2026-09-24-verslag-gemeenteraad-ridderkerk

Ieder e Pagina 15 | van 52 maand daaropvolgend werd er weer een nieu w speerpunt gelancee rd. Speerpunt 9 | heet s impel weg koopzondag. Met als ondertitel | , winkels mog en in | Ridderkerk op zondag open. In de verkiezingscampagne heeft he el Ridderkerk hier kennis van kunnen nemen. Ieder Ridderkerks huishouden heeft het op de aan huis bezorgde flyer kunnen lezen, | op sociale media kanalen en in D | e Combinatie. Op 18 maar t 2026 mocht Ridderkerk naar de stembus. Partij 18PLUS | is w ederom als grootste partij uit de stembus gekomen met e en stijging van 7 | naar 12 zetels. Een groter | participatie mom ent bestaat er in de lokale democ ratie niet. Onze kiezer heeft zich duidelijk uitgesproken over de koopzondag, net als de kiezers van VVD en GroenLinks en Leefbaar Ridderk erk. Vandaag behandelen we het initiatiefv oorstel van Partij 18PLUS | , VVD | en GroenLinks die dit mogelijk maakt. We hebben daarbij rekening willen houden met voorstanders van de zondagsrust. Applaus zullen we hier misschien niet voor krijgen, maar het is wel uit respect tot stand gekomen. In mijn tweed e termijn kom ik terug op de m oties. Dank u wel. De voorzitter: Dan zijn er 2 | interrupties. Als eerste van de heer K | ardol, dan van de heer Knape en daarna mevrouw D en Boef. Mijnheer Kardol. De heer Kardol : Dank, voorzitter.

Bij de bespreking van het coalitieakkoord heb ik het ook al naar voren gebracht. Partij 18PLUS | h echt aan het dorpse karakter. En zoals de SGP naar het voorstel kijkt wat nu voorligt, wordt dat dorpse karakter juist aangetast en krijgen we juist meer een dorp met stadse trekken. Ziet Partij 18PLUS dat dan niet als verlies, als het gaat om het dorpse karakter? De voorzitter: Mijnheer Stip. De heer St ip: Dank u wel, voorzitter. Wij zijn zeker voor het dorpse karakter, maar wij zie n de winkels open op zondag, dat de ondernemer d aar de keuze voor heeft tussen 12.00 | uur en 18.00 uur, niet als verlies van het dorpse karakter. De voorzitter: Mijnhe er Kardol, u heeft een vervolgvraag. De heer Kardol : Partij 18PLUS kennen we ook als een partij die oog heeft voor de ondernem ers. Tijdens de commissievergadering heb ik ook naar voren gebracht dat er ondernemers zijn … En dan hebben we het met name over de kleine ondern e mers, en ik herhaal toch maar weer even het voorbeeld van een man en e en vrouw die een filiaal l eiden, w aarbij een grotere partij kan afdwingen, jullie moeten op zondag open, terwijl die zondag hun gezamenlijke vrije dag was en er geen g eza menlijke vrije dag me er overblijft. Wat is uw antwoord richting die ondernemer? Vraag ik via de voorzitter aan de heer Stip. De voorzitter: Mijnheer Stip | . De heer St ip: Dank u wel, voorzitter.

Als een wink el sowies o kwaliteit levert | , heb ik altijd vertrouwen dat als zij niet op zondag open willen, dat dat niet per se negatieve invloed hoeft te hebben op de omzet. Maar w e praten vaak over concurrentiedruk. Dat had ik in de commissie ook al aangegeven. Een bakker gaat ook niet tot 22.00 uur open, terwijl de Albert Heijn w el open is. Je merkt gewoon, je l evert kwalit eit | … Ik ga niet zeggen dat Albert eigen kwalit eit leve rt, maar daar kan je natuurlijk ook brood kopen | . En daar kiezen | die ondernem ers op dit moment ook niet voor. Die sluiten gewoon netjes hun zaak, vaak dan, om 17.00 uur of 18.00 uur, terwijl de Albert Heijn ge woon tot 22. | 00 uur doorgaat. D | at is mijn antwoord, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Stip. Nog afrondend dan, | mijnheer Kardol. Pagina 16 | van 52 Pagina 17 van 52 De heer Kardol: Dank, voorzitter. In het AD hebben kunnen lezen van een ondernemer die ook heeft ingesproken die 70 tot 80 uur in de week maakt. Sluiting is in die zin … Het stopt niet om 18.00 uur. En juist die kleine ondernemer, daar is de vrees echt wel dat als de grote partijen opengaan, zoals een Albert Heijn en Lidl, dat er natuurlijk gewoon omzet wordt verloren. En dat is toch een hard gelach? Is mijn vraag. De voorzitter: Dank u wel. Als eerste toch even aan de heer Stip om antwoord te geven . Daarna kom ik even bij u terecht. Gaat uw gang.

De heer Stip: ik ga niet zeggen dat er geen een ondernemer hier een negatieve invloed van kan krijgen. We zijn niet de eerste in Nederland die dit gaat doen. Dat scheelt natuurlijk ook een hoop. We zijn niet de eerste, waarschijnlijk ook niet de laatste. Maar dat er iemand wat negatief kan ervare n misschien, een omzet zou in theorie mogelijk zijn, wij denken dat dat gigantisch meevalt. De voorzitter: Dank u wel. De heer Ringlever wilde daar ook even op inhaken. De heer Ringlever: Dank u wel, voorzitter. Ik wil ook aan de SGP vragen, u weet ook dat de Picnic rijdt op zondag, of de Albert Heijn bezorgt dan. Die zou dan ook invloed hebben op de kleine ondernemer. Hoort u daar ook wat over? De voorzitter: Mijnheer Kardol. De heer Kardol: Dank, voorzitter. Als we de mogelijkheid hadden om dat als SGP terug te draaien, zouden we dat vandaag doen. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik naar de heer Knape, die ook een vraag heeft aan Partij 18PLUS. De heer Knape: Voorzitter dank. Als de verkiezingen volgens Partij 18PLUS voldoende participatie waren voor dit voorstel, betekent dit dan ook dat Partij 18PLUS bij andere voorstellen in deze coalitieperiode ook geen aanvullende participatie nodig vindt? En hoe maakt de heer Stip die afweging dan? De voorzitter: Mijnheer Stip. De heer Stip: Wij zeggen zeker niet dat er vanaf nu voor geen een onderwerp participatie nodig is.

Ik denk dat in dit geval de kiezer nu heeft gesproken. We praten natuurlijk ook zo meteen over de evaluatie. Daar zal ik in het tweede termijn nog wel even op terugkomen, waarin dat natuurlijk ook in meegenomen wordt. De voorzitter: Mijnheer Knape. De heer Knape: Voorzitter, toch nog een poging dan. Hoe heeft Partij 18PLUS dan bij dit voorstel afgewogen dat er geen participatie nodig is? De voorzitter: Mijnheer Stip. De heer Stip: Omdat wij anders tegen die zondag aankijken dan andere partijen dat doen. Wij zien dat eigenlijk ook als iedere andere dag. En dat dat kan vervelend overkomen, maar daarvoor zien wij … We gaan ook geen evaluatie doen of participatie van, nu kiezen alle winkels ervoor om op maandagavond open te gaan, wat ze willen. Moeten we daar eerst een participatietraject voor doen? Dat geldt eigenlijk ook voor die zondag, dat we dat niet nodig achten. Pagina 18 van 52 De voorzitter: Afrondend, mijnheer Knape. De heer Knape: Voorzitter, dank. Afrondend, inderdaad. Het gaat mij inderdaad ook niet om het verschil van mening over, moeten die winkels nu wel open op zondag of niet? Daar verschillen we over van mening en ik denk dat we het daar vanavond ook niet eens over gaan worden. Maar het gaat wel over een stukje zorgvuldigheid. En die participatie die dan misschien wel gedaan zou zijn bij dit voorstel , die zou dat stukje zorgvuldigheid wel hebben kunnen tonen.

Daar zit geen vraag in, maar dat wil ik wel meegeven. De voorzitter: Wilt u daar nog op reageren, mijnheer Stip? Dat is niet het geval. Mijnheer Kardol wil daar wel op inhaken. Gaat uw gang. De heer Kardol: Dank, voorzitter. Ik hoor de heer Stip zeggen dat als het gaat om de winkeltijdenverordening er geen participatie nodig is, terwijl de impact in mijn optiek fors is. Maar participatie over de prullenbak is dan wel nodig. De voorzitter: Vraagteken. Mijnheer Stip. De heer Stip: Nogmaals, geen participatie. Ik denk dat de kiezer daarin ook wel gesproken heeft. Het is niet een heel moeilijk onderwerp verder. We kunnen natuurlijk het wel oneens zijn vanuit andere aspecten, maar nogmaals, wij vinden dat hiervoor geen verdere participatie nodig is. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik naar mevrouw Den Boef-Broere. U had nog een vraag aan Partij 18PLUS. Mevrouw Den Boef-Broere: Bedankt, voorzitter. Waaruit blijkt dat er daadwerkelijk behoefte is aan een zondagsopenstelling? En waarom zouden we de belangen van ondernemers die op zondag wel open willen zijn zwaarder laat wegen dan de belangen van de ondernemers, inwoners en werknemers die hun zondag juist vrij willen houden? De voorzitter: Mijnheer Stip. De heer Stip: In de commissie ging het daar ook heel veel over. Het gaat erom dat wij vinden dat die ondernemer zelf de keuze moet hebben.

Al gaat er niemand open, vinden wij nog steeds dat die keuze bij die ondernemer moet liggen. Wij zijn ervan overtuigd, dat zie je ook in de verkiezingen, dat er meer mensen willen dat de winkels opengaan dan niet. We weten waarschijnlijk ook in de praktijk dat dat misschien best wel zal meevallen, hoeveel winkels er opengaan. Maar wij vinden een eerlijk speelveld voor die ondernemer belangrijk. en ook zeker dat de inwoners gewoon zelf kunnen bepalen wanneer zij die rust willen . Dat geeft in onze ogen zelfs veel meer vrijheid dan waar andere partijen van mening zijn dat dat juist wat vrijheid ontneemt, of noem maar op. Nogmaals, dit is hoe wij hier hierover denken. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Den Boef, wilt u nog wat verder vragen? Gaat uw gang. Mevrouw Den Boef-Broere: Hoe weet Partij 18PLUS zo zeker dat de inwoners die massaal op hen hebben gestemd, dat niet hebben gedaan vanwege de standpunt en over het asielzoekerscentrum? De voorzitter: Mijnheer Stip. De heer Stip: Goede. We zijn natuurlijk al 12 jaar de grootste, dus op een gegeven moment weet je ook niet meer waarom. Maar dit is er eentje die, dit is de vierde termijn denk ik, er al 16 jaar opstaat. En met zo'n mond zeggen w ij, we | kunnen gewoon niet om d e kiezer he e n. We hebben hem | altijd in de koelkast gezet in de onderhandelingen, | noem ik het | dan maar even.

En dit is de periode waarin w e hem g e woon echt willen doorvoeren. De voorzitter: Heeft u nog een afrondende vraag? Dat is niet het geval. Mijnheer Mijnders had dat wel. Of heeft dat zelfs nog. De heer M ijnders: Dank u wel, voorzitter. Want ik hoor de heer Stip zeg gen dat ze het eer l ijke speelveld belangrijk vinden. Maar daar ligt het probleem. Want dat eerlijke speelveld is er | nu wel. En nu gaan 18PLUS, VVD en Gro enLinks er | voor zorgen dat het | eerlijke spee lveld verdwijnt. Want | met deze keu ze zorg je ervoor dat 25 procent van de winkels wel open gaan, 25 procent van de winkels e en | extra dag omzet kunnen doen en 75 procent niet. Dat eerlijk e spee lveld is er niet, want heel veel ondernemers kunnen gewoo n niet open omdat ze klein zijn, omdat ze ook een dag rust nodig hebben. I | k begrijp niet, en misschien kan u het | toch wat toelichten, waar komt het eer lijke speelv eld vandaan? Want dat halen we | juist weg nu. De voorzitter: Mijnheer Stip. De heer St ip: Het e erlijke spe elveld vinden wij dat de ondernemer g e woon zelf de keuze heeft. W | e komen toch weer op die op die concu rrentiedruk elke ke er. Winkels kiezen er ook niet voor om op bepaalde avonden open te gaan.

Er zijn misschien winkels die nu bij wijze van | spreken op een zondag dicht zijn en | die dan misschien zeggen, op zondag open, dan kan ik misschien wat meer o mzet cr eëren dan op de maandag. Het eerlijk e speelveld is dat die keuze er is. En ook als je naar omliggende gemeenten kijkt waar het wel | kan, ook met de bezorgdiensten die we hebben. En ik begrijp het, voor een aantal ondernemers z al | dat misschien als een oneerl ijk speelveld voele n. Maar wij zijn echt van mening dat als de keuze er is, dat veel e erlijker is. De voorzitter: Dank u wel. Mij nheer Ringleve r. Dan gaan we ook even afronden als het gaat om deze ter mijn. De heer R inglever : Het CD A w eet net zo goed als wij dat de winkels in de buurgemeente wel open zijn op zondag en daar gaan mensen nu ook naartoe. D | ie invloed op de kleine ondernemer vind ik een non- | discussie, omdat ik vind dat inwoners zelf de vrijheid moeten hebben om open te kunnen gaan. De voorzitter: Mijnheer Mijnders. De heer M ijnders: Dank u, voorzitter. Een non- | discussie. Dat is nog een paar gemeentes verderop. Hier is de keuze gewoon in Ridderkerk. Dat je die kleine ondernemers ook een dag rust kan gunnen, d | at ze niet open hoeven.

En volgens mij heb ik | de heer Kardol ook, | zeg ik ook richting de heer Stip, | keurig u itgelegd dat | zo'n kleine onderne mer, die gaat misschien wel o m 17.00 uur dicht | , maar die stopt niet met | werken o m 17.00 uur. Die gaat 's avonds gewoon vrolijk verder. Dat is een beetje een non-argument, vind ik, | van de heer Ringlever . De voorzitter: Mijnheer | Ringlever. De heer R inglever : Ik hoor de heer Mijnders zegg en | , een paar gem eenten verderop. Maar we hadden het net over Bolnes. Dat ligt toch echt tegen Rotterdam aan. De voorzitter: En uw vraag is? Het was meer een rea ctie. Mi jnheer Mijnders, wilt u nog reageren | ? Anders gaan we de ter mijn van Partij 18PLUS | afronden. Want daar waren we. Dan gaan we dat ook doen met dez e woorden. Dan komen we nu bij de inbreng van de VVD. Mijnheer Ringlever, aan u | . Pagina 19 | van 52 Pagina 20 van 52 De heer Ringlever: Dank u wel, voorzitter. Vandaag spreken we over een beladen onderwerp. De zondagsopening. Voor de VVD Ridderkerk is het geen technische aanpassing van een vordering. Dit gaat over een principiële keuze. Een keuze voor vrijheid, vertrouwen en eigen verantwoordelijkheid. Want wie bepaalt hoe iemand zijn zondag invult? Is dat de gemeente of is dat de inwoner zelf? Voor de VVD is het antwoord duidelijk. Die keuze hoort bij de winkeliers en de inwoners zelf.

Wat veel mensen misschien niet weten, is dat de landelijke Winkeltijdenwet nog altijd uitgaat van een situatie waarin winkels op zon - en feestdagen in principe gesloten zijn. Dat vinden wij gek. De samenleving van vandaag ziet er namelijk heel anders uit dan toen deze regels ooit zijn bedacht. Mensen werken op verschillende tijden en gezinnen vullen het leven anders in. In vrijwel Nederland maken gemeenten al jaren gebruik van de mogelijkheid om ruimere openingstijden toe te staan op zondag. Sterker nog, in veel gemeenten is de zondagsopenstelling inmiddels de normaalste zaak van de wereld geworden. Ridderkerk loopt daarin eigenlijk achter, omdat veel inwoners en … De voorzitter: Een interruptie van de heer Mijnders. De heer Mijnders: Dank u wel, voorzitter. Ridderkerk loopt helemaal niet achter. We zijn een ontzettend progressief dorp. Want als je kijkt naar de onderzoeken die onder andere P rotestants Nederland hebben gedaan, neemt het aantal Nederlanders wat behoefte heeft aan een collectieve rustdag alleen maar toe. De laatste berekeningen uit 2025 is het 40 procent en onder de jongeren is het zelfs 56 procent van de jongeren die behoefte heeft aan een collectieve dag. De samenleving is inderdaad aan het veranderen, zeg ik via u tegen de heer Ringlever, maar dan ten positieve van een collectieve rustdag. De voorzitter: Mijnheer Ringlever.

De heer Ringlever: Goed dat de heer Mijnders dat opbrengt. Wij vinden belangrijk dat er ook een rustdag is, maar waarom moet dit op zondag zijn? Voor veel mensen is woensdag e en vrije dag. Of maandag of zaterdag. Of mensen werken op zondag en willen zaterdag of maandag een vrije dag . Daar verschillen we gewoon in mening over. En ik ga door met mijn … De voorzitter: Mijnheer Mijnders heeft nog een vervolgvraag. En daarna mijnheer Kardol. De heer Mijnders: Dank u wel, voorzitter. Dat vind ik inderdaad een hele liberale gedachte van de heer Ringlever. Dat is niet vreemd, want ze zijn van de VVD. Maar dat is juist het probleem als iedereen een eigen keuze maakt. Dan heb je geen collectieve rustdag. Je ziet toch dat als iedereen zijn eigen keuze maakt, een andere dag, dagen dat er toch zo’n rustdag, zo'n moment dat je op bezoek kan gaan bij je familie, op bezoek kwam bij je opa en oma, dat verdwijnt. En daarom is het juist zo verstandig om zo'n collectieve rustdag te hebben als samenleving. Dat je met zijn allen een moment hebt dat dat voortaan de collectieve rus tdag is. En ik hoef de heer Ringlever niet uit te leggen dat dankzij de christelijke traditie in ons land, dat dat gevallen is op de zondag. De voorzitter: Wilt u daarop reageren? Of u gaat straks door met uw betoog, zegt u. Maar mijnheer Kardol wilde ook nog wat vragen. De heer Kardol: Dank, voorzitter.

Als het dan gaat om die vrije keuze, dan is mijn vraag aan de VVD, wanneer is dan een grens bereikt en hoe bepaalt de VVD die grens? De voorzitter: Mijnheer Ringlever. Pagina 21 van 52 De heer Ringlever: Voor ons is de grens vrijheid om zelf je dag in te kunnen vullen. Vrijheid is onze grens. En over vrijheid is moeilijk te debatteren. Mijnheer Kardol. De heer Kardol: Voorzitter, dan breng ik dat punt toch nog een keer in, wat ook eerder in andere debatten weleens is ingebracht. Dat rapport van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving zegt, trap op de rem. We moeten de hypernerveuze samenleving voorbij. Hoe kan het nou toch dat de VVD zo'n rapport negeert? De voorzitter: Mijnheer Ringlever. De heer Ringlever: Wij negeren geen rapport. Wij vullen gewoon onze dagen anders in. En voor zondag is veel mensen een andere dag dan voor de SGP. Mensen gaan op zondag sporten, naar de Kuip, naar Excelsior, zoals ik ga, en willen daarna thuiskomen en boodschappen doen. Dat is hoe ik mijn dag invul op zondag. En op maandag en op vrijdag ben ik vrij en dan ga ik sporten of neem ik zelf rust. D at is gewoon een principiële keuze die ik zelf maak. Ik ga door. De voorzitter: Nog niet helemaal, want de heer Knape heeft nog een vraag. Het is ook een onderwerp dat speelt. Mijnheer Knape. De heer Knape: Voorzitter, dank. Ook even over die vrijheid nog.

Want ik hoor de heer Ringlever vooral spreken over de positieve effecten van vrijheid. Maar naar mijn mening zijn er ook zeker negatieve effecten te noemen van vrijheid. Er zijn voorbeelden bekend waarbij in onderhandeling over een nieuw huurcontract door de investeerders wordt geëist dat winkeliers ook op zondag open gaan. De heer Ringlever noemt zondagsopenstelling keuzevrijheid. Maar wat is die vrijheid waard als ondernemers door contracten , door wijzigende contracten, feitelijk toch open moeten? En waarom heeft de VVD die kant niet nadrukkelijker meegewogen bij het tot stand komen van dit voorstel? De voorzitter: Mijnheer Ringlever. De heer Ringlever: Niemand verplicht een ondernemer om open te gaan op zondag en niemand verplicht op zondag te gaan werken. Dat is het enige antwoord wat ik heb te geven. De voorzitter: Mijnheer Knape. De heer Knape: Voorzitter, dat argument heb ik gehoord, maar het gaat mij ook om externe factoren die er misschien wel toe kunnen leiden dat die ondernemer toch open moet. Of een nieuwe ondernemer die een winkelpand in het centrum wil en die door investeerders onder druk gezet wordt van, je krijgt het pand niet omdat we willen dat je op zondag open gaat. De voorzitter: Mijnheer Ringlever. De heer Ringlever: Nogmaals, als u naar deze verordening kijkt, verplicht niemand om open te gaan op zondag.

En verplicht ook niemand om te gaan werken op zondag. Dat heeft u zelf kunnen lezen en dat heeft u zelf kunnen … En daar verschillen we gewoon van mening over. De voorzitter: Dan kijk ik even naar mevrouw Den Boef-Broere. U wilde een vraag stellen aan de VVD. Mevrouw Den Boef-Broere: Ja, aan de VVD. Dank u, voorzitter. Naar aanleiding van vrijheid en keuzevrijheid. Wij leven in een democratie. De meerderheid bepaalt. Zo gaat het ook in de raad. Ik ga ervanuit dat de VVD dit Pagina 22 van 52 herkent. Waarom komt de VVD dan toch met dit initiatiefvoorstel, wetende dat het overgrote deel van de winkeliers dicht wil blijven en zeker 50 procent van de inwoners dit ook niet wensen? De voorzitter: Mijnheer Ringlever. De heer Ringlever: Als de verkiezingsuitslag ziet, ziet u dat er een meerderheid is voor de zondagsopening. Niets meer, niets minder. En weet je, er gaan een paar winkels open. En dat vinden we belangrijk, want we vinden juist dat die keuze er moet zijn. Wij verplichten niemand om open te gaan op zondag . Geen enkele winkelier hoeft van ons op zondag open te gaan. We geven ze alleen de ruimte om dat wel te kunnen doen. De voorzitter: Dank u wel. Dan heb ik nog mijnheer Mijnders. En dan gaan we weer terug naar mijnheer Ringlever. De heer Mijnders: Dank u wel, voorzitter.

Er was ook een verkiezingsmeerderheid om flink te gaan bouwen in Ridderkerk, maar dat is bekaaid van afgekomen in het coalitieakkoord. Maar dat terzijde . De heer Ringlever heeft het over dat niemand verplicht is om op zondag te werken. Dat klopt, maar het is toch best lastig als je aan het solliciteren bent en er wordt gevraagd aan bij een supermarkt, ben je bereid om op zondag te werken? Dan merk je al bij verschillende andere gemeentes dat die kans best wel kleiner is dat je wordt aangenomen, omdat je niet in principiële weken op zondag wil werken. Ik heb een mooi betoog gehoord van de heer Bakker tijdens de commissie dat als dat gebeurt, dan moeten we dat aankaarten en moeten we dat oppakken. Heb ik dan de VVD goed begrepen dat als we die signalen ontvangen in Ridderkerk , dat de VVD en ook andere initiatiefnemers, samen met het CDA, daar actie op gaan ondernemen? De voorzitter: Mijnheer Ringlever. De heer Ringlever: Volgens mij staat er in de wet gewoon dat een werknemer zelf mag bepalen of ze werken op zondag of niet. En het kan ook een goed ding zijn. Want mijn zaterdagen waren altijd vol. Vroeger voetbalde ik op zaterdag en ik werkte op zondag. Er zijn ook heel veel kinderen die dat wel willen, heel veel jongeren die dat wel willen, of andere mensen.

We gaan heel erg naar dat mensen het niet zouden willen, maar we kunnen ook nog kijken naar de mensen die het wel zouden willen en wel de ruimte hebben om op zondag te werken. Want het is niets slechts om dan ook in te zetten in een supermarkt of bij de Leen Bakker zoals ik, of bij een woonzaak. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Mijnders nog afrondend. De heer Mijnders: Ik ben aan het bedenken voor welk bedrijf ik reclame ga maken vanavond. Maar de heer Ringlever is het toch wel met de CDA-fractie eens dat het gewoon principieel slecht zou zijn als mensen, jongeren die solliciteren op een baan, bijvoorbeeld bij de supermarkt, niet worden aangenomen omdat ze aangeven niet op zondag te willen werken? De voorzitter: De heer Ringlever. De heer Ringlever: Ja, zeker. Daar sluit ik me bij aan. De voorzitter: Mijnheer Stip. De heer Stip: We hebben het over het verplichten. Ondanks dat het bij wet verboden is, ga je natuurlijk wel krijgen dat als een ondernemer opengaat, die wel personeel zoekt voor die zondag. Maar er gaat ook Pagina 23 van 52 misschien een verplaatsing naar die zondag plaatsvinden, dat mensen juist doordeweeks werken of zaterdag werken, of juist net zoals ik dat vroeger liever had op de zondag zou den willen werken, dat het uiteindelijk ook weer meer werkkansen biedt voor doordeweeks. Ik denk dat het juist ten goede van de werkgelegenheid is.

En ze mogen het niet verplichten, maar natuurlijk zullen ze ook personeel voor die zondag gaan zoeken , omdat ze uiteindelijk wel die zaken draaiend willen houden als dit voorstel aangenomen wordt. De voorzitter: De heer Mijnders, een reactie daarop. De heer Mijnders: Dank u wel, voorzitter. Een mooi betoog van de heer Stip. Maar is de heer Stip dan wel bereid dat als we die signalen ontvangen, wij als CDA-fractie en andere fracties, dat de initiatiefnemers dan samen met ons hier actie op gaan ondernemen? De heer Stip: Wij zijn altijd bereid te praten, voorzitter. De voorzitter: Dan stel ik voor dat de heer Ringlever zijn betoog verder vervolgt. En omdat we al ruim over die 5 minuten heen zitten, maakt u hem gewoon even af. De heer Ringlever: Dan ben ik nog wel even bezig. Ik doe een klein stukje en dan doe ik de rest in mijn tweede termijn. De voorzitter: Dat is prima. De heer Ringlever: Iedereen vult zijn zondag dan ook anders in. Voor de een is het een dag voor de kerk, voor een ander voor familie, sport of ontspanning. En weer een ander werkt of doet boodschappen. Juist omdat mensen verschillend zijn, vinden wij dat de overheid niet voor iedereen dezelfde keuze moet maken. VVD vindt niet dat iedereen op zondag moet winkelen. Wij vinden iedereen het zelf moet kunnen bepalen of hij dat wil. Hetzelfde geldt voor ondernemers.

Een ondernemer kent zijn klanten, zijn bedrijf en zijn personeel. Hij kan zelf het beste beoordelen of het voor zijn onderneming verstandig is om open te gaan . Voor ons is het moeilijk uit te leggen dat een ondernemer op 6 dagen van de week zelf kan bepalen wanneer hij zijn winkel opent, maar de vrijheid op zondag ineens ophoudt. De een zal die mogelijkheid benutten, de andere niet. En beide keuzes zijn wat de VVD betreft prima. En daar houd ik het even bij. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Ringlever. Dan gaan we nu naar de fractie van GroenLinks. Mevrouw Horváth. Uw maidenspeech. Mevrouw Horváth: Dank u wel, voorzitter. Hier sta ik dan als raadslid en fractievoorzitter van GroenLinks Ridderkerk. Dat had ik in maart, toen ik als derde op de lijst stond voor de verkiezingen , niet gedacht, eerlijk gezegd. Maar het liep anders. We zaten aan de onderhandelingstafel . Björn Ros werd wethouder, Melindy Dirks verhuist binnenkort naar een ander deel van het land. En dus sta ik hier nu. Ik ben er blij mee en ik ben er trots op. Ook omdat ik in de voetsporen van mijn moeder treed, die ook raadslid is geweest in Ridderkerk. Politiek was altijd onderwerp van gesprek vroeger bij ons thuis, net als in mijn eigen gezin nu ook weer. In mijn column in De Combinatie schreef ik ook al dat ik trots ben op wat er van ons verkiezingsprogramma in het coalitieakkoord terechtgekomen is.

Zo wordt de komende raadsperiode niet gebouwd in bijvoorbeeld de Boomgaard, er komt een nieuwe groenvisie, Ridderkerk gaat zich houden aan de Spreidingswet, er komen minimaal 1000 nieuwe woningen bij, de sociale woningvoorraad blijft gelijk en we gaan ervoor zorgen dat de winkels ook op zondag vanaf 12.00 uur open mogen. En zo ben ik aangekomen bij het agendapunt dat nu voorligt. En allereerst wil ik mijn mede-initiatiefnemers bedanken voor de prettige samenwerking en al het Pagina 24 van 52 werk dat is verzet. Een Ridderkerk om je thuis te voelen. Dat is de titel van het nieuwe coalitieakkoord. Kan dat nog wel met de nu voorliggende nieuwe winkeltijdenverordening? Ons antwoord daarop is ja. Wij willen al jaren dat ondernemers en inwoners van Ridderkerk de keuzevrijheid krijgen om op zondag hun winkel te openen of een winkel te bezoeken. Er kan al veel op zondag in Ridderkerk. Uit eten gaan, bijvoorbeeld. Naar het zwembad, naar de sportschool. En straks waarschijnlijk ook naar de supermarkt en nog naar een enkele andere winkel. Zoveel verandert er dus eigenlijk niet, zou je kunnen zeggen. De verkiezingsuitslag is ook duidelijk. Veel ondernemers en inwoners willen dat ook en kijken ernaar uit. Natuurlijk weten we dat er ook een groep Ridderkerkers en ondernemers is die er helemaal niet naar uitkijkt, om verschillende redenen.

Zo zijn er vele christenen die hechten aan de zondagsrust, ondernemers die bang zijn dat hun klanten wegblijven. Zullen zij zich ook nog wel thuis voelen in Ridderkerk? Dat kan ik niet voor hen bepalen, maar ik hoop het echt. We zorgen er in ieder geval voor dat de winkels niet voor 12.00 uur opengaan en dat ze op bijzondere feestdagen gesloten blijven. Onverhoopte overlast zal gemeld moeten worden en gehandhaafd . En bij deze doe ik een oproep aan iedereen voor wie dat mogelijk is, om waar het kan te kiezen voor lokale ondernemers. Ik vermoed ook zomaar dat mensen die nu al bewust kiezen hun groente en fruit bij de lokale groenteboer te kopen in plaats van bij de supermarkt, dat gewoon blijven doen. En ook GroenLinks vindt het belangrijk dat ieder mens balans probeert te vinden tussen werk en vrije tijd, spanning en ontspanning , school en chillen. Dat is gezond voor je lichaam en gezond voor je geest. Ikzelf wandel bijvoorbeeld graag in de Ridderkerkse natuur of ik lees een boek. Ik kook een lekker maal, ik doe graag een spelletje, ik lees de krant, ik maak een puzzel. Dat kan allemaal nog steeds. Soms op maandag, soms op dinsdag, op vrijdagavond, zaterdag of op zondag. Tot slot, voorzitter. Laten we eerlijk zijn. Bij dit onderwerp gaat het ons niet lukken elkaar te overtuigen als principes tegenover elkaar staan. En dat hoeft ook niet.

Het lijkt wel een oefening in democratie. Maar laten we wel samen ons best blijven doen, verdraagzaam zijn en elkaar respecteren , zodat alle Ridderkerker zich thuis blijven voelen, iedere dag van de week. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Horváth. Precies. Ik wilde zeggen, volgens goed gebruik feliciteren wij u met uw eerste officiële woorden als raadslid. En iedereen had dat al begrepen. Fijn. Dank u wel. Dan komen wij nu tot de bijdrage van de ChristenUnie. Mijnheer Knape is al onderweg zie ik. En ook voor de heer Knape geldt dat dit zijn maidenspeech is. De heer Knape: Voorzitter, dank. Toen ik mijn eerste gedachte liet gaan over deze bijdrage, was ik met mijn gezin op vakantie in de Franse Alpen. Een periode waarin we ieder jaar bewust vertragen, wandelen, lezen, samen eten en vooral tijd maken voor elkaar. Dat realiseerde ik me opnieuw hoeveel waarde er zit in rust, ruimte en aandacht. Zaken die niet alleen voor mij persoonlijk belangrijk zijn, maar ook raken aan de vraag wat voor samenleving we met elkaar willen zijn. Ik ben opgegroeid in het centrum van Ridderkerk , met herinneringen aan de Dominee Kerstenschool, de Bethelkerk, het Oude Raadhuisplein, de Lagendijk en de Voorweg de windmolen in Drievliet en de Albardastraat in West. Ik trouwde met een Ridderkerkse, woon hier met mijn gezin en voel mij sterk verbonden met ons dorp.

Ridderkerk is de plek waar we leven , waar we trouwden, waar we ook rouwden. Daniël Lohues verwoordt dat mooi in een van zijn liedjes. Hier kom ik weg, hier staat ons huis en al mijn hele leven ben ik met deze horizon verweven. Juist daarom wil ik mij inzetten voor een dorp met voldoende groen, ruimte om te wonen en te leven, goede bereikbaarheid en een openbare ruimte die op orde is. Maar ook voor iets dat moeilijker in cijfers is uit te drukken. Ruimte voor rust, ontmoeting, geloof en tijd met elkaar. Voor mij raakt dat allemaal aan dezelfde v raag. Wat voor dorp willen we nu met elkaar zijn? Dat brengt mij bij het voorstel van vanavond. Met een winkeltijdenverordening maken we namelijk niet alleen een economische keuze, maar ook een keuze over het ritme van ons dorp. Ik begrijp het uitgangspunt van de initiatiefnemers. Ondernemers krijgen meer vrijheid en niemand wordt verplicht om op zondag open te gaan. Maar daarmee is de politieke afweging voor ons nog niet klaar. De keuze van de ene Pagina 25 van 52 ondernemer kan gevolgen hebben voor de ander. Voor de zelfstandige winkelier die dicht wil blijven, voor de werknemer die liever niet op zondag werkt en voor omwonenden van winkelgebieden.

Het heeft impact op christenen in ons dorp, die wekelijks de weldaad ervaren van een moment van rust in de kerk of waar dan ook, met aan de horizon dat bredere perspectief van een altijddurende rust dicht bij God bij wie zij zich geborgen weten. Mijn persoonlijk geloof vanuit een open Bijbel kleurt mijn blik op de zondag. Voor mij is het meer dan zomaar een vrije dag. Maar ik realiseer me ook dat niet iedereen daar precies hetzelfde in staat. Dat maakt voor mij de bredere vraag alleen maar belangrijker. Hoeveel gezamenlijke rust willen we als samenleving eigenlijk nog koesteren? Bij de afweging past reflectie en daarom vinden wij het te eenvoudig om deze discussie terug te brengen tot, iedereen kan het toch zelf kiezen? Vrijheid is belangrijk, maar echte politieke afweging vraagt ook aandacht en begrip voor de gevolgen van die vrijheid voor anderen. Uit de beantwoording blijkt dat er geen breed overleg heeft plaatsgevonden met ondernemers, omwonenden of maatschappelijke organisaties en dat sommige mogelijke effecten niet afzonderlijk zijn onderzocht. Dat betekent niet dat die effecten per definitie negatief zullen zijn, maar wel dat we voorzichtig moeten zijn met aannames. Tegelijk wil ik ook waardering uitspreken voor de initiatiefnemers. Zij hebben bewust rekening gehouden met kerkdiensten op de zondagochtend en enkele christelijke feestdagen blijven uitgezonderd.

Dat laat zien dat ook zij erkennen dat winkeltijden meer zijn dan alleen een economische kwestie. E n precies daar zit voor ons de kern. Als rust, leefbaarheid, kerkdiensten en andere maatschappelijke belangen legitiem zijn om mee te wegen bij de openingstijden, dan moeten we die belangen ook breder en zorgvuldig blijven wegen. Dat is voor ons geen pleidooi om iedere verandering tegen te houden. Het is een pleidooi om bij een structurele keuze niet alleen te kijken naar wat we mogelijk maken, maar ook naar wat di e keuze betekent voor ons dorp als geheel. En dat brengt mij bij de motie die onze fractie vanavond indient . We vragen het college om de gevolgen van die ruimere zondagsopenstelling te monitoren en na twee jaar te evalueren. Niet alleen op basis van de verwachtingen die we vandaag hebben, maar op basis van wat er in Ridderkerk daadwerkelijk gebeurt en wordt ervaren en de uitkomsten vervolgens met de raad te delen. Niet om de discussie over de zondagsopenstelling over twee jaar opnieuw te voeren en ook niet om de uitkomst van die evaluatie nu al in te vullen. Wel om als raad na twee jaar op basis van feiten te kunnen beoordelen hoe deze regeling in Ridderkerk heeft uitgewerkt. Wat we vervolgens met die informatie doen, is een afweging voor dat moment. De motie programmeert geen nieuwe politieke discussie, schrij ft geen maatregel voor.

Zij organiseert alleen dat de raad over twee jaar over relevante informatie beschikt . Ik rond af. Een samenleving wordt niet alleen sterker door wat zij toevoegt, maar soms ook door wat zij weet te behouden. Ruimte voor rust, ontmoeting, gezinnen, vrijwilligers en geloof. Dat soort ruimte verdwijnt zelden in één groot besluit, maar vaak stap voor stap. Ik wil me inzetten voor een Ridderkerk dat vooruit durft, maar ook durft te zeggen, dat is waardevol, laten we het niet achteloos prijsgeven. Dat is voor mij ook politiek. En zo hoop ik hier de komende jaren met Gods hulp mijn bijdrage te leveren. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Knape. Dan gaan we nu naar de Partij van de Arbeid. Mijnheer R uinard. De heer Ruinard: Dank u wel, voorzitter. Al een aantal periodes op een rij staat het op de agenda. De winkeltijdenverordening en de verruiming daarvan. Een hot topic dat Ridderkerk al een aantal weken in zijn greep heeft. Mensen spreken je aan en vragen of het besluit al genomen is , wanneer de winkels op zondag te bezoeken zijn en met de vraag of je voor of tegen bent. Zoals velen van u in deze zaal weten, niet altijd een gemakkelijk onderwerp. Al decennialang heerst er een kalmte en rust over de zondag in Ridderkerk. Het geeft de mogelijkheid om naar de kerk te gaan, een wandeling te maken of tijd door te brengen met familie.

Mocht deze initiatiefvoorstel straks worden aangenomen, geeft dit ook de kans om een boodschap te halen en een rondje te maken over het dorp. Winkels krijgen de kans om zelf te bepalen of zij opengaan. Werknemers , in het speciaal jongeren, krijgen de kans om, nadat ze zijn bijgekomen van de zaterdagavond, op zondag wat bij te verdienen. Een mooie kansen voor verschillende groepen in Ridderkerk. Waar we als Ridderkerkse samenleving en ge me enteraa d voor moeten waken, is het bewaren van de rust voordat de winkels opengaan. De Partij van de Arbeid vindt het dan ook een goede keuze om in het voorstel de tijden 12.00 uur tot 18.00 uur van opening af te bakenen. En met onze moti e R | ust op de zondag willen wij de rust op de vroege zondagochtend en bewaken en zo voorkomen dat omwonenden van w | inkelstrips op een vroeg tijdstip overlast ervaren van de bevoorrading. Doordeweeks en op zaterdag mag er | bevoorrading plaatsvinden vanaf 7.00 uur. | Op zondag zien wij deze grens graag gerekt word en naar | 10.00 uur. Hierdoor voorkomen we dat omwonenden ook op zondag overlast ervaren. Want overlast is er, voorzitter. De Partij van de Arbeid heeft van meerder e inwoners signalen gekreg en. Denk aan … De voorzitter: Er is een interr uptie van de heer Knape | . De heer Knape : Voorzitter, dank. De P van de A | legt de gren s bij 10.00 uur en spreekt over voor 10.00 uur geen overlast.

An sich een prima standpunt en goed dat daar aandacht voor is | , maar waarom die grens van 10.00 uur en waarom niet heel de zondag? De voorzitter: Mijnheer | Ruinard. De heer Ruinard: Ik wa cht eve n. De voorzitter: Ik wil u | w el eve n allemaal vragen om uw t ele foon expliciet t e checken, zod at de raadsvergadering ook ongestoord voortgang kan hebben. Mijnheer Ruinard. De heer Ruinard: Dank, voorzitter. Omdat wij als Partij van de Arbeid vinden dat … D | e keuze op zondag die waarderen w ij heel erg. Vandaar de keuze om het initiatie f | … De voorzitter: Ik stel voor dat u heel even wacht, zodat we dit even opgelost hebben. Rustig aan. Kijk, de rust is we er daar. Mijnheer Ruinard, gaat u verder. De heer Ruinard: Als Partij van de Arbeid hechten we wel waarde aan de vrije keuze voor ondernemers en werknemers om zelf hun zondag in te kunnen vullen. De voorzitter: Dank u wel. Dan dacht ik mijnheer Mijnders. Daarna mijnheer Stip. De heer M ijnders: Jazeker, voorzitter. 2 vragen. De all ere er ste. A | ls ik het goed begrijp, gaat de Partij van de Arbeid voor het initiatief | voorstel stemm en. 4 jaar gel eden was de | Partij van de Arbeid nog … Die ze i, je moet het niet elke zondag doen, maar je moet het 1 | ke er per maa nd doen, de zondagsopening. Kan de heer Ruinard mij eens even m een em en.

Hoe is dat veranderd b | ij de Partij van de Arbeid? V | ier jaar gel e den moest het nog een keer p er maand max | en n u is er | elke zondag een mog eli jkheid. En de tweede vraag ga at over de motie van de Partij van de Arbeid. Het wordt natuurlijk voor tienen mag het niet. Heeft de Partij van de Arbeid ook nagedacht om een eind li miet te doen? B | ijvoorbeeld na 18. 00 uur | ook niet meer laden en | lossen. De voorzitter: Mijnheer Ruinard. Twee vragen die u in één keer kunt beantwoorden. De heer Ruinard: In verg elijki ng met de vorige period e zit e r een andere fracti e en hebbe n wij als fractie ook een andere keuze g e maakt. En wij denken dat het volledig openstellen van de zondag nu een beter e keuze is. En de tweede vraag van mijnheer Mijnders ging over e en ei ndtijd. We hebben bewust gekozen om niet een eind eraan vast te plakken, gezien de haalbaarheid van de motie de ochtend | afbakenen haalbaarder leek. Pagina 26 | van 52 Pagina 27 van 52 De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Mijnders, een vervolgvraag. De heer Mijnders: Dank u wel, voorzitter. De Partij van de Arbeid is nu voorstander van vier keer … Heel de maand op zondag open.

Maar waarom is dat dan een beter voorstel dan één keer per maand op zondag , wat de Partij van de Arbeid vier jaar geleden heeft voorgesteld? En de tweede vraag is, ik vraag aan de Partij van de Arbeid, als de Partij van de Arbeid zelf moet kiezen ... Maar ik begrijp uit de woorden van de heer Ruinard dat hij overleg heeft gehad met partijen en dat er geen meerderheid is om na zessen ook laden en lossen niet meer toe te staan. Maar wat zou de Partij van de Arbeid zelf willen? De voorzitter: Mijnheer Ruinard. De heer Ruinard: De Partij van de Arbeid wil dat de overlast zo veel mogelijk voorkomen wordt. En of dat nou 's ochtends vroeg of 's avonds laat is, dat maakt voor ons geen verschil. Mochten er toch signalen optreden op de zondag ook dat er 's avonds overlast is, dan zullen wij wellicht met een nieuwe motie komen. En de eerste vraag moet u even herhalen voor mij. De voorzitter: Dat kan mijnheer Mijnders. Let maar op. De heer Mijnders: Dank u wel, voorzitter. Waarom 12 keer per jaar open slechter is dan 52 zondagen in het jaar open. De voorzitter: Mijnheer Ruinard. De heer Ruinard: Voorzitter, in het geval van één keer per maand open op de zondag, leg je nog steeds niet … Geef je ondernemers nog steeds niet de volledige vrijheid om op zondag de eigen keuze te maken . En in het geval van elke zondag geef je die vrijheid wel. De voorzitter: Dank u wel.

Dan kijk ik naar mijnheer Stip, want die staat al een tijdje te popelen . Of zit een tijdje te popelen. Stelt u uw vraag en geef ook even aan aan wie u die vraag stelt. De heer Stip: Nou wordt gesproken over waarom niet, totaal niet laden of lossen op zondag. Laten we vooropstellen, dat mag nu al. Vakkenvullen mag ook al gewoon op zondag. De winkel mag niet open. Laden en lossen is al mogelijk op zondag. Dat kan allemaal. Vandaar, ik kom zo meteen terug op de moties. En het is niet aan mij om daarop te reageren voor een zondag per maand, maar je wil ook inderdaad de vrijheid bij die ondernemer houden en ook een bepaalde structuur creëren, een v erwachting, dat gewoon elke zondag die winkel van 12.00 uur tot 18.00 uur open is. De voorzitter: Dat nodigt een reactie uit van de fractie van het CDA. Mijnheer Mijnders. De heer Mijnders: Dank u wel, voorzitter. Via u, voorzitter. De heer Stip is het dan toch wel met mij eens dat wanneer de winkels opengaan op zondag, dat het aantal laden en lossen op zondag waarschijnlijk ook toe zal nemen en niet hetzelfde blijft als het nu is? De voorzitter: Mijnheer Stip. De heer Stip: Ik zeg zeker niet dat dat minder wordt. Absoluut niet. Pagina 28 van 52 De voorzitter: Dan ronden we uw wisseling wel even af, want anders krijgen we een debat binnen een debat binnen een debat. En dat wordt wat ingewikkeld, op zijn minst voor mij, om te volgen.

En dat is ook niet onbelangrijk. Ik heb nog staan dat de heer Kardol iets wil vragen. De heer Kardol: Dank, voorzitter. Ik hoorde de heer Mijnders zeggen dat de P van de A de afgelopen vier jaar van gedachten is veranderd. Graag breng ik een citaat in herinnering wat ook de oud SGP-voorman Bas van der Vlies regelmatig citeerde als het gaat om oud-voorman Wim Kok. Laten we die zondag toch als haven van rust in onze samenleving zien te behouden. Wat vindt u van die uitspraak ? Vraag ik via de voorzitter aan de heer Ruinard. De voorzitter: Mijnheer Ruinard. De heer Ruinard: Ik kan nu een leuk grapje maken, voorzitter, dat ik niet eens weet wie Wim Kok is. Maar dat weet ik wel. De voorzitter: Gaat u door. U maakte dat leuke grapje niet. De heer Ruinard: Ik weet wel wie dat is, voorzitter. De voorzitter: Dames en heren. De heer Ruinard: Wij denken dat het openstellen van de winkels de rust op zondag niet per se hoeft aan te tasten. Iedereen kan zijn eigen invulling geven aan de zondag. Mijnheer K ardol wil graag naar de kerk. Ik ga ook af en toe naar de kerk op zondag. En als iemand naar de winkels wil of een boodschap wil doen, dan mag die daar zijn eigen invulling aan geven. En misschien haalt een inwoner wel zijn rust uit lekker winkelen op het dorp. Daar is de vrije keuze voor. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Kardol nog een vraag in het vervolg daarop.

De heer Kardol: Dank, voorzitter. Ik heb gehoord wat de heer Ruinard zei, maar het is zo dat in mijn optiek P van de A niet alleen de afgelopen vier jaar is vooral het van standpunt, maar ook sinds de verkiezingen van dit jaar. Want als ik in het verkiezingsprogramma lees dat er gekozen moet worden voor een zorgvuldige balans tussen economie en leefbaarheid en het daarom goed is als gestart wordt met een proef met een beperkt aantal koopzondagen en evalueren betrokkenheid, dan denk ik, hoe kan de P van de A zo makkelijk nu bij het kruisje tekenen? De voorzitter: Mijnheer Ruinard. De heer Ruinard: Dank u wel, voorzitter. Daarom stemmen wij straks ook in met het voorstel van de ChristenUnie, om straks na 2 jaar de verruiming van de openingstijden te evalueren, zodat we daarna kunnen kijken wat de gevolgen zijn van de openstelling. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Kardol. De heer Kardol: Dank, voorzitter. Volgens mij constateer ik juist in het verkiezingsprogramma dat die volgorde precies andersom had moeten zijn. Pagina 29 van 52 De voorzitter: Mijnheer Ruinard nog. Hoeft niet, mag wel. U kiest ervoor om dat niet te doen. Dan heb ik nog staan mijnheer Ringlever. En dan gaan we door daarna. De heer Ringlever: Dank u wel, voorzitter. Een kleine vraag over de motie. Er is natuurlijk een kleiner venster om te laden en te lossen.

Neemt de overlast juist niet toe, omdat dan misschien de vrachtwagens wat later komen, tijdens de openingstijden? Dat het gewoon ook echt drukker wordt? De voorzitter: De heer Ruinard. De heer Ruinard: Onze motie stelt 10.00 uur voor. We hebben ook even bij de grote supermarkten geïnventariseerd, wat is een haalbare tijd? Die geven aan dat er 30 tot 45 minuten nodig is om te laden en te lossen en de overige tijd nodig is om echt de schappen vol te krijgen . Wij denken dat 10.00 uur een mooie window is om te bevoorraden. De voorzitter: Mijnheer Ringlever. De heer Ringlever: Dat was niet echt een antwoord op mijn vraag. Sluit de Partij van de Arbeid uit dat de overlast daardoor niet toeneemt, omdat het dan drukker wordt? De voorzitter: Mijnheer Ruinard. De heer Ruinard: Wij sluiten dat wel uit. We willen de overlast voorkomen, maar zeker de harde geluiden 's ochtends voorkomen. Nu zien we dat 's ochtends vroeg veel inwoners last hebben van het geluid van laden en lossen. En wij zien graag dat dat harde geluid, mocht het zover komen, verplaatst wordt naar een iets later tijdstip op de dag. En als het gaat over de frequentie daarvan, wij hopen natuurlijk dat de frequentie en de overlast zo veel mogelijk voorkomen wordt. Maar we verwachten niet dat door die tijd aan te passen er opeens meer bevoorraad wordt. De voorzitter: Dank u wel. Dan was mijnheer Mijnders.

De heer Mijnders: Dank u wel, voorzitter. Via u tegen de heer Ringlever. Dit is wel de omgekeerde wereld. Als de heer Ringlever gaat vragen richting de Partij van de Arbeid, hoe het zit met overlast? Het is het voorstel onder andere van de heer Ringlever dat ervoor zorgt dat er meer laden en lossen gaat plaatsvinden op de zondag. De heer Ringlever is onder andere de oorzaak dat het qua overlast toeneemt. Om nou daar richting de Partij van de Arbeid te gaan vragen, wordt de overlast niet toegenomen? Het is juist de schuld, ben ik van mening, van de VVD. De voorzitter: Mijnheer Ringlever. De heer Ringlever: Ik zie het juist anders. Ik denk als er spreiding is over de dag , als ze wat vroeger kunnen beginnen, dat niet alle drukte tegelijk komt. Zo'n vrachtwagen komt dan in een winkelcentrum in of ergens anders en dan moeten al die auto’s eromheen. Ik vind het goed dat het zo in de verordening staat, eigenlijk. De voorzitter: Dan mevrouw Horváth en daarna mijnheer Knape nog. En dan denk ik dat we zo ongeveer dit element wel even gehad hebben. Pagina 30 van 52 Mevrouw Horváth: Dank u wel, voorzitter. Een vraag aan de heer Ruinard.

Heeft u misschien ook overwogen dat, omdat mijnheer Ruinard net vertelde, we zullen de motie van de ChristenUnie ook steunen, dat het laden en lossen ook onderdeel van die evaluatie zou kunnen zijn, in plaats van uw eigen motie? De voorzitter: Mijnheer Ruinard. De heer Ruinard: Voorzitter, wij hopen heel erg dat het laden en lossen ook in de evaluatie plaatsvindt. Maar als wij onze motie zouden verwerken in de motie van de ChristenUnie, dan zitten de omwonenden die nu al overlast ervaren twee jaar te wachten totdat het wordt opgelost. En wij willen nu aan de voorkant voorkomen dat die overlast ontstaat. De voorzitter: Dank u wel. Dan afrondend mijnheer Knape. De heer Knape: Voorzitter, dank. Spijker op de kop van het CDA. Ik heb een vraag richting de VVD. Uw antwoord aan het CDA is duidelijk. Wat mij betreft zou het in aansluiting daarop een uitstekend idee zijn om na te denken over een evaluatie. En ik zou graag van u horen hoe u daarover denkt. De voorzitter: Mijnheer Ringlever. De heer Ringlever: Daar kom ik in de tweede termijn op terug. De voorzitter: Dat is duidelijk. Dan stel ik voor dat mijnheer Ruinard zijn bijdrage probeert af te gaan ronden. De heer Ruinard: Dank, voorzitter. Want overlast is er.

Denk aan gemiddeld 8 vrachtwagens per dag in krappe straten, glazen in de kast die trillen als de vrachtwagens langsrijden, schade aan auto's, de bevoorrading en structureel harde geluiden voor 7.00 uur en laat in de avond. Deze motie biedt de raad een kans om aan de voorkant overlast te voorkomen. Rond een winkelstrip wonen hoort geen straf te zijn en de tijd van 10.00 uur geeft supermarkt de gelegenheid om de bevoorrading van versproducten, zoals brood en zuivel, te regel en voordat de eerste klanten in de winkel staan. Een mooie tussenweg om omwonenden en ondernemers beide tegemoet te komen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Ruinard. Dan gaan wij nu door naar de fractie van Echt voor Ridderkerk. En dan geef ik het woord aan mevrouw Den Boef-Broere. En voor haar geldt ook dat het haar maidenspeech is. Gaat uw gang. Vanachter het spreekgestoelte, zie ik. Mevrouw Den Boef-Broere: Dank u wel, voorzitter. Ik ben geboren en getogen in Ridderkerk. Al heel mijn leven verbonden met deze prachtige gemeente. Vele raadsleden kennen mij al, maar niet iedereen weet hoe mijn eerste contact met Echt voor Ridderkerk tot stand gekomen is. Het begon bij ons in de winkel. Het team van EvR kwam op een zaterdagochtend bij ons langs om een enquête af te nemen. We raakten met elkaar in gesprek, onder andere over de zondagopening.

EvR wilde weten hoe mijn man en ik tegen de eventuele zondagopening aankeken. Het eerste gesprek lijkt misschien klein, maar voor mij betekent het meer. Ik merkte dat EvR niet alleen geïnteresseerd was in mijn mening als ondernemer, maar ook wilde weten wat er leeft bij de inwoners en de ondernemers. En juist dat sprak mij aan, want als echte Ridderkerker ligt het hart bij deze gemeente. Ik heb Ridderkerk zien veranderen. Natuurlijk hoort verandering bij de tijd, maar ik ben bang dat we iets dreigen kwijt te raken wat voor mij belangrijk is. Het dorpse karakter van Ridderkerk. De discussie over de zondagopening gaat daarom over meer dan alleen de openingstijden. Het gaat ook over de vraag , wat voor Ridderkerk willen wij zijn? En wat willen we doorgeven aan de volgende generatie? Ik respecteer d at mensen verschillend denken over de zondagopening en over de toekomst van Ridderkerk. Ik vind het belangrijk dat we met elkaar blijven praten en steeds blijven kijken wat het beste is voor onze gemeent e. V oor mij heeft de zondagsopening in Ridderkerk daarom geen echt e toegevoe gde waarde. Ik vind juist dat we mo eten koester en wat bij ons dorpse karakter past en dit juist voor veel mens en Ridderkerk zo vertrouwd en waardevol maakt. EvR heeft een onderzoek g edaan onder de inwoners en winkeliers om te achterhal en hoe zij aankijken tegen de zondagsopening.

Het verraste ons dat ongeveer de helft van de inwoners niet zit te wachten op de zondagopening. Dat is ook goed terug te zien op de reacti es op social media en bij artikelen die hierover zijn geplaatst. Het merend eel van de winkeli ers, zo'n 60 tot 70 procent, is ook tegen de zondagsopening. Dat is ook de reden dat EvR | vanavond tegen de zondagopening zal stemmen. Maar ook om de volgende vijf redenen. Ten eerste, | de verstoring van de zondagsrust, ook al is het pas na 12.00 uur. Ook na die tijd vindt ongeveer 50 procent van de inwoners de zondagsrust belangrijk. Dat is niet alleen vanwe ge de r eligi euze bew eegr edenen, maar ge woon minder verke er door de straten en wat minder herrie in de o mgeving | . En ten twe ede, | de winkels zijn er voldoende, ook op andere dagen. Super markten zel f s tot 20.00 uur of 22.00 uu | r. Winkels kunnen echt niet meer omzet draaien door een paar uurtjes extra open te zijn op de zondagen. Klanten komen dan niet op andere dagen waarop de win kel open is, terwijl de kosten voor het open zijn, denk aan elektriciteit, persone el, waterg ebruik en dergelijk e, | wel gewoon doorlopen. Veel m eer kosten, maar niet m eer w i nst. Ten derde, | een kleine middenstander, vaak zonder personeel, heeft echt g een behoeft e aan een rustdag in de week. Nederland heeft van oudsher de zondag als rustdag ingesteld.

Maar ook eventueel personeel van de kleinere middenstander heeft behoe ft e aan een dag niet werk en | . Ten vierde, de vrijdagavond opening, zoals het vroeger altijd was, is enorm in animo bij het | winkelend publiek teruggelop en. De winkelcentra zijn gewoon uitgestorven. Dat zal op de zondagen niet anders zijn. W | aarom zullen we all es opengooie n? Ten vijfde, omligg ende ge me enten zoals Barendrecht, Rotterdam, Zwijndrecht hebben al de zondagopeningen. Mocht iemand onverhoopt iets belangrijks vergeten zijn, kan men daar altijd nog terecht. Maar als het | aan Ev R ligt niet in Ridderkerk. Want we h ebben eigenlijk all emaal hetz elfde doel, een mooi, veili g, | le efbaar Ridderkerk waar mensen graag wonen, w erken en e en toekomst op te | willen bouw en. Ik kijk ernaar uit om | me | daar de komende jaren samen met all e partijen voor in te zetten. Voorzitter, in mijn tweed e ter mijn zal ik ingaan op de beide moti es. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Da n vervolgen wij met het CDA. Mijnheer Mijnders. De heer M ijnders: Dank u wel, voorzitter. Allereerst, ik heb het | nog niet eerder g ehoord, maar namens de CDA-fracti e, i | k denk heel de r aad, dank richting de H | ersteld Hervormde Gem eente, | de Sionskerk in Slikkerveer, voor de Bijbel voor Ridderkerk die wij alle maal hebben geh ad vanavond. Een mooie gift vanuit de H | erstelde Hervormde K erk.

Voorzitter, bij het voorbereiden van het debat heb ik de bijdrages van het CDA teruggelezen die we hebben g ehouden tijdens eerdere d ebatten over het invoeren van een koopzondag. En eigenlijk had ik zo de bijdrage van 8 | jaar geleden vanavond opnieuw kunnen gebruiken, wa | nt het standpunt van onze fractie is namelijk niet veranderd. Wat wel veranderd is, is dat er vanavond naar | alle waarschijnlijkheid voor het eerst een meerderh eid voor de invoering van de koopzondag is. Waarop veel onderwerp en de verschillen tussen partijen klein zijn, was en is de keuze voor of tegen de invo ering van de koopzondag een onderwerp waar de verschillen tussen de partijen in onze raad groot zijn en duidelijk naar voren komen. V | oor onze fractie is en blijft de invoering van de koopzondag een principieel punt waar we tegen zijn. Met de in voering van de koopzondag wordt ons dorp namelijk weer een beetje meer stad. En dat willen we niet. Di t is ook de reden dat onze fractie bij de coaliti eonderhandelingen al hee ft aange geven ge en onderdeel te will e n uitmaken van een coalitie die de koopzondag mogelijk maakt. We willen ook vanavond opnieuw onze keuze onderbouwen, ondanks dat er al meerderheid lijkt te zijn voor het initiatiefvoorstel.

Voorzitter, allereerst het punt dat het behoud van de zondagsrust voor veel CDA’ ers, | en ook voor mij persoonlijk, | een principieel punt is vanuit het Pagina 31 | van 52 Pagina 32 van 52 christelijk geloof. Tegelijkertijd blijkt uit onderzoek van de protestantse kerk in Nederland dat steeds meer Nederlanders behoefte hebben aan een collectieve rustdag. Dit aantal is de afgelopen jaren gestegen naar al 40 procent, terwijl onder jongeren zelfs een meerderheid aangeeft behoefte te hebben aan een wekelijkse rugslag, zeker in de huidige tijd waarin de druk op jongeren steeds groter wordt. Daarom is het ook extra mooi dat de gemeenteraad de afgelopen periode flink is verjongd. Vanavond is het ook de kans voor de jonge raadsleden onder ons om de stem van de jongeren te laten horen. Om deze redenen zullen we als CDA -fractie dan ook om een hoofdelijke stemming vragen. Als tweede, voorzitter, maken we ons als CDA-fractie zorgen om de kleine lokale ondernemers die niet open willen of niet open kunnen. Want met de keuze voor de koopzondag komt er een extra dag dat grote landelijke winkels open kunnen en zogezegd omzet afsnoepen van de 75 procent van de ondernemers die niet opengaan. En er wordt door de initiatiefnemers aangegeven dat er veel gemeenten zijn waar er al koopzondag is en dat daar ook veel kleine ondernemers gewoon nog actief zijn.

En dat de negatieve effecten eigenlijk niet bewezen zijn. Maar anderzijds hebben de initiatiefnemers niet kunnen aangeven dat de koopzondag positief uitpakt voor de 75 procent van ondernemers die dicht blijven. Als laatste, voorzitter, maken we ons zorgen, ik heb het net al eerder gezegd, om de werknemers die nu mogelijk ook op zondag moeten gaan werken. Natuurlijk is het een eigen keuze, maar zo makkelijk is het niet om tegen je leidinggevende nee te zeggen, wanneer er een beroep gedaan wordt om op zondag te werken. Ook de vakbonden FNV en CNV hebben al meerdere malen aangegeven zich zorgen te maken om werknemers die nu steeds meer winkels zeven dagen in de week open zijn. Daarnaast horen we uit verschillende gemeentes dat het voor werknemers lastig is om aan een baan te komen als zij aangeven , principieel of niet, niet op zondag te willen werken. Solliciteer maar eens bij een landelijke supermarkt keten. De kans dat je aangenomen wordt als je aangeeft niet op zondag te willen werken, wordt alleen maar kleiner. Zoals net al aangegeven, de initiatiefnemers, de heer Bakker, heeft een ruim punt door gehouden van, als het eenmaal gebeurt, dan moeten we die hand oppakken. Die hand pakken we graag op. Voorzitter, in de tweede termijn komen we met nog meer argumenten. Maar het zal u ondertussen niet verbazen dat de CDA -fractie dit initiatiefvoorstel een heel slecht idee vindt.

Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Mijnders. Dan gaan wij door naar de SGP. Mijnheer Kardol. De heer Kardol: Dank, voorzitter. Partij 18PLUS schreef onlangs in een column in De Combinatie dat we met de mogelijkheid van winkelopenstelling op zondag 100 jaar teruggaan in de tijd . Een historisch moment. Zij duidde dit overigens positief. De belangrijkste reden die de initiatiefnemers noemen, is individuele vrijheid . De vrijheid om zelf te bepalen wanneer je boodschappen doet, wanneer je werkt en wanneer je je winkel opent. Voorzitter, als het gaat over individuele vrijheid moeten we echter ruim 6000 jaar terug in de tijd naar een veel groter historisch moment. Naar het moment dat God de hemel en de aarde had geschapen en zag dat het zeer goed was. De mens leefde in volmaakte vrede en harmonie met zijn schepper. God gaf de mens een vrije wil. De mens kon kiezen om God te dienen, maar koos voor zichzelf, met alle gevolgen van dien. En w at was daarvan de winst? Of hing daar een prijskaartje aan? Dat is ook de vraag die ik tijdens de commissievergadering heb gesteld over de winkeltijdenverordening die vanavond voorligt. Voor wie is deze verordening winst en wie betaalt ervoor de prijs? De initiatiefnemers benoemen vooral de winst .

Meer keuzevrijheid voor consumenten, meer mogelijkheden voor ondernemers en meer vrijheid om zelf te bepalen wanneer men werkt en winkelt. Maar, voorzitter, zien we het prijskaartje niet over het hoofd? Let eens op de gevolgen van die keuze voor individuele vrijheid in het paradijs. Wat zien we om ons heen? Afstand, leegte, onrust, angst, schuld, gebrokenheid, verlorenheid, chaos, enzovoorts. En iedereen verlangt ondertussen naar een paradijs. En desondanks wil men toch zelf bepalen wat goed en kwaad is, wat waarheid is en wat vrijheid inhoudt. Voorzitter, de geschiedenis leert ons dat de mens daar niet gelukkig van wordt. Integendeel. Juist daarom moeten we als gemeenteraad niet alleen kijken naar wat mogelijk is en wat mensen willen , maar ook Pagina 33 van 52 naar wat goed is en naar wat mensen nodig hebben. Voor de SGP zijn Gods geboden leidend. Ze zijn een geschenk aan de mens en bieden onder andere bescherming. Ook onze rust wordt daarin beschermd. God weet als geen ander wat wij nodig hebben. Zes dagen werken en één dag rusten. Zo blijft de balans. De zondagsrust die de SGP voorstelt, is daarom geen nostalgisch verlangen naar het verleden. Het is het in acht nemen van de rust die God bij de schepping aan de mens gaf. Een dag om niet voortdurend bezig te zijn met produceren, consumeren en presteren. Een dag waarop wij God mogen dienen en gezinnen tijd hebben voor elkaar.