweest om deze grex over te hevelen en heeft die rugdekking gehaald bij de raad en als ik het me goed herinner was de PvdA ook toen daar geen voorstander van. Kunt u daar nog even ter herinnering brengen wie toen met het voorstel is gekomen? De voorzitter: De heer Keus. Ik wil vragen om nu echt de wethouder de gelegenheid te stellen, dan is nu de eerste termijn afgerond.

We hebben nog een tweede termijn. Wethouder de heer Keus: Voorzitter, het gebeurt vaker dat de raad, of dat het college een voorstel aan de raad doet, maar het staat de raad altijd vrij om met amendementen uiteindelijk een voorstel te wijzigen of tegen te stemmen en het gaat, dat weet de heer Kooy ook, niet om individuele partijen die voor of tegen hebben gestemd, maar het is de raad die in meerderheid uiteindelijk voor dat pakket toen heeft ingestemd. Dus daar moeten we wel uiteindelijk gewoon conform daar dat besluit moet er uitgevoerd worden, tenzij er inderdaad een koerswijziging is en ik hoor ook veel fracties die zeggen het is of dit of dat, het is of financiën of het is kwaliteit. Ja, dat is echt, ik denk dat u daarmee de discussie echt tekortdoet, want het kan ook echt en-en. Dat is ook echt de uitdaging die wij meegeven aan het participatieproces om te kijken juist om binnen die besluiten, kunnen wij niet een situatie creëren waarin je een uitkomst creëert waarin zowel aan de kwalitatieve criteria daar invulling aan wordt gegeven, maar ook gewoon de opbrengst wordt gehaald zoals de raad die inderdaad heeft geformuleerd voor de grondexploitatie. Dat hoeft elkaar op voorhand echt niet uit te sluiten en ik denk dat de discussie daarmee verengd wordt en ik denk dat het juist de uitdaging is om die zoektocht om dat juist

te gaan exploreren. Hoe kunnen we nou toch binnen die sluitende businesscase daar een fantastisch plan met elkaar voor elkaar krijgen? Waar alle stakeholders met trots ook naar kunnen kijken, dat is het proces waar we met het schetsboek mee bezig zijn en ik kan iedereen adviseren om een keer de projectwebsite daarvoor te bekijken. Er worden fantastische ideeën aangedragen, die echt binnen de ontwikkelingen passen waar ook de ontwikkelaar niet doof voor is. Die heeft geen belangen bij een slecht plan wat niet is om aan te gluren. Die heeft ook belang bij een mooie ontwikkeling, waar ook met trots naar gekeken kan worden en waar zowel de huidige omwonenden als toekomstige bewoners met heel veel plezier en met heel veel geluk gaan leven. Dus ik zou echt willen oproepen om die discussie wel iets te verbreden en ook te kijken wat meer naar de mogelijkheden waarin het één het ander niet hoeft uit te sluiten. Wethouder de heer Keus: Ja, dank u wel. Ik hoop ook echt dat u het TAUW-rapport in dat opzicht ook gewoon ziet als een kans, juist om die twee zaken te verenigen met elkaar en vanuit die gedachte te gaan kijken naar de potentie van het gebied en hoe kunnen we dat nou ook op het gebied van groen, natuur, hoe kunnen we dat nou versterken? En de heer Van Dam had het ook over recreatie en sport.

Nou, volgens mij heeft de raad eerder dit jaar een besluit genomen ook over dat sportpark Elzenburg, met een enorme boost ook, ook voor de omgeving. Dat is niet alleen een sportpark, dat is ook gewoon voor de omgeving. Dus om al die elementen, we hebben ook natuurlijk de waterberging en bij het slagenlandschap, het behoud van het cultuurhistorisch landschap is dit jaar ook aan de orde geweest en blijft ook behouden zoals het is. Op al die fronten zijn we aan het kijken en de participatie is daar mee bezig, met het schetsboek. Ja, ik heb daar enorm veel vertrouwen in, ook juist in het elkaar uitdagen te kijken hoe we die vraagstukken die er zijn, de moeilijke en ingewikkelde opgaves, de ruimte die steeds schaarser wordt, want dat ben ik ook eens. Er is druk op de ruimte, we gaan het later nog over de energietransitie hebben, ook een vraagstuk dat vraagt om ruimte. Dus die druk die is er inderdaad, maar hoe kunnen we die opgaves en vraagstukken goed met elkaar verenigen zodat ze elkaar niet bijten, maar juist elkaar dus goed gecombineerd kunnen worden en juist het beste voor de omgeving kunnen brengen. De heer Braam vroeg toch nog even naar het financiële aspect, naar financiële dragers en ik ben dat met hem eens.

We hebben in het stuk ook staan dat we dat nog maar beperkt hebben gekend en ik vind dat we niet alleen voor deze ontwikkeling, maar ook voor andere ontwikkelingen, maximaal ons moeten inzetten ook om externe dragers, financiële dragers, te zoeken. Dus die toezegging doe ik om daar te kijken hoe we ook andere partijen mee kunnen laten betalen aan deze ontwikkeling. Dat vind ik, dat kan ik gewoon toezeggen om daar een trap extra inspanningen toe te richten. Ja, toch een vraag terug voor de tweede termijn, ook voor de heer Dolmans en voor mevrouw Alberts, want om toch in te gaan even op de beoordelingscriteria die nu ook in het raadsvoorstel, want ik noem een hoop zaken die ik voorbij hoor komen zijn opgenomen in de beoordelingscriteria. Ik ben toch benieuwd van of u dat dan onvoldoende ziet of dat u zaken mist, want u bent nog steeds in de gelegenheid om daar zaken aan toe te voegen en die kunnen we meenemen in het verdere proces. De fractie van D66 verder. Ja, de vraag over de juridische afdwingbaarheid heb ik net beantwoord, dat wij als gemeente wel vanuit de overeenkomst verplicht zijn planologisch medewerking te verlenen. Even een zijsprong naar de heer Van Enk, mocht er een ondernemer komen die daar een activiteit wil ontplooien op agrarisch gebied, dan zouden we daar ook medewerking op dit moment aan moeten verlenen.

Dan zou het lastig zijn de vergunning inderdaad te weigeren. De vraag of de ontwikkelaar bereid is om ook mee te … Nou, dat is absoluut het geval. De ontwikkelaar, ik denk dat die ook mooie ideeën heeft over die opgaves die we met elkaar herkennen en hoe dat in een plan geadresseerd ook kan worden. Dus die ontwikkelaar is daar zeker toe bereid om mee te denken en waarom ook niet de nulvariant? Ja, die … Kijk, we gaan een maatschappelijke kosten-batenanalyse uitvoeren maar ook op al die andere aspecten en ik kan er natuurlijk niet op vooruitlopen, want die maatschappelijke kosten-batenanalyse zal door een externe partij onafhankelijk worden gedaan, maar het lijkt mij heel aannemelijk dat in deze tijd van woningnood woningbouw hoog zal scoren qua maatschappelijke baten. Ik kan dat niet nu al uitrekenen van hoe dat inderdaad ten opzichte van groen,

recreatie, biodiversiteit zal uitpakken, maar het is heel aannemelijk dat in deze tijden van woningnood, woningbouw hoog zal scoren op maatschappelijke baten. Even kijken. Ja, u vraagt ook om West, want Oost wordt nu geïsoleerd bekeken en ook om Pasgeld-West erbij te betrekken. Ja, dat doen we eigenlijk ook in dat participatieproces met het schetsboek. We kijken daar ook naar de hoofdplanstructuur om te kijken hoe juist al die verschillende kamers, zoals we die noemen, goed met elkaar verbonden zijn en in harmonie, om het maar even zo uit te drukken. Dus die worden zeker wel gevol… Planvorming op Oost heeft invloed op West en omgekeerd en op andere onderdelen, dus die worden in samenhang bekeken. Even kijken. Dan kom ik bij de fractie van de VVD. Nou, ik heb al iets aangegeven over die criteria. Die zullen uiteindelijk wel tegenover elkaar worden gewogen en ik ben het wel eens ook over de financiële analyse inderdaad, van dat we als gemeente niet in de positie zijn om daar nou heel grof af te gaan boeken of met heel veel minder genoegen te nemen. Uiteindelijk is dat natuurlijk ook een politieke afweging en die zal ook in samenhang en dat doen we ook, in het raadsvoorstel verwijzen we daar ook naar, in samenhang uiteindelijk natuurlijk ook met de maatschappelijke kosten-batenanalyse moeten worden bekeken.

Dus ook als er een variant komt waar wellicht de financiële opbrengst minder is dan geraamd, zal dat moeten worden afgewogen tegenover de maatschappelijke uitkomst of het resultaat van de maatschappelijke kosten-batenanalyse en dan is het uiteindelijk ook aan de raad om dat tegen elkaar dan af te zetten. De fractie van het CDA, die vroeg eigenlijk om toelichting van het moment van besluitvorming. Even om aan te geven waar we nu in het proces staan, we zijn nog bezig met het participatieproces, daar wordt voor een deel van de klankbordgroep die daaraan deelneemt, eigenlijk vrij regelmatig de uitgangspunten, de startpunten, ter discussie gesteld. Ik moet wel constateren dat dat, althans dat is wat ik terugkrijg, dat dat natuurlijk niet bevorderlijk werkt voor het verdere proces als continu eigenlijk de startpunten ter discussie worden gesteld en daarom denk ik dat het goed is voor het verdere verloop, overigens is dat niet door heel de klankbordgroep of alle participanten, dat is door een relatief klein deel, maar het is wel belangrijk dat iedereen in de participatieproces akkoord is wel over de startpunten en dat er duidelijkheid over is, want dan pas kom je echt tot ideeën en verlaat je de discussie over processen, maar ga je echt over tot de inhoud. Even kijken, partij van Wij. Ja, ik had, ik moet eerlijk bekennen, dezelfde verbazing aan de ene kant.

Niet bouwen, dat standpunt staat wel, de uitkomst van de participatie ook naar uw antwoord is me nog niet helemaal duidelijk, maar wellicht dat in tweede termijn u er toch zelf nog iets over kunt zeggen. Want het is wel belangrijk voor het college om heldere kaders mee te krijgen. U heeft daarnaast drie vragen. Nou, overeenkomst heb ik u al antwoord gegeven. Of de businesscase anders ingevuld kan worden. Nou ja, dat is de vraag, hè. Kijk, de businesscase is nu, althans de businesscase, de opbrengst is geraamd aan de hand van woningbouw en de opbrengst vanuit de grondverkoop. Ik kan daar niet één, twee, drie een ander alternatief bedenken voor die orde van grootte. Dan heb ik nog de vraag van Gemeentebelangen, althans dat zijn meer zaken die meegegeven worden, van de integrale afweging. Nou, dat ben ik uiteraard volkomen met u eens dat al die belangen en ook al die opgaven zorgvuldig moeten worden afgewogen, maar nogmaals, het belang daarvan voor de maatschappelijke kosten-batenanalyse om dat ook op een objectieve manier te kunnen doen. En even kijken … Ja, dan kom ik bij mevrouw Test, van de fractie van OR.

Ja, die is heel helder ook van respecteer de overeenkomst, maar hou wel rekening met wat er dan gebouwd gaat worden en laagbouw, ja, ik kan me niet voorstellen dat daar inderdaad ook hoogbouw zou plaatsvinden, maar uiteraard de ontwikkeling die zal plaatsvinden moet altijd met respect voor het gebied en de stad, ben ik volkomen daarmee eens. Ja, de heer Kooy, u zegt van dat u niet echt de indruk krijgt dat er wat gedaan wordt met de geluiden van de bewoners. Ja, dat werp ik echt heel ver naast me. Dan doet u echt het participatieproces heel erg mee tekort. Daar wordt naast het feit dat we daar als gemeente wel wat geld voor beschikbaar hebben gesteld, zijn we echt heel zorgvuldig bezig met dat proces en zien we het niet alleen als draagvlak ophalen, maar zoals ik al zei, als u ook de website eens van het schetsboek bekijkt, er worden hele goede ideeën aangedragen. De mensen die daar wonen kennen de omgeving natuurlijk zelf het best ook van allemaal. Het is echt bedoeld om de plannen die er komen om die alleen maar kwalitatief te verbeteren en dat vinden we juist heel waardevol en ik heb enorm veel

waardering voor de mensen die zoveel tijd stoppen in het mooier en beter maken van die buurt. Dat geldt overigens ook voor mevrouw Koole die nog in de zaal is, daar heb ik heel veel waardering en heel veel respect voor. Dan had ik nog alleen Rijswijks Belang en dan ben ik misschien wat vragen … misschien nog één ding over de heer Braam, ik kon die vraag niet helemaal plaatsen of dan ook die begeleider, de externe partij die het participatieproces begeleidt, of die een belang heeft bij het gebied. Ik kon die vraag niet helemaal plaatsen. Ik weet alleen dat hij belang heeft bij een goed proces en niet bij een bepaalde uitkomst. Dus wellicht dat hij in tweede termijn, als hij daar toch aanwijzingen voor heeft dan wil ik dat wel graag weten, maar dit is wat ik weet, dat het gewoon een externe en onafhankelijke partij is die vooral belang heeft bij een zorgvuldig, rechtvaardig proces met een uitkomst die gedragen wordt door partijen. En dan Rijswijks Belang. Ja, ik denk dat die een hele goede analyse geeft gewoon hoe wij juridisch staan en ik denk ook terecht aangeeft van natuurlijk, omwonenden zijn belanghebbenden in dat gebied en dat daar moeten we uiteraard heel goed naar luisteren.

Niet alleen om draagvlak op te halen, maar ook om het plan te verbeteren en het gebied ook juist een impuls te geven, maar ook de ontwikkelaars, inderdaad een stakeholder, een belanghebbende in het gebied met een grondpositie die niet zomaar terzijde geschoven kan worden en ook daar dient rekening mee gehouden te worden. Dus, voorzitter, ik heb misschien wat vragen gemist, excuses daarvoor, maar dan kom ik daar op de tweede termijn nog terug. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, de heer Keus, voor uw eerste termijn. We gaan beginnen aan de tweede termijn. Ik wil de raad vragen echt het op technische vragen houden. Politiek-bestuurlijke afwegingen, moties, amendementen, contexten, echt te bewaren voor de raad. Gebruik deze ronde echt voor nog wat verheldering. Beter voor Rijswijk als eerste, de heer Braam. De heer Braam BvR: Dank u wel, voorzitter. Allereerst dank voor de toch wel uitgebreide beantwoording in de eerste termijn. Nog even met het laatste waar de heer Keus over aangaf over die onafhankelijke begeleiding.

Ja, ik weet wel dat het verstandig is om dan een goed gesprek met de desbetreffende persoon te voeren, want uit verschillende hoeken krijg ik berichten dat de persoon zich feitelijk voordoet als waarnemend directeur van het bureau RijswijkBuiten en dat lijkt mij niet gezond om op zo’n manier in ieder geval rond te lopen en dus die contacten te leggen om zijn rol in ieder geval op die manier in te zetten in deze businesscase. Dus dat wil ik in ieder geval meegeven, dus niet van één persoon, maar er zijn meerdere mensen die dat bevestigen dat hij zich voordoet als de plaatsvervanger van Jan Brugman, om het maar even heel nadrukkelijk zo te benoemen. Dat is één. Dan fijn dat u in ieder geval toezegt toch te zoeken naar kostendragers en dan bedoel ik nadrukkelijk de kostendragers om zoveel als mogelijk waardevolle gronden ook te behouden en dat is voor Beter voor Rijswijk absoluut toch een belangrijk item en zeker ook in de lijn zoals het publiek-breed hoe u gaat voor het behoud van alles wat zuurstof geeft. Dus ja, dan praten we toch natuurlijk over het groen als zodanig en dat is niet alleen landelijk, maar ook wat ik al aangaf, in de provincie een belangrijk iets en is voor de gemeente Rijswijk, gelet op de stadsvisie van 2030, ik val misschien een beetje in herhaling, daar wordt inderdaad ook in de ruime mate van het woord over groen gesproken.

Dus het zou een slechte zaak zijn als we ons alleen maar focussen op het economische belang, wat ik best voor een deel begrijp, maar we moeten zeker niet vergeten dat we ook voor Rijswijk moeten zorgen dat het zuurstofrijke deel zoveel als mogelijk daarvan ook behouden blijft. En dan, ja, punt van de partij net al even genoemd, maar er zijn ook een hoop die willen meehelpen om ervoor te zorgen dat we een goede richting op gaan. Denk aan Milieudefensie, toch niet mijn favoriete club, maar goed, die hebben vaak wel goede ideeën. Datzelfde geldt natuurlijk ook voor het waterschap. Ik wil toch ook in herinnering roepen dat het uiteindelijk Beter voor Rijswijk was die een extra optie benoemde voor een slagenlandschap en dat werd toen als extra optie opgenomen en dat is het dus ook geworden, als het ging om de waterberging om dat op een goede manier op te pakken zonder al te veel geweld aan te doen aan dat slagenlandschap wat we een stukje verderop hebben, vlak bij het Elsenburgerbos. Voorzitter, als het gaat om

het vervolg, of er moties en amendementen komen, ik durf dat nog niet met zekerheid te zeggen. Ik denk dat dat vooral ook afhankelijk is welke kant het opgaat. In ieder geval het raadsvoorstel vond ik wel heel sterk gericht op bouw, bouw, bouw. Ook het groen was wel heel erg onderbelicht, dat was in ieder geval wat ik toch wil meegeven aan de wethouder om daar eens toch even goed dat in beeld te willen houden, want zeker in de raad wil ik daar toch nog even goed op terugkomen. Voorzitter, daar wil ik het graag bij laten in tweede termijn en uiteraard in de raad zal ik de politieke beschouwingen doen. De voorzitter: Dank u wel, de heer Braam. Ga ik over naar mevrouw Alberts. Mevrouw Alberts GL: Ja, dank u wel, voorzitter en ook dank aan de wethouder voor zijn bijdrage in eerste termijn. Volgens mij heeft hij toch niet helemaal begrepen wat we in eerste termijn hebben bijgedragen. Hij vroeg zelfs aan ons van er staan een hoop zaken in de beoordelingscriteria, of wij dan misschien nog zaken zouden missen, maar dat is nu precies niet waar we het over hadden. We hadden het over die financiële kaders die u stelt. U maakt de criteria, die worden ondergeschikt gemaakt aan de kaders die u neerzet en die kaders dwingen ons zo in een keurslijf dat het lijkt alsof er geen andere mogelijkheid is dan, zoals Beter voor Rijswijk het net verwoordde: bouwen, bouwen, bouwen.

Dus wij hebben daar ook nog niet duidelijk antwoord gekregen op de vragen die we stelden die dus de hele denkrichting omgooiden, bijvoorbeeld over de maatschappelijke kosten-batenanalyse. U zegt ik weet niet hoe het gaat uitpakken, maar weet u dan wel wat de input is? Daar hebben andere fracties eerder naar gevraagd, wat stelt de maatschappelijke kosten-batenanalyse nog voor als je kaders zo op korte termijn financieel gedreven zijn? Dat is de vraag die we gesteld hebben in eerste termijn en daar hebben we nog geen duidelijk antwoord op gehad van de wethouder. En ook wat houdt die participatie dan nog in als Pasgeld-Oost zo in de financiële tang wordt genomen? En hoe zou de gebiedsontwikkeling, zoals in het raadsvoorstel gemeld, nog de kwaliteit van het groen en de recreatieve en ecologische waarden een impuls kunnen geven als het sluitend zijn van de businesscase hierin zo leidend is? Dus uw voorstel en de heer Dolmans probeerde daar in zijn eerste termijn nog een flinke u-turn in te maken in het voorstel door het woordelijk helemaal om te gaan schrijven. Wij hadden het al van tafel geveegd, uw voorstel gaat uit vanuit die korte termijn financiële kaders.

Andere vragen die we nog gesteld hadden, waar we ook geen antwoord op hebben gekregen van de wethouder, is geen woningen bouwen in Pasgeld überhaupt nog een optie? Dat is een vraag die wel voorligt, want u start dus bij de financiën en wij zouden willen dat u zou starten op eigenlijk alle terreinen, dus niet elke keer vanuit die financiële wet kijken, maar kijken wat willen we met onze stad, wat is er nu van belang voor onze stad, inhoudelijke kaders. Inhoudelijke kaders, niet alleen maar financiële kaders neerleggen en de inhoudelijkheid in beoordelingscriteria voor het stedenbouwkundig gebeuren wegmoffelen. Tot zover richting de wethouder. Richting de voorzitter wou ik nog even de opmerking maken dat u de mogelijkheid heeft om mevrouw Koole aan het eind van deze bespreking het woord te geven, dus wellicht dat u daar gebruik van kunt maken. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Alberts. Ga ik over naar de heer Dolmans, D66. De heer Dolmans D66: Dank u wel, voorzitter. Ja, ik heb in tegenstelling tot mevrouw Alberts de wethouder toch iets anders horen zeggen, maar misschien luisteren we vanuit een verschillende bril, of een verschillend gehoorapparaat dan in dit geval. Want ik heb de wethouder wel horen zeggen dat het mogelijk is om de maatschappelijke kosten-batenanalyse vooropstellen en dat de nuloptie daar ook in wordt meegenomen.

Zijn inschatting is dat de woningbouw heel erg hoog scoort in die MKBA. Ik denk dat de woningbouw inderdaad heel erg hoog scoort momenteel, maar de vraag is scoort het heel erg hoog op die plek momenteel? Nou, ik vind dat we daar gewoon open de discussie met elkaar moeten voeren op het moment dat die MKBA, die maatschappelijke kosten-batenanalyse, gemaakt is want dan weten we de uitkomsten en zolang we die

uitkomsten niet weten, praten we natuurlijk ook een beetje in het luchtledige daarover. Ik heb van de wethouder ook gehoord dat de ontwikkelaar openstaat voor creatieve invullingen. Ik hoop dat die creatieve invullingen ook zover gaan dat er misschien ook ergens anders gebouwd kan worden dan specifiek in PasgeldOost. Ook dat is iets wat meegenomen moet worden in die maatschappelijke kosten-batenanalyse. Ja, nou ja, gewoon concluderend, dan stel ik hem maar in vragende vorm, in hoeverre de wethouder er nog bezwaren tegen heeft, gehoord hebbende zijn beantwoording, om de tekst rondom de financieel sluitende businesscase te vervangen door een positieve maatschappelijke kosten-batenanalyse, waar natuurlijk ook het publiekfinanciële belang in wordt meegewogen naast alle andere criteria die daarbij een rol horen te spelen. Dus daar hoor ik graag van de wethouder zijn reactie op. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik over naar de heer Oelen van de VVD. De heer Oelen VVD: Ja, dank u wel, voorzitter. Dank, wethouder, voor de beantwoording van alle vragen en de opmerkingen. Ik reageer ook op andere partijen en wat ze hebben gezegd. Voor de VVD en ik ben zeer blij om te horen dat de wethouder op dezelfde weg zit, maar voor de VVD is het toch echt wel vrij relevant dat die financieel sluitende businesscase, dat die een financieel sluitende businesscase is.

En als daar op andere manieren invulling aan kan worden gegeven dan is dat meer dan prima, alleen en we zien dan ook graag de ideeën ook misschien wel van andere partijen tegemoet, op welke wijze dat plaats zal moeten vinden, maar we hebben met zijn allen in deze raad afspraken gemaakt en die afspraken die zijn geland in de grex. Op het moment dat wij daar wat voor manier dan ook ingrepen willen gaan doen, natuurlijk kun je daar als raad voor kiezen dat je daar een aantal miljoen voor gaat weg schrijven, maar dat betekent wel dat het geld niet anderszins voor de stad besteed kan worden en ik herhaal nogmaals, zo florissant staan we er met z’n allen hier niet voor. Ten tweede, er ligt nu eenmaal een enorme woningopgave … De voorzitter: Interruptie van de heer Dolmans.

De heer Dolmans D66: Ja, ik begrijp wat de heer Oelen zegt, maar is het nu juist niet zo dat dat, want de financieel sluitende businesscase zegt mij niet zoveel, want op welke termijn is dat? Over een halfjaar of over één jaar of over vijf jaar of over tien jaar? Dat maakt nogal wat uit, wat zijn de effecten van de woningbouw daarin op aanleg van infrastructuur, op … Nou ja, op alle andere side effect die het kan hebben? Is het dan niet gewoon beter om te zeggen van we maken een goede kosten-batenanalyse en in die kosten zitten ook die financiën en zit ook het belang van die publieke financiën, dan om met iets vaags te werken, van een sluitende financiële businesscase waarvan eigenlijk niemand precies weet wat we daarmee bedoelen, terwijl een MKBA is gewoon een duidelijk omschreven concept waarmee je kunt werken. De heer Oelen VVD: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, meneer Dolmans, ik vind het meer dan prima om dat concept ook te hanteren voor die afweging, maar ik wil daarbij wel randvoorwaardelijk stellen dat we afspraken hebben gemaakt rondom bijvoorbeeld een grex en dat er ook aan overeenkomst ligt met een ontwikkelaar en dat daar een analyse op ligt die overigens geheim is verklaard, dus waar we hier niet heel erg inhoudelijk over kunnen spreken, maar dat we daar dan echt wel rekening mee houden. Dat is mijn uitgangspunt in deze.

Ik hoor de wethouder zeggen ja we hebben een aantal criteria geformuleerd en die zijn vrij algemeen, die willen we niet concreet maken. Dat snap ik ook. Ik blijf wel zitten met de vraag hoe wegen die criteria zich tot elkaar en wat gaat dit dan precies betekenen? Zeker op het moment dat er ook andere instrumenten zijn, waar de heer Dolmans bijvoorbeeld net aan refereert, die ook tot afwegingen kunnen komen. Waarom zouden we hiertoe moeten besluiten op het moment dat we in een later stadium alsnog weer andere afwegingen gaan maken? Dat is mijn enige vraag nog in deze fase, in deze tweede termijn. Dank u wel, voorzitter.

De voorzitter: Dank u wel, meneer Oelen. Dan ga ik over naar de heer Van Enk van het CDA. De heer Van Enk CDA: Voorzitter, ik heb geen vragen meer. Ik moet alleen zeggen dat door de discussie mijn vraag, het antwoord dat ik van de wethouder heb gekregen over het moment en deze stappen in het proces, dat ik daar wel een beetje verwarring bij voel. Kijk, er wordt hierna gezegd het moet een zorgvuldig inspraaken participatieproces zijn, maar ik denk dat je op een gegeven moment ook te zorgvuldig kan zijn. Als je op dit moment, terwijl ik weet dat we in vorig jaar oktober al met een delegatie van de werkgroep gesproken hebben en het schetsboek al op tafel kwam, als je vanaf dat moment zegt van nou er moet een maatschappelijke kostenbatenanalyse worden gemaakt, ja ik weet niet of je daar de deelnemers in het participatieproces op dit moment mee helpt. En aan de andere kant ook nu de uitgangspunten gaat vaststellen die we in feite als raad eerder besloten hebben, hetzij in deze raadsperiode, hetzij in de vorige raadsperiode, dan zou ik de wethouder op willen roepen en ook mijn collega-raadsleden vooral van laten we nou duidelijk zijn. Geef de participanten nu de gelegenheid om het proces met elkaar snel af te ronden en ik wil benadrukken snel, want we zijn echt al heel lang bezig en het vertrouwen groeit niet.

Nee, ik begrijp van insprekers dat de toon wordt eigenlijk, van brieven, eerder meer wantrouwen dan vertrouwen en dat vind ik zonde. De voorzitter: Interruptie van de heer Dolmans. Interruptie, kort van de heer Dolmans. De heer Dolmans D66: Ja, nog een vraag aan de heer Van Enk, want als ik het nu hoor zegt hij van nou laat die MKBA maar zitten, maar daar zou ik echt hem proberen te overtuigen dat dat niet zo’n verstandig idee is, want dan liggen niet alle feiten op tafel en dan blijven dingen in de lucht zweven en dan gaan we als raad een besluit nemen zonder dat we de gevolgen daarvan kunnen beoordelen en dat zou ik gewoon echt heel onverstandig vinden. De voorzitter: Duidelijk. De heer Van Enk. De heer Van Enk CDA: Dat ben ik eens met de heer Dolmans. Mijn pleidooi is ook niet om ons die kosten en baten afweging, die maatschappelijke afweging te laten vallen. Ik denk alleen dat we die als raad uiteindelijk zelf moeten maken op basis van uitgangspunten zoals we die al eerder eigenlijk hebben besloten en het is ook een afweging die we daarin meenemen, wat er uit dit participatieproces komt. Dat is ook een maatschappelijk signaal.

Alleen het loopt nu op dit moment langzamerhand door de lengte van het hele proces erg door elkaar heen en ik merk aan de reactie, aan de toon van insprekers vanuit de werkgroep Pasgeld-Oost, dat het niet bijdraagt aan vertrouwen en hoop, maar dat het eerder dreigt tot verwarring en misschien wel wantrouwen te leiden. Vandaar mijn stelling we kunnen ook te zorgvuldig gaan zijn en ik heb wat dat betreft bewondering voor de wethouder en zijn geduld en het hele proces, maar we moeten het naar mijn overtuiging wel op korte termijn afsluiten. Want, en dat is de tweede reden, deze discussie wijst ook uit dat een aantal fracties langzamerhand al heel duidelijk aan het voorsorteren is naar een uiteindelijk standpunt. Als ik de fractiemedewerker van Wij. hoor dan heeft hij al een standpunt. Ja, dan denk ik dan moet je geen participatieproces voeren, dat vind ik mensen voor de gek houden. Dank u wel. De heer Van Dam WIJ.: Ik word direct genoemd door meneer Van Enk, dus het lijkt me toch ook redelijk dat ik daarop mag reageren of heb ik het daar mis? De voorzitter: Gaat uw gang. De heer Van Dam WIJ.: Kijk, fantastisch. Nee, wij hebben niet een standpunt ingenomen. Voor ons is het belangrijk dat waar nu geparticipeerd wordt, begint onder de juiste voorwaarden, dat de mensen die een

mening hebben die mening kunnen uiten, dat is nu wat er niet gebeurd. Ik hoor wat u zegt, meneer Van Enk, en druk het er maar lekker snel door, ik vraag me dan af en dat is een open vraag naar u, wat is dan uw boodschap naar de inwoners? Lekker snel bouwen, of lekker snel die participatie afronden en begin maar lekker met bouwen, is dat wat u zegt? Of willen we een kwalitatief goed proces waarin iedereen gehoord wordt? En waar de uitkomst nog niet vast van staat, maar waar in ieder geval iedereen het idee heeft gehad dat hij in heeft gesproken. De heer Van Enk CDA: Voorzitter, ik ben niet degene die hier vooruitlopend op de uitkomst van de participatie al een standpunt heeft neergelegd. Dat was ik niet en ik roep alleen op tot het snel beëindigen van die procedures zodat we weten hoe de participanten er nou over denken. Want daar zitten we op te wachten. Niet op insprekers, maar om de juiste afronding van dit proces en dat duurt gewoon langzamerhand te lang. De voorzitter: De heer Van Dam voor de tweede termijn. Nog een technische vraag aan het college? Voor de tweede termijn. Nog een technische vraag aan het college? De heer Van Dam WIJ.: Jazeker, ik heb nog wat vragen over, want ik ben het met de wethouder helemaal eens waar hij over begon dat de startwaarden van het participatieproces hetzelfde moeten zijn.

Dat daar een voldoende of een goede basis aan ligt, dat iedereen weet waar hij aan toe is aan het begin van het proces. Ik denk dat je zo toewerkt naar een juist plan, ik merk alleen dat de bewonersgroep die nu ook heeft ingesproken zegt wij willen geen huizen. Maar het raadsvoorstel wat nu voorligt, wat begin geeft aan dit participatieproces, zegt eigenlijk we willen wel huizen bouwen. Dus ik zie daar een kleine discrepantie in en ik vraag me af hoe de wethouder dat dan ziet en wil oplossen, aangezien we denk ik volgens mij allemaal zijn voor een goede startwaarde. En hoe hij de nulvariant dan, dat was volgens mij al een vraag van GroenLinks, hoe hij de nulvariant dan nog ziet, want zoals ik dat nu hoor is die uitgesloten, maar ik wil toch even dubbelchecken of ik dat goed heb gehoord. Ja, Wij. is voor de ontwikkeling van woningen bij voorkeur niet, maar volgens mij als ik de wethouder nu goed hoor, ontkomen we daar niet aan omdat er enorme claims op de loer liggen als we nu wel opnieuw besluiten of dat de participatiegroep besluit om geen woningen te bouwen. Dat is iets denk ik dat we ten alle tijden willen voorkomen, maar dan wil ik toch weten of je niet onder die contractuele verplichtingen uit kan komen, mocht dat uit het participatieproces komen. Dat hoor ik zeg maar graag. En dan een vraag die nog niet beantwoord is, is of de huizen ergens anders gebouwd kunnen worden.

In lijn met wat misschien de heer Oelen net aangeeft is het misschien mogelijk om elders financiële dekkingen te zoeken of in ieder geval daar onderzoek naar te doen of dat nu echt hierin gezocht moet worden. En dat sluit aan … De voorzitter: Ik zie een korte interruptie van de heer Oelen. De heer Oelen VVD: Dank u wel, voorzitter. Hoor ik nou de heer Van Dam inderdaad zeggen dat als uit het participatietraject iets voortkomt dat we dan iets anders moeten gaan doen? Maar participatie is natuurlijk belangrijk, maar dat bepaalt toch niet de uitkomsten uiteindelijk zoals wij dat hier in de raad besluiten? Zie ik of ziet u dat nou eigenlijk verkeerd? De voorzitter: De heer Weterings ook, korte interruptie na de heer Van Dam. De heer Weterings RB: Hele korte interruptie op de heer Van Dam, voorzitter. Ik wil vragen heeft de heer Van Dam het dossier ingezien op het stadhuis? Weet u welke afspraken er liggen en weet u dat u eigenlijk met het hele participatieproject misschien de bewoners een hele grote worst voor hangt, maar dat er weinig van gesneden wordt. Dank u wel.

De voorzitter: De heer Van Dam. De heer Van Dam WIJ.: Ja, eerst ingaand op meneer Oelen. Nou, ik ben van mening dat als je uiteindelijk besluit om het participatieproces volledig te negeren dan hoef je geen participatieproces te doen. Dus ja, ik wil heel graag volgen wat uit het participatieproces komt, anders lijkt het me nogal zinloos om het te doen. Ingaand op meneer Weterings, ik ben naar het stadhuis gegaan om de stukken in te zien. Helaas waren de stukken daar niet aanwezig, dus ik heb elders moeten proberen te lezen wat de financiële gevolgen zijn. Ik heb net ook aangegeven dat we niet zitten te wachten op enorme claims, dus dat ten alle tijden moet voorkomen, dus ik denk dat we daarin elkaar kunnen vinden dat je ten alle tijden daarvoor moet uitkijken. Ja, zodoende. Dan het laatste punt wat ik in wou brengen is over de heer Dolmans, dat het MKBA, dat ik dat positief opvat en ik ben ook heel benieuwd wat de wethouder daarvan vindt. En tot dan toe mijn tweede termijn. De voorzitter: Dank u wel, de heer Van Dam. Ga ik over naar de heer Weterings, voelt u een behoefte aan een tweede termijn, technisch? De heer Weterings RB: Ja, heel kort, voorzitter. Ik wil nog even de wethouder verzoeken of vragen, ik werd ontzettend getriggerd op een positieve manier, dat er ook in stond dat er ook de ontwikkelingen voor de locatie Pasgeld-West in het verhaal zijn meegenomen.

Daarin stond ook dat de TNO-locatie ook zou worden her ontwikkeld. Ja, wat ons betreft u kan ons niet blijer maken om zo gauw mogelijk het Apencentrum weg te halen. Maak daar een mooi natuurgebied van of sociale woningen, maar voor ons kan het Apencentrum niet eerder, liever nog vandaag dan morgen, dus hopelijk wat hierin staat gaat zo gauw mogelijk door ontwikkelen. Wij zullen u ook daar volop in steunen, dus kan u daar misschien nog meer over vertellen, over de ontwikkelingen van Pasgeld-West, van de TNO-locatie, het Apencentrum. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van der Velde, nog behoefte aan een tweede termijn, Gemeentebelangen? De heer Van der Velde GBR: Nee, gezien de eerdere opmerkingen en discussies zie ik verder geen aanleiding. De voorzitter: Dank u wel. Onafhankelijk Rijswijk, mevrouw De Man. Mevrouw De Man OR: Nee, voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan tot slot de heer Kooy, van de PvdA. De heer Kooy PvdA: Voorzitter, dank u wel. Meneer Keus, dank voor de antwoorden.

Als eerste even richting tot de heer Dolmans, D66.Die MKBA is een heel belangrijk issue en de heer Keus heeft hier herhaaldelijke keren aangegeven dat wij over de financiën gaan en als wij die MKBA zo belangrijk vinden, zoals je aangeeft, waarom zullen we dan niet meteen die handschoen oppakken en gewoon zeggen we schrijven een amendement op het voorstel dat we die MKBA erin schuiven. Waarom nou eerst aan de wethouder daarvan vragen, terwijl hij alle gelegenheid aan ons geeft om deze aanpassingen te maken? Dus daar graag nog even uw reactie op dan. De voorzitter: Korte interruptie van de heer Dolmans. De heer Dolmans D66: Omdat ik het wel zo netjes vind om aan de wethouder te vragen of hij daar bezwaren in ziet en ik heb hem horen zeggen dat hij die bezwaren niet ziet en dan vraag ik bevestiging naar u. Maar ik ben het met u eens, er ligt een raadsvoorstel voor en als we de MKBA, maatschappelijke kosten-batenanalyse, erin willen zetten dan is het aan de raad om dat te doen.

De voorzitter: Dank u wel. De heer Kooy. De heer Kooy PvdA: Ik pak hem op, dank u wel. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik over naar de tweede termijn van de heer Keus. Kort en krachtig. Wethouder de heer Keus: Dank u wel, voorzitter. Ja, ik ga even de fracties langs. De fractie van BVR. Ja, dat signaal wat u aangeeft ten aanzien van de onafhankelijkheid van de procesbegeleider, als u dat signaal heeft, dan ligt het op onze weg om dat te onderzoeken, dus dat gaan wij doen. U doet ook een pleidooi voor het behoud van het groen of het versterken daarvan en niet alleen economisch te kijken. Nou, dat sluit eigenlijk aan met het pleidooi van een aantal andere fracties en ook in relatie eigenlijk tot het belang van de maatschappelijke kosten-batenanalyse en om die ook een plek te geven in het voorstel, want de heer Dolmans vroeg of er een bezwaar was om dat via een amendement te regelen en dat bezwaar is er niet. U gaat natuurlijk zelf over de amendementen, maar er zit niets in de weg om dat zo te doen. Ik vind namelijk inhoudelijk al dat er een brede, integrale afweging gemaakt moet worden van de belangen in het gebied, maar ook de opgaven die er zijn en de vraagstukken. Daar kan zo’n instrument bij helpen om het te kwantificeren, dus om dat een plek te geven in het voorstel, daar kan ik eigenlijk geen bezwaar tegen hebben. Ja, … Dus, ja, nee, dat … GroenLinks.

Ja, u geeft aan over de kaders, die dwingen in een wurggreep. Nou, volgens mij doe ik met deze uitspraak, ook richting de heer Dolmans, over dat ik geen bezwaar heb tegen amendementen. Ik hoop dat daarmee … Het was al niet de bedoeling om de financiën als een wurggreep in te zetten, maar wel als een omstandigheid of een kader wat gewoon simpelweg is meegegeven en wij kunnen als college niet uit eigen beweging ineens met een significant lagere opbrengst of een hogere significante opbrengst gaan werken. Dus datzelfde kader waarbinnen we bewegen is de raad nu in positie inderdaad om dat te verfijnen dan in dit geval. Even kijken, fractie van D66, ook over de ontwikkelaar. Ik heb al aangegeven dat hij meedenkt, ook over creatieve oplossingen. Ja, of hij ergens anders zou willen bouwen, volgens mij was het ook een andere fractie die dat vroeg. Ja, dat is geen onderwerp nu van gesprek geweest, maar ik vind dat ook nu niet opportuun juist omdat we wat breder ook inderdaad gaan kijken naar het vraagstuk, maar we zijn wel gewoon in goed overleg en we zullen het wel uiteraard, ik kan me heel goed voorstellen dat de ontwikkelaar nu meekijkt ook en die zal ook deze vraag hebben gehoord en daar over nadenken. Even kijken. Ja, de fractie van de VVD, nogmaals over de criteria.

Ja, hoe weeg je die nou tegen elkaar op? Nou, ik denk MKBA, dat dat een instrument inderdaad daarvoor is en wat nou als we straks later in de planvorming, want we zitten nu nog in de participatiefase, uiteindelijk zal dat dan ook tot een planologische procedure gaan komen en ja, dan is het wel zaak dat de raad daarin ook consistent natuurlijk beweegt en dat die eerdere criteria die zijn meegegeven en die zijn bekrachtigd of zijn aangevuld ook wellicht volgende week, dat die ook worden meegenomen dan verder ook in de planologische procedure. Even kijken. Ja, ik ben het eens ook met de heer Van Enk. Het gaat echt erom dat we duidelijk naar elkaar zijn, de raad naar het college toe voor de uitvoering en ook naar de participanten. Ik denk dat iedereen daarbij gebaat is en ik denk ook dat in dat opzicht ook snelheid zeker een factor is, want zolang er daar blijkbaar toch onduidelijkheid over blijft bestaan, of dat het toch ter discussie wordt gesteld, de startpunten, levert dat alleen maar teleurstellingen en niet waar gemaakte verwachtingen op. Daar is het niet om te doen.

Ten aanzien van de heer Van Dam dan over ja die startpunten, want het belang van juist die startpunten daar ben ik en ook in het participatieproces zijn we daar juist heel transparant ook over geweest en het is wat anders natuurlijk dat er onduidelijkheid bestaat over de kaders, omdat je het niet simpelweg eens bent met de kaders. Dat is wel een wezenlijk verschil inderdaad en daar lijkt wel wat verwarring ook over te bestaan. Natuurlijk staat het partijen vrij om het niet eens te zijn met de kaders, maar de raad is uiteindelijk het gremium om die kaders bij te stellen en dat vindt niet plaats … De voorzitter: Juist, even de zin afmaken. Mevrouw Alberts, een korte interruptie.

Mevrouw Alberts GL: Ja, voorzitter, over onduidelijkheid gesproken, ik heb op een aantal van mijn vragen die ik ook in de tweede termijn heb gesteld nog geen antwoord gekregen en één van die vragen was: is geen woningen bouwen in Pasgeld-Oost überhaupt nog een optie? Graag zou ik daar een duidelijke uitspraak van de wethouder willen hebben of dat met dit raadsvoorstel nog het geval kan zijn of niet. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Keus. Wethouder de heer Keus: Ja, even heel feitelijk is dat altijd een optie. Kijk, als uw raad geen bestemmingsplanwijziging toepast worden er geen woningen gebouwd, zo simpel is het. Dan zal de consequenties daarvan, die doorwerken ook in financiële zin, die zullen op één of andere manier dan ergens moeten worden verwerkt en dat is eventjes hoe de techniek, om het zo maar te zeggen, werkt. Als u mij vraagt of het realistisch is, is natuurlijk een andere. Nogmaals, daar zijn financiële kaders meegegeven, maar dat zijn niet de enige kaders en volgens mij heb ik net toegezegd ook om die financiële uitgangspunten, die ook af te zetten tegen de maatschappelijke kosten-batenanalyse, om dat een plek te geven. En ik wil daar niet vooruitlopen op de uitkomsten daarvan, dus ik hoop dat daarmee antwoord heb gegeven op uw vraag. De heer Van Dam WIJ.: Sorry, even 2 seconden. Heel even doorpakkend op wat mevr.

Alberts net zei, is het nu mogelijk dat er een nuloptie uit dit proces komt of niet? Of moeten wij daarvoor iets doen nu in dit plan dat nu voorligt om dat uit te laten komen? Ja dan te nee? De voorzitter: Wethouder Keus. Wethouder de heer Keus: Ja, voorzitter, misschien moeten we gewoon even rolvast blijven, dat ligt echt bij u, of in ieder geval uw raadsleden waarvoor u ondersteunend werkt, om dat voor elkaar te krijgen, maar dat, ja … Kijk, ik was trouwens overigens ook bij u gebleven met de beantwoording, want u geeft inderdaad aan dat de bewoners willen geen huizen daar en daarin doet u ook echt de wijk tekort. Ook ik heb uiteraard met omwonenden gesproken, met mensen die echt tegen het plangebied aan wonen en ook al langere tijd wonen en die houden echt al heel lang gewoon rekening dat er een woningbouwontwikkeling gaat plaatsvinden. Dus het is niet representatief natuurlijk wat u in deze aangeeft en ook als u participatie inderdaad echt belangrijk vindt en daar ga ik inderdaad ook vanuit, ook de participanten in de stuurgroep zitten ook participanten in die dolgraag in het gebied zouden willen wonen, die op zoek zijn naar een woning, die in Rijswijk willen wonen omdat het inderdaad gewoon een mooie gemeente is. Groen, ruim opgezet nog, juist de waarden die Rijswijk vertegenwoordigt, daar graag willen wonen.

Ook die mensen doen mee bij dit proces en alleen ja, ook die belangen moeten worden meegenomen in de afweging. Maar het zou een te eenzijdig beeld geven als we alleen te maken zouden hebben met personen die geen woningbouw zouden willen. Voorzitter, ik ga mijn … De voorzitter: U heeft nog een interruptie, de heer Van Dam? De heer Van Dam WIJ.: Ja, klopt, klopt. Het is andersom. Kijk, ik ben het helemaal met u eens dat die mogelijkheid er zeker moet zijn dat mensen, als ze dat willen, dat dat aangegeven moet worden, maar van de andere kant, stel nou dat u het fout heeft en stel er zijn mensen die dat niet willen, dan moet die optie er ook zijn en daar gaat het ons om. Dus het gaat helemaal niet om per se niet bouwen, dat dat er moet uitkomen. Totaal niet, dat is echt een hele, hele … Veel te kort door de bocht. Het moet mogelijk zijn dat dat er uitkomt uit dat proces en hoe het er nu staat kan dat niet en ik begrijp uit uw beantwoording dat daar een amendement voor moet komen op dit plan, als dat nu niet kan. Dus daar zullen wij dan naar kijken. De voorzitter: Wethouder Keus.

Wethouder de heer Keus: Ja, die zie ik dan ook tegemoet, volgende week. Voorzitter, ik heb nog één vraag, volgens mij, van Rijswijk, althans het was niet echt een vraag, maar meer inderdaad een signaal wat wordt afgegeven, maar laten we ons even beperken tot dit voorstel, wil ik adviseren. Ik geloof best dat het onderwerp heus nog wel een keer aan de orde gaat komen en ten aanzien van de, alleen de PvdA die riep inderdaad eigenlijk de collega’s op tot een amendement. Nou, daar heb ik inderdaad wel antwoord op gegeven. Ja, voorzitter, dit was voor mij de tweede termijn. Ik heb ook wat huiswerk meegekregen en een amendement, die kan ik volgende week verwachten. Ik ben in ieder geval blij dat we dit onderwerp op deze manier hebben kunnen bespreken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Keus, voor uw ruimhartige beantwoording. Ik neem zomaar aan dat het raadsvoorstel als bespreekstuk volgende week op de agenda van de raad staat. Ik heb nog de mogelijkheid en die geef ik ook graag aan inspreker om nog een minuut een reflectie te geven op hetgeen hier is ingebracht, dus misschien niet helemaal voorbereid, maar als inspreker nog aanwezig is, mevrouw Koole, heeft u een minuut de gelegenheid om haar reflectie te geven aan de raadsleden. Mevrouw Koole inspreekster : Dank u wel, voorzitter. Daar maak ik heel graag gebruik van.

De wethouder had het over de samenstelling van de klankbordgroep. Die samenstelling is door het planbureau gemaakt en die heeft er bewust de deelnemers bij gevraagd die willen bouwen en geen wonder dat er dan verschillende geluiden zijn. De wethouder heeft het ook over de wettelijke verplichting ten aanzien van de projectontwikkelaar, maar de gemeente heeft ook wettelijke verplichtingen ten aanzien van het Schone Lucht Akkoord, groen, de wateropvang die niet geregeld is vanuit de nieuwe wijken. Dat moet allemaal nog gerealiseerd worden. De gemeente heeft het over extra groen, er is dus geen extra groen, want het groen wat nu weggehaald wordt moet eerst gecompenseerd worden voordat men kan spreken over extra groen. Dank voor uw aandacht. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Koole. Zijn we aan het einde gekomen van agendapunt 9, wat als bespreekstuk naar de Raad van aanstaande dinsdag gaat. 10. Raadsvoorstel Woonfonds Rijswijk De voorzitter: Dit raadsvoorstel is reeds technisch al met u voorbereid in een eerder Presentatie Forum, dit is de weerslag nu in het raadsvoorstel dat nu voorligt. Ik wil u vragen echt de vragen beperkt te houden tot technische vragen op het voorstel. Politiek-bestuurlijke afwegingen kunnen altijd in de raadsvergaderingen geuit worden. De heer Braam BvR. De heer Braam BvR: Ik kan hier bijzonder kort op zijn.

Dit is een vertaling van de eerdere afspraken die zijn gemaakt en we kunnen ons prima vinden in dit voorstel. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik over naar de fractie van GroenLinks. Wie mag ik het woord geven? De heer Wit GL: Het Woonfonds, de gemeente Rijswijk begeeft zich hiermee op het pad van de ontwikkelaar en wooncorporatie in één en daar kleven toch wel wat vragen aan. Er is afgesproken dat ook RijswijkWonen woningen gaat bouwen in het middeldure huursegment. Is natuurlijk wel erg scheef dat de gemeente nu woningen gaat bouwen in het segment middeldure huur op een locatie waar in eerste instantie RijswijkWonen sociale woningbouw zou aanbouwen. Ik begrijp dat RijswijkWonen of ziet van het bouwen van eengezinswoningen in RijswijkBuiten en dat Vidomes is geïnformeerd, maar ik heb niet het idee dat er constructieve gesprekken tussen Vidomes en de gemeente hebben plaatsgevonden. Kan de wethouder hier een

verklaring voor geven? Vraag twee, u geeft aan dat andere corporaties zich niet zomaar op Rijswijks grondgebied mogen begeven, daartoe dient er een verklaring van geen bezwaar te worden opgesteld. Wie stelt deze op? Is dat de gemeente, want dan kunnen we dat toch zelf oplossen lijkt mij. Als we dan toch besluiten om een woonfonds te gaan oprichten lijkt het ons echt een slecht idee om de financiën hiervoor te halen uit het Groeifonds. Het lijkt wel alsof we alles de komende tijd willen financieren uit het Groeifonds, dat daarmee al op is. Amper een half jaar na het geld is toegevoegd aan de reserve. Hoe ziet de wethouder dit? In het raadsvoorstel wordt bij het beoogd effect, uitgangspunt vier, aangegeven dat woningen zo mogelijk worden toegewezen aan Rijswijkse ingezetenen. Hoe gaat de gemeente Rijswijk woningzoekenden voorrang geven? We zitten in een regionale woningmarkt, ik ben erg benieuwd hoe de wethouder dit ziet, want zoals in de beeldvormende presentatie door de indiener van de motie is aangegeven, het gaat niet om mensen uit Rijswijk specifiek, maar het gaat om het creëren van woningen voor een specifieke doelgroep. Het lijkt me dat deze doelgroep niet alleen uit Rijswijk komt. De huisvestingsverordening heb ik erop nageslagen en die geeft hier ook niet echt een uitsluitsel over of dit überhaupt wel mogelijk is. Misschien kan de wethouder dat even ophelderen.

Dan heb ik nog een vraag. Is de gevraagde investering nou 2,9 miljoen of 2,75 miljoen? Want in het raadsvoorstel komen beide bedragen in dezelfde alinea voor, dus ook daar graag opheldering over. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Ga ik over naar de heer Veerman, van D66. U heeft al antwoord gekregen op eerder door u gestelde vragen, technisch. De heer Veerman D66: Klopt. De heer Veerman D66: Dank u wel, voorzitter en ook bedankt voor het beantwoorden van die vragen inderdaad, om de vergadering niet nog langer te laten duren dan die al duurt. Nog twee aanvullende vragen die ook door de heer Mark Wit gesteld werden, ambtelijke operaties, Vidomes. Daar heb ik toch wel even een aanvullende vraag over in hoeverre dat nu staat, die gesprekken zijn verlopen en als tweede inderdaad of er andere corporaties op ons grondgebied eventueel ook een taak daarin zouden kunnen vervullen. Dat zijn mijn twee aanvullende vragen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ga ik over naar de VVD, de heer Oelen. De heer Oelen VVD: . Ja, dank u wel, voorzitter. Dank, college, voor dit raadsvoorstel. Ik heb een aantal vragen ook. Ik zie in het raadsvoorstel dat er twee besluiten worden gevraagd. Het eerste is dat er geen wensen of bedenkingen inhoudelijk tegen dit voorstel wordt ingediend. Nou, dat begrijp ik vanuit de regelgeving.

De andere vraag vanuit het besluit is of de raad ermee wil instemmen dat de benodigde financiering vanuit het Groeifonds wordt betaald en volgens mij is dat wat problematisch om dat in dit voorstel aan de raad voor te leggen, want we hebben namelijk hier bepaalde afspraken over gemaakt, namelijk dat er een afwegingskader dan zou worden gemaakt over de vraag moet deze investering wel of niet dan vanuit dat groeifonds worden gedaan? En daar ontbreekt het in dit voorstel aan en er wordt ook in het voorstel gezegd dat dat ergens in juli nog aan de raad zal worden voorgelegd. Dus meer procedureel zou ik mij kunnen voorstellen dat het eerste besluit wel wordt gevraagd, maar dat het tweede besluit op dit moment niet wordt gevraagd, want de raad kan niet anders dan op het totale voorstel nee te zeggen. Ik zie graag de reactie van de wethouder tegemoet en het kan eventueel ook vanuit de wethouder van financiën zijn die uiteindelijk over het Groeifonds gaat, de besteding van de gelden in ieder geval daarvan. De tweede vraag die ik heb, voor het Woonfonds voorziet in een bijdrage van de gemeente, daar is een bepaald bedrag mee gemoeid, geeft al aan dat het vrij onduidelijk is hoe groot dat bedrag nou exact moet zijn. Ik heb ook nog een vraag over andere kosten die hiermee zijn gemoeid, want u heeft vrij ruim gebruik gemaakt van allerlei externe financiers: advocatenkantoren.