2024-11-07-verslag-gemeenteraad-ridderkerk.pdf

Maar we hebben toch heel duidelijk in die motie ook op laten nemen dat we een onderzoek willen en ook een dekkingsvoorstel? En dat was precies het punt waarom we zo'n moeite hadden met De Fakkel. Dus ik denk dat de SGP dat heel erg goed weet waarom wij wel met deze motie konden instemmen en niet met De Fakkel. Maar ik heb het nog maar een keertje gezegd. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Ros. Hetzelfde. Nou, mijnheer Kardol, nog een laatste hele, hele korte opmerking. De heer Kardol: Juist als het gaat over het voeren van goed financieel beleid en het wegen van risico's et cetera, dan zeggen wij: roestende badkuip, bestaande voorziening, die moeten we gewoon vervangen met elkaar. En met het ordentelijke proces om volgend jaar de goede keuzes te maken denk ik dat het terecht is dat er zo'n voorstel lag. Maar de noodzaak voor een OKK is helemaal niet aangetoond. Dus in het kader van voorzichtigheid dan zou je moeten zeggen, dat moeten we helemaal niet willen. Dus die motie was volstrekt overbodig. De voorzitter: Maar we gaan het debat van de vorige keer niet overdoen. Dat stel ik ook maar even vast. En dan gaan we dus nu naar de Kooijman van de ChristenUnie. Voor uw termijn. De heer Kooijman: Nou, echt een hele bijdrage over het zwembad, et cetera. Maar goed, die zal ik dan achterwege laten. Ik schakel snel. De voorzitter: Dat staat u vrij.

De heer Kooijman: Ik heb wel gezien dat de tijd snel gaat, dus ik moet er ook beetje doorheen vliegen heb ik gemerkt. Ik kan helaas niet op alle partijen reageren. Ik heb wel met veel interesse geluisterd naar de highlights en ook met nog meer interesse alle, of voor zover mogelijk, de papieren versies doorgenomen. Ik begin even een korte reactie ... Pagina 65 van 111

De voorzitter: Mijnheer Kooijman, u heeft een interruptie van de heer Mijnders. De heer Kooijman: Ik heb nog niks gezegd. De voorzitter: Nota bene, nota bene. Ik ben met u benieuwd. De heer Mijnders: Dank u wel voorzitter. En daar kan de heer Kooijman het ook beter bij laten. Nee, geintje. Excuus, voorzitter. De voorzitter: Dat was een slechte grap. De heer Mijnders: Ik hoor van de heer Kooijman dat hij het gedeelte van De Fakkel niet meer gaat behandelen, terwijl ik daar wel een vraag over had. Want het komt veelvuldig terug in de bijdrage van de ChristenUnie. De ChristenUnie is ook heel actief de laatste tijd met het schrijven van artikelen in De Combinatie. En één van de punten die ze daar aangeven, is eigenlijk richting het college en ook richting collegepartijen. Ja, het is eigenlijk dom dat ze op dat buitenbad gaan bouwen, dat is eigenlijk helemaal niet de bedoeling. Dat is ook niet duurzaam, dan gaat er allemaal geld verloren. Een paar terechte punten. Maar het wordt gedaan alsof er heel veel andere opties waren om dat zwembad te bouwen. Dus wel een vraag dan aan de ChristenUnie, want u komt er meerdere malen terug in artikelen in De Combinatie. Waar had u dat zwembad dan wel willen gaan bouwen, als het niet op het buitenbad mag? De heer Kooijman: Sorry hoor, maar die discussie die hebben we echt de vorige keer ook duidelijk gehad.

Ook in commissieverband hebben we daar duidelijk uitgebreid aandacht aan gegeven. Dus daar wil ik het voor nu even bij laten, want volgens mij zijn er nu belangrijkere zaken om nog te bespreken. Het zwembad is voor nu even passé. Voorzitter, de eerste partijen, 18PLUS en Leefbaar, die hadden geen schriftelijke beschouwingen, dus kon ik me er minder voorbereiding. Vind ik toch wel jammer. Ik sluit me aan bij GroenLinks. SGP had wel een mooie schriftelijke Algemene Beschouwing ingediend. Ook overigens een leuke highlight, hoewel dat volgens mij wat minder highlight was, maar een extraatje. Zie ik het maar eventjes zo. Wat ik wel las bij de SGP, dat ze AI als een bedreiging zien. Natuurlijk als Raad hebben we daar uitgebreide informatie over gehad. En ik was wel benieuwd of de SGP dan ook niet de mogelijkheden en de kans juist ziet van AI? Daar was ik wel benieuwd naar. Misschien dat daar een reactie op kan komen of gaat die niet … De voorzitter: Die gaat nu ook komen. Mijnheer Kardol. De heer Kardol: Dank u voorzitter. Misschien moet ik het beeld gebruiken van een hakbijl. Je kan er een boom mee omhakken, maar je kan er ook iemand een hersenpan mee inslaan. Nee, dat is misschien een extreem voorbeeld, maar AI is natuurlijk … Dat kan je heel goed toepassen op allerlei zaken.

Maar als je natuurlijk wereldwijd ziet hoe ontwikkelingen gaan en wie op een gegeven moment de macht hebben om dat soort systemen al of niet naar hun eigen wensen in te zetten, dreigt er echt een groot gevaar in onze optiek. De voorzitter: Mijnheer Kooijman. De heer Kooijman: Dan kan ik dat dan weer iets beter plaatsen, want ik was al even bang. Want in ANPR camera’s bijvoorbeeld zit al heel veel AI. En volgens mij is dat iets wat de SGP wel graag wil. Maar dan is dat helder. En dan zijn we het denk ik ook grotendeels met elkaar eens. Ik ga even naar het CDA. Ik merk daar in de Algemene Beschouwingen ook dat ze op een aantal vlakken vindt dat het college vaart moet gaan maken met een aantal projecten. Woningbouw opgaven, et cetera. En dat ook graag hadden teruggezien in de Pagina 66 van 111

begroting. Volgens mij is dat ook iets waar onze motie op ziet. Ga ik het verder niet meer over hebben, want dat is niet toegestaan. Wel eventjes de vraag aan het CDA over klimaat. Die zeggen ook, het is echt tijd om aan de slag te gaan met het klimaat. Want zoals het in dit tempo gaat, gaan we de doelen niet halen. En ik heb dan een vraag aan het CDA. Hoe kijkt u dan aan tegenover de huidige voortgang? En wat moet er gebeuren om die doelen wel te gaan halen? De voorzitter: Mijnheer Mijnders. De heer Mijnders: Dank u wel voorzitter. Er is afgelopen periode ook een commissiebijeenkomst geweest over klimaat. En wat we daar als CDA ook hebben aangeven is dat we heel veel mooie ambities en heel veel mooie doelen hebben opgeschreven. En dat vanwege één van de redenen is omdat het team niet op orde is, is dat we op dit moment zien als CDA dat de ambities niet gehaald geworden. En we hebben gezegd en onze voorkeur gaat naar het eerste uit: zorg ervoor dat je college komt met maatregelen om die doelen wel te halen of de ambities. Of als tweede, als het niet meer realistisch is, laten we dan onze doelen ambities gaan aanpassen. Maar onze voorkeur gaat uit naar het eerste. De voorzitter: Mijnheer Kardol, u wil daarop reageren. Kort. De heer Kardol: Als het gaat over ambities over dit onderwerp, als het gaat om dan bericht over die netcongestie bijvoorbeeld.

We gaan met sommige zaken misschien wel veel te snel. TU Eindhoven, de directeur heeft daar in 2023 ook voor gewaarschuwd, we gaan te snel van het gas af. Dus volgens mij moeten we zoeken naar ook de goede balans. En de vraag is ook: is de ChristenUnie het daarmee eens? Dus niet te snel dus. De voorzitter: Mijnheer Kooijman, we zijn weer bij u uitgekomen. En dat is de bedoeling. De heer Kooijman: Meestal ga je als je te snel gaat, heb je juist de voet te veel op het gas. Maar in dit geval is het kennelijk andersom. Dat zou zo kunnen, maar ik denk wel dat we stappen moeten gaan zetten. En voor mij zat de klimaatvisie daar ook op, om dynamisch wel de stappen te gaan zetten. En te lang blijven stilstaan en dan, ja, hoe gaan we dit nu weer oplossen? Dan zou ik wat meer de spirit die de VVD ook zo aan aangaf, van als er problemen zijn, dan gaan we ze aanpakken, gaan we oplossen. Die spirit die verwacht ik van dit college ook. Een aantal partijen had overigens inderdaad ook wel als het gaat over de sociale cohesie in Ridderkerk, de onzekerheid, de korte lontjes, argwaan tegenover het gemeentebestuur, PvdA zei het ook treffend volgens mij, dat vraagt juist in deze tijd om verbinding. En ik wil ook ons als Raad oproepen om daar ook actief aan te werken, om juist die verbinding tussen onze inwoners en het bestuur, maar ook onderling, om dat verder vorm te gaan geven.

Woningbouwopgave is ook veel genoemd. ChristenUnie zou graag meer vaart zien in juist de realisatie van woningen. Huishoudschool is even een van die voorbeelden. En als het dan gaat … SGP gaf ook aan, focus aanbrengen. We hebben vorige maand van de wethouder gehoord dat de Huishoudschool, die heeft gewoon een jaar op de plank gelegen en nu is het gast er gelukkig weer op en gaat hij er actief mee aan de slag. Maar dat jaar, dat is wel verloren gegaan. Dat hadden we niet moeten doen. Dan hadden we misschien nu al bijna nieuwe woningen daar gehad. Dus daar moet de focus inderdaad op gaan komen. Even kijken. De voorzitter: Mijnheer Borst. De heer Borst: Voorzitter, ik ben het natuurlijk helemaal met de ChristenUnie eens als het erom gaat dat we vaart moeten maken. Maar ik krijg toch ook een beetje het idee dat de heer Kooijman hier suggereert dat we Pagina 67 van 111

een partij plannen gewoon op de plank hebben laten liggen en dat er dan voor de rest in dit huis niets is gebeurd ten aanzien van woningbouw of andere prioriteiten. Hoe moet ik dat dan precies duiden? De voorzitter: Mijnheer Kooijman. De heer Kooijman: Ik geef nu gewoon aan wat de wethouder heeft gezegd. Dit plan heeft op een laag pitje gestaan en nu gaan we het weer oppakken. En dan denk ik, juist … Staat ook zelfs in het coalitieakkoord. Dus als het dan … Ook in de SGP, jongens, we moeten het coalitie programma uitvoeren. Dan zou juist daar ook vaart op moeten zitten. GroenLinks, ik ben blij dat ze de Singelkerk niet gaan slopen. Even richting Burger op 1 en richting het amendement. Ik snap Burger op 1, die is niet gelukkig met die HOV-baan. Dat hebben ze toen destijds ook al gezegd. Maar alsjeblieft, laten we nu doorgaan met de plannen waarin we in dit huis ook hebben besloten. Ik had ook een amendement hierin kunnen indienen om te stoppen, of een motie, om te stoppen met het zwembad. Maar dat heeft niet zoveel zin. De Raad heeft een besluit genomen en dan moeten we ook doorgaan. Dus ik zou ook daar wat meer realisme in … De voorzitter: U bent in uw laatste minuut aangeland. Dat betekent even geen interrupties, want die besparen we dan even tot aan het eind. Gaat uw gang. De heer Kooijman: Oké. Even nog wat wethouders hebben gezegd.

Ik denk heel duidelijk en dat wil ik echt onderstrepen, wat de wethouder Van der Duijn Schouten zei over het lokaal woonruimtesysteem. Het gaat heel veel ambtelijke tijd vragen en het gaat het probleem niet oplossen. Ik wil dat nog een keertje te herhalen. Het was wat mij betreft al heel duidelijk in de commissiebehandeling. Een aantal partijen gaven toen aan: ik vind het wel heel interessant, dus moeten we maar gaan doen. ChristenUnie wil echt een oproep doen, jongens, laten we echt uitkijken met de keuze die we maken en echt eerst kijken naar de kosten en de baten en of het überhaupt in dit huis past. En ik kan me niet voorstellen dat de SGP hier in zoiets zou meegaan, want die hameren juist op de drukte en de capaciteitsproblemen binnen de organisatie. Positief nog eventjes de voorbeelden die wethouder Stip noemt als het gaat over de succesvolle welzijnsactiviteiten. Ik denk dat dat heel mooi is en ik zou het graag willen, maar misschien is dat wat de wethouder wat ondersneeuwt in alle andere portefeuilles. Maar dit zijn de voorbeelden die ik wil zien in Ridderkerk. Die wil ik horen. Daar moet voor mij veel meer aandacht aan gaan. En misschien is het niet alleen vanuit dit college, maar zeker ook vanuit deze Raad. Het gaat niet alleen om die stenen, maar dat gaat juist om die voorbeelden hoe je mensen bij elkaar brengt. Hoe je mensen ziet, helpt en ondersteunt.

En daar moeten we volgens mij als Ridderkerk veel meer aan gaan werken. En dat was het, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan was er in ieder geval nog een vraag van mevrouw Van Nes-de Man en daarna mijnheer Rijsdijk. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u voorzitter. Even terugkomend, een minuutje geleden, over het amendement van over het fietspad bij de HOV. Wij zijn inderdaad geen voorstander van de HOV, zoals de aanpassingen daar voorliggen. Dat is inmiddels wel duidelijk. Wij hebben het bewust het fietspad losgeknipt, in het amendement gevat en de motie voor om die maatregelen terug te draaien apart gedaan, omdat we ook wel begrijpen dat die laatste lastig ligt. Maar we wilden hem toch bewust heel graag inbrengen. Het fietspad vind ik een ander verhaal. Daar moet straks … En dan blijf ik het maar gewoon de racebaan Populierenlaan noemen, er ligt omdat die rotonde daar weg is, moeten fietsers en dat zijn veelal scholieren die in Barendrecht, Rotterdam-Zuid op school gaan. Gewoon kinderen van 12, middelbare school. 12 en ouder. Die fietsen dat viaduct over. Die fietsen langs die Populierenlaan. Die moeten dan straks twee keer oversteken omdat die Populierenlaan gewoon druk is. Pagina 68 van 111

De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man, ik wil echt wel even dat de interruptie kort en krachtig is. Mevrouw Van Nes-de Man: Oké. Maar hoe staat de ChristenUnie dan tegenover de veiligheid van de fietsers als ze daar gewoon twee keer over moeten gaan steken? Of tegen de richting in op een te smal fietspad gaan rijden? De voorzitter: Mijnheer Kooijman. Mevrouw Van Nes-de Man: O, sorry. De heer Kooijman: Voorzitter, zoals we in een eerder debat ook al hebben gezegd, veiligheid is natuurlijk een basis. Daar begint het mee. En tegelijkertijd moeten heel veel fietsers nu ook al twee keer oversteken en dan misschien niet op die plek bij de rotonde, maar anders de rotonde ervoor. Dus dat oversteken dat hou je. Maar ik ga ervan uit dat de wethouder … En dat hebben wij al eerder aangegeven, ervoor kan zorgen dat het fietspad over het viaduct gewoon netjes in twee richtingen kan worden aangebracht en zodoende een prachtige oplossing voor de fietsers hebben die veel minder hoeven over te steken en waar dat veel veiliger is. De voorzitter: Dank u wel. Dan mijnheer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: Dank u wel voorzitter. We kennen de ChristenUnie in Ridderkerk als een sociale partij die altijd veel oog hebben voor de minima en voor armoedebeleid. Nu weet ik dat de ChristenUnie niet direct enthousiast was over de pilot gratis openbaar vervoer voor minima.

Maar nu 18PLUS heeft aangegeven positief tegenover de motie te staan, heb ik eens geteld en komen we op veertien stemmen uit. Ik wil aan de ChristenUnie vragen … Ze zijn niet de enige waar ik hoop op heb, maar wel de grootste hoop, of er een mogelijkheid is om na deze vergadering nog eens even te kijken of elkaar kunnen vinden en dit mogelijk te maken voor minima? Dank u wel voorzitter. De voorzitter: We gaan het er niet inhoudelijk over hebben, maar het procedurevoorstel kunt u even op reageren. De heer Kooijman: Ik heb de vraag gehoord, wethouder. De voorzitter: Dank u. Kijk aan. Nog andere vragen aan de ChristenUnie. Nee? Dan gaan we naar het CDA. Mijnheer Mijnders. De heer Mijnders: Dank u wel voorzitter. De amendementen worden op dit moment ook besproken, ik wil het amendement van CDA over huisbezoek aan senioren nog een keer onder aandacht brengen. Volgens mij is een groot gedeelte van de Raad … Wil mee in gaan stemmen, maar het is nog niet unaniem. Dus bij deze nog een keer onder aandacht. Daarnaast, voorzitter, wil ik toch nog even ingaan op … En de heer Kardol gaf het net ook al aan ... De voorzitter: Interruptie van de heer Kooijman. De heer Kooijman: Toch vraag straks aan de wethouder of die daar even op wil reageren. Want wethouder was op dit amendement heel positief. Van moeten we aanpassen, graag.

En ik kwam eventjes passeren, ik had ook een beetje een déjà vu naar het evenementenbeleid waarin wij ook eenzelfde soort wijziging wilden, het was bestaand beleid. Zo doen we dat altijd. Wij willen het aangepast hebben in de Beleidsnota. En toen was het nee, dat is niet nodig. We doen het allemaal. Hoeft niet aangepast worden. En waar zit nu het verschil Pagina 69 van 111

tussen waarom dit nu een heel sympathiek amendement is en er zoveel moeite was met een zelfde soort aanpassing in het evenementenbeleid? De voorzitter: En daar hoort u straks meer van. De heer Mijnders. De heer Mijnders: Dank u wel voorzitter. Nu is het heel verleidelijk om nu het antwoord te gegeven namens de wethouder, maar … De voorzitter: Dat heeft iets te maken met dualisme. Gaat uw gang. De heer Mijnders: We willen als CDA ook wel graag even, de heer Kardol stipt net ook aan, even aandacht vragen voor het laatste nieuws over de netcongestie. Volgens mij het college aangeven ook hier goed mee aan de slag te gaan om te kijken wat voor impact het heeft. En we zouden als CDA wel het verzoek willen indienen om … In ieder geval de vraag aan de wethouder of we hier als Raad binnenkort ook een keer over bijgepraat kunnen worden van, wat is nou daadwerkelijk ook de impact voor ons als Ridderkerk? En zijn er bepaalde mogelijkheden waar we nog de scherpe kantjes van af kunnen halen? Waar kunnen we als Raad eventueel helpen? Dus een verzoek richting het college of ze daar ons als Raad binnenkort over willen bijpraten. Dan naar de Algemene Beschouwingen. Het was mooi om te lezen dat we eigenlijk … We waren het eigenlijk overal mee eens wat betreft de schriftelijke bijdrages van 18PLUS en Leefbaar Ridderkerk. We hebben geen dingen kunnen vinden waar we het mee oneens waren met elkaar.

Dus dat was heel erg goed. Leefbaar Ridderkerk heeft natuurlijk net ook al een bijdrage gegeven en er kwam ook eventjes de jongerenwerkers aan bod. Daarbij, als ik het goed gehoord heb, gaf Leefbaar aan: laat ze wat vaker uit de soos komen, uit honk en meer op straat. Naar onze mening zijn die soos en honk ook wel echt essentieel. Dus het is niet zomaar als ze daar zijn dat ze geen goed werk doen, dus er moeten eventueel dan wel extra jongerenwerkers bij komen als het nodig is. Maar de werk in de sozen en de honken is naar onze mening ook echt essentieel voor onze samenleving, voor onze jongeren. De voorzitter: Mevrouw Kayadoe. Mevrouw Kayadoe: Dank wel voorzitter. Leefbaar Ridderkerk heeft zeker niet gezegd dat dat ze geen goed werk doen in de in de sozen en in de honken, zeker niet. Maar het zou nog mooier zijn als er meer outreachend, zoals ik het heb benoemd, werkzaam worden. Dus wellicht kan daar een betere balans uiteindelijk in gevonden worden. De voorzitter: Mijnheer Mijnders. De heer Mijnders: Dan kijken we altijd uit naar het voorstel voor wat extra balans op dat punt. Leefbaar Ridderkerk heeft het ook gehad over de Bedriegertjes op het Koningsplein. Ook wij als CDA-fractie kijken er echt naar uit dat dat een keer gerealiseerd gaat worden. Betreft de SGP, leuk initiatief van de heer Kardol als het gaat om het wapen van Ridderkerk.

Daar zijn we ook zeker voorstander van, dat op korte termijn opgepakt gaat worden. Het duurt naar onze mening ook echt veel te lang. De voorzitter: Mijnheer Ros. De heer Ros: Ik heb er echt het alle allerlaatste nieuws hierover, hot nieuws. Het is gelukt. Na tweeënhalf jaar heeft wethouder Van Os net een mailtje gestuurd naar de werkgroep over de aankleding van de raadszaal met een wapen en een vlag. Dus een van de grootste ambities van de heer Van Os is in werking gezet. Pagina 70 van 111

De voorzitter: Ik vermoed dat daarstraks nog een reactie op komt. Gaat u door. De heer Mijnders: Het college reageert altijd adequaat en daar zijn we als CDA-fractie heel erg blij mee. Betreft de ChristenUnie. Laten we het over De Fakkel dan maar niet gaan hebben. We hadden nog wel één vraag. ChristenUnie geeft ook in een bijdrage aan meer samenwerking te willen tussen scholen en lokale arbeidsmarkten, dat het echt nodig is. Volgens mij wordt het op dit moment ook heel veel gedaan, dus wij waren ook wel benieuwd, het is makkelijk om te zeggen dat het meer moet, maar wat zou er dan meer moeten gebeuren op dit moment tussen de scholen en de lokaal arbeidsmarkt? Daar zijn we heel nieuwsgierig naar. De voorzitter: De heer Kooijman. De heer Kooijman: Voorzitter, het is goed om te horen dat onze beschouwingen ook inderdaad goed zijn gelezen. Maar het zijn natuurlijk ook wel beschouwingen. Wat vindt de ChristenUnie dat aandacht aan moet worden gegeven? En dit vinden wij een ontzettend belangrijk punt dat er gebeurt. Wil niet gelijk zeggen dat we dat we dus … Het gebeurt helemaal niet. Dus zo moet je dat echt niet lezen. Maar ik denk wel, het is ontzettend belangrijk dat hier actief op wordt ingezet, omdat we denken dat we daarmee een hoop dingen kunnen winnen. Dus dat is de reden waarom het in onze beschouwingen staat. De voorzitter: Mijnheer Mijnders.

De heer Mijnders: Dank u wel voorzitter. Duidelijk. Goed dat de ChristenUnie dat benoemt. We waren gewoon nieuwsgierig of de ChristenUnie ook ideeën erbij had. En betreft, we hebben het gehad over de bijdrages van verschillende jaren. Sommige fracties zijn gestopt met bijdragen schrijven. We vinden het opvallend en jammer bij de ChristenUnie dat de zondagsrust steeds minder aan aandacht krijgt ook in hun bijdrages. Dat vinden we toch wel zorgwekkend. Richting de Partij van de Arbeid … De voorzitter: Mijnheer Kooijman. De heer Kooijman: Ik zou niet weten waarom dat dan ineens zorgwekkend zou moeten zijn. Want er zijn zoveel dingen waar ik of waar we als ChristenUnie niets over hebben gezegd, maar wat niet betekent dat we daar gelijk al ineens een heel andere mening over hebben of zo. De voorzitter: Mijnheer Mijnders. De heer Mijnders: Dank u wel voorzitter. Het is iets wat opvalt, onze fractie. En volgens mij verschillen we wel van mening de laatste tijd, omdat de ChristenUnie toch echt wel van koers is veranderd op het punt van de zondagsrust. En dat baart ons echt wel zorgen. De voorzitter: Ik was even van mijn à propos, maar dat geeft helemaal niet. Mijnheer Kooijman. De heer Kooijman: Gezondheid. Ik zou wel willen weten waar het CDA dat dan vandaan haalt, dat wij ineens van koers zijn gewijzigd.

Als ik kijk naar gewoon ons verkiezingsprogramma, dan staat daar gewoon duidelijk in, klip en klaar in, één van onze speerpunten, waar we voor zijn. En volgens mij, er is geen enkele reden om te veronderstellen dat het nu anders is. Volgens mij is de zondagsrust in Ridderkerk er nog steeds. Daar zijn we blij om, daar zijn we dankbaar voor. Dus ik zou niet weten waar dat nu vandaan komt, dat wij opeens van koers zijn gewijzigd. Dat zou ik toch wel even opgeklaard willen hebben. Pagina 71 van 111

De voorzitter: Mijnheer Mijnders. De heer Mijnders: Dank u wel voorzitter. Dat wil ik met alle liefde doen. Ik had het liever niet gedaan, want naar onze mening is de ChristenUnie wel van koers veranderd. Waar het in een eerder stadium, eerdere jaren altijd een breekpunt was, is het tegenwoordig een onderwerp geworden om over te onderhandelen bij de coalitieonderhandelingen. En dat heeft de heer Kooijman zelf ook gezegd rondom de verkiezingen. Dat vinden wij jammer en zorgwekkend vinden wij dat. En als het niet zo is, dan horen we het graag ook van de ChristenUnie, dat het nog steeds breekpunt is. De voorzitter: Mijnheer Kooijman, u geeft daar nog een reactie op en sluiten we dit onderwerpje even af. De heer Kooijman: Voorzitter, dit zijn zulke oude koeien. Dat ging in een discussie in 2022. We leven nu in 2024, we hebben het over de begroting en de Algemene Beschouwingen voor dit jaar. Er is voor ons geen enkele reden om iets te vermoeden, dat er iets aan de zondagsrust gedaan zou kunnen worden. Want volgens mij zit dat heel duidelijk in het coalitieakkoord. Dus er is voor ons ook geen reden om daar nu onze zorg over te uiten. Dus ik snap echt niet waar deze discussie nu over gaat. De voorzitter: Mijnheer Mijnders, u heeft nog één minuut. Dat betekent dat u even geen interrupties meer aan de broek krijgt.

De heer Mijnders: Het biedt hoopt dat de ChristenUnie aangeeft dat we ons er geen zorgen over moeten maken. Dus we kijken ook uit naar hun volgende verkiezingsprogramma. Nog één minuut. Dan wel richting Echt voor Ridderkerk, die vragen ook aandacht voor de Ridderkerkpas ook inzetten bij sportverenigingen. Zover het ons bekend is kan je ook met de Ridderkerkpas onder andere ook sportkleding mee betalen, maar kan je ook lidmaatschap kopen of betalen bij verschillende sportverenigingen. Maar ons is de laatste tijd ook opgevallen dat als je dan naar de Ridderkerkse website gaat, dat er eigenlijk maar vijf sportvereniging op dit moment ook aangemeld zijn daarvoor. En die mening of dat idee delen we ook wel van Echt voor Ridderkerk, dat daar echt wel meer sportverenigingen … We zouden graag willen zien dat meer sportverenigingen de optie bieden om een contract, een abonnement af te sluiten door middel van de Ridderkerkpas. En als laatste toch nog een vraag aan de Partij van de Arbeid. Twee punten eigenlijk voor de Partij van de Arbeid. Die geven ook aan dat ze zorgen hebben over dat je kan kopen straks op afbetaling en dat is ook wel een zorg die wij als CDA echt wel delen.

En een interessante vraag die de Partij van Arbeid stelt in hun Algemene Beschouwingen is, hoe kan Ridderkerk aantrekkelijker worden voor huisartsen? Dat is ook wel een punt wat wij als CDA ook eerder hebben aangestipt, het aantal huisartsen neemt af en staan er ook een paar op de wachtrij om met pensioen te gaan. En er is volgens mij, zover wij weten, een jaarlijks gesprek tussen het college en de huisartsen. Maar we weten eigenlijk niet of dit onderwerp ook op tafel staat. Maar de Partij van de Arbeid stelt de vraag: hoe kunnen we aantrekkelijker worden? En we waren nieuwsgierig of de Partij van de Arbeid ook nog ideeën erbij had om als Ridderkerk aantrekkelijk te worden voor huisartsen. De voorzitter: Dank u wel. Dat was uw laatste opmerking. Mevrouw Van Vliet van Echt voor Ridderkerk wilde volgens mij nog een vraag stellen. Mevrouw Van Vliet: Ik wou eigenlijk reageren op iets wat mijnheer Mijnders zei. En ik ben heel blij dat hij dat ook heeft geconstateerd. Maar wij vragen niet alleen aandacht voor al die andere verenigingen, anders dan die vijf, maar juist ook dat het bedrag wat je kan besteden op de Ridderkerkpas, als je dat gebruikt voor contributiegelden, dan blijft er eigenlijk geen geld meer over om sportkleding te kopen. Dus in ons AB staat juist, probeer daar dan ook gereduceerde contributies bij verenigingen mee te krijgen, laat ik zeggen. Dat Pagina 72 van 111

mensen met een Ridderkerkpas gereduceerd tarief moeten betalen in plaats van het volle tarief. Dat was als opmerking of aanvulling. De voorzitter: Dat is de toelichting. Dank u wel. Mijnheer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: Dank u wel. De vraag over huisartsen zal mevrouw Ripmeester zo beantwoorden. Ik heb nog wel een andere vraag aan het aan het CDA. In de Algemene Beschouwingen wordt veel aandacht gevraagd voor eenzaamheid, wordt erop gewezen dat 4 op de 10 Nederlanders eenzaam zijn. Op het moment dat mensen openbaar vervoer niet kunnen betalen verhoogt dat ook sociaal isolement. Het wordt moeilijker om familiebezoek te ontplooien. Hoe staat het CDA tegenover de motie gratis openbaar vervoer voor minima? Ook om eenzaamheid tegen te gaan ... De voorzitter: Mijnheer Rijsdijk, dit is echt een onderwerp wat bij de vorige termijn aan de orde is geweest en waarvoor hier juist niet meer de bedoeling was daar nog met elkaar over aan de slag te gaan. Dus wellicht kunt u daar in de termijn van uzelf nog een opmerking over maken die uitnodigt. De heer Rijsdijk: Dank u wel voorzitter, daar komt het CDA dan makkelijk mee weg. Ik heb nog wel een andere vraag die niet in een motie … Die daar geen betrekking op heeft. In de Algemene Beschouwingen van het CDA wordt wel heel veel gezegd over kunstgrasvelden voor sportverenigingen en dergelijke.

Tegelijkertijd is het CDA ook kritisch op de uitgaven die de gemeente nog kan doen. Ik ben wel benieuwd hoe dat zich tot elkaar verhoudt, want met kunstgrasvelden is vaak ook een forse investering gemoeid. Graag een reactie daarop. Dank u. De voorzitter: Mijnheer Mijnders. De heer Mijnders: Dank u wel voorzitter. Als we volgend jaar gaan kijken naar waar we op moet bezuinigen en waar we misschien extra op kunnen investeren, dan hebben wij als CDA ook aangegeven dat … En elke partij heeft zo'n punten, maar dat voor ons de verenigingen essentieel zijn voor het CDA. En dat is echt wel een onderwerp waar wij als CDA zeggen: daar willen wij wel keuzes op maken, dat we daarop investeren. Maar we begrijpen ook dat we niet volgend jaar kunnen zeggen, die en die en die krijgen allemaal een kunstgrasveld. Alleen we willen wel graag in beeld hebben, wat zijn nu eigenlijk de wensen en wat zijn ook de benodigdheden op dit moment van de verschillende verenigingen? Want meer dan genoeg verenigingen hebben op dit moment ook een ledenstop. Of zien juist andersom hun leden achteruitgaan, omdat ze eigenlijk nu faciliteiten hebben die niet meer aansluiten bij de huidige tijd. En juist die wensen, die inzichten van die sportverenigingen willen we graag in beeld brengen en daar werken we zelf ook hard aan. De voorzitter: Dank u wel.

Dan stel ik voor dat we doorgaan naar de bijdrage van de Partij van de Arbeid. Mevrouw Ripmeester, u wilde nog een vraag stellen? Mevrouw Ripmeester: Nee, zeker niet. Ik wilde antwoord geven op de vraag van het CDA over huisartsen. De voorzitter: Over de huisartsen. Als u die gewoon verweeft in uw eigen bijdrage, dan … Mevrouw Ripmeester: Ik heb geen eigen bijdrage. Ik ben meteen klaar. De voorzitter: Heel snel dan.

Pagina 73 van 111

Mevrouw Ripmeester: Ik vond het een terechte vraag van het CDA van, wat kan er dan gebeuren? Maar zoals u ook aangeeft bij de sportvelden, moet je het ook bij huisartsen in beeld brengen wat wij kunnen doen om het voor hen aantrekkelijker te maken. Je kan misschien iets doen met grond, je kan misschien iets doen met vergunningen, maar het begint met vragen: wat hebben jullie nodig om je bij ons te vestigen? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we nu wel naar de Partij van de Arbeid voor haar termijn. De heer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: Dank u wel voorzitter. Sommige partijen zijn er de eerste termijn … Hebben ze ermee afgesloten. Ik begin er de tweede termijn dan maar even mee om de beide Johan ook te bedanken bij de laatste Begrotingsraad waar ze dan in functie aanwezig zijn. Johan van Straalen, de griffier, voor de sublieme ondersteuning die we altijd als raadsleden mogen ervaren. We zullen het straks denk ik ook wel missen, degene die alles altijd in strakke formats en zo regelt, dus we zijn benieuwd hoe dat in de toekomst zal gaan. En natuurlijk ook Johan Kruithof, die de raadsvergaderingen altijd op scherpe wijze daar verslag van deed. Ik had in de pauze nog een klein praatje met hem en toen vertelde hij dat hij, waarschijnlijk net als Johan van Straalen, ook zo'n 43 jaar bij raadsvergaderingen aanwezig is geweest. Dus dat is toch wel heel bijzonder.

En het roept bij ons ook wel de vraag op of beide mannen dan volgend jaar op de publieke tribune zullen zitten als ze niet meer in functie zijn, om er nog een 44e jaar aan toe te voegen. En dat wordt voor ons nu al het spannendste moment van de komende Begrotingsraad, denk ik zomaar. Maar dat antwoord krijgen we pas volgend jaar. Dan nu terug naar de inhoud, voorzitter. Dank aan alle partijen die de moeite hebben genomen om een Algemene Beschouwing te schrijven. GroenLinks en de ChristenUnie zeiden daar ook het een en ander al over. Het is altijd fijn om te weten waar partijen staan, waar hun aandacht op gevestigd is. Politiek is natuurlijk geen gestaald kader. Het is ook voortdurend bijstellen, varen op de wind van vandaag. En dan is het fijn als partijen inzicht geven in waar ze op dat moment staan. Dat hebben we als Partij van de Arbeid ook getracht te doen. We hebben het college horen zeggen in hun termijn dat er heel veel gebeurt. En ik heb vele indrukwekkende lijstjes voorbij horen komen. Het college heeft natuurlijk zeker resultaten geboekt, dat ga ik hier helemaal niet ontkennen. Maar het valt me wel op bij het opsommen van die lijstjes, dat daar toch wel heel veel punten op staan die al een aantal jaren terugkomen.

En dat we het dan hebben over projecten die zijn doorgeschoven, niet gerealiseerd in antwoord … De ChristenUnie had dat in de Algemene Beschouwing scherp verwoord, dat het eerste deelgebied van het centrumplan, dat heeft nu al vier jaar vertraging opgelopen. Dan kunnen we natuurlijk ieder jaar weer een indrukwekkend lijstje opnoemen, maar het is uiteindelijk ook belangrijk dat zaken worden gerealiseerd. Dus wij onderschrijven heel erg ook de oproep om goed aan planning te doen, aan capaciteitsplanning. En als er bijsturing nodig is, om dat ook gewoon te doen. Uiteindelijk gaat het om het beste beleid, de beste resultaten voor onze inwoners en niet om de langste en de meest indrukwekkende lijstjes. Voorzitter, dan ga ik het nog even hebben over wonen. Er is van verschillende kanten gewezen op het belang van doorstroming. Het punt dat wij vinden dat woningen in een bepaald segment ook toegevoegd moeten worden, met name voor starters, dat punt heb ik al gemaakt.

Maar als we doorstroming dan zo belangrijk vinden, dan begrijp ik eigenlijk niet zo goed waarom er al heel lang tussen de gemeente en Wooncompas overlegd wordt … En het staat ook in de prestatieafspraken, om ouderen die in een huurwoning wonen en die graag kleiner willen gaan wonen, omdat ze de tuin bijvoorbeeld niet meer bij kunnen houden of omdat traplopen lastig wordt, waarom we het dan niet makkelijker maken dat mensen met een gelijkblijvende huur kunnen doorverhuizen. Dan krijgen we in dat segment doorstroming op gang. En dat lijkt ons eerlijk gezegd wel een goede zaak. Dat punt is al heel veel aangegeven van meerdere kanten, maar volgens mij wordt er al meer dan drie jaar over gepraat en zijn er nog geen merkbare resultaten. 50 procent toewijzen aan lokaal woningzoekenden, hartstikke mooi natuurlijk. Mogelijk gemaakt door landelijke wetgeving. In Ridderkerk wordt nog maar voor 42 procent toegewezen, dus daar zijn echt nog wel behoorlijke stappen in te zetten. En de laatste commissievergadering, waarin ook het lokale woonruimte Pagina 74 van 111

bemiddelingssysteem is besproken, werden er toch nog wel heel veel tools aangereikt om meer te kunnen doen voor lokaal woningzoekenden. De Partij van de Arbeid Ridderkerk vindt dat toch wel heel belangrijk dat dat gebeurt. We hebben jaren gehoord dat eigenlijk al het maximale gedaan werd en nu blijkt dat we toch nog veel meer kunnen doen. We vinden, laat ik het netjes zeggen zoals u van mij gewend bent, dat toch wel bijzonder. Eén punt wil ik er nog specifiek uitlichten en dat zijn de terugkoopconstructies. We hadden daar een duidelijke vraag over gesteld aan het college in onze Algemene Beschouwing. We vonden het wel bijzonder dat er eigenlijk geen reactie op is gekomen terwijl de vragen, die naar mijn gevoel veel meer verstopt in de tekst stonden, allemaal beantwoord waren. Maar één van de twee vragen die nu helemaal onderstreept was en cursief gemaakt, dat je er niet omheen kon, die is niet beantwoord. Maar de Raad heeft in 2020 bijna unaniem een motie aangenomen om te kijken hoe de betaalbaarheid van woningen kan worden bevorderd. Het college kwam toen zelf met een terugkoopconstructie koopgarant, dat starters een woning kunnen kopen. Op het moment dat ze verhuizen wordt de woning teruggekocht. Dat kan aan een corporatie zijn, aan een marktpartij. Dan wordt de winst of het verlies gedeeld. En zo zorg je er ook voor dat die woningen voor de lagere inkomens behouden blijven.

Hartstikke mooi instrument en nu zegt het college eigenlijk, terwijl ze het in het eigen actieprogramma hebben opgenomen: gaan we nu niks mee doen, is te weinig capaciteit voor. Ik wil het college toch oproepen om de motie van de Raad wel uit te voeren op dat punt. Het is gewoon belangrijk en we kunnen er weer mensen mee helpen. Dat lijkt ons gewoon een hele goede zaak. We zijn het met Echt voor Ridderkerk eens dat de kwaliteit van corporatiewoningen omhoog mag. Veel huurders raken gefrustreerd doordat zij zich niet gehoord voelen en van de niet-effectieve adviezen. Er is heel veel bekend over wat schimmel met huurders doet, zo werd duidelijk bij de behandeling van dezelfde moties van Leefbaar Rotterdam eerder dit jaar. Vind het echt belangrijk dat op dit punt actie ondernomen wordt. De voorzitter: U heeft nog een minuutje. De heer Rijsdijk: Dank u wel voorzitter. Even kijken wat ik dan nog in die minuut ga uitlichten. We vinden het ook belangrijk dat er geïnvesteerd wordt in het Sociaal Domein. Er wordt altijd gezegd: er gaat zoveel geld om in het Sociaal Domein. Dat is natuurlijk ook zo, maar er is niet extra geïnvesteerd in het Sociaal Domein en dat zie je wel bij Ruimtelijke Ordening, waar echt forse extra investeringen is gedaan. We hebben de wethouder Sociaal domein eerder bij een bijeenkomst horen zeggen dat al het geld in het Sociaal Domein, dat dat goed besteed wordt.

Dat het ook gaat naar inwoners die het echt nodig hebben. Dus wij vragen ons wel af voorzitter, waar kun je dan op bezuinigen? En dan hoor ik aan de ene kant dat er wel veel prioriteit wordt gegeven aan kunstgrasvelden, of dat het echt nodig is dat we daar de discussie over voeren. Maar wij vinden dat ook wel belangrijk, we hebben vaker gepleit voor een kunstgrasveld voor SV Bolnes, een vereniging die dat echt wel kan gebruiken. Maar het is natuurlijk wel een hard gelach dat dan op dit moment niet de deur dicht gedaan wordt voor bezuinigingen op onze meest kwetsbare inwoners. Als we een zelfbewuste Raad zijn, dan kunnen we daar wel verandering in aanbrengen. Dank u wel voorzitter, daar wilde ik het bij laten. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Rijsdijk. Nog vragen aan de heer Rijsdijk. Nee? Dan gaan wij door naar de volgende spreker. Dat is de VVD. Mijnheer Borst. De heer Borst: Dank u wel voorzitter. Vanochtend gaf ik aan het was VVD optimistisch zijn. Dat we problemen als uitdagingen zien en dat we daar dan oplossingen voor bedenken. En ik eindigde met het zeggen dat er natuurlijk een heleboel problemen hier ook zijn, waar we dan voortvarend mee aan de slag moeten. Volgens mij hebben we het daar vandaag al heel uitgebreid over gehad.

Wij constateren in ieder geval dat we hier dan vanavond een mooi pakket ligt om aan de slag te gaan met Ridderkerk, die problemen aan te pakken en Ridderkerk nog mooier te maken. We zien ook dat er hard gewerkt wordt in dit huis, dat er veel gebeurt. En Pagina 75 van 111

daarom ook vanaf deze plek enorm veel dank aan de ambtenaren, aan de griffie, voor al hun niet-aflatende inzet en ondersteuning, voor ons en voor de gemeenschap. Ik loop dan ook nog even de amendementen langs. Amendement 18 voor het huisbezoek aan senioren, dat kunnen we wat ons betreft helemaal onderschrijven. Mooi ook, die getrapte aanpak voor vijfenzeventig- en tachtigjarigen. En volgens mij goed omdat dan aan te passen zodat gewoon de tekst één op één in de begroting klopt met wat we daadwerkelijk doen. Dan amendement 19, het fietspad aan de Populierlaan. Volgens mij heeft het college een hele duidelijke redenering afgegeven, namelijk dat dat tweerichtingenfietspad gewoon noodzakelijk is vanwege de inrichting van de Populierenlaan. En dat er wel hard wordt gewerkt aan het aanpassen van het viaduct, om er dan voor te zorgen dat het fietspad gewoon mooi in één geheel doorloopt. Dus op dit moment vinden wij het amendement overbodig en die gaan we dan ook niet steunen. De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u voorzitter. Wij hebben natuurlijk het amendement gemaakt, maar ook wij zien wel in dat dat fietspad er moet komen en dat er een aansluiting komt op alle tweerichtingsfietspaden voor lieverlee. Het eerste stuk fietspad tot aan de rotonde bij de Aldi is ook nog tweerichtingenfietspad.

Maar ziet de VVD dan niet het enorme probleem als het een tweerichtingsfietspad wordt bij de Populierenlaan … Ik zei het verkeerd net. Tot aan onder het viaduct en bij het viaduct moet dan overgestoken worden, omdat je niet … Als tweede het eenrichtingsfietspad, dat je niet als tweerichtingenfietspad kan gebruiken terwijl er heel veel gebruik van gemaakt wordt, juist door kwetsbare kinderen die naar de middelbare school in Barendrecht en Rotterdam-Zuid gaan. De voorzitter: Mijnheer Borst. De heer Borst: Voorzitter, volgens mij begint het behoudt gewoon met een veilige inrichting en is deze aanpassing in dat opzicht hooguit van praktisch nut, omdat je dan niet drie, vier, vijf keer hoeft over te steken. We hebben alleen van het college, van de wethouder, gehoord dat het gewoon niet handig is om dan die twee stroken aan de zijkant te houden. En dit amendement verzoekt ons dan om het dan niet te doen. Dus dat vind ik dan niet zo handig. Dus volgens mij is gewoon aangegeven dat we hiermee aan de slag gaan. Dat de insteek is om dat fietspad natuurlijk gewoon het liefst aan één stuk door te trekken. En dan zie ik de toegevoegde waarde van het amendement niet meer. De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u voorzitter.

Wij zeggen niet dat het er niet moet komen, wij vragen of dat dat uitgesteld kan worden op dat stuk Populierenlaan totdat het ook op het viaduct aangepast is. En omdat het echt een grote aanpassing vraagt, vrezen wij dat … En van Rijkswaterstaat, dat dat jaren gaat duren. Dus al die jaren hou je een hele onveilige oversteek bij de Seringenstraat en een heel onveilig fietspad over het viaduct, omdat het gewoon te smal is voor twee richtingen. De voorzitter: Ik zou dit wel even willen afronden. Ik weet niet of er nog een ultieme behoefte is aan een reactie op dit punt, mijnheer Borst? De heer Borst: Nee. Niet anders dan dat ik het een beetje gek vind dat we aan de voorkant dan nu al zouden impliceren dat zo’n oversteek dan per definitie onveilig is. Daar ben ik het gewoon niet mee eens. De voorzitter: U bent het ermee eens dat u het met elkaar oneens bent. Dat is dan de conclusie. Gaat u door. Pagina 76 van 111

De heer Borst: Volgens mij heb ik dan alles gezegd wat ik in ieder geval nu nog wilde benoemen. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Vliet. Mevrouw Van Vliet: Dan zou ik graag nog een vraag willen stellen aan de VVD naar aanleiding van hun Algemene Beschouwingen. Op de enige pagina van hun Algemene Beschouwingen spreekt de VVD over het niet onnodig laten toenemen van lokale lasten voor inwoners en het laag houden van de lokale lasten. Mogen wij hieruit opmaken dat de VVD dan ook tegen een eventuele lastenverhoging is door de bouw van het zwembad, mocht dat dan aan de orde zijn? En zo niet, waarom dan niet? De voorzitter: Mijnheer Borst. De heer Borst: Kijk, in beginsel als het gaat … En ik snap niet zo goed waarom mevrouw Van Vliet dan alleen het zwembad noemt. Volgens mij gaat het dan om het tekort wat we hebben wat we met elkaar moeten dichten en hoe we dat dan doen. Dan kijken wij natuurlijk niet het liefst naar het verhogen van de OZB. Tegelijkertijd constateer ik ook, voorzitter, dat geen enkele maatregel die we straks kunnen nemen om dat gat te dichten makkelijk gaat zijn. Dat gaat linksom of rechtsom pijn dus. Dat gezegd hebbende, dat ons realiserende liever niet de OZB, want dan kunnen we in ieder geval dat deel van de belastingen blijven ontzien. Dat vinden we wel heel belangrijk. De voorzitter: Dank u wel. Dat was dan de bijdragen van de VVD en de reacties daarop.

Dan gaan we nu naar Echt voor Ridderkerk. Mevrouw Van Vliet. Mevrouw Van Vliet: Dank u wel voorzitter. We hopen straks nog een reactie te krijgen van het college op onze vraag over de gereduceerde tarieven op de Ridderkerkpas bij verenigingen, over de toezegging van de wethouder met betrekking de opmerking van het CDA over onze motie digitale dienstverlening en van de wethouder Wonen op onze vraag om dingen opnieuw te bekijken. Dan over de Algemene Beschouwingen van alle andere partijen. Hele mooie Algemene Beschouwingen gelezen. We zijn het op heel veel vlakken met elkaar eens. We hebben nog wat vragen hier en daar aan sommige fracties en ik begin bij de SGP. Eigenlijk dezelfde vraag zo’n beetje, omdat u spreekt over het beperken van de lastenstijging voor inwoners en bedrijven tot onder inflatieraming van het CBB. Mogen wij dus ook hieruit opmaken dat u ook tegen eventuele lastenverhoging is door de bouw van het zwembad, mocht dat noodzakelijk zijn en als we boven de raming van het CBB uitkomen? Dan de ChristenUnie ... De voorzitter: De heer Kardol. De heer Kardol: Dank u voorzitter. Die vraag ligt nu niet voor en het een heeft ook niet met het ander te maken. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Van Vliet, gaat u door. Mevrouw Van Vliet: Dank u wel voor uw antwoord. Dan aan een vraag aan de ChristenUnie.

Zij spreken in hun bijdrage dat daad gedreven werk ook in het Sociaal Domein belangrijk is over het stimuleren van extra digitale middelen voor onder andere efficiëntie en proactieve inzet. Mogen we dan eventueel rekenen op uw steun bij onze motie digitale dienstverlening, als er geen toezegging zou komen van de wethouder?

Pagina 77 van 111

De voorzitter: Mevrouw van Vliet. We gaan niet met elkaar opnieuw het gesprek voeren over de moties. Zo hebben we het met elkaar ook afgesproken. Mevrouw Van Vliet: Oké. Dan de vraag aan het CDA. Zij schrijven dat ze vinden dat de gemeente mensen dient te ondersteunen en te faciliteren bij het welbevinden van mensen, dus ik neem aan ook inwoners. Er moet met maatschappelijke organisaties gekeken worden hoe er kan worden gezorgd voor een gezonde omgeving voor alle Ridderkerkers. Onze vraag is, beschouwt u daar dan ook de binnenhuis leefomgeving onder? Dan een vraag aan GroenLinks. Jullie spreken over de prioriteit stellen aan fietsers, voetgangers maar ook het openbaar vervoer. Hoe staat GroenLinks tegenover … Wij noemen het bijna een wanprestatie, van de RET op dit moment, door het uitvallen van best wel veel buslijnen. Welke acties verwacht GroenLinks van het college en of de wethouder in dat geval? De voorzitter: Mijnheer Ros. De heer Ros: Voorzitter. De RET, er vallen inderdaad een aantal diensten uit. Ik bedoel, laat me voorop stellen dat GroenLinks voorstander is van veel beter openbaar vervoer als we nu hebben, met directe lijnen en dat soort dingen. Maar er vallen op dit moment een aantal bussen uit. En bussen zijn vaak degene die als eerste uitvallen bij de RET. Dat heeft een aantal oorzaken, onder andere personeelstekort.

En dat ligt niet toevallig op ons bordje dat wij daar iets aan kunnen doen. En ik heb het volste vertrouwen dat de wethouder daar keihard op inzet. Dat was de vorige wethouder ook, om daar bij de RET op te pleiten. En ik denk ook dat dat via de wethouder gaat en ook via de MRDH, om te zorgen dat zij ja er bovenop zitten. En ik denk dat dat het beste is om dat met alle gemeenten samen te doen. De voorzitter: Mevrouw Van Vliet, gaat u door. Mevrouw Van Vliet: Dank u wel. Even kijken hoor. Dan een vraag aan Burger op 1. Burger op 1 zegt, de leefkwaliteit staat voorop. Wat hen betreft hoeft Ridderkerk niet verder te groeien gezien de leefkwaliteit en bereikbaarheid. Hoe ziet Burger 1 de toekomst dan, met toch een groeiend aantal inwoners, de vergrijzing en de noodzakelijkheid van woningen en voorzieningen dan? Dat was mijn vraag aan Burger op 1. De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u voorzitter. Wij zijn eigenlijk van mening, je kan op het P.C. Hooftpark nog heel veel bouwen. Bouw bij de voormalige locatie Beverbol en kijk waar je nog wat inbreidingslocaties kan doen. En als op een gegeven moment Ridderkerk dichtslibt, de Rijkswegen slibben dicht door alle activiteiten die hier zijn, moet je dan nog meer inwoners willen? Het heeft alles te maken met het geluid, met de bereikbaarheid, met de luchtkwaliteit.

Misschien moet je dan wel zeggen, we willen niet uitgroeien tot de 60 duizend inwoners gemeenten. De voorzitter: Mijnheer Kooijman, een reactie daarop? De heer Kooijman: Een korte reactie richting Burger op 1. Als dat het dreigende scenario is, zouden we dan niet veel meer in moeten zetten op HOV bijvoorbeeld? De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man.

Pagina 78 van 111

Mevrouw Van Nes-de Man: Ja. Dat moeten we zeker, maar niet met onzin maatregelen als die aanpassingen op de Populierenlaan. Absoluut, helemaal mee eens. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we weer terug naar mevrouw Van Vliet. Mevrouw Van Vliet: Dat waren eigenlijk mijn verduidelijkingsvragen aan andere fracties. Nogmaals fijn om te zien dat we op hoofdlijnen toch echt wel heel erg veel met elkaar eens zijn. Op verschillende punten niet, maar dat mag ook. Debat wordt goed gevoerd, daar zijn we blij om. En we hopen toch op steun voor onze moties. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Kardol. De heer Kardol: Dank u voorzitter. Uit de schriftelijke bijdrage hebben we best wel begrepen dat de familie van Evert best wel zo zijn zorgjes heeft. Maar mevrouw Van Vliet heb ik vanmorgen horen zeggen dat, met sommige mensen gaat het altijd goed. Ik heb gewoon maar meegeschreven. Goede baan, mooi huis, lekkere vakantie. Suggereert u daarmee dat mensen die hard gewerkt hebben, gewoon een bepaald huis hebben kunnen kopen en vakantie zich kunnen veroorloven, helemaal geen zorgen zouden kennen? Psychisch of vul verder maar in. Hoe heeft u die opmerking bedoeld? Is mijn vraag aan mevrouw Van Vliet. De voorzitter: Mevrouw Van Vliet. Mevrouw Van Vliet: Nee, ik heb het niet zo bedoeld dat de mensen geen zorgen hoeven te hebben.

Maar met sommige mensen gaat het goed en dan bedoel ik inderdaad dat ze genoeg te eten hebben, dat ze eventuele zorg kunnen betalen als het niet onder een zorgverzekering valt. Sommige mensen kunnen nooit op vakantie, zij kunnen wel op vakantie. U moet het meer in die sfeer zien. Ik sluit echt niet uit dat mensen met een hoog inkomen en mooie huizen nooit zorgen hebben. Absoluut niet. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we nu naar de bijdrage van GroenLinks. Even kijken door wie. Door mijnheer Ros. De heer Ros: Zeker voorzitter. In de eerste termijn hebben we het in andere bewoordingen gezegd dat we ons zorgen maken over de financiën en volgens mij is dat raadsbreed. Dat er forse bezuinigingen aankomen en daar komen … Wat we vandaag vaststellen. En daar komen de kosten voor een regionaal zwembad nog bovenop. Dus wel steunen wij het idee om vanaf 2025 en verder, wat GroenLinks betreft zijn we terughoudend … En dat is het woord, terughoudend, met de bezuinigingen op onze meest kwetsbare groepen. Er zijn in deze collegeperiode heel weinig woningen toegevoegd tot nu toe. Heel erg weinig. En dat in combinatie met het volstroomnet. Ik weet niet of dat nog effect gaat hebben op nieuwe locaties. Dan kunnen we eigenlijk wel heel veel energie gaan steken in de kosten van een nieuw woonruimtesysteem, maar laten we beginnen met het bouwen van huizen.

En ik heb daarover een vraag aan 18PLUS. Zijn zij het met het college eens dat een lokaal woonruimtesysteem te veel capaciteit kost en dat het nauwelijks bijdraagt aan de slaagkans voor Ridderkerk is op een sociale huurwoning? De voorzitter: Mijnheer Westbroek. De heer Westbroek: Voorzitter, wij vinden dat een lokaal woonruimte middelingssysteem juist kansen biedt voor Ridderkerkers. Het brengt juist je lokale woningmarkt op gang. En uiteindelijk is woningen bouwen voor heel Nederland het doel, maar het is belangrijk dat je je eigen lokale woningmarkt op gang krijgt. Pagina 79 van 111

De voorzitter: Mijnheer Ros. De heer Ros: Voorzitter. Dan zou ik wel willen weten hoe 18PLUS dat onderbouwt. Hebben zij daar cijfers voor? Hebben zij daar prognoses voor? Hoeveel capaciteit gaat het kosten? Een hoeveel woningen gaan er werkelijk aan Ridderkerkers worden toegewezen of überhaupt worden toegewezen? Zijn er dan ineens meer woningen? Bijvoorbeeld. De voorzitter: Mijnheer Westbroek. De heer Westbroek: Voorzitter, als ik dat zou kunnen garanderen, dan zou dat toch helemaal mooi zijn. Ik zou zeggen, zoveel mogelijk woningen toewijzen aan mensen met een lokale of sociale binding met Ridderkerk. En daar laat ik het even bij. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Ros. De heer Ros: Ik constateer eigenlijk dat 18PLUS geen idee heeft, geen cijfers daarbij onderbouwt en gewoon maar zegt: ik wil het lokaal regelen omdat wij denken dat dat beter is. Maar dat niet onderbouwt. De voorzitter: Mijnheer Westbroek. De heer Westbroek: Voorzitter. Wij hebben dit hier natuurlijk al eerder besproken en toen hebben we ook de cijfers erbij gezien hoe het was toen we nog een lokaal woonruimte middelingssysteem hadden. En je ziet daarin duidelijk de verschillen. En percentueel gezien zie je dat, op het moment dat wij naar een regionaal systeem zijn overgegaan, het echt compleet uit de hand loopt qua aantal woningzoekenden in Ridderkerk.

Er zijn zo gigantisch veel woningzoekenden die in Ridderkerk zoeken ten opzichte van de mensen die hier wonen. Dat is gewoon geen doen. De voorzitter: Mijnheer Kooijman, een reactie daarop. De heer Kooijman: Op wat de heer Westbroek zojuist zegt. Want is het dan zo dat de heer Westbroek die veranderde situatie echt alleen duidt naar de overstap van een lokaal systeem naar een regionaal systeem? Of zijn er allerlei andere macro-economische volkshuisvestingsvraagstukken geweest die daar ook een aanleiding toe hebben gehad? De voorzitter: Mijnheer Westbroek. De heer Westbroek: Dat zal ook meespelen, voorzitter. Maar zoals ik al zei, als je kijkt naar die percentages van mensen die een woning zoeken in Ridderkerk ten opzichte van de hoeveelheid mensen die hier wonen, dat loopt echt compleet uit de hand. De voorzitter: Dank u wel. Ik stel voor dat heer Ros zijn betoog vervolgt. De heer Ros: Dank u wel voorzitter. Ik vond de Algemene Beschouwingen heel interessant ook om te lezen. En één ding wil ik eruit pikken. In ons verkiezingsprogramma in GroenLinks is het glashelder. We hebben altijd geroepen: niet bouwen in open en groengebieden. Nu zie ik bij sommige partijen daar wel een verschuiving in. En ik las bij bijvoorbeeld de PvdA, die zegt: we bouwen liever niet in groene en open gebieden en zij lieten dat eigenlijk open.

Kiest de PvdA er nu voor om te zeggen: de open, groene gebieden, agrarisch of groen, die houden we groen tot nu toe en we bouwen alleen waar nu gebouwd is? Of kiezen zij voor het mag best verder Pagina 80 van 111

verstedelijkt worden? Geen reactie? Oké. Datzelfde las ik eigenlijk in de … Dan neem ik die conclusie maar over, dat de PvdA kiest voor verdere verstedelijking. Datzelfde las ik eigenlijk in de SGP en zij kiezen ervoor om een aantal gebieden aan te wijzen alleen waar niet gebouwd mag worden. Oosterpark, Reijerpark, Donckse Bos, Crezéepolder, Waalbos. Zijn vooral wat SGP betreft de groene en agrarische gronden, die niet bij dit rijtje horen, bespreekbaar om daar vol te bouwen? Ook geen reactie. Dat zegt ook wel wat. Ik ga het dan nog eens een keer bij het CDA proberen. De voorzitter: Daar hebben ze spreekwoorden voor. Let op. De heer Ros: Ik ga het anders … Ik ga op een ander puntje, zal ik het CDA … Had ik een keer interessant punt gevonden. Volgens mij is er een lampje doorgebrand, het stinkt hier naar een beetje brandlucht. De voorzitter: Een brandlucht. Dat klinkt wel kritisch. Kan er iemand even bezien of daar iets gebeurt? Wij zien geen rook. Dan is er ook geen vuur. Even vooralsnog, we gaan even door en dan gaan we straks even kijken wat dat betekent. Het motje is uit, dat is dan weer wel waar. De heer Ros: We moeten nog twee jaar. De voorzitter: Maar gaat u door. De heer Ros: Dank u wel. CDA die heeft een interessant stuk in hun Algemene Beschouwing waar zij zeggen, wij willen fijnstofoverlast terugdringen. En daar wijzen ze eigenlijk bij naar de snelwegen.

Maar over een paar weken komt het Actieplan Lucht en Geluid, dus dan daag ik eigenlijk het CDA wel uit om samen met GroenLinks plannen te maken om concrete maatregelen, lokale maatregelen, te maken zodat dit geen loze woorden zijn. En neemt u de handschoen op om te kijken waar we lokaal wat kunnen doen om het fijnstof terug te dringen. Of blijft u alleen wijzen naar de snelwegen? De voorzitter: Ja, die was voorspelbaar. Mijnheer Mijnders. De heer Mijnders: Dank u wel voorzitter. We zien de ideeën van GroenLinks graag tegemoet. De heer Ros: Hartstikke fijn, want daar gaan we over een paar weken mee door. Ik heb nog twee amendementen volgens mij. Het huisbezoek senioren dienen we mede in en het amendement fietspad Populierenlaan is volgens mij genoeg besproken en die dienen we niet mede in. Volgens mij heb ik alle punten nu gehad. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Ros. Dan gaan we nu naar Burger op 1. Mevrouw Van Nes-de Man. Of waren er nog vragen aan de heer Ros? Dat moet ik even stellen. Nee, dat was niet het geval. Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u voorzitter. Dat is net een van die plaksnoepjes. Die komt het onverwachtst. Het is goed. Misschien verbaast het u, maar ik begin even met de zondagsrust. In de context van het CDA steunen wij dat ook. Zelf ervaren wij dat ook als een adempauze, de zondag in de week.

En wij ontzien graag de kleine winkeliers hierin, waar het gaat over openstelling van de winkels. Want voor hen … En daar kwam Leefbaar Ridderkerk mee. Voor hen is er namelijk dan helemaal geen keus, wel of niet werken op zondag. Dan wordt het een verplichting. Dus mede daarom staan wij ook achter die zondagsrust.

Pagina 81 van 111

De voorzitter: Interruptie van de heer Borst. Nou, dat klopt, zegt mijnheer Borst. Mevrouw Kayadoe, u wordt op uw wenken bediend. Maar dan nu wel graag door. Mevrouw Kayadoe: Jazeker. En zo hoort het ook gewoon. Komt inderdaad van Leefbaar uit, maar je kan toch ook gewoon vrijwillige zondag openstelling? Dat een winkelier het zelf uit mag maken of die de winkel opendoet, ja of de nee? De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u. Die mening delen wij niet, want wel open, niet open. Als er een deel open is, ga je toch inkomsten missen, dus dat wringt. Dus ik denk dat het in de praktijk niet werkt. De voorzitter: Dank u wel. Dan nu wel mijnheer Borst. De heer Borst: Wacht even, voorzitter. Dus als ik nu een winkelier in Ridderkerk ben en ik zou op woensdag dicht willen, dan kan dat dus volgens mevrouw Van Nes-de Man niet? De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Ik geloof dat ik dat niet gezegd heb en ik zou niet weten waarom niet. De deur op slot draaien en de winkel is dicht. De voorzitter: Mijnheer Borst, u heeft een tweede vraag. De heer Borst: Voorzitter, ik constateer vooral dat datzelfde ook kan op zondag. En dat dat dan een volledig vrije keuze is van die ondernemer om al dat niet op zondag open te gaan. De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u voorzitter.

Omdat er op zondag veel meer winkels dicht zijn en wij hier die traditie nog hebben, ligt dat anders. Dus dat je dat op woensdag zou doen … Maar dat wordt natuurlijk een oeverloze discussie en die wil ik nu eigenlijk niet doen, want ik wil gewoon nog meer zeggen en vragen in deze termijn. Er is al van afgesnoept. De voorzitter: Gaat u door. Mevrouw Van Nes-de Man: Diverse partijen geven aan blij te zijn met de extra boa's en zien graag de jongerenwerker meer op straat. Daar staan wij volledig achter. Onder andere de vuurwerkoverlast wat we nu al zien, neemt alweer hand over hand toe en het is pas begin november. Daar zouden dan ook graag meer aandacht voor vragen in het kader van de veiligheid. De ChristenUnie had het over het realiseren van de rotonde aan de Rijksstraatweg bij de Voorweg. Wij vragen ons even af of de ChristenUnie de situatie daar wel kent. De Rijksstraatweg gaat daar over doorgaand in een doodlopende straat en de aansluiting voor de Voorweg, dat is dan nog maar één van de drie poten, die moet al jarenlang vrachtwagenluw gemaakt worden wat niet gebeurt. Dus verder is er totaal geen kruising van enige importantie. De voorzitter: Interruptie van de heer Kooijman. Mevrouw Van Nes-de Man: Waarom zou je daar een rotonde willen? Pagina 82 van 111

De voorzitter: Dat is een vraag, die blijft even hangen. Mijnheer Kooijman. De heer Kooijman: Voorzitter, dat is gewoon in dit huis bedacht door de wethouder. Die heeft notabene minister hier ter plaatse gehaald om Verkeersveiligheidsgeld binnen te harken om op die plek een rotonde aan te leggen. We kunnen een hele discussie voeren of een rotonde de meest handige oplossing daarvoor was, maar er is wel iets bedacht: we gaan daar een oplossing bedenken. En mijn zorg zit er vooral in: er is iets voor Verkeersveiligheid nodig op die kruising en ga daar nou mee aan de slag. Dat is de notie die ik wil maken. En niet de focus op de rotonde maar op de uitvoering. Daar gaat het om. Het moet aangepakt worden. De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u voorzitter. Daar staan wij volledig achter, maar u benoemt het woord rotonde en dat is … Ik schuif het in onze opinie dan maar in de oplossingen die voor de HOV in West worden bedacht. Het voegt niks toe voor de veiligheid, de rotonde daar. Maar de kruising kan aangepast worden. Wij onderschrijven ook meer druk of meer activiteiten op woningbouw. En vooral waar de locatie P.C. Hooftpark betreft, een pracht locatie, één groot terrein, zeker met het stuk Trelleborg er nu bij.