Document · PDF

Nota van antwoord NRD 380 kV hoogspanningsverbinding.pdf

Commissie Samen wonen RK 7 maart 2024, gemeente RidderkerkBij agendapunt: 12: Ter kennisneming raadsinformatiebrieven54.136 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 7

Nu kunt u altijd informeel informatie met ons delen, reageren op de door ons gedeelde informatie of suggesties doen. Dit kan via de via de contactmogelijkheden genoemd in paragraaf 1.4 van het participatieplan of bijvoorbeeld bij de voorgestelde optionele webinars en roadshows. In alle gevallen ontvangt u een reactie over wat er met uw inbreng is gedaan.

TenneT C2 - Internal Information

DATUM PAGINA

22 DECEMBER 2023 23 van 454

4. Alfabetisch overzicht organisaties en registratienummers Registratienummer Organisatie 202301568 B&B Op de Terp, WERKENDAM 202301855 BBHSL, NIEUW-LEKKERLAND 202301819 Bevazet bv, BRANDWIJK 202302074 Bewoners achterland en buurtvereniging Tussen de Molens, GROOT-AMMERS 202302131 Bewoners Kijfhoek, ZWIJNDRECHT 202301493 Bewonersgroep Kijfhoek, Zwijndrecht, ZWIJNDRECHT 202301711 Bewonersoverleg Streefkerk, STREEFKERK 202301458 Bewonersvereniging Lambertus, RAAMSDONKSVEER 202302253 Bewonersvereniging Noordwaard, WERKENDAM 202301913 Buurtschap Heulenslag en Abbekesdoel, BLESKENSGRAAF CA 202302098 Buurtvereniging de Wetering Goudriaan, GOUDRIAAN 202301407 Buurtvereniging Heulenslag Bleskensgraaf ca, BLESKENSGRAAF CA 202301892 Collectief Alblasserwaard/Vijfheerenlanden, GOUDRIAAN 202302113 D66 Zwijndrecht, ZWIJNDRECHT 202301926 DaGro, DORDRECHT 202301918 De Krom, OUD-ALBLAS 202302002 De Omgevingsadviseurs, ZWOLLE 202302267 Dorpsberaad Schelluinen (gem. Molenlanden), SCHELLUINEN 202301783 Dorpsoverleg Giessenburg, GIESSENBURG 202302105 Dorpsraad Heerjansdam, ZWIJNDRECHT 202302134 Dorpsraad Oudkerks Belang, GIESSENBURG 202302249 Dorpsraad Oudkerks Belang, GIESSENBURG 202301460 Erfgoedvereniging Heemschut afd.

Brabant, RAAMSDONKSVEER 202302265 Evides Waterbedrijf, ROTTERDAM 202302352 Gemeente Altena, College van Burgemeester en Wethouders, ALMKERK 202302248 Gemeente Dordrecht, College van Burgemeester en Wethouders, DORDRECHT 202302279 Gemeente Drimmelen, College van Burgemeester en Wethouders, MADE 202302355 Gemeente Geertruidenberg, College van Burgemeester en Wethouders, RAAMSDONKSVEER 202302270 Gemeente Hoeksche Waard, College van Burgemeester en Wethouders, OUDBEIJERLAND 202301999 Gemeente Krimpenerwaard, College van Burgemeester en Wethouders, STOLWIJK 202301989 Gemeente Moerdijk, College van Burgemeester en Wethouders, ZEVENBERGEN 202302368 Gemeente Molenlanden, College van Burgemeester en Wethouders, BLESKENSGRAAF 202301929 Gemeente Ridderkerk, College van Burgemeester en Wethouders, RIDDERKERK 202302246 Gemeente Sliedrecht, College van Burgemeester en Wethouders, SLIEDRECHT 202302281 Gemeente Waalwijk, College van Burgemeester en Wethouders, WAALWIJK 202302003 Gemeente Zwijndrecht, College van Burgemeester en Wethouders, ZWIJNDRECHT 202302271 Gemeente Zwijndrecht, College van Burgemeester en Wethouders, ZWIJNDRECHT 202301983 Giessenwind bv, NOORDELOOS 202302135 Heemschut Zuid-Holland, S-GRAVENHAGE 202302216 Hoveniersbedrijf De Strohalm, RIDDERKERK 202301672 Interieurhuis Hugo Baas, NIEUW-LEKKERLAND 202301902 J. Kloek Assurantiën, GIESSENBURG

TenneT C2 - Internal Information

DATUM PAGINA

22 DECEMBER 2023 24 van 454

Registratienummer Organisatie 202301949 Kernoverleg Nieuw-Lekkerland, NIEUW-LEKKERLAND 202301524 Klim naar geluk, STREEFKERK 202301690 Kuiper Agrarisch Makelaardij, VEENDAM 202301640 LTO Noord, ZWOLLE 202301704 Melkgeien en Loonbedrijf demolswaerd , BLESKENSGRAAF CA 202302177 Melkveebedrijf Brandwijk, STREEFKERK 202302332 Melkveebedrijf Fam. Brandwijk, MOLENAARSGRAAF 202301931 Melkveebedrijf Heuvelhoeve, MOLENAARSGRAAF 202302339 Melkveehouderij P.A. van Selm , GIESSENBURG 202301336 Molenstichting SIMAV, STREEFKERK 202302315 Natuur en Milieu Federatie Zuid-Holland, DEN HAAG 202302362 Natuur en Milieufederatie Zuid-Holland, S-GRAVENHAGE 202302223 Novar Nederland bv, ARNHEM 202302357 Oasen N.V. drinkwater, GOUDA 202302280 P.

Kwakernaak Holding bv, GROOT-AMMERS 202302171 Provincie Noord-Brabant, Gedeputeerde Staten, S-HERTOGENBOSCH 202302350 Provincie Zuid-Holland, Gedeputeerde Staten, DEN HAAG 202301380 Recreatiebedrijf De Nes bv, BERGAMBACHT 202302259 Rijksdienst Cultureel Erfgoed, staatssecretaris van cultuur, AMERSFOORT 202301749 Service Centrale Alblasserwaard, STREEFKERK 202302256 Staatsbosbeheer, Staatsbosbeheer, ZONNEMAIRE 202302297 Stichting Het Huys ten Donck, RIDDERKERK 202302154 Stichting Landschap & Cultuurhistorie Kop van ’t Land, DORDRECHT 202301691 Stichting Natuur & Landschap Zwijndrechtse Waard, HENDRIK IDO AMBACHT 202302261 Stichting Natuur- en Vogelwacht Biesbosch, DORDRECHT 202302085 Stichting Werelderfgoed Kinderdijk, KINDERDIJK 202301930 Van den Heuvel Dairy & Food Equipment bv, MOLENAARSGRAAF 202301451 Van der Valk Hotel ARA, ZWIJNDRECHT 202301763 Verboom dairyfarm, STREEFKERK 202302233 Versluis Advies, MEERKERK 202302234 Versluis Advies, MEERKERK 202302235 Versluis Advies, MEERKERK 202302237 Versluis Advies, MEERKERK 202302217 Visvijver de Biesbosch, WERKENDAM 202302292 Vogelbescherming Nederland, ZEIST 202301450 VvE appartementen Landgoed Schoonenburgh, NIEUW-LEKKERLAND 202302268 VVE De Donckse Huizen, RIDDERKERK 202301722 Waterschap Rivierenland, Dijkgraaf en hoogheemraden, TIEL 202301622 Werkgroep Lucht & Geluid ex wijkoverleg Ridderkerk West, RIDDERKERK 202302252 ZLTO

Altena-Biesbosch, WOUDRICHEM 202302019 ZLTO Amerstreek, MADE 202302060 ZLTO Moerdijk, STANDDAARBUITEN

TenneT C2 - Internal Information

DATUM PAGINA

22 DECEMBER 2023 25 van 454

5. Beantwoording zienswijzen In dit hoofdstuk zijn alle zienswijzen beantwoord. Indieners van zienswijzen die gebruik hebben gemaakt van het vragenformulier (digitaal of op een informatieavond) hebben aan de hand van vier vragen hun zienswijzen ingediend: 1. Vraag: Zijn er naar uw mening andere alternatieven die moeten worden onderzocht? 2. Vraag: Zijn er naar uw mening andere of aanvullende milieueffecten die moeten worden onderzocht? 3. Vraag: Zijn er naar uw mening andere aspecten die moeten worden betrokken bij het toetsingskader? 4. Vraag: Zijn er andere zaken over de reikwijdte en het detailniveau die u naar voren wilt brengen? Deze vier afzonderlijke vragen worden per zienswijze in tabelvorm weergegeven en beantwoord.

TenneT C2 - Internal Information

DATUM PAGINA

Registratie- Zienswijzenummer nummer Onbekend Onbekend

22 DECEMBER 2023 26 van 454

Zienswijze

Samenvatting bijlage

1 95313622_9074345_EFF73A83-FFD2-49E0-998F9FDE6A93CB19.jpeg

Onbekend

1 95312091_9073691_Belachelijke_vraag_als_je_de_bu rger_confronteert_met_10_corridors_van_ca.docx

Onbekend

1 95311726_9073634_Graag_reageer_ik_op_het_voorn emen_tot_de_aanleg_van_een_hoogspanningsverbin ding_380_kV_Geertruidenberg.docx

202301335

1 - Ondergrondse trace's

202301335

2 - Effect van (elektromagnetische) straling op flora en fauna 3 - wat zijn de uitgangspunten en prioriteiten?

Door een technische storing is deze zienswijze niet goed doorgekomen. De reactienota dekt de meeste onderwerpen en vragen. Mocht dit niet het geval zijn en wilt u een specifieke reactie ontvangen, dan kunt u contact opnemen met TenneT. Op onze website (www.tennet.eu/geertruidenberg-krimpen) staan onze contactgegevens. Door een technische storing is deze zienswijze niet goed doorgekomen. De reactienota dekt de meeste onderwerpen en vragen. Mocht dit niet het geval zijn en wilt u een specifieke reactie ontvangen, dan kunt u contact opnemen met TenneT. Op onze website (www.tennet.eu/geertruidenberg-krimpen) staan onze contactgegevens. Door een technische storing is deze zienswijze niet goed doorgekomen. De reactienota dekt de meeste onderwerpen en vragen. Mocht dit niet het geval zijn en wilt u een specifieke reactie ontvangen, dan kunt u contact opnemen met TenneT. Op onze website (www.tennet.eu/geertruidenberg-krimpen) staan onze contactgegevens. Graag wordt verwezen naar paragraaf 3.4 van deze reactienota, het thematische deel over zienswijzen over een ondergrondse hoogspanningsverbinding. Graag wordt verwezen naar paragraaf 3.6 van deze reactienota, het thematische deel over gevolgen voor de natuur (effecten voor flora en fauna). De (technische) uitgangspunten van het project staan beschreven in hoofdstuk 4.1 van de NRD.

Dit zijn in het kort: - Twee circuits met een transportcapaciteit van 4.000 Ampère; om het knelpunt op te kunnen lossen is de aanleg van een nieuwe 380kV-hoogspanningsverbinding met wisselspanning nodig met twee zogenoemde circuits met een transportcapaciteit van 4.000 Ampère (dit is de maximale capaciteit die nu technisch veilig haalbaar is). - Bovengronds, tenzij; de nieuwe verbinding wordt in principe bovengronds aangelegd. - Combineren met de bestaande 380 kV-verbinding is niet mogelijk. - Voldoende afstand hanteren. - De verbinding moet goed bereikbaar zijn.

- verplaatsen stations

202301335 202301336

Antwoord

De prioriteit ligt bij het oplossen van het knelpunt in het hoogspanningsnet en het ondersteunen van de energietransitie. Het verplaatsen van hoogspanningsstation(s) is geen deel van de projectopdracht. Hiervoor is geen aanleiding.. De molenbiotopen van de bij het project bekende molens zijn opgenomen op de kansen en belemmeringenkaart die op de website van het project te vinden is. (A0 belemmeringenkaart cNRD.pdf (tennet-drupal.s3.eu-central-1.amazonaws.com)) Effecten van de verbinding op cultuurhistorie en landschap zullen onderzocht worden binnen de thema's. De te onderzoeken thema's zijn terug te vinden in paragraaf 3.6 van deze reactienota. Voor specifieke kennis over de waarde van, en effecten op, de molens in het gebied zal SIMAV een waardevolle gesprekspartner zijn voor het project.

4 ? 1 SIMAV is eigenaar van 33 historische windmolens (Rijksmonumenten) in de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden. Voor deze molens is de wettelijk beschermde molenbiotoop zone van toepassing; nader uitgewerkt in de provinciale omgevingsverordening/visie. Locaties van de molens: zie simav.nl onder Molens. Plaatsing van hoogspanningsmasten binnen de biotoop impliceert negatieve effecten op windvang/lozing. Gevolg: onregelmatige loop en dientengevolge verhoogde slijtage en extra instandhoudingskosten. Ieder

TenneT C2 - Internal Information

DATUM PAGINA

Registratienummer

Zienswijzenummer

202301336

202301340

22 DECEMBER 2023 27 van 454

Zienswijze

Samenvatting bijlage

alternatief, dat de biotoop niet raakt dient o.i. te worden onderzocht. landschappelijke inpassing en beleving moeten recht blijven doen aan de waarden van het gebied. Zoals bovenstaand aangegeven dient rekening te worden gehouden met de molenbiotoop. Het gaat daarbij overigens niet alleen om de technische biotoop van de molen zelf, maar ook de waarde van de molen in zijn omgeving, inclusief het molenerf. In de nadere uitwerking en detaillering dient expliciet te worden aangegeven de zonering van de molenbiotoop. Ja, bestaande lijn upgraden naar 660 kV. Duurder, maar niet duurder als ruimtebeslag mee gekapitaliseerd wordt. Alternatief kabel verbinding wisselspanning of HVDC gelijkspannings verbinding met minder verliezen en lager kortluitvermogen.

202301340

2 Gebruikelijke MER

202301340

3 In hoeverre beperkt het de schaarse grond waarover NL nog beschikt voor bv woningbouw, recreatie, infrastructuur enz., terwijl een upgraden van de bestaande lijn naar 660 kV minder ruimte beslag vergt, vergunning technisch eenvoudiger is en sneller gerealiseerd kan worden. Concepten in VS zijn voorhanden.

Antwoord

Zie beantwoording vraag 1. Zie beantwoording vraag 1.

Zie beantwoording vraag 1.

Om het knelpunt op te kunnen lossen is de aanleg van een nieuwe 380kVhoogspanningsverbinding met wisselspanning nodig. Dit betreft twee zogenoemde circuits met een transportcapaciteit van 4.000 Ampère (dit is de maximale capaciteit die nu technisch veilig haalbaar is). Voor wat betreft gelijkstroom of verkabeling wordt graag verwezen naar paragraaf 3.4 van deze reactienota. De aanleg van een 660kV-verbinding is niet realistisch, gezien de bestaande configuratie van het Nederlandse hoogspanningsnet. Een eerder onderzochte mogelijkheid is een ondergrondse gelijkstroomverbinding tussen Ens en Tilburg, zie ook p. 18 van de concept-NRD. Hiermee zou dan zowel het knelpunt tussen Geertruidenberg en Krimpen aan den IJssel als het knelpunt tussen Diemen en Ens worden aangepakt. Deze oplossing vereist aanpassingen aan de bestaande landelijke infrastructuur en de manier waarop het hoogspanningsnetwerk gebruikt kan worden. Ons 380kV-net en dat van Europa is namelijk gebaseerd op de technologie van wisselstroom. Gelijkstroom is geschikt om grote hoeveelheden elektriciteit over lange afstanden (honderden kilometers) te transporteren, bijvoorbeeld van grote windparken op zee naar het net op land. Deze technologie is minder effectief en minder geschikt om toe te passen in een dicht vertakt hoogspanningsnet met korte afstanden.

Gelijkstroom is kostbaar en biedt minder transportcapaciteit om deze knelpunten op te lossen. Dit is daarom geen geschikte oplossing voor het oplossen van het capaciteitsknelpunt in 2030 tussen Geertruidenberg en Krimpen aan den IJssel. Conform aanduiding van indiener wordt op de gebruikelijke wijze een planMER en een projectMER uitgevoerd. Het hoogspanningsnet op het hoogste spanningsniveau is opgebouwd uit 380kVhoogspanningsverbindingen die de 380kV-hoogspanningsstations met elkaar verbinden (in het noorden is het hoogste spanningsniveau 220kV). De introductie van een enkele 660kV-hoogspanningsverbinding is hiermee niet verenigbaar. De huidige verbinding is ook niet ontworpen voor, of om te bouwen naar, een 660kV verbinding. Er zal een geheel nieuwe verbinding moeten worden gebouwd. Bij gelijkspanning (HVDC) is er in ieder geval veel ruimte nodig voor converterstations. In zijn algemeenheid leidt de voorgestelde oplossing tot grote aanpassingen aan de bestaande landelijke infrastructuur en de manier waarop het hoogspanningsnetwerk gebruikt kan worden. Gegeven het huidige 380kV wisselstroomnetwerk is de beste wijze om het knelpunt op te lossen de bouw van een nieuwe 380-kV-wisselstroomverbinding.

TenneT C2 - Internal Information

DATUM PAGINA

22 DECEMBER 2023 28 van 454

Registratie- ZienswijzeNr Zienswijze nummer nummer 202301340 202301340 4 Heb oog voor kwetsbaarheid 202301349

202301349

202301349 202301349

202301349 202301354

Samenvatting bijlage

Het is niet geheel duidelijk wat indiener met kwetsbaarheid bedoelt. Zodoende kan hier niet goed op worden gereageerd. Het is niet duidelijk wat indiener hiermee bedoelt. In paragraaf 3.3 van deze reactienota is toegelicht waarom deze nieuwe verbinding nodig is. Bedankt voor uw reactie Dit is toegelicht in paragraaf 3.5 van deze reactienota.

1 Als er teveel energie wordt opgewekt kan dat dan niet laten opwekken 2 Geen mening 3 Wat is de conceqenties voor aanwonende of worden die voor een appel en ei uitgekocht 4 Geen mening 1 -Belangrijkste alternatief is het onderzoek naar lokale opslag doormiddel van accu's waardoor minder transport nodig is.

Bedankt voor uw terugkoppeling. Voor een toelichting op mogelijke alternatieve oplossingen wordt verwezen naar paragraaf 3.3 van deze reactienota.

-Daarnaast ondergrondse bekabeling evt. doormiddel van meerdere kabels met lagere capaciteit.

202301354

Antwoord

Voor een toelichting op ondergrondse aanleg wordt verwezen naar paragraaf 3.4 van deze reactienota.

-Discussie over ander tracé vind ik minder interessant want dan zit een ander met de problemen. 2 Bij deze masten speelt voornamelijk horizonvervuiling. De (psychische) impact van horizonvervuiling wordt naar mijn mening, te weinig serieus genomen. Zoals we ook een gebroken been serieuzer nemen dan een burn-out.

De effecten op het landschap worden onderzocht en in de beoordeling van de ruimtelijke kwaliteit en in het ontwerp van de definitieve hoogspanningsverbinding meegenomen. De effecten op het landschap worden in kaart gebracht binnen de context van de ruimtelijke kwaliteit van de verschillende landschappen en deelgebieden. Wat betreft gevolgen voor toerisme, recreatie en andere gebruiksfuncties en ruimtelijke opgaven wordt verwezen naar paragraaf 3.2 en 3.9 van deze reactienota.

3 1. Ondergronds bekabeling vraagt minder ruimte waardoor meer ruimte voor huizenbouw. Dat is in deze tijd hard nodig. 2. De horizonvervuiling (die er al is en hierdoor wordt verergerd) is belemmerend voor de ontwikkeling van toerisme in de Alblasserwaard. Boeren moeten stoppen en zouden (gezien de schoonheid van het landschap) over kunnen stappen naar tourisme. Een extra hoogspanningslijn belemmert deze overstap. 3. Van overheidswege wordt steeds gezegd dat daar waar nieuwe lijnen getrokken moeten worden deze gezien de gezondheidsrisico's voor de zekerheid ondergronds moeten worden aangelegd (voorzorgsprincipe). Dit staat haaks op de huidige plannen. 4. Verder speelt mee de geluidsoverlast deze is bij harde wind zeer hinderlijk (wij wonen vlak bij de bestaande masten) 5. De horizonvervuiling. We worden constant overprikkeld door alles wat we rondom ons heen zien en onze aandacht vraagt. De rust van het landschap wordt in mijn beleving ernstig aangetast door de hoogspanningsmasten voor bewoners en stedelingen die hier de rust komen zoeken. 6. Uitspraken over gezondsheidsrisico's zijn niet eensluidend. Ik vind het dus lastig hier iets over te

Wat betreft gezondheid en voorzorgbeleid wordt verwezen naar paragraaf 3.5 van deze reactienota. De effecten op het landschap worden onderzocht en vervolgens in de beoordeling van de ruimtelijke kwaliteit en in het ontwerp van de definitieve hoogspanningsverbinding meegenomen.

TenneT C2 - Internal Information

DATUM PAGINA

Registratienummer

Zienswijzenummer

22 DECEMBER 2023 29 van 454

Zienswijze

202301354

202301355

zeggen. Maar lekker voelt het niet. 95083423_9020142_Voorzorgbeleid_voor_magneetv elden_bij_elektriciteitsvoorzieningen.pdf 4 Ik wens u veel wijsheid. Want we willen allemaal 's avonds een lampje aan kunnen zetten, maar de (economische en gezondheid) gevolgen voor nog meer masten door de polder zijn groot. 1 Nee prima snel aanleggen

202301355 202301355 202301355 202301357

2 3 4 1

202301357

202301357 202301357 202301361

3 4 1

202301361 202301361 202301361

2 3 4

202301370

1 Ik heb een aanbeveling die wellicht kan bijdragen aan acceptatie bij de omwonenden.

Samenvatting bijlage

Antwoord

Bedankt voor uw reactie.

Wij zetten ons in om de nieuwe hoogspanningsverbinding zo snel mogelijk te realiseren. Zie beantwoording vraag 1 Zie beantwoording vraag 1 Zie beantwoording vraag 1 Indiener geeft aan een voorkeur te hebben als de nieuwe hoogspanningsverbinding gerealiseerd zal worden in corridor 1. Op dit moment zijn er tien corridors opgenomen in de concept-NRD, die allemaal onderzocht worden. Binnen deze corridors zal gezocht worden naar maak- en haalbare onderzoeksalternatieven. De onderzoeken die de komende periode worden uitgevoerd zullen meer inzicht geven in de effecten van alle onderzoeksalternatieven. Op basis van de uitkomsten bepaald de minister het voorkeursalternatief. Voor een nadere onderbouwing op het aspect ondergronds wordt verwezen naar paragraaf 3.4 van deze reactienota.

Nee prima plan snel aanleggen Nee prima. Plan snel aanleggen Nee prima plan snel aanleggen op de infobijeenkomst in NwLekkerland werd duidelijk dat ondertunneling voor max. 10 km mogelijk is. Mijn suggestie is, om corridor 1 te kiezen en het ingewikkelde overbruggen van het water bij de Moerdijk op te lossen met ondertunneling daar. Dat zal met minder dan 10 km mogelijk zijn. Deze corridor wijkt in kilometers ook niet heel erg af van de huidige lijn via corridor 7. Groot voordeel van corridor 1 lijkt me, dat je dan om de Biesbosch heengaat en vrijwel niet over of heel dicht langs woongebieden. Wonend bijna onder de lijn die naar de hoogste masten gaat bij Nieuw-Lekkerland, acht ik een grondig onderzoek naar stralingsrisico's zeer nodig. Mogelijk behoort het bovenstaande onder dit punt Neen Wilt u onderzoeken in hoeverre combimasten kunnen worden toegepast voor deze nieuwe verbindingen? Zo'n mast kan dan de hoogspanningsleiding dragen en op de mast is een windturbine aangebracht. Zie bijgevoegd artikel. 95104098_9025520_Scan_20230525.jpg Neen Neen Kunt u bestratingsmaterialen met milieukeur toepassen in toegangswegen naar deze masten of torens?

We begrijpen de zorg van de indiener. In paragraaf 3.5 van deze reactienota is beschreven hoe hiermee wordt omgegaan in dit project. Bedankt voor uw reactie. Wij merken op dat gepresenteerde combitorens een creatieve oplossing kunnen zijn. Het betreft voor de oplossing van het huidige knelpunt met als streven ingebruikname 2030 geen realistische oplossing. Er is ook geen vervolg meer gegeven aan de presentatie van de combimast in 2001.

Bedankt voor uw reactie Bedankt voor uw reactie Deze vraag komt aan de orde als het project de realisatiefase nadert en (functionele) eisen worden geformuleerd waar toegangswegen aan moeten voldoen. De suggestie voor milieuvriendelijke bestrating wordt gewaardeerd en te zijner tijd mogelijk ook gehonoreerd. Over de mogelijkheden tot ondergrondse aanleg wordt graag verwezen naar paragraaf 3.4 van deze reactienota, het thematische deel over ondergrondse hoogspanningsverbindingen. Voor wat betreft de suggestie van indiener om warmte van (ondergrondse) hoogspanningskabels te gebruiken voor verwarmingsdoeleinden wordt opgemerkt dat er nog geen onderzoek is verricht naar overdracht van warmte vanuit ondergrondse hoogspanningskabels. De suggestie wordt gewaardeerd, maar er kan dus geen terugkoppeling volgen.

Het lijkt mij de moeite waard om te onderzoeken of een gedeelte van het tracé onder de grond kan worden aangelegd. Bij voorbeeld in woongebieden. De warmte van de kabels, zou dan wellicht gebruikt kunnen worden voor verwarming van woningen, een sportaccommodatie of kassen. Als het enigszins mogelijk is zouden de mensen die het meest geraakt

TenneT C2 - Internal Information

DATUM PAGINA

Registratienummer

202301370 202301370 202301370 202301371

Zienswijzenummer

202301370 202301370 202301370 202301371

202301371 202301371 202301371

202301372 202301372 202301372

2 3 4 1

22 DECEMBER 2023 30 van 454

Zienswijze

Samenvatting bijlage

worden door dit nieuwe tracé, moeten profiteren van de warmte die vrij komt. Zodat zij geen gas meer hoeven gebruiken. Dit gegeven – het benutten van de warmte van de kabels – zou kunnen bij dragen aan het draagvlak in de omgeving. Ik ben van mening dat een hoogspanningskabel onder de grond moet komen te liggen.

Antwoord

Voor wat betreft ondergrondse aanleg wordt graag verwezen naar paragraaf 3.4 van deze reactienota, het thematische deel over een ondergrondse hoofspanningsverbinding.

Daarnaast wil ik dat de hoogspanningsverbinding niet door het buitengebied Kijfhoek komt. Dit gebied is aangelegd als bufferzone vanwege het al eerder aangelegde rangeerterrein en de industrialisering Rotterdam. Het is het enige natuurgebied in onze omgeving. Enkele jaren geleden is het gebied al aangetast voor de Betuwelijn en de Hogesnelheidslijn. Wanneer daar nog een hoogspanningsverbinding bij komt, wordt de natuurwaarde steeds kleiner. Voordat we het in de gaten hebben, is het gebied zo verrommeld, dat het een andere bestemming kan krijgen. Bij voorbeeld een industriegebied. 2 3 4 Ik woon midden in het natuurgebied en zou het erg jammer vinden als het nog verder wordt aangetast.

Voor wat betreft de door indiener genoemde groene bufferzone kan worden gemeld dat deze bekend is bij ons en ook door andere indieners wordt genoemd, waaronder de Stichting Natuur & Landschap Zwijndrechtse Waard (202301691). Hier wordt ook naar verwezen door de gemeente Zwijndrecht. Voor onze reactie op de bufferzone wordt graag verwezen naar zienswijzenummer 202301691.

Wij begrijpen de zorg van indiener. Het effect op de natuur wordt meegenomen in de effectbeoordeling. Meer informatie is terug te lezen in paragraaf 3.6 van deze reactienota, het thematische deel rond gevolgen voor de natuur (effecten voor flora en fauna). De door indiener genoemde waarde van Develbos, Waalbos en De Hooge Nesse wordt door meerdere indieners benadrukt. Deze wat meer kleinschalige natuurgebieden en hun achtergrond zijn bij ons bekend en worden ook door de gemeente Zwijndrecht aangegeven middels een verwijzing naar de zienswijze van de Stichting Natuur & Landschap Zwijndrechtse Waard (202301691). Voor onze reactie op de bufferzone wordt graag verwezen naar zienswijzenummer 202301691.

1 2 3 Voor de aanleg van de nieuwe verbinding wordt voorbij gegaan aan kleinere natuurgebieden. Deze zijn belangrijk voor de mensen die in die omgeving wonen. De Biesbosch is landelijk bekend en Natura 2000 gebied, waar overdreven benauwd mee wordt omgegaan. Daar mag je beslist niet aankomen. In dat kader vragen wij aandacht voor de kleinere gebieden zoals de Kijfhoek. De Kijfhoek is al aangetast vanwege de aanleg van een rangeerterrein, de Betuwelijn en de Hogesnelheidslijn. De Hooge Nesse, Develbos en het Waalbos zijn andere kleine natuurgebieden die niet genoemd worden, maar wel belangrijk is voor de bewoners van Zwijndrecht. Wij vinden het ongewenst om hoogspanningsverbindingen over kleinere natuurgebieden aan te leggen. Zo’n verbinding gaat ten koste van ons leefgenot. Wij wonen naast de

De aanwezigheid van de historische kern Kijfhoek en eventuele effecten hierop worden uiteraard meegenomen in de beoordeling in de komende onderzoeksfase. Zie hiervoor ook het thematische deel over effecten op leefomgeving in paragraaf 3.6 van deze reactienota.

TenneT C2 - Internal Information

DATUM PAGINA

Registratienummer

202301372 202301379

Zienswijzenummer

202301372 202301379

22 DECEMBER 2023 31 van 454

Zienswijze

historische kern van Kijfhoek. Dit gebied mag niet aangetast worden. 4 1 Waarom een kabel over zo’n dichtbevolkt gebied. Als u 2 kilometer omgaat richting Streefkerk dan heeft uw weinig woningen en veel open ruimte.

202301379

3 Kosten nu een langere kabel over buitengebied Nieuw-Lekkerland of uitkopen van woningen van bewoners die onder de kabel niet mogen wonen.

202301379

4 Wat is het maximale kilowatt en wat kunnen we verbeteren aan de stralingsniveau door de masten te verhogen

202301380

1 Bij voorkeur wordt de variant gekozen waar geen natuurgebied aangetast wordt. Ik woon onder de op de kaart aangeduide corridor 8. Deze lijn kruist mijn recreatiebedrijf en het natuurgebied bij het watergemaal Hoeksche sluis en de Okkerse Kade. Ik verwacht dat er minder mensen naar mijn recreatiebedrijf komen, als daar hoogspanningsmasten en lijnen zijn. Deze horen niet bij een natuurgebied. 2 3 4 1 2 -

202301380 202301380 202301380 202301381 202301381

Antwoord

We begrijpen de zorg van de indiener. In de volgende stap worden de effecten van alle alternatieven onderzocht. Deze onderzoeken zullen meer inzicht geven in de effecten van alle alternatieven. De minister zal op basis van de beoordeling van de effecten een keuze maken voor een voorkeursalternatief. Hoe hierbij wordt omgegaan met gezondheid is toegelicht in paragraaf 3.5 van deze reactienota.

We hebben al 2 route met hoogspanningsnet en dat geeft zoveel straling dat mensen hun woning moeten verlaten en de woning afgebroken gaat worden. 2 Wat is gezondheid risico’s voor zoveel bewoners

202301379

202301380 202301380 202301380 202301381 202301381

Samenvatting bijlage

In paragraaf 3.5 is beschreven hoe wordt omgegaan met gezondheidsrisico's en het voorzorgbeleid. De voorgestelde onderzoek alternatieven worden onder meer op kosten, leefomgeving en veiligheid nader onderzocht in de volgende fase. Zie paragraaf 3.1 van deze reactienota voor een verdere toelichting op het vervolg proces en paragraaf 3.6 van deze reactienota voor een overzicht van de thema's die onderzocht zullen worden. Het magneetveld is niet afhankelijk van het vermogen (Watt) maar van de hoeveelheid stroom. Dit is voor de nieuwe hoogspanningsverbinding 380kV. De afgelopen jaren zijn er nieuwe 380 kV-verbindingen uitgevoerd met de wintrackmast. Dit type mast is destijds ontwikkeld om een smallere magneetveldzone te bereiken dan de toenmalige vakwerkmasten. Inmiddels is de vakwerkmast verder doorontwikkeld en heeft daardoor afhankelijk van het aantal circuits nagenoeg geen bredere magneetveldzone meer dan de wintrackmast. Vakwerkmasten zijn gemakkelijker in beheer en onderhoud. Daarnaast zijn de kosten tijdens de bouw, voor beheer en voor onderhoud lager dan bij een wintrackmast. Daarom is ons uitgangspunt om bij nieuwe tracés in principe te kiezen voor vakwerkmasten.

In de volgende fase van de ruimtelijke verkenning (waarin ook het plan-MER wordt opgesteld) wordt de voorkeur voor dit masttype verder onderbouwd en afgewogen in de Integrale Effectanalyse (IEA) vanuit het oogpunt van technische functionaliteit, beheer en onderhoud, milieu- en omgevingseffecten, landschappelijke inpassing en kosten. Bij de uitwerking van een tracé wordt de hoogte van de masten bepaald o.b.v. techniek en ruimtelijke aspecten. Bedankt voor uw terugkoppeling. Wat betreft gevolgen voor recreatie en andere gebruiksfuncties en ruimtelijke opgaven wordt verwezen naar paragrafen 3.2 en 3.9 van deze reactienota.

TenneT C2 - Internal Information

DATUM PAGINA

22 DECEMBER 2023 32 van 454

Registratie- ZienswijzeNr Zienswijze nummer nummer 202301381 202301381 3 Ik vind de landschappelijke inpassing in de Krimpenerwaard een punt dat betrokken moet worden bij het toetsingskader.

Samenvatting bijlage

Antwoord Onderdeel van het onderzoek naar de effecten op mens en natuur omvat tevens de (verwachte) effecten op het landschap. De effecten op het landschap zijn onderdeel van het beoordelingskader. Voor een toelichting op het beoordelingskader wordt verwezen naar paragraaf 5.5 van de concept-NRD.

Het open landschap van de Krimpenerwaard moet niet verder aangetast worden. Corridor 8 en 10 lopen precies door het open landschap van de Krimpenerwaard.

202301381 202301405

202301405

202301381 202301405

202301405

Als er een nieuwe verbinding in het gebied zou moeten komen, kan hij het beste naast de bestaande verbinding gelegd worden. Daardoor wordt het open landschap niet verder aangetast. 4 1 Corridor 6 en 7 zijn identiek vanaf Geertruidenberg. Gaan beiden over een stukje Biesbosch heen. Echter 6 is slechts 17 km en 7 is 33 km lang. Daarbij komt dat corridor 7 over bewoond gebied gaat. Het is dus niet logisch om 6 en 7 beide als optie te onderzoeken. Corridor 7 moet geschrapt worden; als corridor 6 ook een optie is. 2 Weidevogels, kikkers, grutto's, molens, bestaande bebouwing en bewoning (inclusief leeftijden), rijksmonumenten, lengte van de tracé's

Bedankt voor uw terugkoppeling. De totale effecten per corridor worden onderzocht, waarbij lengte een belangrijke rol speelt. Omdat de te doorkruisen gebieden zeer verschillend zijn, zijn de effecten niet evenredig aan de lengte.

Onderdeel van het onderzoek naar de effecten op mens en natuur omvat tevens de (verwachte) effecten op de door u genoemde aspecten. Voor een toelichting op het beoordelingskader wordt verwezen naar paragraaf 5.5 van de concept-NRD. We begrijpen dat hierover zorgen zijn. Gezondheidsaspecten worden onderzocht. Bij de aanleg van de nieuwe verbinding wordt het voorzorgbeleid aangehouden. Voor meer informatie hierover en over gezondheidsaspecten wordt verwezen naar paragraaf 3.5 van deze reactienota.

3 Bestaand 'leed' van huidige masten. Zowel gezondheidstechnisch: meer masten naast elkaar geeft meer gezondheidseffecten. En ook landschapstechnisch is meer masten naast elkaar (corridor 7) een minder goede optie.

Voor een toelichting op het onderzoek naar milieueffecten (waaronder landschap/horizon) wordt verwezen naar paragraaf 3.6 van deze reactienota.

Onder de grond moet zeker meegenomen worden.

202301405

Voor een toelichting op ondergrondse aanleg wordt verwezen naar paragraaf 3.4 van deze reactienota. Meer informatie over het project is te vinden op de websites van RVO en TenneT:

4 Graag zouden we nog meer info ontvangen over de reikwijdte en een nog meer in te zoomen kaart ontvangen.

RVO: Hoogspanningsverbinding 380 kV Geertruidenberg - Krimpen aan den IJssel of Crayestein (rvo.nl) TenneT: Geertruidenberg - Krimpen aan den IJssel of Crayestein (tennet.eu)

202301407

Via deze websites zullen ook de beschikbare documenten en kaarten te vinden zijn. Bedankt voor uw terugkoppeling.

1 Opties dienen zo kort mogelijk te zijn vanwege alle belasting: zowel gezondheid, milieu, natuur, landschap, bebouwing en kosten. Om die reden zijn de 5 opties richting Krimpen aan den IJssel onlogischer dan de 5 opties richting Crayestein.

De totale effecten per corridor worden onderzocht, waarbij lengte een belangrijke rol speelt. Omdat de te doorkruisen gebieden zeer verschillend zijn, zijn de effecten niet evenredig aan de lengte.

TenneT C2 - Internal Information

DATUM PAGINA

22 DECEMBER 2023 33 van 454

Registratie- ZienswijzeNr Zienswijze nummer nummer 202301407 202301407 2 Reeds bestaande masten en de bestaande belasting daarvan (corridor 7 is daarmee het minst voor de hand liggend) en de surplus daarvan: een dubbele hoeveelheid gezondheidseffecten etc.

202301407

Samenvatting bijlage

Zie beantwoording vraag 1.

Bewoning door mensen, bedrijven, typische lintbebouwing in de polder, molens, monumenten (gemeentelijke en provinciale), weidevogels waaronder de grutto, kikkers/padden, veeteelt waaronder koeien en geiten, etc. 3 Corridor 7 moet ons inziens geschrapt worden. Deze is identiek aan corridor 6: bestaand trace en gaan beiden over een deel van de Biesbosch. Corridor 6 is echter 17 km en corridor 7 is 33 km. Dus is het schrappen van corridor 7 voor de hand liggend. 4 De kortste route is naar Crayesteyn. En daarmee het minst belastend voor mens/milieu/budget.

202301417 202301417 202301417

1 2 3

202301417 202301418 202301418

4 1 2

Antwoord

Zie beantwoording vraag 1.

De bestaande 150kV-verbinding is niet te vervangen door een 380kV-verbinding, maar een combinatie zou mogelijk een optie kunnen zijn. Dit wordt nader onderzocht.

Corridor 5: hier ligt al een hoogspanningsverbinding van 150 kV: zie de zwarte lijn. Een klein stukje doortrekken en dan ben je bij Crayesteyn. Deze is blijkbaar te vergroten naar 380kV want dit is een van de opties. Lijkt een van de minst belastende opties. Jazeker. Mijn percelen liggen onder Corridor 10. Het bodemleven op mijn perceel is 100%. Dat is naar voren gekomen bij bodemonderzoek. De mest die ik uitrijd over het land bestaat uit een dier- en milieuvriendelijke bacterie. Daar komen geen gassen uit vrij. Ik verwacht dat straling van de hoogspanningsverbinding het effect van de bodemleven vernietigd (of ten minste aantast). Straling van de hoogspanningsleidingen is van invloed op onze koeien en de bacteriën in het bodemleven Ons bedrijf ligt op het kruispunt van corridor 8 en corridor 10. De locatie heet Den Donk: een gebied met een grote cultuurhistorische en landschappelijke waarde en van maatschappelijk belang: landschap is een beleving. Een mooi landschap dat doorkruist wordt met hoogspanningslijnen, wordt niet mooier.

Van bepaalde dieren staat vast dat ze natuurlijke (statische) elektromagnetische velden kunnen waarnemen, die zij gebruiken voor oriëntatie en beweging. Enkele studies wijzen op potentiële risico’s voor deze dieren door kunstmatige, dynamische elektromagnetische velden. Een sluitende conclusie kan hier echter niet uit getrokken worden door het beperkte aantal studies. Dit geldt zeker ook voor elektromagnetische velden gecreëerd door hoogspanningslijnen, mede door de kwaliteit van deze studies. Gezien er geen sprake is van significante verbanden gerelateerd aan hoogspanningsverbindingen wordt dit niet nader onderzocht in het MER. Voor meer informatie hierover en over gezondheidsaspecten wordt verwezen naar paragraaf 3.5 van deze reactienota. Corridor 8 is een van de alternatieven die onderzocht zullen worden in de komende fase. Effecten op natuur en impact op het landschap zijn enkele van de thema's die hierbij aan bod komen. Zie paragraaf 3.1 van deze reactienota voor een verdere toelichting op het vervolg proces. In paragraaf 3.6 van deze reactienota wordt meer toelichting gegeven over de thema's die worden onderzocht. Effecten van de verbinding op agrarische bedrijvigheid hoort hier ook bij.

Een nieuwe verbinding zoals op de tekening staat aangegeven, komt over mijn percelen, de dieren en de

TenneT C2 - Internal Information

DATUM PAGINA

Registratienummer

202301418 202301418 202301419

202301419

Zienswijzenummer

202301418 202301418 202301419

202301419

3 4

202301420

Samenvatting bijlage

Antwoord

De komende onderzoeksfase zal uitwijzen welke alternatieven wel en niet mogelijk zijn, op dit moment kan nog niet gesteld worden dat een route tussen Geertruidenberg en Crayestein de beste optie is. De effecten van alle alternatieven zullen in de komende periode onderzocht en vervolgens vergeleken worden. Het uitgangspunt voor de nieuwe verbinding is dat deze bovengronds wordt aangelegd. In paragraaf 3.4 van deze reactienota wordt de achtergrond van dit uitganspunt toegelicht.

Kan de verbinding ondergronds worden aangelegd? Hoge masten zijn een doelwit voor terrorisme: onder de grond liggen kabels veiliger. 2 Corridor 8 loopt over het oudste stukje land in de Alblasserwaard: De Donk. Een belangrijk stuk natuurgebied. Wat gebeurt er met de monumenten die onder dat tracé staan?

202301419 202301419

202301420

Zienswijze

bewoners krijgen er last van en de beleving van het landschap wordt aangetast. Bovendien gaat deze variant langs Natura 2000 gebied Donkse Laag. 3 4 1 Als elektrotechnicus kijk ik naar dit project. Een hele korte route is mogelijk tussen Geertruidenberg en Crayestein. Daarvoor hoeven de lange routes niet verder te worden onderzocht. De lange routes hebben nadelige gevolgen voor omwonenden. De kosten zijn vele malen hoger (materialen en middelen). Daarom beveel ik de korte route aan.

202301419 202301419

202301420

22 DECEMBER 2023 34 van 454

De effecten op cultuurhistorie en natuur worden voor alle corridors onderzocht, ook voor corridor 8. Daarbij wordt onder andere rekening gehouden met de monumenten binnen de corridor.

Boeren mogen geen hoge windturbines plaatsen: waarom dit niet en wel hoge hoogspanningsmasten? Ik beveel aan om het nieuwe tracé langs het bestaande tracé te leggen: dat geeft de minste belasting van de omgeving.  Opties dienen zo kort mogelijk te zijn vanwege alle belasting voor gezondheid, milieu, natuur, landschap, bebouwing, toerisme en kosten. Om die reden zijn de 5 opties richting Krimpen aan den Ijssel onlogischer dan de 5 opties richting Crayestein. Reeds bestaande masten en de bestaande belasting daarvan (corridor 7 is daarmee het minst voor de hand liggend) en de surplus daarvan: een dubbele hoeveelheid gezondheidseffecten etc.

Een nieuwe verbinding die parallel loopt met de huidige route is een van de alternatieven die zal worden onderzocht. Deze is terug te vinden onder de noemer 'Corridor 7'. Bedankt voor uw terugkoppeling. De totale effecten per corridor worden onderzocht, waarbij lengte een belangrijke rol speelt. Omdat de te doorkruisen gebieden zeer verschillend zijn, zijn de effecten niet evenredig aan de lengte. Zie beantwoording vraag 1.

Bewoning door mensen, bedrijven, typische lintbebouwing in de polder, molens, monumenten (gemeentelijke en provinciale), weidevogels en veeteelt. 3 Corridor 7 moet naar ons inziens geschrapt worden. Deze is identiek aan corridor 6; bestaand trace en gaan beiden over een deel van de Biesbosch. Corridor 6 is echter 17 km en corridor 7 is 33 km. Dus is het schrappen van corridor 7 voor de hand liggend. 4 De kortste route is naar Crayesteyn. En daarmee dus het minst belastend voor mens/milie/budget.

Zie beantwoording vraag 1.

TenneT C2 - Internal Information

DATUM PAGINA

22 DECEMBER 2023 35 van 454

Registratie- ZienswijzeNr Zienswijze nummer nummer 202301423 202301423 1 verzwaren of verdubbelen bestaande verbindingen. daar is omgeving toch al verziekt.

202301423 202301423 202301423

202301429

2 behoud karakter en cultuurhistorie "groene hart" 3 behoud karakter en cultuurhistorie "groene hart" 4 corridor 8 en 10 hebben grote negatieve invloed op leefbaarheid ,veiligheid, cultuurhistorische waarde en vastgoedwaarde van buurtschap "De Donk"in Brandwijk 1 Zie bijlage

Samenvatting bijlage

1. Indiener benoemt de twee bestaande hoogspanningsverbindingen door NieuwLekkerland en vraagt hoe het mogelijk is dat een derde verbinding overwogen wordt. 2. Indiener vraagt zich af wat bezoekers aan Werelderfgoed Kinderdijk te zien krijgen indien een derde verbinding bij Nieuw-Lekkerland gerealiseerd zou worden. 3. Indiener geeft aan dat momenteel nog een overleg loopt over uitkoop van woningen in het traject Venuslaan/Marslaan en stelt de vraag hoeveel woningen er uitgekocht moeten worden in de situatie dat hier een verbinding bij zou komen, mede met het oog op de woningnood en woningbouwplannen in de dorpskern Nieuw-Lekkerland. 4. Indiener geeft aan dat het niet zo kan zijn dat er een 380 kV hoogspanningsverbinding gepland kan worden boven begraafplaats met aula Schoonenburg, aan de zuidzijde van het dorp. 5. Indiener geeft aan zich niet voor te kunnen stellen dat het NSW-landgoed Schoonenburgh, opengesteld voor publiek, geraakt kan worden door een hoogspanningsverbinding.

TenneT C2 - Internal Information

Antwoord De bestaande verbinding tussen Krimpen aan den IJssel en Geertruidenberg is reeds versterkt tot de maximale capaciteit. Het capaciteitsknelpunt kan niet worden opgelost met een versterking van deze verbinding. Een nieuwe verbinding die parallel loopt met de huidige route is een van de alternatieven die zal worden onderzocht, deze is terug te vinden onder de noemer 'Corridor 7'. Zie beantwoording vraag 4. Zie beantwoording vraag 4. Corridor 8 en 10 zullen, net als de overige 8 corridors, onderzocht worden in de komende fase. Veiligheid, effecten op cultuurhistorische waarden en impact op het landschap zijn enkele van de thema's die hierbij aan bod komen. Zie paragraaf 3.1 voor een verdere toelichting op het vervolg proces. Bedankt voor uw zienswijzen, we begrijpen uw zorgen. De punten uit uw brief zijn als samenvatting in deze nota opgenomen. Hieronder is op de punten van de samenvatting gereageerd. 1. Het bepalen van de corridors is onder andere gebaseerd op uitgangspunten uit de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). De NOVI is de beleidsvisie van het rijk op de leefomgeving. Een uitgangspunt in de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is dat nieuwe 380kV-verbindingen zoveel als mogelijk, en zinvol, gebundeld of gecombineerd worden met bestaande infrastructuur.

Bundelen is het parallel aan een bestaande 380kV- of 150kV-verbinding of naast andere bovenregionale infrastructuur aanleggen van de nieuwe verbinding. Daarom onderzoeken we, als een van de mogelijkheden, een nieuw tracé parallel aan de bestaande verbinding tussen Krimpen aan den IJssel en Geertruidenberg. Meer over bundeling is te lezen in paragraaf 3.2 van deze reactienota. 2. Het thema cultuurhistorie is onderdeel van het beoordelingskader voor het MER. De effecten van de onderzoeksalternatieven worden onderzocht op UNESCOwerelderfgoed, historische stedenbouw en historische geografie. Zoals beschreven in paragraaf 4.6 van de concept-NRD lopen alle voorgestelde corridors door of in de directe nabijheid van gebieden die zijn beschermd vanwege hun aanwijzing als UNESCO werelderfgoed. Het betreft zowel het UNESCO werelderfgoedgebied Hollandse Waterlinies als het UNESCO werelderfgoedgebied Molens van KinderdijkElshout. Hierover is meer te lezen in paragraaf 3.6 van deze nota. 3. In het voorzorgbeleid wordt de netbeheerder geadviseerd om bij bovengrondse hoogspanningslijnen de magneetveldzone in beeld te brengen. Dit is de zone waarin het magneetveld hoger is dan 0,4 microtesla. Geadviseerd wordt om geen gevoelige bestemmingen (woningen, scholen, crèches, kinderopvangplaatsen) te realiseren in de magneetveldzone. TenneT volgt dit advies.

Hierover is meer te lezen in paragraaf 3.5. In deze fase is nog niet inzichtelijk hoeveel woningen binnen de magneetveldzone liggen. In het milieueffectrapport (MER) wordt bekeken of en hoeveel gevoelige bestemmingen binnen de magneetveldzone liggen (zie conceptNRD: tabel 5-1, pagina 50). Tussen 1 januari 2017 en 1 oktober 2021 was de Regeling specifieke uitkering aankoop woningen onder een hoogspanningsverbinding geopend. Kortweg werd deze regeling de uitkoopregeling genoemd. Deze regeling is inmiddels gesloten. Als er sprake is schadeloosstelling voor de nieuwe verbinding gaat dit dus niet op grond van de uitkoopregeling.

DATUM PAGINA

Registratienummer

Zienswijzenummer

202301429 202301429 202301429 202301432

202301432 202301432

202301432 202301436

2 3 4 1

22 DECEMBER 2023 36 van 454

Zienswijze

Samenvatting bijlage

4 en 5. De begraafplaats en landgoed Schoonenburgh zijn aspecten in het landschap waarmee rekening wordt gehouden bij de uitwerking van onderzoeksalternatieven en de effectbeoordeling. Hierover is meer te lezen in paragraaf 3.6. Zie beantwoording vraag 1. Zie beantwoording vraag 1. Zie beantwoording vraag 1. Graag wordt verwezen naar paragraaf 3.1 van deze reactienota, het thematische deel over zienswijzen voor óf tegen één of meerdere corridors.

Zie bijlage Zie bijlage Zie bijlage Jazeker, de route van 50 km is een veel betere optie dan de route via Zwijndrecht/Ridderkerk door veel natuurgebieden...

Oude Maas/Develbos/Waalbos 2 Nee 3 De overbelasting van het gebied: A15/A16/HSL/Treinverkeer/Kijfhoek/Chloortreinen. De paar kleine natuurgebieden waar mensen kunnen ontspannen en recreëren zijn heel belangrijk in de omgeving omdat er verder niet zo heel veel is. Het Waaltje word ook gebruikt voor recreatie; daar komen de 380 kabels overheen te lopen!! 4 Nee 1 zie bijlage 95273406_9064299_zienswijze_concept_nrd_380kv_ Krimpen.docx

Antwoord

1. Indiener geeft aan nauwelijks geïnformeerd te zijn over het project en geeft aan in de toekomst graag beter geïnformeerd te willen worden. 2. Indiener geeft aan zicht zorgen te maken om gezondheidsrisico’s en geluidsoverlast bij opwaardering van de bestaande 150 kVverbinding voor de omliggende gerealiseerde en toekomstige woningen. 3. Indiener vraagt zich af wat er met de woning gebeurt bij opwaardering van de 150 kV verbinding, en of zij dan onteigend zullen worden. 4. Indiener geeft aan dat het gebied waar de huidige mast van de 150 kV verbinding staat onderdeel is van NNN en cultuurhistorisch gebied. Aantasting van die gebieden behoeft aandacht. 5. Indiener geeft aan dat zwaar verkeer niet zonder aanpassingen over de dijk kan omdat dit een primaire waterkering is.

TenneT C2 - Internal Information

Bedankt voor uw reactie. Wij begrijpen de zorg van indiener. De argumenten die indiener noemt worden veelvuldig genoemd door bewoners, maar ook door de gemeente. Wij zullen in de komende onderzoeksfase nadrukkelijk aandacht besteden aan de veiligheidsaspecten in verband met Kijfhoek en met de waarde en functie van genoemde recreatiegebieden. Meer hierover is te lezen in het thematische deel over gebruiksfuncties, leefomgeving en veiligheid. Graag verwijzen wij naar deze paragrafen (o.a. paragraaf 3.6 en paragraaf 3.9 van deze reactienota). Bedankt voor uw reactie. 1. Het is spijtig dat indiener veel berichtgeving over het project gemist heeft. Graag stellen wij voor dat indiener zich aanmeldt voor de nieuwsbrief. Dit kan via de website van TenneT: www.tennet.eu/geertruidenberg-krimpen. 2. Voor wat betreft de zorg van indiener over gezondheidseffecten, wordt graag verwezen naar paragraaf 3.5 van deze reactienota. Hetzelfde geldt in algemene zin voor geluidsoverlast. Wij kunnen dit nu nog niet specifiek relateren aan de door indiener genoemde gerealiseerde en toekomstige woningen. Als een zogenoemd onderzoeksalternatief is ontwikkeld, kunnen effecten op de leefomgeving en woningbouw in kaart worden gebracht en beoordeeld. Overigens verwijst indiener naar de opwaardering van de 150kV-verbinding.

Dat betreft een andere verbinding of project dan de onderhavige uitbreiding van het 380kV-netwerk. Voor zover daar nog vragen over zijn kan indiener contact met ons opnemen. Op onze website (www.tennet.eu/geertruidenberg-krimpen) staan onze contactgegevens. 3. Er kan niet uitgesloten worden dat er wordt gekozen voor een tracé waarbij gevoelige bestemmingen binnen de magneetveldzone komen te liggen. In hoofdstuk 3.5 van deze reactienota is toegelicht wat het voorzorgbeleid inhoudt voor bestemmingen binnen de magneetveldzone. Onteigening is in beginsel niet aan de orde, alleen in uitzonderlijke gevallen. 4. Of de bestaande 150kV-verbinding dient als referentie voor het onderzoeksalternatief van de nieuwe 380-kV-verbinding, zal nog uit nader onderzoek moeten blijken. Zie hiervoor ook paragraaf 3.2 van deze reactienota over tracering/route van de corridors. Het is verder bekend dat het oostelijk gebied tussen Bolnes en Slikkerveer, in het gebied bij huis en landgoed Huis Ten Donck, aangewezen is als NNN. Daarmee wordt uiteraard rekening gehouden bij het onderzoek naar effecten op natuur. Zie hiervoor ook paragraaf 3.6 van deze

DATUM PAGINA

Registratienummer

Zienswijzenummer

22 DECEMBER 2023 37 van 454

Zienswijze

Samenvatting bijlage

Antwoord reactienota, het thematisch deel over gevolgen voor de natuur.

202301436 202301436 202301436 202301450

202301450 202301450 202301450 202301451

202301451

202301436 202301436 202301436 202301450

202301450 202301450 202301450 202301451

202301451

2 3 4 1

zie bijlage zie bijlage zie bijlage Nee, zie brief in bijlage. Zie 202301429 95287180_9067494_notitie_zienswijze_energieprojec t_hsv_380-kv-geertruidenberg-krimpen-crayestein.pdf Indiener stelt daarnaast dat het minder belastend voor veel inwoners en bebouwing is als de nieuwe hoogspanningsverbinding via hoogspanningsstation Crayestein loopt.

2 3 4 1

Nee Nee Nee Er zijn naar mijn mening verschillende alternatieven, die onderzocht moeten worden. a) massaal toestaan van accu's voor particulier en zakelijk gebruik, die de druk weg halen bij het net zoals in België bijvoorbeeld. Verwachting: De overheid zal in dit alternatief inkomsten derven, dus de grootste tegenstander zijn. b) onderzoek naar gebruik waterstof en de stimulatie van het gebruik daarvan. Ondergronds door de gasleidingen? Het tempo van ontwikkelingen zijn nauwelijks bij te benen. Waarom terug grijpen op een ouderwets systeem? c)onderzoek naar verbindingen van groot opwekkers naar nabijgelegen bedrijven, mogelijkheden van samenwerking op bedrijventerreinen. Ondernemers willen en kunnen dit zelf regelen. Probleem overheid en energieleveranciers missen inkomsten. Maar is dat zo erg? Overheid en energieleveranciers gaan het onmogelijk redden. We hebben veel en veel meer nodig dan nu nog verwacht wordt. Samen dit probleem oplossen daar moeten we naar toe. 2 Er zijn al jaren onderzoeken gedaan naar de gevolgen op mens en natuur van de hoogspanningsmasten en een ieder weet de uitkomsten daarvan. Het wordt tijd dat we naar de conclusies gaan leven. Steek daar tijd en geld in.

Ad 5. De door indiener genoemde omstandigheid ten aanzien van zwaar verkeer op de dijk zal onder meer met het waterschap Hollandse Delta als beheerder van de dijk worden opgenomen. Zie beantwoording vraag 1 Zie beantwoording vraag 1 Zie beantwoording vraag 1 Voor beantwoording van de vragen wordt verwezen naar 202301429 antwoord 1 tot en met 4. Op dit moment zijn er tien corridors opgenomen in de concept-NRD die allemaal onderzocht worden. Binnen deze corridor zal gezocht worden naar een onderzoeksalternatief. De onderzoeken die de komende periode worden uitgevoerd zullen meer inzicht geven in de effecten van alle onderzoeksalternatieven. Op basis van de uitkomsten bepaald de minister het voorkeursalternatief. Indiener noemt een aantal alternatieven die onderzocht zouden moeten worden. a) In paragraaf 3.3 van deze reactienota, het thematisch deel onder "Nut en Noodzaak", is toegelicht op welke wijze is berekend dat er een knelpunt ontstaat. Daarbij is rekening gehouden met verschillende toekomstscenario's en vormen van energieproductie-, transport en opslag, waaronder waterstof en (thuis)opslag. Het blijft echter noodzakelijk en randvoorwaardelijk voor de energietransitie om ook het bovenliggende 380kV-transportnetwerk uit te breiden. Dit komt ook tot uiting in de investeringsplannen van TenneT van de afgelopen jaren.

Zie voor het meest recente investeringsplan (2024): Investeringsplannen (tennet.eu) b) Graag wordt verwezen naar bovenstaande reactie onder a. c) Indiener doelt waarschijnlijk op het ontwikkelen en realiseren van zogenoemde (load)pockets of deelnetten. Voor specifieke (congestie)problemen, bijvoorbeeld in de provincie Brabant, dragen deelnetten bij aan het verminderen van congestie. Dit speelt voornamelijk op het regionale 150kV-hoogspanningsnet. De nieuwe 380kVverbinding is als transportverbinding van bovenregionaal, nationaal en internationaal belang. De verdere suggesties van indiener worden gewaardeerd, maar voorzien niet in de oplossing van het berekende capaciteitsknelpunt in 2030.

Graag wordt verwezen naar paragraaf 3.5 van deze reactienota, het thematisch deel over gezondheidseffecten. Ook op internet (gezondheidsraad en RIVM) is veel informatie terug te vinden over magneetvelden. Wij zijn verder van oordeel dat door middel van bijvoorbeeld informatiebijeenkomsten, maar ook reactienota's, er juist de mogelijkheid bestaat om mondeling en/of schriftelijk vragen te stellen. Ook op allerlei andere manieren, zoals per e-mail of in een gesprek, kan specifiek op vragen worden ingegaan.

Een onderzoek wat gedaan zou moeten worden is een onderzoek naar de reacties van de mensen op het

TenneT C2 - Internal Information

DATUM PAGINA

Registratienummer

Zienswijzenummer

202301451

202301455

22 DECEMBER 2023 38 van 454

Zienswijze

Samenvatting bijlage

voornemen om nog hoogspanningsmasten te plaatsen. Wordt er überhaupt geluisterd? Of stevenen we af op het volgende schandaal? 3 Ja, er zou eens serieus naar de mensen geluisterd moeten worden. En ouderwetse ideeën losgelaten. We hebben in Nederland al zoveel onnodige ellende, zie Groningen, belastingdienst, woningnood en instroom van asielzoekers om er maar een paar te noemen, laten we er niet nog een hopeloos dossier aan toevoegen. 4 Op plaatselijk niveau, is het voor ons bedrijf een ramp als er Hoogspanningsmasten in de omgeving geplaatst gaan worden. Omzetverlies, denk aan wegblijvende gasten voor hotel en terras, nog meer personeelstekorten, denk aan mensen , die niet willen werken in een ongezonde omgeving. Verlies van natuur onder corridor 1 het enige stukje natuur van Zwijndrecht

Op onze website (www.tennet.eu/geertruidenberg-krimpen) staan onze contactgegevens als indiener concrete suggesties of vragen heeft. Zie beantwoording vragen 1 en 2

Wij begrijpen de zorg over de negatieve aspecten die verbonden kunnen zijn aan een hoogspanningsverbinding nabij een hotel. Dat zal uiteraard ook tot uiting komen in de volgende fase, waarin effecten op gebruiksfuncties (recreatie, werken en wonen) worden onderzocht. Wij zijn altijd bereid om met indiener een gesprek aan te gaan voor een nadere wederzijdse toelichting.

1 Corridor 3, 4 en 5 gaan door Natura 2000-gebied. Dit is mijn directe woonomgeving

Onderdeel van het onderzoek naar de effecten van de nieuwe verbinding op de natuur omvat specifiek onderzoek naar de verschillende Natura2000 gebieden, waaronder de Biesbosch, maar ook andere waardevolle natuurgebieden.

Bovengrondse verbindingen door Natura 2000gebieden aanleggen, vind ik geen alternatief.

Ook wordt onderzoek gedaan naar de mogelijke effecten op de bomen en waterhuishouding.

De genoemde drie corridors komen door het overstromingsgebied van Ruimte voor de Rivier (De Noordwaard). Bouwen van masten in dit gebied zal een negatieve invloed op het afvloeien van het water van de rivier hebben. 2 3 4 Ik zou het de mooiste oplossing vinden om de nieuwe verbinding parallel aan het bestaande tracé aan te leggen.

202301455 202301455 202301455

202301458 202301458 202301458 202301458

1 2 3 4

202301460 202301460

1 2 Corridor 3, 4 5 en 6 lopen door de Biesbosch, Natura 2000 gebied. Een nieuwe hoogspanningsverbinding door de Biesbosch betekent landschappelijke

Antwoord

Zie paragraaf 5.5 van de concept-NRD voor een volledig overzicht van de te onderzoeken thema's.

Bij het ontwikkelen van de corridors is rekening gehouden met overheidsbeleid en verschillende traceringsprincipes, waaronder bundeling met bestaande infrastructuur. Hiermee worden effecten op het landschap waar mogelijk geminimaliseerd. Corridor 10 is reeds bepaald en opgenomen in de NRD. De volgende stap is het ontwikkelen van een onderzoekslijn ten behoeve van de effectstudies. Die ontwikkeling gebeurt in afstemming met de ambtelijke projectgroep. Als er vanuit de bewonersvereniging aandachtspunten zijn, kunnen die aan ons worden doorgegeven. Op onze website (www.tennet.eu/geertruidenberg-krimpen) staan onze contactgegevens. De Biesbosch is een uniek en waardevol natuurgebied dat als Natura2000-gebied bovendien wettelijk is beschermd. De nieuwe verbinding kan niet zondermeer door of (ver) buiten dit natuurgebied om aangelegd worden. Daarom worden tijdens de

Ik wil graag met mijn bewonersvereniging meepraten over mogelijkheden wanneer corridor 10 besproken wordt.

TenneT C2 - Internal Information

DATUM PAGINA

Registratienummer

Zienswijzenummer

22 DECEMBER 2023 39 van 454

Zienswijze

Samenvatting bijlage

aantasting van dit gebied. Wij willen aantasting van natuurgebieden in deze tijd voorkomen. Mensen en dieren genieten van dit gebied: het zorgt voor rust, ontspanning. Dat is in deze hectische tijd erg belangrijk. Wanneer er hoogspanningsmasten door het gebied lopen wordt de rust in het gebied verstoord doordat het vrije uitzicht wordt belemmerd en mens en dier kunnen overlast ervaren van de hoogspanningslijnen.

202301460 202301460 202301461 202301461 202301461

3 4 1 2 3

202301461 202301472

4 1 Op het perceel waar de maatschap zijn bedrijf uitoefent komt een hoogspanningsverbinding 380kV Oost. Van de projecten Nederwiek 3 380kV Geertruidenberg-Krimpen/Crayestein wensen wij op ons perceel geen hinder te ondervinden.

Antwoord verkenning verschillende alternatieven onderzocht, zowel door de Biesbosch als daaromheen. De alternatieven worden onderzocht op zowel milieueffecten (waarbij rekening wordt gehouden met de status van de verschillende planten-, bomen- en diersoorten in dit gebied) als op de onderwerpen kosten, veiligheid, duurzaamheid en toekomstvastheid. De onderzoeken zijn erop gericht om de verwachte effecten van de nieuwe verbinding zo objectief mogelijk in kaart te brengen en maken geen afweging tussen de verschillende onderwerpen (dus wat belangrijker is of zwaarder weegt). De resultaten van de effectenonderzoeken worden samengevat in het milieueffectrapport; het planMER. Samen met de overige onderzoeksresultaten komen deze resultaten terecht in een integrale beoordeling, waarin de alternatieven met elkaar worden vergeleken. Dit is de Integrale Effectenanalyse (IEA). Het bevoegd gezag neemt vervolgens een beslissing over welk alternatief de voorkeur heeft en stelt dit alternatief vast als voorkeursalternatief (de voorkeursbeslissing). We begrijpen dat hierover zorgen zijn. Stapeling van (milieu)effecten (waaronder ook landschap en effecten op de leefomgeving) wordt meegenomen door naast de bestaande situatie ook de toekomstige ontwikkelingen als referentiesituatie te nemen voor het milieueffectonderzoek. Hieronder vallen tevens bestaande hoogspanningsverbindingen.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.ridderkerk.nl/api/v1/meetings/1071/documents/37046