bijlage 1 - projecten Gebiedsplan IJsselmonde 1 - 2025.pdf

gezamenlijke visie voor het Buijtenland van Rhoon (tussen WSHD en de Coöperatie) nog niet opgenomen.

Governance, samenwerking en participatie (max ½ A4) Verantwoordelijkheid uitvoering Gemeente Albrandswaard en Barendrecht (penvoerder) in samenwerking met de Provincie Zuid-Holland en het Buijtenland van Rhoon. Partners en hun rol • Provincie Zuid-Holland: opdrachtgever en uitvoerder inrichting poorten, cofinanciering en afstemming met ruimtelijk beleid. • NRIJ: mogelijk beheer en onderhoud van recreatieve voorzieningen. • Waterschap Hollandse Delta: Groen rondom dijken, wegbeheer en waterhuishouding • Buijtenland van Rhoon: uitvoering en participatie met lokale partijen. Externe organisatie & belanghebbenden Lokale ondernemers, bewonersgroepen, recreatieve gebruikers en natuurorganisaties kunnen worden betrokken bij ontwerp en inrichting (participatie).

Planning en mijlpalen (max ½ A4) Indicatieve planning Q1 2027: Onderzoeksfase en participatie Q3 2027 Ontwerpfase Q1 2027: Vaststelling ontwerp en start uitvoering eerste poort. Q1 2028: Realisatie resterende poorten en afronding communicatie.

Kosten en begroting inclusief personele inzet (max ½ A4) Indicatieve kosten: Ca. € 500.000 - € 700.000 Personele inzet: • Gemeente en partners: 0,2 fte projectleiding, 0,1 fte communicatie en participatie. • Stichting Buijtenland van Rhoon: inhoudelijke coördinatie en beheerafstemming. Financieringsroutes • Ruimtelijke Masterplan IJsselmonde en bijbehorende financieringsstrategie

cofinanciering gebiedspartners (gemeenten, waterschap en provincie) Provinciale subsidies (bv. klimaatadaptatie, robuust watersysteem) Subsidieregeling: Compensatie aanlanding Wind op Zee Rijksprogramma’s (bv. NOVEX Zuidelijke Randstad, Regiodeal, Deltafonds, Klimaatadaptatie) o EU-fondsen (LIFE, Horizon Europe, Interreg) o o o o

18. IJsselmonde Meer ruimte voor bos en bomen Naam project Maatregelcategorie

Gebied Opgave(n) in gebied Initiatief nemende partner (penvoerder) Deelnemende partner(s) Datum Versie

Onderzoek naar meer ruimte voor bos en bomen b) Projecten die beperkte aanvullende middelen vragen of met lichte hulp, bijvoorbeeld door het wegnemen van barrières in regelgeving, het uitvoeren van onderzoek etc., tot uitvoering kunnen komen; IJsselmonde Bos en bomen opgave, groenblauwe dooradering, recreatieve verbindingen Provincie Zuid-Holland Staatsbosbeheer, NRIJ, Zuid-Holland Landschap, alle gemeenten 28-11-2025 Definitief (versie 1.0)

Samenvatting project (max 100 woorden) Dit project wordt een zoektocht naar meer ruimte voor bos en bomen (bovenop de al gefinancierde 31 hectare) op IJsselmonde. Aanleiding van het project (max ½ A4) Het landelijke gebied van IJsselmonde is versnipperd en er wordt nog maar weinig landbouw bedreven. Er is in vergelijking met andere eilanden in de Hollandse Delta minder nood aan het openhouden van het zichtlijnen van het landelijk gebied. De Provincie heeft geadviseerd dat er mogelijk (naast de al gefinancierde 31 hectare) kansen liggen voor meer ruimte voor bos en bomen en op die manier versnipperde gebieden aan elkaar te verbinden. Het onderzoek zal kijken naar kansrijke locaties. Probleem/opgave: • Bos en Bomen opgave • Groenblauwe dooradering • Recreatieve verbindingen Gemiste kans bij uitblijven actie: • Op dit moment is er momentum om het landelijk gebied open te houden. Concrete output project max ½ A4) Type project Onderzoeks- en uitvoeringsproject. Inhoud & activiteiten • Onderzoek locatie meer Bos en Bomen • Mogelijke grondverwerving en aanknoping versnipperde gebieden • Uitvoering/ aanplant bomen

•

Onderhoudsplan en eigenaar

Beoogd resultaat • Realisatie nieuw bos- en bomengebied en bijdrage aan natuurherstel Schaalniveau • Lokaal (IJsselmonde)

Bijdrage doelbereik (max ½ A4) Stedelijke druk Doelbereik: Een duidelijke aaneengebonden functie, eigenaar en beheerplan zorgt ervoor dat de waarde van het gebied tegendruk geeft met de stad. Biodiversiteit Doelbereik: Nieuw bos- en bomengebied draagt bij aan biodiversiteit in bosgebieden. Beheer en onderhoud natuur- en recreatie Doelbereik: Een duidelijke aaneengebonden functie, eigenaar en beheerplan draagt bij aan toekomstbestendig beheer en onderhoud van het nieuwe bos- en bomengebied. Toegankelijkheid en beleefbaarheid Doelbereik: Mogelijke combinatie van Bos en Bomen met recreatieve verbindingen kan de toegankelijkheid en beleefbaarheid van het gebied bevorderen.

Risico’s: wat is nog onduidelijk (max ½ A4) Belangrijkste risico’s • Nader te bepalen. Beheersmaatregelen • Nader te bepalen. Onduidelijkheden om verder uit te zoeken • Aanhaken op Basiskwaliteit Natuur (BKN) • Aanhaken op Groen in en om de Stad (GIOS) • Aanhaken en vooruitlopen op Natuurherstelwet (NHV)

Governance, samenwerking en participatie (max ½ A4) Verantwoordelijkheid uitvoering Provincie Zuid-Holland

Partners en hun rol • Provincie Zuid-Holland: projectcoördinatie • Staatsbosbeheer, NRIJ en Zuid-Holland Landschap: beheer en onderhoud • Diverse gemeenten waar Bos en Bomen gerealiseerd gaat worden: advies • Waterschap Hollandse Delta: advies locatie Bos en Bomen Externe organisatie & belanghebbenden Omwonenden, grondeigenaren.

Planning en mijlpalen (max ½ A4) Indicatieve planning Q1 2027: Start onderzoek naar locatie Bos en Bomen Q3 2027: Oplevering onderzoek en keuze locatie(s) Q4 2027: Start ontwerpfase Q2 2028: Oplevering ontwerpfase Q4 2028: Start aanleg Bos- en Bomengebied 2029-2030: Oplevering Bos- en Bomengebied

Kosten en begroting inclusief personele inzet (max ½ A4) Indicatieve kosten: Nader te bepalen. Personele inzet: • Provincie, Staatsbosbeheer, NRIJ, WSHD, ZHL (nader te bepalen). Financieringsroutes • Ruimtelijke Masterplan IJsselmonde en bijbehorende financieringsstrategie o cofinanciering gebiedspartners (gemeenten, waterschap en provincie) o Provinciale subsidies (bv. klimaatadaptatie, robuust watersysteem) o Subsidieregeling: Compensatie aanlanding Wind op Zee o Rijksprogramma’s (bv. NOVEX Zuidelijke Randstad, Regiodeal, Deltafonds, Klimaatadaptatie) o EU-fondsen (LIFE, Horizon Europe, Interreg)

19. IJsselmonde Boerenlandvogels Naam project Maatregelcategorie Gebied Opgave(n) in gebied Initiatief nemende partner (penvoerder) Deelnemende partner(s) Datum Versie

Boerenlandvogels a) Projecten die gebiedspartners volledig zelf kunnen realiseren op basis van eigen middelen of het huidige budget van bestaande subsidieregelingen; IJsselmonde Verbeteren leefgebied en populatie boerenlandvogels Versterken biodiversiteit in het agrarische landschap Balans vinden tussen landbouwproductie en natuurdoelen Provincie Zuid-Holland, agrarisch Collectief en agrariërs Agrarisch collectief Agrariërs Diverse gemeenten (per locatie) Waterschap Hollandse Delta 28-11-2025 Definitief (versie 1.0)

Samenvatting project (max 100 woorden) Het project richt zich op het structureel verbeteren van het leefgebied voor boerenlandvogels op IJsselmonde. Door het aanleggen van vogelvriendelijke landschapselementen (zoals kruidenrijke akkerranden, wintervoedselvelden en hagen), aangepast maaibeheer en een gerichte aanpassing van de bedrijfsvoering ontstaat meer voedsel, beschutting en broedgelegenheid. Er staat ons een behoorlijk groot doel om voor akkervogels tussen de 25 en 50 nieuwe broedparen op circa. 200300 hectare te huisvesten. Voor weidevogels heeft IJsselmonde geen opgave. Dit draagt bij aan herstel van biodiversiteit, versterkt de ecologische kwaliteit van het landschap en levert boeren nieuwe perspectieven door inzet van subsidies en samenwerking.

Aanleiding van het project (max ½ A4) De populaties van boerenlandvogels staan al jaren onder druk, door verlies van leefgebied en afname van voedselbronnen. Probleem/opgave: • Teruglopende aantallen boerenlandvogels. • Versnipperd beheer en gebrek aan samenhang in maatregelen. Gemiste kans bij uitblijven actie: • Verdere afname van boerenlandvogels tot kritische niveaus. • Verlies van cultuurhistorisch en ecologisch waardevolle soorten.

•

Minder draagvlak voor duurzaam agrarisch natuurbeheer (het duurt even voordat de vogels er zitten en blijven). Concrete output project max ½ A4) Type project Gebiedsgericht natuur- en landschapsherstel, gekoppeld aan landbouwpraktijk. Inhoud & activiteiten • Inrichten van vogelvriendelijke akkerranden, wintervoedselakkers en hagen. • Aanpassen maaibeleid (later maaien, gefaseerd beheer). • Beperken bemesting op geselecteerde percelen. •

Monitoring van effect op vogelpopulaties.

Beoogd resultaat • 20-50 broedparen op 200-300 hectare ingericht voor boerenlandvogels. • Toename broedsucces en voedselbeschikbaarheid. • Betere samenhang tussen landbouwbeheer en natuurdoelen. Schaalniveau • Lokaal (IJsselmonde), met uitstraling naar andere delen van Zuid-Holland.

Bijdrage doelbereik (max ½ A4) Biodiversiteit Doelbereik: Het project vergroot de biodiversiteit in het agrarische landschap door structurele verbetering van leefgebieden voor boerenlandvogels. De aanleg van kruidenrijke akkerranden, wintervoedselvelden en vogelakkers creëert voedsel- en nestgelegenheid en bevordert de aanwezigheid van insecten en kleine fauna. Dit leidt tot robuustere ecosystemen en een zichtbaar herstel van soortenrijkdom in het open cultuurlandschap.

Risico’s: wat is nog onduidelijk (max ½ A4) Belangrijkste risico’s • Onvoldoende deelname van agrariërs. • Onvoldoende effect door versnippering van maatregelen. • Financiële afhankelijkheid van subsidies. Beheersmaatregelen • Actieve werving via agrarische collectieven. • Bundelen van maatregelen per polder voor schaalvoordeel.

•

Meerdere financieringsbronnen combineren.

Onduidelijkheden om verder uit te zoeken • Langetermijnbeheer na afloop subsidieperiode. • Exacte monitoringmethodiek voor aantalsontwikkeling vogels (apart project).

Governance, samenwerking en participatie (max ½ A4) Verantwoordelijkheid uitvoering Provincie Zuid-Holland en agrarische collectieven. Partners en hun rol • Agrariërs: uitvoering maatregelen en beheer. • Collectieven: coördinatie, administratie en kennisdeling. • Natuurorganisaties: monitoring, advies en draagvlak. • Waterschap: afstemming beheergebieden Externe organisatie & belanghebbenden Bewoners, gemeente

Planning en mijlpalen (max ½ A4) Indicatieve planning Q1 2027: Openstelling ANlb-subsidie 2027: start inrichting 2028 – 2029: opschaling 2030: evaluatie resultaten, bijstelling beheer.

Kosten en begroting inclusief personele inzet (max ½ A4) Indicatieve kosten per maatregel (per hectare): • Kruidenrijke akkerranden: €300–600 (subsidie) / €3.500–5.000 (werkelijke kosten). • Uitgesteld maaien: €100–300 / €1.000–1.500. • Wintervoedselakkers: €400–700 / €1.000–1.500. • Minder bemesten: €150–400 / €600–700. • Monitoring: zie project monitoring

Voorbeeldberekening: 300 hectare met kruidenrijke akkerranden → 300 x €600 = €180.000. Dit zijn indicatieve kosteninschattingen vanuit de agrarische sector en moeten nog geconcretiseerd worden! Personele inzet: • Projectcoördinatie: geschatte capaciteit is 0,3 fte (collectief). Financieringsroutes • Ruimtelijke Masterplan IJsselmonde en bijbehorende financieringsstrategie o cofinanciering gebiedspartners (gemeenten, waterschap en provincie) o Provinciale subsidies (bv. subsidie boerenlandevogels) o Subsidieregeling: Compensatie aanlanding Wind op Zee o Rijksprogramma’s (bv. NOVEX Zuidelijke Randstad, Regiodeal, Deltafonds, Klimaatadaptatie) o EU-fondsen (GLB-ecoregelingen, LIFE, vogelbescherming, Horizon Europe)

20. Versterken ecologische verbinding Gorzenpark en omgeving Naam project Maatregelcategorie

Gebied Opgave(n) in gebied Initiatief nemende partner (penvoerder) Deelnemende partner(s) Datum Versie

Versterken ecologische verbindingen Gorzenpark met Crezeepolder en Ridderkerkse Griend. b) Projecten die beperkte aanvullende middelen vragen of met lichte hulp, bijvoorbeeld door het wegnemen van barrières in regelgeving, het uitvoeren van onderzoek etc., tot uitvoering kunnen komen; IJsselmonde Robuustheid natuur en watersysteem Gemeente Ridderkerk Zuid-Hollands Landschap en Waterschap Hollandse Delta 4-12-2025 Definitief

Samenvatting project (max 100 woorden) Het project richt zich op het versterken van de ecologische verbindingen tussen het Gorzenpark en de Crezéepolder in Ridderkerk. Gerichte maatregelen zorgen voor het verbeteren van de natuurkwaliteit, het vergroten van de biodiversiteit en het versterken van de verbindingen tussen het Gorzenpark en de Crezéepolder en het Ridderkerkse Griend. De maatregelen richten zich op een betere afstemming van ecologie, waterstructuren en beheer. Ze zorgen dat de beoogde drie gebieden beter op elkaar aansluiten. Daarnaast beoogt dit project het behouden en waar mogelijk verbeteren van de recreatieve mogelijkheden en verbindingen. Die verbeteringen van voor de recreatie zorgen dat natuur en beleving in balans blijven. Aanleiding van het project (max ½ A4) Het Gorzenpark vormt een belangrijk onderdeel van de groene en blauwe structuur van Ridderkerk en vervult een schakel tussen het stedelijk gebied en het buitendijkse natuurgebied Crezéepolder en het Ridderkerkse Griend. Op dit moment staan deze drie gebieden relatief “op zichzelf”. Er zijn weinig verbindingen voor recreatie en natuur. Er liggen kansen om verbindingen te versterken en daarbij gebruik te maken van de natuurlijke dynamiek en ecologische gradiënten van deze gebieden. Het verbinden van het Gorzenpark, de Crezéepolder en het Ridderkerkse Griend biedt kansen voor ecologische optimalisatie.

De gebieden kunnen zo beter bijdragen aan regionale natuurdoelen en klimaatadaptieve waterberging. De verbindingen en mogelijk ook uitbreiding van de natuur versterken bovendien de recreatieve mogelijkheden en de aantrekkelijkheid. De uitbreiding van de natuur kan deels gericht worden op vergroten van de aantrekkelijkheid voor provinciale icoonsoorten.

Probleem/opgave: • De ecologische samenhang tussen Gorzenpark, Crezéepolder en Ridderkerkse Griend is beperkt. • De huidige ecologie en waterstructuren sluiten onvoldoende aan bij de natuurlijke omstandigheden. • Verbindingen zullen de biodiversiteit versterken en het leefgebied voor provinciale icoonsoorten meer verbinden. Gemiste kans bij uitblijven actie: • Onvoldoende bijdrage aan de ecologische hoofdstructuur IJsselmonde. • Beperkte waterbergingscapaciteit en ecologische veerkracht bij klimaatverandering. • Verlies aan belevingswaarde en ecologische potentie in een belangrijk stedelijk natuurgebied. • Biotopen van provinciale icoonsoorten zullen relatief versnipperd blijven. Concrete output project max ½ A4) Type project Inrichtings- en ecologisch optimalisatieproject. Inhoud & activiteiten • Onderzoek en ontwerp • Uitvoeren van maatregelen voor herstel en aanleg van ecologische verbindingen onder meer gericht op watergebonden natuur. • Versterking van recreatieve wandelverbindingen en natuurlijke overgangen naar omliggende gebieden. • Afstemming beheer met waterschap en terreinbeheerders.

Beoogd resultaat • Een ecologisch robuuste verbinding van het Gorzenpark, de Crezéepolder en het Ridderkerkse Griend die functioneert als schakel in het regionale netwerk van natuur- en waterstructuren, met behoud en zo mogelijk optimalisatie van recreatieve kwaliteit. Schaalniveau • Lokaal (IJsselmonde)

Bijdrage doelbereik (max ½ A4) Voldoende en gezond water Natuurvriendelijke oevers en betere doorstroming verbeteren waterkwaliteit en zelfreinigend vermogen. Biodiversiteit Verhoging van biodiversiteit door variatie in beplanting, plasdraszones en geleidelijke overgangen tussen land en water. Wateroverlast Extra bergingscapaciteit en infiltratie verminderen risico op wateroverlast bij piekbuien. Beheer en onderhoud natuur- en recreatie Integratie van ecologisch beheer met recreatief onderhoud vergroot efficiëntie en natuurwaarde. Toegankelijkheid en beleefbaarheid Nieuwe wandelroutes en recreatieve voorzieningen verhogen de beleefbaarheid van natuur en water, zonder verstoring van rustgebieden. Risico’s: wat is nog onduidelijk (max ½ A4) Belangrijkste risico’s • De verschillende terreinbeheerders zullen goede afstemming moeten hebben. • Onvoldoende afstemming tussen ecologisch en recreatief gebruik. • Onzekerheid over toekomstige onderhoudsbudgetten. • Beperking van mogelijkheden door mogelijke verontreiniging, als gevolg van voormalige stortlocatie in het Gorzenpark. Beheersmaatregelen • Vroegtijdig overleg met grondeigenaren en beheerpartners. • Afstemmen van terreinbeheer en zo mogelijk beheerplannen. • Fasering van uitvoering gekoppeld aan beschikbare middelen.

Onduidelijkheden om verder uit te zoeken • Icoonsoorten en benodigde maatregelen per zone.

Governance, samenwerking en participatie (max ½ A4) Verantwoordelijkheid uitvoering Zuid-Hollands Landschap in samenwerking met Gemeente Ridderkerk. Partners en hun rol • Waterschap Hollandse Delta • Provincie Zuid-Holland Externe organisatie & belanghebbenden Omwonenden, vrijwilligers en lokale natuurverenigingen

Planning en mijlpalen (max ½ A4) Indicatieve planning Q1 2027: Start onderzoek en ontwerp Q1 2028: Start uitvoering Q3 en Q4 2028: Realisatie wandelroutes en afronding inrichting.

Kosten en begroting inclusief personele inzet (max ½ A4) Indicatieve kosten: • Nader te bepalen. • Onderzoek: €70.000 • Ontwerp: €80.000 • Uitvoering: €520.000 Totaal: ca. €670.000 Personele inzet: • Zuid-Hollands Landschap (projectleiding en trekker, uren onderdeel van dit project) • Gemeente Ridderkerk (beheer) Financieringsroutes • Ruimtelijke Masterplan IJsselmonde en bijbehorende financieringsstrategie o cofinanciering gebiedspartners (gemeenten Ridderkerk en Rotterdam, waterschap, Tennet, Stedin en provincie Zuid Holland) o Provinciale subsidies (bv. klimaatadaptatie, robuust watersysteem, ZHPLG, Energietransitie)

o Rijksprogramma’s (bv. NOVEX Zuidelijke Randstad, Regiodeal, Deltafonds, Klimaatadaptatie) o EU-fondsen (bv. LIFE, Horizon Europe, Interreg)