2024-11-21-verslag-gemeenteraad-ridderkerk.pdf

van ruimtes. Maar daarvoor moet je wel naar een heel ander gebouw. En stel nu voor: opa en oma wonen heerlijk in het nieuwe complex. Opa viert zijn 83e verjaardag. Bezoek van kinderen en kleinkinderen in de nu nog kleinere woning, dat wordt lastig. Met een centrale ontmoetingsruimte was er de mogelijkheid om daar met elkaar de verjaardag te vieren. Maar nu, jas aan, rollator mee, naar buiten, ander gebouw in. En dan maar hopen dat daar nog ergens een plekje te vinden is. Voorzitter, het is een gemiste kans. De ChristenUnie zal omwille van de gewenste snelle realisatie niet tegen dit bestemmingsplan stemmen, maar het had een veel beter plan kunnen zijn. Jammer. In deze coalitie is kennelijk zes en niet zeven een heilig getal, een getal dat belangrijker is dan het welzijn van onze bewoners straks. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Kooijman. Dan gaan we naar GroenLinks. Mijnheer Ros. De heer Ros: Dank u wel voorzitter. Een half jaar geleden lag er een evenwichtig plan van het college voor ‘t Ronde Sant, wonen en zorg voor senioren. Maar dat moest van tafel wegens de starre houding van notabene de eigen coalitiepartijen. Want in 2022 hebben Partij 18PLUS, CDA, VVD en SGP beklonken dat zes woonlagen leuker klinkt dan zeven. Tenminste, bij locaties waar het hen uitkomt.

Dus kwam er een amendement waarbij de coalitiepartijen kozen om onze senioren vijf maanden langer in containerwoningen te huisvesten of vijf maanden langer zonder eigen sanitair of zonder eigen kamer. Maar daar hebben we wel iets voor teruggekregen. Een woongebouw met minder faciliteiten voor onze ouderen, een woongebouw zonder recreatieruimte, zonder eigen berging en kleinere huizen. Maar wel 23 naar 20 meter. En de omwonenden dan? Zeven of zes bouwlagen? De inspreker die namens de hele VvE sprak van het naastgelegen gebouw blijft faliekant tegen. Voorzitter, GroenLinks stelt zich altijd constructief op in deze gemeenteraad. We steunen het college zelfs wanneer de eigen coalitiepartijen het college collectief lieten vallen, zoals bij ‘t Ronde Sant of bij de centrumring. En we werken in de meeste gevallen ook heel goed samen in de Raad, zoals hopelijk vanavond zal blijken. Maar in dit geval, 18PLUS, CDA, VVD en SGP, hoe zou u het uitleggen aan uw eigen ouder grootouder in ‘t Ronde Sant? Sorry oma, maar al deze vertraging voor u levert wel minder goede voorzieningen op. Sorry oma, deze vertraging heeft heel veel extra geld gekost, maar deze vijf extra maanden in deze container of uw kamer zonder sanitair was echt nodig, want daarmee hebben we halsstarrig vastgehouden aan een halfbakken bureaucratische afspraak om van 23 naar 20 meter bouwhoogte te gaan.

Bent u nou trots op mij oma? De voorzitter: Mijnheer Kardol. De heer Kardol: Dank voorzitter. Richting de heer Ros. Beste oma, zeg ik dan tegen mijn oma, u kon kiezen uit 60 appartementen en u kunt dat nog steeds. De voorzitter: Dat is dan volgens mij … Mijnheer Ros, u mag reageren hoor, als u dat wilt. Prima. Dan komen we daarmee wel aan het einde van de eerste termijn vanuit uw Raad. En dan is het woord aan het college in persoon van wethouder Van der Duijn Schouten. Wethouder Van der Duijn Schouten: Dank u wel voorzitter. Een enkele opmerking, een enkele vraag is nog geplaatst. Het CDA vroeg nog een keer voor het afsluiten van de parkeerplaats, terwijl de PvdA nog een keer de vinger legde op de parkeerdruk in de wijk. Die parkeerdruk die kennen we. En juist als je die parkeerplaats met een slagboom gaat afsluiten, wordt hij minder toegankelijk en gaan mensen meer in de wijk parkeren. Daar is het al druk. Bewoners zijn bang dat het een soort hangplek wordt, maar met een slagboompje kan de jeugd nog steeds het terrein op. Dus echt het nut van die slagboom zien de initiatiefnemers niet, zien wij ook niet. Dus ik denk niet dat die er gaat komen. PvdA, waarom niet eerst het verkeer wordt opgelost en dan … We willen verder met de bouw. Ik bedoel, verkeer loopt daaraan parallel. Het verkeer is ook geen onderdeel Pagina 18 van 44

van dit bestemmingsplan nu. Het bestemmingsplan ligt voor omdat de initiatiefnemers door willen. PvdA gaf ook nog even aan dat het in eerste instantie tienhoog en dat er toen veel meer sociale woningen hadden kunnen landen. Dat is niet zo. U heeft in februari ‘22 al een brief gehad waarin die tienhoog wordt genoemd en waar ook expliciet die 60 woningen worden genoemd. Dus het zijn er vanaf het allereerste begin 60 woningen geweest. Alleen met tienhoog had de oppervlakte van de grond veel kleiner kunnen zijn en was er dus meer ruimte voor groen geweest. En u heeft het nu gezien, met nog maar zeshoog betekent dat het breder is geworden en ook de appartementjes kleiner zijn geworden. Mevrouw Van Nes vraagt om de samenwerking tussen Aafje en Wooncompas los te laten. Dat gaan ze zeker niet doen, want die partijen werken heel goed met elkaar samen en daar zijn we als college heel erg blij mee. U geeft aan dat hetgeen in het bestemmingsplan, praten we niet over wat voor soort woningen worden het? Sociale huurwoningen, maar Aafje gaat die woningen straks in de uitwerking wel degelijk labelen en bestemmen voor ouderen. En ja, dan woon je als oudere naast een zorgcentrum, dus dan is de thuiszorg die Aafje ook verleent gewoon letterlijk en figuurlijk om de hoek. Leefbaar Ridderkerk vroeg hoe meer dorpse karakter en het verdiende allemaal geen schoonheidsprijs.

Realisatie van 180 wooneenheden. Ja, er staan al 130 wooneenheden, dus we gaan er geen 180 realiseren. Er komen er uiteindelijk gewoon maar 50 bij. En dat gebeurt in de eerste instantie omdat in de zorg nu de wooneenheden nog met twee mensen op één unit zijn, wat gewoon niet meer mag. Wat in het kader van de zorg ook niet meer kan. Ik bedoel, mensen hebben recht op hun eigen kamer en dat betekent dat er uitgebreid moet worden. En wij denken dat met dit plan en met het hele uitstraling en het groen wat gerealiseerd wordt, dat de leefbaarheid in dat gebied nog steeds prima op orde is. Partij 18PLUS had een vraag aan ontwikkelaars. Die kan ik niet beantwoorden, want ik ben de ontwikkelaar niet. En de ChristenUnie vindt de Raad een betere onderhandelaar dan de wethouder. Laat ik eerst vooropstellen dat uw Raad heeft niet onderhandeld met de initiatiefnemers. U heeft ze voor het blok gezet. En misschien vond deze wethouder in de onderhandelingen die dingen die u net juist zo waardevol benoemde, die ontmoetingsruimte, die iets grotere appartementen, die individuele bergingsruimte, wel waardevoller dan die ene laag. En hebben we daar in de onderhandelingen, die zijn er wel geweest, want het is echt van tien naar zeven onderhandeld, hebben die daar een plekje gekregen.

En dan kunt u zeggen dat de wethouder niet goed heeft onderhandeld of dan zou kunnen kijken welke inzet er is gepleegd op de onderhandelingen en tot welk resultaat het heeft geleid. En hoe uw Raad dan het onderhandelen dat u heeft gevoerd met de initiatiefnemers ziet. We hebben hier … De voorzitter: Mijnheer Kooijman. De heer Kooijman: Ik zie dat dat wat doet, de opmerking die ik heb gemaakt. En als ik de wethouder zo hoor, dan denk ik: fantastisch dat hij dat heeft gedaan. Dat was ook waarom wij hem destijds ook steunden en geloofde in het debat van 6 juni. Maar dan moet ik een andere conclusie trekken en dan proef ik dat de wethouder hier dus door de eigen coalitiepartij dan wel in de steek is gelaten, want er was een veel beter plan waar de wethouder echt achter stond. En waar de coalitiepartijen van zeiden: laten we dat toch maar niet doen, want we hebben ergens in een papiertje hebben we zes gezet in plaats van zeven. De voorzitter: Wethouder. Wethouder Van der Duijn Schouten: Voorzitter, wij hebben hier in juni een voorstel neergelegd waar we achterstonden. Want anders leggen we hier geen voorstel op tafel. En er is stevig over onderhandeld met de initiatiefnemers. En ik hoor u vanavond … Niet u, voorzitter, maar ik hoor de ChristenUnie vanavond zeggen dat de Raad beter onderhandeld heeft dan de wethouder, waarin ik, wellicht onterecht, een verwijt richting de

Pagina 19 van 44

wethouder hoorde. En ik voelde in ieder geval de behoefte om daarop te reflecteren. En voorzitter, ik vind het … De voorzitter: Wethouder, mevrouw Van Nes-de Man heeft nog een vraag. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u voorzitter. Even het verhaal over de zes, zevenhoog. De coalitie die houdt zich klemvast aan de zeshoog die met wankele woorden in het coalitieakkoord staat. De wethouder heeft ingestemd met het plan voor zevenhoog. Houdt dat in dat hij dus geen waarde hecht aan die zeshoog die in het coalitieakkoord genoemd is of dat hij daar anders tegenaan kijkt? De voorzitter: Wethouder. Waarbij ik wel even de opmerking maakt dat de wethouder niets neerlegt maar het college. Wethouder, gaat uw gang. Wethouder Van der Duijn Schouten: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, daar heb ik uitgebreid 13 juni bij stilgestaan, wat de afwegingen zijn geweest om als college wel het voorstel neer te leggen, wetende wat er in het coalitieakkoord stond. Ik bedoel, ik denk dat het weinig zinvol is als ik dat nu allemaal weer ga herhalen. En als u er erg veel interesse in heeft, dan zou ik zeggen: luistert u dat nog een keer terug. En voorzitter, ik moet vanavond ook constateren dat we op één punt mis hebben gezeten in juni. En u zult het geloven of niet, ik ben vanavond blij dat ik toen mis zat.

En dat was het feit dat ik toen heb aangegeven dat het waarschijnlijk ongeveer een jaar zou duren voordat er een nieuw plan zou liggen. Dat is duidelijk een miskleun voor mij geweest en een extra inspanning van de initiatiefnemers, maar ik ben heel blij dat er nu na een maand of viervijf weer een nieuw plan hiervoor ligt wat, als ik het zo eens even afpeil, op instemming van uw Raad kan rekenen. En dat was het wat mij betreft, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel wethouder. Dan gaan we naar een tweede rondje. Dat doen we in dezelfde volgordelijkheid als de eerste ronde. En wellicht sluiten er dan aan het eind nog andere partijen aan die geen inbreng hebben gehad in de eerste termijn. Ik geef als eerste het woord mijnheer Mijnders van het CDA. De heer Mijnders: Dank u wel voorzitter. Dat heb je als je een te lange bijdrage schrijft. Ik dacht dat het 4 minuten was, maar dat bleek 3 minuten te zijn. De voorzitter: Ja, dat geldt ook voor de tweede termijn. De heer Mijnders: Dat ga ik wel redden, voorzitter. Want we willen als fractie eigenlijk als laatste opnieuw aandacht vragen voor ook de participatie na vanavond. Vanavond valt er een klap straks met de hamer, zal er waarschijnlijk een meerderheid van de gemeenteraad voor dit plan zijn. En daar zullen een hoop mensen blij mee zijn, maar ook juist een hoop omwonenden niet blij mee zijn.

En we willen ook vragen ook deze participatie hierna, dat ook de omwonenden wel betrokken blijven worden bij onder andere verkeerssituatie, maar ook de verdere aanvulling en de uitwerking van de plannen. Want kleine dingen binnen het bestemmingsplan kunnen wel een grote impact hebben op de omwonenden. En daar willen we ook aandacht voor vragen. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Mijnders. Dan mijnheer Rijsdijk van de Partij van de Arbeid. De heer Rijsdijk: Dank u wel voorzitter. Ik begin nog even met de verkeersveiligheid. Er wordt aangegeven vanuit het college dat initiatiefnemers een plan hebben neergelegd, dat het verkeer daar feitelijk geen onderdeel van is. Het bestemmingsplan gaat natuurlijk ook over een ruimtelijke ontwikkeling, maar Pagina 20 van 44

verkeersafwikkeling en parkeerdruk hangen daar wel nauw mee samen. Vandaar ook onze vragen in de eerste termijn. Wanneer gaat het college dit nu aanpakken? Er is in de commissievergadering ook vanuit de kant van het college aangegeven dat het nu al heel erg vol is in dit gebied. En als er extra woningen toegevoegd gaan worden, dan wordt het alleen nog maar drukker. Dus ik denk dat er wel een noodzaak is om dat aan te pakken. En ook of er op korte termijn dan al maatregelen genomen kunnen worden. Daar zou ik graag nog een reactie op willen. Wat het verlies van groen betreft, het lijkt ons ook nog wel dat je ervoor zou kunnen kiezen om de gebouwen groen aan te kleden. Daarmee zou je dat misschien ook nog kunnen compenseren met mooie groene muren. Die plannen zijn er natuurlijk ook voor het centrum. Dat zou hier wellicht ook kunnen. En dan, voorzitter, het blijft toch een worsteling. Ik heb daar inzage in gegeven in de eerste termijn. Mij werd verweten daar wat veel woorden voor nodig te hebben. Maar ik denk dat het belangrijk is ook naar alle omwonenden en inwoners van Ridderkerk om als partij uitleg te geven om je keuzes. Ik had ook een collegetje kunnen doen bij de Begrotingsraad dat je een motie indient over gratis openbaar vervoer voor minima. En dan wordt er gezegd: we vinden het geen goed plan. En dan komt er verder geen argumentatie. Dat hebben we anders willen doen.

Ik heb een aantal argumenten ook gegeven in de eerste termijn. Het is echt het sluitstuk nu, sociale woningbouw. Er zijn zoveel kansen blijven liggen in al die fases van Het Zand. Nu het eigenlijk niet past komen we ermee. Er is geen onderbouwing gegeven vanuit de kant van Aafje of het college of die koppeling nu echt noodzakelijk is. We hebben daar wel om gevraagd. Wat voor ons ook nog meespeelt is dat we het heel belangrijk vinden dat er open en transparant over plannen gecommuniceerd wordt. En eigenlijk is dat bij dit plan niet gedaan. Bewoners van de laatste fase van Binnenrijk hadden de handtekening nog maar net gezet, die was nog aan het opdrogen. Toen hoorden ze pas dat dit plan er kwam. Dat vinden we ook gewoon niet kies. Dat speelt ook voor ons heel erg mee. Dus alles afwegende, voorzitter, zullen we niet voor dit plan stemmen. We vinden het gewoon geen goed plan en daarom stemmen we er niet mee in. Dank u wel. De voorzitter: Nog een interruptie van de heer Ros. De heer Ros: Concludeer ik nu goed dat er de mogelijkheid om 60 sociale huurwoningen voor voornamelijk ouderen te bouwen, die unieke kans in Het Zand om het diverser te maken, de heer Westbroek, dat de PvdA zegt: nee, wij stemmen tegen deze 60 sociale huurwoningen in Het Zand? De voorzitter: Mijnheer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: Voorzitter, het zijn 35 extra woningen.

En met alles wat ik nog aan betoog toe zou voegen herhaal ik mezelf. En ik concludeer hier ook vanavond dat ik misschien wel de enige ben geweest die op gestelde vragen serieus antwoord heeft proberen te geven. Want ik heb aan verschillende partijen gevraagd of ze nu vinden dat ze het de afgelopen jaren verkeerd hebben gezien met de hele ontwikkeling van Het Zand en ik heb daar van niemand een antwoord op gehoord. Alleen de heer Westbroek heeft er in zijn eigen termijn eigenlijk nog een inkijkje in gegeven dat Partij 18PLUS sociale huurwoningen helemaal niet vindt passen in Het Zand. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Rijsdijk. Dan mijnheer Kooijman. De heer Kooijman: Voorzitter, het is toch wel echt een markant punt in deze Raad dat de Partij van de Arbeid tegen een plan voor extra sociale woningen gaat stemmen. Dat is echt iets unieks. Dat heb ik volgens mij in deze raadsperiode, sterker nog, in heel mijn raadscarrière, nog niet meegemaakt. Hoe ziet de Partij van de Arbeid dit standpunt als het gaat om alle andere discussies die de Partij van de Arbeid altijd heeft? Over het verminderde aantal sociale woningen daar ging vorige maand nog een hele discussie over. Dat is altijd het

Pagina 21 van 44

adagium van de Partij van de Arbeid en nu ineens kiezen ze toch voor tegen extra sociale woningen. Ik kan er echt niet bij. De voorzitter: Mijnheer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: Dank u wel voorzitter. Laat ik beginnen ook het delen van een verbazing die ik dan had bij de Begrotingsraad, dat de ChristenUnie de unieke kans liet liggen om gratis openbaar voor minima in te voeren. Als u daar voor had gestemd had dat plan het gehaald. De voorzitter: Nee, mijnheer Rijsdijk. We beperken ons echt even tot het voorstel wat voorligt. Anders hebben we het straks over van alles en nog wat. De heer Rijsdijk: Daar zal ik het toe beperken, voorzitter. Maar het was wel mijn verbazing. Voorzitter, ik ga mezelf herhalen. Ik zal het nog één keer kort en puntig doen. We hebben bij al die plannen, toen het ChristenUnie in het college zat, in al die fases er ook voor gepleit dat daar sociale woningen zouden komen. Daar hebben we de ChristenUnie niet aan onze zijde gevonden. We hebben ook in juni al alternatieve locaties aangedragen waar dat ook gerealiseerd zou kunnen worden, voorzitter. En ik geef toe: we hebben ermee geworsteld, maar we vinden het gewoon een plan wat niet deugt, ook met de argumenten die ik gaf. De mensen die pas zo laat geïnformeerd zijn. En dan kunnen we als gemeente zeggen: dat is een leermomentje.

Maar de inwoners die daarmee te maken hebben die kijken er misschien wel de rest van hun leven dat ze daar wonen tegenaan. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Even de wachtrij inventariserend. Eerst mijnheer Kooijman, dan mijnheer Borst en dan mijnheer Ros. Mijnheer Kooijman. De heer Kooijman: Voorzitter, de Partij van de Arbeid is heel goed in het kaatsen. Maar wie kaatst, kan de bal verwachten natuurlijk. En het gaat er natuurlijk niet zozeer om wat er allemaal in het verleden is afgesproken, maar het standpunt wat de Partij van de Arbeid altijd heeft gehad en dat ze nu ineens anders kiezen. Daar gaat mijn vraag om en daar wil ik graag een reactie … Daar spreek ik mijn verbazing over uit. En de argumenten die de Partij van de Arbeid nu noemt om, noodgedwongen wellicht, tegen dit plan te stemmen, inwoners laat geïnformeerd, het is druk, et cetera. Dat zijn allemaal argumenten die straks ook door andere partijen in volgende plannen kunnen worden genoemd om extra sociale woningen tegen te houden. En dan zegt u allemaal: maar het is zo belangrijk in dit college, dit zet geen nieuwe sociale woningen neer. En dan denk ik toch, hier gaat echt de Partij van de Arbeid de verkeerde kant op. Maar goed, ik ben geen stemmer van die partij, dus. De voorzitter: Ik zie mijnheer Rijsdijk niet reageren. Dat is zijn goed recht op zich.

Dan gaan wij naar mijnheer Borst, die wilde iets vragen. Mijnheer Borst. De heer Borst: Eigenlijk is mijn vraag al helemaal gesteld in die hoedanigheid door de heer Kooijman. De voorzitter: Nou, dan gaan we door. De heer Borst: Er was nog wel een vraag overigens, voorzitter, van de heer Rijsdijk. Die wil ik dan nog wel even beantwoorden. Wat we dan voldoende sociale woningbouw vinden. En in de eerste termijn heb ik de heer Rijsdijk horen praten dat het hele Het Zand eigenlijk wel van sociale woningbouw voorzien had kunnen worden. Dat vindt de VVD in ieder geval te veel. Pagina 22 van 44

De voorzitter: Dan is dat ook duidelijk. Dan de heer Ros en dan de heer Kardol. De heer Ros: Voorzitter, een vraagje aan de PvdA. Gaat de PvdA morgen mee naar oma om uit te leggen waarom zij langer in containerwoningen blijven wonen? De voorzitter: Mijnheer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: Voorzitter, mag ik eerst nog even op de heer Borst reageren? Ik heb niet gezegd dat het hele Zand volgebouwd moet worden met sociale huurwoningen. Ik heb wel gezegd dat er kansen zijn geweest tijdens al die fases om een mooie, gemêleerde wijk te creëren waar sociale huurwoningen ook onderdeel van maken. Dat is natuurlijk iets wezenlijk anders. En ik ben eigenlijk wel benieuwd hoe de VVD daar dan tegenaan kijkt. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Nee, mijnheer Borst reageert niet. Dan gaan we nu naar mijnheer Kardol. Ja, zo was het. De heer Kardol: Dank voorzitter. De PvdA heeft inderdaad de vraag die ik stelde beantwoord en had hij een vraag terug gesteld. We staan gewoon achter de keuzes die we in het licht van dit gebied hebben gemaakt. En mijn constatering in de eerste termijn was in die zin juist dat dus de PvdA hun doelgroep 60 woningen onthoudt. De voorzitter: Mijnheer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: Dank u wel voorzitter. Het zijn er natuurlijk 35 en dan concludeer ik dat mijn conclusie ook juist is, dat de SGP nooit meer woningen in Het Zand heeft willen bouwen.

En dat deze sluitpost, vijf over twaalf, voor hen dan is wat er gedaan wordt voor inwoners in dit gebied. En dat het bij al die andere fases is gepasseerd. Maar ik concludeer ook, voorzitter, dat vind ik dan wel de winst van de avond, dat er ineens heel veel partijen in deze Raad voor sociale woningbouw zijn. En ik ben dan ook heel erg benieuwd als er straks nieuwbouwprojecten komen, ook waar de grond niet in eigendom is van de gemeente of deze hele raad en dat hoop ik wel, dat we elkaar daar dan in kunnen vinden. En met elkaar scherp op zal toezien dat ten minste 30 procent sociale huur zal zijn. Bijvoorbeeld bij Trelleborg en bij de Huishoudschool. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Kooijman. De heer Kooijman: Voorzitter, we bespreken vanavond dit plan. En in dit plan zijn er diverse partijen die zeggen, met alle mitsen en maren, et cetera: ja, het moet er komen. De woningen zijn nodig. En ik hoor alleen de Partij van de Arbeid spreken: wij willen hier geen sociale woningen. Dat is het punt waar we vanavond over spreken. Niet over toekomstig ontwikkelingen of wat dan ook. Maar dat is waar de Partij van de Arbeid nu tegenstemt. Tegen extra sociale woningen in Het Zand. Dat wil ik even gezegd hebben. De voorzitter: Mijnheer Rijsdijk.

Dan nog even, ik vind het belangrijk dat iedereen goed uit de verf komt en zijn strepen in het zand trekt en noem het allemaal maar op. Maar ik wil u ook wel een klein beetje bewegen tot niet al te veel herhaling. En als u iets concludeert, dat dat niet per se altijd weer tot een reactie hoeft te leiden. Maar goed, voor zover. Mijnheer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: Dank u wel voorzitter. Het is niet tegen sociale woningen, het is wel tegen een slecht plan. En er zijn nu al 25 woningen op die locatie. Die hadden er wat ons betreft prima kunnen blijven. Maar we kiezen

Pagina 23 van 44

niet in deze vorm voor deze 35 woningen extra. Die kunnen ook prima elders gerealiseerd worden. En ook nog wel op een betere locatie en zelfs nog wat groter. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we nu naar de tweede termijn van mevrouw Van Nes-de Man van Burger op 1. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u. Dat zijn meer een paar opmerkingen. De verkeerssituatie die al eerder genoemd is vragen we ook nadrukkelijk aandacht voor. En er is ook in de commissie en in de Raad volgens mij toegezegd dat de bocht in de Stevinstraat in een veel eerder stadium bekeken en wellicht aangepast zou kunnen worden. Dus als daar met voorrang naar gekeken kan worden, zou dat heel fijn zijn. Reageer ik nog op iets van mijnheer Mijnders van heel even terug, waarbij ik zeg: ik kom erop terug in mijn tweede termijn. Waarom zou de coalitie niet ingestemd hebben met zevenhoog. Immers, het heikel, boterzachte puntje in het coalitieakkoord kwam pas bij de coalitie op het netvlies nadat een slimme bewoner hen daarop had gewezen. Is dat een aanleiding geweest om te zeggen: dan zakken we maar naar zes, dan komt het goed? De voorzitter: Dat leidt tot een interruptie van mijnheer Borst en daarna mijnheer Mijnders. De heer Borst: Voorzitter, een boterzachte afspraak in het coalitieakkoord. Volgens mij zijn die afspraken in het coalitieakkoord gewoon glashelder.

En voor wat de VVD betreft is dat gewoon afspraak is afspraak. En dat geldt voor alle coalitiepartijen hier volgens mij. De voorzitter: Dank u wel. Dan mijnheer Mijnders. De heer Mijnders: Onder het mom van herhalen, voorzitter. Ik heb elke fractie benaderd toen de tijd en er was geen meerderheid voor en daarom zijn we toen met een amendement gekomen voor zeshoog. Dank u wel. De voorzitter: Helder. Mevrouw Van Nes-de Man. Gaat u door of reageer. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u. Ik doe beiden. Op mijnheer Borst, als er in het coalitieakkoord staat: wij staan positief tegenover woningbouw tot zes lagen is dat niks spijkerhard. Dan zit er allerlei ruimte in en u kunt dat gebruiken zoals u wilt. En dat doet u ook, dat is duidelijk. De voorzitter: Interruptie van de heer Westbroek. De heer Westbroek: Voorzitter. Ik denk dat ik mevrouw Van Nes-de Man misschien nog een kopietje met extra groot lettertype moet bezorgen van het coalitieakkoord. Het woordje maximaal staat er ook echt tussen. De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dat weet ik. En als ik dat in deze over heb geslagen, dan komt het omdat je op een gegeven moment met je woorden worstelt. Dat staat er inderdaad in. Dus ik heb geen een kopietje nodig. Maar er staat wel positief tegenover en er staat niet: wij gaan bouwen tot max zeshoog en niet hoger. En dat positief tegenover staan vind ik te zacht.

De voorzitter: Goed, gaat u door. Mevrouw Van Nes-de Man: Even kijken hoor. Bestemmingsplan voor de woontoren die krijgt nu bestemming wonen en in mijn beleving als je daar de zorg aan toe wil dichten waar de wethouder het over heeft, had je Pagina 24 van 44

hem bestemming maatschappelijk moeten geven. Dus die zorg is mijn beleving daar gewoon niet van toepassing. Niet anders als voor elke andere Ridderkerker in welke woning dan ook. En ik heb ook niet gezegd: koppel Aafje maar los van Wooncompas. Ik heb in mijn commissie gezegd dat wij zelf afwegingen moeten maken of wij willen dat Aafje en Wooncompas samen bouwen of niet. En dat wij dat moeten doen met de bril op van het beste voor Ridderkerk en niet het beste voor Aafje of voor Wooncompas. En daar laat ik het even bij. Dank u. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van Nes-de Man. Dan gaan we nu naar de VVD. Mijnheer Borst. U maakt er geen gebruik van. Dan gaan we naar Leefbaar Ridderkerk. Mijnheer Swarttouw. De heer Swarttouw: Dank u wel voorzitter. We hebben geen tweede termijn. We hebben in principe wel alles genoteerd en gezegd wat we eigenlijk van tevoren besproken hebben binnen de fractie en in andere omstandigheden. Ik wil wel even reageren op de antwoorden van de wethouder. Bedankt daarvoor in ieder geval. Ik kan ook tellen, dus ik weet wel dat er uiteindelijk 180 komen. Maar eerst moet je daarvoor dus een aantal weghalen. Daardoor wordt er dan wel 180 gerealiseerd denk ik. Daarnaast hoor ik mijnheer Ros van GroenLinks zeggen dat we goed samenwerken in deze Raad.

Daarnaast hoor ik hem ook zeggen dat iemand van mening zou zijn dat ouderen in een container moeten blijven wonen. Ik denk dat je van dat frame moet wegblijven. Ik denk dat we allemaal als fractie een eigen keuze maken, een weloverwogen keuze maken. Daar heb je flink over gedebatteerd, gediscussieerd. Laten we van dat frame wegblijven dat je dan een ander iets in een hokje duwt, dat we dat mensen toewensen, in een container te blijven wonen. Dan moet je je eigenlijk afvragen: hoe komt het dat ze daar nog zitten op dit moment? En dat zijn tijdelijke woningen geweest. Was het dan het begrip tijdelijk? Maar laten we daar alsjeblieft van wegblijven in de Raad. Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Ros. De heer Ros: Voorzitter, hoe kan dat toch? Want nu hebben we de kans om dat recht te zetten. Dus om onze ouderen wel een fatsoenlijke woning te bieden. En mensen die dat niet willen, die moeten vooral tegenstemmen of met een amendement komen. De voorzitter: Mijnheer Swarttouw. De heer Swarttouw: Dank u wel voorzitter. Dat klopt. En ieder maakt zijn eigen afwegingen daarin. Voor de een is de balans linksaf en andere rechtsaf. Dank u wel. De voorzitter: Dat was uw bijdrage zo? Dank u wel. Dan gaan we naar Partij 18PLUS. Mijnheer Westbroek. Geen gebruik daarvan? ChristenUnie, mijnheer Kooijman.

De heer Kooijman: Een paar dingen nog naar aanleiding van wat er in de eerste termijn is gezegd. Ik ga niet alles herhalen. Wat me opviel bij het CDA bijvoorbeeld, waar met name de nadruk wordt gelegd op dat het zo mooi is dat ze gebruik kunnen maken van de faciliteiten van Aafje en woorden als: binnen een aantal maanden alweer een nieuw plan. Dat lijkt volgens mij heel erg op mijn bijdrage, alleen ik heb het over na een half jaar, dus het is maar net met welke bril je daarnaar kijkt. Er zit wel een klein beetje verschil, maar dan bedoelen we denk ik hetzelfde. Maar wat ik CDA nog wel wil meegeven of de vraag wil stellen. Een aantal keer geeft CDA nu vanavond in het debat aan dat zij een rondje hadden gemaakt vooraf en geconstateerd hadden dat het voorliggende voorstel van het college geen meerderheid zou halen. En dat ze toen hun zinnen hebben gezet op het amendement om zo toch nog uiteindelijk, nu vanavond, een nieuw plan te kunnen vaststellen met elkaar. En dan denk ik ook als het CDA met ons ook van mening was dat het eerste plan eigenlijk wel veel Pagina 25 van 44

beter was, met name bijvoorbeeld vanwege die ontmoetingsruimte en snellere realisatie, want we zijn toch alweer een half jaar verder, dan vraag ik me echt af: waarom heeft het CDA, notabene coalitiepartner, niet veel meer moeite genomen om binnen de coalitiepartijen gewoon een meerderheid te krijgen? Of in ieder geval nog een aantal partijen, misschien de SGP, over de streep te kunnen halen. Of de VVD. Want dan was er wel gewoon een meerderheid geweest. Maar kennelijk is er toch iets geweest waardoor het CDA zegt: dat gaan we niet halen, dus daarom gaan we maar bakzeil halen en kiezen voor het amendement. En dat is eigenlijk wel teleurstellend, want dat is veel belangrijker geweest dan de inhoud van het plan wat voorlag. De voorzitter: Mijnheer Wanders. De heer Mijnders: Dank u wel voorzitter. Onder het mom van herhaling, dit is exact dezelfde vraag die de heer Kooijman de vorige raadsvergadering ook stelde. En het antwoord daarop zal ook weer hetzelfde zijn, is inderdaad: het rondje is gemaakt. Er was al heel snel duidelijk dat er inderdaad geen meerderheid voor was. Ik heb daar redelijk vaak voor gebeld en over gesproken en uiteindelijk is afspraak is afspraak binnen het coalitieakkoord. En de week daarop een prachtig artikel van de heer Kooijman in De Combinatie van, hoe kan je nou als coalitiepartners … Je maakt een afspraak, dat is dan het enige.

Ik ben wel heel erg benieuwd naar, bij wijze van spreken, het CDA en de ChristenUnie zitten de volgende periode ook in de coalitie. Wat houdt dan afspraak is afspraak in voor de ChristenUnie? Want als ik de ChristenUnie goed horen, is het: ja, je hebt al een afspraak gemaakt, maar als het dan een keer lastig wordt, laat dat maar gaan. De voorzitter: Mijnheer Kooijman. De heer Kooijman: Dan kan ik mooi de woorden van de coalitiepartner van de VVD van vanavond herhalen. Want wij zitten hier in de Raad niet om de zorgen van vandaag, maar we zitten hier voor de toekomst. Dus als de zorg van vandaag is: maar we hebben toch met elkaar hier met vier partijen iets op papier gezet, een zesje hebben we daar neergezet en geen zeven. Dan is het toch veel belangrijker om met elkaar de discussie te voeren over hoe hard willen we dat spelen versus wat is nou het belang voor onze inwoners? En dan had ik veel liever gehad dat het CDA daarop had ingezet. Dan hadden we nu een mooi plan gehad, waren ze misschien al gestart met de voorbereiding voor de bouw en hadden we straks een mooi wooncomplex gehad met een centrale ontmoetingsruimte. En dat is wat we nu met elkaar zouden moeten gaan missen. En zeker de bewoners die daar straks gaan wonen. De voorzitter: Mijnheer Mijnders. De heer Mijnders: Dank u wel voorzitter. De heer Kooijman maakt allemaal aannames of het CDA dat niet heeft gedaan.

Maar uiteindelijk hebben we ons gehouden aan het coalitieakkoord. Afspraak is afspraak. En daarom zijn we met het amendement gekomen en het vorige plan was gewoon geen meerderheid voor. En nog wel een vraag richting de ChristenUnie, wat ik lastig vind rondom die ontmoetingsruimte. Wat houdt dat nou precies in? Want ik kan het ook niet terugvinden in het plan. Is het nou een hal? Is nou echt een ontmoetingsruimte om koffie te drinken? Ik heb het ook nog niet gevonden, maar misschien omdat de ChristenUnie het er zo vaak over heeft, dat de heer Kooijman het wel weet. De voorzitter: Mijnheer Kooijman, de 3 minuten zijn door uw vingers geglipt. Dus als u reageert en afrond, dan is dat heel fijn. De heer Kooijman: Heel kort. En ik wil dan ook eventjes nog een half minuutje om nog even te reageren op wat de wethouder heeft aangegeven. Nog een korte reactie hierop. Als je in een seniorenflat gaat kijken, dan Pagina 26 van 44

zijn daar overal gewoon ontmoetingsruimtes beneden te vinden. Dus ik denk dat als de heer Mijnders dat gaat doen, dan ziet hij voorbeelden genoeg. De voorzitter: En als u dat halve minuutje beperkt tot 15 seconden, dan ... De heer Kooijman: Voorzitter, ik vind het wel van belang om ook even wat de kou uit de lucht te halen. Wethouder, misschien was het in mijn eerste termijn ook wel scherp, het waren misschien geen onderhandelingen waar het om ging, maar het was inderdaad voor het blok gezet. En misschien zijn dat betere woorden. De raad heeft de initiatiefnemers voor het blok gezet. En dat is misschien mijn punt, dat had de wethouder vooraf wellicht ook kunnen doen als hij had geweten dat de coalitiepartijen niet akkoord zouden gaan met die zeven bouwlagen. En dan hadden we die verloren maanden niet gehad. En dat is het punt wat ik ook al eerder in deze Raad heb gemerkt, dat de afstemming binnen de coalitie gewoon niet optimaal is. En daardoor komen al dit soort problemen. En dat had voorkomen kunnen worden. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Kooijman. Dan gaan we nu nog naar GroenLinks. Mijnheer Ros. De heer Ros: Zeker voorzitter. Ten eerste een korte reactie op de wethouder, dat het eerste plan beter was dan het tweede met meer voorzieningen in het complex. Dat zijn we met hem eens. Complimenten aan de initiatiefnemers om zo snel weer met een nieuw plan te komen.

En ik moet toch nog wat kwijt richting de omwonenden. Wanneer er vanavond een besluit genomen wordt, voelt dat voor u misschien wel als een grote nederlaag. Maar insprekers en omwonenden van Palladium, ik denk dat u best wel trots mag zijn op uw vasthoudendheid hierin en hoe u de participatie heeft gedaan. En ik hoop dat u dat in de toekomst blijft doen, ook na dit besluit. Want het gebeurt niet zo heel vaak dat een plan op een aantal cruciale punten voor u is aangepast. Uiteraard heeft u niet uw zin gehad allemaal, maar u heeft wel echt wat bereikt. En ik denk dat u in de toekomst, ook al denkt u daar misschien nu anders over … Of u, voorzitter, dat de omwonenden daar best trots op mogen zijn. Dat ze dus het voor elkaar hebben gekregen om die bouwlaag elke keer een stukje te verlagen. Hun doel was vier. Het is uiteindelijk zes geworden. Maar als de bewoners bij het begin niet zo goed betrokken waren geweest, hadden ze zeker dit nu niet bereikt. Voorzitter, als allerlaatste … De voorzitter: Interruptie van mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u voorzitter. Ik ben even een beetje verbaasd hoor. De insprekers mogen trots zijn. Ze mogen trots zijn. Wij zijn als Burger op 1 in ieder geval ongelooflijk trots op hen en hun vasthoudendheid. Ook de brieven de afgelopen week nog. Helemaal recht uit het hart.

Ze vragen om een raad met ballen, daar kan ik dan wel om lachen. Maar wat hebben de insprekers eraan als ze daar trots op mogen zijn? Ze hebben gewoon straks een woontoren voor hun neus die hun leef plezier een eind vergalt, die hun uitzicht vergalt en die hun vrijheid vergalt. En dat geeft u aan: daar mag u allemaal trots op zijn. U hebt misschien niks bereikt. Nee, terecht, maar waar moeten ze dan trots op zijn? De voorzitter: Mijnheer Ros. De heer Ros: Voorzitter, ik doelde op dat het eerste plan kwam met tienhoog en dat zij gingen voor vierhoog, de inwoners of de omwonenden. En dat dat uiteindelijk zeshoog is geworden. En dat dus mede dankzij de vasthoudendheid van deze inwoners. En ik snap dat dat als een nederlaag voelt nu. En daarbij hebben ze ook nog bereikt dat het een stuk verder is gegaan, dus van 36 uit mijn hoofd naar 42 meter. Dus dat bedoelde ik ermee, voorzitter. Ik wil afsluiten als het mag, voorzitter. Dit zorgcomplex inclusief 60 nieuwe sociale

Pagina 27 van 44

huurwoningen, 35 meer dan nu, is voor GroenLinks zeer welkom. GroenLinks Ridderkerk is in het verleden en zal in de toekomst strijden voor meer sociale huurwoningen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Ros. Dan is het nog aan het college om te reageren. Wethouder Van der Duijn Schouten. Wethouder Van der Duijn Schouten: Dank u wel voorzitter. Nog een enkel kort puntje en dan even niet in de volgorde van sprekers. De ChristenUnie gaf aan dat de afstemming beter had gekund misschien. Ja, ik denk als we aan de voorkant hadden geweten hoe dit proces zou lopen dat … Maar dat geldt … Ik kan in principe niet voor de initiatiefnemers spreken, maar ik denk als die van tevoren hadden geweten hoe dit is gelopen en daar zijn ze op geattendeerd, dat die wellicht aan de voorkant ook een andere keuze hadden gemaakt. Maar sommige dingen kun je ook niet helemaal voorzien en soms is het ook een keuze om een risico te nemen. Maar de vertraging zijn zij niet blij mee, zijn wij niet blij mee en bent u ook niet blij mee. Dus we zijn wel blij dat er uiteindelijk nu een bestemmingsplan is, dat ze door kunnen. Participatie tijdens bouwproces werd nog even benoemd. Ja, dat is belangrijk. Wooncompas is op veel plaatsen in Ridderkerk aan het bouwen. En op al die processen voeren wij ook het gesprek met ze over met name ook de participatie in dat proces.

Die stopt niet als een bestemmingsplan klaar is. Dat gaat door tot de laatste sleutel aan de nieuwe bewoner is overhandigd. Verkeer en parkeren, daar is het heel vaak over gegaan. Ik bedoel, het parkeren is in het bestemmingsplan geregeld conform de normen. Daar is aan gerekend, dat is ingepast. Het verkeer in die omgeving is een punt van aandacht, maar dat heeft ook met de oplevering van de Driehoek te maken waar de woningen ... Daar wordt al gewerkt. Er is in de commissie gevraagd om met een plan te komen voor dit bestemmingsplan. Dat lukt niet, maar die verkeerssituatie laten we natuurlijk niet liggen tot dit straks helemaal is opgeleverd, want dan zijn we een aantal jaar verder. Ten slotte, voorzitter. Ik hoorde de PvdA nu in de tweede termijn twee keer zeggen: het zijn maar 35 woningen. Nee, het zijn 60 woningen, want die 25 woningen hebben een tijdelijke vergunning en die moeten over een hele korte periode weg. Dus als het bestemmingsplan vanavond niet wordt aangenomen en dus ongewijzigd blijft wat het is, dan moeten die 35 woningen gesloopt worden. Die 25 woningen. Dus die zijn we dan kwijt. Maar goed, over het slopen van sociale woningen heb ik met de PvdA recent ook al het gesprek gevoerd. Dit zou dan inderdaad wel een bijdrage aan het te slopen aantal leveren. Dat was het, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel wethouder. Ik kijk even rustig rond.

Daarmee zijn we volgens mij aan het einde van de beraadslaging gekomen op dit onderwerp. En u weet hoe het werkt, dan gaan we met elkaar tot besluitvorming over. En die besluitvorming gaat inhouden dat ik u eerst ga vragen of er iemand is die een stemverklaring wenst af te leggen. Dat zijn er meerderen. Als eerste mevrouw Van Nes-de Man van Burger op 1. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u voorzitter. Soms is een gebied gewoon vol en moet je voor leefkwaliteit kiezen in plaats van woningen stapelen, zoals in dit geval. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Rijsdijk, Partij van de Arbeid. De heer Rijsdijk: Dank u wel voorzitter. We stemmen tegen het plan, niet omdat we tegen sociale woningbouw zijn, maar we vinden dit plan gewoon niet goed. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan mijnheer Kloos van Echt voor Ridderkerk.

Pagina 28 van 44

De heer Kloos: Dank u wel voorzitter. Echt voor Ridderkerk stemt voor het voorstel, ondanks dat er een klein negatief effect is op enkele bewoners van het Palladium. Maar vooral omdat we niet hoger dan zes woonlagen gaan realiseren en 120 mooie woonplekken krijgen voor ouderen. En 60 hard nodige sociale woningen worden gerealiseerd. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Kloos. Dan zijn we volgens mij rond als het gaat om de stemverklaringen. En dan ga ik u de vraag voorleggen wie er wordt geacht voor het voorstel te zijn. SGP, CDA, Echt voor Ridderkerk, VVD, Partij 18PLUS, ChristenUnie, GroenLinks. Dat betekent dat we 21 voorstemmers hebben en 5 tegenstemmers. En daarmee is het voorstel aangenomen. 6.

Inrichting uitbreiding begraafplaats Vredehof De voorzitter: Dan gaan wij door met het volgende agendapunt. En dan gaat het over de inrichting van de uitbreiding van de begraafplaats Vredehof. Het is ter debat geagendeerd. Dat klinkt heel groots. Het zal blijken hoe dat uiteindelijk, als het gaat om het aantal sprekers, oplevert. Maar in beginsel zou alleen Partij 18PLUS gebruik willen maken van het spreekrecht. En misschien zijn er ook anderen, dus ik kijk ook eventjes of daar iets van te vinden valt. Partij 18PLUS als eerste. Wie wil er nog meer het woord voeren? Geen idee? Zal ik een klein beetje soepel zijn dat ik nog even inventariseer na de bijdrage van Partij 18PLUS. Mijnheer Van Neuren, waar gaat u ons mee verrassen? De heer Van Neuren: Dank u wel voorzitter. Ik zal u zal u verrassen met een uitgebreide stemverklaring zoals gecommuniceerd is. Voorzitter, vroeger begroef men een dierbare rond de kerk, zo ook in Ridderkerk. Tot 1829 werd dat gedaan rond de Singelkerk. De Fransen hadden al sinds 1804 ingevoerd dat dit niet meer zou mogen, maar in het kader van de financiën is de gemeente hier toch mee doorgegaan. Door het koninklijk besluit van 22 augustus 1827 opende in 1829 de poorten van begraafplaats Rustburg. Mijnheer Van Neuren, Rustburg? U bedoelt vast Rusthof, want Rustburg ken ik niet. De oorspronkelijke naam was namelijk Rustburg.

En we hebben het over dezelfde begraafplaats waar wij op 4 mei onze helden uit de verschillende oorlogen herdenken met 2 minuten stilte, opdat wij nooit vergeten. In 1954 is daar de begraafplaats Vredehof aan Lagendijk bijgekomen. Ridderkerk groeide en daarmee helaas ook de ruimte om je geliefde de laatste eer te kunnen bewijzen. In 2006 is Vredehof aanzienlijk uitgebreid in westelijke richting. In deze uitbreiding kon er ook invulling gegeven worden aan trends als strooiweiden, urnenmuur en urnengraf. Voorzitter, we staan aan de vooravond om weer een fase toe te voegen aan de begraafplaats Vredehof. Een extra ingang zoals in het plan is zeker geen overbodige luxe en in 2014 kon de eerste motie van Partij 18PLUS inzake een overdekte wachtplaatsen op bijna alle steun rekenen. Partij 18PLUS is dan ook blij dat er eentje komt bij de extra ingang. Ridderkerk heeft een van de mooiste begraafplaatsen van Nederland en Partij 18PLUS maakt daar graag budget voor beschikbaar. Een toekomstige uitbreiding met een natuurbegraafplaats zien wij ook eigenlijk wel zitten, maar daar in de volgende raadsperiode meer over. Partij 18PLUS stemt dan ook in met het voorliggende voorstel. De voorzitter: Dank u wel. Even in alle soepelheid, wie wil er nog in eerste termijn ook iets te berde brengen? Mevrouw Ripmeester van de Partij van de Arbeid. Geen anderen? Gaat uw gang.

Mevrouw Ripmeester: Dank u wel voorzitter. Het was eigenlijk meer een stemverklaring, maar hij sluit wonderlijk aan op de bijdrage van Partij 18PLUS. En dat gaat erom dat alle partijen altijd zich ontfermd hebben over de begraafplaats in Ridderkerk. Dat we allemaal hebben zorggedragen dat dat zo netjes mogelijk geregeld is altijd voor de mensen die daar komen. Dat daarover veel eensgezindheid is in de Raad van Ridderkerk en dat we dat ook nu denk ik allemaal zullen doen. We hebben één ding waar we wel aandacht voor zouden moeten Pagina 29 van 44

hebben: we gaan weer de begraafplaats uitbreiden en de begraafplaats is niet kostendekkend. Dus we gaan nu bezuinigen, dus we nemen aan dat ook het kostendekkend zijn van de begraafplaats meegenomen wordt in die ronde. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Ripmeester. Dan geef ik het college de gelegenheid om zo nodig en desgewenst te reageren. Wethouder Overheid. Wethouder Overheid: Dank u wel voorzitter. Ik wil de heer Neuren van Partij 18PLUS hartelijk danken voor deze mooie korte geschiedenisles. Mooi om dat zo even kort de revue te laten passeren. Wat betreft kostendekkend, we proberen uiteraard zo veel mogelijk daartoe te bewerkstelligen, maar we willen de kosten ook niet te hoog laten oplopen voor de nabestaanden. Maar we zullen er alles aan doen om in ieder geval dat te benaderen. En voor de rest hoop ik eigenlijk dat de Raad met dit voorstel akkoord kan gaan, zodat we uiteindelijk de uitbreiding volgens het definitieve ontwerp kunnen gaan uitvoeren. Dank u voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Is er vanuit uw Raad behoefte aan een tweede termijn? Dat is niet het geval. Dan hebben we nu de uitgebreide stemverklaringen gehad en dan gaan we even naar de compacte stemverklaringen voorafgaand aan stemming. Wil er iemand een stemverklaring afgeven? Nee. Dan gaan we door naar besluitvorming.

Wie is er voor het voorstel? CDA, Partij van de Arbeid, Burger op 1, SGP, Echt voor Ridderkerk, VVD, Leefbaar Ridderkerk, Partij 18PLUS, ChristenUnie, GroenLinks. En ik concludeer daarmee dat het unaniem is aangenomen. Ik stel voor, ook omdat het volgende agendapunt naar benadering drie kwartier in beslag zal gaan nemen, dat u een korte schorsing tot u neemt zodat we daarna gewoon even door kunnen gaan. Het is nu 21:40, dan gaan we 21:50 verder. Ik schors de vergadering. 7.

Programma Geluid & Lucht 2025-2029 De voorzitter: De gong heeft geklonken. U spoedt zich naar uw plek, zowel Raad als college, om met elkaar weer vlotjes door te kunnen gaan. En wij gaan ons buigen over het programma Geluid en Lucht. Graag even stilte. Dank u wel. Over het programma Geluid en Lucht 2025-2029. Er is een motie aangekondigd door GroenLinks, dus die krijgen straks ook als eerste het woord. En ik ga even inventariseren wie er nog meer wensen te spreken. GroenLinks heb ik genoemd, ChristenUnie, Partij 18PLUS, VVD, Echt voor Ridderkerk, SGP, Burger op 1, Partij van de Arbeid. Als eerste GroenLinks. En ik kijk even wie het woord wenst. Mijnheer Ros. De heer Ros: Dank u voorzitter. In het plan Geluid en Lucht staan veel ambities van het college, net als bijvoorbeeld met de Groenvisie en het werken vanuit ecologie. En het is afwachten of de voorgenomen plannen ook daadwerkelijk worden gerealiseerd. En vanavond stemmen we over het budget om dit plan uit te voeren. Dit budget wordt uit het potje klimaat gehaald, dus geld wat gereserveerd staat voor acties met betrekking tot het klimaat worden ook gebruikt om geluidsoverlast te verminderen. En GroenLinks Ridderkerk zet hier de vraagtekens bij. En hoewel we vanavond het budget behandelen, wil GroenLinks nog een puntje meegeven aan het college.

Wat ons betreft kunnen en moeten we verder kijken dan de stappen die staan in plan Lucht en Geluid. En we richten in ons plan niet op boven Ridderkerkse problemen, zoals overlast van vliegverkeer of rijkswegen. En dat moeten we misschien niet altijd zomaar accepteren. Natuurlijk zijn dat rijkswegen en de gemeenteraad kan niet eens 80 kilometer invoeren op de A15, maar de gemeente heeft wel een inspanningsverplichting. Dus wij vragen: trek samen met buurgemeenten op of probeer iets te bereiken via de VNG. Of probeer bijvoorbeeld zeggenschap te krijgen in de overleggroep Vliegverkeer Rotterdam. Voorzitter, vanavond dient GroenLinks Ridderkerk een motie in om een eerste stap te maken om de overlast van het stoken van hout te beperken. Wist u dat bijna een kwart van de fijnstofuitstoot wat mensen veroorzaakt komt door hout stook, vooral bij windstil weer? Houtrook is net als roken enorm schadelijk voor Pagina 30 van 44

de volksgezondheid en ook nog eens slecht voor het klimaat. Vooral tijdens windstille periodes blijft haardrook staan en slaat de rook neer op de wijken en blijft hangen tussen de huizen. En mensen ervaren er overlast van. Dat varieert van stankoverlast, wat naar is, maar veel serieuzer is het bijvoorbeeld voor longpatiënten, senioren en kinderen, waarbij houdrook leidt tot gezondheidsschade en kortademigheid. En in het land experimenteren veel gemeenten met maatregelen om de overlast tegen te gaan, van een subsidie tot het verwijderen van de schoorsteen, tot een totaalverbod bij windstil. En we willen met zijn allen het fijnstof terugdringen en dit is voor de gemeente best wel laaghangend fruit. Vrij eenvoudige maatregelen die veel effect hebben. Daarom deze motie waar we in het college vragen om te kijken welke maatregelen er allemaal zijn om en om tot die tijd in te zetten op bewustwordingscampagne. En voorzitter, GroenLinksers zijn ook net mensen. Wij gooien ook wel eens een blokje hout op het vuur, maar laten we dat vooral bewust en verstandig doen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Ros. U bent keurig binnen de 3 minuten gebleven, de 3 minuten die we met elkaar hebben afgesproken voor deze behandeling. En als we dat allemaal een beetje zo keurig nastreven, dan zijn we in drie kwartier hierdoorheen. Dat gezegd hebbend, de ChristenUnie. Mijnheer Alkema.

De heer Alkema: Dank u wel voorzitter. Vanavond een raadsvoorstel met dekking, maar de voorgestelde dekking vinden we op één punt opmerkelijk. Er wordt voorgesteld om geld uit de reserve klimaatvisie te gebruiken. Deze reserve, voorheen de reserve Warmtevisie, is vooral bedoeld voor inzet op warmteplannen, energiebesparing en opwekken, niet voor de aanpak van aso rijgedrag. Wij vinden dat op dit onderdeel echt een verkeerde keuze. Na enig aandringen ontvingen onderbouwing vanuit het college. Maar de rechtvaardiging die u geeft om deze 150 duizend euro hiervoor uit de reserve Klimaatvisie te mogen halen, vinden wij flinterdun. Als ik de wethouder Duurzaamheid was, zou ik daar zeker niet mee akkoord zijn gegaan. Immers, er ligt nog een grote opgave op het gebied van energietransitie en dan heb je alle middelen hard nodig. Daarnaast is het weer compleet aanvullen van de reserve allerminst zeker. Verder is het toch wel even wennen dat we nu voor het eerst sinds jaren kennis mogen nemen van het programma Geluid en Lucht en geen raadsbesluit meer nemen over het programma Lucht en Geluid. Het college stelt nu binnen de gestelde kaders van de Omgevingsvisie het programma op. Invloed hebben wij nu alleen door goed te kaderen in de Visie of moties in te dienen bij het plan. Daarmee is wat ons betreft de werkwijze er minder duidelijk, efficiënt en effectief op geworden.

Daarmee komen we gelijk bij de voorliggende motie van GroenLinks. We steunen deze, maar we vragen wel aandacht voor de inzet van de ambtelijke capaciteit. Haal informatie voor de gevraagde onderzoeken op bij VNG en ga niet zelf het wiel uitvinden. Wat ons betreft ligt de nadruk vooral op meer voorlichting, bewustwording, dialoog en stimuleren van maatregelen om vervuiling en overlast tegen te gaan. Als een verbod of dwangmiddel helpt bij het terugkeren van overlast voor de omgeving, zouden we deze ook zo gebruikt willen zien worden. Dank u voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Alkema. Dan heb ik op mijn lijstje staan Partij 18PLUS. Mevrouw Griep. Mevrouw Griep: Voorzitter, Partij 18PLUS stemt in met het voorliggende voorstel. Het is een belangrijke en mooie ambitie om luchtvervuiling en geluidsoverlast terug te dringen. Met het verlagen van de drempel voor geluid zetten we een mooie stap. Ook luchtvervuiling is een groot probleem. De mogelijkheden voor lokale aanpak zijn beperkt en vraagt wellicht wel meer van de Rijksoverheid. Door normen voor uitstoot sterker te maken, zal de luchtkwaliteit verbeteren. De motie van GroenLinks gaan wij niet steunen. Het verbieden van openhaarden als grootste houtrookvervuilers is iets wat landelijk in ingesteld moet worden.

De gemeente heeft wel een informerende rol over bijvoorbeeld een goede manier van hout stook of inwoners informeren over een alternatief voor barbecue met houtskool briketten. Dank je wel. Pagina 31 van 44

De voorzitter: Dank u wel mevrouw Griep. Nog een interruptie van de heer Borst. De heer Borst: Even een verduidelijkingsvraag richting Partij 18PLUS. Want ik dacht dat wij als gemeente, maar ook Nederland, zo'n houtkachel helemaal niet kan verbieden omdat het als product is toegestaan op de Europese markt. Dus linksom of rechtsom gaat zo'n verbod van een openhaard volgens mij op die manier helemaal niet. De voorzitter: Mevrouw Griep. Mevrouw Griep: Dat zou heel goed kunnen. Ik ben niet zo thuis in hoe het Europees geregeld is. Dus als de heer Borst dat zegt dan geloof ik dat gelijk. De voorzitter: Misschien werpt de heer Ros heel veel duidelijkheid op. Mijnheer Ros. De heer Ros: Wat de heer Borst zegt dat heb ik ook gelezen, dat het volgens mij niet te verbieden is. Maar daarom zeggen we ook: ga de stank en de overlast tegen van haardrook. En proberen we dat lokaal te doen en te kijken welke mogelijkheden we hebben. En daar ziet de motie op toe. Zouden 18PLUS daarop kunnen reageren? De voorzitter: Mevrouw Griep. Mevrouw Griep: Ja, zeker. Wij zitten vooral met de handhaafbaarheid. Dat is iets wat wel vaker natuurlijk wordt genoemd hier in de Raad. Daarnaast kost het ook weer mankracht en geld om onderzoeken uit te voeren.

En zoals ook al eerder aangegeven in de bijdrage vinden wij ook dat dat geregeld moet worden vanuit de landelijke overheid en niet lokaal in verband met de handhaafbaarheid. De voorzitter: Mijnheer Ros. De heer Ros: Maar dit is nou net iets wat lokaal geregeld kan worden en moet worden. En handhaafbaarheid, deze motie stelt helemaal niet ten doel om het iets te handhaven, het stelt ten doel om te bekijken wat er mogelijk is en niet mogelijk is qua terugdringen van overlast gevende houtrook, vooral voor longpatiënten. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Griep. Mevrouw Griep: Dank u wel. Wij hebben het gewoon ook binnen de fractie overlegd en wij denken dat de uitkomsten van de onderzoeken of wat hiermee bereikt kan worden, niet voldoende is of niet het doel gaat bereiken wat wij graag ook zouden willen. En vandaar dat we het niet steunen. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u. Maar ik denk dat dat weer op de opmerking van mijnheer Ros gaat dan. Want het ging even over de handhaafbaarheid. Er staat wel degelijk natuurlijk in de motie om tijdens windstille omstandigheden een hout stook verbod in te voeren. En als je een verbod hebt, op een verbod moet je kunnen handhaven, moet je geen verbod instellen. Dus hoe ziet u dat dan in het kader van de handhaving?

Pagina 32 van 44

De voorzitter: We gaan hier natuurlijk niet even weer even teruggrijpen op de vorige termijn. Dat wordt een beetje een ingewikkelde figuur. Ik stel voor dat u uw opmerking nog even herhaalt bij uw eigen spreektijd en dan kan daar misschien een reactie van de heer Ros op volgen. Dan gaan we nu volgens mij door naar de VVD. Mijnheer Borst. De heer Borst: Dank voorzitter. Voor ons is de kwaliteit van de lucht in Ridderkerk enorm belangrijk. We zijn blij dat het programma Geluid en Lucht hier nu vanavond voorligt. Dat had wat ons betreft ook gewoon ter vaststelling gemogen. Maar er ligt vanavond ook de motie van GroenLinks voor en daar wil ik toch nog even kort op reageren. Ook de VVD ziet dat een groeiende groep inwoners hinder ondervindt van houtrook, vooral longpatiënten en ouderen. En daarover ligt dan vanavond die motie voor. In de eerste plaats vinden wij als liberalen dat mensen die klachten hebben gewoon zelf het gesprek aan moeten gaan met degenen waarvan ze overlast ondervinden. Tegelijkertijd ontslaat dat ons er als gemeente natuurlijk niet van om in te zetten op een schone lucht. Aan de andere kant hebben we ook gezien dat dit jaar de criteria van de stookwijzer strenger zijn geworden, dus het is eerder code oranje of code rood.

En daarnaast hebben we gezien dat ook nu hoeveelheid fijnstof in die radar meetelt, waardoor dat dus nog weer sneller code oranje of rood wordt. Eerdere versies van de motie die vonden we toch wel erg ver gaan, maar we staan er op zich positief tegenover om ambities op te nemen ter bescherming van de gezondheid van onze inwoners en te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn voor gemeenten om houtstook te reguleren. Daarbij heb ik nog wel een aantal vragen aan het college, want hoe uitvoerbaar is dat nou precies? En is er misschien aan de voorkant wel iets te zeggen over de juridische mogelijkheden? Ik kan me namelijk voorstellen dat er ook gemeenten elders in de landen al zijn geweest die zo'n onderzoek misschien al hebben gedaan. Kunnen we daar op voorhand iets van leren? En wat zijn dan uiteindelijk de kosten die nog gemoeid zijn met zo'n onderzoek? Dat was het, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Borst. Dan gaan we nu naar Echt voor Ridderkerk. Mijnheer Kloos. De heer Kloos: Dank u wel voorzitter. Een half miljoen euro extra. Het is een hoop geld, maar we gaan er hopelijk ook echt iets voor doen, want de gezondheid is een uitgangspunt wat we natuurlijk allemaal omarmen. Of dat nou op het gebied van geluid is of op het gebied van lucht is.

Echt voor Ridderkerk is dan ook vooral benieuwd bij de verdere uitwerking van deze notitie hoe men kijkt op het gebied van verkeer en vervoer. En wordt wel gezegd: 30 kilometerwegen. En goed fijnmazig openbaar vervoer is hierbij behulpzaam. En ook huishoudens kunnen een bijdrage dragen. Beperkte houtstook, het wordt in die motie al genoemd, is in onze mening vooral een kwestie van goede voorlichting en stookadviezen. En als je nou echt iets wil doen op het gebied van fijnstof, overweeg dan toch nog maar eens een lokaal vuurwerkverbod in uitruil van een mooie commerciële vuurwerkshow. Voor wat de motie betreft houden we het kruit nog even droog. Daar zullen we in de tweede termijn iets over zeggen. Maar we zijn vooral benieuwd in hoeverre het college deze motie een toegevoegde waarde ziet of elementen inzien die ze op dit moment zelf nog niet hebben meegenomen. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Kloos. Dan gaan we nu naar de SGP. De heer Van Zwienen. De heer Van Zwienen: Dank u wel voorzitter. Met het programma Geluid en Lucht wordt er de komende jaren weer verder gewerkt aan het verbeteren van de geluids- en luchtkwaliteit in Ridderkerk. Hiervoor is geld nodig en daarover gaan we vandaag besluiten. Wat opvalt is dat vrijwel het gehele budget besteed wordt aan geluidsreductie.

Hieruit blijkt dat gerichte maatregelen voor het verbeteren van de Ridderkerkse luchtkwaliteit nog niet zo eenvoudig zijn. Veel luchtvervuiling komt niet van Ridderkerkse bronnen en de invloed die wij als gemeente hierop hebben is heel beperkt. De uitstoot waarop wij in Ridderkerk wel invloed hebben is vaak Pagina 33 van 44

gekoppeld aan gewoonten die mensen niet zomaar willen veranderen of zijn keuzes die gevoed worden door financiële prikkels. Dat neemt niet weg dat het belangrijk is om helder te hebben wat wij hier in Ridderkerk wel kunnen doen om onze luchtkwaliteit te verbeteren. En hiermee kom ik bij de motie houtstook. De laatste maanden en jaren is er steeds meer aandacht voor de negatieve effecten van houtstook op de leefomgeving. En waar overal ingezet wordt op emissiereductie, gelden er voor houtstook nauwelijks regels en wordt hierop nauwelijks gehandhaafd. Dat is eigenlijk best raar. Tegelijk vindt de SGP het wel belangrijk dat er goed gekeken wordt welke soort kachels en stookgedrag van invloed zijn op onze luchtkwaliteit. Houtstook zomaar verbieden vinden wij dus niet de juiste manier. De kans dat bij een verbod op houtstook de kachel vervangen wordt voor een warmtepomp, achten wij niet groot. Deze week ontvingen wij van de Stichting Nederlandse Haarden- en Kachelbranche een brief waarin zij aangeeft dat door de inzet van de juiste instrumenten, zoals opstellen van emissie-eisen en dit handhaven, je een fijnstofreductie van 85 procent kunt behalen. Samengevat pleit zij voor reductie van fijnstof met behoud van draagvlak bij de burger. Nou, voorzitter, dat lijkt de SGP een ideale combinatie en het onderzoeken waard. Wij zullen daarom de motie houtstook steunen.