BDO-Benchmark-Nederlandse-Gemeenten-2026.pdf
Tekst van het document
vraagt een integrale afweging tussen inhoudelijke thema’s onderling én in relatie tot de financiële positie. Soms versnellen we bewust op het ene thema, terwijl we een ander tijdelijk temperen’, legt hij uit. Huith ziet daarbij een structurele tekortkoming: de jaarrekening wordt volgens hem nauwelijks gebruikt als sturingsinstrument. ‘Daar moet het gesprek plaatsvinden over bijsturen voor de toekomst, maar dat gebeurt te weinig.’ Inspanningen versus resultaat Klok vult aan dat de jaarrekening zo financieel-technisch is ingekleurd dat raadsleden moeilijk zien wat er werkelijk achter de cijfers schuilgaat. Het is voor hen lastig om deze cijfers daadwerkelijk te doorgronden. Bovendien is er behoefte aan regelmatige
RONDETAFELDISCUSSIE
voortgangsinformatie over specifieke projecten of thema’s, die nu niet uit de jaarrekening is te halen. Van der Graaf: ‘De lijst met inspanningen die gemeenten gaan leveren is er wél, maar de te leveren resultaten op korte termijn worden vaak niet genoemd. Het
‘We hebben projectleiders en financieel specialisten letterlijk in één ruimte gezet. Pas toen ontstond er een realistische uitvoerings- én financiële planning’ Dennis van der Graaf concerncontroller gemeente Alphen aan den Rijn
is alsof je een keuken koopt en uitsluitend een overzicht krijgt van voorgenomen inspanningen van de installateur, niet van de uiteindelijk keuken. Dat wil toch niemand?’ Hij ziet ook dat investeringsbesluiten vaak vervagen omdat financiën en uitvoering onvoldoende samenwerken. Van der Graaf: ‘We hebben projectleiders en financieel specialisten letterlijk in één ruimte gezet. Pas toen ontstond er een realistische uitvoerings- én financiële planning. Het bleek dat ze elkaars wereld onvoldoende kenden. Dat moeten we vaker doen.’
FINANCIËLE PERFORMANCE
Gemeenten met > 100.000 inwoners KENGETALLEN Solvabiliteit Nettoschuldquote Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit (BEGROTE) RESULTATEN RANKING
> 100.000 INWONERS De laagst scorende gemeente is Groningen met een 6,5
Financieel gezond
Resultaten 2024 24 van de 32 gemeenten in deze categorie rapporteren een overschot van in totaal € 725 miljoen. Vorig jaar was dat nog € 595 miljoen.
Begroting 2025-2029 De gemeenten in deze categorie begroten voor 2025 en 2026 tekorten, maar laten in de drie jaren daarna overschotten zien.
Financieel zwak
Overschot (in miljoenen)
De hoogst scorende gemeente in deze categorie is Dordrecht met een 9,8
Financieel gezond
Overschot (in miljoenen) <5 5 - < 10 10 - < 25 25 - < 50
Ranking 2026 Deze categorie telt 32 gemeenten met in totaal 6.876.844 inwoners (38% van de totale Nederlandse bevolking). Gemiddeld scoren ze in deze ranking een 8,2. Dat is iets lager dan het landelijk gemiddelde van 8,4.
50 - < 75 Financieel zwak
75 - < 100 > 100
Tekort (in miljoenen)
Tekort (in miljoenen)
Overschot (in miljoenen)
<5
<5
5 - < 10
5 - < 10
10 - < 25
10 - < 25
25 - < 50
25 - < 50
50 - < 75
50 - < 75
75 - < 100
75 - < 100
> 100
> 100
Tek (in m
28 BDO-BENCHMARK NEDERLANDSE GEMEENTEN 2026
FINANCIËLE PERFORMANCE GEMEENTEN > 100.000 INWONERS
‘Negen gemeenten in deze categorie laten een tekort zien van in totaal € 280 miljoen’
In dit hoofdstuk gaan we in op de vijf kengetallen en de begrotingen 2025-2029 die gezamenlijk leiden tot de BDO-ranking per gemeente. Daarnaast analyseren we de resultaten over 2024. In dit geval doen we dat voor de categorie met meer dan 100.000 inwoners. Resultaten 2024 en begrote resultaten Bij de 100.000+ gemeenten blijven de resultaten 2024 opvallend stabiel, met overschotten die grotendeels in lijn liggen met vorig jaar. We zien dat er binnen deze categorie van in totaal 32 gemeenten, 24 gemeenten een overschot rapporteren van in totaal € 725 miljoen. Vorig jaar was dat nog € 796 miljoen. Acht gemeenten in deze categorie laten een tekort zien van in totaal € 280 miljoen. Verder signaleren we dat 21 gemeenten er in de komende vijf jaar in vermogen op achteruitgaan vanwege geraamde tekorten in die periode, zo blijkt uit de begrotingen. Gemiddeld genomen teren gemeenten in deze categorie de komende vijf jaar 16% in op hun eigen vermogen dat nu nog € 22 miljard bedraagt. Dit vermogen is niet vrij besteedbaar, € 2 miljard Kengetallen hiervan is vastgelegd in toegelicht kapitaallastenreserves.
Op het moment dat een kapitaallastenreserve is uitgeput en het betreffende actief vervangen moet worden, moet opnieuw dekking worden gevonden voor de vervangingsinvestering. Deze systematiek brengt het risico met zich mee dat voor toekomstige vervangingsinvesteringen onvoldoende middelen beschikbaar zijn. Opvallend is dat de algemene reserve – ofwel het vrij besteedbare deel van het eigen vermogen waarbij de bestemmingsreserves buiten beschouwing blijven – sterk varieert per groottecategorie. Bij alle gemeenten bedraagt deze gemiddeld genomen 27%, maar bij gemeenten met meer dan 100.000 inwoners is deze ‘slechts’ 15% en daarmee nu € 3,4 miljard. De grootste gemeenten staan voor de grootste opgaven. Zij hebben een groter deel van hun vermogen vastgelegd in bestemmingsreserves voor omvangrijke projecten, waardoor de algemene reserve relatief beperkt uitvalt. Daarnaast zien we dat deze categorie gemeenten per saldo alleen voor 2025 en 2026 tekorten begroot. Voor de jaren 2027 tot en met 2029 ramen zij juist overschotten: € 459 miljoen tekort in 2025, € 689 miljoen tekort in 2026, € 64 miljoen overschot in 2027, € 150 miljoen overschot in 2028 en € 245 miljoen overschot in 2029. Het lijkt erop dat grotere gemeenten al meer ombuigingen hebben
Klik op de grafiek voor meer categorieën
S Grafiek olvabiliteit Nederlandse gemeenten, gemiddeld en naar groottecategorie Solvabiliteit Nederlandse gemeenten, (2010–2024) gemiddeld en naar groottecategorie 100.000 inwoners
Overige categorieën
50%
40%
30%
20%
’10
’11
100.000
’12
’13
’14
Gemiddeld
’15
’16
’17
’18
’19
’20
’21
’22
’23
’24
29 BDO-BENCHMARK NEDERLANDSE GEMEENTEN 2026
FINANCIËLE PERFORMANCE GEMEENTEN > 100.000 INWONERS
‘Gemeenten met meer dan 100.000 inwoners hebben met 36,7% de laagste solvabiliteit’
gerealiseerd en/of begroot, waardoor zij in deze jaren geen tekorten meer laten zien. In de meerjarige doorkijk ontstaat bovendien een vertekend beeld: vooral Amsterdam en Rotterdam ramen forse overschotten, die een deel van de tekorten van overige gemeenten in deze categorie compenseren. In de praktijk kan het tekort van de ene gemeente echter niet worden gedicht met het overschot van een andere. Dat Amsterdam en Rotterdam positieve saldi laten zien, komt onder meer doordat zij in de afgelopen jaren al bezuinigingen hebben doorgevoerd. Daarnaast raamt Amsterdam (zie ook pagina 20) een deel van de incidenteel verkregen jeugdzorgmiddelen ook voor komende jaren, in de verwachting dat het Rijk deze opnieuw zal verlenen. Rotterdam kiest er daarentegen voor om de groei van de algemene middelen in de komende jaren te reserveren in de investeringsreserve, onder het motto ‘groei met groei’. De solvabiliteit van gemeenten met meer dan 100.000 inwoners is, vergeleken met gemeenten met minder inwoners, het laagst: 36,7%. Toch vormt dit percentage nog steeds een gezonde solvabiliteit. Dat is mede het gevolg van de overschotten van de afgelopen jaren. Deze ontstonden deels doordat gemeenten niet al hun begrote plannen ook daadwerkelijk hebben kunnen uitvoeren. Flinke prijsstijgingen en een tekort aan personeel en materialen zijn daar debet aan.
Hierdoor zien we weliswaar een positief financieel
Klik op de grafieken voor meer categorieën
N Grafiek ettoschuldquote Nederlandse gemeenten, gemiddeld en naarNederlandse groottecategorie (2010–2024) Nettoschuldquote gemeenten, gemiddeld en naar groottecategorie 100.000 inwoners
Grafiek G rondexploitatie (Grex) Nederlandse gemeenten,
gemiddeld en naar groottecategorie (2010–2024) Grondexploitatie (Grex) Nederlandse gemeenten, gemiddeld en naar groottecategorie
Overige categorieën
100.000 inwoners
100%
40%
80%
30%
60%
20%
40%
10%
20%
’10
’11
100.000
’12
’13
’14
’15
’16
’17
’18
’19
’20
’21
’22
’23
’24
Gemiddeld
resultaat, maar tegelijkertijd hebben gemeenten hun burgers niet altijd datgene kunnen bieden wat ze voor ogen hadden. Deze gemeenten begroten voor 2026 overigens een lagere solvabiliteit van 30,8%.
0%
’10
’11
100.000
’12
’13
Overige categorieën
’14
’15
’16
’17
’18
’19
’20
’21
’22
’23
Gemiddeld
Nettoschuldquote De nettoschuldquote voor deze categorie bedraagt in 2024 43,9%. Dat is een lichte daling ten opzichte van de 45,9% van het jaar daarvoor. Opvallend is dat gemeenten eerder
’24
30 BDO-BENCHMARK NEDERLANDSE GEMEENTEN 2026
FINANCIËLE PERFORMANCE GEMEENTEN > 100.000 INWONERS
‘Opvallend is dat 6 van de 32 gemeenten in deze categorie een Grex-ratio hebben die hoger is dan 10%’
voor 2024 een schuldquote hadden begroot van 61%. Fors hoger dus dan wat deze categorie gemeenten in 2024 heeft gerealiseerd. Hieruit kunnen we concluderen dat gemeenten niet in staat zijn geweest om alle plannen uit te voeren zoals begroot of gepland. Dit planningsoptimisme zorgt er in de praktijk vaak voor dat de schuldquote minder oploopt dan vooraf geraamd. Binnen deze categorie vallen bovendien de grote onderlinge verschillen op. Zo heeft Zoetermeer in 2024 een nettoschuldquote van -0,7%, terwijl Leiden uitkomt op maar liefst 105%. Deze verschillen worden verklaard door het gevoerde financiële beleid: waar de ene gemeente de positieve resultaten van de afgelopen jaren gebruikt om schulden af te lossen, kiest een andere juist voor een omvangrijk investeringsprogramma, wat leidt tot een stijging van de schuldpositie. Dat patroon zien we ook duidelijk terug bij Zoetermeer en Leiden. Grondexploitatie (Grex) De Grex-ratio voor de grootste gemeenten is met 6,8% in 2024 nagenoeg gelijk aan 2023. Dat is opvallend aangezien Nederland voor een enorme bouwopgave staat en je zou verwachten dat het aantal grondposities juist bij de grote gemeenten zou toenemen. Dat blijkt echter
Klik op de grafiek voor meer categorieën
niet het geval. Langdurige vergunningtrajecten, de stikstofproblematiek en een tekort aan personeel en materialen leiden ertoe dat bouwprojecten moeizaam van de grond komen. Grote gemeenten hebben bovendien relatief weinig armslag als het gaat om het vinden van extra bouwgronden binnen hun grenzen. Veel is al bestemd en bebouwd. Dit alles maakt duidelijk dat het realiseren van de woningbouwopgave allesbehalve eenvoudig is.
S Grafiek tructurele exploitatieruimte Nederlandse gemeenten, gemiddeldexploitatieruimte en naar groottecategorie (2014–2024) Structurele Nederlandse gemeenten, gemiddeld en naar groottecategorie
Opvallend is verder dat 6 van de 32 gemeenten in deze categorie een Grex-ratio hebben die hoger is dan 10%, waaronder Westland (33,8%), Groningen (25,0%), Leeuwarden (24,4%), Almere (19,5%) en Nijmegen (21%). Dat betekent tegelijkertijd dat er ook veel gemeenten zijn met een Grex-ratio lager dan 6%. Uitschieters daarbij zijn Rotterdam (-1,7%), Amsterdam (-1,2%), Zwolle (-1,0%) en Den Haag (0%). Een lage of zelfs negatieve ratio hoeft niet te betekenen dat er geen grondexploitaties zijn, maar kan ook komen door (deels) verlieslatende projecten waarvoor al voorzieningen zijn getroffen en de boekwaarde nihil is.
4%
Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte van gemeenten in deze categorie daalde van 5,1% in 2022 naar 3,1% in 2023. In 2024 steeg deze weer naar 3,6%. Daarmee blijft de exploitatieruimte relatief hoog: de structurele baten zijn hoger dan
100.000 inwoners
Overige categorieën
6% 5%
3% 2% 1% 0% -1%
’14
’15
100.000
’16
’17
’18
’19
’20
’21
’22
’23
’24
Gemiddeld
de structurele lasten. Idealiter – en het minst risicovol – ligt deze ruimte rond de nul, omdat de structurele lasten dan volledig worden gedekt door de structurele baten. Voor 2026 verwachten deze gemeenten een lagere structurele
31
BDO-BENCHMARK NEDERLANDSE GEMEENTEN 2026
FINANCIËLE PERFORMANCE GEMEENTEN > 100.000 INWONERS
‘In 2024 is de belastingcapaciteit voor gemeenten in de grootste categorie opnieuw gestegen’ Grafiek
exploitatieruimte van 1,1%. Het begrip ‘structureel’ behoeft overigens enige nuance. De taken die gemeenten toebedeeld krijgen, zijn vaak structureel en beslaan vele jaren. De algemene uitkering die hier grotendeels tegenover staat, is eveneens structureel, maar de hoogte ervan is echter niet altijd goed voorspelbaar. Een (incidentele) meevaller aan het einde van het jaar telt immers als structurele baat en vergroot daarmee de structurele exploitatieruimte. Belastingcapaciteit In 2024 is de belastingcapaciteit voor gemeenten in de grootste categorie opnieuw gestegen: van 98,9% in 2023 naar 100,5% in 2024. Het lijkt erop dat de grootste gemeenten ervoor hebben gekozen om in 2024 iets meer belasting te heffen. Gemeenten zoals Tilburg, Utrecht, Zoetermeer, Dordrecht en Zaanstad voeren bewust beleid om de lokale belastingen te verhogen als onderdeel van hun strategie om de tekorten als gevolg van het ravijnjaar terug te dringen. Vaak in combinatie met bezuinigingen en een herprioritering van investeringen. Dat is een breuk met de trend van voorgaande jaren, waarin grotere gemeenten gemiddeld juist een lagere belastingdruk kenden dan kleinere gemeenten. Die gaf hen in tijden van nood meer ruimte om extra inkomsten te genereren dan kleinere gemeenten. Dit jaar groeien de verschillende gemeentecategorieën verder naar elkaar toe.
Voor 2026 begroten de grootste gemeenten een belastingcapaciteit van 96,8%.
elastingcapaciteit B Nederlandsegemeenten, gemeenten, Belastingcapaciteit Nederlandse gemiddeldenennaar naargroottecategorie groottecategorie (2014–2024) gemiddeld 100.000 inwoners
Overige categorieën
110%
100%
90% ’14
’15
100.000
’16
’17
Gemiddeld
’18
’19
’20
’21
’22
’23
’24
FINANCIËLE BENCHMARK NEDERLANDSE GEMEENTEN VAN BDO Ranking 1 - 25 | Groottecategorie >100.000
Ratioanalyse jaarrekening 2024
Gemeente
Inwonersaantallen
Solvabiliteitsratio
Nettoschuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
Grondexploitatie
Structurele exploitatieruimte
Belastingcapaciteit
Solvabiliteitsratio gecorrigeerd voor begrotingssaldi 2025 t/m 2029
Rapportcijfer 2024
Solvabiliteitsratio
Nettoschuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
Grondexploitatie
Structurele exploitatieruimte
Belastingcapaciteit
Correctie solvabiliteit op basis van begrotingsanalyse
1
Dordrecht
122.796
Zuid-Holland
56,00%
18,00%
10,00%
2,00%
99,00%
57
10
40
30
15
10
3
-
2
Tilburg
230.357
Noord-Brabant
58,00%
33,00%
2,90%
1,70%
73,00%
47
10
40
30
15
10
5
-3
3
=
Den Bosch
161.530
Noord-Brabant
61,00%
13,00%
6,00%
0,00%
84,00%
58
10
40
30
15
6
5
-
4
Zwolle
133.810
Overijssel
44,00%
11,00%
-1,00%
1,00%
86,00%
45
10
35
30
15
10
5
1
5
Amsterdam
934.526
Noord-Holland
48,00%
93,00%
-1,20%
5,55%
95,00%
50
10
38
28
15
10
3
2
6
Deventer
104.301
Overijssel
44,00%
20,00%
5,00%
6,69%
95,00%
43
9
35
30
15
10
3
-1
7
=
Rotterdam
672.960
Zuid-Holland
53,60%
27,20%
-1,70%
-1,80%
109,00%
60
9
40
30
15
3
1
-
8
Venlo
103.984
Limburg
39,00%
19,00%
5,00%
7,60%
92,10%
37
9
31
30
15
10
5
-2
9
Delft
110.173
Zuid-Holland
41,50%
19,70%
0,30%
6,70%
113,50%
41
9
33
30
15
10
1
-1
10
Haarlem
168.743
Noord-Holland
36,00%
49,00%
1,00%
4,00%
107,00%
41
9
28
30
15
10
1
4
11
Eindhoven
249.035
Noord-Brabant
43,90%
36,70%
1,60%
5,30%
95,00%
38
9
35
30
15
10
3
-5
12
Maastricht
125.563
Limburg
35,00%
31,00%
5,00%
5,00%
101,00%
37
9
27
30
15
10
3
2
13
Haarlemmermeer
165.255
Noord-Holland
38,20%
58,80%
7,80%
4,80%
99,90%
36
9
30
30
15
10
3
-2
14
Ede
124.214
Gelderland
37,00%
32,00%
15,00%
3,00%
85,00%
33
9
29
30
15
10
5
-3
15
Alphen aan den Rijn
115.773
Zuid-Holland
41,28%
34,86%
5,80%
-0,15%
104,73%
42
8
32
30
15
3
3
1
16
Zoetermeer
129.862
Zuid-Holland
55,90%
-0,70%
0,60%
0,00%
103,50%
36
8
40
30
15
6
3
-12
17
Enschede
162.317
Overijssel
34,00%
19,00%
1,00%
2,50%
109,00%
32
8
27
30
15
10
1
-2
18
Westland
116.916
Zuid-Holland
36,90%
79,10%
33,80%
2,70%
112,00%
37
8
29
30
10
10
1
-
19
Apeldoorn
168.551
Gelderland
34,22%
44,03%
0,55%
1,44%
98,49%
27
8
27
30
15
10
3
-5
20
Amersfoort
163.298
Utrecht
31,40%
23,50%
5,40%
8,30%
98,50%
27
8
24
30
15
10
3
-3
21
Breda
188.779
Noord-Brabant
19,66%
36,07%
0,84%
1,92%
84,83%
24
8
16
30
15
10
5
3
22
Emmen
109.678
Drenthe
21,70%
76,40%
6,50%
4,20%
94,00%
21
8
17
30
15
10
5
-1
23
Utrecht
376.757
Utrecht
25,00%
71,10%
5,30%
0,65%
120,00%
26
8
20
30
15
10
1
1
24
Den Haag
568.945
Zuid-Holland
32,79%
24,93%
0,00%
2,98%
92,87%
20
8
26
30
15
10
5
-10
25
Nijmegen
189.007
Gelderland
28,00%
40,00%
21,00%
3,40%
118,00%
31
8
22
30
10
10
1
2
Provincie
Gestegen/gedaald/ gelijk gebleven*
Opbouw cijfer
Ranking
Begrotingsanalyse
Klik hier voo r uitgebreide begrotingsanalyse
* Om een juiste onderlinge vergelijking mogelijk te maken, zijn de cijfers voor de publicatiejaren 2024 en 2025 herrekend volgens de verfijnde systematiek die vanaf 2026 van kracht is.
FINANCIËLE BENCHMARK NEDERLANDSE GEMEENTEN VAN BDO Ranking 26 - 32 | Groottecategorie >100.000
Ratioanalyse jaarrekening 2024
Gemeente
Inwonersaantallen
Solvabiliteitsratio
Nettoschuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
Grondexploitatie
Structurele exploitatieruimte
Belastingcapaciteit
Solvabiliteitsratio gecorrigeerd voor begrotingssaldi 2025 t/m 2029
Rapportcijfer 2024
Solvabiliteitsratio
Nettoschuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
Grondexploitatie
Structurele exploitatieruimte
Belastingcapaciteit
Correctie solvabiliteit op basis van begrotingsanalyse
26
Arnhem
169.364
Gelderland
31,00%
51,00%
3,00%
5,00%
106,00%
24
7
24
30
15
10
1
-5
27
Alkmaar
112.896
Noord-Holland
24,90%
66,70%
4,90%
1,10%
84,00%
16
7
20
30
15
10
5
-7
28
Almere
229.574
Flevoland
38,00%
47,00%
19,50%
0,80%
112,00%
20
7
30
30
15
10
1
-14
29
Zaanstad
162.828
Noord-Holland
26,00%
80,00%
2,00%
0,20%
102,00%
16
7
20
30
15
10
3
-8
30
Leeuwarden
129.973
Friesland
18,90%
58,30%
24,40%
19,60%
78,00%
18
7
15
30
10
10
5
-1
31
Leiden
130.638
Zuid-Holland
26,40%
105,30%
1,40%
5,40%
140,30%
26
7
20
19
15
10
1
-
32
=
Groningen
244.441
Groningen
12,80%
85,90%
25,00%
3,80%
124,10%
18
7
10
30
10
10
1
4
Provincie
Gestegen/gedaald/ gelijk gebleven
Opbouw cijfer
Ranking
Begrotingsanalyse
Klik hier voo r uitgebreide begrotingsanalyse
FINANCIËLE PERFORMANCE
Gemeenten met 50.000-100.000 inwoners KENGETALLEN Solvabiliteit Nettoschuldquote Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit (BEGROTE) RESULTATEN RANKING
50.000-100.000 INWONERS Financieel gezond
Overschot (in miljoenen)
Overschot (in miljoenen)
Tekort (in miljoenen)
Overschot (in miljoenen)
<5
<5
5 - < 10
5 - < 10
10 - < 25
10 - < 25
25 - < 50
25 - < 50
50 - < 75
50 - < 75
75 - < 100
75 - < 100
> 100
> 100
Tekort (in miljoenen)
Financieel zwak
4
De koplopers in deze gemeenten categorie scoren een 10
De laagst scorende gemeente is Kampen met een 4,5
Tekort (in miljoenen)
<5 5 - < 10 10 - < 25 25 - < 50 50 - < 75 75 - < 100 > 100
Financieel gezond
Resultaten 2024 48 van de 63 gemeenten in deze categorie lieten een een overschot zien van in totaal € 631 miljoen, in 2023 waren dat 50 gemeenten met een totaal overschot van € 524 miljoen.
Begroting 2025-2029 De gemeenten in deze categorie verwachten gemiddeld genomen vanaf 2026 tot 2029 tekorten: € 219 miljoen in 2026, € 45 miljoen in 2027, € 172 miljoen in 2028 en € 112 miljoen in 2029.
Ranking 2026 De categorie gemeenten met 50.000-100.000 inwoners telt 63 gemeenten met in totaal 4.416.770 inwoners (24% van de totale Nederlandse bevolking). Gemiddeld scoren ze in deze ranking een 8,2. Dat is iets lager dan het landelijke gemiddelde van 8,4.
Financieel zwak
36 BDO-BENCHMARK NEDERLANDSE GEMEENTEN 2026
FINANCIËLE PERFORMANCE GEMEENTEN 50.000-100.000 INWONERS
‘De algemene reserve bedraagt in deze groottecategorie gemiddeld 41% van het eigen vermogen’
In dit hoofdstuk gaan we in op de vijf kengetallen en de begrotingen 2025-2029 die gezamenlijk leiden tot de BDO-ranking per gemeente. Daarnaast analyseren we de resultaten over 2024. In dit geval doen we dat voor de categorie met 50.000 tot 100.000 inwoners. Resultaten 2024 en begrote resultaten Bij de gemeenten van 50.000 tot 100.000 inwoners stijgen de totale overschotten opnieuw. In 2024 lieten 48 van de in totaal 63 gemeenten een gezamenlijk overschot zien van € 631 miljoen. Ter vergelijking: in 2023 waren dat nog 50 gemeenten met een totaal overschot van € 524 miljoen. Tegelijkertijd verwachten veel gemeenten in deze categorie voor de komende vijf jaar juist tekorten. We zien dat 47 gemeenten er in deze periode naar verwachting in vermogen op achteruitgaan vanwege begrote tekorten. Ten slotte is het goed om te realiseren dat de algemene reserve, ofwel het vrij besteedbare deel van het eigen vermogen, waarbij de bestemmingsreserves buiten beschouwing blijven, gemiddeld 41% van het eigen vermogen bedraagt. Gemiddeld genomen teren gemeenten binnen deze categorie Kengetallen de komende vijf jaar 8% in toegelicht op hun eigen vermogen,
Grafiek S olvabiliteit Nederlandse gemeenten,
Klik op de grafieken voor meer categorieën
gemiddeld en naar groottecategorie Solvabiliteit Nederlandse gemeenten, (2010–2024) gemiddeld en naar groottecategorie
N Grafiek ettoschuldquote Nederlandse gemeenten, gemiddeld en naarNederlandse groottecategorie (2010–2024) Nettoschuldquote gemeenten, gemiddeld en naar groottecategorie
50.000 - 100.000 inwoners
50.000 - 100.000 inwoners
Overige categorieën
Overige categorieën
100%
50%
80% 40% 60% 30% 40%
20%
’10
’11
’12
50.000 - 100.000
’13
’14
’15
’16
’17
’18
’19
’20
’21
’22
’23
’24
Gemiddeld
dat ultimo 2024 € 8,2 miljard bedraagt. Voor alle gemeenten in deze categorie geldt dat ze gemiddeld genomen over de jaren 2025 tot 2029 tekorten verwachten: € 128 miljoen in 2025, € 219 miljoen in 2026, € 45 miljoen in 2027, € 172 miljoen in
20%
’10
’11
’12
50.000 - 100.000
’13
’14
’15
’16
’17
’18
’19
’20
’21
’22
’23
’24
Gemiddeld
2028 en € 112 miljoen in 2029. In de praktijk vallen die tekorten vaak mee doordat investeringen worden uitgesteld, personeelstekorten de uitvoering vertragen en incidentele rijksmiddelen later worden toegekend. Hierdoor ontstaan structureel hogere
37
BDO-BENCHMARK NEDERLANDSE GEMEENTEN 2026
FINANCIËLE PERFORMANCE GEMEENTEN 50.000-100.000 INWONERS
‘De solvabiliteit is nagenoeg even hoog als in het jaar daarvoor en kan worden beschouwd als een vrij gezonde buffer’
realisaties dan begroot. Toch blijft het toekomstbeeld kwetsbaar: zodra incidentele middelen wegvallen en investeringsopgaven werkelijk moeten worden uitgevoerd, lopen de tekorten in deze categorie zichtbaar op, vooral in 2028. Wel valt op dat gemeenten voor het eerst in lange tijd een duidelijke investeringsimpuls laten zien. Uit de cijfers blijkt dat de gemeentelijke investeringen in 2024 met bijna 6% zijn toegenomen – de sterkste stijging sinds 2010. Dat duidt erop dat gemeenten toch beginnen aan de grote investeringsopgaven waar zij al jaren voor staan. Solvabiliteit De solvabiliteit van gemeenten met 50.000 tot 100.000 inwoners bedraagt in 2024 36,8%. Dat is nagenoeg even hoog als in het jaar daarvoor en kan worden beschouwd als een vrij gezonde buffer. De uitschieters binnen deze categorie zijn Noordoostpolder met de hoogste solvabiliteit van maar liefst 79,0% en hekkensluiter Heerlen dat uitkomt op een magere 10,2%. Voor 2026 verwachten gemeenten in deze categorie overigens een lagere solvabiliteit: 32,4%. Nettoschuldquote De nettoschuldquote voor deze categorie gemeenten is ten opzichte van het jaar daarvoor met 42,4% gelijk gebleven. In 2014 bedroeg deze nog 85,1%. Hoe hoger de schuldquote, hoe groter de verhouding tussen de schulden en de totaal gerealiseerde baten. Slechts één gemeente in de categorie gemeenten met 50.000
tot 100.000 inwoners bevindt zich in de categorie ‘meest risicovol’ (boven de 130%), namelijk Kampen met een schuldquote van 139%. De laagste schuldquote in deze categorie zien we bij de gemeente Noordoostpolder (-49%). Een negatieve nettoschuldquote wijst erop dat een gemeente meer financiële middelen en uitzettingen heeft dan verplichtingen. Per saldo is er dan geen schuldpositie maar juist een overschot. Gemeenten verwachten overigens dat deze weer fors gaat toenemen tot zelfs 62,8% in 2026, zo blijkt uit de begrotingen. De baten in 2024 voor alle gemeenten gezamenlijk waren € 76,6 miljard. Dat is weliswaar hoger dan in 2023 (€ 73,2 miljard), maar de verwachte schulden zijn ook hoger, omdat gemeenten verwachten de komende jaren veel te moeten investeren. Overigens blijkt vaak in de praktijk dat de begrote extra financiering en bijbehorende plannen niet altijd gerealiseerd worden, want ook voor 2023 lag de begrote nettoschuldquote boven de 60%, terwijl deze nu 42% is.
Klik op de grafiek voor meer categorieën
G Grafiek rondexploitatie (Grex) Nederlandse gemeenten, gemiddeld en naar groottecategorie (2010–2024) Grondexploitatie (Grex) Nederlandse gemeenten, gemiddeld en naar groottecategorie 50.000 - 100.000 inwoners 40%
30%
20%
10%
0%
Grondexploitatie (Grex) Voor deze categorie gemeenten is de grondexploitatieratio gedaald van 7,3% in 2023 naar 6,6% in 2024. Een Grex-ratio van onder de 20% valt in de categorie ‘minst risicovol’. Hierin vallen 59 van de in totaal 64 gemeenten in deze groottecategorie. Boven de 35% is ‘meest risicovol’. Alleen de gemeenten Rijswijk (37,8%) en Lansingerland (39,0%) vallen in deze categorie. Daar wordt flink gebouwd. Wel moet worden opgemerkt dat de Grex-ratio
Overige categorieën
’10
’11
’12
50.000 - 100.000
’13
’14
’15
Gemiddeld
’16
’17
’18
’19
’20
’21
’22
’23
’24
38 BDO-BENCHMARK NEDERLANDSE GEMEENTEN 2026
FINANCIËLE PERFORMANCE GEMEENTEN 50.000-100.000 INWONERS
‘Tien van de 64 gemeenten vallen in de categorie meest risicovol’
aanzienlijk verschilt per gemeente. Deze variatie wijst er onder andere op dat gemeenten in deze categorie weinig tot geen grondposities hebben. Daarnaast is het van belang te vermelden dat grondexploitaties uiteindelijk bijdragen aan de groei van de betreffende gemeente. Voor 2026 verwacht deze categorie gemeenten overigens een verdere daling van de Grex-ratio naar 6,0%. Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte van gemeenten in deze categorie bleef met 3,1% nagenoeg gelijk aan voorgaand jaar. Dat is aan de hoge kant: een structurele exploitatieruimte van rond de 1% wordt het meest wenselijk geacht. Het minst risicovol is wanneer gemeenten hun structurele lasten volledig kunnen dekken met hun structurele baten, en het verschil tussen beide dus beperkt is. Binnen deze groep valt Middelburg op met een structurele exploitatieruimte van maar liefst 22%. Aan de andere kant van het spectrum sluit Roosendaal de rij af met -4,0%. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit voor gemeenten in deze categorie bedraagt in 2024 95,7% en is daarmee nagenoeg gelijk aan 2023. Tien van de 64 gemeenten vallen in de categorie ‘meest risicovol’. Dat is ruim 15% van alle gemeenten
Klik op de grafieken voor meer categorieën
Grafiek S tructurele exploitatieruimte Nederlandse gemeenten,
gemiddeldexploitatieruimte en naar groottecategorie (2014–2024) Structurele Nederlandse gemeenten, gemiddeld en naar groottecategorie
B Grafiek elastingcapaciteit Nederlandse gemeenten, gemiddeld en naarNederlandse groottecategorie (2014–2024) Belastingcapaciteit gemeenten, gemiddeld en naar groottecategorie
50.000 - 100.000 inwoners
50.000 - 100.000 inwoners
Overige categorieën
Overige categorieën
110%
6% 5% 4% 3%
100% 2% 1% 0% -1%
’14
’15
50.000 - 100.000
’16
’17
’18
’19
’20
’21
’22
’23
’24
Gemiddeld
tussen de 50.000 en 100.000 inwoners. De laagste belastingcapaciteit vinden we in de gemeente Kampen (72%). Dat is opvallend, omdat deze gemeente in dezelfde categorie ook de hoogste schuldquote heeft. Voor 2026 begroten de gemeenten in deze categorie een belastingcapaciteit van 96,7%.
90% ’14
’15
50.000 - 100.000
’16
’17 Gemiddeld
’18
’19
’20
’21
’22
’23
’24
FINANCIËLE BENCHMARK NEDERLANDSE GEMEENTEN VAN BDO Ranking 1 - 25 | Groottecategorie 50.000 - 100.000
Ratioanalyse jaarrekening 2024
Solvabiliteitsratio
Nettoschuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
Grondexploitatie
Structurele exploitatieruimte
Belastingcapaciteit
Solvabiliteitsratio gecorrigeerd voor begrotingssaldi 2025 t/m 2029
Rapportcijfer 2024
Solvabiliteitsratio
Nettoschuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
Grondexploitatie
Structurele exploitatieruimte
Belastingcapaciteit
Correctie solvabiliteit op basis van begrotingsanalyse
Hoeksche Waard
90.747
Zuid-Holland
63,70%
10,80%
-1,00%
2,10%
80,10%
52
10
40
30
15
10
5
-
2
Oosterhout
58.380
Noord-Brabant
60,60%
28,70%
5,00%
1,66%
85,60%
61
10
40
30
15
10
5
-
3
Oss
95.239
Noord-Brabant
60,16%
-0,44%
0,00%
3,30%
87,83%
63
10
40
30
15
10
5
-
4
Capelle aan den IJssel
68.624
Zuid-Holland
55,60%
29,30%
0,30%
3,10%
73,40%
51
10
40
30
15
10
5
-
5
Terneuzen
55.653
Zeeland
48,60%
15,00%
3,40%
2,40%
91,80%
49
10
38
30
15
10
5
-
6
Noordoostpolder
50.788
Flevoland
79,00%
-49,00%
11,00%
2,80%
97,00%
85
10
40
30
15
10
3
-
7
Zeist
66.671
Utrecht
68,00%
4,00%
19,00%
2,20%
101,00%
64
10
40
30
15
10
3
-
8
Amstelveen
95.822
Noord-Holland
64,00%
-5,00%
1,00%
11,00%
98,00%
66
10
40
30
15
10
3
-
9
Leidschendam-Voorburg
78.318
Zuid-Holland
61,70%
13,70%
14,70%
4,30%
100,00%
53
10
40
30
15
10
3
-
10
=
Goeree-Overflakkee
52.185
Zuid-Holland
61,55%
-7,68%
1,76%
8,73%
95,76%
52
10
40
30
15
10
3
-
11
Maashorst
59.671
Noord-Brabant
48,50%
34,00%
12,90%
3,10%
79,30%
46
10
38
30
15
10
5
-2
12
Pijnacker-Nootdorp
58.126
Zuid-Holland
65,40%
-11,50%
-3,30%
5,20%
106,50%
55
10
40
30
15
10
1
-
13
Helmond
96.551
Noord-Brabant
54,30%
27,90%
32,40%
4,40%
90,50%
52
10
40
30
10
10
5
-
14
Middelburg
50.152
Zeeland
41,00%
6,00%
16,00%
22,00%
89,00%
44
9
32
30
15
10
5
2
15
Land van Cuijk
92.817
Noord-Brabant
48,00%
29,00%
5,00%
6,00%
87,00%
43
9
38
30
15
10
5
-4
16
Weert
51.355
Limburg
45,99%
24,91%
9,63%
7,13%
94,67%
42
9
36
30
15
10
5
-3
17
Doetinchem
60.049
Gelderland
35,00%
33,00%
12,00%
4,70%
88,00%
38
9
27
30
15
10
5
2
18
Hoogeveen
56.906
Drenthe
33,10%
16,00%
4,30%
5,60%
93,00%
38
9
26
30
15
10
5
4
19
Roermond
61.210
Limburg
41,70%
24,90%
1,30%
3,30%
89,30%
36
9
33
30
15
10
5
-5
20
West Betuwe
53.253
Gelderland
44,00%
42,00%
19,00%
2,50%
130,00%
40
9
35
30
15
10
1
-3
21
Assen
70.392
Drenthe
44,00%
47,00%
4,00%
3,40%
91,00%
34
9
35
30
15
10
5
-8
22
Lansingerland
66.064
Zuid-Holland
62,00%
27,00%
39,00%
3,00%
102,00%
49
9
40
30
5
10
3
-2
23
De Fryske Marren
52.235
Friesland
28,19%
37,20%
2,23%
2,29%
74,95%
32
9
22
30
15
10
5
3
24
Almelo
74.776
Overijssel
36,00%
26,00%
3,00%
3,00%
109,00%
37
9
28
30
15
10
1
1
25
Harderwijk
50.042
Gelderland
36,00%
40,00%
24,80%
6,40%
81,90%
38
8
28
30
10
10
5
2
Provincie
Inwonersaantallen
1
Gemeente
Gestegen/gedaald/ gelijk gebleven*
Opbouw cijfer
Ranking
Begrotingsanalyse
Klik hier voo r uitgebreide begrotingsanalyse
* Om een juiste onderlinge vergelijking mogelijk te maken, zijn de cijfers voor de publicatiejaren 2024 en 2025 herrekend volgens de verfijnde systematiek die vanaf 2026 van kracht is.
FINANCIËLE BENCHMARK NEDERLANDSE GEMEENTEN VAN BDO Ranking 26 - 50 | Groottecategorie 50.000 - 100.000
Begrotingsanalyse
Solvabiliteitsratio
Nettoschuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
Grondexploitatie
Structurele exploitatieruimte
Belastingcapaciteit
Solvabiliteitsratio gecorrigeerd voor begrotingssaldi 2025 t/m 2029
Rapportcijfer 2024
Solvabiliteitsratio
Nettoschuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
Grondexploitatie
Structurele exploitatieruimte
Belastingcapaciteit
Correctie solvabiliteit op basis van begrotingsanalyse
Hardenberg
63.415
Overijssel
49,00%
33,00%
2,20%
7,60%
87,00%
31
8
38
30
15
10
5
-14
27
Waalwijk
51.241
Noord-Brabant
36,20%
72,90%
-1,04%
5,50%
80,90%
31
8
28
30
15
10
5
-4
28
=
Krimpenerwaard
57.798
Zuid-Holland
40,00%
24,00%
0,00%
1,80%
96,00%
33
8
31
30
15
10
3
-5
29
Hoorn
76.036
Noord-Holland
31,00%
40,00%
0,01%
4,00%
95,00%
33
8
24
30
15
10
3
2
30
Nieuwegein
66.788
Utrecht
32,00%
60,00%
6,50%
0,90%
86,00%
30
8
25
30
15
10
5
-2
31
Veenendaal
70.352
Utrecht
36,00%
46,00%
1,50%
0,80%
85,00%
29
8
28
30
15
10
5
-5
32
Súdwest-Fryslân
90.534
Friesland
22,25%
40,40%
5,82%
1,04%
87,83%
29
8
17
30
15
10
5
5
33
Houten
50.945
Utrecht
42,00%
43,00%
6,80%
4,00%
103,00%
30
8
33
30
15
10
3
-9
34
Meierijstad
84.711
Noord-Brabant
41,00%
38,00%
19,00%
3,89%
90,00%
27
8
32
30
15
10
5
-11
35
Heerenveen
51.863
Friesland
30,40%
35,20%
7,50%
3,60%
88,00%
26
8
24
30
15
10
5
-3
36
Hilversum
94.393
Noord-Holland
25,00%
52,00%
0,00%
3,60%
98,00%
28
8
20
30
15
10
3
2
37
Dijk en Waard
90.747
Noord-Holland
34,00%
30,00%
2,00%
0,00%
92,00%
30
8
27
30
15
6
5
-3
38
Katwijk
67.089
Zuid-Holland
28,00%
71,00%
5,10%
1,10%
100,00%
27
8
22
30
15
10
3
-1
39
Bergen op Zoom
70.194
Noord-Brabant
23,50%
46,80%
5,40%
3,60%
103,60%
27
8
19
30
15
10
3
2
40
Woerden
53.976
Utrecht
27,00%
89,00%
4,00%
2,60%
118,00%
28
8
21
30
15
10
1
1
41
Smallingerland
57.084
Friesland
28,00%
69,00%
2,00%
5,00%
95,00%
25
8
22
30
15
10
3
-2
42
Hengelo
83.655
Overijssel
20,70%
37,90%
10,10%
2,60%
85,80%
21
8
16
30
15
10
5
-
43
Lelystad *
84.713
Flevoland
32,00%
-18,00%
-14,80%
1,10%
117,50%
26
8
25
30
15
10
1
-5
44
Barneveld
63.152
Gelderland
35,30%
99,50%
25,80%
6,30%
94,60%
35
8
27
23
10
10
5
-
45
Gouda
76.514
Zuid-Holland
24,40%
69,10%
5,00%
1,20%
123,60%
24
7
19
30
15
10
1
-
46
Vijfheerenlanden
62.554
Utrecht
25,97%
57,63%
-4,00%
2,30%
110,80%
23
7
20
30
15
10
1
-2
47
Utrechtse Heuvelrug
50.945
Utrecht
25,90%
56,50%
0,50%
5,80%
123,50%
23
7
20
30
15
10
1
-2
48
Nissewaard
88.341
Zuid-Holland
29,41%
20,64%
2,40%
-0,20%
96,00%
29
7
23
30
15
3
3
-
49
Sittard-Geleen
92.491
Limburg
22,10%
72,60%
0,20%
2,00%
98,00%
20
7
17
30
15
10
3
-2
50
Schiedam
82.232
Zuid-Holland
26,50%
97,30%
6,90%
6,00%
100,50%
26
7
21
25
15
10
3
-1
Provincie
Inwonersaantallen
26
Gemeente
Gestegen/gedaald/ gelijk gebleven
Opbouw cijfer
Ranking
Ratioanalyse jaarrekening 2024
Klik hier voo r uitgebreide begrotingsanalyse
FINANCIËLE BENCHMARK NEDERLANDSE GEMEENTEN VAN BDO Ranking 51 - 64 | Groottecategorie 50.000 - 100.000
Ratioanalyse jaarrekening 2024
Solvabiliteitsratio
Nettoschuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
Grondexploitatie
Structurele exploitatieruimte
Belastingcapaciteit
Solvabiliteitsratio gecorrigeerd voor begrotingssaldi 2025 t/m 2029
Rapportcijfer 2024
Solvabiliteitsratio
Nettoschuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
Grondexploitatie
Structurele exploitatieruimte
Belastingcapaciteit
Correctie solvabiliteit op basis van begrotingsanalyse
Voorne aan Zee
74.527
Zuid-Holland
31,80%
89,80%
5,90%
-3,30%
95,90%
28
7
25
30
15
3
3
-3
52
Purmerend
95.912
Noord-Holland
21,10%
84,90%
8,10%
2,90%
94,50%
15
7
16
30
15
10
5
-5
53
Den Helder
56.662
Noord-Holland
19,00%
51,00%
3,00%
0,00%
91,00%
18
7
15
30
15
6
5
-1
54
Gooise Meren
61.003
Noord-Holland
19,00%
54,40%
1,90%
1,20%
117,20%
16
7
15
30
15
10
1
-2
55
=
Stichtse Vecht
66.130
Utrecht
19,00%
75,00%
1,19%
0,24%
109,79%
16
7
15
30
15
10
1
-2
56
Altena
58.726
Noord-Brabant
26,71%
68,98%
3,35%
-1,94%
97,31%
22
7
21
30
15
3
3
-4
57
Vlaardingen
77.260
Zuid-Holland
19,10%
69,70%
9,90%
-0,50%
97,10%
22
7
15
30
15
3
3
2
58
Westerkwartier
64.841
Groningen
27,20%
52,10%
2,20%
3,50%
102,70%
13
7
21
30
15
10
3
-11
59
Heerlen
87.522
Limburg
10,20%
72,90%
0,50%
0,60%
87,60%
9
7
8
30
15
10
5
-1
60
Roosendaal
77.721
Noord-Brabant
26,00%
43,00%
14,00%
-4,00%
96,00%
20
7
20
30
15
3
3
-5
61
Midden-Groningen
61.387
Groningen
15,60%
39,40%
0,60%
1,50%
102,20%
11
7
13
30
15
10
3
-4
62
Velsen
70.026
Noord-Holland
23,21%
49,79%
0,00%
-2,70%
89,72%
15
6
18
30
15
3
5
-6
63
Rijswijk
60.717
Zuid-Holland
20,60%
97,80%
37,80%
-0,50%
101,00%
20
5
16
24
5
3
3
-1
64
Kampen
56.547
Overijssel
20,00%
139,00%
0,25%
3,10%
72,00%
18
5
16
1
15
10
5
-2
Gemeente * Dit betreft een Artikel 12-gemeente.
Provincie
51
Inwonersaantallen
Gestegen/gedaald/ gelijk gebleven
Opbouw cijfer
Ranking
Begrotingsanalyse
Klik hier voo r uitgebreide begrotingsanalyse
FINANCIËLE PERFORMANCE
Gemeenten met 25.000-50.000 inwoners KENGETALLEN Solvabiliteit Nettoschuldquote Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit (BEGROTE) RESULTATEN RANKING
25.000-50.000 INWONERS 4
De koplopers in deze gemeenten categorie scoren een 10
Financieel gezond
Financieel zwak
Resultaten 2024 111 van de 134 gemeenten in deze categorie hadden in 2024 een totaal overschot van € 756 miljoen In 2023 waren dat nog 112 gemeenten met een totaal overschot van € 687 miljoen.
Ranking 2026 De categorie gemeenten met 25.000-50.000 inwoners telt 134 gemeenten met in totaal 4.788.030 inwoners (26% van de totale Nederlandse bevolking). Gemiddeld scoren ze in deze ranking een 8,7. Dat is iets hoger dan het landelijke gemiddelde van 8,4.
Overschot (in miljoenen)
Financieel gezond
Overschot (in miljoenen) <5 5 - < 10 10 - < 25 25 - < 50 50 - < 75
De laagst scorende gemeente is Eijsden-Margraten met een 5,4
Begroting 2025-2029 De gezamenlijke gemeenten in deze categorie verwachten in 2026 een tekort van € 87 miljoen. Het jaar daarna verwachten ze een overschot van € 26 miljoen.
Financieel zwak
75 - < 100 > 100
Tekort (in miljoenen)
Tekort (in miljoenen)
Overschot (in miljoenen)
<5
<5
5 - < 10
5 - < 10
10 - < 25
10 - < 25
25 - < 50
25 - < 50
50 - < 75
50 - < 75
75 - < 100
75 - < 100
> 100
> 100
Tek (in m
44 BDO-BENCHMARK NEDERLANDSE GEMEENTEN 2026
FINANCIËLE PERFORMANCE GEMEENTEN 25.000-50.000 INWONERS
‘Bij ongewijzigd beleid neemt het vermogen bij 85 gemeenten in deze categorie de komende vijf jaar af’
In dit hoofdstuk gaan we in op de vijf kengetallen en de begrotingen 2025-2029 die gezamenlijk leiden tot de BDO-ranking per gemeente. Daarnaast analyseren we de resultaten over 2024. In dit geval doen we dat voor de categorie met 25.000 tot 50.000 inwoners. Resultaten 2024 en begrote resultaten Bij de gemeenten van 25.000 tot 50.000 inwoners is een vergelijkbaar patroon zichtbaar als in de middelgrote categorie: het aantal gemeenten met een overschot daalt licht, maar de totale overschotten nemen juist toe. 111 van de in totaal 134 gemeenten in deze categorie hadden in 2024 een overschot van € 756 miljoen. In 2023 waren dat nog 112 gemeenten met een totaal overschot van € 686 miljoen. Ook zien we dat 85 gemeenten in deze categorie er in de komende vijf jaar bij ongewijzigd beleid in vermogen op achteruit gaan. Deze afname kan deels het gevolg zijn van een bewuste inzet van bestemmingsreserves. Bij gemeenten in deze inwonerscategorie bedraagt de algemene reserve ongeveer 39% van het eigen vermogen. Gemiddeld teren gemeenten Kengetallen in deze categorie 3% in toegelicht op hun eigen vermogen
in de komende vijf jaar. Alle gemeenten samen in deze categorie verwachten in 2025 een tekort van € 19 miljoen. Het jaar daarna verwachten ze overigens een tekort van € 87 miljoen. In 2027 slaat het tekort om in een overschot van € 27 miljoen. Een jaar later, in 2028, verwachten deze gemeenten dan weer een tekort van € 150 miljoen en in 2029 ten slotte een tekort van € 98 miljoen. Veel gemeenten in deze categorie hebben in hun meerjarenbegroting aanzienlijke tekorten opgenomen, terwijl een groot deel al maatregelen heeft genomen. Voor 35 gemeenten in deze categorie hebben wij dit nader geanalyseerd. Daaruit blijkt dat 20 gemeenten voor 2026 al maatregelen hebben getroffen om het tekort te beperken, zoals ombuigingen, het verhogen van inkomsten of financieel-technische ingrepen. Voor 2027 geldt dat 8 gemeenten deze maatregelen continueren of zelfs intensiveren. Vooral in 2028, wanneer incidentele rijksmiddelen wegvallen, lopen de tekorten verder op. In de praktijk vallen deze tekorten tot nu toe vaak mee, doordat investeringen worden vertraagd en de uitvoeringscapaciteit tekortschiet, waardoor geplande uitgaven niet of pas later tot realisatie komen. Solvabiliteit Van alle categorieën gemeenten hebben de gemeenten met 25.000 tot 50.000 inwoners de hoogste solvabiliteit: 41,6%. Dat is net iets meer dan vorig jaar (41,0%) en bijna 5,0% meer dan de grootste gemeenten.
Klik op de grafiek voor meer categorieën
S Grafiek olvabiliteit Nederlandse gemeenten, gemiddeld en naar groottecategorie Solvabiliteit Nederlandse gemeenten, (2010–2024) gemiddeld en naar groottecategorie 25.000 - 50.000 inwoners
Overige categorieën
50%
40%
30%
20%
’10
’11
’12
25.000 - 50.000
’13
’14
’15
Gemiddeld
’16
’17
’18
’19
’20
’21
’22
’23
’24
45 BDO-BENCHMARK NEDERLANDSE GEMEENTEN 2026
FINANCIËLE PERFORMANCE GEMEENTEN 25.000-50.000 INWONERS
‘Van alle categorieën gemeenten hebben de gemeenten met 25.000 tot 50.000 inwoners de hoogste solvabiliteit: 41,6%’
Nettoschuldquote De nettoschuldquote laat vanaf 2019 een sterke daling laten zien: van 48,2% in 2019 tot 28,3% in 2023. In 2024 zien we een verdere daling naar 26,1%. Dat is de laagste nettoschuldquote van alle categorieën gemeenten. Wel verwachten gemeenten in deze categorie een forse toename van dit kengetal. Dat wordt voor 2026 begroot op 51%. De schuldquote wordt bepaald door de schulden te delen door de baten. We zien al enkele jaren dat gemeenten minder investeren en geen nieuwe financiering aantrekken. De lage schuldquote onderstreept die trend opnieuw. Mogelijk hangt dit samen met de moeilijke uitvoering van taken door personeelstekorten en schaarste aan materialen. De hoogste schuldquote vinden we bij de gemeente Bodegraven-Reeuwijk: 106,1%. Een percentage van boven de 100% betekent dat de schulden van een gemeente hoger zijn dan de jaarlijkse baten. De laagste schuldquote (-69%) wordt gemeten in gemeente Huizen. Grondexploitatie (Grex) Van alle groottecategorieën laten gemeenten in deze groep de laagste grondexploitatieratio zien. Deze daalde bovendien: van 4,8% in 2023 naar 4,1% in 2024, een trend die al sinds 2014 aanhoudt. Met een dalende Grex-ratio verkleinen gemeenten hun financiële risico’s rond grondbezit. Een verdere daling is wel opvallend, gezien de immense bouwopgave waar
Klik op de grafieken voor meer categorieën
Grafiek N ettoschuldquote Nederlandse gemeenten,
G Grafiek rondexploitatie (Grex) Nederlandse gemeenten, gemiddeld en naar groottecategorie (2010–2024) Grondexploitatie (Grex) Nederlandse gemeenten, gemiddeld en naar groottecategorie
gemiddeld en naarNederlandse groottecategorie (2010–2024) Nettoschuldquote gemeenten, gemiddeld en naar groottecategorie 25.000 - 50.000 inwoners
Overige categorieën
25.000 - 50.000 inwoners
100%
40%
80%
30%
60%
20%
40%
10%
20%
’10
’11
’12
25.000 - 50.000
’13
’14
’15
’16
’17
’18
’19
’20
’21
’22
’23
’24
Gemiddeld
Nederland voor staat. Gemeenten willen overigens vaak wel investeren in grondexploitaties, maar stuiten dan op een gebrek aan beschikbare grond of belemmeringen door milieuregels, waardoor bouwplannen moeilijk te realiseren zijn.
0%
’10
’11
’12
25.000 - 50.000
’13
’14
Overige categorieën
’15
Gemiddeld
’16
’17
’18
’19
’20
’21
’22
’23
’24
46 BDO-BENCHMARK NEDERLANDSE GEMEENTEN 2026
FINANCIËLE PERFORMANCE GEMEENTEN 25.000-50.000 INWONERS
‘Gemeenten willen vaak investeren in grondexploitaties, maar stuiten dan op een gebrek aan beschikbare grond of belemmeringen door milieuregels’ Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte van gemeenten in deze categorie bedraagt net als in 2023 3,3%. De meeste gemeenten zitten rond dit gemiddelde. Uitzondering is Nunspeet. Deze gemeente houdt het meeste geld over met een structurele exploitatieruimte van 26,2%. Een gemiddelde structurele exploitatieruimte van 3,3% is overigens aan de hoge kant. Een percentage van 1% is al voldoende, aangezien gemeenten hun middelen ook moeten inzetten ten behoeve van de gemeenschap. Ter nuancering: dit kengetal heet ‘structurele exploitatieruimte’ maar de term ‘structureel’ is niet altijd passend omdat het cijfer sterk kan worden beïnvloed door incidentele overschotten in een bepaald jaar. De structurele exploitatieruimte daalt overigens verder, zo kunnen we opmaken uit de begrotingen van deze categorie gemeenten. Voor 2026 begroten deze gemeenten een structurele exploitatieruimte van slechts 0,9%.
Grafiek S tructurele exploitatieruimte Nederlandse gemeenten,
Grafiek B elastingcapaciteit Nederlandse gemeenten,
gemiddeldexploitatieruimte en naar groottecategorie (2014–2024) Structurele Nederlandse gemeenten, gemiddeld en naar groottecategorie 25.000 - 50.000 inwoners
gemiddeld en naarNederlandse groottecategorie (2014–2024) Belastingcapaciteit gemeenten, gemiddeld en naar groottecategorie
Overige categorieën
25.000 - 50.000 inwoners
Overige categorieën
110%
6% 5% 4% 3%
100% 2% 1% 0% -1%
Belastingcapaciteit Gemeenten in deze categorie hebben een belastingcapaciteit van net iets onder de 100% (99,3%). Dat is vrijwel hetzelfde als in 2023. Dit betekent dat deze gemeenten in 2024 gemiddeld genomen nog enige ruimte hadden om belastingen te verhogen of uit te breiden.
Klik op de grafieken voor meer categorieën
’14
’15
25.000 - 50.000
’16
’17
’18
’19
’20
’21
’22
’23
Gemiddeld
Uitschieter is de gemeente Wassenaar met een belastingcapaciteit van 164%. De laagste belastingcapaciteit vinden we in de gemeente Steenwijkerland (67%). De begrote belastingcapaciteit stijgt in 2026 licht, van 99,3% naar 99,8%.
’24
90% ’14
’15
25.000 - 50.000
’16
’17 Gemiddeld
’18
’19
’20
’21
’22
’23
’24
FINANCIËLE BENCHMARK NEDERLANDSE GEMEENTEN VAN BDO Ranking 1 - 25 | Groottecategorie 25.000 - 50.000
Ratioanalyse jaarrekening 2024
Solvabiliteitsratio
Nettoschuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
Grondexploitatie
Structurele exploitatieruimte
Belastingcapaciteit
Solvabiliteitsratio gecorrigeerd voor begrotingssaldi 2025 t/m 2029
Rapportcijfer 2024
Solvabiliteitsratio
Nettoschuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
Grondexploitatie
Structurele exploitatieruimte
Belastingcapaciteit
Correctie solvabiliteit op basis van begrotingsanalyse
Epe
33.469
Gelderland
74,00%
-24,00%
-0,10%
7,10%
94,00%
70
10
40
30
15
10
5
-
2
=
Bernheze
32.606
Noord-Brabant
67,30%
-18,20%
2,80%
5,20%
81,60%
73
10
40
30
15
10
5
-
3
Tholen
26.942
Zeeland
55,00%
1,00%
15,00%
6,20%
88,00%
54
10
40
30
15
10
5
-
4
Hulst
27.378
Zeeland
55,00%
19,04%
-0,42%
3,75%
92,15%
74
10
40
30
15
10
5
-
5
Best
31.652
Noord-Brabant
62,80%
-18,70%
5,40%
0,50%
90,80%
50
10
40
30
15
10
5
-1
6
Lochem
34.316
Gelderland
58,00%
-6,00%
10,00%
7,00%
87,00%
50
10
40
30
15
10
5
-1
7
Weststellingwerf
26.596
Friesland
48,54%
19,48%
10,51%
5,02%
82,39%
50
10
38
30
15
10
5
1
8
Rijssen-Holten
38.836
Overijssel
53,00%
38,00%
6,00%
1,10%
77,90%
49
10
40
30
15
10
5
-2
9
Brunssum
27.534
Limburg
52,60%
1,30%
0,30%
0,10%
92,90%
49
10
40
30
15
10
5
-2
10
Huizen
41.196
Noord-Holland
65,00%
-69,00%
1,00%
5,00%
97,00%
57
10
40
30
15
10
3
-
11
Beekdaelen
35.824
Limburg
58,43%
-4,92%
3,62%
8,24%
104,86%
57
10
40
30
15
10
3
-
12
Leusden
31.911
Utrecht
55,00%
1,00%
-1,00%
1,80%
95,00%
52
10
40
30
15
10
3
-
13
Berkelland
43.917
Gelderland
53,39%
10,04%
1,05%
3,72%
98,87%
53
10
40
30
15
10
3
-
14
Goes
40.120
Zeeland
39,00%
55,00%
5,00%
1,10%
104,00%
65
10
31
30
15
10
3
9
15
Opsterland
30.012
Friesland
43,90%
9,30%
0,70%
5,30%
81,30%
48
10
35
30
15
10
5
3
16
Wijchen
41.836
Gelderland
56,00%
-23,00%
-1,00%
5,40%
97,00%
50
10
40
30
15
10
3
-1
17
Heusden
46.365
Noord-Brabant
37,30%
35,10%
16,90%
2,70%
90,90%
47
10
29
30
15
10
5
8
18
Ridderkerk
47.999
Zuid-Holland
53,20%
15,40%
-1,40%
6,50%
96,30%
49
10
40
30
15
10
3
-2
19
Wierden
25.342
Overijssel
49,40%
-4,40%
-4,80%
1,50%
97,40%
49
10
38
30
15
10
3
-
20
Berg en Dal
35.558
Gelderland
54,00%
8,00%
0,00%
3,20%
91,00%
46
10
40
30
15
10
5
-4
21
Moerdijk
38.273
Noord-Brabant
48,00%
13,00%
2,00%
1,00%
87,00%
46
10
38
30
15
10
5
-2
22
Heemstede
27.638
Noord-Holland
60,40%
-2,40%
0,00%
1,60%
143,00%
55
10
40
30
15
10
1
-
23
Molenlanden
45.363
Zuid-Holland
59,90%
10,20%
1,40%
3,80%
106,20%
59
10
40
30
15
10
1
-
24
Schagen
48.378
Noord-Holland
59,25%
6,60%
-2,56%
14,36%
112,00%
62
10
40
30
15
10
1
-
25
Aalsmeer
33.250
Noord-Holland
57,80%
-4,40%
2,30%
9,50%
109,60%
57
10
40
30
15
10
1
-
Provincie
Inwonersaantallen
1
Gemeente
Gestegen/gedaald/ gelijk gebleven*
Opbouw cijfer
Ranking
Begrotingsanalyse
Klik hier voo r uitgebreide begrotingsanalyse
* Om een juiste onderlinge vergelijking mogelijk te maken, zijn de cijfers voor de publicatiejaren 2024 en 2025 herrekend volgens de verfijnde systematiek die vanaf 2026 van kracht is.
FINANCIËLE BENCHMARK NEDERLANDSE GEMEENTEN VAN BDO Ranking 26 - 50 | Groottecategorie 25.000 - 50.000
Ratioanalyse jaarrekening 2024
Solvabiliteitsratio
Nettoschuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
Grondexploitatie
Structurele exploitatieruimte
Belastingcapaciteit
Solvabiliteitsratio gecorrigeerd voor begrotingssaldi 2025 t/m 2029
Rapportcijfer 2024
Solvabiliteitsratio
Nettoschuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
Grondexploitatie
Structurele exploitatieruimte
Belastingcapaciteit
Correctie solvabiliteit op basis van begrotingsanalyse
Westerwolde
27.421
Groningen
54,00%
2,00%
0,00%
2,00%
116,00%
54
10
40
30
15
10
1
-
27
Zaltbommel
30.412
Gelderland
53,80%
21,20%
9,70%
3,30%
112,80%
59
10
40
30
15
10
1
-
28
Nieuwkoop
29.521
Zuid-Holland
53,16%
5,76%
5,82%
4,74%
115,60%
54
10
40
30
15
10
1
-
29
Aa en Hunze
25.935
Drenthe
53,00%
0,00%
2,00%
0,00%
74,00%
57
10
40
30
15
6
5
-
30
Sint-Michielsgestel
30.176
Noord-Brabant
47,73%
-12,48%
-1,77%
8,22%
107,85%
52
10
38
30
15
10
1
2
31
Bronckhorst
36.012
Gelderland
62,19%
-13,12%
1,78%
6,82%
100,00%
48
10
40
30
15
10
3
-2
32
Beverwijk
43.040
Noord-Holland
41,00%
1,00%
-1,00%
3,00%
94,00%
45
10
32
30
15
10
5
3
33
Uithoorn
32.115
Noord-Holland
46,00%
33,00%
4,00%
1,00%
107,00%
50
10
36
30
15
10
1
3
34
Gorinchem
38.842
Zuid-Holland
47,00%
49,00%
28,00%
5,90%
94,00%
52
10
37
30
10
10
5
3
35
Medemblik
45.934
Noord-Holland
55,00%
-13,00%
4,00%
4,00%
103,00%
47
9
40
30
15
10
3
-3
36
Wageningen
42.790
Gelderland
47,80%
8,30%
0,60%
9,10%
95,10%
47
9
38
30
15
10
3
-1
37
Dinkelland
26.728
Overijssel
53,60%
10,10%
1,20%
2,60%
88,30%
44
9
40
30
15
10
5
-5
38
Teylingen
38.411
Zuid-Holland
54,70%
1,10%
4,20%
2,40%
105,70%
49
9
40
30
15
10
1
-2
39
Sliedrecht
26.601
Zuid-Holland
44,00%
20,00%
5,00%
7,00%
95,00%
45
9
35
30
15
10
3
1
40
Boxtel
34.241
Noord-Brabant
42,30%
-2,71%
5,44%
11,00%
98,99%
45
9
33
30
15
10
3
2
41
Leudal
36.108
Limburg
56,00%
6,00%
1,00%
18,00%
82,00%
42
9
40
30
15
10
5
-7
42
Stadskanaal
32.038
Groningen
47,00%
14,00%
0,30%
5,90%
82,00%
42
9
37
30
15
10
5
-4
43
Echt-Susteren
32.269
Limburg
44,45%
29,07%
2,06%
0,23%
93,16%
42
9
35
30
15
10
5
-2
44
Borger-Odoorn
26.049
Drenthe
42,00%
20,00%
1,00%
0,00%
105,00%
49
9
33
30
15
6
3
5
45
Steenwijkerland
45.716
Overijssel
34,00%
29,00%
3,00%
5,60%
67,00%
41
9
27
30
15
10
5
5
46
Bergen (NH.)
29.722
Noord-Holland
37,00%
35,00%
0,00%
6,00%
119,00%
46
9
29
30
15
10
1
7
47
Hof van Twente
35.660
Overijssel
58,40%
8,40%
0,80%
4,90%
104,00%
43
9
40
30
15
10
3
-6
48
Oldenzaal
32.021
Overijssel
52,00%
21,00%
1,00%
0,00%
99,00%
48
9
40
30
15
6
3
-2
49
Raalte
38.623
Overijssel
51,00%
14,00%
2,00%
0,61%
88,00%
40
9
40
30
15
10
5
-9
50
Nunspeet
29.393
Gelderland
51,70%
12,70%
21,60%
26,20%
86,00%
46
9
40
30
10
10
5
-4
Provincie
Inwonersaantallen
26
Gemeente
Gestegen/gedaald/ gelijk gebleven
Opbouw cijfer
Ranking
Begrotingsanalyse
Klik hier voo r uitgebreide begrotingsanalyse
FINANCIËLE BENCHMARK NEDERLANDSE GEMEENTEN VAN BDO Ranking 51 - 75 | Groottecategorie 25.000 - 50.000
Ratioanalyse jaarrekening 2024
Gemeente
Inwonersaantallen
Solvabiliteitsratio
Nettoschuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
Grondexploitatie
Structurele exploitatieruimte
Belastingcapaciteit
Solvabiliteitsratio gecorrigeerd voor begrotingssaldi 2025 t/m 2029
Rapportcijfer 2024
Solvabiliteitsratio
Nettoschuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
Grondexploitatie
Structurele exploitatieruimte
Belastingcapaciteit
Correctie solvabiliteit op basis van begrotingsanalyse
51
Maassluis
36.436
Zuid-Holland
45,90%
22,60%
0,40%
5,40%
97,00%
42
9
36
30
15
10
3
-3
52
Midden-Drenthe
34.021
Drenthe
47,10%
20,40%
3,00%
4,00%
81,00%
39
9
37
30
15
10
5
-6
53
Ooststellingwerf
25.925
Friesland
39,00%
15,00%
2,00%
3,00%
85,00%
39
9
31
30
15
10
5
-
54
Krimpen aan den IJssel
29.793
Zuid-Holland
44,91%
15,34%
0,78%
3,00%
115,86%
44
9
35
30
15
10
1
-1
55
Buren
27.978
Gelderland
43,60%
-7,91%
7,04%
0,21%
130,51%
44
9
35
30
15
10
1
-
56
Voorschoten
25.900
Zuid-Holland
41,00%
17,00%
5,00%
2,70%
156,60%
44
9
32
30
15
10
1
2
57
Dronten
44.856
Flevoland
50,00%
-39,00%
0,00%
5,60%
92,00%
38
9
39
30
15
10
5
-9
58
Noordwijk
45.929
Zuid-Holland
50,40%
29,70%
11,60%
5,50%
112,90%
43
9
39
30
15
10
1
-5
59
Wassenaar
27.525
Zuid-Holland
64,00%
-16,00%
0,00%
-2,70%
164,00%
60
9
40
30
15
3
1
-
60
Veendam
27.687
Groningen
62,70%
-6,50%
9,30%
-0,40%
112,00%
65
9
40
30
15
3
1
-
61
Schouwen-Duiveland
34.412
Zeeland
37,50%
16,90%
1,60%
1,80%
106,90%
42
9
30
30
15
10
1
3
62
Beuningen
26.749
Gelderland
32,00%
11,00%
12,00%
1,40%
96,00%
39
9
25
30
15
10
3
5
63
Ermelo
28.131
Gelderland
44,00%
19,00%
0,00%
1,00%
116,00%
41
9
35
30
15
10
1
-2
64
Drimmelen
28.295
Noord-Brabant
42,00%
32,00%
-1,00%
1,00%
89,00%
36
9
33
30
15
10
5
-5
65
Diemen
33.228
Noord-Holland
42,00%
32,00%
-11,00%
9,89%
108,00%
41
9
33
30
15
10
1
-1
66
Zutphen
49.028
Gelderland
38,00%
34,00%
-1,00%
11,00%
92,00%
36
9
30
30
15
10
5
-2
67
Oost Gelre
30.048
Gelderland
36,00%
57,00%
3,00%
5,63%
69,00%
36
9
28
30
15
10
5
-
68
Heemskerk
39.380
Noord-Holland
54,10%
16,70%
1,20%
-0,50%
99,30%
47
9
40
30
15
3
3
-3
69
Tytsjerksteradiel
32.821
Friesland
49,27%
4,80%
0,70%
3,54%
92,30%
35
9
38
30
15
10
5
-11
70
Papendrecht
32.299
Zuid-Holland
47,80%
31,40%
0,00%
-0,40%
84,20%
44
9
38
30
15
3
5
-3
71
Dalfsen
30.047
Overijssel
47,00%
11,00%
16,00%
2,53%
92,00%
35
9
37
30
15
10
5
-9
72
Castricum
36.618
Noord-Holland
41,00%
19,00%
5,00%
7,00%
94,00%
35
9
32
30
15
10
5
-5
73
Peel en Maas
45.881
Limburg
33,00%
64,00%
0,00%
6,00%
78,00%
35
9
26
30
15
10
5
2
74
Waddinxveen
35.031
Zuid-Holland
47,00%
36,00%
9,00%
5,30%
100,00%
37
9
37
30
15
10
3
-8
75
Etten-Leur
45.457
Noord-Brabant
30,00%
49,00%
10,00%
4,00%
79,00%
34
9
24
30
15
10
5
3
Provincie
Gestegen/gedaald/ gelijk gebleven
Opbouw cijfer
Ranking
Begrotingsanalyse
Klik hier voo r uitgebreide begrotingsanalyse
FINANCIËLE BENCHMARK NEDERLANDSE GEMEENTEN VAN BDO Ranking 76 - 100 | Groottecategorie 25.000 - 50.000
Ratioanalyse jaarrekening 2024
Solvabiliteitsratio
Nettoschuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
Grondexploitatie
Structurele exploitatieruimte
Belastingcapaciteit
Solvabiliteitsratio gecorrigeerd voor begrotingssaldi 2025 t/m 2029
Rapportcijfer 2024
Solvabiliteitsratio
Nettoschuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
Grondexploitatie
Structurele exploitatieruimte
Belastingcapaciteit
Correctie solvabiliteit op basis van begrotingsanalyse
Gilze en Rijen
28.531
Noord-Brabant
29,00%
36,00%
13,00%
3,00%
77,00%
34
9
23
30
15
10
5
4
77
Leiderdorp
27.751
Zuid-Holland
45,00%
12,60%
0,00%
7,60%
130,30%
39
9
35
30
15
10
1
-5
78
Kaag en Braassem
29.316
Zuid-Holland
44,00%
31,00%
-1,00%
8,00%
115,00%
39
9
35
30
15
10
1
-4
79
Oldambt
39.586
Groningen
33,50%
11,70%
-0,30%
2,40%
89,50%
33
9
27
30
15
10
5
-1
80
Tynaarlo
35.011
Drenthe
57,00%
20,00%
7,00%
3,33%
80,00%
32
9
40
30
15
10
5
-15
81
Meppel
36.271
Drenthe
28,00%
40,00%
17,00%
7,80%
83,00%
32
9
22
30
15
10
5
3
82
Deurne
33.387
Noord-Brabant
38,00%
19,00%
8,00%
3,00%
107,00%
37
9
30
30
15
10
1
-1
83
Renkum
31.490
Gelderland
28,70%
12,80%
1,60%
1,90%
124,90%
37
9
23
30
15
10
1
6
84
Twenterand
34.113
Overijssel
54,32%
0,13%
0,69%
4,06%
98,31%
34
8
40
30
15
10
3
-13
85
Winterswijk
29.232
Gelderland
38,60%
48,84%
5,80%
3,23%
91,00%
31
8
31
30
15
10
5
-6
86
Waadhoeke
46.857
Friesland
38,00%
-3,00%
10,00%
-1,00%
98,00%
42
8
30
30
15
3
3
3
87
Horst aan de Maas
44.242
Limburg
37,00%
18,00%
-3,00%
2,00%
97,00%
33
8
29
30
15
10
3
-3
88
Aalten
27.466
Gelderland
44,20%
12,80%
0,70%
-2,40%
68,30%
39
8
35
30
15
3
5
-4
89
Albrandswaard
26.707
Zuid-Holland
42,00%
29,00%
3,00%
0,30%
124,00%
35
8
33
30
15
10
1
-5
90
Vlissingen *
45.755
Zeeland
24,00%
28,00%
10,00%
0,00%
107,00%
40
8
19
30
15
6
1
13
91
Achtkarspelen
28.200
Friesland
35,72%
27,35%
0,18%
2,68%
95,32%
32
8
28
30
15
10
3
-3
92
Venray
44.807
Limburg
40,00%
38,00%
0,00%
3,00%
88,00%
29
8
31
30
15
10
5
-9
93
Edam-Volendam
37.140
Noord-Holland
38,10%
54,70%
5,60%
1,90%
87,40%
29
8
30
30
15
10
5
-7
94
Oegstgeest
26.058
Zuid-Holland
34,30%
39,40%
-0,80%
8,20%
151,10%
34
8
27
30
15
10
1
-
95
Hollands Kroon
49.982
Noord-Holland
32,60%
56,50%
2,00%
4,30%
93,00%
29
8
26
30
15
10
5
-3
96
Nijkerk
45.720
Gelderland
41,00%
52,00%
29,00%
0,94%
80,00%
35
8
32
30
10
10
5
-5
97
Het Hogeland
48.178
Groningen
36,00%
28,00%
-2,00%
5,00%
102,00%
31
8
28
30
15
10
3
-4
98
Lingewaard
47.684
Gelderland
33,00%
28,00%
-0,65%
1,67%
104,40%
31
8
26
30
15
10
3
-2
99
Valkenswaard
31.955
Noord-Brabant
38,00%
45,00%
1,00%
3,00%
89,00%
28
8
30
30
15
10
5
-8
100
Maasdriel
26.289
Gelderland
34,60%
50,30%
8,00%
-2,90%
101,00%
39
8
27
30
15
3
3
3
Provincie
Inwonersaantallen
76
Gemeente
Gestegen/gedaald/ gelijk gebleven
Opbouw cijfer
Ranking
Begrotingsanalyse
Klik hier voo r uitgebreide begrotingsanalyse
FINANCIËLE BENCHMARK NEDERLANDSE GEMEENTEN VAN BDO Ranking 101 - 125 | Groottecategorie 25.000 - 50.000
Ratioanalyse jaarrekening 2024
Solvabiliteitsratio
Nettoschuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
Grondexploitatie
Structurele exploitatieruimte
Belastingcapaciteit
Solvabiliteitsratio gecorrigeerd voor begrotingssaldi 2025 t/m 2029
Rapportcijfer 2024
Solvabiliteitsratio
Nettoschuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
Grondexploitatie
Structurele exploitatieruimte
Belastingcapaciteit
Correctie solvabiliteit op basis van begrotingsanalyse
Hellendoorn
36.213
Overijssel
29,90%
38,40%
0,50%
3,10%
92,50%
27
8
24
30
15
10
5
-2
102
Veldhoven
47.601
Noord-Brabant
31,00%
61,00%
27,00%
8,00%
91,00%
33
8
24
30
10
10
5
2
103
Soest
47.999
Utrecht
47,00%
16,00%
5,00%
4,45%
95,00%
29
8
37
30
15
10
3
-14
104
Landgraaf
36.839
Limburg
33,50%
35,20%
3,50%
4,32%
100,00%
29
8
27
30
15
10
3
-4
105
Noordenveld
31.751
Drenthe
26,00%
65,00%
4,00%
3,00%
97,00%
29
8
20
30
15
10
3
2
106
Halderberge
31.347
Noord-Brabant
22,08%
72,68%
2,82%
2,21%
95,66%
28
8
17
30
15
10
3
5
107
Tiel
42.575
Gelderland
30,00%
47,00%
0,00%
5,67%
108,00%
30
8
24
30
15
10
1
-
108
IJsselstein
33.339
Utrecht
25,70%
1,80%
0,20%
3,10%
110,40%
29
8
20
30
15
10
1
2
109
Voorst
25.567
Gelderland
24,50%
70,20%
11,80%
0,50%
102,00%
26
8
20
30
15
10
3
1
110
Gemert-Bakel
31.541
Noord-Brabant
32,00%
34,00%
13,00%
8,00%
107,00%
28
8
25
30
15
10
1
-3
111
Oisterwijk
33.108
Noord-Brabant
30,00%
37,00%
4,00%
2,80%
106,00%
28
8
24
30
15
10
1
-2
112
Culemborg
30.281
Gelderland
27,00%
43,00%
2,56%
3,59%
109,66%
28
8
21
30
15
10
1
1
113
Hendrik-Ido-Ambacht
32.859
Zuid-Holland
33,00%
63,00%
37,00%
5,00%
98,00%
38
8
26
30
5
10
3
4
114
Oude IJsselstreek
39.499
Gelderland
22,50%
70,50%
4,00%
0,30%
94,20%
22
8
18
30
15
10
5
-1
115
Vught
33.010
Noord-Brabant
36,00%
68,00%
-1,00%
-0,30%
107,00%
36
8
28
30
15
3
1
-
116
Coevorden
35.860
Drenthe
42,00%
35,00%
4,00%
-9,00%
104,00%
33
8
33
30
15
3
3
-7
117
Montferland
36.996
Gelderland
34,00%
47,00%
0,10%
-2,70%
101,00%
33
8
27
30
15
3
3
-1
118
Baarn
25.184
Utrecht
28,95%
27,39%
0,00%
3,98%
126,91%
25
8
23
30
15
10
1
-3
119
Neder-Betuwe
25.781
Gelderland
43,00%
30,00%
2,00%
-9,00%
110,00%
33
7
34
30
15
3
1
-8
120
Dongen
27.495
Noord-Brabant
23,00%
55,00%
10,60%
2,60%
95,00%
21
7
18
30
15
10
3
-2
121
=
Kerkrade
45.490
Limburg
22,40%
58,50%
0,60%
1,00%
102,50%
21
7
17
30
15
10
3
-1
122
Bodegraven-Reeuwijk
37.209
Zuid-Holland
22,60%
106,10%
-1,60%
9,90%
140,40%
37
7
18
18
15
10
1
11
123
De Bilt
43.792
Utrecht
20,30%
56,80%
0,70%
1,60%
111,90%
22
7
16
30
15
10
1
2
124
Eemsdelta
44.795
Groningen
15,90%
38,10%
1,10%
2,57%
95,90%
18
7
13
30
15
10
3
2
125
Noardeast-Fryslân
45.864
Friesland
27,00%
34,00%
3,00%
-7,00%
87,00%
24
7
21
30
15
3
5
-2
Provincie
Inwonersaantallen
101
Gemeente
Gestegen/gedaald/ gelijk gebleven
Opbouw cijfer
Ranking
Begrotingsanalyse
Klik hier voo r uitgebreide begrotingsanalyse
FINANCIËLE BENCHMARK NEDERLANDSE GEMEENTEN VAN BDO Ranking 126 - 134 | Groottecategorie 25.000 - 50.000
Begrotingsanalyse
Solvabiliteitsratio
Nettoschuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
Grondexploitatie
Structurele exploitatieruimte
Belastingcapaciteit
Solvabiliteitsratio gecorrigeerd voor begrotingssaldi 2025 t/m 2029
Rapportcijfer 2024
Solvabiliteitsratio
Nettoschuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
Grondexploitatie
Structurele exploitatieruimte
Belastingcapaciteit
Correctie solvabiliteit op basis van begrotingsanalyse
Overbetuwe
48.945
Gelderland
26,10%
66,70%
2,40%
-0,50%
73,30%
24
7
20
30
15
3
5
-2
127
Zevenaar
45.215
Gelderland
27,40%
60,50%
16,90%
-1,70%
88,40%
23
7
21
30
15
3
5
-3
128
Rheden
43.782
Gelderland
14,00%
71,00%
-2,00%
1,60%
92,00%
14
7
11
30
15
10
5
-
129
Geldrop-Mierlo
40.754
Noord-Brabant
25,00%
70,00%
20,00%
0,00%
74,00%
24
7
20
30
10
6
5
-1
130
Zwijndrecht
44.669
Zuid-Holland
22,10%
94,40%
0,60%
0,30%
107,80%
20
7
17
27
15
10
1
-2
131
Barendrecht
48.550
Zuid-Holland
22,40%
83,10%
0,20%
-3,40%
113,00%
25
7
17
30
15
3
1
2
132
Zuidplas
48.726
Zuid-Holland
22,40%
82,20%
2,00%
-3,30%
105,00%
19
7
17
30
15
3
3
-2
133
De Ronde Venen
45.921
Utrecht
16,00%
67,00%
0,00%
-2,00%
100,00%
17
6
13
30
15
3
3
1
134
Eijsden-Margraten
26.181
Limburg
16,00%
102,00%
0,00%
0,00%
115,00%
13
5
13
21
15
6
1
-2
Gemeente * Dit betreft een Artikel 12-gemeente.
Provincie
126
Inwonersaantallen
Gestegen/gedaald/ gelijk gebleven
Opbouw cijfer
Ranking
Ratioanalyse jaarrekening 2024
Klik hier voo r uitgebreide begrotingsanalyse
FINANCIËLE PERFORMANCE
Gemeenten met < 25.000 inwoners KENGETALLEN Solvabiliteit Nettoschuldquote Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit (BEGROTE) RESULTATEN RANKING
< 25.000 INWONERS Financieel gezond
Overschot (in miljoenen)
Overschot (in miljoenen)
Tekort (in miljoenen)
Overschot (in miljoenen)
<5
<5
5 - < 10
5 - < 10
10 - < 25
10 - < 25
25 - < 50
25 - < 50
50 - < 75
50 - < 75
75 - < 100
75 - < 100
> 100
> 100
Tekort (in miljoenen)
De laagst scorende gemeente is Urk met een 3,9
Financieel zwak
10
Tekort (in miljoenen)
De koplopers in deze gemeenten categorie scoren een 10
<5 5 - < 10 10 - < 25 25 - < 50 50 - < 75 75 - < 100 > 100
Financieel gezond
Resultaten 2024 86 van de 113 gemeenten lieten een overschot zien van in totaal € 317 miljoen, in 2023 waren dat 84 gemeenten met een totaal overschot van € 374 miljoen.
Begroting 2025-2029 De gemeenten in deze categorie verwachten een totaal tekort in 2026 van € 61 miljoen. In 2027 is dit afgenomen naar € 34 miljoen. Daarna neemt het tekort weer toe tot € 77 miljoen in 2028 en naar € 45 miljoen in 2029.
Ranking 2026 De categorie gemeenten met < 25.000 inwoners telt 113 gemeenten met in totaal 1.962.383 inwoners (11% van de totale Nederlandse bevolking). Gemiddeld scoren ze in deze ranking een 8,2. Dat is iets lager dan het landelijke gemiddelde van 8,4.
Financieel zwak
55 BDO-BENCHMARK NEDERLANDSE GEMEENTEN 2026
FINANCIËLE PERFORMANCE GEMEENTEN < 25.000 INWONERS
‘Gemiddeld teren de gemeenten in deze categorie – de komende vijf jaar – 7% op hun eigen vermogen in’ In dit hoofdstuk gaan we in op de vijf kengetallen en de begrotingen 2025-2029 die gezamenlijk leiden tot de BDO-ranking per gemeente. Daarnaast analyseren we de resultaten over 2024. In dit geval doen we dat voor de categorie tot 25.000 inwoners. Resultaten 2024 en begrote resultaten Bij de gemeenten met minder dan 25.000 inwoners ontstaat een beeld dat sterk lijkt op dat van de grotere categorieën, maar dan in meer uitgesproken vorm. Ook hier laten de meeste gemeenten in 2024 overschotten zien, terwijl zij voor de komende jaren juist forse tekorten ramen. Van de 113 gemeenten in deze categorie lieten in 2023 82 een overschot zien van in totaal € 311 miljoen. Het jaar daarvoor waren dat nog 84 gemeenten met een totaal overschot van € 381 miljoen. Verder valt op dat ruim 71% van de gemeenten in deze categorie er in de komende vijf jaar in vermogen op achteruitgaat als er geen maatregelen worden getroffen. Gemiddeld teren de gemeenten in deze categorie 7% in op hun eigen vermogen in de komende vijf jaar. Dit kan deels het gevolg zijn van een bewuste inzet van bestemmingsreserves; daarmee neemt het eigen vermogen immers ook af.
Grafiek S olvabiliteit Nederlandse gemeenten,
N Grafiek ettoschuldquote Nederlandse gemeenten, gemiddeld en naarNederlandse groottecategorie (2010–2024) Nettoschuldquote gemeenten, gemiddeld en naar groottecategorie
gemiddeld en naar groottecategorie Solvabiliteit Nederlandse gemeenten, (2010–2024) gemiddeld en naar groottecategorie 25.000 inwoners