Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028.pdf

Gezonde leefstijl bij jongeren. Wat willen we bereiken? (coalitieakkoord) We stimuleren een gezonde levensstijl bij jongeren van 5 tot 18 jaar. Samen met sportverenigingen onderzoeken we hoe drempels om te gaan sporten weggenomen kunnen worden en hoe de Ridderkerkpas hiervoor ingezet kan worden.

Wat gaan we daarvoor doen? (collegeprogramma) 

122 - Onderzoek drempels wegnemen sport voor kinderen 5 tot 18 jaar. In combinatie met onderzoek naar mogelijkheid inzetten Ridderkerkpas.

Dit onderzoek bestaat uit verschillende delen, waaronder een onderzoek in samenwerking met NOC*NSF. Het gehele onderzoek zal betrokken worden bij de nota Sport en spelen. Het onderzoek van NOC*NSF heeft inmiddels plaatsgevonden. In het vierde kwartaal van 2024 zal het onderzoek verder vervolg krijgen. Ook zal er begin gemaakt zijn met de nota Sport. In 2025 gaan we met de acties aan de slag die voortkomen uit het onderzoek zodanig dat drempels weggenomen worden en er meer Ridderkerkse kinderen bij een vereniging zijn aangesloten en/of aan het sporten zijn.

Een groen Ridderkerk. Wat willen we bereiken? (coalitieakkoord) Ridderkerk is een groene gemeente, maar in de bebouwde kom is in onze gemeente de groene ruimte vaak een schaars goed. Groen moet concurreren met de bouw van nieuwe woningen, verharding van straten en pleinen en het bouwen van bedrijventerreinen. We motiveren inwoners om de tuinen te vergroenen. Groen is belangrijk voor de klimaatbestendigheid van de gemeente, de biodiversiteit en de leefbaarheid voor de inwoners. Groen als multifunctionele oplossing – denk aan waterberging, verminderen van hittestress, voorkomen van verloedering van de woonomgeving, stimuleren van beweging en dergelijke – is een investering die zich op vele fronten terugverdient. Daarom investeren we in een groen Ridderkerk.

Wat gaan we daarvoor doen? (collegeprogramma) 

126 - We maken een gebiedsvisie voor De Gorzen waarbij ook het gemeentedepot wordt meegenomen. We richten ons op een verdere optimalisering van de inrichting van het park met sportief recreatieve voorzieningen.

In 2025 worden de volgende onderzoeken uitgevoerd:  Bodemonderzoek gehele gebied, inclusief gemeentewerf.  Boomveiligheidsinspectie gehele gebied.  Onderzoek ontmanteling Gemeentewerf opslag materiaal De Gorzen.  Onderzoek sportief recreatieve voorzieningen.

30

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

Wat mag het kosten? Exploitatie

Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 na wijziging

Lasten 5.1:Sportbeleid en activering

-1.357.900

-1.300.500

-1.291.400

-1.267.000

-1.267.000

5.2:Sportaccommodaties

-4.837.200

-4.460.600

-4.624.100

-4.581.600

-4.558.700

5.3:Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

-1.189.600

-1.215.300

-1.258.800

-1.258.600

-1.257.900

5.4:Musea

-374.300

-203.800

-203.500

-203.300

-203.100

5.5:Cultureel erfgoed

-97.600

-114.700

-114.700

-114.700

-114.700

-1.319.200

-1.356.500

-1.356.500

-1.356.400

-1.356.400

5.6:Media 5.7:Openbaar groen en (openlucht) recreatie

-7.554.000

-7.375.500

-7.374.400

-7.269.000

-7.199.700

Totaal Lasten

-16.729.800

-16.026.900

-16.223.400

-16.050.600

-15.957.500

Baten 5.1:Sportbeleid en activering

320.900

320.900

302.000

0

0

1.502.600

1.540.300

1.540.300

1.540.300

1.540.300

5.5:Cultureel erfgoed

16.000

16.400

16.400

16.400

16.400

5.6:Media

77.000

78.900

78.900

78.900

78.900

5.7:Openbaar groen en (openlucht) recreatie

16.700

17.100

17.100

17.100

17.100

1.933.200

1.973.600

1.954.700

1.652.700

1.652.700

-14.796.600

-14.053.300

-14.268.700

-14.397.900

-14.304.800

0.10:Mutaties reserves

-4.303.900

-255.000

-255.000

-255.000

-255.000

Totaal Stortingen

-4.303.900

-255.000

-255.000

-255.000

-255.000

0.10:Mutaties reserves

2.115.100

639.900

695.500

463.600

463.600

Totaal Onttrekkingen

2.115.100

639.900

695.500

463.600

463.600

Saldo - Reserves

-2.188.800

384.900

440.500

208.600

208.600

Begroot resultaat

-16.985.400

-13.668.400

-13.828.200

-14.189.300

-14.096.200

5.2:Sportaccommodaties

Totaal Baten Saldo - Lasten en baten Stortingen

Onttrekkingen

Toelichting 5.2 Sportaccommodaties Omschrijving

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Verschil 2024-2025

5.2:Sportaccommodaties Lasten

-4.837.200

-4.460.600

Baten

1.502.600

1.540.300

376.600 37.700

Totaal 5.2:Sportaccommodaties

-3.334.600

-2.920.300

414.300

Groene sportvelden en terreinen Ridderkerk (voordeel € 410.400)  In de 2e Tussenrapportage 2023 is een bedrag geraamd voor 2024 in verband met het doorschuiven van de sloop van het clubgebouw van de Rowdies en een vergoeding hiervoor voor de Rowdies (voordeel € 346.600).  Diverse mutaties kleiner dan € 100.000 (voordeel € 63.800). Overige verschillen kleiner dan € 100.000 (voordeel € 3.900)

Toelichting 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie Omschrijving

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Verschil 2024-2025

5.7:Openbaar groen en (openlucht) recreatie Lasten

-7.554.000

-7.375.500

Baten

16.700

17.100

400

-7.537.300

-7.358.400

178.900

Totaal 5.7:Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

178.500

31

Planmatig onderhoud bomen (nadeel € 102.200) In 2025 wordt extra geraamd voor de uitvoering van het Groenbeheerplan 2024-2028. Groenvisie (voordeel € 390.400) De geraamde bedragen voor de Groenvisie zijn opgenomen in de begroting tot en met het jaar 2024. Daarnaast is er in de 1e Tussenrapportage 2024 een doorgeschoven prestatie uit de Jaarstukken 2023 opgenomen voor diverse vergroeningsprojecten Groenvisie. Volksfeesten (nadeel € 100.700)  In 2025 viert Nederland 80 jaar vrijheid. In Ridderkerk volgt een lokale vertaalslag van deze belangrijke viering. Hiervoor wordt budget gereserveerd (nadeel € 100.000).  Diverse mutaties kleiner dan € 100.000 (nadeel € 700) Sanering grond Pumptrackbaan Rivieroever (voordeel € 280.000) Er is in de 2e Tussenrapportage 2023 voor 2024 een raming opgenomen voor de sanering van grond in het ontwikkelingsgebied rond de rivier De Noord. Toerekening personeelskosten naar programma's (nadeel € 244.200) De toerekening van de personeelskosten naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer. Overige verschillen kleiner dan € 100.000 (nadeel € 44.400)

Toelichting 0.10 Mutaties reserves Omschrijving

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Verschil 2024-2025

0.10:Mutaties reserves Stortingen

-4.303.900

-255.000

4.048.900

Onttrekkingen

2.115.100

639.900

-1.475.200

Totaal 0.10:Mutaties reserves

-2.188.800

384.900

2.573.700

Algemene reserve (nadeel € 615.000) In de 2e Tussenrapportage 2023 is een aantal kosten doorgeschoven naar 2024, waardoor ook de dekking doorschuift. De onderwerpen zijn onderzoek naar locaties voor omheinde hondenlosloopgebieden, sanering van grond voor gebiedsontwikkeling langs de rivier de Noord, dijkenvisie, visie op agrarische gronden en het Molukse monument. Daarnaast is er post geraamd voor de dekking van het collegeprogramma. Verder is er in de 1e Tussenrapportage 2024 ramingen opgenomen voor dekking van doorgeschoven prestaties uit de Jaarstukken 2023. Het betreft het opstellen van de Cultuurnota, de nota Sport en spelen en een onderzoek naar het wegnemen van drempels voor sporten voor 5 - 18 jarigen. Reserve integraal accommodatieplan (nadeel € 448.000) Er is een dekking opgenomen in de 2e Tussenrapportage 2023 voor de sloop van het clubhuis en een vergoeding voor de Rowdies. Reserve Groenvisie (nadeel € 371.800) In de Kadernota 2021 is er een inzet van de reserve Groenvisie geraamd tot en met 2024. Daarnaast is er in de 1e Tussenrapportage 2024 een dekking geraamd voor de doorgeschoven prestatie uit de Jaarstukken 2023 voor diverse vergroeningsprojecten ten laste van de Groenvisie.

Afschrijvingsreserve Muziekschool COM-gebouw bouwkundig/installaties en Afschrijvingsreserve Bouw Sportzaal Gemini bouwkundig/installaties/inrichting (voordeel € 4.040.200) In 2024 wordt incidenteel gestort voor de vorming van afschrijvingsreserves (bouwkundig, installaties en inrichting) voor Muziekschool COM-gebouw en bouw sportzaal Gemini (inzet van de reserve Incidentele en toekomstige investeringen in 2024) Vanaf 2025 vervallen deze incidentele stortingen. Overige verschillen kleiner dan € 100.000 (nadeel € 31.700)

32

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

Beleidsdocumenten Vastgesteld door college

Document Archeologieverordening Ridderkerk 2013

Vastgesteld door raad

Te herzien/ nieuw beleid

X

Beleidsuitgangspunten Bomen en zonnepanelen gemeente Ridderkerk

X

Cultuureducatie in de breedte

X

Cultuurhistorische waardenkaart buitengebied Ridderkerk

X

Cultuurhistorische waardenkaart centrum Ridderkerk

X

Cultuurhistorische waardenkaart woongebieden Ridderkerk

X

Erfgoedbeleid - Cultuurlandschap en historische stedenbouw

X

X

Erfgoedbeleid Ridderkerk Algemeen deel

X

Gebedshuizen Ridderkerk 2024

X

Groenbeheerplan 2024 – 2028 Gemeente Ridderkerk

X

Nota Evenementenbeleid 2023

X

Onkruidbestrijdingsplan 2022

X

Rapport Werken vanuit ecologie

X

Subsidieregeling Cultuur voor iedereen

X

Subsidieregeling Vergroenen Particuliere Tuinen Ridderkerk 2023-2024

X

Subsidieverordening onroerend cultureel erfgoed Ridderkerk 2013

X

Waalvisie Uitvoeringsprogramma

X

Wijzigingsplan archeologie bedrijventerrein Nieuw Reijerwaard

X

Beleidsindicatoren Omschrijving

Bron

Niet-sporters (%)

Waarstaatjegemeente.nl % inwoners dat niet sport ten opzichte van het totaal aantal inwoners

Eenheid/Toelichting

Waarde 55,3% (2022)

Het percentage niet-wekelijkse sporters ten opzichte van de bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet.

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

33

PROGRAMMA 7 SOCIAAL DOMEIN Een sociale (wijk)werkplaats. Wat willen we bereiken? (coalitieakkoord) We onderzoeken of een moderne vorm van een sociale (wijk)werkplaats een optie is om mensen die al langere tijd een uitkering krijgen weer aan het werk te krijgen of mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt onderdeel te laten zijn van onze maatschappij. We zetten daarbij in op intensieve begeleiding en een laagdrempelige aanpak.

Wat gaan we daarvoor doen? (collegeprogramma) 

146 - We onderzoeken of een sociale (wijk)werkplaats voor mensen die zijn aangewezen op bijvoorbeeld sociale activering en/of beschut werk in Ridderkerk haalbaar en uitvoerbaar is.

Samen met de Stichting Jong Vermogen gaan we op zoek naar nieuwe huisvesting, omdat de verhuurder de huur voor het huidige onderkomen met ingang van 1 januari 2025 heeft opgezegd. Aan de hand van de evaluaties/gesprekken en een door Stichting Jong Vermogen uit te werken bedrijfsplan bekijken we of de pilot leer-werkbedrijf een vaste plek in Ridderkerk kan krijgen.

De weg naar goede zorgvoorzieningen. Wat willen we bereiken? (coalitieakkoord) We vinden het belangrijk dat inwoners goed de weg weten te vinden naar zorgvoorzieningen. We maken de Wijkteams voor onze inwoners makkelijker benaderbaar. Oudere inwoners willen we bedienen met jaarlijkse huisbezoeken, om tijdig een goed beeld te krijgen van de ondersteuningsbehoefte van deze groep. Daarnaast willen we ze enthousiasmeren voor vrijwilligerswerk.

Wat gaan we daarvoor doen? (collegeprogramma) 

151 - We continueren de jaarlijkse huisbezoeken.

Voorheen werden jaarlijks 75-plussers uitgenodigd voor een bezoek aan huis, waarbij we aandacht hebben voor actuele informatievoorziening. Het blijkt dat veel 75-jarigen nog vitaal zijn en geen behoefte hebben aan een huisbezoek van Facet Ridderkerk. De leeftijd wordt in 2025 aangepast naar 80 jaar. 75-plussers kunnen altijd informatie krijgen wanneer ze deze opvragen.

Vroegtijdig signaleren van armoede- en schuldenproblematiek. Wat willen we bereiken? (coalitieakkoord) We hechten grote waarde aan het vroegtijdig signaleren van armoede- en schuldenproblematiek. We bevorderen het geven van voorlichting over omgaan met geld en digitaal welzijn.

Wat gaan we daarvoor doen? (collegeprogramma) 

167 - We gaan jongeren met financiële problemen helpen, zodat zij een financieel gezonde toekomst tegemoet gaan.

Op basis van de evaluatie die in december 2024 wordt gedeeld, zal in het eerste kwartaal 2025 in het vernieuwde meerjarig beleidsplan schuldhulpverlening worden uitgewerkt hoe we de hulp aan jongeren in de komende jaren gaan vormgeven. 

168 - We starten een pilot gezonde voeding op scholen.

Samen met Vet gezond starten we de pilot gezonde voeding op school. De projectleiders van Vet Gezond (vanuit Facet Ridderkerk) hebben scholen benaderd om een werkgroep te vormen.

34

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

Minimabeleid (meedoen). Wat willen we bereiken? Het bestrijden van armoede en het aanbieden van schuldhulpverlening.

Wat gaan we daarvoor doen? 

Schuldhulpverlening

We gaan hiervoor in het eerste kwartaal 2025 nieuw meerjarig beleid aanbieden ter besluitvorming.

Wonen, welzijn en zorg. Wat willen we bereiken? In samenwerking met onze maatschappelijke partners willen we bereiken dat inwoners zo lang mogelijk zelfstandig wonen in een vertrouwde omgeving, waarin men omziet naar elkaar, ook als inwoners daarbij zorg of ondersteuning nodig hebben. Dat kunnen we niet zonder de inzet van onze inwoners. Het veranderende zorglandschap vraagt inzet en verantwoordelijkheid van heel de samenleving. We willen daarom het bewustzijn verhogen onder inwoners en mantelzorgers over de ouder wordende samenleving en samen met partners en inwoners toegroeien naar een zorgzame gemeenschap. Naast bewustwording is het doel concrete handvatten te bieden om passend wonen, omzien naar elkaar en vitaal ouder worden vorm te geven. Dit draagt uiteindelijk ook bij aan het voorkomen dan wel uitstellen van een (zwaardere) zorgvraag binnen de Wmo, Zorgverzekeringswet en Wet langdurige zorg. De bewustwording is structureel nodig, aangezien de piek van de vergrijzing pas in 2040 verwacht wordt.

Wat gaan we daarvoor doen? 

Integraal Zorgakkoord

Met het Integraal Zorg Akkoord als uitgangspunt zetten we met onze samenwerkingspartners (onder andere Wooncompas en Facet) in op bewustwording bij onze inwoners van ontwikkelingen op het gebied van wonen, welzijn en zorg.

Gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond. Wat willen we bereiken? Wij willen dat inwoners zich optimaal kunnen ontwikkelen. Persoonlijke ontwikkeling vormt de basis voor welbevinden en zelfredzaamheid. Investeren in de persoonlijke ontwikkeling van jeugdige inwoners zien we daarom als belangrijke vorm van preventie. Het draagt bij aan de zelfstandigheid en vergroot het probleemoplossend vermogen en zelfbewustzijn. Als gevolg hiervan is de kans groter dat mensen actief mee kunnen doen in de samenleving en is het risico op ontwikkelingsachterstanden, materiële of immateriële problemen zoals schulden of psychische problemen kleiner. Wij willen tegelijkertijd ook dat de kosten voor deze persoonlijke ontwikkeling van jeugdige inwoners beheersbaar blijft. Zodat iedere jeugdige die dit nodig heeft er gebruik van kan maken.

Wat gaan we daarvoor doen? 

Samenwerking

Wij blijven onze wijkteams verder ontwikkelen, zodat zij op een steeds betere en adequatere wijze informatie, advies en/of ondersteuning kunnen bieden aan (jeugdige) inwoners op het gebied van welzijn, zorg, werk en inkomen. Daarnaast geven wij, daar waar het de binnen de invloedssfeer van de gemeente ligt, uitvoering aan de landelijke Hervormingsagenda Jeugd (HAJ). Langs die agenda werken we met het Rijk, gemeenten, aanbieders, professionals en cliëntenorganisaties aan een duurzaam stelsel voor de jeugd. En in regionaal verband gaan wij verder uitvoering geven aan de maatregelen van de Regionaal Bestuursopdracht Kostenbeheersing (GRJR).

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

35

Wat mag het kosten? Exploitatie

Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 na wijziging

Lasten 6.1:Samenkracht en burgerparticipatie

-8.120.300

-6.036.100

-5.798.500

-6.020.800

6.2:Toegang en eerstelijnvoorzieningen

-4.990.300

0

0

0

0

6.21:Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO

0

-79.000

-79.000

-79.000

-79.000

6.22:Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd

0

-417.300

-417.300

-417.300

-417.300

6.23:Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal

0

-4.986.400

-4.986.400

-4.986.400

-4.986.400

-20.319.700

-20.078.600

-19.978.600

-19.978.600

-19.978.600

6.3:Inkomensregelingen 6.4:WSW en Beschut werk

-6.017.500

-424.200

-436.500

-436.500

-436.500

-436.500

6.5:Arbeidsparticipatie

-1.681.800

-1.530.200

-1.530.200

-1.530.200

-1.530.200

6.6:Maatwerkvoorzieningen (WMO)

-2.910.500

0

0

0

0

6.60:Hulpmiddelen en diensten (WMO)

0

-2.949.600

-2.949.600

-2.949.600

-2.949.600

6.711:Huishoudelijke hulp (WMO)

0

-6.949.500

-6.936.200

-6.930.000

-6.930.000

6.712:Begeleiding (WMO)

0

-2.518.500

-2.518.500

-2.518.500

-2.518.500

6.713:Dagbesteding (WMO)

0

-1.070.200

-1.070.200

-1.070.200

-1.070.200

6.714:Overige maatwerkarrangementen (WMO)

0

-137.500

-137.500

-137.500

-137.500

6.71A:Huishoudelijke hulp (WMO)

-6.764.500

0

0

0

0

6.71B:Begeleiding (WMO)

-2.497.500

0

0

0

0

6.71C:Dagbesteding (WMO)

-1.084.500

0

0

0

0

6.71D:Overige maatwerkarrangementen (WMO)

-548.900

0

0

0

0

6.72A:Jeugdzorg begeleiding

-1.268.700

0

0

0

0

6.72B:Jeugdzorg behandeling

-4.743.100

0

0

0

0

6.72C:Jeugdhulp dagbesteding

-1.625.900

0

0

0

0

6.72D:Jeugdhulp zonder verblijf overig

-646.500

0

0

0

0

6.73A:Pleegzorg

-569.400

0

0

0

0

0

0

0

0

0

-3.757.100

0

0

0

0

0

0

0

0

0

-813.400

0

0

0

0

6.74C:Gesloten plaatsing

0

0

0

0

0

6.751:Jeugdhulp ambulant lokaal

0

-3.797.200

-3.797.200

-3.797.200

-3.797.200

6.752:Jeugdhulp ambulant regionaal

0

-3.540.500

-3.540.500

-3.540.500

-3.540.500

6.753:Jeugdhulp ambulant landelijk

0

-223.100

-223.100

-223.100

-223.100

6.761:Jeugdhulp met verblijf lokaal

0

-989.100

-989.100

-989.100

-989.100

6.762:Jeugdhulp met verblijf regionaal

0

-4.913.500

-4.913.500

-4.913.500

-4.913.500

6.763:Jeugdhulp met verblijf landelijk

0

-223.100

-223.100

-223.100

-223.100

6.791:PGB WMO

0

-638.000

-638.000

-638.000

-638.000

6.792:PGB Jeugd

0

-467.700

-467.700

-467.700

-467.700

6.811:Beschermd Wonen (WMO)

0

-34.000

-34.000

-34.000

-34.000

6.812:Maatschappelijke - en vrouwenopvang (WMO)

0

-116.000

-116.000

-116.000

-116.000

6.81A:Beschermd wonen (WMO)

-33.500

0

0

0

0

6.81B:Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)

-113.500

0

0

0

0

6.821:Jeugdbescherming

0

-782.000

-782.000

-782.000

-782.000

6.822:Jeugdreclassering

0

-782.000

-782.000

-782.000

-782.000

6.82A:Jeugdbescherming

-2.165.400

0

0

0

0

6.82B:Jeugdreclassering

0

0

0

0

0

6.92:Coördinatie en beleid Jeugd

0

-203.300

-203.300

-203.300

-203.300

-65.078.700

-63.898.900

-63.548.000

-63.764.100

-63.760.800

6.1:Samenkracht en burgerparticipatie

3.473.300

0

0

0

0

6.2:Toegang en eerstelijnvoorzieningen

0

0

0

0

0

6.73B:Gezinsgericht 6.73C:Jeugdhulp met verblijf overig 6.74A:Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf 6.74B:Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf

Totaal Lasten Baten

36

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

Exploitatie 6.23:Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal

Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 na wijziging 0

0

0

0

0

16.090.300

15.937.100

15.937.100

15.937.100

15.937.100

554.000

0

0

0

0

0

116.400

116.400

116.400

116.400

6.711:Huishoudelijke hulp (WMO)

0

184.300

827.000

819.800

819.800

6.71A:Huishoudelijke hulp (WMO)

31.300

0

0

0

0

6.791:PGB WMO

0

16.200

16.200

16.200

16.200

6.812:Maatschappelijke - en vrouwenopvang (WMO)

0

38.100

38.100

38.100

38.100

6.81B:Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)

37.200

0

0

0

0

6.3:Inkomensregelingen 6.6:Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.60:Hulpmiddelen en diensten (WMO)

Totaal Baten

20.186.100

16.292.100

16.934.800

16.927.600

16.927.600

Saldo - Lasten en baten

-44.892.600

-47.606.800

-46.613.200

-46.836.500

-46.833.200

0.10:Mutaties reserves

-6.215.000

0

0

0

0

Totaal Stortingen

-6.215.000

0

0

0

0

0.10:Mutaties reserves

1.180.000

246.000

0

332.500

332.500

Totaal Onttrekkingen

1.180.000

246.000

0

332.500

332.500

Saldo - Reserves

-5.035.000

246.000

0

332.500

332.500

Begroot resultaat

-49.927.600

-47.360.800

-46.613.200

-46.504.000

-46.500.700

Stortingen

Onttrekkingen

Toelichting financiële afwijkingen alle taakvelden, exclusief reserves Door de nieuwe verplichte taakveldenindeling en de daarbij behorende verschuivingen is het niet mogelijk een goede opsomming van de financiële afwijkingen per taakveld tussen de begroting 2024 na wijziging en de begroting 2025 te maken. Er is daarom gekozen om alle taakvelden samen te voegen en alle verschillen groter dan € 100.000 als geheel te benoemen in plaats van de gebruikelijke verdeling over de taakvelden. Omschrijving

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Verschil 2024-2025

07 Sociaal Domein Lasten

-65.078.700

-63.898.900

1.179.800

Baten

20.186.100

16.292.100

-3.894.000

Totaal 07 Sociaal Domein

-44.892.600

-47.606.800

-2.714.200

Minimabeleid (voordeel € 240.100) In de 1e Tussenrapportage 2024 is geraamd voor de uitkering van de energietoeslag 2023 in het jaar 2024. Dit vervalt in 2025. Opvang Oekraïners (nadeel € 1.767.500) In de 1e Tussenrapportage 2024 is er een positief verschil tussen baten en lasten geraamd voor de opvang van Oekraïners welke niet geraamd is in 2025. Project Jong Vermogen (voordeel € 183.900) In de 1e Tussenrapportage 2023 zijn ramingen opgenomen voor het project Jong Vermogen. De kosten zijn geraamd voor de jaren 2023 en 2024. Wmo Huishoudelijke verzorging ZIN (nadeel € 465.200) Vanaf 2025 is er een bijstelling van het Integraal zorgakkoord ingevolge meicirculaire gemeentefonds 2023. Wmo Eigen bijdrage (nadeel € 271.900) Vanaf 2025 wijzigt de wijze van financiering van de eigen bijdragen Wmo. De mutatie is ingevolge meicirculaire gemeentefonds 2023.

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

37

Wmo Algemene voorzieningen (voordeel € 355.800) In de 1e Tussenrapportage 2024 zijn doorgeschoven prestaties uit de Jaarstukken 2023 opgenomen voor middelen uit het innovatiebudget. Inzet in wijkteams (voordeel € 208.700) In de 1e Tussenrapportage 2024 is een doorgeschoven prestatie uit de Jaarstukken 2023 opgenomen voor het wegwerken van wachtlijsten en voor uitvoering van maatregelenpakket van de GR Jeugdhulp Rijnmond. Lokale jeugdhulp PGB (voordeel € 178.800) Middels de 1e Tussenrapportage 2024 zijn de begrote bedragen per opdracht gecorrigeerd naar de verwachtte trend vanuit de gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond. Bijdrage GR Jeugdhulp Rijnmond (nadeel € 929.200) Middels de 1e Tussenrapportage 2024 zijn de begrote bedragen per opdracht gecorrigeerd naar de verwachtte trend vanuit de gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond. Overige verschillen kleiner dan € 100.000 (nadeel € 447.700)

Toelichting 0.10 Mutaties reserves Omschrijving

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Verschil 2024-2025

0.10:Mutaties reserves Stortingen

-6.215.000

0

Onttrekkingen

1.180.000

246.000

6.215.000 -934.000

Totaal 0.10:Mutaties reserves

-5.035.000

246.000

5.281.000

RK Mutatie algemene reserve (nadeel € 451.000) In de 1e Tussenrapportage 2024 zijn ramingen opgenomen voor de doorgeschoven prestaties uit de Jaarstukken 2023 voor dekking van het wegwerken wachtlijsten en uitvoeringsmatregelen GR Jeugdhulp Rijnmond. RK Mutatie reserve innovatiefonds Sociaal Domein (nadeel € 483.000) In de 1e Tussenrapportage 2024 zijn ramingen opgenomen voor de doorgeschoven prestaties uit de Jaarstukken 2023 voor dekking van middelen uit het innovatiebudget en de pilot voor het opkopen van schulden van jongeren. RK Mutatie KLR Jongerencentrum De Loods/Gooth buitenruimte/inrichting/installaties (voordeel € 6.215.000) In 2024 wordt incidenteel gestort voor de vorming van de afschrijvingsreserves voor jongerencentrum de Loods/Gooth (inclusief inrichting en buitenruimte € 6.215.000).

Beleidsdocumenten Vastgesteld door college

Document Actieplan Samenredzaamheid Ridderkerk

X

Actieplan voorkomen en bestrijden alcohol-/drugsgebruik 2016-2019

X

Afwegingskader Marktinitiatieven Wonen, Welzijn en Zorg Gemeente Ridderkerk

X

Vastgesteld door raad

Algemene subsidieverordening Ridderkerk 2018

X

Beleidskader Doelgroepenvervoer ‘Hoogwaardig en toekomstbestendig onderweg’

X

Beleidsnota Integraal Beleid Sociaal Domein 2021

X

Beleidsplan toezicht en handhaving Sociaal domein

X

Beleidsregels bekostiging leerlingenvervoer Ridderkerk 2023

X

Beleidsregels Bestuurlijke Boete Participatiewet, IOAW en IOAZ 2023 gemeente Ridderkerk

X

Beleidsregels Bijzondere Bijstand Ridderkerk 2021

X

Beleidsregels Brede Ondersteuning Toeslagenaffaire

X

Beleidsregels Inkomen en Vermogen 2023 gemeente Ridderkerk

X

Beleidsregels Krediethypotheek 2023 gemeente Ridderkerk

X

38

Te herzien/ nieuw beleid

X

X

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

Vastgesteld door college

Document Beleidsregels leefgeld ontheemden Oekraïne gemeente Ridderkerk

Vastgesteld door raad

Te herzien/ nieuw beleid

X

Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning Gemeente Ridderkerk 2024

X

Beleidsregels Parttime Ondernemen 2023 gemeente Ridderkerk

X

Beleidsregels pilot opkopen schulden jongeren gemeente Ridderkerk 2023

X

Beleidsregels schuldhulpverlening gemeente Ridderkerk 2023

X

Beleidsregels studietoeslag gemeente Ridderkerk 2022

X

Beleidsregels Terugvordering en Verhaal 2023 gemeente Ridderkerk

X

Convenant dementievriendelijk Ridderkerk

X

Convenant opvang vluchtelingen en huisvesting vergunninghouders RotterdamRijnmond 2023-2025

X

Convenant Uitvoering woonplaatsbeginsel Jeugdwet

X

Handhavings- en Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ Ridderkerk 2020

X

Jeugdparticipatie gemeente Ridderkerk 2020-2024

X

Kadernotitie subsidiebeleid 2018 - 2022 Ridderkerk

X

X

Klachtenregeling sociaal domein gemeente Ridderkerk 2022

X

X

Lokale inbedding dranghulpverlening

X

Lokale Inclusie Agenda gemeente Ridderkerk

X

Minimabeleid en Plan Schuldhulpverlening 2020 - 2024

X

Nadere regels jeugdhulp gemeente Ridderkerk 2023

X X

Nadere regels maatschappelijke ondersteuning gemeente Ridderkerk 2024

X

Nadere Regels Sociaal Beheer Ridderkerk 2022

X

Nadere subsidie regeling Innovatie, Preventie en Maatschappelijke Initiatieven Ridderkerk

X

Notitie Sociaal Beheer Ridderkerk

X

X

Plan ondersteuning kinderen en jongeren in armoede en bij (v)echtscheiding Ridderkerk 2024

X

Plan van aanpak Kansrijke Start 2024 – 2026

X

Regeling tegemoetkoming kosten kinderopvang 2023 gemeente Ridderkerk

X

Regionaal Beleidsplan Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen 2022-2026

X

Regiovisie Jeugdhulp regio Rijnmond ‘Nabij en passend’

X

Verordening Beslistermijn Schuldhulpverlening Gemeente Ridderkerk 2021

X

Verordening Burgeradviesraad Sociaal Domein Ridderkerk 2023

X

Verordening individuele inkomenstoeslag Ridderkerk 2023

X

Verordening Jeugdhulp gemeente Ridderkerk 2022

X

X

Verordening Meedoen Ridderkerk

X

X

Verordening Re-integratie, Loonkostensubsidie en Tegenprestatie Ridderkerk 2023

X

Beleidsindicatoren Omschrijving

Bron

Banen

Waarstaatjegemeente.nl Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15-64 jaar

Eenheid/Toelichting

Waarde 795,2

Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar. Jongeren met een delict Waarstaatjegemeente.nl % jongeren van 12 t/m 21 jaar voor de rechter

2,0% (2022)

Het percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. Kinderen in uitkeringsgezinnen

Waarstaatjegemeente.nl % kinderen tot 18 jaar

7,0% (2022)

Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) verstaan. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS.

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

39

Omschrijving

Bron

Eenheid/Toelichting

Netto arbeidsparticipatie Waarstaatjegemeente.nl % werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking

Waarde 72,8%

Het aandeel van de werkzame beroepsbevolking in de bevolking (beroeps- en niet-beroepsbevolking). Deze definitie heeft betrekking op personen die in Nederland wonen (exclusief de institutionele bevolking). Werkloze jongeren

Waarstaatjegemeente.nl % in de leeftijd van 16 t/m 22 jaar

1,0% (2022)

Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV WERKbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het VerweyJonker. Personen met een bijstandsuitkering

Waarstaatjegemeente.nl Aantal per 10.000 inwoners

317,4

Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen. Lopende reintegratietraject

Waarstaatjegemeente.nl Aantal per 10.000 inwoners van 15-64 jaar

172,8

Het aantal re-integratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. Jongeren met jeugdhulp Waarstaatjegemeente.nl % van alle jongeren tot 18 jaar

11,0%

In percentage van alle jongeren tot 18 jaar, per 1 januari Hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014), en in natura door de zorgaanbieder is geleverd. PGB gefinancierde hulp en zorg valt hier dus buiten. Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. Zorg in Natura wordt direct vergoed aan de zorgverlener zonder tussenkomst van de zorggebruiker. In het kader van de jeugdzorg betekent dit dat de hulp rechtstreeks door de gemeente wordt vergoed. Persoonsgebonden budget (PGB)is een geldbedrag waarmee de zorggebruiker zelf zorg, begeleiding, hulp, hulpmiddelen of voorzieningen in kan kopen. Deze wordt verstrekt via de Sociale verzekeringsbank (SVB) maar is ook afkomstig van de gemeente. Jongeren met jeugdbescherming

Waarstaatjegemeente.nl % van alle jongeren tot 18 jaar

1,1%

In percentage van alle jongeren tot 18 jaar, per 1 januari Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan 'onder toezicht gesteld' of ‘onder voogdij geplaatst’. Jongeren met jeugdreclassering

Waarstaatjegemeente.nl % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

0,5%

In percentage van alle jongeren in de leeftijd van 12 tot 23 jaar, per 1 januari Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie of leerplichtambtenaar in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Indien de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder de overtreding of het misdrijf is begaan daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld bij jongvolwassenen met een verstandelijke beperking, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot en met 22 jaar. De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringswerker om te voorkomen dat hij of zij opnieuw de fout ingaat. Jeugdreclassering kan worden opgelegd door de kinderrechter of de officier van Justitie. Jeugdreclassering kan ook op initiatief van de Raad voor de Kinderbescherming in het vrijwillige kader worden opgestart. Cliënten met Monitor Sociaal Domein Aantal per 10.000 inwoners maatwerkarrangementen Wmo Wmo

820,0

Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkvoorziening is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmogegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten.

40

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

PROGRAMMA 8 VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU Bedrijventerrein Nieuw Reijerwaard. Wat willen we bereiken? (coalitieakkoord) Op bedrijventerrein Nieuw Reijerwaard zijn drie hoge windmolens gepland. Indien het project financieel niet haalbaar is zullen we de provincie Zuid-Holland verzoeken om de claim te schrappen. Als alternatief voor de invulling van de provinciale opgave en mits ruimtelijke inpasbaar staan we open voor kleinere windmolens bij bedrijven indien deze geen overlast voor de omgeving veroorzaken.

Wat gaan we daarvoor doen? (collegeprogramma) 

181 - Mochten de drie windmolens op Nieuw Reijerwaard financieel niet haalbaar zijn verzoeken we de provincie om de claim te schrappen, vervolgens stellen we een beleidskader kleinere windmolens op.

Op dit moment ligt het onderzoek naar de windturbines in Nieuw Reijerwaard stil. Eerst moet er meer duidelijkheid ontstaan over de plaatsing van de 380 kV hoogspanningsverbinding. Afhankelijk van het traject moet blijken of plaatsing van windturbines mogelijk is. Onder de regie van de gemeente en in samenwerking met lokale ondernemers wordt gekeken of realisatie mogelijk is. Duidelijkheid wordt in 2025 verwacht.

Optimalisatie van het afvalplan. Wat willen we bereiken? (coalitieakkoord) Instrumenten worden ontwikkeld en het afvalplan wordt geoptimaliseerd om het nu reeds goede afvalscheidingscijfer verder te verbeteren. In het afvalinzamelingsbeleid staat het principe ‘de vervuiler betaalt’ niet ter discussie. Voor een eerlijke verdeling van de lasten maakt het betalen per lediging of klepbeweging plaats voor een vast jaarlijks bedrag per één-, twee- of meerpersoonshuishoudens. Deze wijziging zal niet leiden tot een stijging van kosten. De tarieven zijn gebaseerd op kostendekkendheid van het inzamelsysteem.

Wat gaan we daarvoor doen? (collegeprogramma) 

185 - We willen de huurders/gebruikers van woningen ontlasten en onderzoeken daartoe de mogelijkheid om de rioolheffing volledig bij eigenaren in rekening te brengen.

Het (vervolg)onderzoek naar de mogelijkheden rondom de rioolheffing is opgestart. In 2025 zal dit een vervolg krijgen. 

186 - De afvalpas wordt indien mogelijk digitaal beschikbaar voor de mobiele telefoon.

De mogelijkheden om de afvalpas digitaal beschikbaar te maken worden onderzocht.

Prettige en schone leefomgeving. Wat willen we bereiken? (coalitieakkoord) Naast een prettige leefomgeving hechten we ook waarde aan een schone leefomgeving. Het zwerfafval in de openbare ruimte is voor velen een doorn in het oog. De komende jaren willen we samen met inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners inzetten op het voorkomen van zwerfafval.

Wat gaan we daarvoor doen? (collegeprogramma) 

189 - We reduceren geluidsoverlast door verkeer. We stellen een nieuw Actieplan Geluid 2024 en verder op.

Uitgaande van het in 2024 vastgesteld Programma Geluid & Lucht, gaan we in 2025 aan de slag met de uitvoering van de acties uit het Programma. Belangrijke maatregel uit het programma om geluidsoverlast door verkeer te reduceren is het aanbrengen van stil asfalt. Daarnaast bevat het programma een subsidieregeling om hoogbelaste woning (veroorzaakt door wegverkeer) goed te

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

41

isoleren. Tevens bevat het programma acties op dit gebied als een campagne tegen asociaal rijgedrag in samenwerking met de politie en de boa's en het geven van voorlichting. 

190 - We zetten waar mogelijk in op verbetering van de luchtkwaliteit en het terugdringen van fijnstof. We stellen een nieuw Actieplan Lucht 2023 en verder op.

Uitgaande van het in 2024 vastgesteld Programma Geluid & Lucht, gaan we in 2025 aan de slag met de uitvoering van de acties uit het Programma. Voor Luchtkwaliteit gaan we aan de slag met de acties uit het Uitvoeringsprogramma van het SLA (Schone Lucht Akkoord) en het opzetten van campagnes over houtstook. 

191 - We zetten daar waar het kan in op het verlagen van de maximumsnelheid van 50 kilometer per uur naar 30 kilometer per uur binnen de bebouwde kom met uitzondering van ontsluitingswegen.

In het eerste kwartaal van 2024 is Mobycon gestart met het onderzoek voor nieuwe wegcategorisering voor de gemeente Ridderkerk met als uitgangspunt 30 km per uur tenzij. Naar verwachting zijn de resultaten van dit onderzoek in het vierde kwartaal van 2024 beschikbaar. In het eerste kwartaal van 2025 worden de resultaten aangeboden aan de gemeenteraad. 

192 - We stellen een plan van aanpak verminderen geluidsoverlast Rotterdamseweg op.

Uitgaande van het in 2024 vastgesteld Programma Geluid & Lucht, gaan we in 2025 aan de slag met de uitvoering van de acties uit het Programma. Maatregelen zoals een geluidsscherm zijn daarin afgewogen maar blijken niet doelmatig. Wel wordt er geluidsstil asfalt aangebracht te zijner tijd en komen woningen in aanmerking voor de subsidieregeling. 

193 - We zetten in op het vereenvoudigen van het melden van zwerfafval door middel van QRcodes op de ondergrondse containers.

In 2025 worden (ondergrondse) containers voorzien van duidelijke communicatie over de juiste afvalstromen en regels over aanbieden. Ook een QR-code kan een plek krijgen in deze communicatie.

Fijnstofuitstoot en geluidsoverlast rondom de snelwegen. Wat willen we bereiken? (coalitieakkoord) Ridderkerk wordt doorkruist door de snelwegen A15, A16, A38 en de Rotterdamseweg. Om de continue fijnstofuitstoot op te vangen zorgen we voor vegetatie rondom de snelwegen. Ook planten we extra bomen om geluidsoverlast te reduceren. Waar mogelijk nemen we maatregelen om geluidsoverlast van verkeer te verminderen.

Wat gaan we daarvoor doen? (collegeprogramma) 

201 - Bij de aanpak van het Oosterpark wordt gekeken op welke manier we extra vegetatie kunnen toevoegen om de groenstructuur en biodiversiteit te versterken.

In 2025 wordt de uitvoering gestart, omdat de beroepstermijn is verlopen en er zijn geen beroepsprocedures met betrekking tot bestemmingsplan moeten worden doorlopen. Bij de uitvoering voeren we het groencompensatieplan uit. Hiermee borgen en verbeteren we de biodiversiteit van het groen in het Oosterpark.

Wat mag het kosten? Exploitatie

Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 na wijziging

Lasten 7.1:Volksgezondheid

-3.205.900

-3.329.100

-3.155.900

-2.722.200

-2.722.100

7.2:Riolering

-5.074.000

-5.062.500

-5.054.100

-5.134.600

-5.037.900

7.3:Afval

-6.547.700

-6.927.700

-6.919.400

-6.928.000

-7.051.400

7.4:Milieubeheer

-2.689.800

-2.392.700

-2.360.900

-2.360.800

-1.644.000

7.5:Begraafplaatsen en crematoria

-1.967.600

-2.041.300

-2.029.800

-2.003.400

-1.993.700

Totaal Lasten

-19.485.000

-19.753.300

-19.520.100

-19.149.000

-18.449.100

42

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

Exploitatie

Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 na wijziging

Baten 7.1:Volksgezondheid

606.700

606.700

433.600

0

0

7.2:Riolering

6.282.200

6.205.900

6.197.500

6.297.400

6.181.400

7.3:Afval

7.603.400

7.814.500

8.421.400

8.432.000

8.578.100

878.700

908.500

908.500

908.500

5.000

7.5:Begraafplaatsen en crematoria

1.473.100

1.704.200

1.706.500

1.708.900

1.711.200

Totaal Baten

16.844.100

17.239.800

17.667.500

17.346.800

16.475.700

Saldo - Lasten en baten

-2.640.900

-2.513.500

-1.852.600

-1.802.200

-1.973.400

0.10:Mutaties reserves

211.900

626.300

10.600

10.600

10.600

Totaal Onttrekkingen

211.900

626.300

10.600

10.600

10.600

Saldo - Reserves

211.900

626.300

10.600

10.600

10.600

Begroot resultaat

-2.429.000

-1.887.200

-1.842.000

-1.791.600

-1.962.800

7.4:Milieubeheer

Onttrekkingen

Toelichting 7.2 Riolering Omschrijving

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Verschil 2024-2025

7.2:Riolering Lasten

-5.074.000

-5.062.500

11.500

Baten

6.282.200

6.205.900

-76.300

Totaal 7.2:Riolering

1.208.200

1.143.400

-64.800

Riolering planmatig onderhoud (nadeel € 275.300)  Het saldo van de totale rioolexploitatie wordt verrekend met de voorziening beklemde middelen riolering. Door hogere baten rioolheffing en lagere lasten (in de 1e Tussenrapportage 2024 zijn hogere kosten voor reiniging en inspectie van de riolering en een hogere dekking voor het onderhoud van kolken geraamd) voor riolering hoeft er minder uit de voorziening te worden onttrokken (nadeel € 297.600).  Diverse mutaties kleiner dan € 100.000 (voordeel € 22.300). Overige gemalen (voordeel € 119.900)  Lagere energiekosten door lagere energietarieven Greenchoice (voordeel € 110.800).  Diverse mutaties kleiner dan € 100.000 (voordeel € 9.100). Baten rioolrecht (voordeel € 220.100) De hogere baten worden veroorzaakt door een hoger aantal aansluitingen en een hoger tarief voor de rioolheffing. Het aantal aansluitingen neemt toe door meer woningen en minder leegstand bij zowel woningen als niet-woningen. Het tarief voor de rioolheffing stijgt met 1,3%. In de begroting 2025 is uitgegaan van een kostendekkend tarief. Op basis van het Programma Stedelijk Water stijgen de tarieven met 2% exclusief inflatie. Doordat in 2025 sprake is van lagere lasten, met name door lagere energiekosten, is een tariefstijging met 1,3% voldoende. Overige verschillen kleiner dan € 100.000 (nadeel € 129.500)

Toelichting 7.3 Afval Omschrijving

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Verschil 2024-2025

7.3:Afval Lasten

-6.547.700

-6.927.700

Baten

7.603.400

7.814.500

211.100

Totaal 7.3:Afval

1.055.700

886.800

-168.900

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

-380.000

43

Afval de Gorzen (nadeel € 191.200)  Na de ontvlechting wordt het afval uit prullenbakken in de openbare ruimte, illegale stortingen en bijplaatsingen grof huishoudelijk afval verzameld op het gemeentedepot. Daar wordt het afval gesorteerd voor het transport naar de verwerker. Hiervoor worden containers gehuurd en worden er kosten gemaakt voor het transport en storten van het afval (nadeel € 130.200).  Diverse mutaties kleiner dan € 100.000 (nadeel € 61.000). Baten reinigingsrecht en afvalstoffenheffing (voordeel € 176.100)  Er is een hogere opbrengst door hogere kosten voor afvalverwerking. De hogere kosten worden namelijk verwerkt in de afvalstoffenheffing (voordeel € 175.600).  Diverse mutaties kleiner dan € 100.000 (voordeel € 500). Overige verschillen kleiner dan € 100.000 (nadeel € 153.800)

Toelichting 7.4 Milieubeheer Omschrijving

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Verschil 2024-2025

7.4:Milieubeheer Lasten

-2.689.800

-2.392.700

Baten

878.700

908.500

29.800

-1.811.100

-1.484.200

326.900

Totaal 7.4:Milieubeheer

297.100

Duurzame energietransitie (voordeel € 307.200) In de Kadernota 2021 is tot en met 2024 jaarlijks € 1.000.000 geraamd voor het opstellen van wijkplannen volgens het klimaatakkoord. Het voordeel in 2025 wordt met name verklaard door daling ten opzichte van 2024 van het budget voor klimaatgelden en de dekking van personeelslasten door de CDOKE-middelen. CDOKE-middelen zijn middelen uit de tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid. Overige verschillen kleiner dan € 100.000 (voordeel € 19.700)

Toelichting 7.5 Begraafplaatsen en crematoria Omschrijving

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Verschil 2024-2025

7.5:Begraafplaatsen en crematoria Lasten

-1.967.600

-2.041.300

-73.700

Baten

1.473.100

1.704.200

231.100

Totaal 7.5:Begraafplaatsen en crematoria

-494.500

-337.100

157.400

Begraafplaatsen Algemeen (voordeel € 131.400)  De afkoopsommen voor onderhoud graven zijn bestemd voor toekomstig onderhoud en worden toegevoegd aan de voorziening onderhoud graven. Door hogere baten uit afkoopsommen is de storting in de voorziening ook hoger. Jaarlijks wordt een bedrag uit de voorziening aangewend ter dekking van de onderhoudskosten. De berekening van deze voorziening is geactualiseerd. Door een hoger aantal graven en hogere onderhoudskosten per graf is de aanwending van de voorziening structureel hoger (voordeel € 140.800).  Diverse mutaties kleiner dan € 100.000 (nadeel € 9.400). Overige verschillen kleiner dan € 100.000 (voordeel € 26.000)

Toelichting 0.10 Mutaties reserves Omschrijving

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Verschil 2024-2025

0.10:Mutaties reserves Onttrekkingen

211.900

626.300

414.400

Totaal 0.10:Mutaties reserves

211.900

626.300

414.400

44

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

Bestemmingsreserve afvalstoffenheffing (voordeel € 615.700) Ter dekking van hogere lasten op afval en daarbij het voorkomen van een forse stijging van het tarief afvalstoffenheffing wordt de bestemmingsreserve afvalstoffenheffing in 2025 aangewend. Overige verschillen kleiner dan € 100.000 (nadeel € 201.300)

Beleidsdocumenten Vastgesteld door college

Document Aanvalsplan ‘Ridderkerk zwerfafvalarm’

X

Actieplan geluid 2019-2023

X

Actieplan Luchtkwaliteit 2018-2022

X

Beleidsplan afval en grondstoffen 2019-2023

Vastgesteld door raad

X X

Bestuurlijke samenwerkingsovereenkomst werkregio BAR

X

Bodemkwaliteitskaart landbodem gemeente Ridderkerk Actualisatie 2023

X

Concessie laadinfrastructuur samenwerkende gemeenten

X

Convenant Klimaatadaptief Bouwen Ridderkerk

X

Convenant tussen het Gemeentebestuur van gemeente Ridderkerk en het Beleidsplatform Natuur, Milieu en Duurzaamheid Handboek kabels en leidingen Ridderkerk

Te herzien/ nieuw beleid

X

X

X X

Klimaatvisie Ridderkerk – De route naar 2050

X

Laadvisie Ridderkerk

X

X

Nota Bodembeheer 2021

X

Nota Gezondheidsbeleid Ridderkerk 2021 - 2025

X

Programma Geluid en Lucht 2025-2029

X

Programma Stedelijk Water 2023-2027

X

Regionale Energiestrategie Rotterdam Den Haag 1.0

X

Richtlijnen locatiebepaling GFT-cocons Ridderkerk

X

Richtlijnen locatiebepaling verzamelcontainers Ridderkerk

X

Schone Lucht Akkoord 2023

X

Strategie Klimaatadaptatie Gemeente Ridderkerk

X

Uitvoeringsagenda Klimaat adaptatie

X

Uitvoeringsbesluit Afvalstoffenverordening Ridderkerk 2022

X

Uitvoeringsprogramma Circulaire Samenleving Ridderkerk

X

X X

Uitvoeringsprogramma Fietsstimulering

X

Uitvoeringsprogramma Klimaatvisie Ridderkerk – De route naar 2050

X

Visie Externe veiligheid

X

Warmtevisie Ridderkerk ‘De route naar 2050’

X

X

Beleidsindicatoren Omschrijving

Bron

Omvang huishoudelijk afval

Waarstaatjegemeente.nl Hoeveelheid restafval per inwoner

Eenheid/Toelichting

Hernieuwbare elektriciteit

Waarstaatjegemeente.nl In %

Waarde 173 (2022)

Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval.

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

16,4% (2022)

45

PROGRAMMA 9 VOLKSHUISVESTING, LEEFOMGEVING EN STEDELIJKE VERNIEUWING De groene kraag van Ridderkerk. Wat willen we bereiken? (coalitieakkoord) Rond Ridderkerk ligt een groene kraag, met gebieden als het Reijerpark, het Oosterpark, de Gorzen, de Donckse velden en de Crezéepolder. Het is belangrijk dat deze groene kraag intact blijft.

Wat gaan we daarvoor doen? (collegeprogramma) 

129 - Vanuit de gebiedsvisie Rivieroevers onderzoeken en benutten we de kansen voor de aanleg van getijdennatuur: in combinatie met onderhoudswerkzaamheden en als onderdeel van ontwikkellocaties door marktpartijen.

De verkenning naar het realiseren van getijdennatuur langs de Noord vindt plaats in 2025. Hiervoor dienen de maatregelen die voortkomen uit het onderzoek naar de effecten van de rivier op de kade en de damwanden als uitgangspunt.

Goed onderhouden waterkeringen. Wat willen we bereiken? (coalitieakkoord) Onze waterkeringen dienen goed onderhouden te blijven om bijvoorbeeld dijkdoorbraken te voorkomen. Daar waar water niet goed afgevoerd kan worden, overwegen we om maatregelen als waterberging of het vergroenen van de ruimte te nemen.

Wat gaan we daarvoor doen? (collegeprogramma) 

206 - We werken actief samen met het waterschap en overleggen met hen om de waterveiligheid te waarborgen.

Zowel in de fysieke omgeving met de primaire en secundaire dijken, als met afspraken die we lokaal en regionaal maken over het eiland IJsselmonde voor wanneer zich een calamiteit voordoet. In 2025 gaan we kijken hoe we hierin concreter kunnen samenwerken, waarbij we meer aandacht gaan geven voor de regionale waterveiligheid op het eiland IJsselmonde.

Lokaal woonruimtebemiddelingssysteem. Wat willen we bereiken? (coalitieakkoord) Om onze inwoners een hogere kans te bieden op een huis in de eigen gemeente werken we aan een lokaal woonruimtebemiddelingssysteem.

Wat gaan we daarvoor doen? (collegeprogramma) 

214 - We onderzoeken de haalbaarheid van een lokaal woonruimtebemiddelingssysteem.

In 2025 ronden we de Huisvestingsverordening af. Hierin zijn ook wijzigingen in nieuwe landelijke wetgeving meegenomen. Na afronding wordt de verordening in hetzelfde jaar ter vaststelling aan de raad aangeboden.

Wooninformatie voor Ridderkerkse jongeren. Wat willen we bereiken? (coalitieakkoord) We vinden het van belang dat Ridderkerkse jongeren wanneer zij 18 worden, geïnformeerd worden over de mogelijkheden om een eerste woning te betrekken. Hierbij informeren we ze onder andere over het inschrijven in het woonruimtebemiddelingssysteem en over de starterslening.

Wat gaan we daarvoor doen? (collegeprogramma) 

46

216 - Middels een mediacampagne informeren we jongeren tijdig over de mogelijkheden om in te schrijven voor een huur- dan wel koopwoning.

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

In 2025 brengen we de mogelijkheden voor het vinden van huisvesting onder de aandacht van jongeren als onderdeel van de vernieuwing van het 18+ boekje. Ook wordt via sociale media frequenter gecommuniceerd over de inschrijfmogelijkheden in het woonruimtebemiddelingssyteem.

Hoogbouw in Ridderkerk. Wat willen we bereiken? (coalitieakkoord) De ruimte in Ridderkerk om woningen te bouwen is schaars. Bij herontwikkelingen van gestapelde woningen zoals bijvoorbeeld aan de Koninginneweg, staan we positief tegenover woningbouw maximaal tot en met zes lagen.

Wat gaan we daarvoor doen? (collegeprogramma) 

221 - We onderzoeken waar hoogbouw wenselijk is en waar niet en stellen een kaart op waarbij globaal en richtinggevend wordt aangegeven hoe hoog (in bouwlagen) bebouwing mag zijn. Daarbij wordt ook rekening gehouden met reeds vastgesteld beleid.

De hoogbouwvisie maakt deel uit van de te actualiseren Omgevingsvisie. Vaststelling van de omgevingsvisie staat gepland na de zomervakantie van 2025.

Locaties voor woningbouw in de komende jaren. Wat willen we bereiken? (coalitieakkoord) Er zijn een aantal locaties waar woningbouw in de komende jaren mogelijk wordt gemaakt. Gedacht wordt aan de voormalige Beverbol en het oude Gemini College. Daarnaast pakken we door op woningbouwontwikkeling rondom de voormalige gemeentewerf.

Wat gaan we daarvoor doen? (collegeprogramma) 

223 - In overleg met de buurt stellen we een gebiedsvisie op voor de herontwikkeling van het oude Gemini College en starten vervolgens een marktconsultatie en een aanbesteding.

De gebouwen van de voormalige Gemini worden in 2025, 2026 en 2027 gebruikt als tijdelijke huisvesting door verschillende scholen. Met het opstellen van de gebiedsvisie wordt niet voor 2026 gestart. 

224 - We stellen stedenbouwkundige randvoorwaarden op voor de het gebied PC Hooftpark en omgeving en zullen vervolgens een aanbesteding of marktconsultatie starten.

In 2025 wordt voor het Trelleborgterrein onderzocht of de ontwikkeling met een BOPA of een afwijking van een omgevingsplan kan worden gerealiseerd. De gemeente hanteert de gebiedsvisie PC Hoofstraat en omstreken als uitgangspunt voor de ontwikkeling van het gebied en heeft dit als randvoorwaarde aan de ontwikkelaar van het Trelleborgterrein meegegeven. De voormalige gemeentewerf zal ingebracht worden in de ontwikkeling van het gebied. Dit terrein is in 2025, 2026 en 2027 in gebruik als tijdelijke huisvesting voor OBS de Noord en vervolgens door CBS de Wingerd. 

228 - We gaan een Uitvoeringsnota Mobiliteit Slikkerveer opstellen.

We hadden gepland om dit project in 2024 te starten. Doordat verschillende projecten meer tijd gevraagd hebben dan vooraf voorzien (onderzoeken centrumring en nota Parkeernormen) hebben we moeten prioriteren. Daarom is de start nu gepland in 2025.

Herontwikkeling van de Koninginneweg. Wat willen we bereiken? (coalitieakkoord) Met het oog op de grote behoefte aan (nieuwe) woningen krijgt de voormalige Huishoudschool aan de Koninginneweg primair een woonbestemming. Met behoud van de status als gemeentelijk monument zien we mogelijkheden om het gebouw te transformeren naar woningen. Samen met onder andere Wooncompas werken we aan de herontwikkeling van de Koninginneweg als toegangspoort tot het centrum.

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

47

Wat gaan we daarvoor doen? (collegeprogramma) 

230 - We stellen stedenbouwkundige randvoorwaarden op voor de toegangspoort tot het centrum (gebied Koninginneweg, Huishoudschool, Joriskerk, SLOR (Stichting Lokale Omroep Ridderkerk)).

Samen met Wooncompas wordt gewerkt aan integrale omgevingsverkenning op het gehele gebied rondom de Koninginneweg. Naar verwachting zal de raad voor de zomer van 2025 kennisnemen van de integrale omgevingsverkenning. Daarna zal er een programma worden opgesteld. Het opstellen van dit programma zal naar verwachting doorlopen in 2026.

Combinatie van wonen en sporten voor gebied sportpark Bolnes. Wat willen we bereiken? (coalitieakkoord) Voor het gebied van sportpark Bolnes staan we voor een invulling met een combinatie van wonen en sporten. Daarbij geven we extra aandacht aan de verkeersafwikkeling.

Wat gaan we daarvoor doen? (collegeprogramma) 

233 - We inventariseren de wensen en behoeften voor sportpark Bolnes, hierbij houden we rekening met de uitkomsten van het verkeersonderzoek.

In 2025 starten we om de wensen en eisen van de verschillende stakeholders, waaronder de sportverengingen, te vertalen in een Programma van eisen wat zal worden verwerkt in een schetsontwerp voor het gebied. De benodigde investeringen om tot uitvoer van het plan over te gaan zullen aan de raad worden voorgelegd middels een raadsvoorstel.

Recreatieve invulling met sport en groen. Wat willen we bereiken? (coalitieakkoord) Voor de gronden tussen de Kruisweg en het Reijerpark onderzoeken we de mogelijkheden voor een recreatieve invulling met sport en groen. De gronden aan de Bolnesserkade en tussen de Mauritsweg en de Geerlaan behouden hun agrarische bestemming. Door heel Ridderkerk blijven de gronden met een agrarische bestemming zo veel als mogelijk hun bestemming behouden.

Wat gaan we daarvoor doen? (collegeprogramma) 

238 - We stellen een visie op over de agrarische gronden.

Het opstellen van de visie buitengebied (voorheen visie agrarische gronden) loopt parallel aan de actualisatie van de omgevingsvisie en haar Omgevingseffectrapportage. In de omgevingsvisie worden de belangen afgewogen en keuzes gemaakt die (mogelijk) effect hebben op het buitengebied. Het is belangrijk input te leveren vanuit het buitengebied aan de omgevingsvisie, maar ook de afwegingen uit de omgevingsvisie mee te nemen. In september 2025 wordt de Omgevingsvisie (inclusief visie buitengebied) ter vaststelling aan de gemeenteraad aangeboden.

Accommodaties voor maatschappelijke instellingen. Wat willen we bereiken? (coalitieakkoord) We dragen zorg voor goede huisvesting voor scholen. Gemeentelijke accommodaties worden ingezet voor bijvoorbeeld (wijk)verenigingen, jongerensozen en andere maatschappelijke partners. Het voormalig schoolgebouw aan de Randweg wordt geschikt gemaakt voor maatschappelijke instellingen.

Wat gaan we daarvoor doen? (collegeprogramma) 

242 - Onderzocht wordt hoe de locatie Randweg geschikt gemaakt kan worden om maatschappelijke partners te huisvesten.

Er wordt in 2025 gewerkt aan een plan tot herstructurering van Randweg 3 en verbonden gronden.

48

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

Kostprijsdekkende huur bij de verhuur van gemeentelijk vastgoed. Wat willen we bereiken? (coalitieakkoord) Bij de verhuur van gemeentelijk vastgoed vragen we aan onze maatschappelijke partners een kostprijsdekkende huur. Door middel van subsidie leveren we een bijdrage in de huurkosten. Hiermee worden de feitelijke kosten transparant. Voor de subsidie kunnen maatschappelijke tegenprestaties worden gevraagd.

Wat gaan we daarvoor doen? (collegeprogramma) 

246 - We starten als eerste met het in beeld brengen van kostprijsdekkende huur bij buiten sportaccommodaties. Gevolgd door binnen sportaccommodaties en overig maatschappelijk vastgoed.

In 2025 zal het project kostprijsdekkende huur verder uitgevoerd worden. De verenigingen worden hierbij meegenomen in de huurberekening en de nieuwe tarieven.

Wat mag het kosten? Exploitatie

Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 na wijziging

Lasten 8.1:Ruimte en leefomgeving

-2.565.500

-2.208.000

-2.023.900

-2.022.900

8.2:Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

-1.888.300

-383.300

-383.300

-383.300

-2.022.900 -383.200

8.3:Wonen en bouwen

-1.137.600

-1.138.000

-1.137.400

-1.136.800

-1.136.300

Totaal Lasten

-5.591.400

-3.729.300

-3.544.600

-3.543.000

-3.542.400

Baten 8.1:Ruimte en leefomgeving

109.800

112.600

112.600

112.600

112.600

8.2:Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

1.769.300

336.300

336.300

336.300

336.300

8.3:Wonen en bouwen

1.255.800

955.300

955.300

955.300

955.300

Totaal Baten

3.134.900

1.404.200

1.404.200

1.404.200

1.404.200

Saldo - Lasten en baten

-2.456.500

-2.325.100

-2.140.400

-2.138.800

-2.138.200

0.10:Mutaties reserves

-478.800

-478.800

-478.800

-478.800

-478.800

Totaal Stortingen

-478.800

-478.800

-478.800

-478.800

-478.800

0.10:Mutaties reserves

688.800

334.000

224.000

161.800

148.400

Totaal Onttrekkingen

688.800

334.000

224.000

161.800

148.400

Saldo - Reserves

210.000

-144.800

-254.800

-317.000

-330.400

Begroot resultaat

-2.246.500

-2.469.900

-2.395.200

-2.455.800

-2.468.600

Stortingen

Onttrekkingen

Toelichting 8.1 Ruimte en leefomgeving Omschrijving

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Verschil 2024-2025

8.1:Ruimte en leefomgeving Lasten

-2.565.500

-2.208.000

Baten

109.800

112.600

2.800

-2.455.700

-2.095.400

360.300

Totaal 8.1:Ruimte en leefomgeving

357.500

Gebiedsvisie Centrum-Oost (voordeel € 275.000) In de 1e Tussenrapportage 2024 is een doorgeschoven prestatie uit de Jaarstukken 2023 geraamd voor de transformatie van Centrum en Centrum-Oost, het planMER en de gebiedsvisie. Overige verschillen kleiner dan € 100.000 (voordeel € 85.300)

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

49

Toelichting 8.3 Wonen en bouwen Omschrijving

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Verschil 2024-2025

8.3:Wonen en bouwen Lasten

-1.137.600

-1.138.000

-400

Baten

1.255.800

955.300

-300.500

118.200

-182.700

-300.900

Totaal 8.3:Wonen en bouwen

WABO-vergunningen (baten) (nadeel € 300.700) In de 2e Tussenrapportage 2023 is op basis van projectinventarisatie hogere legesopbrengsten WABO-vergunningen in 2024 dan in 2025 geraamd. Overige verschillen kleiner dan € 100.000 (nadeel € 200)

Toelichting 0.10 Mutaties reserves Omschrijving

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Verschil 2024-2025

0.10:Mutaties reserves Stortingen

-478.800

-478.800

0

Onttrekkingen

688.800

334.000

-354.800

Totaal 0.10:Mutaties reserves

210.000

-144.800

-354.800

Algemene reserve (nadeel € 300.000) In de 2e Tussenrapportage 2023 is een dekking voor onderzoek naar de aanleg van een getijdenpark aan de Werfkade doorgeschoven naar 2024. En in de 1e Tussenrapportage 2024 is een doorgeschoven prestatie uit de Jaarstukken 2023 opgenomen voor de dekking van de transformatie van het centrum en centrum-Oost, planMER en de gebiedsvisie. Overige verschillen kleiner dan € 100.000 (nadeel € 54.800)

Beleidsdocumenten Vastgesteld door college

Document

Vastgesteld door raad

Actualisatie Integraal Accommodatieplan Ridderkerk

X

Beeldkwaliteitsplan De Oude Boomgaert

X

Beeldkwaliteitsplan Geerpolder Rijsoord

X

Beeldkwaliteitsplan Hof van Waelsicht

X

Beeldkwaliteitsplan Nieuw Reijerwaard

X

Beheerplan openbare ruimte 2020-2024

X

Beleidsregel vergroting hoofdgebouw van karakteristieke bestaande woningen in linten

X

Beleidsregels Beeldkwaliteitsplan Centrumring-Oost

X

Beleidsregels toewijzen huurstandplaatsen woonwagens Ridderkerk

X

Bestuursovereenkomst Samenwerkingsverband Wonen regio Rotterdam 2020

X

Bouwverordening 1992

X

Convenant Samenwerking leefbaarheid in de wijken Ridderkerk 2020-2023

X

Gebiedsvisie Centrum Oost

X

Gebiedsvisie Plein Oost en omgeving

X

Gebiedsvisie Rivieroevers Ridderkerk

X

Gebiedsvisie Sportpark Bolnes

X

Gebruiksreglement rouwcentrum Ridderkerk 2020

X

Huisvestingsplan onderwijs en integrale kindcentra 2023-2026

X

Kwaliteitskader Centrumring

X

Lokaal Hitteplan Ridderkerk

X

Nadeelcompensatieregeling kabels en leidingen Ridderkerk

X

Nota Grondbeleid 2020-2023

X

Nota Reserve Gebiedsfonds Rivieroevers

X

Nota Richtlijnen Grondprijzen Gemeente Ridderkerk 2022

X

50

Te herzien/ nieuw beleid

X X

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

Vastgesteld door college

Document Omgevingsvisie Ridderkerk

Vastgesteld door raad X

Prestatieafspraken 2024 t/m 2027 Wooncompas gemeente Ridderkerk huurdersorganisatie Progressie

X

Regioakkoord nieuwe woningmarktafspraken regio Rotterdam 2021-2030

X

Uitvoeringsbesluit grafbedekking Ridderkerk 2020

X

Uitvoeringsbesluit graven, asbezorging en diverse Ridderkerk 2020

X

Verordening Algemene Begraafplaatsen Ridderkerk 2020 Verordening naamgeving en nummering adressen Ridderkerk 2019