Programmabegroting 2024 en Meerjarenraming 2025-2027.pdf
Tekst van het document
78
Programmabegroting 2024 en Meerjarenraming 2025-2027
Monitoring (dieptemeting) van baggerslib wordt in 2024 voortgezet. Als gevolg van de monitoring wordt een lange termijnplanning voor het baggeren opgesteld. Met de jachthavens worden afspraken gemaakt over de verdeling van de baggerkosten Het verder uitbreiden van voorzieningen voor onze passantensteiger wordt onderzocht.
Budget Haven
Begroot
Klein onderhoud
43.900
Saldo van storting en onttrekking reserve
32.700
Totaal haven
76.600
Stand reserve per 1 januari 2024
895.600
Storting
32.700
Onttrekking Stand reserve per 31 december 2024
928.300
Gebouwen In 2024 zullen we groot onderhoud aan de gebouwen uitvoeren conform het nieuw opgestelde MJOP Gebouwen 2023 – 2037. De inhoudelijke en financiële gevolgen van het nieuwe MJOP Sportaccommodaties 2024 – 2038 implementeren we in 2024. Kerncijfers Op 31 december 2022 had de gemeente 52 accommodaties in eigendom. Dit zijn: Het gemeentehuis en de voormalige gemeentewerf. (Voormalige) onderwijsgebouwen. Binnensportaccommodaties (gymzalen/sporthallen). Sportcomplexen. Peuterspeelzaal en kinderdagverblijven. Wijkcentra. Een rouwcentrum. Enkele bedrijfsruimten. Enkele woningen. Beheer In 2023 is het MJOP gebouwen opgesteld. In het MJOP zijn de kwaliteitscriteria voor de gebouwen die van strategisch belang zijn vastgesteld. De algemene conditie van onze gebouwen is tussen 5 (matig) tot 3 (voldoende). Op basis van het beleid passen wij duurzaam beheer toe en voldoen we aan de Arbo- en veiligheidsvoorschriften. In 2024 zal het MJOP sportaccommodaties worden opgeleverd . Onderwijsgebouwen Jaarlijks stelt de gemeente een jaarprogramma vast op basis van aanvragen door schoolbesturen. In dit jaarprogramma zijn alle uitbreidingen en nieuwbouw van schoolgebouwen opgenomen, inclusief de financiële consequenties daarvan. De aanvragen voor het jaarprogramma worden getoetst aan Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs Ridderkerk 2021.
Sport- en Welzijnsaccommodaties Voor een aantal gebouwen als gymzalen P.C. Hoofdstraat, Da Costalaan en recreatiecentrum de Fakkel wordt alleen hoogstnoodzakelijk onderhoud uitgevoerd in verband met planontwikkelingen. Rouwcentrum Bij de begraafplaats Vredehof bevindt zich een rouwcentrum voor rouwbezoeken en uitvaartplechtigheden. Het rouwcentrum wordt gebruikt voor diensten voorafgaande aan een begrafenis op Vredehof en Rusthof, maar ook als wordt gekozen voor crematie of elders begraven is de aula geschikt voor een plechtigheid vooraf.
Programmabegroting 2024 en Meerjarenraming 2025-2027
79
Vooruitblik Naar verwachting zullen de projecten Sporthal Drievliet in 2023 en De Noord in 2024 worden opgeleverd. Er zal dan ook een nieuwe MJOP worden vastgesteld. Dit heeft als consequentie dat de onderhoudsreserve per die datum zal worden verhoogd. Budget Gemeentelijke gebouwen
Begroot
Klein onderhoud
2.271.300
Groot onderhoud
907.900
Investeringen
400.000
Saldo van storting en onttrekking reserve
-284.200
Totaal gemeentelijke gebouwen
3.295.000
Stand reserve per 1 januari 2024
2.861.900
Storting
512.100
Onttrekking
-796.300
Stand reserve per 31 december 2024
2.577.700
Sportaccommodaties
Begroot
Klein onderhoud
3.403.500
Groot onderhoud Investeringen Saldo van storting en onttrekking reserve
328.800 2.982.200 -59.600
Totaal sportaccommodaties
6.654.900
Stand reserve per 1 januari 2024
1.313.800
Storting
250.000
Onttrekking
-309.600
Stand reserve per 31 december 2024
1.254.200
Onderwijsgebouwen
Begroot
Onderhoud
2.488.400
Investeringen
15.565.500
Totaal onderwijsgebouwen
18.053.900
80
Programmabegroting 2024 en Meerjarenraming 2025-2027
Paragraaf 4 Financiering Inleiding In de paragraaf financiering beschrijven we de plannen en acties op het gebied van liquiditeitsbeheer, de financiële positie en de hieraan verbonden risico’s voor de jaren 2024 tot en met 2027. Naast enkele onderwerpen die verplicht onderdeel uitmaken van deze paragraaf, gaan we ook in op een aantal ontwikkelingen die van belang zijn voor een goede uitvoering van de treasuryfunctie.
Wettelijke kaders en treasurystatuut De wettelijke kaders rondom de financieringsfunctie zijn vastgelegd in de Wet financiering decentrale overheden (Fido). Beheersing van de financiële risico’s speelt daarin een belangrijke rol. De uitwerking van deze kaders zijn vastgelegd in de Financiële verordening 2017 en het Treasurystatuut 2017. In 2017 zijn de financiële verordening en het treasurystatuut herzien en vastgesteld. Het college heeft in 2021 de nota garantstellingen en leningen 2021 vastgesteld. In deze nota zijn de spelregels en beleidskaders rondom garantstellingen en leningen vastgelegd bedoeld als uitwerking van hetgeen in het treasurystatuut is opgenomen.
Rentevisie en rentebeleid Rente speelt een belangrijke rol in de begroting. Het is, gezien de omvang van de bedragen, gewenst uw raad inzicht te geven in de keuzemogelijkheden en de factoren die invloed op de rente hebben. Dit alles vatten wij samen onder de term ‘rentebeleid’. We maken daarbij onderscheid tussen korte rente en lange rente. Van korte rente is sprake bij leningen tot maximaal 1 jaar en van lange rente bij termijnen van 1 jaar of langer. Het is van belang de renteontwikkelingen op de kapitaalmarkt te volgen vanwege de mogelijke risico’s die ze voor ons inhouden. Wij volgen deze ontwikkelingen nauwlettend en maken gebruik van de (online) informatie van een aantal geldverstrekkers. Rentevisie BNG De inflatie blijft zowel dit jaar als in 2024 duidelijk boven de doelstelling van de Europese Centrale Bank (ECB). De centrale bank zal het monetaire beleid verder verkrappen. Hierdoor lopen de rentetarieven in met name de kortere looptijden verder op. Op het moment van schrijven is voor het eerst in jaren, de rente op langlopende geldleningen lager dan kortlopende leningen. Actueel
Over een jaar Prognose BNG
euribor 3 mnd
3,35%
4,0-4,2%
euroswap 5 jaar
2,96%
3,7-3,9%
euroswap 10 jaar
2,94%
3,4-3,6%
euroswap 30 jaar
2,61%
2,9-3,1%
Renterisicobeheer Algemeen In dit onderdeel krijgt u inzicht in de renterisico’s van de gemeente. Risicobeheersing vormt één van de pijlers van de Wet Fido. Voor de bepaling van de renterisico’s die verbonden zijn aan de uitvoering van de treasuryfunctie zijn twee normen verplicht gesteld: de rente-risiconorm heeft betrekking op leningen met een looptijd vanaf 1 jaar en de kasgeldlimiet op leningen met een looptijd tot maximaal 1 jaar. Het doel van deze normen is om de budgettaire risico’s als gevolg van rentestijging te beperken. Kasgeldlimiet Met de kasgeldlimiet heeft de wetgever een norm gesteld voor het maximum bedrag aan kortlopende middelen (looptijd tot maximaal een jaar) waarmee de gemeente haar activiteiten mag financieren. Het doel van deze limiet is het risico te voorkomen dat fluctuaties van de korte rente direct grote impact hebben op de rentelasten tijdens het boekjaar. Wanneer in drie opeenvolgende kwartalen de kasgeldlimiet wordt overschreden, dient dit te worden gemeld bij de toezichthouder, de Provincie, inclusief een plan om weer te voldoen aan de kasgeldlimiet.
Programmabegroting 2024 en Meerjarenraming 2025-2027
81
Hieronder is een prognose opgenomen van de kasgeldlimiet over 2024. Als er sprake is van een liquiditeitstekort, wegen wij af of het zinvol is om gebruik te maken van kortlopende of langlopende financiering, afhankelijk van de rentestand en de financieringsbehoefte. Kasgeldlimiet
1e kwartaal
2e kwartaal
3e kwartaal
4e kwartaal
Totaal vlottende schuld
12.000.000
12.000.000
12.000.000
12.000.000
Totaal vlottende middelen
1.000.000
1.000.000
1.000.000
1.000.000
-11.000.000
-11.000.000
-11.000.000
-11.000.000
Kasgeldlimiet
13.285.900
13.285.900
13.285.900
13.285.900
Ruimte onder kasgeldlimiet
2.285.900
2.285.900
2.285.900
2.285.900
Gemiddeld saldo schuld (-) of overschot Kasgeldlimiet Begrotingstotaal 2024
156.304.400
Bij ministeriële regeling vastgestelde percentage
8,5%
Renterisiconorm De renterisiconorm heeft als doel de risico’s te beperken van een toekomstig stijgende kapitaalmarktrente bij herfinanciering (van aflossingen op bestaande leningen) en renteherzieningen op bestaande langlopende leningen. Door toepassing van deze norm ontstaat een goede spreiding van de langlopende leningenpositie, waardoor dit renterisico gelijkmatig over de jaren wordt verdeeld. Jaarlijks komt maximaal 20% van het begrotingstotaal in aanmerking voor herfinanciering en/of renteherziening. Van renteherziening is sprake als in de leningsovereenkomst is bepaald dat de rente gedurende de looptijd in een bepaald jaar wordt aangepast. Onder herfinanciering verstaan we het afsluiten van nieuwe leningen ter vervanging van bestaande financieringen en/of aflossingen op de bestaande leningenportefeuille. Het onderstaande overzicht maakt duidelijk dat er ruimte is binnen de renterisiconorm om ook eventuele extra investeringen of uitgaven ten behoeve van de grondexploitatie met lang vreemd vermogen te financieren. Renterisico op vaste schulden
2024
2025
2026
2027
1.
Netto renteherziening op vaste schuld
0
0
0
0
2.
Betaalde aflossingen
3.753.800
3.300.000
3.300.000
3.300.000
3.
Renterisico op vaste schuld (1+2)
3.753.800
3.300.000
3.300.000
3.300.000
Renterisiconorm 4.
a. Begrotingstotaal 2024
4.
b. Het bij ministeriële regeling vastgestelde percentage
156.304.400
4.
Renterisiconorm
31.260.880
31.260.880
31.260.880
31.260.880
Ruimte onder renterisiconorm (4-3)
27.507.080
27.960.880
27.960.880
27.960.880
20%
Toets Renterisiconorm 5.
De liquiditeitsplanning en de financieringsbehoefte Algemeen De financieringspositie wordt bepaald door diverse factoren, zoals de ontwikkeling van het investeringsniveau en –tempo, wisselende baten in de grondexploitaties en mutaties in de geldleningenportefeuille. Met een liquiditeitenplanning brengen we meer structuur aan in de verwachte inkomsten en uitgaven. Verwachte financieringsbehoefte voor de komende jaren Voor 2024 tot en met 2027 staan hoge uitgaven voor investeringen gepland. Het totaalbedrag over deze periode bedraagt circa € 79,8 miljoen. In de afgelopen jaren hebben we geen gebruik hoeven te maken van langlopende financiering en onze leningenportefeuille sterk afgebouwd. Dit investeringsvolume en daarmee de financieringstekorten kunnen we echter niet volledig financieren
82
Programmabegroting 2024 en Meerjarenraming 2025-2027
met (voordelige) kortlopende leningen of eigen middelen. In de periode 2024 tot en met 2027 verwachten we daarom nieuwe langlopende leningen te moeten afsluiten. Overzicht Financieringsbehoefte
2024
2025
2026
2027
Boekwaarde kapitaaluitgaven per 31 december Vaste activa
177.827.000 213.070.700 234.783.400 228.781.100
Grondbedrijf
-163.400
Totaal te financieren kapitaalgoederen
0
0
0
177.663.600 213.070.700 234.783.400 228.781.100
Boekwaarde financieringsmiddelen per 31 december Geldleningen
28.337.100
54.583.300
49.783.300
44.983.300
Reserves
79.797.200
76.922.900
74.581.600
72.711.300
Voorzieningen
13.609.900
12.881.800
12.371.000
12.038.100
Totaal financieringsmiddelen
121.744.200 144.388.000 136.735.900 129.732.700
Financieringsoverschot (+)/-tekort (-)
-55.919.400
-68.682.700
-98.047.500
-99.048.400
Leningenportefeuille Bij een structureel liquiditeitstekort sluiten we een langlopende geldlening af. We hanteren de marktrente en berekenen jaarlijks de gemiddelde rente over de bestaande langlopende leningen (per 1 januari 2024 is deze gemiddeld 3,08%). In onderstaand overzicht is het verloop van de reeds opgenomen langlopende leningen en de, op grond van de financieringsbehoefte, verwachte nieuw af te sluiten langlopende leningen opgenomen. Zoals uit het bovenstaande financieringsoverzicht blijkt, zijn de begrote inkomsten en uitgaven, de investeringsbedragen en de inkomsten en uitgaven uit grondexploitaties niet voldoende om deze met eigen middelen of kortlopende leningen (meerjarig) te kunnen financieren. Uitgaande van de begrote investeringsplanning betekent dit dat in 2024 een langlopende lening van € 30 miljoen benodigd is. Door de toename van de langlopende leningen daalt de solvabiliteitsratio, maar blijft meerjarig wel in categorie B – neutraal (zie paragraaf 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing). Aanpassingen van de investeringsplanning of de grondexploitaties en de daaruit voortvloeiende wijzigingen in de financieringsbehoefte verwerken we in de tussenrapportages. Overzicht langlopende leningen (1 januari) Stand leningen Nieuwe leningen Reguliere aflossingen Aflossing nieuwe leningen Gemiddeld rentepercentage
2023
2024
2025
2026
2027
32.090.900
28.337.100
54.583.300
49.783.300
44.983.300
0
30.000.000
0
0
0
-3.753.800
-3.753.800
-3.300.000
-3.300.000
-3.300.000
0
0
-1.500.000
-1.500.000
-1.500.000
3,089%
3,243%
3,311%
3,329%
3,113%
Uitzettingen Algemeen Op grond van de Regeling Schatkistbankieren zijn decentrale overheden verplicht om overtollige liquide middelen aan te houden in ’s Rijks schatkist. Overtollige middelen kunnen ook tijdelijk via deposito’s bij de schatkist worden aangehouden. De hoogte van de rentevergoeding is gelijk aan de rente waartegen de Nederlandse Staat zichzelf financiert op de geld- en kapitaalmarkten (de zogenoemde ‘inleenrente’). Op dit moment is deze inleenrente negatief, waarbij in de Regeling Schatkistbankieren is opgenomen dat in dergelijke gevallen de rentevergoeding gelijk wordt gesteld aan nul. Bij overliquiditeit maken wij daarom geen gebruik van de mogelijkheid om dit op een deposito te zetten. Volgens het treasurystatuut kunnen, in het geval van tijdelijke liquiditeitstekorten en -overschotten, de BAR -organisatie en de drie gemeenten elkaar onderling kasgeldleningen verstrekken tegen een marktconforme rente.
Renteomslag Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat rente via de taakvelden wordt toegerekend aan de programma’s. Door gebruik te maken van een renteomslag wordt de manier van verantwoorden van de rente in de begroting geharmoniseerd. Op advies van de commissie BBV wordt voor het berekenen van de renteomslag onderstaand model gebruikt. Hiermee geven we inzicht in de
Programmabegroting 2024 en Meerjarenraming 2025-2027
83
rentelasten voor externe financiering, het renteresultaat en de wijze van rentetoerekening. Het BBV schrijft voor dat de gehanteerde omslagrente niet meer dan 0,5% mag afwijken van de berekende omslagrente. Conform onderstaande berekening komen we voor 2024 uit op een gemiddelde renteomslag percentage van 1,24%. Voor 2024 hanteren we een omslagpercentage van afgerond 1,1% (afwijking betreft alleen afronding en is dus niet meer dan 0,5%). Schema rentetoerekening Externe rentelasten financiering
+/+
Externe rentebaten financiering
-/-
Saldo rentelasten en rentebaten
2.102.300 0 2.102.300
Rente die doorberekend wordt aan de grondexploitaties
-/-
15.300
Rente over het eigen vermogen
+/+
123.100
Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente Werkelijk aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) Renteresultaat op het taakveld Treasury Toe te rekenen rente Boekwaarde per 1-1-2024 Gemiddelde rente
2.210.100 -/-
2.024.000 186.100 2.210.100 177.827.000 1,24%
Garantstelling In het verleden zijn regelmatig garantstellingen geweest voor leningen aan derden. Met het oog op de financiële risico’s die de gemeente hierbij loopt, gaan wij terughoudend om met het honoreren van deze aanvragen. Alleen als het maatschappelijk belang ermee gediend is en er voldoende zekerheden gesteld worden, wordt een garantie verleend. In 2021 heeft het college de nota garantstellingen en leningen vastgesteld. In deze nota zijn de beleidskaders beschreven en geven we handvatten voor de besluitvorming door het formuleren van criteria en voorwaarden, waarmee we de risico’s zoveel mogelijk beperken en meer inzichtelijk maken. Per 1 januari 2023 is het totaal van de directe garantstellingen € 46,7 miljoen. Het totaal van de garantstellingen met een achtervangfunctie via het Waarborgfonds Sociale Woningbouw is € 40 miljoen. Het risico dat de gemeente loopt bij deze garantstellingen is meegenomen in de berekening van ons weerstandvermogen.
Kas- en relatiebeheer Met de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) vindt periodiek overleg plaats waarbij we nieuwe ontwikkelingen bespreken. Verschillende kredietverstrekkers geven regelmatig adviezen over het aantrekken en uitzetten van gelden Ook in 2024 maken we gebruik van de verschillende adviserende instanties om optimaal te kunnen profiteren van de beschikbare financiële instrumenten. In ons treasurystatuut hebben wij de administratieve organisatie, interne controle en informatievoorziening uitvoerig beschreven.
84
Programmabegroting 2024 en Meerjarenraming 2025-2027
Paragraaf 5 Bedrijfsvoering Om de programma's uit de begroting te kunnen realiseren, is een goede bedrijfsvoering belangrijk. Bedrijfsvoering gaat over de bedrijfsprocessen om de beleidsdoelstellingen te realiseren en de sturing en de beheersing daarvan. Bedrijfsvoeringsprocessen zorgen voor een efficiënte en effectieve uitvoering van de beleidsprogramma’s, volgens de geldende wetgeving. Sinds 1 januari 2014 heeft de gemeente Ridderkerk haar ambtelijke organisatie ondergebracht in de Gemeenschappelijke Regeling BAR-organisatie (BAR). De BAR voert haar werkzaamheden uit voor de drie deelnemende gemeenten (Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk). Dit betreft tot 1 januari 2024 zowel bedrijfsvoeringstaken als beleids- en uitvoeringstaken. Met ingang van 2024 heeft de gemeente Ridderkerk weer een eigen ambtelijke organisatie. De beleids- en uitvoeringstaken zijn dan ontvlochten van de BAR en ondergebracht in de Ridderkerkse ambtelijke organisatie. Voor de bedrijfsvoeringstaken blijft de BAR de uitvoerende organisatie voor Ridderkerk. De paragraaf Bedrijfsvoering in de begroting 2024 van de BAR gaat hier nader op in.
Ambtelijke organisatie Met ingang van 2024 heeft Ridderkerk weer eigen ambtelijke organisatie. Het beleid en de dienstverlening wordt binnen de nieuw gevormde clusters en teams door Ridderkerkse medewerkers vormgegeven en uitgevoerd. 2024 staat in het teken van bouwen en ontwikkelen van een organisatie die goed in staat is om de dienstverlening aan, en voorzieningen voor de inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen te verzorgen. Er zal tijdens het bouwen en ontwikkelen nadrukkelijk aandacht zijn voor de mens en de cultuur die we nastreven. De ondersteunde bedrijfsvoeringstaken blijven door de afgeslankte BAR-organisatie uitgevoerd worden. Het Hulpteam Toeslagen, dat zich bezighoudt met de uitvoering van de Wet hersteloperatie toeslagen, is een tijdelijk organisatieonderdeel. Het buiten de BAR-organisatie organiseren van deze taak heeft behoorlijke juridische gevolgen, zodat gekozen is dit team in de BAR-organisatie te houden. Personeelskosten Omdat de plaatsing van de medewerkers nog niet afgerond is ten tijde van het opstellen van de begroting is begroten op basis van de inschaling niet mogelijk. Voor de loonkostenbegroting is daarom uitgegaan van: formatie x werkgeverslasten, maximum schaal x 98,5%. Hiermee is aansluiting gezocht bij ervaringscijfers van de BAR. In de toekomst zullen de loonkosten worden begroot op basis van de werkelijke lasten.
Ten aanzien van de overige personeelslasten, bijvoorbeeld de kosten voor vergoeding van woon-werk verkeer, dienstreizen, thuiswerkvergoeding, gratificaties en reservering spaarverlof, is dit geraamd op basis van de historische ramingen. Hierbij zijn vaste bedragen per fte begroot. Opleidingskosten De opleidingskosten zijn begroot op 2% van de loonsom. Hiermee wordt aangesloten bij de landelijke norm en het percentage dat bij de ontvlechting van BAR met de Ondernemingsraad is afgesproken. Overige kosten Voor de uitvoering van hun taken hebben de teams ondersteunende middelen nodig zoals abonnementen, licenties, materialen, dienstkleding, verzekeringen en belastingen aanverwante zaken. Dit is ook als post opgenomen in deze begroting. Specificatie lasten en baten van de organisatie Organisatie Ridderkerk, zonder teams Albrandswaard Lasten
Begroot 2024
Loonkosten
-23.843.200
Overige personeelskosten
-274.000
Opleidingskosten
-441.500
Overige kosten
-482.900
Totale lasten
-25.041.600
Programmabegroting 2024 en Meerjarenraming 2025-2027
85
Teams Albrandswaard Lasten
Begroot 2024
Loonkosten
-5.697.700
Overige personeelskosten
-153.900
Opleidingskosten
-113.900
Overige kosten
-38.800
Totale lasten
-6.004.300
Baten Bijdragen Albrandswaard
6.004.300
Totale baten
6.004.300
Saldo
0
Bijdrage BAR-organisatie De BAR voert per 1 januari 2024 de volgende bedrijfsvoeringstaken uit: Human Resource Management (HRM), Informatie en Communicatie Technologie (ICT) inclusief Informatieveiligheid en Privacy, Control (AO/IC), Financiën met uitzondering van Planning en Control-taken, Juridische zaken en inkoop, Facilitaire zaken, Administratie Zorg en Uitkeringen. De bijdrage van de deelnemende gemeenten is per 2024 op basis van inwonersaantallen en zijn voor Ridderkerk begroot volgens onderstaande tabel.
Bijdrage GR BAR-organisatie
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
-12.691.000
-12.367.000
-12.351.800
-12.422.800
Arbeidsmarkt Vanwege de spanningen op de arbeidsmarkt staan de bestuurlijke ambities onder druk. Op dit moment is er veel vraag naar mensen en er is slechts een beperkt aanbod. Hierdoor is het steeds moeilijker om de juiste mensen te vinden voor de realisatie van onze ambities en plannen. Naast het geld is de beperkte beschikbare capaciteit een factor die moet worden meegenomen in de prioritering van projecten en investeringen.
Communicatie Team communicatie richt zich op de ambities uit het collegeprogramma en onze identiteit als gemeente. Daar vloeien verschillende ambities uit: Inwoners vertrouwen erop dat zij tijdige en duidelijke informatie van ons krijgen, wij naar hen luisteren, betrokken zijn en ruimte bieden voor dialoog en het uitoefenen van invloed. Laagdrempelig en via voor hen vertrouwde media en aansluitend bij hún leefwereld. We bouwen aan reputatie en relaties met onze stakeholders. We luisteren, monitoren, zoeken interactie, online en offline. We realiseren ons dat iedereen 24/7 meekijkt en we werken aan geloofwaardigheid en vertrouwen. We leveren vakwerk in de realisatie van middelen en activiteiten, zoals sociale mediacampagnes, publiciteit, speeches, web et cetera. Daarnaast zijn we proactief betrokken bij het communicatiever maken van de organisatie, issuemanagement, (online) participatie en bij timing en afstemming van interne en externe communicatie. De kosten voor communicatie-inzet bij projecten of programma’s worden begroot bij de programma’s zelf. Communicatie beschikt over een werkbudget voor activiteiten die de hele organisatie betreffen.
Huisvesting Het hebben van een eigen organisatie heeft ook gevolgen voor de huisvesting. Het grootste gedeelte van onze eigen medewerkers worden gehuisvest in ons gemeentehuis. De buitendienst was tot en met 2023 centraal gehuisvest op de gemeentewerf in Barendrecht, waar al het gezamenlijke materiaal en materieel zich bevindt, maar heeft nu eigen een locatie aan de Kolenbranderstraat 6 in Ridderkerk. Voorlopig zal deze locatie worden gehuurd. Deze locatie is door de verhuurder voor ons geschikt gemaakt en voldoet aan de benodigde interne en externe ruimte. Op een later moment moet worden bepaald of deze locatie ook toekomstbestendig is.
86
Programmabegroting 2024 en Meerjarenraming 2025-2027
Rechtmatigheid Op 31 mei 2022 is het wetsvoorstel ‘Versterking decentrale rekenkamers’ aangenomen. Een onderdeel van dit wetsvoorstel is de rechtmatigheidsverantwoording. Met de ingang van het controlejaar 2023 komt de verstrekking van de rechtmatigheidsverklaring over de jaarrekening bij het college te liggen. De accountant controleert de afgegeven verklaring dan nog wel op de getrouwheid. Op basis van de nieuwe regels zijn in de jaarstukken 2020, 2021 en 2022 bij wijze van proef al rechtmatigheidsverantwoordingen opgesteld. De ervaringen uit 2023 en de proefjaren gebruiken we om rechtmatigheidsverantwoording en de controle op de interne processen te verbeteren. Dit zal in nauw overleg met de accountant. Omdat nog steeds een aanzienlijk deel van de processen door de BAR worden uitgevoerd. De afgelopen jaren heeft de BAR veel ervaring opgedaan met interne- en verbijzonderde interne controles wordt ook nauw samengewerkt met Concern control van de BAR gebeuren. De kaderstelling op het gebied van rechtmatigheid wordt geregeld in Financiële verordening en het normenkader.
Datagedreven werken In het collegeprogramma heeft de gemeente de ambitie uitgesproken om meer data-gedreven te werken. Voor een deel werken we al met data. Nu maken we de beweging van pionieren en ontdekken naar professionaliseren en verbreden. We willen doorgroeien van een Databenieuwde naar een Databewuste organisatie. Data-gedreven werken wordt de norm zonder de menselijke maat uit het oog te verliezen. Door de verschillende bouwstenen (waaronder datakwaliteit, medewerkers, architectuur en ethiek) te ontwikkelen bewegen we naar het gewenste niveau toe. Om dit te bereiken en een stap richting professionalisering en data-bewust werken te kunnen maken wordt in 2024 een visie en strategie uitgewerkt. Belangrijk is hierbij om medewerkers de vaardigheden te leren om data te vertalen in zinvolle inzichten en om te handelen op basis van die inzichten. Vanuit de maatschappelijke opgave is het nodig om de informatiebehoefte hiervoor in beeld brengen. Vanuit de data is het nodig om basisregistraties op orde brengen, om databeheer borgen en om informatie te ontsluiten voor medewerkers. Om het bovenstaande te bereiken moeten we stappen zetten in het volwassenheidsniveau van werken met data.
Programmabegroting 2024 en Meerjarenraming 2025-2027
87
Paragraaf 6 Verbonden partijen Visie verbonden partijen Er wordt een ‘Adviesnota Verbonden Partijen’ opgesteld met daarin aandacht voor doel, inhoud en strekking van de verschillende handelingsperspectieven. Hiernaast bevat deze adviesnota een voorstel ten aanzien van de organisatie, inrichting en rollen die het beleid ten aanzien van de verbonden partijen mogelijk maken. De nieuwe kadernota sluit aan bij de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen die per 1 juli 2022 van kracht is en tot doel heeft de democratische legitimatie te versterken. Als de uitvoering van een publieke taak aan een verbonden partij is overgedragen, is het onvermijdelijk dat (volledige) directe invloed/sturing door de gemeente niet langer aan de orde is. Dit omdat de verbonden partij een eigen bestuur heeft waarin meerdere gemeenten zijn vertegenwoordigd. Om de invloed van de gemeente op verbonden partijen te optimaliseren is in de nota een methodiek opgenomen die deze optimalisatie van invloed moet bewerkstelligen. De invloed van het gemeentebestuur op een verbonden partij is het grootst als deze zich richt op de voorkant van de processen van de verbonden partij.
De methodiek die kan worden ingezet om de invloed passend te laten zijn bij de situatie bestaat uit: het proces van positiebepaling; een governance-scan, het bepalen van een passend aansturingsscenario en het daarbij passende instrumentarium.
Besteding per verbonden partij In het volgende overzicht zijn de verbonden partijen opgenomen met de gerealiseerde en geraamde bijdrage van de gemeente, c.q. het te ontvangen dividend. Nr.
Omschrijving
Begroting na wijziging 2023
Begroting 2024
1 Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond
-2.696.000
-3.216.500
2 DCMR Milieudienst Rijnmond
-1.013.200
-1.183.200
3 Natuur- en recreatieschap IJsselmonde incl. landschapstafel
-378.300
-393.000
4 Gemeentelijke Gezondheidsdienst Rotterdam-Rijnmond
-362.700
-483.300
-8.075.100
-8.664.200
Gemeenschappelijke regelingen
5 Jeugdhulp Rijnmond 6 Nieuw Reijerwaard 7 Metropoolregio Rotterdam Den Haag 8 BAR-organisatie
0
0
-134.500
-141.100
-39.067.400
-12.665.300
9 Beschermd wonen regio Rotterdam
0
10 Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling
-599.000
Vennootschappen en corporaties 10 Stedin Groep
247.800
11 N.V. Bank Nederlandse Gemeenten
154.000
154.000
-3.445.700
-3.590.000
12 N.V. BAR-Afvalbeheer 13 Oasen N.V. 14 Sport Service Ridderkerk
247.800
0
0
-3.484.900
-1.946.600
-1.626.000
-1.790.600
Overige verbonden partijen 15 Centrum Jeugd & Gezin Rijnmond
88
Programmabegroting 2024 en Meerjarenraming 2025-2027
Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond (VRR)
Vestigingsplaats Rotterdam
Deelnemende partijen
13 gemeenten uit het Rijnmond gebied.
Stemverhouding
7,7%
Gemeenschappelijke regeling
Openbaar belang (Brand)veiligheid, vervoer van zieken en ongeval slachtoffers, geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen, rampenbestrijding en crisisbeheersing met inbegrip van de multidisciplinaire samenwerking en de Gemeenschappelijke meldkamer. De vorming van veiligheidsregio’s heeft als doelstelling de versterking van de bestuurlijke aansturing van de rampenbestrijding en crisisbeheersing op regionaal en nationaal niveau, alsmede de versterking van de geneeskundige hulpverlening en het regionale beheer van de brandweer. Bestuurlijk belang Burgemeester is lid van dagelijks bestuur en algemeen bestuur. Bij het nemen van besluiten door het algemeen bestuur brengen de leden voor de gemeente die zij vertegenwoordigen ieder één stem uit, met uitzondering van de leden die een gemeente vertegenwoordigen met een inwonertal boven 50.000. Zij brengen voor elk volgend 50.000-tal, of gedeelte daarvan, één stem meer uit tot een maximum van elf stemmen per gemeente. Actuele ontwikkelingen Maatschappelijke, bestuurlijke en technologische ontwikkelingen hebben invloed op het werk van de VRR. Zo hebben ze te maken met een toenemende vergrijzing, klimaatverandering, de energietransitie en neemt de concentratie van mensen en bedrijven in dunbevolkte gebieden al jaren af, terwijl het in dichtbevolkte gebieden juist verder toeneemt.
Daarbij is hun manier van communiceren, zakendoen en samenwerken compleet veranderd. De economische en maatschappelijke afhankelijkheid leidt tot complexere incidenten en grotere effecten, terwijl risico’s steeds minder worden geaccepteerd in de sterk geïndividualiseerde samenleving. Financiële positie – Verbonden partij
Financieel belang – Gemeente
01-01-2024
31-12-2024
Aandelenkapitaal
Eigen vermogen
5.763.000
381.000 Leningen/garantstellingen
Vreemd vermogen
115.541.000
111.898.000 Bijdrage gemeente 2024
Resultaat 2024
-3.216.474
-4.221.000
Risico’s Duurzame piketorganisatie, vakbekwaamheid, vrijwaring van gemeenten niet verzekerbare risico's, personele capaciteit, bouwsteen verplichte karakter, spreiding en beschikbaarheid ambulancezorg, niet of beperkt verzekerbare schade, fiscale risico's, alarmering bevolking, ontwikkeling GHOR. DCMR milieudienst Rijnmond
Vestigingsplaats Schiedam
Gemeenschappelijke regeling
Deelnemende partijen
13 Rijnmondgemeenten en de provincies Zuid-Holland en Zeeland
Stemverhouding
1,8%
Openbaar belang Advisering en ondersteuning van gemeentelijke milieutaken. De DCMR heeft een algemene adviestaak met betrekking tot milieu, adviseert ten aanzien van vergunningverlening en handhaving in het kader van de wettelijke taken als gevolg van de Wet Milieubeheer en ondersteunt de gemeente bij de uitvoering van het Besluit Bodemkwaliteit. Bestuurlijk belang De wethouder Milieu is lid van het algemeen bestuur en oefent in die functie invloed uit op de besluitvorming. Actuele ontwikkelingen De invoering van de Omgevingswet (nu per 1 januari 2024) vraagt de aandacht. Samen met alle participanten bereidt DCMR zich voor op de naderende wetswijziging, onder andere door inzicht te krijgen in de (milieu)kwaliteit van het gebied op basis van toegankelijke data. De ingezette ontwikkeling naar een datagedreven DCMR wordt in 2024 doorgezet. Het toezicht wordt weer gebiedsgericht georganiseerd, met behulp van steeds meer innovatie rond meldkamer en toezichtinstrumenten. Financiële positie – Verbonden partij
Financieel belang – Gemeente
01-01-2024
31-12-2024
Aandelenkapitaal
Eigen vermogen
2.903.000
2.630.000 Leningen/garantstellingen
Vreemd vermogen
12.414.000
12.414.000 Bijdrage gemeente 2024
Resultaat 2024
-1.183.211
0
Risico’s Controle over en sturing op het financieel resultaat. De komst van de Omgevingswet zorgt voor wat onzekerheid in deze. Daarnaast het werven van nieuwe mensen in de huidige moeilijke markt en het behouden van de kennis.
Programmabegroting 2024 en Meerjarenraming 2025-2027
89
Natuur- en recreatieschap IJsselmonde (NRIJ)
Vestigingsplaats Schiedam
Gemeenschappelijke regeling
Deelnemende partijen
Albrandswaard, Barendrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Ridderkerk, Zwijndrecht
Stemverhouding
14%
Openbaar belang Ontwikkelen en in stand houden van intergemeentelijke buitenstedelijke recreatie en bescherming van natuur en landschap. Beheer, ontwikkeling en onderhoud van recreatieve groengebieden op IJsselmonde en specifiek voor Ridderkerk (Donckse Velden, Oosterpark, Wevershoek, Waalbocht) Bestuurlijk belang De wethouder Beheer openbare ruimte en een raadslid zijn lid van het algemeen bestuur/dagelijks bestuur. Op deze wijze wordt invloed uitgeoefend op de besluitvorming. Actuele ontwikkelingen Het is van belang om helderheid te verkrijgen hoe de financiële situatie na 2025 ontwikkelt in relatie tot de Provinciale bijdrage en de bijdrage van de gemeente Rotterdam. Financiële positie – Verbonden partij
Financieel belang – Gemeente
01-01-2024
31-12-2024
Aandelenkapitaal
Eigen vermogen
3.999.800
3.604.800 Leningen/garantstellingen
Vreemd vermogen
2.757.900
2.043.200 Bijdrage gemeente 2024
Resultaat 2024
-392.979
0
Risico’s Structurele tekorten op middellange termijn. Gemeentelijke Gezondheidsdienst Rotterdam-Rijnmond (GGD-RR)
Vestigingsplaats Rotterdam
Deelnemende partijen
13 gemeenten, regio Rijnmond
Stemverhouding
7,7%
Gemeenschappelijke regeling
Openbaar belang Gezamenlijke uitvoering wettelijke verplichtingen van gemeenten in het kader van de Wet Publieke Gezondheid. De doelstelling: een evenwichtig productenaanbod zoveel mogelijk gericht op lokale problematiek. In zijn algemeenheid het verbeteren van de volksgezondheid van de bevolking. Bestuurlijk belang De gemeente heeft bestuurlijke inbreng als lid van het algemeen bestuur (AB). Actuele ontwikkelingen Na de ervaringen met de coronacrisis is de GGD-organisatie in 2022 gestart met een traject van GGD 3.0, waarin is gewerkt aan een visie voor de toekomst. In dit traject heeft de GGD drie scenario's uitgewerkt. Uiteindelijk heeft het AB op 29 juni 2023 gekozen voor de minimale variant, waarmee het minimale basistakenpakket in stand wordt gehouden. Dit betekent dat de GGD bepaalde toepassingen uit de coronaorganisatie niet kan behouden, maar wel een stap voorwaarts zet ten opzichte van de GGD van vóór de coronapandemie. Aan ambities die benoemd staan in GGD 3.0 wordt geen invulling gegeven. Financiële positie – Verbonden partij
Financieel belang – Gemeente
01-01-2024
31-12-2024
Aandelenkapitaal
Eigen vermogen
niet bekend
niet bekend Leningen/garantstellingen
Vreemd vermogen
niet bekend
niet bekend Bijdrage gemeente 2024
Resultaat 2024
niet bekend
n.v.t. n.v.t. -483.296
Risico’s In tegenstelling tot andere gemeenschappelijke regelingen zijn op dit moment niet de deelnemende gemeenten risicodragend voor de GGD-RR, maar is dit de gemeente Rotterdam. De GGD-RR is onderdeel van de gemeentelijke organisatie van Rotterdam en legt verantwoording af aan het college van de gemeente Rotterdam. Hoewel op dit punt momenteel geen veranderingen verwacht worden blijven wij hier alert op.
90
Programmabegroting 2024 en Meerjarenraming 2025-2027
Jeugdhulp Rijnmond
Vestigingsplaats Rotterdam
Gemeenschappelijke regeling
Deelnemende partijen
Albrandswaard, Barendrecht, Capelle aan den IJssel, Goeree-Overflakkee, Krimpen aan den IJssel, Lansingerland, Maassluis, Nissewaard, Ridderkerk, Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen en Voorne aan Zee.
Stemverhouding
3%
Openbaar belang De GR heeft tot taak de gemeenschappelijke inkoop van jeugdhulp zodanig vorm te geven dat lokale ambities kunnen worden gerealiseerd. De visie en doelen van de GR zijn daarmee een optelsom van de beleidsvoornemens van de deelnemende gemeenten. Doel: ·
Het beschikbaar houden van specialistische zorg en van 24/7 crisisopvang.
·
Het realiseren van schaalvoordelen.
·
Het delen van kennis en expertise.
Bestuurlijk belang De wethouder Jeugd is lid van het algemeen bestuur en oefent op die wijze invloed uit op de besluitvorming. Actuele ontwikkelingen Er is sprake van stijging van intensieve zorgbehandeling. De oorzaak wordt nader onderzocht. Ook heeft de gemeente te maken met een afwijking in de verwerking van de wets-aanpassing van het woonplaatsbeginsel. Tevens zijn op verzoek van de Tweede Kamer, de lonen in de zorg dit jaar extra verhoogd en is er extra indexatie toegevoegd. Financiële positie – Verbonden partij
Financieel belang – Gemeente
01-01-2024 Eigen vermogen Vreemd vermogen
31-12-2024
Aandelenkapitaal
0
0 Leningen/garantstellingen
10.800.000
10.800.000 Bijdrage gemeente 2023
Resultaat 2023
-8.664.192
0
Risico’s Alle deelnemende gemeenten zijn volledig risicodragend. Het zorgverbruik wordt echter per gemeenten afgewikkeld. In 2021 zijn stappen gezet om de managementinformatie over het zorgverbruik en wachttijden te verbeteren waardoor gedurende het jaar steeds beter inzicht is in het zorgverbruik bijvoorbeeld via dashboards. Nieuw Reijerwaard (GRNR)
Vestigingsplaats Ridderkerk
Deelnemende partijen
Barendrecht, Ridderkerk en Rotterdam
Stemverhouding
33,3%
Gemeenschappelijke regeling
Openbaar belang De gemeenten Barendrecht, Ridderkerk en Rotterdam hebben gezamenlijk de ontwikkeling van Nieuw Reijerwaard op zich genomen. Hiertoe hebben zij per 1 januari 2012 de Gemeenschappelijke Regeling Nieuw Reijerwaard (GRNR) opgericht. Bestuurlijk belang Het algemeen bestuur bestaat uit tien leden, de voorzitter inbegrepen. De raden van Ridderkerk en Barendrecht wijzen, uit hun midden en uit wethouders, elk vier leden en twee plaatsvervangend leden aan. De raad van Rotterdam wijst twee leden en twee plaatsvervangende leden aan. Van deze vier leden respectievelijk twee plaatsvervangend leden dienen ten minste twee leden respectievelijk één plaatsvervangend lid deel uit te maken van het college van burgemeester en wethouders. De raad van Rotterdam wijst uit de voorzitter van de raad en uit de wethouders, twee leden en twee plaatsvervangende leden aan. Het voorzitterschap rouleert jaarlijks. Actuele ontwikkelingen De marktontwikkelingen zijn positief, er is veel interesse vanuit de markt voor uit te geven bedrijfskavels. Financiële positie – Verbonden partij
Financieel belang – Gemeente
01-01-2024 Eigen vermogen Vreemd vermogen Resultaat 2024
31-12-2024
Aandelenkapitaal
0
0 Leningen/garantstellingen
69.891.000
3.937.000 Bijdrage gemeente 2024
0
0
Risico’s Bij een negatief resultaat bij het afsluiten van de grondexploitatie moet Ridderkerk 1/3 van het negatieve saldo bijdragen.
Programmabegroting 2024 en Meerjarenraming 2025-2027
91
Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH)
Vestigingsplaats Den Haag
Deelnemende partijen
21 gemeenten in Rotterdam Rijnmond en Haaglanden
Stemverhouding
3,47%
Gemeenschappelijke regeling
Openbaar belang Verbetering van het economisch vestigingsklimaat en de bereikbaarheid van de regio. Bestuurlijk belang De burgemeester is lid van het algemeen bestuur. De wethouder Verkeer is lid van de bestuurscommissie Vervoersautoriteit en het Presidium en de wethouder Regionale economie is lid van de bestuurscommissie Economisch vestigingsklimaat. In die functies oefenen zij invloed uit op de besluitvorming. Actuele ontwikkelingen Het openbaar vervoer staat onder druk door personeelstekorten en al een tijdje zijn er tekorten voor de financiën. Financiële positie – Verbonden partij
Financieel belang – Gemeente
01-01-2024
31-12-2024
Aandelenkapitaal
Eigen vermogen
36.669.725
44.316.763 Leningen/garantstellingen
Vreemd vermogen
1.564.260.496
1.670.425.206 Bijdrage gemeente 2024
Resultaat 2024
-141.100
0
Risico’s Een te kleine risicobuffer binnen een bepaald project, kan leiden tot vertraging of een lagere bijdrage voor andere projecten. Door corona is het aantal reizigers in het OV afgenomen, wat voor de vervoersondernemingen heeft geleid tot minder opbrengsten. In 2023 moeten de structurele gevolgen blijken. De gevolgen kunnen van invloed zijn op de MRDH, omdat zij railvoertuigen en -infrastructuur en bussen financiert. De MRDH heeft voor deze financieringen echter een aantal reserves gevormd. Hiermee vangen zij het risico (gedeeltelijk) op. BAR-organisatie
Vestigingsplaats Ridderkerk
Deelnemende partijen
Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk
Stemverhouding
33,3%
Gemeenschappelijke regeling
Openbaar belang Doel van de regeling is het bewerkstelligen van een kwalitatief hoogwaardige en een doelmatige uitvoering door het openbaar lichaam van de door de deelnemende gemeenten opgedragen taken. · In samenwerking ten behoeve van de drie gemeenten het werkgeverschap en de inkoopfunctie uit te voeren; · Het doel van de samenwerking is om door het samenvoegen van grote delen van de ambtelijke organisaties de burgers van de drie gemeenten kwalitatief hoogstaande dienstverlening te bieden; · Er wordt invulling gegeven op de zeven inhoudelijk verbindende thema’s van de drie gemeenten. Deze thema’s zijn: Duurzaamheid, Veiligheid, Economie, Maatschappij, Voorzieningen, Ruimte en Mobiliteit. Bestuurlijk belang Het algemeen bestuur van de BAR-organisatie bestaat uit de colleges van de drie gemeenten (Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk). Het Dagelijks bestuur bestaat uit zes leden (van het algemeen bestuur), twee van elke deelnemende gemeente, te weten één wethouder en de burgemeester, de voorzitter meegerekend. Op deze wijze oefent iedere deelnemende gemeente in gelijke mate invloed uit op de besluitvorming in de BAR-organisatie. Actuele ontwikkelingen Met ingang van 1 januari 2024 gaan beleid en uitvoering terug naar de gemeenten. De belangrijkste ambitie voor 2024 is te zorgen dat de overgang van taken van de BAR-organisatie naar de gemeenten goed verloopt.
Financiële positie – Verbonden partij
Financieel belang – Gemeente
01-01-2024 Eigen vermogen Vreemd vermogen Resultaat 2024
31-12-2024
Aandelenkapitaal
0
0 Leningen/garantstellingen
4.951.700
4.717.900 Bijdrage gemeente 2024
-12.665.300
0
Risico’s Uitvoering/implementatie van nieuwe wet- en regelgeving, informatiebeveiliging, ver(der)gaande digitalisering van de werkprocessen en dienstverlening. Voldoende en gekwalificeerd personeel om de opdrachten en taken uit te voeren.
92
Programmabegroting 2024 en Meerjarenraming 2025-2027
Beschermd wonen regio Rotterdam
Vestigingsplaats Rotterdam
Gemeenschappelijke regeling
Deelnemende partijen
Albrandswaard, Barendrecht, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel, Lansingerland, Ridderkerk en Rotterdam.
Stemverhouding
14,3%
Openbaar belang Het bevorderen van het herstel en participatie van mensen met een psychische kwetsbaarheid in de eigen omgeving en er wordt vanwege de aard van de problematiek voor gekozen om voor de doelgroep beschermd wonen gezamenlijk op te trekken in beleid en uitvoering. Bestuurlijk belang De wethouder Sociaal domein is lid van het algemeen bestuur en oefent op die wijze invloed uit op de besluitvorming. Actuele ontwikkelingen De wet woonplaatsgbeginsel is uitgesteld. De steefdatum is 1 januari 2025. Door de val van het kabinet is deze datum nog onzeker. Financiële positie – Verbonden partij
Financieel belang – Gemeente
01-01-2024
31-12-2024
Aandelenkapitaal
Eigen vermogen
niet bekend
niet bekend Leningen/garantstellingen
Vreemd vermogen
niet bekend
niet bekend Bijdrage gemeente 2024
Resultaat 2024
niet bekend
0
Risico’s Geen risico, de huidige situatie blijft gehandhaafd. Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling
Vestigingsplaats Klaaswaal
Gemeenschappelijke regeling
Deelnemende partijen
Altena, Alblasserdam, Albrandswaard, Barendrecht, Goeree-Overflakkee, Hoekssche Waard, Hardinxveld-Giessendam, Krimpenerwaard, Lansingerland, Nieuwkoop, Ridderkerk, Voorne aan Zee en Waterschap Hollandse Delta
Stemverhouding
5,0%
Openbaar belang Het SVHW houdt zich bezig met de heffing en invordering van gemeentelijke belastingen, de waardebepaling, in het kader van de wet Waardering onroerende zaken. Bestuurlijk belang Het Algemeen Bestuur is het hoogste bestuursorgaan van het SVHW. De gemeente is vertegenwoordigd in de Ambtelijke Commissie: 1 lid (accounthouder VP) en het Algemeen Bestuur: 1 lid. Actuele ontwikkelingen Met ingang van 2024 komt er een nieuwe deelnemer bij. Gemeente Drimmelen heeft om toetreding tot de SVHW gevraagd. Hierop is positief besloten door het Algemeen Bestuur van SVHW. Financiële positie – Verbonden partij
Financieel belang – Gemeente
01-01-2024
31-12-2024
Aandelenkapitaal
Eigen vermogen
765.000
765.000 Leningen/garantstellingen
Vreemd vermogen
5.931.000
5.832.000 Bijdrage gemeente 2024
Resultaat 2024
-599.000
0
Risico’s Uittreding van deelnemers waardoor de kosten voor de overgebleven deelnemers kunnen gaan stijgen. Andersom heeft toetreding van nieuwe deelnemers invloed op de kosten die door meedere deelnemers gedragen kunnen worden.
Programmabegroting 2024 en Meerjarenraming 2025-2027
93
Stedin Groep
Vestigingsplaats Rotterdam
Deelnemende partijen
44 gemeenten
Stemverhouding
1,13%
Naamloze vennootschap
Openbaar belang Stedin Groep (Netwerkbedrijf) draagt zorg voor de gas- en elektriciteitsnetten binnen haar voorzieningsgebied. Onze gemeente neemt deel in het aandelenkapitaal omdat dit maatschappelijk nut heeft. Daarnaast zorgt ze voor financiële opbrengsten (dividend). Door de splitsing van Eneco en Stedin per 31 januari 2017 is geen discussie ontstaan over een verkoop van Stedin. Uiteraard mag je als gemeente je aandelen te koop aanbieden, maar uitsluitend aan publieke partijen en niet aan private partijen. Bestuurlijk belang Vertegenwoordiging/stemrecht in de algemene vergadering van aandeelhouders door de wethouder Financiën. Als aandeelhouder wordt op deze manier invloed uitgeoefend. Actuele ontwikkelingen Om de versnelling van de energietransitie mogelijk te maken, de economische groei te faciliteren en de kwaliteit van het huidige netwerk te borgen, zal Stedin naar verwachting van 2023 tot en met 2030 ruim € 8 miljard nodig hebben om te investeren in de netten. De komende jaren is € 1,8 miljard nodig. Daarover is Stedin in gesprek met huidige en mogelijke nieuwe aandeelhouders zoals het Rijk, provincies en niet-aandeelhoudende gemeenten. Financiële positie – Verbonden partij
Financieel belang – Gemeente
01-01-2024
31-12-2024
Aandelenkapitaal
3.394.450
Eigen vermogen
niet bekend
niet bekend Leningen/garantstellingen
Vreemd vermogen
niet bekend
niet bekend Dividend 2024
Resultaat 2024
niet bekend
247.800
Risico’s Stedin heeft een laag risicoprofiel als gevolg van een gereguleerde markt. Er is echter sprake van dalende gereguleerde nettarieven waarin de gemaakte kosten niet direct of gedurende een langere periode aan de klant mogen worden doorgerekend. Door een combinatie van toename van het investeringsprogramma met name als gevolg van de energietransitie en de daarmee fors stijgende kosten staat zowel de financiering als de dividenduitkering van Stedin onder druk. N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)
Vestigingsplaats Den Haag
Deelnemende partijen
355 gemeenten
Stemverhouding
0,16%
Naamloze vennootschap
Openbaar belang BNG is de bank van en voor overheden en voor instellingen met een maatschappelijk belang. De bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Ze verstrekt krediet tegen lage tarieven aan of onder garantie van Nederlandse overheden. De klanten zijn overwegend overheden en instellingen op het gebied van volkshuisvesting, gezondheidszorg, onderwijs en openbaar nut. Onze gemeente neemt deel in het aandelenkapitaal van de BNG vanwege dit maatschappelijke belang en dus niet primair uit een oogpunt van geldbelegging. Bestuurlijk belang Vertegenwoordiging/stemrecht in de algemene vergadering van aandeelhouders door de wethouder Financiën. Als aandeelhouder wordt op deze manier invloed uitgeoefend. Actuele ontwikkelingen BNG heeft haar strategie aangescherpt om zich exclusief te richten op de publieke sector. Daarbij ligt de focus op Sustainable Development Goals (SDG’s). Financiële positie – Verbonden partij
Financieel belang – Gemeente
01-01-2024
31-12-2024
Aandelenkapitaal
Eigen vermogen
niet bekend
niet bekend Leningen/garantstellingen
Vreemd vermogen
niet bekend
niet bekend Dividend 2024
Resultaat 2024
niet bekend
225.500 154.000
Risico’s Er is sprake van onvoorspelbare bewegingen op de financiële markten. De BNG heeft voldoende buffers en een AAA-rating. Voor verliesmakende klanten treft de BNG jaarlijks een voorziening. De kredietportefeuille is kwalitatief sterk.
94
Programmabegroting 2024 en Meerjarenraming 2025-2027
N.V. BAR-Afvalbeheer
Vestigingsplaats Albrandswaard
Naamloze vennootschap
Deelnemende partijen
Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk
Stemverhouding
33,3%
Openbaar belang Inzameling van de huishoudelijke afvalstoffen op een duurzame manier tegen zo laag mogelijke tarieven. Bestuurlijk belang De NV BAR-Afvalbeheer is een zelfstandige uitvoeringsorganisatie die werkt binnen de kaders die de gemeenten Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk voor hun eigen gemeente stellen. Het lokale afvalbeleid is de verantwoordelijkheid van de gemeenten. De colleges van burgemeester en wethouders van de 3 gemeenten zijn aandeelhouder en worden vertegenwoordigd in de algemene vergadering van aandeelhouders door de wethouder milieu. Als aandeelhouder wordt op deze manier invloed uitgeoefend. Actuele ontwikkelingen Verwerkingsprijzen en opbrengsten grondstoffen fluctueren. Financiële positie – Verbonden partij
Financieel belang – Gemeente
01-01-2024 Eigen vermogen
31-12-2024
Aandelenkapitaal
300.000
300.000 Leningen/garantstellingen
Vreemd vermogen
0
0 Bijdrage gemeente 2024
Resultaat 2024
0
-3.590.000
Risico’s Beperkt. Eigendom van afval en dus risico op extra verwerkingskosten is bij de gemeente gebleven. De NV kent vooral bedrijfsvoeringaangelegenheden. Oasen N.V.
Vestigingsplaats Gouda
Naamloze vennootschap
Deelnemende partijen
De gemeenten in het voorzieningsgebied
Stemverhouding
6,28%
Openbaar belang Oasen draagt zorg voor de watervoorziening binnen het voorzieningsgebied. Oasen maakt drinkwater voor 750.000 mensen en 7.200 bedrijven, in 24 gemeenten waaronder Ridderkerk. Het gaat om totaal zo’n 45 miljard liter drinkwater. Hiervoor worden 7 zuiveringsstations, 9 pompstations en een watertoren gebruikt. Onze gemeente neemt deel in het aandelenkapitaal omdat het bedrijf nut heeft voor de inwoners van onze gemeente en dus niet uit een oogpunt van geldbelegging. Bestuurlijk belang Vertegenwoordiging/stemrecht in de algemene vergadering van aandeelhouders door de wethouder Financiën. Als aandeelhouder wordt op deze manier invloed uitgeoefend. Actuele ontwikkelingen Watertekort en vervuiling van water zijn onderwerpen die actueel en belangrijk zijn. Oasen zoekt actief naar oplossingen om het drinkwater veilig te houden. Financiële positie – Verbonden partij
Financieel belang – Gemeente
01-01-2024
31-12-2024
Aandelenkapitaal
Eigen vermogen
niet bekend
niet bekend Leningen/garantstellingen
Vreemd vermogen
niet bekend
niet bekend Bijdrage gemeente 2024
Resultaat 2024
niet bekend
0
Risico’s Drinkwater en de tarieven worden steeds meer gereguleerd. Met name de Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft een grote invloed op de tariefstelling en daarmee op de resultaten. Vervuiling van drinkwater kan zorgen voor andere zuiveringstechnieken en daarmee hogere reinigingskosten.
Programmabegroting 2024 en Meerjarenraming 2025-2027
95
Sport Service Ridderkerk B.V.
Vestigingsplaats Ridderkerk
Deelnemende partijen
Ridderkerk
Stemverhouding
100%
Gemeenschappelijke regeling
Openbaar belang Het exploiteren en coördineren van het sport gerelateerd maatschappelijk vastgoed in Ridderkerk. Bestuurlijk belang Vertegenwoordiging in het bestuur door de wethouders Sport, Maatschappelijk vastgoed en Financiën. Actuele ontwikkelingen Renovatie danwel nieuwbouw van het zwembad De Fakkel. Het advies wordt voor de zomer van 2024 verwacht. Financiële positie – Verbonden partij 01-01-2024
Financieel belang – Gemeente 31-12-2024
Aandelenkapitaal
Eigen vermogen
niet bekend
niet bekend Leningen/garantstellingen
Vreemd vermogen
niet bekend
niet bekend Bijdrage gemeente 2024
Resultaat 2024
niet bekend
-1.946.600
Risico’s SSR heeft nog steeds te maken met zeer hoge gas- en elektriciteitsprijzen voor alle accommodaties, maar vooral voor het zwembad De Fakkel. Onzekerheid over regeling ter compensatie vanuit het Rijk. Centrum Jeugd & Gezin Vestigingsplaats Rotterdam Rijnmond (CJG)
Stichting
Deelnemende partijen
Albrandswaard, Barendrecht, Goeree-Overflakkee, Krimpen aan den IJssel, Lansingerland, Maassluis, Nissewaard, Ridderkerk, Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen en Voorne aan Zee.
Stemverhouding
3,6%
Openbaar belang CJG Rijnmond treedt op als uitvoerder van de wettelijke gemeentelijke taken op het gebied van de jeugdgezondheidszorg. Het CJG is de plek waar ouders en verzorgers, kinderen, jongeren en professionals terecht kunnen voor ondersteuning en advies over opgroeien, opvoeden en gezondheid. Bestuurlijk belang Vertegenwoordiging in de Raad voor het Publiek Belang Actuele ontwikkelingen Stabiel Financiële positie – Verbonden partij 01-01-2024
Financieel belang – Gemeente 31-12-2024
Aandelenkapitaal
Eigen vermogen
niet bekend
niet bekend Leningen/garantstellingen
Vreemd vermogen
niet bekend
niet bekend Bijdrage gemeente 2024
Resultaat 2024
niet bekend
-1.790.600
Risico’s Onverwachte kostenstijgingen door overheidsmaatregelen of verhoging van premies, beperkte beschikbaarheid zorgprofessionals op de arbeidsmarkt, ziekteverzuim, discrepantie tussen toekomstig profiel personeel versus huidig personeelsbestand, onvoldoende informatiebeveiliging, implementatie CJG Next.
96
Programmabegroting 2024 en Meerjarenraming 2025-2027
Paragraaf 7 Grondbeleid Doel
Algemeen doel: met de informatie uit deze paragraaf kan de gemeenteraad beleidslijnen vast- en bijstellen. Het is een middel om te sturen. Specifiek doel: regie houden op ruimtelijke ontwikkelingen in onze gemeente, zowel inhoudelijk als financieel. Achtergrondinformatie: via grondbeleid kunnen we bij het uitvoeren van bepaalde programma’s uit deze begroting meer bepalen. Bijvoorbeeld over thema’s als groen, water, wonen, werken en recreëren. Tegelijkertijd kan het grondbeleid zowel tot (extra) baten als (extra) lasten leiden. Deze eventuele baten en lasten, en de financiële risico’s van het grondbeleid zijn van groot belang voor de totale financiële positie van de gemeente.
Inleiding Aan het in exploitatie brengen van gronden door de gemeente zijn financiële risico’s verbonden. Zowel aan de kostenkant (grondverwerving, bouw- en woonrijp maken, bodemsaneringen en financieringskosten) als aan de opbrengstenkant (grondverkopen woningbouw en bedrijventerreinen). Daarmee moeten wij rekening houden bij het in exploitatie brengen van grond. Niet alleen de gemeente kan grond in exploitatie brengen. Ook marktpartijen kunnen grond in exploitatie brengen. Bij exploitatie door marktpartijen is de gemeente verplicht om de gemeentelijke kosten te verhalen op de exploitant. Deze kosten zijn wettelijk vastgelegd en daardoor beperkt. Dit leidt ertoe dat we soms niet alle gemaakte kosten kunnen verhalen. Daardoor ontstaan er dus ook risico’s voor de gemeente bij de exploitatie van grond door marktpartijen. In deze paragraaf beschrijven wij een actueel beeld: Van het te verwachten eindresultaat van de in exploitatie genomen complexen, en; De risico’s die er zijn ten aanzien van het behalen van deze eindresultaten.
Visie op het grondbeleid in relatie tot de realisatie van de doelstellingen uit de programma’s Het gemeentelijke grondbeleid is vastgelegd in de door de gemeenteraad op 19 november 2020 vastgestelde Nota Grondbeleid 2020 – 2023. Ridderkerk voert in sommige gevallen een actief grondbeleid. Dit betekent dat de gemeente actief locaties (her)ontwikkelt om zodoende de gewenste ruimtelijke ontwikkeling te bewerkstelligen. Niet altijd is de gemeente eigenaar van de grond. Wanneer een ontwikkeling wel gewenst is sluiten we daarover een anterieure overeenkomst ex artikel 6.24 Wet ruimtelijke ordening met derden. Soms in combinatie met een samenwerkingsovereenkomst. Dit leidt tot: Een verantwoorde strategie voor aankoop van grond. Een verantwoord financieel beheer over de grond die de gemeente in bezit heeft. Een actieve rol in de planontwikkeling in samenwerking met marktpartijen. Uitgifte van bouwrijp gemaakte grond, meestal door verkoop, incidenteel door erfpacht. Strategische aankopen Het kan voorkomen dat bij het aankopen van gronden om strategische redenen snelle actie is geboden. Dit kan betekenen dat er geen tijd is om het gebruikelijke traject - bestemmingsplan, exploitatieopzet - met de gemeenteraad te doorlopen. In dat geval is het college gemachtigd de gronden aan te kopen. Het college overlegt hier dan eerst over met het Presidium.
Financiële risico's Algemeen Een prognose van de uitkomst van de totale grondexploitatie is hieronder opgenomen. Deze prognose is geactualiseerd op basis van geactualiseerde parameters voor de grondexploitatie. De parameters zijn: Rentepercentage 1,21% per jaar.
Programmabegroting 2024 en Meerjarenraming 2025-2027
97
Kostenstijgingen 6% 2023, 4% 2024/2025 en 2% 2026 en verder. Opbrengstenstijgingen 0% 2023/2024, 1% 2025 en 2% 2026 en verder.
Daarnaast zijn de exploitaties Het Zand en Cornelisland herzien in het kader van de Meerjarenprognose Grondexploitaties 2023 (MPG). Ook zijn deze geactualiseerde grondexploitaties op 29 juni 2023 door de raad vastgesteld. Verder heeft de raad op 8 juni 2023 de nieuwe grondexploitatie Prunuslaan vastgesteld, die in de Meerjarenprognose Grondexploitaties 2024 zal worden meegenomen. Tenslotte wordt op dit moment de Beverbol-locatie voorbereid om in exploitatie te worden genomen, een locatie die is opgenomen in de Notitie grondposities. De verwachting is dat deze locatie een positief resultaat zal opleveren.
Prognose en analyse van de grondexploitaties Grondexploitatie Prognose afsluitingsjaar
Korte toelichting/stand van zaken (onder andere inzake winstneming of verlies)
Cornelisland
2023 Bedrijfsterrein is nagenoeg bouw- en woonrijp. Behoudens twee locaties van de voormalige vrachtwagenparkeerplaats zijn alle gronden verkocht of in optie uitgegeven. In totaal wordt een winst verwacht van € 17.539.000. Hiervan is € 15.237.000 in de jaren 2017 tot en met 2022 tussentijds al gerealiseerd.
Het Zand
2024 Het woonrijp maken van fase 7 en het aanleggen van de fietsverbinding naar de Donkerslootweg zijn in voorbereiding en zullen medio 2023 zijn aanbesteed en gegund. Prognose is dat dit binnen de gestelde budgetten kan plaatsvinden.
Prunuslaan
2025 Het woonprogramma bestaat uit zorg- en sociale woningen. De omgevingsvergunning zal naar verwachting in het eerste kwartaal van 2024 worden afgegeven, waarna met de bouwactiviteiten kan worden gestart. In totaal wordt er een positief resultaat van ongeveer €400.000 verwacht.
Cornelisland Stand van zaken project De belangstelling van bedrijven om zich te vestigen op Cornelisland is groot. Dat blijkt ook uit de vele grondverkopen in vooral 2018 en 2019. Momenteel is er nog een perceel in optie en resteert alleen nog het tijdelijke vrachtwagenparkeerterrein, dat na ontmanteling bouwrijp wordt gemaakt en uitgegeven. Deze uitgifte zal naar verwachting in het vierde kwartaal plaatsvinden. Naar aanleiding van taxatie dit jaar zal de grondopbrengst met circa € 60.000 toenemen. Het gebied is grotendeels bouw- en woonrijp gemaakt. Voor het najaar staat de aanplant van groen en de aanleg van een langzaam verkeersverbinding naar Rotterdam gepland voor uitvoering. Risico's Grote delen van Cornelisland zijn al bouw- en woonrijp gemaakt. In de ramingen van de nog te maken kosten zitten daarom niet veel risico’s meer. Door de omvangrijke grondverkopen in de afgelopen jaren, is intussen een hoge opbrengst gerealiseerd. Hierdoor is de boekwaarde van de grondexploitatie intussen negatief geworden (meer opbrengsten dan kosten). Dit is gunstig voor de financieringskosten. Ook is de afgelopen jaren tussentijds winst genomen. Er zijn geen noemenswaardige risico’s meer verbonden aan deze grondexploitatie. Het Zand Stand van zaken project Het appartementengebouw in de zesde fase (58 appartementen) is in mei 2023 opgeleverd.
Het terrein rondom het gebouw en de aanliggende is woonrijp gemaakt. Het groen zal in het komende plantseizoen worden aangebracht. De speelinrichting zal in het najaar worden gerealiseerd. De eindafrekening (nabetaling) van de grondverkoop met 26 grondgebonden woningen (fase 7 Knarrenhof) heeft inmiddels plaatsgevonden. Deze woningen zijn in aanbouw. De oplevering wordt uiterlijk begin vierde kwartaal 2023 verwacht. Het woonrijp maken van fase 7 en de fietsbrug ’t Zand en fietsenhelling zijn de laatste civiele onderdelen die nog gerealiseerd moeten worden. De voorbereidingen verlopen nu positief en de prognose is dat de onderdelen binnen de financiële kaders van de GREX gerealiseerd kunnen worden. Het planonderdeel Driehoek Het Zand (projectnaam Binnenrijk), bestaande uit 91 appartementen en 42 eengezinswoningen, verdeeld over drie bouwblokken is gestart. Het openbaar gebied van het blok gelegen aan de rotonde Erasmuslaan/Vlietlaan zal in 2023 nog worden aangelegd. Het restant volgt na oplevering van de andere bouwblokken in 2024.