2024-11-07-verslag-gemeenteraad-ridderkerk.pdf

De voorzitter: Mijnheer Borst. De heer Borst: Ik denk dat dat een verkeerde vraag is. Het gaat er niet zozeer om wat die exacte prijs dan moet zijn, dat zou zomaar kunnen verschillen. Maar in de visie zoals wij hem zien, voorzitter, moeten we er juist voor zorgen dat mensen die een vrije woning achterlaten, dat we die een nieuwe passende plek kunnen bieden. Dat zijn denk ik, als ik kijk naar de gemiddelde waarde, WOZ-waarde van de Ridderkerkse woning op dit moment, woningen die goedkoper zijn dan 435 duizend euro. Dus dat is hoe wij er op dit moment inzitten. En dan kom ik toch nog even terug op die mix. Ons tegenvoorstel zou zijn om uit te gaan van maximaal 25 procent. En volgens mij sluit het voorstel dan niet uit dat we zowel jongeren als ouderen in zo'n gebouw kwijt kunnen en dan zouden we daarmee uit de voeten kunnen. Dus ik zou aan de indieners willen vragen hoe ze daar tegenover staan. Ik weet niet of daar dan nu meteen een antwoord op komt? De voorzitter: Er werd enigszins nagedacht. Mijnheer Mijnders. De heer Mijnders: Dan de vraag terug, waarom is 25 procent dan wel een goede oplossing? Want de VVD geeft aan dat ze liever doorstroming hebben. Daar wil ik eigenlijk ook wel op reageren, want de afgelopen periode hebben we als gemeente ook veel gebouwd voor senioren. ’t Ronde Sant staat gelukkig binnenkort ook op de agenda.

Dat spreekt ook een oudere doelgroep aan, dus we doen als Ridderkerk heel veel. Ik heb de VVD een paar keer gehoord van, we moeten ook bouwen voor een mix. De afgelopen jaren is er weinig voor starters gebouwd. We zeggen nu, specifiek op dit stukje willen we dat doen. Maar dan kom ik terug mijn vraag, waarom zou dan 25 procent volgens de VVD wel goed zijn? De voorzitter: Mijnheer Borst. De heer Borst: 25 procent is beter dan 50, omdat oudere mensen die al een huis hebben dan een vrije woning achterlaten. Dus dat brengt die doorstroming weer op gang. Dus wij zien in 25 procent maximaal toewijzen aan starters een betere balans dan 50. Maar ik maak impliciet ook meteen op, voorzitter, een tegenvraag ... De voorzitter: Eerst een interruptie van mijnheer Rijsdijk nog even, om het even eerlijk te maken. De heer Rijsdijk: Dank u wel voorzitter. 50 procent is uiteindelijk maar de helft van de woningen die daar gebouwd gaan worden. Dus dat is uiteindelijk nog alle kans op doorstroming. Dus wat de VVD schetst dat wordt ook helemaal niet uitgesloten door de motie. Kan de heer Borst daar nog iets over zeggen? Dank u wel. De voorzitter: Vast wel. Mijnheer Borst. De heer Borst: Ik kan daarover zeggen dat 25 procent een kwart daarvan minder is.

En volgens mij blijft dan een beetje staan wat ik daarnet ook al zei, namelijk dat wij denken dat die 25 procent dan wel een betere balans biedt, omdat je dan dus 25 procent woningen hopelijk kunt toewijzen aan iemand, een persoon, die wel een woning achterlaat. En dat met de gemiddelde WOZ-waarde in Ridderkerk die woning waarschijnlijk betaalbaarder is dan de nationale hypotheekgarantie. Maar voordat al mijn minuten worden op gesnoept door … De voorzitter: En toch heeft nog een interruptie van de heer Kardol. Ja, ik kon er niets aan doen. De heer Kardol: Dank voorzitter. Een vraag aan de heer Borst van de VVD. Moeten we niet gewoon wegblijven van percentages? Want we hebben ook gehoord dat er wordt gepleit voor kleinere wooneenheden, wat Pagina 47 van 111

betekent dat het bouwen duurder wordt. Dus we moeten ons denk ik niet binden aan een bepaald percentage, maar het juist vrijlaten. Uiteraard wel kijken naar dat je wel wat kan realiseren, maar niet op voorgrond vastpinnen aan een percentage. De voorzitter: Mijnheer Borst. En dan stel ik voor dat de heer Borst even de gelegenheid krijgt om door te gaan. De heer Borst: Fijn, voorzitter, dank. Motie 106, de motie over de Baby Loss Awareness Week. Dat vinden we een gevoelig onderwerp en we snappen heel goed dat de indieners hier aandacht voor willen vragen. We vinden het echt een mooi idee dat we de informatie op de website beter vindbaar zouden maken, maar de oproep om hier een jaarlijks aandacht aan te blijven geven die vinden we ingewikkeld. Niet alleen omdat we ons afvragen waar het dan ophoudt, want er zijn wat ons betreft een heleboel onderwerpen waar je natuurlijk misschien wel doorlopend aandacht aan zou willen besteden. Maar ook omdat we vinden dat we als gemeente in zo'n situatie vooral een stille vennoot moeten zijn, die er voor haar inwoners is wanneer dat nodig is. In dat opzicht vinden we het eerste punt van die motie bij het verzoek tot het college ook echt heel erg mooi en helemaal passen bij onze taak. En dat andere punt dat vinden we dus ingewikkeld en we zijn er op dit moment gewoon nog niet helemaal over uit wat we er dan precies iets mee doen.

Maar ik wou dat in ieder geval maar gezegd hebben. Dan nog de … De voorzitter: U heeft nog één minuut. De heer Borst: Oké. Dan wil ik nog heel kort iets zeggen over een motie 117, over het gedeeltelijk herzien van het HOV-plan in West. Wij snappen de redenering van het college dat we op dit moment gewoon echt te ver in het proces zijn gevorderd om dit soort aanpassingen op dit moment te eisen. De handreiking en de toezegging die wethouder Overheid deed, die nemen we wel heel graag ter harte, om binnen de kaders die we nu hebben gesteld nog een keer kritisch te kijken naar de inpassing van die bus strook. En dat is dan ook de reden waarom de motie niet steunen, maar wel die toezegging van harte omarmen. En dan wil ik het daar even bij laten, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Borst. Dan gaan we nu naar Echt voor Ridderkerk. Mevrouw Van Vliet. Mevrouw Van Vliet: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, ik heb deze termijn iets anders voorbereid. Ik wil namelijk eerst reageren op de eerste termijn van de wethouder naar aanleiding van onze moties en dan pas ingaan op de moties van andere partijen. In maart 2023 had ik een gesprek met de wethouder Van der Duijn Schouten en zijn ambtenaar over meerdere situaties schimmelwoningen in Ridderkerk en één in het bijzonder.

Daarop werd door hem direct actie genomen en inderdaad vier maanden later kreeg één gezin dan eindelijk, na 23 jaar, een nieuwe woning. Tijdens de bewonersavond in juli van dit jaar heeft de wethouder weer kunnen zien hoeveel mensen gedupeerd zijn. Hij ontving ons geanonimiseerde rapport en dat is in het kader van de AVG. Er was toen ook een opname van Hart van Nederland en na die opname kreeg EvR nog veel meer aanmeldingen van schimmelwoningen. Ook door de lancering van de website schimmelloket.nl nam dit aantal toe. De voorzitter: Interruptie van de heer Mijnders. De heer Mijnders: Dank u wel voorzitter. Met het risico dat mevrouw Van Vliet er nog op ingaat, maar een vraag aan mevrouw Van Vliet. Waarom heeft mevrouw Van Vliet het rapport, geanonimiseerde rapport, niet gedeeld met Wooncompas? Dank u wel. Pagina 48 van 111

De voorzitter: Mevrouw van Vliet. Mevrouw Van Vliet: Dat was de bedoeling, want Wooncompas was voor die avond uitgenodigd en die is niet gekomen. Die nieuwe aanmeldingen ... De voorzitter: De heer Mijnders. De heer Mijnders: Dank u wel voorzitter. Maar waarom heeft Echt voor Ridderkerk dan op een later moment het rapport niet aangeboden? De voorzitter: Mevrouw Van Vliet. Mevrouw Van Vliet: Als u even wacht, dan krijgt u zo het antwoord op de vraag. Door de lancering van de nieuwe website erbij en dus die nieuwe aanmeldingen van de opname van Hart van Nederland, wilden we die nieuwe aanmelding ook maar direct verwerken in het rapport en dan aan Wooncompas geven. Daarbij zei de directeur van Wooncompas dat hij het rapport ook niet meer hoefde te ontvangen, omdat hij dat inmiddels al van de wethouder had gekregen en dat hij die situaties van anderhalf jaar geleden van ons eerste rapport toch wel herkende. Moet je nagaan, anderhalf jaar later en er was nog steeds geen actie ondernomen. Toen ik zei dat er ook nieuwe situaties instonden, mochten wij het rapport wel komen overhandigen, maar dan zonder bewoners erbij. Door het zomerreces van zes weken en de nieuwe aanstroom van aanmeldingen en het maken van de nieuwe aanmeldingen in het nieuwe rapport, zijn we inderdaad pas volgende week zover dat we met Wooncompas dat rapport kunnen overhandigen.

Overigens gewoon afgeven bij de balie, want meer mogen we niet meer. Als ik het goed begrepen heb, vindt de wethouder de situaties van al die bewoners niet ernstig genoeg, aldus zijn bijdrage net, want anders zou de gemeente wel actie ondernemen, zei hij. Waarom is EvR dan benaderd door longverpleegkundigen met het verzoek hen te helpen, omdat zij nul op het rekest krijgen bij Wooncompas en de situatie van hun client ernstig is? Hier nog een ander voorbeeld, voorzitter. Eén van de mailtjes die wij afgelopen dinsdag ontvingen en ik citeer nu letterlijk: beste EvR, ik wil graag uw aandacht vragen voor een urgente situatie rondom mijn huidige woonomstandigheden die gisteren opnieuw zijn geïnspecteerd door Muddebouw, in opdracht van Wooncompas. Deze gaf aan dat omstandigheden zeer zorgelijk zijn. Zijn bevindingen betreffen ernstige problemen waaronder vocht in de muren, plafond en vloer en een schimmelprobleem, een aanhoudende geur van vocht wat onze leefkwaliteit aantast, zichtbare verzakking van het pand, onvoldoende dakconstructie en mogelijk structurele problemen in de fundering. Dit maakt de situatie zodanig dat wij zo snel mogelijk het huis zouden moeten verlaten en dat het pand aan een zware renovatie toe is of zelfs in aanmerking zou komen voor sloop. Einde citaat. Naar onze mening zijn de klachten een stuk ernstiger dan de wethouders zojuist deed voorkomen.

Wanneer wij de ernst van de meldingen nogmaals bij hem neerleggen, gaat de wethouder hier dan beter naar kijken? Dat was even de reactie daarop. En dan wil ik graag reageren op de andere … De voorzitter: Interruptie van de heer Kooijman. De heer Kooijman: Voorzitter, laat ik vooropstellen dat ik het allereerst mooi vindt dat EvR zich zo het lot van een aantal inwoners die hiermee te maken hebben enorm aantrekt en daar actief mee aan de slag gaat. Maar ik vraag me echt wel af, soms gaat het wat mij betreft echt veel te ver en zijn er zaken … Er wordt nu net een voorbeeld genoemd die, als ik dat zo hoor denk ik, dat is heel erg. Maar volgens mij hebben wij in dit land gewoon processen met elkaar afgesproken, zijn daar bezwaarcommissies, zijn daar mogelijkheden. Desnoods kan je naar een rechter stappen om daar iets aan te gaan doen. En dan denk ik, nu het verhaal voorlezen dat iemand gecontroleerd heeft en gezegd heeft, dit is erg, maar daarna stopt het verhaal ook weer. Ik denk, dan Pagina 49 van 111

wil ik horen wat zijn dan de vervolgstappen die er worden gedaan? En volgens mij liggen die niet in dit huis. En dan gelijk even om op de moties in te gaan van Echt voor Ridderkerk, die vraagt om een onderzoek. Leefbaar gaf ook al aan: ik herken wat moties van Leefbaar Rotterdam. Dat had ik ook gezien. Die zijn aangenomen. Bijvoorbeeld het onderzoek wat de GGD zou gaan doen, is daar aangenomen. En waarom vragen we dan hier in dit huis nog een keertje aan dat ook deze gemeente met de GGD een onderzoek moet doen? We kunnen ook gewoon het onderzoek van Rotterdam afwachten, dan kunnen we precies zien wat daarin staat. Ik vraag me echt af of hier nu de goede dingen in dit huis worden gedaan. De voorzitter: Mevrouw Van Vliet. Mevrouw Van Vliet: Of de goede dingen hier in dit huis worden gedaan? Dan moet je niet bij mij zijn denk ik, maar bij de wethouder. Met betrekking tot uw vraagt over de GGD, prima. Laat deze GGD vanuit Ridderkerk dan met die GGD in Rotterdam contact opnemen. En dan hoeven ze niet opnieuw het onderzoek te doen. En vergeet niet, daar zijn woningbouwverenigingen in Rotterdam die niet hier een woningcorporatie zijn, dus die zouden dan het rapport niet krijgen. Dus vandaar dat wij hebben gemeend, laten we het dan hier ook onderzoeken, laat ze het dan maar bij elkaar voegen en dan kunnen die andere woningcorporaties daar ook de uitslag van krijgen.

De voorzitter: Mevrouw Van Vliet, dit leidt tot drie reacties. Als eerste de heer Kooijman, dan mevrouw Kayadoe en dan mevrouw Dirks. De heer Kooijman: Ik zou van een oud-wethouder van deze gemeente wel verwachten dat ze weet dat de GGD Ridderkerk en de GGD Rotterdam één en dezelfde GGD zijn. Dus dat valt me wel een klein beetje tegen. De voorzitter: Dat is een constatering. Mevrouw van Vliet, wilt u daarop reageren? Nee. Mevrouw Kayadoe. Mevrouw Kayadoe: Dan wil ik wel een vraag stellen, want ik ben net zo verbaasd als de heer Kooijman. Sinds wanneer heeft Ridderkerk een eigen GGD? De voorzitter: Volgens mij heeft u het antwoord net al gehoord, als het met zoveel woorden mag van u. Maar mevrouw Van Vliet, u mag er ook zelf wat van zeggen. Mevrouw Dirks. Mevrouw Dirks: Dank voorzitter. Die vraag had ik ook, maar daar dan op aanvullend, ervan uitgaande dat er dus maar één GGD is en het onderzoek al bezig is en EvR net aangeeft: dan wachten we dat onderzoek af. Is EvR dan van mening om deze motie in te trekken? De voorzitter: Concrete vraag. Mevrouw Van Vliet. Mevrouw Van Vliet: We gaan even kijken of we dat gaan doen. Ik wil eerst de reactie straks nog van de wethouder een keer horen op mijn betoog. En met betrekking tot de GGD’s, u heeft gelijk, maar ik bedoelde daarmee: wat daar in Rotterdam gedaan wordt ook hier gemeld bij de mensen die hier zitten, dat bedoelde.

De voorzitter: Mevrouw Van Vliet, u heeft nog een halve minuut. Mevrouw Van Vliet: Dan ga ik gauw naar de vragen toe. Motie van GroenLinks. Het nummer heb ik even niet bij de hand. Dat ging over de Global Goals. Daar had u al van gezegd, je moet eerst lid zijn, dan kan je die presentatie krijgen. Volgens mij is dat niet zo, want in de link die u in de motie had staan, stond dat dat niet nodig was. Dan even met betrekking tot de SGP. Die had het over, u heeft al geëigende instrumenten waar de Pagina 50 van 111

gemeente gebruik van kan maken. In één van onze moties, de APK van de woningen, daar stellen we juist voor om periodieke keuringen te doen van woningen. En dat is niet een geëigend instrument, dus dat is iets nieuws. Het CDA, de toezegging over de digitale dienstverlening, dat vinden wij een goede suggestie. Daar horen we graag de reactie op van de wethouder. Met betrekking tot het CDA, Baby Loss Awareness. Dat vinden wij een hele sympathieke motie. Maar we weten, er zijn zoveel andere emotionele gebeurtenissen. Moeten we daar dan allemaal iets speciaals voor gaan doen? Wij twijfelen daar heel erg over. De voorzitter: Mevrouw van Vliet, uw tijd is echt voorbij. Mevrouw Van Vliet: Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan wij naar GroenLinks. Mijnheer Ros. Of mevrouw Dirks. Mevrouw Dirks in dit geval. Mevrouw Dirks: Dank u voorzitter. Dat is wel handig voor vandaag, want we hebben het mooi opgesplitst. Ik doe de moties. Ik begin eerst met onze eigen motie en de reactie van het college. Het college geeft aan bij het ontraden van de motie, we willen juist geen woorden, we willen daden. Maar dat is juist waar deze motie op gericht is. Te veel verduurzamingsstappen op dit moment lopen spaak en het is juist een hulpmiddel om ambities tot uitwerking te brengen. Dus hoe hebben andere gemeenten deze ambities gerealiseerd? Het VNG staat echt te trappelen om te helpen.

En inderdaad, een presentatie had ook vooraf gekund. Is niet een vereiste om eerst lid te worden. Maar daar hebben we nu voor gekozen, om het zo te doen. Samen staan we juist sterk en het kan ook geld besparen. En dat is iets wat volgens mij heel welkom is in de situatie waarin Ridderkerk op dit moment staat. Dan wil ik graag nog even wat moties af. Leefbaar Ridderkerk, over de motie over winkelwagentjes. Twee vragen. Eén, waarom is het artikel destijds uit de APV gehaald? En twee, kan Leefbaar Ridderkerk onderbouwen waarom het rondzwerven van winkelwagentjes nadrukkelijk negatief effect heeft op de biodiversiteit, zoals in de motie meerdere keren terugkeert? Wat ons betreft is het een vorm van greenwashing, want weet Leefbaar Ridderkerk wat biodiversiteit is? We willen graag voorstellen, als Leefbaar Ridderkerk de motie nog indient, om deze zin te verwijderen of aan te passen naar iets anders, want het heeft er niks mee te maken. Dan aan de Partij voor de Arbeid, motie 110. Het college geeft aan dat ze alle mogelijkheden op bezuinigingen in kaart willen brengen, maar wij hebben deze motie juist mede ingediend omdat die juist heel onderhoudend is en heel voorzichtig is ingestoken, om juist terughoudend te zijn en niet per se de deur helemaal dicht te doen.

Maar juist ook om aan onze inwoners te laten zien: we houden jullie echt wel in de gaten en we gaan niet zomaar bezuinigen op jullie. Dan motie 111, de motie pilot gratis OV. Het is belangrijk dat iedereen kan deelnemen aan de samenleving, maar daar is wat ons betreft ook een HOV voor nodig, dus daar zijn we ook zeker nog voor. Het college geeft aan dat de motie geen doel is om minima te helpen. Klopt, maar het is wel een hulpmiddel, dus daarom staan we nog steeds achter deze motie. Dan ga ik naar het CDA. Motie 106. Nee, 108. Sorry, excuus. Eigenlijk is het al een paar keer benoemd, 50 procent voor starters, prima, maar wat ons betreft ook die andere 50 procent voor senioren. Motie 114 van Echt voor Ridderkerk, handhaven op Volksgezondheid. Eigenlijk ook gewoon als reactie op alle moties die over schimmel gaan, stel dat deze motie het haalt, wat bieden de andere moties dan nog als voordeel? Wat leveren die dan überhaupt nog op? De voorzitter: Interruptie van mevrouw Van Vliet. Mevrouw Van Vliet: Dank u wel. Wat ik net eigenlijk al aangaf, een van de dingen bij de APK woning is dat je vooraf, dus op een periodieke wijze, vooraf gaat kijken welke woningen eventueel problemen gaan krijgen met schimmel. Dat is al bijvoorbeeld één verschil ten opzichte van het onderzoek doen. Andere motie is dat de Pagina 51 van 111

gemeente zelf veel harder kan handhaven als het gaat om Volksgezondheid en die BBL. Dus dat zijn de verschillen daarin. Het ene vraagt om het onderzoek, de ander vraag om handhaving of actie. De voorzitter: Gaat uw gang. Mevrouw Dirks: Dank u. Oké, duidelijk. Even kijken. ChristenUnie. Ik weet niet precies of ik het goed heb gehoord of dat het wordt gedaan, maar wordt de motie nog aangepast naar aanleiding van de reactie van het college? Ja of nee? De voorzitter: Mijnheer Kooijman. De heer Kooijman: Nee, wat ons betreft is dat niet nodig omdat de zorg die de wethouder meegaf, die kan volgens mij prima ingevuld worden met … Het hoeft niet veel tijd te kosten en de invulling die de wethouder voor ogen heeft, die is volgens mij prima ook binnen deze motie uit te voeren. Dus die hoeft niet aangepast te worden. De voorzitter: Mevrouw Dirks. Mevrouw Dirks: Dank u. Ook duidelijk. Dan naar motie 117 van Burger op 1 over het herzien van de HOVplannen. Hier hebben we destijds voorgestemd juist. We staan hier nog steeds achter. Wat ons betreft, het heroverwegen van de vrije busbaan wat de wethouder aangaf, daar zijn we ook tegen. We zijn voor op wat we destijds voor hebben gestemd. De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u voorzitter.

Ziet u dan ook de toegevoegde waarde van een vrije busbaan van een lengte van 50 meter, waarbij de bussen weer vlak voor de rotonde in moeten voegen op het gewone verkeer? In onze beleving voegt hij niks toe, dus wij zijn al helemaal blij met de toezegging van de wethouder. De voorzitter: Mevrouw Dirks. Mevrouw Dirks: Voorzitter, er is destijds een heel onderzoek geweest en er zitten specialisten achter, dus die weten precies wanneer iets goed is. En ze hebben dit aangekaart dus wij hebben daar destijds ook voorgestemd ja. Dan als laatste … De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u voorzitter. Dan moet ik bijna de conclusie trekken als er een onderzoek is gedaan, daar heeft er altijd specialist aan meegewerkt, op welk gebied dan ook. Dan gaat u altijd met dat onderzoek en dat specialisme mee. Bijzonder. De voorzitter: Mevrouw Dirks. Mevrouw Dirks: In dit geval wel. Niet altijd. Maar als we eenmaal ergens voor hebben gestemd destijds, omdat het zo was, dan wel ja. Motie 120, het vlasmuseum. Het Capitulatiemuseum, wat ons betreft pas daar juist iets bij wat oorlog gerelateerd is. Nu is er een heel participatietraject al bezig, dus we zullen zien wat er uitkomt. Maar wat ons betreft past een vlasmuseum beter in de Oudheidskamer bijvoorbeeld.

Pagina 52 van 111

De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u voorzitter. Ik denk dat ook wel eens in het museum bent geweest in de school. Die heeft een stuk of acht lokalen en een hele grote zolder. Er was destijds een prachtig capitulatielokaal ingericht, dat is één lokaal en in de hal stond dat tentoongesteld. Dan blijft er nog heel veel ruimte over. En ik heb contact opgenomen met de Oudheidskamer, die zit gewoon vol. En daar staan wat plukjes van dit en wat plukjes van dat, net als wat plukjes van de Boele scheepswerf van het maritiem erfgoed. En die vinden het prima als wij mogelijkheden zien met enthousiaste vrijwilligers om die collectie uit te breiden en die informatiestroom, om dat apart in Rijsoord onder te brengen. En juist in Rijsoord aan de Waal, omdat het hele vlas gebeuren is altijd gerelateerd geweest aan de Waal. Het zat expliciet in Rijsoord en niet aan de Kerksingel. De voorzitter: Mevrouw Dirks, nog een kleine halve minuut heeft u over. Mevrouw Dirks: Dat kan ik wel gebruiken. Het is misschien dan heel goed, omdat de plukjes dan bij de Oudheidkamer ook zitten, om dat misschien te heroverwegen, meer te verdelen om meer oorlog gerelateerde dingen naar het Capitulatiemuseum. Maar dat is niet aan ons, is aan de participatie, dus we wachten het af. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan wij nog naar Burger op 1, mevrouw Van Nes-de Man.

Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u voorzitter. Ik heb heel veel moties, dus ik ben al blij met de opmerkingen van mevrouw Dirks over het vlasmuseum. Ik denk dat ik daar wat van gezegd heb wat dat echt toevoegt aan het museum, om dat in Rijsoord te doen en dat er meer dan ruimte genoeg is in dat lokaal. Ik heb ook de wethouder horen zeggen: het participatietraject dat nu loopt, dat wist ik niet toen ik de motie maakte. Maar misschien kunnen we met de wethouder overeenkomen dat hij zegt: ik neem dat voorstel vast mee en ik leg dat neer op de participatiebijeenkomst van, mensen, zou hier een vlasmuseum ook een idee zijn? Dat zou helemaal prachtig zijn. De voorzitter: Interruptie van de heer Kooijman. De heer Kooijman: Ik hoop dat mevrouw Van Nes zelf ook de zestiende daarheen gaat en dat zelf kan vertellen natuurlijk. Maar ik vraag me wel af, als we het hier in de raadszaal gaan bespreken … Een idee hebben is één, maar hoe die dat kan financieren dan, is dat dan aan de gemeente om een museum te gaan organiseren? Om mensen te gaan betalen? Zoiets is toch geen gemeentelijke taak om ook … Dus het idee is één, maar ik ben benieuwd hoe Burger op 1 dat idee ziet. De kostenkant ervan en het organiseren ervan. Is dat een gemeentelijke taak? De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u voorzitter.

Nee, in die zin een gemeentelijke taak is dat, ik vraag ook in mijn andere motie voor zet inwoners in bij Cultuur- en Erfgoednota, die moet ik misschien zo nog wat beter toelichten. Er zijn heel veel vrijwilligers. Inmiddels loop je als je daarmee begint, dat herkennen mensen wel, loop je ze overal tegen het lijf, die heel veel van Boele weten, die heel veel van Smit Slikkerveer weten. Alles wat daar zit. Dat is één. Maar ik ken ook heel veel mensen die wat van dat vlas weten in Rijsoord. Dus dat kan opgezet worden met vrijwilligers. Daar zijn spullen. Ik denk dat je daar moet beginnen. Als de gemeente dan faciliteert, zou het al een prachtige start zijn.

Pagina 53 van 111

De voorzitter: Mijnheer Kooijman. De heer Kooijman: Vrijwillig is het natuurlijk hartstikke mooi en voor zoiets denk ik ook noodzakelijk, wie het dan ook organiseert. Maar het gaat natuurlijk allereerst over de kosten. Wie betaalt de huur? Wie betaalt de verwarming? Wie betaalt de vaste lasten? Wie betaalt de energiekosten? Wie betaalt de inrichting, de inboedel, et cetera? En juist om die kosten dat … Het opzetten van zoiets, dat kost heel veel geld. En wie gaat dat betalen dan? Ook onze inwoners? De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. En daarna gaat u door. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u. Het schoolmuseum is aangekocht, dat pand is er. Dat is van de gemeente. Dus wij zitten te helpen om dat gewoon een zinvolle invulling te geven. En hoe dat je met inrichten en dingen zit, de Oudheidkamer is er ook. Als er een behoefte is, natuurlijk kost het altijd wat geld. Terecht wat u zegt aan stookkosten en dat soort dingen. Maar dat is wel erg low budget en dat is … Zeker als je dat in kan zetten met mensen zoals wij vragen in onze motie 118, als ik daar gelijk op door mag gaan. Wij vragen eigenlijk … En misschien is dat niet duidelijk genoeg geweest, laat mensen die betrokken zijn, laat die een soort werkgroep vormen die gewoon als vast overleg groepje, of groep of tak of commissie, het is maar hoe je het noemt, worden toegevoegd ter ondersteuning aan de Erfgoedcommissie.

En dat gaat dan echt per bedrijfstak wat mij betreft. Maar er zijn mensen die missen dit, die willen zich hier graag voor inzetten. Mensen zijn er nog, mensen die er gewerkt hebben, maak er alsjeblieft gebruik van. De voorzitter: Interruptie, de heer Borst. De heer Borst: Voorzitter. Ik snap heel goed dat Burger op 1 zegt, er zijn een heleboel mensen, die willen ergens aan bijdragen, die willen hun mening geven, die willen meedenken. Maar is mevrouw Van Nes-de Man dan niet met mij van mening, voorzitter, dat we daar gewoon staand participatiebeleid voor hebben en dat er op allerlei mogelijke manieren en momenten tijd en ruimte is voor die inwoners om zich te melden bij ons? En dan mee te denken en die ideeën af te geven? De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u voorzitter. Voor een deel is dat er zeker, zit dat in de geëigende participatietrajecten die wij opgesteld hebben. Maar wat ik hier vraag is specifiek iets toe te voegen bij onze motie 118. Die Cultuur- en Erfgoednota wordt opgesteld. Wij hebben hier in het huis een Erfgoedcommissie. En laat in die Erfgoedcommissie gewoon een vaste club mensen die zich beschikbaar willen ... Ik kan zo met een lijstje namen komen. Maar goed, dat is de bedoeling niet. Dat snap ik. Maar dan heb je een basis en kijk dan wie daar verder ad-hoc aan wil sluiten via de participatie.

Maar zo kan je iets structureel opzetten met kennis die er is. Dus in die zin toch denk ik een heel warm pleidooi om toch te kijken of dat u daarmee in kan stemmen en of dat die motie het haalt. We vragen betrekkelijk weinig. Dan hebben we onze motie over het … Het amendement mag vanmiddag, hè? Oké. Dan motie Beschermde maatregelen Kerksingel, eerst even motie Herzien HOV-plannen West doen. Ik begrijp dat dat lastig ligt. Dit vermoeden hadden we al een beetje, want het traject loopt al een tijd. Dus ik wil daar straks even naar kijken wat we daarmee kunnen. En de toezegging van de wethouder over die bus strook, daar zijn we al helemaal blij mee, dat is in ieder geval iets. Dan komen op de motie Beschermende maatregelen woningen Kerksingel. Daarvan zei de wethouder op een gegeven moment, de portefeuillehouder: dat klopt niet, er ligt een uitspraak van de rechter. Dat weet ik, maar er ligt ook een uitspraak van de strafrechter die wel handhaaft op die trillingen die wij hier aangeven. Het gaat veel te ver om dat technisch uit te diepen. Ik heb het denk behoorlijk in mijn hoofd zitten, maar het is lastig Pagina 54 van 111

overbrengen in 3 minuten, dus dat ga ik niet doen. Maar die bewoners die hebben een probleem. Die komen er met de vergunninghouder, Wooncompas, niet altijd uit. En wat ik nu eigenlijk zou willen en daar kan best een motie op aanpassen, is: als die bewoners nu komen, we krijgen geen rapporten, we krijgen geen verslag en of het college in ieder geval druk op Wooncompas uit kan voeren, dat dat wel gebeurt. Het zit daar zo verschrikkelijk muurvast. Het loopt zo scheef. Er liggen mensen van wakker. En het enige wat die mensen doen en dat blijf ik zeggen, is ons erfgoed beschermen, ons mooiste straatje van Ridderkerk in stand houden. Dat deden ze altijd al, dat doen ze nu ook door al die bescherming te vragen. Er is niet voor niks een heleboel schade al aangericht, dus er gaat gewoon iets niet goed. De voorzitter: Nog 40 seconden heeft u, mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Ja, ik zie een hand. Dus … De voorzitter: O, daar. Mijnheer Kooijman. De heer Kooijman: Voorzitter, met alle respect. Ook die inwoners, die wonen allereerst daar in het huis, daar wonen ze. Dus dat is hun eerste taak volgens mij. Niet het beschermen van het erfgoed, allereerst wonen ze er. Daarnaast willen ze hun woongenot beschermen, dat is de tweede taak. En de derde taak is misschien ook het beschermen van het erfgoed. En dat is prima, om dat te doen.

Maar laten we het dan niet omdraaien en te zeggen, die mensen die wonen daar alleen maar om ons erfgoed te beschermen. De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u. Inwoners van een rijksmonument hebben een zorgplicht waar een sanctie op staat als je een monument verwaarloosd. Daar voldoen zij met alle liefde aan, want los van het noodzakelijk onderhoud ziet het er daar gewoon prachtig uit. Uiteraard is het hun woongenot, maar wat zou u denken als ze bij u 40 meter uit de achtertuin werkzaamheden gaan doen waardoor er scheuren in de muren springen? Daar wordt u ook niet vrolijk van. En het kan allemaal geregeld worden, het kan allemaal gerepareerd worden, maar het kan ook voorkomen worden. En dat is waar wij zo graag naartoe willen, dat er beter gekeken wordt. Er is nu heel veel schade aangericht. De bouwfase moet nog beginnen, die is misschien nog heftiger dan de sloopfase. Kijk alsjeblieft … Heb er toezicht op of hoe je het ook noemen wil, dat dat niet weer uit de klauw fietst en dat er nog veel meer schade ontstaat. Het hoeft niet, er zijn beschermende maatregelen, het kan. Maar er moet ook een wil zijn. Ik denk dat ik het daar dan bij laat. O, fietspad. Nee dat is het amendement. Sorry. Dan laat ik het hierbij. De voorzitter: Dat is mooi, want uw tijd is ook voorbij. Dus daarmee ronden we dit onderdeel van onze agenda vanmiddag af.

En gaan wij door met het raadsdebat over de Algemene Beschouwingen, de schriftelijke reactie vanuit het college op de Algemene Beschouwingen, de highlights van collega's en over de ingediende amendementen. Van uzelf of van een ander. Ook daarbij weer een paar zaken. Mevrouw Ripmeester. Mevrouw Ripmeester: Voorzitter, zouden we niet een paar minuten kunnen schorsen nu tussen dit deel en het volgende deel? De voorzitter: Dat was iets later voorzien, maar als er behoefte aan is, geen enkel probleem. Ik zie meerdere mensen instemmend knikken. Dan gaan we dat even doen en ik stel me voor dat we dat dan doen voor 10 minuten.

Pagina 55 van 111

Mevrouw Ripmeester: Dank u wel. De voorzitter: Ik schors de vergadering. f.

Raadsdebat over de Algemene Beschouwingen, de schriftelijke reactie college daarop, de 1e termijn Raad, de ingediende amendementen en over de ‘Stand van zaken collegeprogramma 2022 - 2026’

De voorzitter: Dames en heren. Er wacht altijd weer een vervolgtaak. En het moment van die vervolgtaak is nu aangebroken, dus ik heropen de vergadering. En dan is vervolgens aan de orde het raadsdebat. Kijk, het wordt vanzelf stiller. Dames en heren, om het maar even op zijn klip en klaars te vertellen: we gaan door. Dat zeg ik met name richting de raadsleden die her en der nog in conclaaf zijn. En voor de rest ook, als het gaat om het rustig worden. Zelfs de wethouder komt naar zijn plaats. Helemaal mooi. Je bent me te gast. Ja, daarom juist. Goed, dames en heren. Wij gaan door met het raadsdebat over de Algemene Beschouwingen, de schriftelijke reactie van het college op de Algemene Beschouwingen, de highlights van collega's en over de ingediende amendementen, van uzelf of van een ander. De bedoeling is dat u 8 minuten maximaal per fractie heeft. Ik geef een herinnering na 7 minuten. Na 7 minuten geen interrupties meer. Na de 8 minuten zal ik nog even een klein rondje doen om te kijken of er nog behoefte aan is dan op dat moment. Moties komen in beginsel in dit tijdblok niet meer aan de orde. En ik zou u dan vervolgens ook heel veel succes willen wensen met het verdere vervolg. En als eerste geef ik het woord aan Partij 18PLUS, mijnheer Westbroek. De heer Westbroek: Zo, voorzitter. Dat gaat vlot.

Laat ik even beginnen met de toezegging van wethouder Overheid wat betreft het herbezien van de bus passeerstroken. Daar zijn we eigenlijk wel blij mee. Wij vragen ons toch ook wel een beetje af wat het nut is wat betreft de Verkeersveiligheid, dus dat is mooi. Voorzitter. Er liggen nog genoeg ambities en uitdagingen. Het is het laatste collegejaar van deze raadsperiode. Wat ons betreft gaan we snel aan de slag om de resterende punten uit te voeren. En dat is het voor nu. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Maar u heeft nog wel een interruptie van de heer Kooijman. Mijnheer Kooijman. De heer Kooijman: Als er dan toch ruimte overblijft in de termijn van 18PLUS, dan zal ik ieder geval nog een vraag stellen. Ik had met interesse net geluisterd naar de highlights van de Algemene Beschouwingen. Of eigenlijk zijn het de Algemene Beschouwingen, want we hadden het niet op papier aangeleverd gekregen van 18PLUS. En ik werd op een gegeven moment getriggerd door de zin van 165 miljoen in de begroting. 60 procent daarvan gaat naar mensen en dan denk je gelijk aan 18PLUS. En dat vond ik wel een hele snelle slag, maar dan verwacht ik namelijk ook een visie van 18PLUS, van hoe zit dat nou precies op die domeinen? En ik heb 18PLUS daar nu weinig over gehoord.

Dus kan 18PLUS dan misschien aangeven wat hun visie nou op die verschillende onderdelen is, juist als het gaat om die menskant in onze samenleving? De voorzitter: Mijnheer Westbroek. De heer Westbroek: Dank u wel voorzitter. Je kan denken aan veiligheid. Als je het over veiligheid hebt, dan heb je het ook wel gelijk over mensen op allerlei vlakken. En ik denk dat als het één onderwerp is waar we het in deze Raad vaker en veelvuldig over hebben, voor mijn part van veiligheidsrisicogebieden tot aan de boa's, is dat wel een onderwerp. Je kan denken aan onderwijs, onderwijshuisvesting. Het is toch wel fijn als je ergens kan zitten met een dak boven je hoofd als je les krijgt. Denk aan sporten, denk aan het vrij sporten buiten op de geplaatste toestellen, een bootcampje kunnen organiseren met wat mensen. Denk aan gratis OV voor de

Pagina 56 van 111

AOW'ers, het makkelijk op pad kunnen krijgen van ouderen om elkaar te ontmoeten. Zo kan ik nog wel even doorgaan, voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Kooijman. En daarna mijnheer Rijsdijk. De heer Kooijman: Ik had dan ook de hoop dat er ook een aantal onderdelen uit het programma van Sociaal Domein naar voren zouden komen, maar die komen nog niet. Maar dan probeer ik een andere manier eens. Er werd ook bijvoorbeeld gezegd, pumptrackbaan, zo'n voorziening kan niet groot genoeg zijn. En dat was vast een knipoog ook richting onze fractie, want wij hadden daarin onze AB wat over gezegd. En het is natuurlijk helemaal prima, zo'n grote pumptrackbaan. En fijn dat er heel veel jongeren gebruik van maken. Maar als zo'n voorziening belangrijk is en het kan niet groot genoeg zijn, geldt het dan wat 18PLUS betreft ook voor bijvoorbeeld de WMO-voorzieningen? Voor het leerlingenvervoer? Voor mantelzorgondersteuning? Ook belangrijk onderwerpen. Kan dat dan ook niet groot genoeg zijn wat 18PLUS betreft? De voorzitter: Mijnheer Westbroek. De heer Westbroek: Voorzitter, dat is inderdaad een klein knipoogje dat wij ook de AB’s hebben gelezen. En wat betreft de pumptrackbaan, wij zien liever de kinderen op de normale stepjes over de pumptrackbaan gaan dan op de elektrische stepjes door de straat heen. De voorzitter: Mijnheer Kooijman nog.

De heer Kooijman: Mag ik ook een antwoord op mijn vraag? De heer Westbroek: Dat was het antwoord. De voorzitter: Ik ben bang dat u een klein beetje tot de conclusie moet komen dat het dan ook wel even is wat het is. Dan gaan we naar mijnheer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: Dank u wel voorzitter. Ik heb eigenlijk twee vragen aan Partij 18PLUS. Een vraag die borduurt nog voort op wat de heer Kooijman aansneed. Ik ben ook wel benieuwd naar de visie van Partij 18PLUS op het Sociaal Domein. Ik hoor heel veel ambities op het Ruimtelijk Domein, dat is natuurlijk ook bekend. Maar kunt u eens een inkijkje geven in de ambities van uw partij op het Sociaal Domein, wat daar de komende periode nog in bereikt moet worden? Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Westbroek. De heer Westbroek: Dank u wel voorzitter. Laat ik er eens even eentje uitpakken waar wij al eerder aan refereerden, SROI. Nou ja, 1.0 dan misschien. Wij zouden het mooi vinden als een percentage daarvan in Ridderkerk besteed kan worden. En daarbij zou je kunnen denken aan Stichting Jong Vermogen. Maar je zou zelfs kunnen denken aan Stichting Beter voor Elkaar. Denk aan de voedselbank, de kledingbank, de fietsenbank. Ik denk dat dat mooi streven is. De voorzitter: Mijnheer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: Dank u wel voorzitter.

Ik hoorde Partij 18PLUS ook zeggen: het is mooi dat AOW-gerechtigden gratis met het openbaar vervoer kunnen reizen. We hadden ook in ons verkiezingsprogramma's staan. Er werd gezegd, mensen kunnen elkaar ontmoeten. Hoe kijkt Partij 18PLUS aan tegen gratis OV voor minima? Is het Pagina 57 van 111

ook niet belangrijk dat minima elkaar kunnen ontmoeten, naar familiebezoek kunnen, gebruik kunnen maken van de Rotterdampas, de Dordrechtpas. Kunt u daar iets over zeggen? Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Rijsdijk. Westbroek, sorry. De heer Westbroek: Tweede keer al, voorzitter. De voorzitter: Dan gaat het ook nog een keer een derde keer gebeuren. Let maar op. De heer Westbroek: Ik had ongeveer de vraag al verwacht vanuit de PvdA. Hij snijdt net niet aan de moties, maar laat ik de Partij van de Arbeid in zoverre blij maken dat wij, misschien als er ergens een pilotje georganiseerd wordt, dat wij daar wel wat voor voelen als het gaat over openbaar vervoer of gratis OV voor minima. De voorzitter: Mijnheer Rijsdijk, even afrondend. De heer Rijsdijk: Dank u wel voorzitter. Dat is een positief antwoord, daar zijn we blij mee. Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Ros. De heer Ros: Voorzitter. Ik heb een vraag aan 18PLUS, als dat mag. Ik had in mijn eerste termijn het ook even benoemd. Waarom heeft hebben zij geen Algemene Beschouwingen ingediend? De heer Westbroek reageert wel op andere Algemene Beschouwingen. Hij had het net over een knipoog naar ChristenUnie, maar wij kunnen dat niet doen naar 18PLUS toe. En waarom durft hij zelf niet in te dienen? De voorzitter: Mijnheer Westbroek. De heer Westbroek: Voorzitter, wij durven alles.

Er is bij ons geen behoefte om schriftelijke AB's aan te leveren. Wij beschouwen het hele jaar door, wij hebben onze highlights. Daar kan op gereageerd worden, dat wordt nu ook gedaan. En voor ons volstaat dat. En ook voor onze achterban, die is blij mee dat ze niet door hele pagina's heen hoeven. De voorzitter: Mijnheer Ros. De heer Ros: Nou, voorzitter, laat ik dan voor GroenLinks spreken. Bij ons bestaat die behoefte wel om van alle andere partijen Algemene Beschouwingen te krijgen. En het is heel fijn om, al is het maar heel kort, een aantal punten de visie van 18PLUS … Want je kan niet zeggen: ik beschouw het hele jaar door. Dit is een moment waarbij je de begroting gaat vaststellen, voor 167 miljoen of zo, voor het volgende jaar. En waarbij je dus echt je plannen en ideeën voor het volgende jaar en jaren kan geven. En het is een gemiste kans. De voorzitter: Is er behoefte bij u om te reageren? De heer Westbroek: Ik hoor geen verder geen vraag, voorzitter. Behalve dat GroenLinks graag meer van de standpunten van Partij 18PLUS zou willen weten, schriftelijke AB's. Maar die gaan wij gaan wij niet doen zoals ik al aangaf. De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man.

Pagina 58 van 111

Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u voorzitter. Misschien zou het dan een suggestie voor de volgende keer kunnen zijn dat jullie vast je highlights doorsturen. Dan zien wij daar een tip van de sluier en dan … Het geeft u geen extra werk en het geeft ons een inkijkje. De voorzitter: Mijnheer Westbroek. De heer Westbroek: Ik zal het, of we zullen het, eens in overweging nemen. De voorzitter: Kijk aan. Dan hebben we volgens mij nu echt de termijn van Partij 18PLUS te pakken en dan gaan we door naar Leefbaar Ridderkerk. Mevrouw Kayadoe: Dank u wel voorzitter. Ook Leefbaar had geen Algemene Beschouwingen ingeleverd. Dat hebben we ook bewust niet gedaan. Dus jullie mogen daar best ook nog even komen schieten. De voorzitter: Nou, dat moment is reeds aangebroken … Mevrouw Kayadoe: Ja, dat dacht ik al. Ik denk, ik ga alvast een voorzet geven. De voorzitter: Er gaan al handen omhoog. Mevrouw Van Nes-de Man en daarna mijnheer Ros. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u voorzitter. Misschien is het dan ook een idee voor Leefbaar om in het vervolg dan wel de highlights als zijnde Algemene Beschouwingen vooraf door te sturen. Dank u. De voorzitter: Mevrouw Kayadoe. Mevrouw Kayadoe: Voorzitter, we gaan het bespreken met onze fractie en onze achterban. De voorzitter: Mijnheer Ros. De heer Ros: Dat je het wel of niet indienen van Algemene Beschouwingen moet bespreken met je achterban ... Ja, oké.

Waarom is Leefbaar Ridderkerk gestopt met het indienen van Algemene Beschouwingen? Want dat deden ze altijd wel. Ze deden altijd mee volledig mee met het debat. De voorzitter: Mevrouw Kayadoe. Mevrouw Kayadoe: Dank u wel voorzitter. Soms heb je voortschrijdend inzicht en dat is in deze ook het geval. Dat GroenLinks … Misschien komt hij ook nog wel eens tot die conclusie. Zou zomaar kunnen. Ik denk dat ik door mag gaan, voorzitter? De voorzitter: Nee, nog niet. Mevrouw Kayadoe: Nee? Dat is nou jammer. De voorzitter: Goed geprobeerd. Mijnheer Ros eerst nog even, daarna mijnheer Kooijman. De heer Ros: Dan ben ik wel heel erg benieuwd wat het voortschrijdend inzicht is. Waarom bent u gestopt met het indienen van Algemene Beschouwingen, iets wat we net met elkaar hebben afgesproken in het presidium om het zo te doen en waar u ook mee heeft ingestemd? Pagina 59 van 111

De voorzitter: Mevrouw Kayadoe. Mevrouw Kayadoe: Voorzitter, volgens mij is er niet opgelegd in het presidium om Algemene Beschouwingen te schrijven. Daar geloof ik niks van. De voorzitter: Vraag aan Leefbaar Ridderkerk. Ik merk onder andere met dit, maar ook met stemgedrag et cetera, dat ze steeds dichter naar de werkwijze van 18PLUS toegaan. Dat is natuurlijk ieders goed recht, maar zitten dan een fusie aan te komen straks? Want het gaat steeds meer op elkaar lijken. Zelfs als de antwoorden al exact hetzelfde zijn als wat de heer Westbroek meegeeft, dan ben ik benieuwd of we straks in de komende verkiezing met één partij te maken hebben. De voorzitter: Mevrouw Kayadoe. Mevrouw Kayadoe: Soms is goed gekopieerd weten dan slecht gejat. Dus soms is dat zo. En Partij 18PLUS is van harte uitgenodigd om bij Leefbaar Ridderkerk onder te schuiven. Dus wie weet komt er nog wat. De voorzitter: Dit wordt een hele bijzondere raadsvergadering. Mijnheer Kardol. De heer Kardol: Dank voorzitter. Soms kan je dan maar beter zwijgen. Wat betreft 18PLUS kan ik het in die zin wel begrijpen dat, met elkaar hebben we een prachtig coalitieakkoord en een mooi collegeprogramma en daar staan prachtige dingen in waar we mee aan het werk zijn.

Maar als het gaat om Leefbaar Ridderkerk, dan zou je je natuurlijk kunnen afvragen: of je bent gewoon heel tevreden met wat we doen en hoeft er in die zin naar de toekomst toe ook niet heel veel anders. De voorzitter: Mevrouw Kayadoe. U kunt verbaasd naar mij kijken, maar u wordt gevraagd om antwoord. Mevrouw Kayadoe: Dank u wel. Nee, maar het is mij geleerd dat de voorzitter mij dan het woord moet geven. Dus als hij dat nog niet gedaan heeft, ga ik de voorzitter aankijken. Ik ben ooit eens goed opgevoed, wat dat betreft. Nu ben ik ook gelijk de vraag kwijt. Nee, ik heb helemaal alweer. We blijven het hele jaar door kritisch, dus wees gerust. We komen er nog op terug. Dan ga ik nu verder, als het van de rest ook mag. In ieder geval, wij zagen bij het CDA waarden en tradities en de zondagsrust. Daar willen we toch graag nog wel heel even wat over vragen aan het CDA. Kan en mag eenieder niet zelf de beslissing nemen om zondagsrust te houden? Of is het dan als de winkels open zijn, dat je dan min of meer verplicht wordt om naar de winkels te gaan? En daarnaast, wat vindt het CDA van de diverse boodschap brengdiensten die op zondag veelvuldig in Ridderkerk rondrijden? Wellicht wil het CDA daarop antwoorden? De voorzitter: Mijnheer Mijnders. De heer Mijnders: Dank u wel voorzitter. Als het gaat om het thema van de zondagsrust, wil ik er heel graag heel lang over praten.

Hebben we ook al in onze bijdrage gezegd dat we ook ons echt zorgen maken richting de nieuwe, volgende verkiezingen of die zondagsrust dus ook echt gewaarborgd kan blijven. Voor het CDA is het twee redenen eigenlijk. Enerzijds is natuurlijk het Bijbelse principe waarom we voor de zondagsrust zijn. Maar nog wel belangrijker misschien wel is dat wij als CDA, als christendemocraten, geen voorstander zijn van die 24/7 economie. En de dingen die bij ons als fractie in onze macht liggen, om het zo maar te zeggen, willen we tegen die 24/7 economie gaan en daarom zullen wij altijd voor een zondagsrust blijven. En het punt van al die autootjes en karretjes die rondrijden, daar gaan wij als fractie niet over. Als we daar wel over hadden

Pagina 60 van 111

kunnen gaan, dan hadden we misschien daar ook wel actie op ondernomen. Maar het is af en toe behoorlijk irritant. Maar niet alleen op zondag, ook wel doordeweeks. De voorzitter: Mijnheer Ros. Een reactie daarop? De heer Ros: Mag ik een vraag stellen aan het CDA hierover? De voorzitter: Ja, dat mag u wel. De heer Ros: Oké. Ik was benieuwd, wat is precies de zondagsrust? Is dat alleen een stukje van een winkelcentrum? Of is dat alleen de horeca in het midden van het winkelcentrum en 100 meter daarbuiten geldt dat niet? Is dat de sportverenigingen? Is dat het zwembad? Is dat recreatief fietsen? Wat precies valt daaronder? Of hebben we het echt alleen over een aantal winkels Ridderkerk? Alleen de winkels, sorry. De voorzitter: Mijnheer Mijnders. En daarna gaan we weer terug naar mevrouw Kayadoe. De heer Mijnders: Dank u wel voorzitter. Het gaat ons op dit punt om de winkeltijdenwet, dat dat voor onze zondagsrust is. Omdat wij als christendemocraten ook juist een voorstander zijn van, ga lekker sporten op zondag, ga lekker op bezoek bij familie. Dat heeft de voorkeur bij ons, het zit daarin en we willen zoveel mogelijk die 24 uur 7 economie tegengaan. En daarnaast blijven wij van mening dat als we de winkeltijdenwet zouden verruimen hier in Ridderkerk, dat daar bepaalde grote winkels echt wel om staan te springen. Die zullen wel opengaan.

Maar uiteindelijk willen we ook de kleine lokale winkeliers ook beschermen en naar onze mening doen we dat het beste door de huidige zondagsrust in Ridderkerk te bewaren. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Kayadoe, gaat u verder. Mevrouw Kayadoe: Dank u wel voorzitter. Leefbaar vindt daar wat van, maar dat zal ongetwijfeld op enig moment ook weer duidelijk gaan worden. Ik wil nog even heel graag bij het CDA blijven, want CDA heeft in hun Algemene Beschouwingen een aantal verenigingen genoemd die wat wensen hebben. Maar we hebben nog veel niet benoemde verenigingen en organisaties in Ridderkerk. Zijn al die wensen ook geïnventariseerd? En aandacht voor sportpark Bolnes, dat is nu een troosteloze bedoeling en heeft zelfs geen goed kunstgrasveld. Waarom is dat meegenomen? Zou ik daar een antwoord op mogen krijgen? De voorzitter: De heer Mijnders. De heer Mijnders: Dank u wel voorzitter. Waar sommige partijen niks inleveren, heeft het CDA 10 pagina's ingeleverd. En ik had al kritische appjes gehad van verschillende raadsleden, waarom was dat zo ontzettend lang? Kon het niet korter? Maar we hebben de sportvereniging genoemd waar we de afgelopen periode goed contact mee hebben gehad en daar we extra aandacht willen vestigen. We hebben contact met heel veel sportverenigingen in Ridderkerk waar we ook meerdere punten over gehad hebben.

En toevallig heb ik vorige week ook een telefonisch contact gehad met sportverenigingen, bijvoorbeeld Vereniging Bolnes. Ook nog een tijdje over gesproken, over hun wensen, alles erop en eraan. Dus ook dat is zeker in het vizier bij het CDA. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Kayadoe, u heeft nog een kleine minuut. Mevrouw Kayadoe: Een hele kleine minuut? Dan kan ik een hoop schrappen. Dan ga ik even als laatste nog eventjes … Eén dingetje wil ik graag nog aanstippen en dat betreft partij Echt voor Ridderkerk. Want sinds kort begrijpen wij dat het ook aan de politiek is om cursussen te geven voor preventie, reanimatie, enzovoort. En Pagina 61 van 111

welke cursussen ziet Echt voor Ridderkerk weggelegd voor de andere partijen? Want volgens mij is dat een klein beetje wat je tegenwoordig kennelijk als politiek moet gaan doen. En nog even een kleine toevoeging als grootste tip, misschien kunt u eens een boek gaan schrijven over fantasie figuurtje Evertje. Want ik denk dat dat best wel goed zal doen. Ik denk dat ik het daarbij laat voor nu even, voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Van Vliet. Mevrouw Van Vliet: Laat ik met die laatste vraag van u of opmerking beginnen. Nou wie weet komt er nog wel eens een boek van Evertje. En Evertje dat is inderdaad een fantasiefiguur. En de slimmeriken onder ons die zien daar een paar letters in voor terugkomen en vandaar de naam Evert, EvR. Met betrekking tot uw opmerking over cursussen. Snappen mensen hem nu pas? Net als iedereen vorige twee … Nee, vorig jaar heeft wethouder Van Os daar nog zo'n leuke opmerking over gemaakt. Wethouder Van Os heeft vorig jaar daar nog een opmerking over gemaakt dat hij Evertje miste en later ook pas door dat het Evertje de afkorting was van EvR. Dus vandaar dat we hem dit jaar weer hadden terug gevoegd. Dus wie weet wat we volgend jaar weer gaan verzinnen. Het moet toch leuk blijven. En dan met betrekking tot moeten politieke partijen ook trainingen geven? Dat heb ik nergens gezegd, dat hoeft helemaal niet van mij.

Dat u dat wil … Maar u bent van harte uitgenodigd om ook trainingen te geven als u ergens expertise over hebt en onze inwoners wil helpen bij iets, staat het vooral vrij om dat te doen. De voorzitter: Waarvan akte. Dan gaan we nu naar de SGP. De heer Kardol: Dank voorzitter. Ik zal nog even te broeden, wat is de achternaam van Evert? Maar misschien Van Rijsoord. Maar laat ik beginnen waar ik vanmorgen mee besloot en dat was uiteindelijk het meenemen van de afbeelding met het nieuwe Ridderkerkse logo. En die zit weer in mijn tas. Maar ik ben natuurlijk weer heel benieuwd wat er op dat vlak gaat gebeuren, dus ik kijk uit naar de reactie van de wethouder. Maar goed, eerst moet er iets hardnekkigs de wereld uit worden geholpen. En dat is naar aanleiding van een opmerking van de heer Rijsdijk van de P van de A, als het gaat om de vermindering van het aantal sociale huurwoningen. Daar is ook in de krant onlangs over geschreven. Als het gaat om het aantal sociale huurwoningen van corporaties in Ridderkerk, dan is het CBS er heel duidelijk over beginnend bij 2012, 7.911 woningen. En dan maak ik gewoon gelijk de sprong naar 2024, 8.276 woningen. En halverwege, laat die dan ook nog even noemen, 2018, 8.302. Dus die vermindering van 1.000 die zien wij niet terug. De voorzitter: Interruptie van de heer … Of een reactie van de heer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: Dank u wel voorzitter.

Ik ben altijd blij als dit onderwerp weer wordt aangesneden, want dat geeft mij de mogelijkheid om er weer wat aandacht voor te vragen. Het probleem is altijd dat er gekeken wordt vanaf 2012. Maar als we kijken naar beleidsstukken vanaf 2010, daar heb ik al vaker op gewezen, dan wordt er gesproken over een sociale woningvoorraad van 8.400 woningen, waarbij het streven is 6.700. 8.400 min 6.700 is 1.700. En als je kijkt in de rapportages die in de loop der tijd zijn geweest van Wooncompas, dan zie je die voorraad ook echt wel fors teruglopen. En voorzitter, het was ook vaak de SGP die dan al vroeg hoe het ervoor stond met het verminderen van onze sociale woningvoorraad. Het punt dat we vooral hebben willen maken, is dat het ook aan lokaal beleid te wijten is dat het voor velen in Ridderkerk lastig is om een woning te vinden, los van veel landelijke ontwikkelingen. Dank u wel. De voorzitter: De heer Kardol.

Pagina 62 van 111

De heer Kardol: Dank voorzitter. Ik denk dat het goed is dat de heer Rijsdijk toch ook even die cijfers laat inwerken die het CBS geeft. Maar laat ik dit zeggen, dat de SGP eigenlijk altijd gewoon content ermee is geweest dat er in Ridderkerk gewoon gestreefd wordt naar een normaler evenwicht als het gaat tussen sociale huurwoningen en koop. Goed, dat even wat betreft dit onderwerp ... De voorzitter: De heer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: Dank u wel voorzitter. Ik hoor de SGP-fractie zeggen dat er gestreefd moet worden naar een normaal evenwicht. De vraag is natuurlijk, wat is een normaal evenwicht? Maar buiten dat, in die woningen die uit de voorraad … Die zijn verdwenen, daar woonden natuurlijk Ridderkerkers. Daar woonden gewoon al mensen. En voor die mensen is dat natuurlijk ook gewoon een groot probleem geweest dat die woningen zijn verdwenen. Dat heeft ook de druk voor ieder ander die een woning zoekt groter gemaakt. Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Kardol. De heer Kardol: Voorzitter, wat betreft het evenwicht kijken we uiteraard natuurlijk ook gewoon naar de regio, hoe buurgemeentes presteren op dit vlak. Maar ik wil terug naar de schriftelijke Algemene Beschouwingen. Daar hebben we een stukje in opgenomen wat ik graag ook gewoon eventjes citeer: de SGP heeft kennis genomen van de stand van zaken met betrekking tot het collegeprogramma 2022-2026.

Wil het college en de betrokken ambtenaar complimenteren voor wat tot nu toe is bereikt. De kennismaking met de eigen ambtelijke organisatie bevestigt onze indruk dat de inzet allesbehalve minder is geworden. Samen met de collegeleden wordt met toewijding, ik zit er een dikke streep onder, gewerkt aan de Ridderkerkse opgaven. Hartelijk dank daarvoor. Dat wilde ik gewoon nog eens even extra onderstrepen. En ook in dit kader wil ik de griffie bedanken voor de inzet. En ook een dank richting de pers en in het bijzonder ook richting Johan, waar ook, als ik kijk naar de SGP, we heel wat jaren met elkaar geschiedenis hebben geschreven. Dan ga ik even naar de Algemene Beschouwingen. Twee uitspraken vielen me in het bijzonder op. Bij de ChristenUnie kwam nogal eens terug, er gaat echt iets mis. En bij EvR klonk, het gaat goed met Ridderkerk. Nou, er zijn een groot aantal ambities gerealiseerd. Ik noemde dat net ook al. En 18PLUS die benoemde dat, Ridderkerk is toch echt mooier geworden. En zo kijken wij er ook tegenaan. En natuurlijk kunnen zaken beter. En tegelijk zeggen wij dan: de vraag is of je nu op dit moment, met de uitdagingen die er zijn, heel veel meer moet willen. En is het juist niet zaak dat we meer de focus aanbrengen op zaken? De voorzitter: Interruptie van de heer Kooijman.

De heer Kooijman: Als de SGP een stukje uit hun bijdrage haalt, dan moeten ze dat natuurlijk wel ook even in de context plaatsen. En zo deze tegenstelling, die koppelt hij nu helemaal, want ik heb ook zelfs … Ik ben volgens mij mijn bijdrage hier begonnen met dat er veel goed gaat in Ridderkerk. Dus wat dat betreft is dit wel een beetje cherry picking. Maar waar het op doelde, er gaat veel mis, is juist dat er heel veel plannen al zijn vastgesteld hier in deze Raad, die allang al uitgevoerd hadden kunnen worden of moeten zijn, die jaren vertraging kennen en die nog steeds niet gebeurd zijn. En daar doel ik op, dat ik denk het gaat iets vreselijk mis. En de heer Kardol die zegt nu: de punten uit het collegeprogramma moeten worden afgehandeld. Dat is het belangrijkste wat hier moet gebeuren. Maar ik denk, prima dat dat gebeurt, maar daarnaast alle afspraken die we daarvoor al hebben gemaakt, die wij als Raad hebben vastgesteld … Tenzij we hier in als Raad in meerderheid besluiten om het toch weer anders te willen, dat kan natuurlijk ook altijd in deze democratie. Maar als we het vastgesteld hebben en het is niet gewijzigd, dan vind ik dat dat vooral uitgevoerd moet worden. En daar gaat er iets heel erg mis op dit moment. En dat is de opmerking die ik als ChristenUnie hier wil maken. Pagina 63 van 111

De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Kardol. De heer Kardol: In reactie op de ChristenUnie. We zijn van mening dat het college doet wat ze kunnen. En het neemt niet weg dat natuurlijk soms zaken wat beter kunnen. Maar wat ik net ook noemde, voor mij is het belangrijk op zaken juist wat meer nog de focus te leggen. En we gaan het niet meer over moties hebben, dus dat hoef ik dan niet te doen. Goed, dus dat wat betreft dat punt. Het CDA heeft benoemd de zondagsrust. Dat kwam net ook al eventjes voorbij. Het is natuurlijk geen verrassing dat dat wij dat pleidooi van harte steunen. En ik heb in dat kader ook vanmorgen willen betogen dat de zondagsrust ook echt bij het Ridderkerkse karakter hoort. Wat betreft de P van de A … De voorzitter: Interruptie van de heer Ros. De heer Ros: Die kan de heer Kardol natuurlijk verwachten. Dan heb ik dezelfde vraag eigenlijk als aan het CDA. Wat bedoelt de SGP precies met zondagsrust? Is dat alleen de winkels of zijn dat weer de sportvereniging, de snackbar, de horeca en alles wat erbij hoort? De voorzitter: De heer Kardol. De heer Kardol: Voorzitter, het is denk ik een illusie te denken dat we kijkend waar we nu staan zaken kunnen terugdraaien. Maar dat neemt niet weg dat in onze optiek dat als het gaat om het op adem komen van de maatschappij, in meerdere opzichten dat zeker wenselijk zou zijn.

De voorzitter: Mijnheer Kardol u heeft nog een halve minuut. De heer Kardol: Dan haal ik even het punt van … De voorzitter: Nog even een interruptie van mevrouw Kayadoe. Mevrouw Kayadoe: Dank u wel voorzitter. Ik denk, ik snoep nog even wat van die halve minuut af. Rust, een moment van rust in de week, die snap ik. Maar moet dat per se op zondag? De voorzitter: Mijnheer Kardol. De heer Kardol: Ja, dat is gewenst. Dan heb ik nog halve minuut. Even over de WMO. De PvdA heeft daar vragen over gesteld, over de wachtlijsten en toen is dat kader het college geantwoord dat er bepaalde procedures zijn verkort. En de vraag die ik gelijk aan het college wil meegeven: zit daar nog ruimte in om meerdere procedures te verkorten? En dan moet ik het hierbij laten. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Kardol. Dan gaan we naar de ChristenUnie. De heer Kooijman. Nog even een kleine pas op de plaats. Er was nog even, zonder dat ik er erg in had, behoefte aan een vraag. De heer Rijsdijk: Ja, dank u wel voorzitter. Er wordt toch … De voorzitter: Mijnheer Rijsdijk De heer Rijsdijk: In principe een rondje gehouden als iedereen klaar is nog met spreken?

Pagina 64 van 111

De voorzitter: Ja, behalve als ik dan aangegeven zou hebben na 7 minuten dat er even geen interrupties meer zouden plaatsvinden. Maar als u nog behoefte heeft aan de vraag … De heer Rijsdijk: Ja, ik heb nog één vraag aan de SGP. In de Algemene Beschouwingen stond, laat ik het even mijn woorden zeggen, dat u niet enthousiast bent over een turnhal voor OKK. Tegelijkertijd zijn verschillende van uw coalitiepartners, die hinten op kunstgrasvelden voor voetbalverenigingen. Hoe staat de SGP daartegenover? Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Kardol. De heer Kardol: Voorzitter. We moeten de punten uit het collegeprogramma nog zien te realiseren en de noodzakelijke dingen doen. En als het gaat om die turnhal, daar kan ik heel duidelijk in zijn. Dat is niet iets wat noodzakelijk is. Het heeft me ook echt verbaasd dat een ChristenUnie en een GroenLinks, die zo kritisch zijn of er dan zogenaamd geen dekking zou zijn voor een zwembad, dat die daar dan in mee zijn gegaan. En wat betreft het kunstgrasveld, daar zien we nu ook direct niet de noodzaak van in. De voorzitter: Dan leidt het toch inderdaad tot een reactie. U stak allebei op hetzelfde moment de hand omhoog, maar mijnheer Ros zie ik heel galant zijn. Mijnheer Kooijman. De heer Kooijman: Voor mij was die discussie ook wat later op de avond misschien.