bijlage 1 - projecten Gebiedsplan IJsselmonde 1 - 2025.pdf

ZH-PLG gebiedsplan IJsselmonde Projecten 5 december 2025

Inhoud 1. IJsselmonde Waterberging Slikkerveer-Bolnes ...................................................................2 2. IJsselmonde Waterberging Develbos .................................................................................8 3. IJsselmonde KRW-normen Gaatkensplas ........................................................................ 13 4. IJsselmonde Verbinding buitendijkse natuurgebieden ...................................................... 18 5. IJsselmonde Kwaliteit verbeteren Zuidelijk Randpark ....................................................... 23 6. IJsselmonde Verbetering fietsverbinding bedrijventerrein Gors ........................................ 28 7. IJsselmonde Galgeplaat Hendrik-Ido-Ambacht ............................................................... 32 8. IJsselmonde Verbinding Buijtenland van Rhoon en Barendrecht....................................... 36 9. IJsselmonde Groene Buffer Koedood .............................................................................. 41 10. IJsselmonde Verbinding natuur en landschap met zoetwatergetijdengebied: Omgeving Antes terrein en Poortugaalse Haven .................................................................................. 45 11. IJsselmonde Natuurverbindingszone nabij Donckse Bos ................................................ 50 12.

IJsselmonde Brede strook natuur en recreatieve verbindingen A29 ................................. 55 13. IJsselmonde Inrichting Johannapolder als verbinding van het zoetwatergetijdengebied ... 59 14. IJsselmonde Uitbreiding groene recreatieve verbinding .................................................. 64 15. IJsselmonde onderzoek robuust watersysteem ............................................................. 68 16. IJsselmonde Natuurhaven IJsselmonde (Koedood Haven).............................................. 73 17. IJsselmonde Recreatieve verbinding richting poorten naar Buijtenland van Rhoon .......... 78 18. IJsselmonde Meer ruimte voor bos en bomen ................................................................ 83 19. IJsselmonde Boerenlandvogels..................................................................................... 86 20. Versterken ecologische verbinding Gorzenpark en omgeving ......................................... 90

1. IJsselmonde Waterberging Slikkerveer-Bolnes Naam project Maatregelcategorie Gebied Opgave(n) in gebied Initiatief nemende partner (penvoerder) Deelnemende partner(s) Datum Versie

Onderzoek Droge Waterberging Slikkerveer-Bolnes c) Relevante maatregelen in het gebied voor de opgaven en toekomstperspectief, die ingrijpend en/of complex zijn en/of veel middelen vragen. IJsselmonde Waterberging, klimaatadaptatie, robuust watersysteem Waterschap Hollandse Delta Gemeente Ridderkerk, Provincie Zuid-Holland, Waterschap Hollandse Delta, Gemeente Rotterdam, Tennet/ Stedin. 28-11-2025 Definitief (versie 1.0)

Samenvatting project (max 100 woorden) Gebiedsinrichting met gecombineerde aanleg van droge waterberging en een hoogspanningsstation in Bolnes-Zuid (een deelgebied van Polders SlikkerveerBolnes). Deze ontwikkeling biedt kansen voor realisatie van een robuust watersysteem, natuurontwikkeling en recreatie. Zo krijgt het gebied meerwaarde voor inwoners en ondernemers in de regio. Ridderkerk beoogt in deelgebied polder Bolnes-Zuid een groene recreatieve inrichting met natuurontwikkeling (natuurlijke zones) en recreatie (wandel- en fietsroutes) met verbindingen naar andere natuur- en recreatiegebieden. De inpassing van een hoogspanningsstation in dit natuur- en recreatiegebied is onderdeel van deze gebiedsinrichting. De netcongestie in de regio wordt hiermee opgelost. Het vergroten en versterken van de waterbergings-capaciteit draagt bij aan klimaatadaptatie en gaat wateroverlast in het stedelijk gebied tegen.

Aanleiding van het project (max ½ A4) Het eiland IJsselmonde is kwetsbaar voor wateroverlast. Het huidige watersysteem heeft onvoldoende capaciteit om deze extremen op te vangen. Daarnaast is er een tekort aan robuuste natuur- en recreatieve verbindingen in dit specifieke gebied.

Probleem/opgave: • Versterken waterbergingscapaciteit draagt bij aan klimaatadaptatie en het verminderen van wateroverlast (is onderzocht i.h.k.v. watergebiedsplannen WSHD) • Creëren van koppelkansen met natuur en recreatie. • Uitvoeren van dit project biedt kansen voor natuurontwikkeling (natuurlijke zones) en recreatie (wandel- en fietsroutes) en verbinding naar andere natuuren recreatiegebieden. Gemiste kans bij uitblijven actie: • Als de droge waterberging niet wordt ingericht zal een groot deel van het stedelijk gebied van zowel Rotterdam als Ridderkerk binnen dit bemalingsgebied niet aan de normering voor wateroverlast kunnen voldoen. Dan is er sprake van een van de weinige locaties in Zuid-Holland waar men dan met een lagere beschermingsniveau woont. Dit kan gevolgen hebben voor de betreffende bewoners (bijv. hogere premie woonhuisverzekering e.d.). • Gemiste kans om natuurontwikkeling en recreatieve verbindingen te versterken. • Extra druk op bestaande watersystemen, waardoor onderhoudskosten en risico’s toenemen. Concrete output project max ½ A4) Type project Onderzoekstraject, ontwerp en uitvoering droge waterberging. Inhoud & activiteiten • Onderzoek: scope en capaciteit droge waterberging, definitieve kosten, beheer, koppelkansen natuur en recreatie.

• •

Ontwerp & proces: uitwerken ontwerp, participatie met partners en inwoners, procesbegeleiding. Uitvoering: realisatie van de droge waterberging met natuurvriendelijke inrichting en recreatieve ontsluiting.

Beoogd resultaat • Een functionerende droge waterberging in Bolnes-Zuid die bijdraagt aan klimaatadaptatie en minder wateroverlast. • Integratie met natuurontwikkeling (groenblauwe dooradering) met een ingepast hoogspanningsstation. • Recreatieve verbindingen (wandel- en fietsroutes). Schaalniveau • Regionaal (IJsselmonde)

Bijdrage doelbereik (max ½ A4) Biodiversiteit Doelbereik: De combinatie van droge waterberging met natuurontwikkeling leidt tot verbetering van de biodiversiteit (groenblauwe dooradering). Wateroverlast Doelbereik: De droge waterberging houdt water vast, gaat wateroverlast tegen en ontlast zo het stedelijk gebied. Beheer en onderhoud natuur- en recreatie Doelbereik: Duidelijke eigenaarschap, met afspraken voor gecombineerd beheer van water, natuur en recreatie. Toegankelijkheid en beleefbaarheid Doelbereik: Betere verbindingen binnen IJsselmonde en (potentieel) betere koppeling tussen het stedelijk gebied en het buitengebied.

Risico’s: wat is nog onduidelijk (max ½ A4) Belangrijkste risico’s • Grondverwerving voor de functie natuur en droge waterberging lukt niet of wordt te duur. • Er kan sprake zijn van vervuilde grond, die niet geschikt is voor de functie van droge waterberging. Het afvoeren van deze grond brengt hogere kosten met zich mee. • Onvoldoende financiering gevonden voor verwerving, aanleg, beheer en onderhoud van natuur- en recreatie.

• •

•

Ontwerpopgave te complex (combinatie water, natuur, recreatie en hoogspanningsstation). TenneT en Stedin willen hier een hoogspanningsstation ontwikkelen. Dit moet landschappelijk aansluiten op de bredere visie voor het gebied. Voor het hoogspanningsstation is al financiering beschikbaar en de tijdsplanning is strak (in verband met de noodzaak om de netcongestie op te lossen). Risico is dat er gezien de verschillende doorlooptijden en noodzaak voor snelheid hoogspanningsstation onvoldoende aandacht is voor landschappelijke samenhang en aansluiting op de omgevingsvisie van Ridderkerk en het nog op te stellen gebiedsprogramma voor Bolnes-Zuid. In de planologische procedures kunnen bezwaar en beroep worden ingediend, waardoor vertraging in het proces kan ontstaan.

Beheersmaatregelen • Gezamenlijk kernteam van gemeente, Waterschap, Tennet en Stedin voor het opstellen van het gebiedsprogramma waarin landschappelijke inpassing een belangrijk item wordt. • Vroegtijdig in gesprek met grondeigenaren over beheer, onderhoud en eventueel verwerving. • Vooronderzoek bodemkwaliteit uitvoeren. • Meerdere financieringsroutes openhouden (provincie Zuid-Holland, gemeente Rotterdam, NOVEX, EU-subsidies). • Gefaseerde uitvoering mogelijk maken. Onduidelijkheden om verder uit te zoeken • Definitieve locatie en omvang droge waterberging. • Beheerconstructie na oplevering (wie verantwoordelijk voor welk onderdeel?).

Governance, samenwerking en participatie (max ½ A4) Verantwoordelijkheid uitvoering (nog uit te werken) • Waterschap Hollandse Delta en Gemeente Ridderkerk Partners en hun rol • Waterschap Hollandse Delta: Ruimtelijke inpassing en recreatieve verbindingen. • Gemeente Ridderkerk: extra inrichtingsmaatregelen (bv. aanplant van het ‘bos in gradient’ en recreatieve voorzieningen zoals fietsverbindingen, wandelpaden en straatmeubilair. • Provincie Zuid-Holland: beleidskader. Externe organisatie & belanghebbenden Gemeente Rotterdam, omwonenden en grondeigenaren

Planning en mijlpalen (max ½ A4) Indicatieve planning In 2026 wordt een gebiedsprogramma Bolnes-Zuid opgesteld waarin ook de opgave m.b.t. droge waterberging wordt meegenomen. Onderdeel hiervan is een landschappelijk inpassingsplan waarin de droge waterberging ook een plek zal krijgen. Na het vaststellen van het gebiedsprogramma is het belangrijk dat onderzocht wordt hoe de droge waterberging kan worden ingevuld. Q1 2027: Onderzoek start Q3 2027: Onderzoek rond af Q4 2027: Ontwerp en participatieproces 2028: opnemen in begrotingen bijdragende partijen Q1 2029: Uitvoering start Q2 2030: Uitvoering afgerond; waterberging in gebruik genomen

Kosten en begroting inclusief personele inzet (max ½ A4) Indicatieve kosten: • Onderzoek naar hoe de droge waterberging kan worden ingevuld aan de hand van het landschappelijk inpassingsplan: €80.000 • Ontwerp, bestek maken en aan voor de uitvoering van de droge waterberging : €150.000,De kosten voor de gebiedsinrichting voor de droge waterberging zijn nog niet in te schatten en afhankelijk van de aanpak van de integrale gebiedsontwikkeling van de hele polder (verwachtte kosten € 70 miljoen). Op dit moment is de inschatting dat de verwerving, inrichting met natuur/recreatie/droge waterberging ongeveer € 14 miljoen gaat kosten. Totaal 2027: € 230.000,Totaal 2028: € 14.000.000,Personele inzet: • Waterschap Hollandse Delta • Gemeente Ridderkerk • Provincie Zuid-Holland • Tennet/Stedin • Ingehuurde bedrijven met expertise op onderzoek, ontwerp en uitvoering. Financieringsroutes • Ruimtelijke Masterplan IJsselmonde en bijbehorende financieringsstrategie o cofinanciering gebiedspartners (gemeenten Ridderkerk en Rotterdam, waterschap, Tennet, Stedin en provincie Zuid Holland) o Provinciale subsidies (bv. klimaatadaptatie, robuust watersysteem, ZHPLG, Energietransitie)

o Rijksprogramma’s (bv. NOVEX Zuidelijke Randstad, Regiodeal, Deltafonds, Klimaatadaptatie) o EU-fondsen (bv. LIFE, Horizon Europe, Interreg)

2. IJsselmonde Waterberging Develbos Naam project Maatregelcategorie Gebied Opgave(n) in gebied Initiatief nemende partner (penvoerder) Deelnemende partner(s) Datum Versie

Waterberging Develbos c) Relevante maatregelen in het gebied voor de opgaven en toekomstperspectief, die ingrijpend en/of complex zijn en/of veel middelen vragen. IJsselmonde Waterberging, klimaatadaptatie, bodemdaling tegengaan, beperking wateroverlast Waterschap Hollandse Delta Gemeente Zwijndrecht en NRIJ 28-11-2025 Definitief (versie 1.0)

Samenvatting project (max 100 woorden) Recent is 6 ha waterberging gerealiseerd in het Develbos. Dit project richt zich op het onderzoeken en aanleg van een extra robuuste waterberging in het Develbos (Gemeente Zwijndrecht) en draagt daarbij aan bij een robuust watersysteem. waterberging zorgt voor tijdelijke opvang van piekbuien en voorkomt wateroverlast in de omgeving. Door het slim combineren met natuurontwikkeling en recreatieve voorzieningen kan het project bijdragen aan biodiversiteit, beleefbaarheid en de klimaatadaptieve inrichting van het gebied. Het project is complex vanwege de ligging in een natuur- en recreatiegebied en de benodigde afstemming met diverse stakeholders, maar biedt veel synergievoordelen.

Aanleiding van het project (max ½ A4) Het Develbos is een groen recreatiegebied dat gebruikt wordt door bewoners van Zwijndrecht en omstreken. Het gebied ligt echter in een zone waar wateroverlast steeds vaker voorkomt door hevige regenval en waar bodemdaling de druk op het watersysteem vergroot.

Probleem/opgave: • Versterken van de waterbergingscapaciteit in het gebied. • Voorkomen van wateroverlast bij piekbuien. • Klimaatadaptieve inrichting koppelen aan bestaande natuur- en recreatiefuncties. Gemiste kans bij uitblijven actie: • Toenemende kans op wateroverlast in woonwijken van Zwijndrecht en aangrenzende gebieden. • Negatieve effecten op natuurkwaliteit en biodiversiteit door te hoge en fluctuerende waterstanden. • Onbenutte kans om recreatie, natuur en klimaatadaptatie in samenhang te versterken. Concrete output project max ½ A4) Type project Onderzoek, ontwerp, uitvoering en beheer waterberging. Inhoud & activiteiten • Onderzoek of het zinnig is op deze locatie waterberging te vergoten of andere locaties kansrijker zijn. De knelpunten liggen grotendeels aan de andere kant van het spoor, bijna elke duiker ligt daar te laag en is te klein, en er is maar 1 onderdoorgang door het spoor. • Onderzoek naar hydrologische mogelijkheden en effecten op waterkwaliteit en ecologie. • Ontwerp van de waterberging, inclusief koppeling met natuurontwikkeling en recreatie (bijv. wandelpaden, uitkijkpunten). • Procesbegeleiding: samenwerking met gemeente, natuurorganisaties en omwonenden. • Uitvoering van de fysieke ingreep: aanleg van de bergingsvoorziening, inrichting van natuurvriendelijke oevers en recreatieve elementen.

• Beheerafspraken voor lange termijn (onderhoud waterberging en natuurzones). • In het kader van het onderzoek naar een robuust watersysteem nut en noodzaak nog nader te onderbouwen. Beoogd resultaat • Een waterberging in het Develbos met voldoende capaciteit om piekbuien op te vangen. • Versterking van biodiversiteit door uitbreiding groenblauwe structuren. • Verbetering van recreatieve waarde en beleefbaarheid van het gebied. Schaalniveau • Lokaal (IJsselmonde)

Bijdrage doelbereik (max ½ A4) Biodiversiteit Doelbereik: De combinatie van waterberging met natuurontwikkeling leidt tot verbetering van de biodiversiteit (groenblauwe dooradering). Wateroverlast Doelbereik: De waterberging houdt water vast, gaat wateroverlast tegen en ontlast zo het stedelijk gebied. Beheer en onderhoud natuur- en recreatie Doelbereik: Duidelijke eigenaarschap, met afspraken voor gecombineerd beheer van water, natuur en recreatie. Toegankelijkheid en beleefbaarheid Doelbereik: Betere verbindingen binnen IJsselmonde en (potentieel) betere koppeling tussen stad en land.

Risico’s: wat is nog onduidelijk (max ½ A4) Belangrijkste risico’s • Mogelijk risico dat je extra waterberging maakt op een locatie waar het water helemaal niet snel genoeg kan komen. • Grondverwerving of afspraken met huidige beheerder (Staatsbosbeheer of andere eigenaren). • Vervuilde of niet geschikte bodem voor waterberging. • Beperkte middelen bij partners om cofinanciering rond te krijgen. • Mogelijke weerstand van omwonenden bij veranderingen in recreatieve inrichting. • WSHD watergebiedsplan voorlopig nog niet gestart, dus onscherp beeld t.a.v. hoeveel bergingsruimte nodig is. Beheersmaatregelen • Voorstel WSHD andere locatie: de nog enkele agrarische percelen aan oostzijde snelweg; zie figuur (oranje kruis = betere zoeklocatie, geel = gerealiseerde 6ha waterberging in huidig Develbos, lila cirkel = enige onderdoorgang spoor).

•

• • •

Bestaande waterberging is gerealiseerd met door zand afgedekte bodem, vanwege risico op slechte waterkwaliteit als gevolg van de nalevering vanuit de veenbodem. Dat zou naar verwachting bij nieuwe waterberging ook weer nodig zijn. Vroegtijdige afstemming met grondeigenaren en natuurorganisaties. Bodemonderzoek uitvoeren in voorfase. Participatietraject starten met omwonenden en gebruikers van het gebied.

Onduidelijkheden om verder uit te zoeken • Exacte benodigde bergingscapaciteit. • Definitieve inrichting (hoeveel natuur vs. recreatie). • Wie wordt eigenaar van beheer en onderhoud op lange termijn. • De aanvoercapaciteit voor deze locatie is beperkt: WSHD adviseert geen ‘extra vijver’ die ook meer verdampt, maar zou graag meer ontwikkeling zien richting ‘droge waterberging’ die bij peilstijging onderloopt. • Er zijn in het verleden stemmen opgegaan om het stedelijk watersysteem juist verder te scheiden van de Devel (KRW) en het Develbos, vanwege de nutriëntenlast. Of dit sentiment nog steeds leeft weet ik niet, maar de verwachting door afkoppelen de komende jaren wel wat verbetering t.a.v. vroeger.

Governance, samenwerking en participatie (max ½ A4) Verantwoordelijkheid uitvoering Waterschap Hollandse Delta is trekker en uitvoerder van de technische en hydrologische aspecten. Partners en hun rol • Gemeente Zwijndrecht: ruimtelijke inpassing, recreatie, cofinanciering. • Provincie Zuid-Holland: kaderstelling en mogelijke cofinanciering. • Natuur- en recreatieschap IJsselmonde: beheer en participatie.

Externe organisatie & belanghebbenden • Staatsbosbeheer of Zuid-Hollands Landschap (beheer natuur). • Omwonenden en recreanten. • Aannemers/ingenieursbureaus voor ontwerp en uitvoering.

Planning en mijlpalen (max ½ A4) Indicatieve planning (nog te concretiseren) Q2 2027: Start hydrologisch onderzoek en participatieproces. Q4 2027: Onderzoek afgerond, ontwerpkeuzes voorgelegd. Q2 2028: Definitief ontwerp en start vergunningentraject. Q4 2028: Start uitvoering waterberging en natuurvriendelijke inrichting. Q4 2029: Oplevering en overdracht beheer.

Kosten en begroting inclusief personele inzet (max ½ A4) Indicatieve kosten: • Onderzoek: €50.000 • Ontwerp en proces: €100.000 • Uitvoering: €2.000.000 Totaal: €2.150.000 Personele inzet: • Waterschap Hollandse Delta (projectleiding, hydrologie). • Gemeente Zwijndrecht (ruimtelijke inpassing, communicatie). • Provincie Zuid-Holland (begeleiding op doelen klimaatadaptatie/natuur). • Ingehuurde bedrijven (onderzoek, ontwerp, uitvoering). Financieringsroutes • Zie Gebiedsplan IJsselmonde, Ruimtelijke Masterplan IJsselmonde en bijbehorende financieringsstrategie o cofinanciering gebiedspartners (gemeenten, waterschap en provincie) o Provinciale subsidies (bv. klimaatadaptatie, robuust watersysteem) o Rijksprogramma’s (bv. NOVEX Zuidelijke Randstad, Regiodeal, Deltafonds, Klimaatadaptatie) o EU-fondsen (bv. LIFE, Horizon Europe, Interreg)

3. IJsselmonde KRW-normen Gaatkensplas Naam project Maatregelcategorie

Gebied Opgave(n) in gebied

Initiatief nemende partner (penvoerder) Deelnemende partner(s) Datum Versie

KRW-normen Gaatkensplas b) Projecten die beperkte aanvullende middelen vragen of met lichte hulp, bijvoorbeeld door het wegnemen van barrières in regelgeving, het uitvoeren van onderzoek etc., tot uitvoering kunnen komen; IJsselmonde Voldoen aan KRW; Kijken naar mogelijkheden om de waterkwaliteit duurzaam te verbeteren; Behouden en versterken ecologische waarde; Behouden en versterken recreatieve waarde. Waterschap Hollandse Delta Gemeente Barendrecht 28-11-2025 Definitief (versie 1.0)

Samenvatting project (max 100 woorden) De Gaatkensplas is een waardevol recreatie- en natuurgebied in Barendrecht, maar voldoet nog niet aan de normen van de Kaderrichtlijn Water (KRW). Dit project richt zich op het duurzaam verbeteren van de waterkwaliteit. Daarbij worden ook kansen benut om de ecologische waarden te versterken en de recreatieve functie van de plas te behouden en uit te breiden. Dit is een kans voor het uitwerken van de KRW-doelen. Gemeente Barendrecht en Waterschap Hollandse Delta werken samen om een integrale aanpak te realiseren waarin waterkwaliteit, biodiversiteit en beleving hand in hand gaan.

Aanleiding van het project (max ½ A4) De Kaderrichtlijn Water stelt eisen aan de ecologische en chemische waterkwaliteit. De Gaatkensplas voldoet hier nog niet volledig aan. Er zijn knelpunten rond doorstroming, nutriëntenbelasting en ecologische inrichting. Tegelijkertijd is de plas een belangrijke recreatieve voorziening voor inwoners en een waardevol leefgebied voor vogels en waterfauna.

Probleem/opgave: • Het grootste issue met waterkwaliteit Gaatkensplas is de zeer geringe waterdiepte, die bij realisatie niet groter kon vanwege een vindplaats uit de oudheid. Wat betreft doorspoeling en nutriënten: afgelopen jaren zijn wat verbeteringen doorgevoerd, zoals verbeterde bemaling (4e pomp hersteld) en extra aanvoerroute vanuit gem. Breeman i.p.v. de Zuidpolder omdat is aangetoond dat water vanuit de Waal bij passage door de Zuidpolder sterk oplaadt in nutriënten. WSHD heeft het afgelopen jaar een bedieningsprotocol opgesteld en zijn daarmee aan de slag. Moeilijk is dat de blauwalg (als ‘probleem voor recreatie’) zich primair vormt in de niet-doorstroomde delen rondom de huizen/achtertuinen. De meting van WDHD staat in het doorstroomprofiel waar ze bekijken of ze voor komend jaar ook kunnen meten in een doodlopend eind om nog beter in te schatten en onderbouwen wanneer doorspoelen starten zinnig is. • Voldoen aan KRW-normen voor waterkwaliteit. • Aanpak nutriëntenbelasting (o.a. fosfaat, stikstof). • Vergroten ecologische kwaliteit door natuurvriendelijke oevers en waterplanten. • Combineren van waterkwaliteit met behoud en versterking van recreatieve functie. Gemiste kans bij uitblijven actie: • Gaatkensplas voldoet niet aan KRW-verplichtingen, met risico op sancties. • Achteruitgang ecologische waarde en biodiversiteit.

• Verslechtering beleving en recreatieve kwaliteit van het gebied. Concrete output project max ½ A4) Type project Onderzoek, ontwerp en uitvoering van maatregelen voor KRW-doelen. Inhoud & activiteiten • Onderzoek naar huidige waterkwaliteit en knelpunten. Hieronder valt een steekproef in de wijk om te kijken of en hoe erg het probleem van foutaansluitingen is (directe rioolwaterlozing in waterlichaam)/. • Ontwikkelen maatregelenpakket: o.a. doorstroming verbeteren, aanleg natuurvriendelijke oevers, verminderen externe nutriëntenbelasting. • Uitvoering maatregelen in en rondom de plas. • Monitoring van waterkwaliteit en ecologische effecten. Beoogd resultaat • Gaatkensplas voldoet aan KRW-normen. • Verbetering van biodiversiteit en ecologische structuren. • Versterking van recreatieve beleving door schoner water en aantrekkelijke inrichting.

Schaalniveau • Lokaal (IJsselmonde)

Bijdrage doelbereik (max ½ A4) Beheer en onderhoud natuur en recreatie Doelbereik: Duidelijke afspraken over eigenaarschap en onderhoud van oevers en plas zorgen voor duurzaam beheer. Monitoring en beheermaatregelen worden structureel geborgd in samenwerking tussen gemeente en waterschap. Voldoende en schoon water Doelbereik: Het project richt zich direct op het voldoen aan de KRW-normen: schoner en gezonder water door vermindering van nutriënten en betere doorstroming. Wateroverlast Doelbereik: Maatregelen zoals natuurvriendelijke oevers en een betere waterhuishouding dragen bij aan het vasthouden en bergen van water, waarmee piekafvoeren en overlast worden verminderd. Biodiversiteit Doelbereik: De aanleg van natuurvriendelijke oevers en verbetering van de ecologische structuur vergroten de variatie in habitats en versterken flora en fauna. Toegankelijkheid en beleefbaarheid Doelbereik: Een schonere, aantrekkelijker plas met natuurlijke inrichting verhoogt de belevingswaarde voor omwonenden en recreanten, en verbindt natuur en recreatie sterker met het stedelijk gebied. Risico’s: wat is nog onduidelijk (max ½ A4) Belangrijkste risico’s • Nutriëntenbelasting uit omliggend gebied blijft te hoog. • Bodemvervuiling of slibkwaliteit belemmert ingrepen. • Onvoldoende draagvlak bij recreanten bij ingrepen in gebruik. • Kosten overschrijden de begroting.

• Samenhang tussen verbetering KRW en ‘recreatieve verbeteringen’ te onderzoeken. Recreatieve verbeteringen kunnen mogelijk nadelig zijn voor de KRW: vaak gaat het om eerder of anders maaien zodat men vanuit achtertuin mooi uitzicht heeft op water of kan suppen. WSHD weet uit ervaring dat vroeg in het seizoen maaien ervoor zorgt dat blauwalg sneller de overhand krijgt (minder begroeiing = meer nutriënten voor alg). Risico is dat de doelstelling strijdig is en geen ‘koppelkans’.

Beheersmaatregelen • Vroegtijdig overleg met omliggende agrariërs en bewoners. • Bodem- en slibonderzoek in de voorfase. • Combinatie van maatregelen met recreatieve verbeteringen. • Faseringsplan om kosten beheersbaar te houden. Onduidelijkheden om verder uit te zoeken • Welke maatregel het meest kosteneffectief is voor KRW-doelen. • Verdeling verantwoordelijkheden tussen gemeente en waterschap bij beheer. • Het water is vrij ondiep en daarom te warm. Toch kan er niet verdiept worden i.v.m. de bevinding uit de oudheid. Verwachting is daarom dat de ingreep betrekkelijk groot kan worden (in het geval van zwemwaterkwaliteit). Maar omvang van benodigde ingreep hangt af van de vast te stellen ambitie. De plas is namelijk aanlegt met negatief advies van het waterschap, wat betekend dat als deze toch verdiept zou willen worden de gemeente Barendrecht daar zorg voor zou moeten dragen. Het niveau van de ambitie is belangrijk voor bepalen van de raming, planning en ingrepen. • Vanuit het waterschap kwamen de volgende aandachtspunten: o Is dit project afgestemd met waterschap-KRW-collega’s? De inhoud sluit niet aan op het B&O plan dat ihkv SGPB-3 recent is opgesteld. o Daarnaast nog het volgende voor de Koedood en Gaatskensplas. In overleg met de gemeente Barendrecht zijn hiervoor beheer- en onderhoudsplannen opgesteld, die op een tweetal acties na afgerond zijn.

Deze acties gelden voor beide KRW-waterlichamen. Gaat om het volgende: o Vergroten areaal emers door het plaatsen van vraatbescherming o Pilot inrichtingsmaatregel ritsbeheer oevers. Het ritsen is eigenlijk een andere manier van onderhoud dat geen extra geld zou moeten kosten. We zullen rekening moeten houden met bestaande ingrepen en schakelen met de juiste partners om hier afstemming in te vinden.

Governance, samenwerking en participatie (max ½ A4) Verantwoordelijkheid uitvoering Gemeente Barendrecht (penvoerder) in samenwerking met Waterschap Hollandse Delta. Partners en hun rol • Gemeente Barendrecht: ruimtelijke inpassing, recreatieve functies, communicatie. • Waterschap Hollandse Delta: expertise waterkwaliteit, monitoring en uitvoering hydrologische maatregelen. Zij zijn nautisch beheerder en kijken momenteel voor al hun wateren naar de regels voor het varen (recreatief medegebruik).

Externe organisatie & belanghebbenden • Natuur- en recreatieorganisaties (bijv. Natuur- en recreatieschap IJsselmonde). • Omwonenden en gebruikers van de plas.

Planning en mijlpalen (max ½ A4) Indicatieve planning Q1 2027: Start onderzoek waterkwaliteit en ecologie. Q3 2027: Maatregelenpakket gereed. Q1 2028: Start uitvoering maatregelen. Q4 2028: Oplevering eerste fase maatregelen. 2029–2031: Monitoring en aanvullende maatregelen indien nodig.

Kosten en begroting inclusief personele inzet (max ½ A4) Indicatieve kosten: • Onderzoek en monitoring: €50.000 • Ontwerp en proces: €75.000 • Uitvoering maatregelen: €500.000 – €750.000 Totaal: ca. €650.000 – €875.000 Personele inzet: • Gemeente Barendrecht (projectleiding, communicatie, recreatie). • Waterschap Hollandse Delta (inhoudelijke expertise, monitoring). • Ingehuurde bedrijven (onderzoek, ontwerp, uitvoering). Financieringsroutes • Zie Gebiedsplan IJsselmonde, Ruimtelijke Masterplan IJsselmonde en bijbehorende financieringsstrategie o cofinanciering gebiedspartners (gemeenten, waterschap en provincie) o Provinciale subsidies (bv. klimaatadaptatie, robuust watersysteem) o Rijksprogramma’s (bv. NOVEX Zuidelijke Randstad, Regiodeal, Deltafonds, Klimaatadaptatie) o EU-fondsen (bv. LIFE, Horizon Europe, Interreg)

4. IJsselmonde Verbinding buitendijkse natuurgebieden Naam project Maatregelcategorie Gebied Opgave(n) in gebied Initiatief nemende partner (penvoerder) Deelnemende partner(s) Datum Versie

Verbinding buitendijkse natuurgebieden c) Relevante maatregelen in het gebied voor de opgaven en toekomstperspectief, die ingrijpend en/of complex zijn en/of veel middelen vragen. IJsselmonde N2000, robuuster netwerk natuur, kans verbinding recreatie, Mogelijk is voor de uitvoering en of beheer statusverandering nodig. Gemeenten (diverse) Kans vanuit PAGW vanaf 2027. Rijkswaterstaat, Zuid-Hollands landschap, Staatsbosbeheer, PAGW Schelde Rijn Maasmonding 28-11-2025 Definitief (versie 1.0)

Samenvatting project (max 100 woorden) Dit is een onderzoeksproject dat zich richt op het verbinden van buitendijkse Natura 2000-gebieden langs de oevers van de Oude Maas, waardoor een robuuster netwerk voor natuur en recreatie ontstaat. Het onderzoek moet laten blijken wat kansrijke locaties om Natura 2000-gebieden te verbinden. Door deze verbindingen kunnen flora en fauna beter migreren en worden recreatieve routes versterkt. Mogelijke beheer- of statuswijzigingen, zoals opname in het NNN voor natuur, worden vooraf onderzocht en uitgevoerd. Voor gebieden met een recreatief zwaartepunt is andere financiering mogelijk. Het project levert ecologische, recreatieve en klimaatadaptieve voordelen op en vormt een belangrijke stap richting een geïntegreerde inrichting van de buitendijkse gebieden in IJsselmonde.

Aanleiding van het project (max ½ A4)

Probleem/opgave: • Natura 2000-gebieden zijn versnipperd en missen ecologische koppelingen. • Gebieden worden onvoldoende benut voor recreatie en beleefbaarheid. • Juridische status en beheer zijn niet uniform geregeld, wat realisatie en onderhoud bemoeilijkt. Gemiste kans bij uitblijven actie: • Verlies van ecologische robuustheid en biodiversiteit. • Beperkte migratiemogelijkheden voor soorten. • Minder mogelijkheden voor recreatie en educatie. • Verlies van synergie met andere natuur- en waterprojecten op IJsselmonde.

Concrete output project max ½ A4) Type project Ruimtelijk-ecologische verbindingen en beheer/statusaanpassing (NNN). Inhoud & activiteiten • Onderzoek naar optimale ligging en omvang van de verbindingen. • Juridische verkenning van NNN-status en beheerafspraken. • Ontwerp van fysieke verbindingen (groene corridors, paden, landschappelijke inrichting). • Realisatie van de verbindingen inclusief beheerafspraken en onderhoudsplan. Beoogd resultaat • Verbonden Natura 2000-gebieden langs de Oude Maas. • Robuuster netwerk voor flora en fauna. • Versterkte recreatieve routes en beleefbaarheid van het gebied. Schaalniveau • Lokaal (IJsselmonde), met regionale impact op natuurnetwerk en recreatie.

Bijdrage doelbereik (max ½ A4) Beheer en onderhoud natuur en recreatie Doelbereik: Duidelijke afspraken over beheer en onderhoud door gemeenten, Rijkswaterstaat en provincie; opname in NNN biedt juridisch kader voor lange termijn. Voldoende en schoon water Doelbereik: Verbindingen kunnen water vasthouden en infiltratie bevorderen, bijdragen aan waterkwaliteit.

Biodiversiteit Doelbereik: Ecologische koppelingen verbeteren populaties, migratie en soortendiversiteit in Natura 2000-gebieden. Toegankelijkheid en beleefbaarheid Doelbereik: Verbeterde wandel- en fietspaden, beter inzicht en beleving van natuur voor inwoners en recreanten.

Risico’s: wat is nog onduidelijk (max ½ A4) Belangrijkste risico’s • Negatieve effecten voor waterbeheersing achterliggend poldergebied bij aanslibben van in- en uitlaatgeulen benodigd voor de aanvoer en afwatering. • Let op de zoneringen – geen nieuwe bomen op of graven in waterkeringen. • Juridische of bestuurlijke vertraging bij statuswijziging (NNN). • Weerstand van grondeigenaren. • Onvoldoende financiering voor uitvoering en beheer. Beheersmaatregelen • Vroegtijdige afstemming met provincie en Rijk. • Betrekken van grondeigenaren en belanghebbenden vanaf beginfase. • Fasegewijze uitvoering om risico’s en kosten te spreiden. Onduidelijkheden om verder uit te zoeken • Exacte ligging van verbindingen (kaart van Zuid-Hollands Landschap) • Potentiële conflicten met bestaande functies (agrarisch, recreatie). • Detailbudgetten per onderdeel (ontwerp, uitvoering, beheer). • Waterschap raadt af voor de buitendijkse projecten om meer getijdennatuur te realiseren, vanwege verslibbing naar in-en uitlaat en door verzilting verslechtering van binnendijkse natuur. De projectbeschrijving moet anders met meer inhoudelijke kennis van het gebied. Governance, samenwerking en participatie (max ½ A4) Verantwoordelijkheid uitvoering Gemeenten (diverse) dragen regie over realisatie en beheer. Partners en hun rol • Rijkswaterstaat: ecologie, waterveiligheid, expertise buitendijkse gebieden.

• Provincie Zuid-Holland: cofinanciering, beleids- en juridische ondersteuning. • Gemeenten: uitvoering, participatie en recreatieve inpassing. • Waterschap Hollandse delta: Beheert de wegen/fietspaden parallel aan de Oude Maas. Verschillende fietsroutes voldoen niet aan de inrichtingseisen: Achterzeedjik, Drs. J. Borgmanpad, Lindtsedijk, Portlandse Zeedijk.

Externe organisatie & belanghebbenden Staatsbosbeheer, Zuid-Hollands Landschap, Recreatieschap IJsselmonde, lokale bewoners en recreanten, PAGW Schelde Rijn Maasmonding.

Planning en mijlpalen (max ½ A4) Indicatieve planning Q1 2027: Onderzoek locatie en scope verbindingen en juridische status Q3 2027: Besluitvorming NNN-status en beheerafspraken Q4 2027: Ontwerptraject verbindingen Q2 2028: Start uitvoering 2029-2030: Oplevering en overdracht beheer

Kosten en begroting inclusief personele inzet (max ½ A4) Indicatieve kosten: Per project verschillend afhankelijk van de complexiteit. • • •

Onderzoeks- en proceskosten: €50.000 Juridische verkenning NNN-status en beheersafspraken: €25.000 Per project verschillend afhankelijk van complexiteit. Eenvoudige trajecten kunnen al vanaf circa €100.000. Meer complexe trajecten (statuswijziging, inrichting, beheer) zal oplopen tot hogere bedragen: €5.000.000 – €10.000.000. Totaal: kosten hangen af van vooronderzoek en schaal verbindingen.

Personele inzet: • Gemeenten (diverse) Kans vanuit PAGW Schelde Rijn Maasmonding vanaf 2027: projectleiding, participatie, RO. Voor die tijd kunnen we het netwerk van de PAGW gebruiken voor advies, strategie en een lijntje naar het Rijk. • Rijkswaterstaat: ecologie, waterveiligheid. • Provincie: juridische en beleidsmatige ondersteuning. • Zuid-Hollands Landschap • Staatsbosbeheer Financieringsroutes • Ruimtelijke Masterplan IJsselmonde en bijbehorende financieringsstrategie o cofinanciering gebiedspartners (gemeenten, waterschap en provincie) o Provinciale subsidies (bv. klimaatadaptatie, robuust watersysteem) o Rijksprogramma’s (bv. NOVEX Zuidelijke Randstad, Regiodeal, Deltafonds, Klimaatadaptatie)

o EU-fondsen (LIFE, Horizon Europe, Interreg)

5. IJsselmonde Kwaliteit verbeteren Zuidelijk Randpark Naam project Maatregelcategorie

Gebied Opgave(n) in gebied Initiatief nemende partner (penvoerder) Deelnemende partner(s) Datum Versie

Kwaliteit verbeteren Zuidelijk Randpark b) Projecten die beperkte aanvullende middelen vragen of met lichte hulp, bijvoorbeeld door het wegnemen van barrières in regelgeving, het uitvoeren van onderzoek etc., tot uitvoering kunnen komen; IJsselmonde Groenblauwe dooradering, verbindingen recreatie, ruimtelijke bescherming gebied Alle gebiedspartners Waterschap Hollandse Delta, Gemeente Rotterdam, Gemeente Barendrecht, Staatsbosbeheer, Natuur- en recreatieschap IJsselmonde (NRIJ) 28-11-2025 Definitief (versie 1.0)

Samenvatting project (max 100 woorden) Het Zuidelijk Randpark is een belangrijke groene buffer op IJsselmonde. Dit gebied heeft helaas geen erkenning als recreatiegebied en heeft daarnaast te maken met druk op de ruimte en het gebruik. Om verdere kwaliteitsachteruitgang en herbestemming te voorkomen, wordt ingezet op versterking van de groenblauwe dooradering en verbetering van recreatieve verbindingen. Daarnaast wordt de ruimtelijke status en bescherming van het gebied verduidelijkt, zodat delen, zoals bos duurzaam behouden blijven als natuur- en recreatiegebied. Met dit project worden recreatieve functies verbeterd, de beleving en bescherming van het gebied voor de toekomst geborgd en waar mogelijk links gelegd met het verbeteren ecologische waarden. Verbeteren van de bestaande kwaliteit in het gebied moet achteruitgang en herbestemming voorkomen. Dit wordt gedaan door groen/blauwe dooradering en recreatieve verbindingen/mogelijkheden te verbeteren. Daarnaast moet de status en ruimtelijke bescherming van het gebied verduidelijkt worden.

Aanleiding van het project (max ½ A4) Het Zuidelijk Randpark is een groene buffer tussen Rotterdam Zuid en de A15. Het is inmiddels uitgegroeid tot een aantrekkelijk recreatiegebied, met enkele waterplassen, fiets- en wandelpaden. Het park heeft ook een grote zwemplas. Deze plas werd in de zomer intensief gebruikt door de bewoners van Rotterdam-Zuid en Barendrecht. Helaas kan er al enige tijd niet meer gezwommen worden, er geldt vanuit PZH een langdurig negatief zwemadvies vanwege overschrijving van PFAS-concentraties in het water, flink hoger dan de zwemwaternorm van de GGD. WSHD en Rotterdam doen samen vervolgonderzoek naar een mogelijke bron. Het park bestaat uit een keten van

groene gebieden met van oost naar west genaamd: Koolwalbos, Vaanbos, Vrijenburgerbos, Pendrechtse molen en Clarabos. In het gebied ligt ook de kanosluis in de blauwe verbinding van Gemaal Breeman naar het Zuiderpark, Rotterdam. Het Zuidelijk Randpark staat onder druk door intensief gebruik en omliggende ruimtelijke ontwikkelingen. Zonder actieve kwaliteitsverbetering en bescherming dreigt versnippering, aantasting van biodiversiteit en vermindering van recreatieve waarde. Het Vrijenburgweg is bijvoorbeeld onderdeel van een snelfietsroute en voldoet niet aan de kwaliteitseisen. Door de groenblauwe structuren te versterken en verbindingen met omliggende recreatieve routes te verbeteren, kan het gebied ecologisch en recreatief beter functioneren. Ook is verduidelijking van de status en bescherming nodig om te voorkomen dat het gebied op termijn een andere bestemming krijgt.

Probleem/opgave: • Versterken van de groen/blauwe dooradering • Verbeteren recreatieve verbindingen en mogelijkheden • Ruimtelijke bescherming en status van het gebied verduidelijken. Gemiste kans bij uitblijven actie: • Afnemende biodiversiteit en verlies van ecologische samenhang. • Verminderde aantrekkelijkheid voor recreatie. • Risico op herbestemming en verlies van het gebied als natuur- en recreatief landschap. Concrete output project max ½ A4) Type project Kwaliteitsverbetering, beheer en recreatieve inrichting.

Inhoud & activiteiten • Onderzoek naar gewilde inrichting Zuidelijk Randpark : Juridisch en beleidsmatig traject voor verduidelijking en borging van ruimtelijke status. • Ontwerp en proces: Communicatie en participatie met omwonenden en gebruikers. • Uitvoering o Recreatieve voorzieningen: verbetering paden, bewegwijzering en aanleg van extra routes voor fietsers en wandelaars. o Ecologisch herstel: aanplanten inheemse-/icoonsoorten, versterken waterstructuren en dooradering. Beoogd resultaat • Duurzaam behoud en versterking van het Zuidelijk Randpark als natuur- en recreatiegebied. • Verbeterde ecologische samenhang door groenblauwe verbindingen. • Aantrekkelijker en beter toegankelijk recreatief gebied. • Heldere status en bescherming, waardoor ruimtelijke druk beter wordt opgevangen. Schaalniveau • Lokaal (IJsselmonde)

Bijdrage doelbereik (max ½ A4) Stedelijke druk Doelbereik: Het project biedt een robuuste groenstructuur die een buffer vormt tegen verdere verstedelijking. Zeker na juridische en beleidsmatige verankering van de status. Beheer en onderhoud natuur en recreatie Doelbereik: Structurele afspraken over beheer worden gemaakt tussen Staatsbosbeheer, NRIJ en gemeente, zodat natuur en recreatie duurzaam behouden blijven. Wateroverlast Doelbereik: Het bos en de verbeterde groenblauwe dooradering werken als spons en beperken wateroverlast in het omliggende gebied. De mate daarvan moet nog onderzocht worden. Biodiversiteit Doelbereik: Versterking van groenblauwe structuren en aanleg van inheemse soorten vergroten de ecologische kwaliteit en diversiteit.

Toegankelijkheid en beleefbaarheid Doelbereik: Nieuwe en verbeterde recreatieve voorzieningen maken het bos beter toegankelijk en aantrekkelijker voor bewoners en bezoekers.

Risico’s: wat is nog onduidelijk (max ½ A4) Belangrijkste risico’s • Onvoldoende financiering om zowel ecologische als recreatieve doelen te realiseren. • Beheerafspraken tussen partners onvoldoende geborgd. • Omwonenden of gebruikers niet tijdig betrokken, met weerstand als gevolg. • Ernstige bodemverontreiniging met PFAS waardoor de blauwe verbinding niet optimaal gebruikt kan worden. Dit moet eerst opgelost worden. Beheersmaatregelen • Vroegtijdig opstellen van gezamenlijke beheeragenda. • Meervoudige financieringsstrategie (provincie, EU, gemeente). • Participatietraject met gebruikers en omwonenden vanaf de start. • Sanering van PFAS verontreinigde grond. Onduidelijkheden om verder uit te zoeken • Precieze omvang van de ecologische maatregelen. • Juridische status en ruimtelijke bescherming in relatie tot bestemmingsplannen. • Lange termijn beheer en onderhoudsbudget. • Discussie over de aanleg van mogelijke KNVB campus in het gebied.

Governance, samenwerking en participatie (max ½ A4) Verantwoordelijkheid uitvoering Alle gebiedspartners Partners en hun rol • Gemeente Barendrecht/Rotterdam: recreatieve voorzieningen en lokale verankering. • Waterschap Hollandse Delta: PFAS aanpakken en Groenblauwe structuren • Staatsbosbeheer: uitvoerende samenwerkingspartner van NRIJ. Externe organisatie & belanghebbenden Provincie Zuid-Holland (beleid, subsidies), Lokale bewoners en recreatieve gebruikers, Natuurorganisaties en vrijwilligersgroepen.

Planning en mijlpalen (max ½ A4) Indicatieve planning Q1 2027: Start onderzoek en participatieproces. Q3 2027: Uitwerking ontwerpmaatregelen. Q1 2028: Start uitvoering ecologische maatregelen. Q3 2028: Uitvoering recreatieve voorzieningen. Eind 2029: Oplevering en overdracht beheer.

Kosten en begroting inclusief personele inzet (max ½ A4) Indicatieve kosten: • Uitvoering versterken groenblauwe dooradering: €250.000 • Verbeteren recreatieve voorzieningen: €150.000 Totaal: €400.000 Personele inzet: • Gemeente Rotterdam en Barendrecht: participatie en communicatie. • NRIJ: projectcoördinatie • Waterschap Hollandse Delta: advies voor groenblauwe structuren • Staatsbosbeheer: advies inrichtingsplan en ecologische maatregelen, en kan projectleiding leveren. Financieringsroutes • Ruimtelijke Masterplan IJsselmonde en bijbehorende financieringsstrategie o cofinanciering gebiedspartners (gemeenten, waterschap en provincie) o Provinciale subsidies (bv. klimaatadaptatie, robuust watersysteem) o Rijksprogramma’s (bv. NOVEX Zuidelijke Randstad, Regiodeal, Deltafonds, Klimaatadaptatie) o EU-fondsen (LIFE, Horizon Europe, Interreg)

6. IJsselmonde Verbetering fietsverbinding bedrijventerrein Gors Naam project Maatregelcategorie

Gebied Opgave(n) in gebied Initiatief nemende partner (penvoerder) Deelnemende partner(s) Datum Versie

Verbetering fietsverbinding bedrijventerrein Gors b) Projecten die beperkte aanvullende middelen vragen of met lichte hulp, bijvoorbeeld door het wegnemen van barrières in regelgeving, het uitvoeren van onderzoek etc., tot uitvoering kunnen komen; IJsselmonde Recreatie, mogelijk groenblauwe dooradering Gemeente Zwijndrecht en Barendrecht Waterschap Hollandse Delta, Natuur- en recreatieschap IJsselmonde (NRIJ) 28-11-2025 Definitief (versie 1.0)

Samenvatting project (max 100 woorden) De fietsverbinding langs bedrijventerrein Gors vormt nu een onaantrekkelijk en onaangenaam traject voor recreatieve fietsers en bezoekers van het gebied. Met dit project wordt de route verbeterd en verduidelijkt, zodat de veiligheid en de gebruikswaarde toenemen. Daarnaast wordt onderzocht hoe de fietsverbinding kan bijdragen aan de groenblauwe dooradering van het gebied (door mogelijke transportcapaciteit water, integratie van groenstroken, natuurvriendelijke oevers of ecologische verbindingen). Hiermee draagt het project niet alleen bij aan recreatie, maar ook aan de biodiversiteit en de beleefbaarheid van het landschap.

Aanleiding van het project (max ½ A4) Momenteel vormt dit traject een visueel onaantrekkelijk en onaangenaam punt voor recreatieve fietsers. De aantrekkelijkheid van dit punt moet verbeterd worden en de verbinding moet verduidelijkt worden.

Probleem/opgave: • Verbeteren en verduidelijken recreatieve fietsverbinding. • Vergroten veiligheid en comfort van de fietsroute. • Vergroten landschappelijke aantrekkelijkheid en beleving. • Koppeling met kansen voor groenblauwe dooradering. Gemiste kans bij uitblijven actie: • Recreatieve waarde van IJsselmonde wordt onvoldoende benut. • Kans gemist om recreatie en natuurontwikkeling (groenblauwe dooradering) te combineren. • Kans op verbetering van de sociale veiligheid en visuele kwaliteit blijft onbenut. Concrete output project max ½ A4) Type project Fysieke inrichting en verbetering van infrastructuur met integratie van groenblauwe elementen. Inhoud & activiteiten • Onderzoek naar integratie van groenblauwe dooradering (beplanting, oevers, ecologische verbinding). • Ontwerp en herinrichting fietsverbinding, inclusief landschappelijke inpassing. o Het Doctorrandus J Borgmanpad en de Achterzeedijk zijn bij WSHD in beheer, zijn gecategoriseerd als recreatieve fietsroute en voldoen op deze locatie aan de inrichtingswensen. • Realisatie van fysieke maatregelen: Vergroten zichtbaarheid en bewegwijzering van de route door verbreding, verlichting, en realisatie groenvoorziening. Beoogd resultaat • Een aantrekkelijke, veilige en duidelijke fietsverbinding langs bedrijventerrein Gors. • Vergroting recreatieve waarde en gebruik van de route.

• Verbeterde biodiversiteit door groenblauwe dooradering. Schaalniveau • Lokaal (IJsselmonde), met regionale betekenis voor recreatieve netwerken.

Bijdrage doelbereik (max ½ A4) Beheer en onderhoud natuur en recreatie Doelbereik: Kansen om onderhoud en inrichting integraal af te stemmen met NRIJ. Biodiversiteit Doelbereik: Koppeling fietsverbinding met ecologische verbinding als groenblauwe dooradering versterkt biodiversiteit.

Toegankelijkheid en beleefbaarheid Doelbereik: Fietsverbinding wordt aantrekkelijker en veiliger voor bewoners en recreanten. Risico’s: wat is nog onduidelijk (max ½ A4) Belangrijkste risico’s • Grondeigenaren en bedrijven langs het traject geven geen toestemming voor aanpassingen. • Onvoldoende financiering om fysieke en landschappelijke maatregelen te combineren. • Beperkingen door bestaande infrastructuur (wegen, kabels/leidingen). Beheersmaatregelen • Vroegtijdig betrekken van grondeigenaren en bedrijven. • Gefaseerde uitvoering afhankelijk van beschikbare middelen. • Integratie in lopende gemeentelijke plannen voor mobiliteit en recreatie. Onduidelijkheden om verder uit te zoeken • Omvang en mate van groenblauwe dooradering. • Kostenverdeling tussen gemeenten, waterschap en andere partners. Governance, samenwerking en participatie (max ½ A4) Verantwoordelijkheid uitvoering Gemeenten Zwijndrecht en Barendrecht (penvoerders). Partners en hun rol • Waterschap Hollandse Delta: inbreng kennis water en groenblauwe dooradering. • NRIJ: beheer en onderhoud recreatieve voorzieningen. Externe organisatie & belanghebbenden Bedrijven langs bedrijventerrein Gors, Fietsersbond en recreatieve gebruikers, Omwonenden. Planning en mijlpalen (max ½ A4) Indicatieve planning Q1 2027: Vooronderzoek en participatie. Q3 2027: Ontwerp en besluitvorming. Q2 2028: Start uitvoering.

Q4 2028: Oplevering verbeterde fietsverbinding.

Kosten en begroting inclusief personele inzet (max ½ A4) Indicatieve kosten: • Onderzoek, ontwerp en participatie: € 50.000 • Uitvoering fysieke maatregelen: € 150.000 Totaal: € 200.000 Personele inzet: • Gemeenten Zwijndrecht en Barendrecht (projectleiding. • Waterschap Hollandse Delta (advies groenblauwe dooradering). • Externe aannemers en ontwerpers. Financieringsroutes • Ruimtelijke Masterplan IJsselmonde en bijbehorende financieringsstrategie o cofinanciering gebiedspartners (gemeenten, waterschap en provincie) o Provinciale subsidies (bv. klimaatadaptatie, robuust watersysteem) o Rijksprogramma’s (bv. NOVEX Zuidelijke Randstad, Regiodeal, Deltafonds, Klimaatadaptatie) o EU-fondsen (LIFE, Horizon Europe, Interreg)

7. IJsselmonde Galgeplaat Hendrik-Ido-Ambacht Naam project Maatregelcategorie Gebied Opgave(n) in gebied Initiatief nemende partner (penvoerder) Deelnemende partner(s) Datum Versie

Galgeplaat Hendrik-Ido-Ambacht c) Relevante maatregelen in het gebied voor de opgaven en toekomstperspectief, die ingrijpend en/of complex zijn en/of veel middelen vragen. IJsselmonde Robuuste getijdennatuur Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Het Zuid-Hollands Landschap, Rijkswaterstaat, Waterschap Hollandse Delta 28-11-2025 Definitief (versie 1.0)

Samenvatting project (max 100 woorden) De Galgeplaat biedt kansen voor de ontwikkeling van robuuste getijdennatuur die bijdraagt aan de ecologische waarde en de natuurlijke dynamiek van de Oude Maas. Dit project vormt een uitbreiding van het bestaande getijdennatuurgebied in de Sophiapolder, waarmee een groter en veerkrachtiger natuurgebied ontstaat. Naast versterking van de biodiversiteit wordt ook de recreatieve beleving vergroot door de toegankelijkheid en beleefbaarheid van het getijdenlandschap te verbeteren. Het project draagt bij aan klimaatadaptatie, waterkwaliteit en ecologische verbindingen.

Aanleiding van het project (max ½ A4) De Sophiapolder heeft zich bewezen als een succesvol voorbeeld van getijdennatuur in de regio IJsselmonde. De nabijgelegen Galgeplaat vormt een logische uitbreiding van dit systeem en biedt ruimte voor verdere natuurontwikkeling. Door de dynamiek van eb en vloed toe te laten, ontstaat een veerkrachtig ecosysteem dat beter bestand is tegen klimaatverandering en wateropgaven.

Probleem/opgave: • Ontwikkeling getijdennatuur • Versterken van natuurlijke dynamiek in het gebied • Uitbreiding van het natuurgebied Sophiapolder Gemiste kans bij uitblijven actie: • Verlies van potentieel voor uitbreiding en versterking van getijdennatuur. • Ecologische en recreatieve kansen blijven onbenut. • Minder robuust en minder veerkrachtig ecosysteem in het licht van klimaatverandering. Concrete output project max ½ A4) Type project Onderzoek en uitvoering van natuurontwikkeling en ecologische versterking. Inhoud & activiteiten • Onderzoek naar aanslibgedrag + uitkomst dat bemaling en onderhoudsfrequentie van de in/uitlaatgeul niet in het gedrang komen. • Uitwerken ontwerp en planvorming voor inrichting van de Galgeplaat. • Creëren van kreken, slikken en rietzones voor getijdenwerking. • Verbetering ecologische verbindingen tussen Galgeplaat en Sophiapolder. • Mogelijke aanleg van recreatieve voorzieningen zoals uitzichtpunten of wandelroutes. Beoogd resultaat • Vergroting van de oppervlakte robuuste getijdennatuur. • Versterking biodiversiteit (vogels, vissen, waterplanten). • Vergroting van de recreatieve en educatieve waarde. • Verbeterde waterkwaliteit en bijdrage aan KRW-doelen. Schaalniveau • Lokaal (IJsselmonde), met regionale en bovenregionale ecologische betekenis.

Bijdrage doelbereik (max ½ A4) Biodiversiteit Doelbereik: Grote bijdrage door uitbreiding leefgebied voor vele soorten. Toegankelijkheid en beleefbaarheid Doelbereik: Nieuwe recreatieve voorzieningen versterken natuurbeleving.

Risico’s: wat is nog onduidelijk (max ½ A4) Belangrijkste risico’s • Belangrijk om te vermelden is dat het vanuit het waterschap ongewenst is hier het getijden-slibgebied te versterken, omdat het een belangrijk in- en uitlaatpunt is (Gemaal de Strooppot). Daarmee is het een groot risico voor de wateroverlast in Hendrik-Ido-Ambacht. Een randvoorwaarde van WSHD is het toevoegen dat deze ontwikkeling alleen kan incl. onderzoek naar aanslibgedrag + uitkomst dat bemaling en onderhoudsfrequentie van de in/uitlaatgeul niet in het gedrang komen. • Hoge investeringskosten en financieringsbehoefte. • Vergunningverlening en juridische procedures rondom Natura 2000. • Mogelijke weerstand van omwonenden vanwege veranderingen in gebruik en beleving. • Raakt mogelijk wegen van het waterschap. Slaperskade is recent in groot onderhoud geweest. Beheersmaatregelen • Vroegtijdige afstemming met vergunningverleners en betrokken overheden. • Heldere communicatie en participatie met inwoners en recreanten. • Fasegewijze uitvoering om kosten en risico’s te spreiden. • Samenwerking met WSHD in alle fasen van project. Onduidelijkheden om verder uit te zoeken • Definitieve inrichting van de Galgeplaat. • Concrete mogelijkheden voor recreatieve ontsluiting. • Combinatie met waterveiligheidsmaatregelen.

• Zoals bij elk getijdenpark in deze regio in ontwikkeling: ‘bijdrage KRW’ geldt voor het buitenwater, maar vaak met negatief effect voor waterkwaliteit binnendijks als aanvoer van zoet water hiermee onder druk komt te staan. Let op: voor KRW in polderwatergangen (dus ook buiten officiële KRW-waterlichamen) is achteruitgang van de kwaliteit niet toegestaan. • Beoogde impact op buitendijkse ontwikkeling nieuwbouw in Hendrik-IdoAmbacht).

Governance, samenwerking en participatie (max ½ A4) Verantwoordelijkheid uitvoering Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht in samenwerking met Het Zuid-Hollands Landschap. Partners en hun rol • Gemeente: coördinatie, planvorming en vergunningstraject. • Het Zuid-Hollands Landschap: beheer, uitvoering en ecologische kennis. • Waterschap Hollandse Delta: waterkeringbeheerder en belanghebbende bij inuitlaatgeul. • Rijkswaterstaat: waterbeheerder buitendijks

Externe organisatie & belanghebbenden Omwonenden en recreanten, Provincie Zuid-Holland (financiering en beleidskader), Natuurorganisaties.

Planning en mijlpalen (max ½ A4) Indicatieve planning Q1 2027: Start haalbaarheidsonderzoek en participatieproces. Q4 2027: Ontwerp en besluitvorming. Q2 2028: Start uitvoering inrichting Galgeplaat. Q4 2029: Oplevering uitbreiding getijdennatuur. Kosten en begroting inclusief personele inzet (max ½ A4) Indicatieve kosten: • Ontwerp & onderzoek: € 80.000 • Uitvoering inrichting: € 920.000 Totaal: € 1.000.000 Personele inzet: • Gemeente: projectleiding en vergunningen. • Zuid-Hollands Landschap: ecologisch advies en beheer. • Waterschap: vergunningverlening t.a.v. dijk-issues en stakeholder bij een goede inrichting en vergunningverlening door RWS Financieringsroutes • Ruimtelijke Masterplan IJsselmonde en bijbehorende financieringsstrategie o cofinanciering gebiedspartners (gemeenten, waterschap en provincie) o Provinciale subsidies (bv. klimaatadaptatie, robuust watersysteem) o Rijksprogramma’s (bv. NOVEX Zuidelijke Randstad, Regiodeal, Deltafonds, Klimaatadaptatie) o EU-fondsen (LIFE, Horizon Europe, Interreg)

8. IJsselmonde Verbinding Buijtenland van Rhoon en Barendrecht Naam project Maatregelcategorie Gebied Opgave(n) in gebied Initiatief nemende partner (penvoerder) Deelnemende partner(s) Datum Versie

Verbinding Buijtenland van Rhoon en Barendrecht c) Relevante maatregelen in het gebied voor de opgaven en toekomstperspectief, die ingrijpend en/of complex zijn en/of veel middelen vragen. IJsselmonde Versterken natuur- en recreatiewaarden Gemeente Barendrecht Gebiedscoöperatie Buijtenland van Rhoon, Waterschap Hollandse Delta en Gemeente Albrandswaard. 28-11-2025 Definitief (versie 1.0)

Samenvatting project (max 100 woorden) De regio IJsselmonde staat onder druk door verstedelijking, intensief gebruik van de ruimte en klimaatverandering. Tegelijkertijd is er een grote behoefte aan toegankelijke natuur- en recreatiegebieden voor bewoners. Het Buijtenland van Rhoon vormt een uniek landbouw- en natuurgebied, maar de verbinding met Barendrecht en omliggende kernen is beperkt. Door een nieuwe groene zone van circa 40 hectare te ontwikkelen, wordt een ecologische en recreatieve brug geslagen die bijdraagt aan de kwaliteit van leven, de biodiversiteit en de klimaatbestendigheid van het gebied.

Aanleiding van het project (max ½ A4) Mogelijk te combineren met de uitvoering van recreatiemogelijkheden van Buijtenland van Rhoon aankomend jaar.

Probleem/opgave: • Ontwikkelen van circa 40 hectare nieuw recreatie- en natuurgebied. • Realiseren van een recreatieve verbinding tussen Buijtenland van Rhoon en Barendrecht. • Vergroten van biodiversiteit en versterken van ecologische samenhang. Gemiste kans bij uitblijven actie: • Gebrek aan kwalitatieve natuur- en recreatieruimte voor de groeiende stedelijke bevolking. • Minder robuuste ecologische structuren en achteruitgang biodiversiteit. • Onbenut potentieel voor klimaatadaptatie en waterberging.

Concrete output project max ½ A4) Type project Natuurontwikkeling en recreatieve ontsluiting. Inhoud & activiteiten • Onderzoeksfase (Onderzoek naar functies gebied voor natuur, recreatie en klimaatadaptatie-doeleinden, zoals waterberging, natuurinclusieve landbouw) • Ontwerp en proces (Communicatie en participatie met bewoners en gebruikers) • Uitvoering o Inrichting van circa 40 hectare groenblauwe zone met natuurontwikkeling. o Aanleg van wandel- en fietsroutes die Buijtenland van Rhoon en Barendrecht verbinden. o Realisatie van ecologische zones en bloemrijke bermen. Beoogd resultaat • Realisatie van een robuuste ecologische en recreatieve verbinding. • Vergroting van de biodiversiteit in de regio. • Betere toegankelijkheid en beleefbaarheid van natuur en landschap. • Bijdrage aan klimaatbestendig en leefbaar IJsselmonde. Schaalniveau • Lokaal (IJsselmonde), met regionale betekenis.

Bijdrage doelbereik (max ½ A4) Stedelijke druk Doelbereik: Ontwikkeling van een robuuste groene zone vergroot de balans tussen verstedelijking en natuur.

Verlies agrarische economie Doelbereik: Mogelijkheid tot natuurinclusieve landbouw. Anders transitie naar multifunctioneel landschap met natuur en recreatie als dragers. Beheer en onderhoud natuur en recreatie Doelbereik: Nieuwe inrichting en gebruik gebied biedt kansen voor duurzame beheerconstructies. Voldoende en schoon water Doelbereik: Groenblauwe inrichting kan bijdragen aan waterberging en infiltratie. Wateroverlast Doelbereik: Ruimte voor water in combinatie met recreatie. Biodiversiteit Doelbereik: Vergroting leefgebied en versterking ecologische verbindingen. Toegankelijkheid en beleefbaarheid Doelbereik: Nieuwe fiets- en wandelroutes verbeteren recreatieve kwaliteit.

Risico’s: wat is nog onduidelijk (max ½ A4) Belangrijkste risico’s • Ruimtelijke inpassing en mogelijke conflicten met bestaande functies (agrarisch, infrastructuur). • Hoge investerings- en beheerkosten. • Draagvlak bij grondeigenaren, bewoners en ondernemers. Beheersmaatregelen • Intensieve participatie en co-creatie met bewoners en belanghebbenden. • Fasegewijze ontwikkeling van het gebied. • Koppeling met andere beleidsdoelen (klimaatadaptatie, recreatie, gezondheid). Onduidelijkheden om verder uit te zoeken • Definitieve locatiekeuze en inrichting van de verbinding. • Combinaties met wateropgaven en groenblauwe dooradering. • Structurele financiering voor beheer en onderhoud. • Het watergebiedsplan van WSHD ‘0.2 Breeman’ is eerder deze maand vastgesteld door het college. In dit genoemd gebied is nauwelijks een waterbergingsopgave. Tegen meer ruimte voor water staat het waterschap natuurlijk niet negatief, maar kleine kans dat ze beperkt beschikbare financiering primair hierin gaat steken.

•

Fietspad door de Zuidpolder wordt toch al ontwikkeld ihkv de (geringe) nieuwbouw door GKB? (ster nr 24)

Governance, samenwerking en participatie (max ½ A4) Verantwoordelijkheid uitvoering Gemeente Barendrecht als penvoerder. Partners en hun rol • Gemeente Albrandswaard: cofinanciering en inpassing in eigen beleid. • Waterschap Hollandse Delta: inbreng waterbeheer en koppelkansen met klimaatadaptatie. Essendijk, Albrandswaard; WSGD onderzoekt een “knip” (afsluiting gemotoriseerd verkeer) en willen de weg inrichting als utilitaire fietsroute. Voldoet nu niet daaraan. Externe organisatie & belanghebbenden Provincie Zuid-Holland (financiering en beleidskader), Buurtbewoners en recreanten, Agrarische ondernemers in en rond het gebied, Natuur- en recreatieorganisaties.