bijlage 1 - projecten Gebiedsplan IJsselmonde 1 - 2025.pdf

Planning en mijlpalen (max ½ A4) Indicatieve planning Q1 2027: Haalbaarheidsonderzoek en eerste participatie. Q4 2027: Ontwerp en besluitvorming. Q3 2028: Start uitvoering inrichting. Q4 2029: Oplevering verbinding en recreatieve routes. Kosten en begroting inclusief personele inzet (max ½ A4) Indicatieve kosten: Kosten sterk afhankelijk van onderzoek, ontwerp en welke opgaven je hier wilt realiseren. • Onderzoek en ontwerp: € 200.000 • Uitvoering inrichting 40 ha: € 3.000.000 tot €10.000.000 Totaal: € 3.200.000 tot €10.200.000 Personele inzet: • Gemeente Barendrecht: projectleiding en coördinatie. • Gemeente Albrandswaard en waterschap: ondersteuning en specialistische inzet. Financieringsroutes • Ruimtelijke Masterplan IJsselmonde en bijbehorende financieringsstrategie

o cofinanciering gebiedspartners (gemeenten, waterschap en provincie) o Provinciale subsidies (bv. klimaatadaptatie, robuust watersysteem) o Rijksprogramma’s (bv. NOVEX Zuidelijke Randstad, Regiodeal, Deltafonds, Klimaatadaptatie) o EU-fondsen (LIFE, Horizon Europe, Interreg)

9. IJsselmonde Groene Buffer Koedood Naam project Maatregelcategorie Gebied Opgave(n) in gebied Initiatief nemende partner (penvoerder) Deelnemende partner(s) Datum Versie

Klimaatbuffer Koedood c) Relevante maatregelen in het gebied voor de opgaven en toekomstperspectief, die ingrijpend en/of complex zijn en/of veel middelen vragen. IJsselmonde Groenblauwe dooradering Gemeente Albrandswaard Gebiedscoöperatie Buijtenland van Rhoon 28-11-2025 Definitief (versie 1.0)

Samenvatting project (max 100 woorden) De klimaatbuffer Koedood is een belangrijk groengebied met interessante natuurwaarden die bijdragen aan klimaatadaptatie (hitte en deels wateroverlast) en biodiversiteit. Door de buffer fysiek en functioneel te verbinden met het Buijtenland van Rhoon worden zowel de ecologische als de recreatieve waarden versterkt. Het project vergroot de robuustheid van het groenblauwe netwerk en verhoogt de beleefbaarheid van het gebied voor bewoners en bezoekers.

Aanleiding van het project (max ½ A4) De Koedood vormt een natuurlijke buffer en biedt mogelijkheden om natuur, recreatie en klimaatadaptatie te combineren. Tegelijkertijd zijn de verbindingen met het Buijtenland van Rhoon beperkt en versnipperd, wat de ecologische waarde en recreatieve aantrekkelijkheid van het gebied verkleint. De druk op de regio neemt toe door verstedelijking, recreatieve vraag en klimaatverandering. Door de klimaatbuffer Koedood sterker te verbinden met het Buijtenland van Rhoon, kan een robuust gebied ontstaan dat inspeelt op natuurontwikkeling, biodiversiteit en recreatieve ontsluiting. Dit project is mogelijk te combineren met het plan klimaatbuffer Koedood (vanuit de provincie) en het plan van Buijtenland van Rhoon: belevingsplan met een steiger. Relatie met RAGP en PAGW.

Probleem/opgave: • Versterken recreatieve verbindingen met het Buijtenland van Rhoon. • Versterken ecologische verbindingen en biodiversiteit. • Verbeteren van klimaatadaptieve waarde. Gemiste kans bij uitblijven actie: • Onvoldoende benutting van de Koedood als groenblauwe klimaatbuffer. • Beperkte recreatieve aantrekkelijkheid en versnipperde routes. • Verslechtering van ecologische samenhang en biodiversiteit.

Concrete output project max ½ A4) Type project Natuur- en recreatieontwikkeling: onderzoek, ontwerp en uitvoering Inhoud & activiteiten • Onderzoek naar koppelkansen klimaatadaptatie, recreatie en biodiversiteit. • Communicatie en participatie met omwonenden en gebruikers. • Ontwerp van robuuste groenblauwe dooradering inclusief fiets- en wandelverbindingen. • Realisatie van ecologische zones en recreatieve routes. Beoogd resultaat • Sterke verbinding tussen klimaatbuffer Koedood en Buijtenland van Rhoon. • Vergroting van biodiversiteit en robuustere ecologische structuur. • Verbeterde recreatieve ontsluiting en beleefbaarheid van het gebied. • Extra klimaatadaptieve waarde door vergroening. Schaalniveau • Lokaal (IJsselmonde), met regionale betekenis.

Bijdrage doelbereik (max ½ A4) Beheer en onderhoud natuur en recreatie Doelbereik: integratie in bestaande beheerstructuren Buijtenland van Rhoon. Wateroverlast Doelbereik: Mogelijke berging en infiltratie voor het voorkomen van piekafvoerproblemen. Mate hangt af van ontwerp, want er ligt geen opgave voor waterberging. Biodiversiteit Doelbereik: ecologische verbinding vergroot leefgebied en robuustheid van natuur.

Toegankelijkheid en beleefbaarheid Doelbereik: nieuwe routes en verbindingen vergroten recreatieve waarde en toegankelijkheid. Risico’s: wat is nog onduidelijk (max ½ A4) Belangrijkste risico’s • Ruimtelijke inpassing en mogelijke conflicten met bestaande functies. • Onvoldoende financiële middelen voor uitvoering en beheer. • Beperkt draagvlak bij bewoners of agrarische ondernemers. Beheersmaatregelen • Intensieve participatie en communicatie. • Fasegewijze ontwikkeling van de verbindingen. • Combinatie van financieringsstromen (klimaat, natuur, recreatie). Onduidelijkheden om verder uit te zoeken • Definitieve locatie en vormgeving van de verbindingen. • Koppelkansen met wateropgaven en stedelijke vergroening. • Structurele afspraken over beheer en onderhoud. Governance, samenwerking en participatie (max ½ A4) Verantwoordelijkheid uitvoering Gemeente Albrandswaard Partners en hun rol • Buijtenland van Rhoon: inrichting en beheer. • Waterschap Hollandse Delta: koppelkans klimaatadaptatie. Ze beheren de wegen Koedood en Achterzeedijk Barendrecht. Die gaan/willen ze inrichten als utilitaire fietsroute, want voldoet daar nu niet aan. Externe organisatie & belanghebbenden • Provincie Zuid-Holland (beleidskader en subsidies). • Recreatieschappen, natuurorganisaties, buurtbewoners en recreanten. Planning en mijlpalen (max ½ A4) Indicatieve planning Q1 2027: Start onderzoek.

Q3 2027: Ontwerp en participatietraject. Q2 2028: Besluitvorming en start uitvoering. Q4 2029: Oplevering en ingebruikname verbindingen.

Kosten en begroting inclusief personele inzet (max ½ A4) Indicatieve kosten: • Onderzoek: € 75.000 • Ontwerp: € 150.000 • Uitvoering: € 2.000.000 Totaal: € 2.225.000 Personele inzet: • Gemeente Albrandswaard: projectleiding en coördinatie. • Buijtenland van Rhoon: specialistische inzet voor natuurontwikkeling en beheer. • Waterschap Hollandse Delta: expertise water en klimaatadaptatie. Financieringsroutes • Ruimtelijke Masterplan IJsselmonde en bijbehorende financieringsstrategie o cofinanciering gebiedspartners (gemeenten, waterschap en provincie) o Provinciale subsidies (bv. klimaatadaptatie, robuust watersysteem) o Rijksprogramma’s (bv. NOVEX Zuidelijke Randstad, Regiodeal, Deltafonds, Klimaatadaptatie) o EU-fondsen (LIFE, Horizon Europe, Interreg)

10. IJsselmonde Verbinding natuur en landschap met zoetwatergetijdengebied: Omgeving Antes terrein en Poortugaalse Haven Naam project Maatregelcategorie Gebied Opgave(n) in gebied Initiatief nemende partner (penvoerder) Deelnemende partner(s) Datum Versie

Verbinding natuur en landschap met zoetwatergetijdengebied: Omgeving Antes terrein en Poortugaalse Haven c) Relevante maatregelen in het gebied voor de opgaven en toekomstperspectief, die ingrijpend en/of complex zijn en/of veel middelen vragen. IJsselmonde Natura 2000, ecologische robuustheid en gevolgbeperking overstromingen en klimaatadaptatie Gemeente Albrandswaard en Gemeente Rotterdam Zuid-Hollands Landschap 28-11-2025 Definitief (versie 1.0)

Samenvatting project (max 100 woorden) Het project richt zich op de uitbreiding van het bestaande zoetwatergetijdengebied langs de rivier, waardoor de ecologische robuustheid aanzienlijk toeneemt. De herinrichting vergroot de biodiversiteit, creëert leefgebied voor unieke flora en fauna en versterkt de natuurlijke dynamiek van het getijdenlandschap. Dit sluit aan op de Natura 2000 doelstellingen voor de Oude Maas. Tegelijkertijd draagt het project bij aan klimaatadaptatie. Het gebied kan piekafvoeren beter opvangen en vormt een buffer tegen overstromingsrisico’s. Voor bewoners en recreanten wordt het een plek om wildernisnatuur te beleven en bewustzijn rond klimaat en natuur te vergroten.

Aanleiding van het project (max ½ A4) IJsselmonde ligt in een dynamisch rivierenlandschap waar ecologische en klimatologische druk toeneemt. De bestaande zoetwatergetijdengebieden zijn versnipperd en onvoldoende robuust om duurzaam mee te bewegen met klimaatverandering en stedelijke druk. De uitbreiding van het zoetwatergetijdengebied biedt een kans om natuurontwikkeling, klimaatadaptatie en recreatie te combineren. Het project versterkt de ecologische samenhang met bestaande getijdengebieden en vergroot de klimaatbufferende werking langs de rivier en sluit aan bij de Natura 2000 doelstellingen van de Oude Maas.

Probleem/opgave: • Herinrichting en uitbreiding van het zoetwatergetijdengebied. • Vergroten ecologische robuustheid en biodiversiteit. • Mogelijkheden voor beleving en educatie van wildernisnatuur Gemiste kans bij uitblijven actie: • Verslechtering van ecologische samenhang en afname van soortenrijkdom. • Groter risico op wateroverlast en overstromingsschade. • Verlies van kansen voor recreatieve beleving en natuurtoerisme.

Concrete output project max ½ A4) Type project Inrichtingsproject met nadruk op natuurontwikkeling en recreatie. Inhoud & activiteiten • Onderzoek naar ecologische en hydrologische randvoorwaarden. Studie naar slibgedrag + effect op verzilting noodzakelijk (let op: bij getijdenpark brienenoord heeft Deltares berekend dat verzilting in de rivier hierdoor 10% toeneemt. WSHD heeft zijn bedenkingen. • Ontwerp van uitbreiding zoetwatergetijdengebied en natuurzones. • Realisatie door grondaankoop, inrichting en aanleg. • Ontwikkeling van recreatieve voorzieningen (paden, uitzichtpunten). • Communicatie en educatie richting bewoners en bezoekers. Beoogd resultaat • Uitbreiding van robuust zoetwatergetijdengebied. • Vergroting biodiversiteit en leefgebied voor riviernatuur. • Nieuwe recreatieve en educatieve mogelijkheden voor bewoners en bezoekers. Schaalniveau

•

Lokaal (IJsselmonde): Omgeving Antes terrein en Poortugaalse Haven, met bovenregionale betekenis door verbinding met andere riviergebieden.

Bijdrage doelbereik (max ½ A4) Beheer en onderhoud natuur en recreatie langdurig in beheer bij Zuid-Hollands Landschap. Wateroverlast en klimaatadaptatie opvang piekafvoeren en bescherming tegen overstromingsrisico’s. Biodiversiteit uitbreiding leefgebied voor moerasvogels, vissen en moerasflora. Toegankelijkheid en beleefbaarheid nieuwe voorzieningen maken natuur beter bereikbaar en beleefbaar.

Risico’s: wat is nog onduidelijk (max ½ A4) Belangrijkste risico’s • Hier ligt de enige in- en uitlaatgeul aanwezig voor het achterland. Voor het waterschap is extra aanslibbing in die zin ongewenst. • Deze locatie ligt bovendien binnen invloedszone brakke rivier bij lage rivierafvoeren. Risico bij slechte inrichting van het getijdengebied is dat zouter water hier dan blijft ‘hangen’ en er voor het achterland nog langere tijd geen zoet water beschikbaar is. Als achtergrond: deze hoek van IJsselmonde laat WSHD bij noodzaak in zomers nu soms al brakker water in bij gebrek aan zoet alternatief, maar om wel het peil te handhaven. Langer zout water voor de deur is dus zeer ongewenst en kan leiden tot verslechtering. • Complexiteit bij ruimtelijke inpassing (grondposities, infrastructuur). • Hoge investerings- en beheerkosten. • Mogelijk weerstand bij omwonenden of gebruikers. Beheersmaatregelen • Fasegewijze ontwikkeling en cofinanciering. • Intensieve participatie en communicatie. • Koppeling aan natuurdoelen om brede steun te krijgen. Onduidelijkheden om verder uit te zoeken • Exacte locatie en omvang van de uitbreiding. • Samenloop met dijkversterkingsprojecten. • Afspraken over langjarig beheer en onderhoud. • Het waterschap heeft grote bedenkingen bij dit (en HIA Sophiapolder) project, omdat getijdennatuur zou worden gerealiseerd op plekken waar zij een van de

•

weinige in-en uitlaten op het eiland hebben en daar dan verslibbingsproblemen aan zien komen. Waterschap raadt af voor de buitendijkse projecten om meer getijdennatuur te realiseren, vanwege verslibbing naar in-en uitlaat en door verzilting verslechtering van binnendijkse natuur. Projectbeschrijving moet anders met meer inhoudelijke kennis van het gebied.

Governance, samenwerking en participatie (max ½ A4) Verantwoordelijkheid uitvoering Gemeente Albrandswaard en Gemeente Rotterdam (gezamenlijke penvoerder). Partners en hun rol • Zuid-Hollands Landschap: uitvoering natuurontwikkeling en beheer. • Waterschap Hollandse Delta: toetst resultaten van RWS • Provincie Zuid-Holland: beleidskader • Rijkswaterstaat (projectorganisatie, KRW en waterbeheerder) Externe organisatie & belanghebbenden • Rijkswaterstaat (samenhang rivierbeheer). • Lokale bewoners en recreanten. • Onderwijsinstellingen (educatieve koppelkansen).

Planning en mijlpalen (max ½ A4) Indicatieve planning Q1 2027: Start verkennend onderzoek. Q3 2027: Ontwerp en participatieproces. Q2 2028: Bestuurlijke besluitvorming en start uitvoering. Q4 2030: Oplevering en ingebruikname. Kosten en begroting inclusief personele inzet (max ½ A4) Indicatieve kosten: • Nader te bepalen, maar op basis van gelijksoortige projecten naar verwachting € 5 – 10 miljoen (afhankelijk van omvang en grondverwerving). Personele inzet: • Gemeenten Albrandswaard en Rotterdam: projectleiding en procesregie. • Zuid-Hollands Landschap: ecologie en beheer. • Waterschap: … en hydrologie.

Financieringsroutes • Ruimtelijke Masterplan IJsselmonde en bijbehorende financieringsstrategie o cofinanciering gebiedspartners (gemeenten, waterschap en provincie) o Provinciale subsidies (bv. klimaatadaptatie, robuust watersysteem) o Rijksprogramma’s (bv. NOVEX Zuidelijke Randstad, Regiodeal, Deltafonds, Klimaatadaptatie) o EU-fondsen (LIFE, Horizon Europe, Interreg)

11. IJsselmonde Natuurverbindingszone nabij Donckse Bos Naam project Maatregelcategorie Gebied Opgave(n) in gebied Initiatief nemende partner (penvoerder) Deelnemende partner(s) Datum Versie

Natuurverbindingszone nabij Donckse Bos c) Relevante maatregelen in het gebied voor de opgaven en toekomstperspectief, die ingrijpend en/of complex zijn en/of veel middelen vragen. IJsselmonde Vergroting oppervlak buitendijkse natuur Stichting Huys ten Donck Gemeente Ridderkerk (Heeft al een bijdrage geleverd) 28-11-2025 Definitief (versie 1.0)

Samenvatting project (max 100 woorden) Het project richt zich op het versterken van de natuurverbinding tussen het buitendijkse gebied Voortuyn en het Donckse Haventje met binnendijks gelegen landgoed het Donckse Bos. De maatregel vergroot de biodiversiteit, draagt bij aan klimaatadaptatie en creëert aantrekkelijke recreatieve verbindingen tussen natuur en stedelijk gebied. Het herstel van het buitendijkse gebied geeft kansen voor natuurontwikkeling en (historische) verbinding met het Donckse Parkbos (Buitenplaats Het Huys ten Donck). I.s.m. de Provincie wordt een nieuw beheertypekaart afgestemd en naar een houdbare beheerssituatie onder de SNL subsidie toegewerkt. Dus er is niet alleen nagedacht over de aanpak, maar ook over een toekomstbestendig beheer.

Aanleiding van het project (max ½ A4) De getijdengriend bij Ridderkerk is een uniek restant van het vroegere zoetwatergetijdenlandschap van de Oude Maas. Een aantal jaren geleden is de historische haven hersteld en zijn er werkzaamheden uitgevoerd in de Griend. Een deel van het werk heeft een extra slag herstel nodig omdat het watersysteem, materiaalgebruik anders moet uitgevoerd en irrigatie nog niet goed functioneert. Door ophoping van sediment in het haventje doordat het nog niet voldoende actief in werking gesteld kon worden, beperkte getijdenwerking zowel in Haventje als in de Grienden door onvolledig herstel en afwezigheid van natuurlijke overgangen tussen land en water, neemt de ecologische kwaliteit af. De maatregel beoogt de griend weer te laten functioneren als een robuuster getijdengebied, waar natuur, waterveiligheid en recreatie hand in hand gaan. Daarnaast wordt het hoger gelegen gebied aan de oostzijde van het haventje opnieuw geëgaliseerd daar ook t.b.v. het watersysteem/ de afwateringsstructuur, tezamen met de recreatieve inrichting van de bomen, groen, hekwerk, bebording en recreatieve wandelpaden. In verband met de vervuilde kwaliteit van de grond zijn de kosten erg hoog (de prijsstijgingen daargelaten).

Probleem/opgave: • De bestaande griend heeft door de afname van getijdenwerking door gebrek aan de werkende /verbonden greppelstructuur een negatieve invloed op de ecologische waarden. • Het hoger gelegen gedeelte heeft een lage ecologische en recreatieve waarde. Dat moet worden verbeterd. Gemiste kans bij uitblijven actie: • Verdere achteruitgang van biodiversiteit en verlies van karakteristieke getijdenvegetaties. • Versnippering van het natuurareaal en gemiste kansen voor ecologische en recreatieve verbindingen. Concrete output project max ½ A4) Type project Gebiedsontwikkeling gericht op natuurversterking, klimaatadaptatie en landschapskwaliteit. Inhoud & activiteiten • Watersysteem & greppelstructuur en duikerstructuur Grienden verbeteren • Realiseren van het inrichtingsplan dat de Stichting al heeft voor de Voortuyn • Herstel structuren, verjonging en verbetering watersysteem en variatie aanplant en belevingswaarden binnendijks

Beoogd resultaat • Vergroting van het buitendijkse natuur- en recreatie areaal. • Potentieel voor natuur en habitatversterking binnen- en buitendijks • Verhoging van de belevingswaarde en toegankelijkheid van het rivierlandschap. Schaalniveau • Lokaal (IJsselmonde)

Bijdrage doelbereik (max ½ A4) Beheer en onderhoud natuur en recreatie De inrichting is gericht op duurzaam, natuurlijk- en historisch park beheer dat natuurkwaliteit borgt, versterking biodiversiteit door grotere (duurzamere) variatie en verjonging van aanplant, versterking watersystemen en recreatie zorgvuldig faciliteert. Biodiversiteit Uitbreiding van het groen op het hoger gelegen gedeelte en herstel van de historische kernkwaliteiten op de buitenplaats en duurzamer assortiment van aanplant versterkt ecologische en recreatieve verbindingen.

Toegankelijkheid en beleefbaarheid Nieuwe wandel- en uitkijkmogelijkheden en verbetering aantrekkelijkheid van het buitendijkse gebied bij de aankomst bij de Buitenplaats via de rivier vergroten de belevingswaarde en toegankelijkheid van het rivierenlandschap. Binnendijkse worden historische structuren hersteld en watersystemen verbeterd. Risico’s: wat is nog onduidelijk (max ½ A4) Belangrijkste risico’s • Onvoldoende financiering voor de volledige realisatiefase, waardoor dit project nu al minimaal 7 jaar duurt en er nu dus op het reeds gerealiseerde deel niet alleen onderhoud maar opnieuw herstel moet plaatsvinden, waarvoor ook geen middelen beschikbaar zijn. • Vergunningsprocedures en enorme hoge kosten i.v.m. werken in verontreinigde grond veroorzaken vertraging. • Verontreiniging van het hoger gelegen gebied is beperkend voor de functies die daar plaats mogen vinden. • Aan de oostkant van het buitendijkse gebied (bij Schiepo) ligt ook een van de weinige in- en uitlaatgeul aanwezig voor het achterland die gehandhaafd blijft voor het waterschap (en onder hun verantwoordelijkheid valt). Beheersmaatregelen • Op dit moment vindt er al gefaseerde uitvoering plaats zodat financiering per deelproject kan worden opgebouwd.

Ook wordt in overleg met de Provincie voor een deel van het buitendijkse gebied en de Buitenplaats een nieuw beheertypekaart afgestemd die onder de SNL beheerssubsidie moet komen te vallen. Onduidelijkheden om verder uit te zoeken • Optimalisatie van recreatieve ontsluiting zonder verstoring van natuurwaarden. • Of de recreatieve en gebruiksmogelijkheden uitgebreid kunnen worden zonder het moeten ophogen van het terrein met een extra leeflaag. Governance, samenwerking en participatie (max ½ A4) Verantwoordelijkheid uitvoering Stichting Huys ten Donck voert als beheerder van de grond de uitvoering. Partners en hun rol • Gemeente Ridderkerk: vergunningen. • Omgevingsdienst DCMR i.v.m. bodemverontreiniging. • Omgevingsdienst Haaglanden i.v.m. NNN-gebied en Omgevingsdienst ZuidHolland Zuid / Provincie t.a.v. waterkwaliteit en natuurwaarden. • Waterschap – i.v.m. vergunningen (waterkering, dijklichaam, stormseizoen) en aangrenzing.

Externe organisatie & belanghebbenden Omwonenden. Planning en mijlpalen (max ½ A4) Indicatieve planning Zodra er voldoende financiële middelen beschikbaar zijn, kunnen de werkzaamheden (na vergunningverlening) aanvangen. Een groot deel van de beschikkingen, vergunningen zijn al aangevraagd/verkregen. Kosten en begroting inclusief personele inzet (max ½ A4) Indicatieve kosten: • Nader te bepalen, maar mogelijk totale raming: ca. € 1,5 – 2,0 miljoen (afhankelijk van definitieve inrichting en areaal). Verdeling kosten: • Baggeren haven en herstel grienden incl. milieukundige begeleiding en onderzoeken: € 170.000 + € 60.000 extra afvoerkosten ivm PFAS • Groene inrichting Voortuyn en vergroten biodiversiteit en watersysteem buitenplaats: € 382.000,Totaal € 612.000,Personele inzet: • Stichting Het Huys ten Donck • In aannemersrol: mogelijk Zuid-Hollands Landschap en andere aannemers Financieringsroutes • Ruimtelijke Masterplan IJsselmonde en bijbehorende financieringsstrategie o cofinanciering gebiedspartners (gemeenten, waterschap en provincie) o Provinciale subsidies (bv. klimaatadaptatie, robuust watersysteem) o Rijksprogramma’s (bv. NOVEX Zuidelijke Randstad, Regiodeal, Deltafonds, Klimaatadaptatie) o EU-fondsen (LIFE, Horizon Europe, Interreg)

12. IJsselmonde Brede strook natuur en recreatieve verbindingen A29 Naam project Maatregelcategorie Gebied Opgave(n) in gebied Initiatief nemende partner (penvoerder) Deelnemende partner(s) Datum Versie

Brede strook natuur en recreatieve verbindingen A29 c) Relevante maatregelen in het gebied voor de opgaven en toekomstperspectief, die ingrijpend en/of complex zijn en/of veel middelen vragen. IJsselmonde Groenblauwe dooradering Gemeente Rotterdam en Barendrecht (nader te bepalen, o.a. Provincie Zuid-Holland, Waterschap Hollandse Delta) 28-11-2025 Definitief (versie 1.0)

Samenvatting project (max 100 woorden) Langs de A29 ligt een brede strook met kansen voor versterking van natuur, water en recreatie. Door deze zone kwalitatief te verbeteren en door te trekken, kan een robuuste groenblauwe ader ontstaan. Deze strook functioneert als ecologische verbinding en tegelijkertijd als aantrekkelijke recreatieve doorgang. Daarmee wordt de relatie tussen de Zuidpolder van Barendrecht en Rotterdam aanzienlijk versterkt. Het project draagt bij aan biodiversiteit, klimaatadaptatie en recreatieve beleefbaarheid en vormt een belangrijke schakel in de regionale groenstructuur. Aanleiding van het project (max ½ A4) De A29 vormt een harde barrière in het landschap van IJsselmonde. De ruimte langs de snelweg is momenteel versnipperd en onderbenut, terwijl er grote kansen liggen om deze strook te transformeren tot een robuuste groenblauwe verbinding. Door de zone langs de A29 ecologisch en recreatief beter in te richten, kan de biodiversiteit vergroot worden en ontstaat een aantrekkelijke recreatieve route tussen Barendrecht en Rotterdam. Daarnaast draagt de inrichting bij aan klimaatadaptatie door verkoeling. Dit project benut de kans om infrastructuur niet langer als scheiding te zien, maar juist als drager van verbindingen in het landschap.

Probleem/opgave: • Ontwikkelen van de strook langs de A29 tot een robuuste groenblauwe ader. • Verhogen van ecologische waarden door verbinding met omliggende natuurgebieden. • Verbeteren van recreatieve verbindingen voor fietsers en wandelaars. • Relatie versterken tussen gebieden; Zuidpolder van Barendrecht en Rotterdam. Gemiste kans bij uitblijven actie: • Verlies van kansen om ecologische netwerken te versterken. • Onbenutte recreatieve potentie in het gebied. • Blijvende barrièrewerking van de snelweg. Concrete output project max ½ A4) Type project Inrichtingsproject gericht op natuurontwikkeling, recreatie en klimaatadaptatie. Inhoud & activiteiten • Ecologische inrichting van de brede strook langs de A29. • Realisatie van recreatieve routes (fiets- en wandelpaden). • Landschappelijke inpassing en beplanting met inheemse soorten. • Transportcapaciteit + aquatische ecologie en verbinding met bestaande sloten en singels (groen-blauwe dooradering). • Samenwerking met bewoners en organisaties om gebiedsbeleving te versterken. Beoogd resultaat • Robuuste groenblauwe verbinding tussen Barendrecht en Rotterdam. • Verbeterde ecologische waarden en biodiversiteit. • Verhoogde recreatieve toegankelijkheid en beleefbaarheid. • Klimaatadaptieve functies zoals transportcapaciteit + aquatische ecologie en hittestressreductie.

Schaalniveau • Lokaal (IJsselmonde) Bijdrage doelbereik (max ½ A4) Stedelijke druk groenblauwe corridor vergroot leefkwaliteit in een sterk verstedelijkt gebied. Beheer en onderhoud natuur en recreatie inrichting en onderhoud in samenwerking met gemeenten en provincie. Voldoende en schoon water Transportcapaciteit + aquatische ecologie leidt tot verbetering waterkwaliteit.

Wateroverlast opvang en vertraagde afvoer van regenwater. Biodiversiteit verbindingen versterken leefgebied voor flora en fauna. Toegankelijkheid en beleefbaarheid nieuwe routes en voorzieningen voor recreanten. Risico’s: wat is nog onduidelijk (max ½ A4) Belangrijkste risico’s • Ruimtelijke inpassing met bestaande infrastructuur. • Financiering van ontwerp, uitvoering en onderhoud. • Mogelijke weerstand vanuit direct omwonenden of grondeigenaren. • Mogelijk rijksbelang uitbreiding snelweg • Te weinig ruimte voor significante verbetering waterstructuur dan wel nog ruimte voor benodigd onderhoud (let op: onderhoud van de watergang maar bijvoorbeeld ook een nieuwe groenstructuur kan niet vanaf de snelweg) Beheersmaatregelen • Fasegewijze uitvoering gekoppeld aan bestaande gebiedsontwikkelingen. • Duidelijke afspraken over beheer en onderhoud. • Participatie van bewoners en belangenorganisaties vanaf het begin. • Duidelijke status en afspraken over realisatie en beheer Onduidelijkheden om verder uit te zoeken • Eigendom en beheer van de gronden langs de A29. • Samenhang met infrastructuurprojecten van Rijkswaterstaat. • Definitieve scope en begrenzing van de strook.

Governance, samenwerking en participatie (max ½ A4) Verantwoordelijkheid uitvoering Gemeente Barendrecht Partners en hun rol • Provincie Zuid-Holland: beleidskaders en cofinanciering. • Waterschap Hollandse Delta: wateropgaven en groenblauwe dooradering. • Rijkswaterstaat: afstemming i.v.m. ligging langs snelweg. Externe organisatie & belanghebbenden • Lokale bewoners en recreatieve gebruikers. • Natuur- en recreatieorganisaties in de regio.

Planning en mijlpalen (max ½ A4) Indicatieve planning Q1 2027: Verkenning en haalbaarheidsonderzoek. Q3 2027: Ontwerp en participatietraject. Q2 2028: Start uitvoering eerste fase. Q4 2029-2030: Realisatie en ingebruikname. Kosten en begroting inclusief personele inzet (max ½ A4) Indicatieve kosten: • Nader te bepalen; afhankelijk van omvang inrichting en recreatieve voorzieningen (bandbreedte: € 2 – 5 miljoen). Personele inzet: • Gemeente Barendrecht: projectleiding en gebiedsontwikkeling. • Provincie Zuid-Holland en waterschap: specialistische inbreng en cofinanciering. • Rijkswaterstaat: afstemming infrastructuur en beheer. Financieringsroutes • Ruimtelijke Masterplan IJsselmonde en bijbehorende financieringsstrategie o cofinanciering gebiedspartners (gemeenten, waterschap en provincie) o Provinciale subsidies (bv. klimaatadaptatie, robuust watersysteem) o Rijksprogramma’s (bv. NOVEX Zuidelijke Randstad, Regiodeal, Deltafonds, Klimaatadaptatie) o EU-fondsen (LIFE, Horizon Europe, Interreg)

13. IJsselmonde Inrichting Johannapolder als verbinding van het zoetwatergetijdengebied Naam project Maatregelcategorie Gebied Opgave(n) in gebied Initiatief nemende partner (penvoerder) Deelnemende partner(s) Datum Versie

Inrichting Johannapolder als verbinding van het zoetwatergetijdengebied c) Relevante maatregelen in het gebied voor de opgaven en toekomstperspectief, die ingrijpend en/of complex zijn en/of veel middelen vragen. IJsselmonde Natura 2000, Robuustheid natuur en watersysteem Natuur- en recreatieschap IJsselmonde (NRIJ) (nader te bepalen, o.a. Staatsbosbeheer, Waterschap Hollandse Delta, Zuid-Hollands Landschap, gemeenten) 28-11-2025 Definitief (versie 1.0)

Samenvatting project (max 100 woorden) Dit project richt zich op de ontwikkeling van een verbindingszone van buitendijkse zoetwatergetijdennatuur. Momenteel vormt de stenen kade een harde grens en belemmert deze de natuurlijke ontwikkeling van flora en fauna langs de waterkant. Door aanpassing of herinrichting van de kade kan het gebied beter aansluiten op aangrenzende buitendijkse Natura 2000 gebieden. Zo wordt de ecologische waarde versterkt, draagt het bij aan de robuustheid van het Natura 2000 gebied Oude Maas (minder versnippering), ontstaat meer robuustheid in het watersysteem en wordt bijgedragen aan een aantrekkelijk en beleefbaar landschap.

Aanleiding van het project (max ½ A4) Het eiland IJsselmonde kent unieke buitendijkse gebieden met zoetwatergetijdennatuur, die waardevol zijn voor biodiversiteit en klimaatadaptatie. Deze gebieden zijn echter versnipperd en vaak geïsoleerd van elkaar. De huidige stenen kades functioneren als barrière voor natuurlijke processen en voorkomen dat oevers zich op een dynamische manier kunnen ontwikkelen. Het ontwikkelen van een verbindingszone biedt kansen om deze natuurgebieden ecologisch te verbinden en robuuster te maken van het Natura 2000 gebied Oude Maas. Tegelijkertijd levert het project een bijdrage aan een beter functionerend watersysteem en een aantrekkelijker landschap voor recreatie en beleving. De recreatieve fietsroute voldoet al aan de richtlijnen van het Waterschap.

Probleem/opgave: • Vergroten natuurwaarde van de oeverzone. • Verbinden van buitendijkse natuurgebieden. • Versterken van robuustheid van het watersysteem. Gemiste kans bij uitblijven actie: • Voortdurende ecologische versnippering en beperkte biodiversiteit. • Gemiste kansen voor klimaatadaptatie en waterveiligheid. • Achterblijvende beleefbaarheid en toegankelijkheid van de natuur. Concrete output project max ½ A4) Type project Inrichtingsproject gericht op natuurontwikkeling en waterbeheer. Inhoud & activiteiten • Slib- en verziltingsonderzoek gewenst voor in-en uitlaat. • Aanpassing of herinrichting van de stenen kade. • Creëren van geleidelijke oeverzones en getijdenovergangen. • Ontwikkeling verbindingszone richting aangrenzende buitendijkse natuurgebieden. • Recreatieve meekoppelkansen (zoals uitkijkpunten of wandelroutes). Beoogd resultaat • Robuuste verbindingszone voor zoetwatergetijdennatuur. • Verhoogde ecologische N2000-waarden en soortenrijkdom, waaronder Noordse Woelmuis. • Bijdrage aan klimaatadaptatie en waterrobuustheid. • Meer toegankelijkheid en beleefbaarheid van buitendijkse natuur.

Schaalniveau • Lokaal (IJsselmonde), met betekenis voor de gehele buitendijkse ecologische structuur langs de Oude Maas. Bijdrage doelbereik (max ½ A4) Beheer en onderhoud natuur en recreatie Duurzaam beheer wordt versterkt door robuuste inrichting. Wateroverlast Natuurlijke buffering en adaptieve werking langs oevers. Biodiversiteit Versterking N2000-zoetwatergetijdennatuur en verbinding van leefgebieden. Toegankelijkheid en beleefbaarheid Kansen voor recreatie en natuurbeleving.

Risico’s: wat is nog onduidelijk (max ½ A4) Belangrijkste risico’s • Hoge kosten zonder aanpassing van de primaire kering. • Vergunningsprocedures en afstemming met waterveiligheid. • Eventuele conflicten tussen natuurontwikkeling en recreatief gebruik. • Johannapolder ligt nog binnen verziltingspunt – jaarlijks in de zomer brak water ‘voor de deur’ bij lage rivierafvoeren. • Wederom een belangrijke inlaat voor het achterland. Let op t.a.v. slibaanwas en vasthouden verzilting door nadelige inrichting. Beheersmaatregelen • Vroegtijdige samenwerking met waterschap en Rijkswaterstaat. • Fasering in aanleg en koppeling aan lopende projecten. • Duidelijk zoneren van natuur en recreatie. Onduidelijkheden om verder uit te zoeken • Technische haalbaarheid van het aanpassen van de kade. • Definitieve begrenzing van de verbindingszone. • Beschikbare financiering en subsidies. • Waterschap raadt af voor de buitendijkse projecten om meer getijdennatuur te realiseren, vanwege verslibbing naar in-en uitlaat en door verzilting verslechtering van binnendijkse natuur. Projectbeschrijving moet anders met meer inhoudelijke kennis van het gebied.

Governance, samenwerking en participatie (max ½ A4) Verantwoordelijkheid uitvoering Staatsbosbeheer Partners en hun rol • Waterschap Hollandse Delta: bevoegd gezag waterkering + stakeholder vergunning RWS • Zuid-Hollands Landschap: beheer van natuurwaarden. • Gemeenten (o.a. Barendrecht, Hendrik-Ido-Ambacht): ruimtelijke inpassing en recreatie. • Rijkswaterstaat (waterbeheerder en vergunningverlening) Externe organisatie & belanghebbenden • Lokale bewoners en recreanten. • Provincie Zuid-Holland (beleidsmatige en financiële rol). Planning en mijlpalen (max ½ A4) Indicatieve planning Q1 2027: Haalbaarheidsonderzoek en verkenning. Q3 2027: Ontwerp en participatietraject. Q2 2028: Start uitvoering. Q4 2029: Oplevering verbindingszone. Kosten en begroting inclusief personele inzet (max ½ A4) Indicatieve kosten: • Nader te bepalen; afhankelijk van schaal en mate van kadeaanpassing Ca. € 10 miljoen Personele inzet: • Staatsbosbeheer: projectleiding en natuurontwikkeling. • Waterschap Hollandse Delta: waterbeheer en ontwerp kade. • Gemeenten: ruimtelijke en recreatieve component. • PAGW Schelde Rijn Maasmonding voor advies, middelen en een direct lijntje naar het Rijk. Financieringsroutes • Ruimtelijke Masterplan IJsselmonde en bijbehorende financieringsstrategie o cofinanciering gebiedspartners (gemeenten, waterschap en provincie) o Provinciale subsidies (bv.

klimaatadaptatie, robuust watersysteem) o Subsidieregeling: Compensatie aanlanding Wind op Zee o Rijksprogramma’s (bv. NOVEX Zuidelijke Randstad, Regiodeal, Deltafonds, Klimaatadaptatie)

o EU-fondsen (LIFE, Horizon Europe, Interreg)

14. IJsselmonde Uitbreiding groene recreatieve verbinding Naam project Maatregelcategorie

Gebied Opgave(n) in gebied Initiatief nemende partner (penvoerder) Deelnemende partner(s) Datum Versie

Uitbreiding groene recreatieve verbinding. b) Projecten die beperkte aanvullende middelen vragen of met lichte hulp, bijvoorbeeld door het wegnemen van barrières in regelgeving, het uitvoeren van onderzoek etc., tot uitvoering kunnen komen; IJsselmonde Robuustheid natuur en watersysteem Waterschap Hollandse Delta en Gemeente Rotterdam Zuid-Hollands Landschap 28-11-2025 Definitief (versie 1.0)

Samenvatting project (max 100 woorden) Door de aanleg van een groene verbinding tussen de stad en de buitendijkse gebieden ontstaat een robuuste groenblauwe ader. Deze versterkt de recreatieve toegankelijkheid en zorgt ervoor dat natuur vanuit de buitendijkse gebieden kan uitbreiden richting de stad. Daarmee draagt het project bij aan vergroting van de biodiversiteit, klimaatadaptatie en een aantrekkelijker recreatief netwerk.

Aanleiding van het project (max ½ A4) De buitendijkse natuurgebieden van IJsselmonde zijn waardevol maar liggen geïsoleerd van de stedelijke omgeving. De verbinding tussen stad en natuur is versnipperd en vaak niet aantrekkelijk of veilig genoeg voor recreanten. Dit belemmert het gebruik van het landschap en beperkt de kansen om natuurwaarden verder te ontwikkelen. Het versterken van de verbinding heeft meerdere doelen: de toegankelijkheid vergroten, natuur uitbreiden naar de stad, en het watersysteem robuuster maken door groenblauwe dooradering.

Probleem/opgave: • Ontbrekende aantrekkelijke recreatieve verbindingen tussen stad en buitendijkse gebieden. • Beperkte ecologische uitwisseling tussen stedelijk groen en buitendijkse natuur. • Hoewel er nog geen detailberekeningen beschikbaar zijn is het wel duidelijk dat hier een wateropgave bestaat en transportcapaciteit moet worden vergroot; daarom waterberging en verbeteren van het watersysteem toevoegen. Gemiste kans bij uitblijven actie: • WSHD is dit voorjaar gestart (met marktpartij) met WGP-IJM-West, waarin dit deelgebied valt – mogelijke koppelkans. • Blijvende versnippering van routes en natuurgebieden. • Gemiste bijdrage aan biodiversiteit en robuust watersysteem. • Minder aantrekkelijke recreatiemogelijkheden voor bewoners en bezoekers. Concrete output project max ½ A4) Type project Ontwerp- en inrichtingsproject gericht op groene infrastructuur. Inhoud & activiteiten • Ontwikkelen en ontwerpen van de groene recreatieve verbinding. • Aanleg en inrichting van routes (wandelen, fietsen). • Uitbreiden en versterken van groenblauwe structuren. • Koppeling met bestaande recreatieve netwerken en natuurgebieden. Beoogd resultaat • Een aaneengesloten recreatieve route van stad naar buitendijkse natuur. • Uitbreiding van natuur vanuit buitendijkse gebieden richting stedelijke groenstructuur. • Meer robuustheid in natuur en watersysteem.

• Hogere gebruikswaarde en beleving van het landschap. Schaalniveau • Lokaal (IJsselmonde), met verbinding stedelijk gebied – buitendijkse natuur.

Bijdrage doelbereik (max ½ A4) Biodiversiteit → versterking door ecologische verbinding en uitbreiding groenblauwe structuren. Wateropgave → betere dooradering en klimaatadaptieve inrichting.

Recreatie en beleving → directe en aantrekkelijke verbinding van stad naar natuur. Robuustheid → versterking van natuur en watersysteem door koppeling stad-land.

Risico’s: wat is nog onduidelijk (max ½ A4) Belangrijkste risico’s • Ruimtelijke inpassing in stedelijk gebied. • Kosten voor aanleg en onderhoud. • Mogelijke conflicten met bestaande infrastructuur. Beheersmaatregelen • Vroegtijdig participatieproces met bewoners en belanghebbenden. • Fasering en koppeling met stedelijke ontwikkelingsprojecten. • Integrale planvorming met mobiliteit en wateropgaven. Onduidelijkheden om verder uit te zoeken • Definitieve tracékeuze van de verbinding. • Concrete koppeling met bestaande routes en natuurgebieden. • Beschikbare financieringsmogelijkheden.

Governance, samenwerking en participatie (max ½ A4) Verantwoordelijkheid uitvoering Waterschap Hollandse Delta en Gemeente Rotterdam. Partners en hun rol • Waterschap Hollandse Delta: WSHD kan evt. herinrichting water meepakken, maar niet de recreatieve verbindingen en uitbreiding van groen. • Zuid-Hollands Landschap: ecologische inbreng en beheer natuurwaarden. • Gemeente Barendrecht: mogelijke koppeling met recreatieve netwerken. • Provincie Zuid-Holland: beleidsmatige en financiële ondersteuning. Externe organisatie & belanghebbenden • Lokale bewoners en recreatieve gebruikers. • Rijkswaterstaat (bij koppeling buitendijkse gebieden).

Planning en mijlpalen (max ½ A4) Indicatieve planning Q1 2027: Verkenning en participatieproces. Q3 2027: Definitief ontwerp. Q2 2028: Start aanleg verbinding. Q4 2029: Oplevering groene recreatieve verbinding. WSHD vermoed dat Q3 Definitief ontwerp voor hen te vroeg is – e.e.a. hangt samen met de keuzes bij de vaststelling van de begroting dit najaar. Als het tegenzit wordt vervolg (=planvorming en uitvoering) van het WGP flink uitgesteld. Kosten en begroting inclusief personele inzet (max ½ A4) Indicatieve kosten: • Nader te bepalen, afhankelijk van tracé en mate van inpassing (€ 2 – 5 miljoen). Personele inzet: • Waterschap: ontwerp, aanleg en wateropgaven. • Gemeente Rotterdam: stedelijke koppeling, participatie en uitvoering. • Zuid-Hollands Landschap: natuurbeheer. Financieringsroutes • Ruimtelijke Masterplan IJsselmonde en bijbehorende financieringsstrategie o cofinanciering gebiedspartners (gemeenten, waterschap en provincie) o Provinciale subsidies (bv. klimaatadaptatie, robuust watersysteem) o Subsidieregeling: Compensatie aanlanding Wind op Zee o Rijksprogramma’s (bv. NOVEX Zuidelijke Randstad, Regiodeal, Deltafonds, Klimaatadaptatie) o EU-fondsen (bv. LIFE, Horizon Europe, Interreg)

15. IJsselmonde onderzoek robuust watersysteem Naam project Maatregelcategorie Gebied Opgave(n) in gebied Initiatief nemende partner (penvoerder) Deelnemende partner(s) Datum Versie

Verbinding tussen de Blauwe Verbinding en de Waal en inlaat (onderzoek robuust watersysteem) c) Relevante maatregelen in het gebied voor de opgaven en toekomstperspectief, die ingrijpend en/of complex zijn en/of veel middelen vragen. IJsselmonde Robuust watersysteem Waterschap Hollandse Delta Alle gebiedspartners 28-11-2025 Definitief (versie 1.0)

Samenvatting project (max 100 woorden) De kernvraag is hoe we een fundamenteel robuust watersysteem op IJsselmonde kunnen realiseren. Lokale maatregelen zoals aanpassingen van gemalen zijn onvoldoende om klimaatverandering en extremere waterstanden op te vangen. Alleen door een integrale benadering van het hele watersysteem, van zoetwateraanvoer, berging en afvoer tot recreatieve meekoppelkansen, kan een toekomstbestendig systeem ontstaan.

Aanleiding van het project (max ½ A4) Het watersysteem op IJsselmonde staat onder grote druk door klimaatverandering, toenemende verstedelijking en de ruimtevraag die daar bij komt kijken. Extreme buien leiden steeds vaker tot wateroverlast, terwijl langdurige droogte juist tekorten veroorzaakt en verzilting teweeg brengt. Het huidige systeem is versnipperd ingericht en te afhankelijk van afzonderlijke gemalen en kleine maatregelen. Een groot deel van IJsselmonde is gerealiseerd met een zeer beperkte transportcapaciteit van de watergangen, met name in het stedelijk gebied, van ongeveer de halve capaciteit als op de andere eilanden. Sindsdien is de bemalingscapaciteit vergroot en zal dat in de toekomst nog meer moeten. Vergroting van de transportcapaciteit is in veel van de watergangen bij inlaten en gemalen dus zeker gewenst om het eiland toekomstbestendig te houden bij wisselende weersomstandigheden. Dit project legt de basis voor keuzes die de komende decennia bepalend zullen zijn voor IJsselmonde. Aangezien het hele watersysteem van IJsselmonde robuust maken al een grote taak is zal het helpen een eerste gebied en verbinding te kiezen. Een interessante case om een robuust watersysteem te verkennen in een blauwe verbinding tussen de interne watersystemen van het eiland met de Maas.

Probleem/opgave: • Huidig watersysteem is onvoldoende bestand tegen huidige waterproblematiek en de effecten van klimaatverandering. • Afhankelijkheid van lokale en beperkte maatregelen (gemalen). • Gebrek aan samenhang in wateraanvoer, -berging en -afvoer. Gemiste kans bij uitblijven actie: • Zonder resterend landelijk gebied waar de opgave gerealiseerd moet worden krijgen we: o Grotere risico’s op wateroverlast en droogte. o Geen toekomstbestendig watersysteem. o Achterblijvende natuur- en recreatiewaarden. o Toenemende maatschappelijke kosten en schades Concrete output project max ½ A4) Type project Onderzoeks- en ontwerpproject met verkenning naar systeemaanpassingen. Inhoud & activiteiten • Hydrologische analyse van het huidige watersysteem IJsselmonde (deel van de watergebiedsplannen). • Verkenning meerdere varianten vanwege KRW-doelstellingen (zoals de verbinding Blauwe Verbinding – Waal – inlaten) • Onderzoek doortrekken blauwe verbinding blauwe verbinding richting bemalingsgebied Kreekse Kade (in Rotterdam, oostzijde spoorlijn R-dam Dordrecht) • Onderzoek effecten op waterveiligheid, waterkwaliteit en bergingscapaciteit. • Meekoppelkansen met natuur, recreatie en ruimtelijke kwaliteit. • Participatieproces met gemeenten, provincie en maatschappelijke partners.

•

Voorstellen voor vervolgstappen naar ontwerp en uitvoering.

Beoogd resultaat • Een gedragen visie op een robuust watersysteem voor IJsselmonde. • Technisch en bestuurlijk advies voor de verbinding Blauwe Verbinding – Waal. • Overzicht meekoppelkansen voor natuur, recreatie en klimaatadaptatie. • Basis voor besluitvorming over ontwerp en realisatie. Schaalniveau • Lokaal (IJsselmonde)

Bijdrage doelbereik (max ½ A4) Stedelijke druk: balans tussen verstedelijking en duurzaam watersysteem. Wateropgave: fundamentele versterking van robuustheid, bergingscapaciteit en zoetwateraanvoer. Klimaatadaptatie: beter bestand tegen droogte én wateroverlast. Natuur & biodiversiteit: koppeling met groenblauwe dooradering en nieuwe habitats langs water. Recreatie & leefbaarheid: kansen voor aantrekkelijke water- en groenzones. Bijdrage doelen ZH-PLG: • Drukfactoren N2000 • NNN • GBDA • KRW Risico’s: wat is nog onduidelijk (max ½ A4) Belangrijkste risico’s • Hoge complexiteit en lange doorlooptijd. • Kosten en financiering onzeker. • Ruimtelijke inpassing en mogelijke conflicten met infrastructuur. • Afstemming met andere water- en gebiedsprojecten. Beheersmaatregelen • Fasegewijze aanpak: start met onderzoek, later ontwerp en uitvoering. • Intensieve samenwerking met gemeenten, provincie en Rijk. • Duidelijke besluitvormingsmomenten en integrale afweging. Onduidelijkheden om verder uit te zoeken • Technische haalbaarheid van varianten.

• • •

Effecten op waterkwaliteit en ecologie (tegenstrijdigheid KRW-doelen?) Beschikbaarheid van ruimte voor berging en verbindingen. Financiële verdeling en prioritering.

Governance, samenwerking en participatie (max ½ A4) Verantwoordelijkheid uitvoering • Waterschap Hollandse Delta (penvoerder). Partners en hun rol • Alle gemeenten IJsselmonde: stedelijke koppeling, ruimtelijke inpassing, participatie • Provincie Zuid-Holland: beleidsmatige regie, financiële ondersteuning • Rijkswaterstaat: koppeling met grote wateren en veiligheid Externe organisatie & belanghebbenden • Grondeigenaren • Natuur- en recreatieorganisaties • Bewoners en bedrijven (via participatie)

Planning en mijlpalen (max ½ A4) Indicatieve planning Q1 2027: Start onderzoeksfase en participatie. Q4 2027: Oplevering variantenstudie (hoe wil je het gebied inrichten en met welke maatregelen) en systeemanalyse. Q2 2028: Bestuurlijke keuzes over voorkeursvariant. 2029–2031: Verdere uitwerking ontwerp en voorbereiding uitvoering. Q1 2026 starten onderzoeksfase is w.b. capaciteit bij het waterschap anders dan lopende Watergebiedsplannen niet haalbaar. Aanpassing vereist. Kosten en begroting inclusief personele inzet (max ½ A4) Indicatieve kosten: • Ca. €200.000 voor alle onderzoeken en een variantenstudie is voor het hele eiland absoluut te weinig (dat kost miljoenen) om te komen tot DO en voorbereiding uitvoering (denk ook aan verontreiniging, K&L onderzoeken, benodigde proefsleuven, etc.) – bedrag is hoogstens genoeg voor een verkenning, maar niet meer. • Ontwerp en voorbereiding uitvoering: nader te bepalen. • Uitvoering (lange termijn): afhankelijk van gekozen variant: Waterschap schat de kosten op een volledige systeemaanpassing van het eiland op €300 miljoen.

Personele inzet: • Waterschap: projectleiding, technische analyse. • Gemeenten: participatie, ruimtelijke inpassing. • Provincie/Rijk: beleidsmatige en financiële ondersteuning. Financieringsroutes • Ruimtelijke Masterplan IJsselmonde en bijbehorende financieringsstrategie o Voor deze studie specifiek: DPRA o cofinanciering gebiedspartners (gemeenten, waterschap en provincie) o Provinciale subsidies (bv. klimaatadaptatie, robuust watersysteem) o Subsidieregeling: Compensatie aanlanding Wind op Zee o Rijksprogramma’s (bv. NOVEX Zuidelijke Randstad, Regiodeal, Deltafonds, Klimaatadaptatie) o EU-fondsen (LIFE, Horizon Europe, Interreg)

16. IJsselmonde Natuurhaven IJsselmonde (Koedood Haven) Naam project Maatregelcategorie

Gebied Opgave(n) in gebied Initiatief nemende partner (penvoerder) Deelnemende partner(s) Datum Versie

Natuurhaven IJsselmonde (koedood Haven) b) Projecten die beperkte aanvullende middelen vragen of met lichte hulp, bijvoorbeeld door het wegnemen van barrières in regelgeving, het uitvoeren van onderzoek etc., tot uitvoering kunnen komen; IJsselmonde Natura 2000, Robuust watersysteem Provincie Zuid-Holland Gemeente Barendrecht, Waterschap Hollandse Delta 28-11-2025 Definitief (versie 1.0)

Samenvatting project (max 100 woorden) Er is voor het project Natuurhaven IJsselmonde al €300.000 beschikbaar gekomen bij de provincie, waar momenteel iemand binnen de provincie aan werkt. Het project vanuit de landschapstafel gaat kijken of er via de investeringsstrategie nog meer middelen beschikbaar zijn om het project op te plussen. De volgende projectbeschrijving is die van het originele project zoals Rie Schenkelaars die bij de provincie heeft gemaakt. De Koedoodse haven is momenteel in gebruik als buitendijkse industrie en opslag

naast de Carnisse Grienden (Natura 2000-Oude Maas). Aan de oostzijde bereidt het programmateam Buijtenland van Rhoon de ontwikkeling van een recreatieve entree tot het Buijtenland van Rhoon voor. De financiering daarvan vindt plaats via het Project Mainportontwikkeling Rotterdam en valt buiten deze aanvraag. De koppelkans ligt bij de ontwikkeling van de westkant (en deels oostzijde) van de haven tot natuurhaven, met als doel de natuurwaarden te versterken en een buffer te vormen rond het kwetsbare Natura 2000-gebied Oude Maas. Het project vraagt € 300.000 voor de voorbereidende fase, waarin scope, partnerschap, financieringskansen (zoals LIFE en PAGW) en noodzakelijke onderzoeken worden uitgewerkt.

Aanleiding van het project (max ½ A4) Er is voor het project Natuurhaven IJsselmonde al €300.000 beschikbaar gekomen bij de provincie, waar momenteel iemand binnen de provincie aan werkt. Het project vanuit de landschapstafel gaat kijken of er via de investeringsstrategie nog meer middelen beschikbaar zijn om het project op te plussen.

De Koedoodse haven ligt tussen de Oude Maas, de A29 en de Gaatkensplas op grondgebied van de gemeente Barendrecht, direct grenzend aan de Carnisse Grienden (Natura 2000-gebied Oude Maas) en nabij het Buijtenland van Rhoon. Het terrein kent momenteel een industriële functie (op- en overslag en waterbouwactiviteiten) die niet langer past binnen de gewenste ruimtelijke en ecologische ontwikkeling van het gebied. Het gebied is één van de weinige locaties langs de Oude Maas waar nog natuurontwikkeling kan plaatsvinden die bijdraagt aan een robuust ecologisch systeem. De herontwikkeling van de Koedoodse haven biedt een unieke kans om de natuur- en landschapswaarden te versterken en de druk op het Natura 2000-gebied Oude Maas te verminderen door een groene buffer te realiseren.

Probleem/opgave: • De huidige industriële invulling van het gebied belemmert ecologische verbindingen en draagt bij aan stikstofemissies en waterverontreiniging. • De bestaande harde oevers beperken de natuurlijke dynamiek en biodiversiteit. • Het gebied kent versnipperd eigendom en complexe beheerstructuren. Gemiste kans bij uitblijven actie: • Verlies van één van de laatste kansen op natuurversterking langs de Oude Maas. • Voortdurende stikstofemissie door vrachtverkeer en industriële activiteiten. • Uitblijven van systeemversterking voor de Carnisse Grienden en van een robuuste ecologische verbinding met het Buijtenland van Rhoon.

Concrete output project max ½ A4) Type project Investeringsproject Inhoud & activiteiten • Actualisatie van het eerdere schetsontwerp en planuitwerking uit eerdere verkenningen (2015–2022). • Aanstelling van een procesmanager (16 uur per week gedurende 48 weken) voor coördinatie en partnerschap. • Uitvoeren van juridische en planologische onderzoeken (o.a. wijziging omgevingsplan, overeenkomsten grondeigenaren). • Opstellen van bestuurlijke samenwerkingsovereenkomst tussen provincie, gemeente Barendrecht en Waterschap Hollandse Delta. • Bodem- en ecologisch onderzoek, landschapsontwerp en voorbereiding op subsidieaanvragen (LIFE, PAGW). • Participatie en communicatie met grondeigenaren, natuurorganisaties en omwonenden. Beoogd resultaat Een breed gedragen en uitvoerbaar plan van aanpak (bestuursovereenkomst) eind 2026, waarin inrichting, financiering, beheer en samenwerking voor de Natuurhaven IJsselmonde zijn vastgelegd. Schaalniveau • Lokaal (IJsselmonde)

Bijdrage doelbereik (max ½ A4) Het project transformeert een industriële haven tot zoetwatergetijdennatuur, waarmee de ecologische samenhang en de waterkwaliteit van de Oude Maas worden versterkt. Bijdragen aan gebiedsdoelen: Natuur en landschap: uitbreiding natuurareaal en versterking Natura 2000 Oude Maas. Water: verbeterde waterkwaliteit door natuurvriendelijke oevers. Klimaat: extra waterbergend vermogen (ca. 1,5 hectare). Biodiversiteit: herstel van ecologische verbindingen (vismigratie, bijenhabitat, Noordse woelmuis). Beleving: versterking landschappelijke kwaliteit en recreatieve beleving.

Bijdragen aan ZH-PLG doelen: Drukfactoren N2000: uitbreiding natuurareaal en versterking Natura 2000 Oude Maas. NNN: nabijgelegen NNN gebieden worden versterkt alsmede ecologische verbindingen GBDA: herstel van ecologische verbindingen (vismigratie, bijenhabitat, Noordse woelmuis). KRW: verbetering waterkwaliteit door natuurvriendelijke oevers

Risico’s: wat is nog onduidelijk (max ½ A4) Belangrijkste risico’s • Onvoldoende bestuurlijke of financiële steun van betrokken partijen. • Vertraging door juridische en eigendomsvraagstukken. • Onzekerheid over subsidietoekenning (LIFE, PAGW). Beheersmaatregelen • Vroegtijdige bestuurlijke afstemming met partners. • Juridische ondersteuning bij overeenkomsten en planprocedures. • Aanstelling ervaren procesmanager voor coördinatie. Onduidelijkheden om verder uit te zoeken • Definitieve eigendomssituatie en verwervingskosten. • Planologische kaders bij wijziging omgevingsplan. • Langjarig beheer en onderhoudsafspraken.

Governance, samenwerking en participatie (max ½ A4) Verantwoordelijkheid uitvoering Provincie Zuid-Holland: penvoerder, regie, procescoördinatie en subsidieaanvraag. Partners en hun rol • Waterschap Hollandse Delta: beheer en bevoegd gezag waterkering, gemaal, Koedoodse haven, misschien uitvoering vismigratiemaatregelen. • Gemeente Barendrecht: planologische borging, recreatieve inrichting. • Staatsbosbeheer/NRIJ: beheer omliggende natuurgebieden en erfpachtuitgifte. • Rijkswaterstaat?: waterbeheerder Externe organisatie & belanghebbenden Natuurvereniging IJsselmonde, Vereniging De Carnisse Grienden, Gebiedscoöperatie Buijtenland van Rhoon, grondeigenaren, natuurorganisaties.

Planning en mijlpalen (max ½ A4) Indicatieve planning 2025 – aanstellen procesmanager en start planvoorbereiding 2025–2026 – uitvoering onderzoeken (bodem, ecologie, juridische en financiële structuur) 2026 – ontwerp bestuurlijke samenwerkingsovereenkomst en vaststelling plan van aanpak Eind 2026 – gereed plan en voorbereiding subsidieaanvragen LIFE en PAGW

Kosten en begroting inclusief personele inzet (max ½ A4) Indicatieve kosten: Onderdeel

Bedrag (€)

Projectbegeleiding (16 u/wk, 48 wk)

100.000

Taxaties verwerving / afwaardering gronden

50.000

Juridische ondersteuning (bestuursovereenkomst)

50.000

Onderzoeken & planvoorbereiding (ecologie, bodem, ontwerp) 100.000 Totaal

300.000

Personele inzet: • Externe projectmanager: 16 uur/week • Provinciale programmabegeleider: 4 uur/maand • Stuur- en projectgroep met partners • Klankbordgroep met natuurorganisaties en grondeigenaren Financieringsroutes • Provinciale bijdrage (ZH-PLG) • Rijksbijdrage via PAGW • Europese LIFE-subsidie • Bijdragen Waterschap, gemeente Barendrecht en natuurorganisaties • Particuliere cofinanciering

17. IJsselmonde Recreatieve verbinding richting poorten naar Buijtenland van Rhoon Naam project Maatregelcategorie

Gebied Opgave(n) in gebied

Initiatief nemende partner (penvoerder) Deelnemende partner(s) Datum Versie

Recreatieve verbinding richting poorten naar Buijtenland van Rhoon b) Projecten die beperkte aanvullende middelen vragen of met lichte hulp, bijvoorbeeld door het wegnemen van barrières in regelgeving, het uitvoeren van onderzoek etc., tot uitvoering kunnen komen; IJsselmonde Versterken van de landschappelijke samenhang, verbeteren van de natuur- en recreatieve ontsluiting en het vergroten van de toegankelijkheid en belevingswaarde van het Buijtenland van Rhoon. Gebiedscoöperatie Buijtenland van Rhoon, gemeente Alblasserwaard en Barendrecht Provincie Zuid-Holland, Natuur-en recreatieschap IJsselmonde (NRIJ) 28-11-2025 Definitief (versie 1.0)

Samenvatting project (max 100 woorden) Het project richt zich op het verbinden van de nog te realiseren van herkenbare en aantrekkelijke gebiedsentrees - de poorten van en naar het Buijtenland van Rhoon – met het omliggende recreatienetwerk. Deze poorten vormen fysieke en visuele verbindingen tussen stedelijk gebied, natuur en akkerbouw, en dragen bij aan de toegankelijkheid en beleefbaarheid van het landschap. Door de ontwikkeling van natuurinclusieve en recreatieve infrastructuur, bewegwijzering en rustpunten wordt het gebied beter ontsloten voor inwoners en bezoekers, met behoud van de landschappelijke en ecologische kwaliteit.

Aanleiding van het project (max ½ A4) Het Buijtenland van Rhoon vormt een uniek overgangsgebied tussen stad en land, waarin landbouw, natuurontwikkeling en recreatie in samenhang worden ontwikkeld. De gebiedsontwikkeling heeft de afgelopen jaren geleid tot een sterk landschappelijke identiteit, maar de toegang en herkenbaarheid vanuit de omliggende kernen blijven beperkt. Er is behoefte aan duidelijke entrees en logische routes om bezoekers te geleiden en het gebied beter te verbinden met de omliggende recreatieve netwerken. Het realiseren van goed ingerichte poorten draagt bij aan een positieve eerste indruk, betere spreiding van bezoekers en versterking van de identiteit van het Buijtenland van Rhoon als groen uitloopgebied van de stad.

Probleem/opgave: • Beperkte herkenbaarheid en oriëntatie bij toegangspunten tot het Buijtenland van Rhoon. • Onvoldoende natuur- en recreatieve verbindingen tussen stedelijke kernen en het buitengebied. • Onbenutte kansen voor beleving, educatie en natuurwaarden. Gemiste kans bij uitblijven actie: • Bezoekersstromen blijven geconcentreerd op enkele locaties, wat leidt tot recreatie uit balans. • Het Buijtenland van Rhoon blijft onvoldoende zichtbaar als provinciaal voorbeeldgebied voor natuurinclusieve landbouw, natuur en recreatie. Concrete output project max ½ A4) Type project Inrichtings- en uitvoeringsproject gericht op natuur en recreatieve infrastructuur, gebiedsbeleving en landschappelijke kwaliteitsversterking. Inhoud & activiteiten • Ontwerp en aanleg van 3 à 4 gebiedspoorten met herkenbare inrichting, bebording, parkeermogelijkheden (fiets en auto) en informatievoorziening. • Onderzoek naar inpassing groenblauwe dooradering (GBDA). • Verbeteren van aansluitende wandel- en fietsroutes, inclusief rustplekken en uitzichtpunten. • Ontwikkelen van een gebiedseigen design van informatiepanelen over natuur, landbouw en cultuurhistorie. • Afstemming met lokale ondernemers en beheerders voor beheer en onderhoud.

Beoogd resultaat • Een herkenbaar netwerk van toegangen die het Buijtenland van Rhoon beter zichtbaar en beleefbaar maken, met versterkte natuur- en recreatieve verbindingen (ook wel GBDA) en een hogere gebruikswaarde voor bewoners en bezoekers. Schaalniveau • Lokaal (IJsselmonde)

Bijdrage doelbereik (max ½ A4) Biodiversiteit De aanleg van groene poorten en natuurvriendelijke overgangen versterkt ecologische verbindingen in het overgangsgebied (GBDA). Beheer en onderhoud natuur- en recreatie De inrichting wordt afgestemd op onderhoud en gezamenlijk beheer door gebiedspartners. Toegankelijkheid en beleefbaarheid De poorten verbeteren de herkenbaarheid, toegankelijkheid en beleving van het landschap en versterken de verbinding stad-land.

Risico’s: wat is nog onduidelijk (max ½ A4) Belangrijkste risico’s • Onvoldoende afstemming tussen betrokken grondeigenaren en beheerders. • Beperkte financieringsruimte bij partners. • Verschillen in ontwerpvisie of locatie poorten. Beheersmaatregelen • Vroegtijdige afstemming via de landschapstafel IJsselmonde. • Fasering van uitvoering gekoppeld aan beschikbare middelen. • Ontwikkeling van een gezamenlijke ontwerp- en beheerleidraad. Onduidelijkheden om verder uit te zoeken • Nauwkeurige locatiekeuze en prioritering van de poorten. • Aansluiting op bestaande recreatieve routes en bebording. • Let op: WSHD heeft door de polder dijken liggen met redelijk wat groen areaal daarop/daarbij wat soms tot discussie leidt, en zijn wegbeheerder van een groot areaal van de doorkruisende wegen. Van wie worden die ‘poorten’ qua inrichting dan? Dar moet nadrukkelijk over worden gesproken, in eerdere