2024-10-09-verslag-commissie-samen-leven-wonen-ridderkerk.pdf

Nieuwe woningen zijn belangrijk voor Ridderkerkers. Meer groen is een aandachtspunt. Wat ook opvalt zijn de tegenstrijdige belangen als het gaat om woningbouw. Dat het is zeker opvallend aan de enquête. Ridderkerkers zien hoogbouw als oplossing, ook omdat groen belangrijk is. Hoogbouw heeft de voorkeur. Er is draagvlak voor meer en hoger bouwen, met name ingevuld door senioren en oudere. Dat is ook een opvallend punt. Dat is waar. Daar kan ik nog even iets over zeggen. We hebben wel geprobeerd zo breed mogelijk deze enquête uit te zetten. Op verschillende manieren, ook via sociale media. We hebben geflyerd, we zijn langs de woningbouwvereniging gegaan, langs de makelaar kantoren. En we hebben geprobeerd eigenlijk zoveel mogelijk mensen te bereiken, maar we hebben ook gezien dat we met name jonge mensen toch minder hebben gereageerd. Het is een hele mengeling aan opmerkingen. Ik weet niet of iedereen zijn opmerking heeft meegegeven. Dan kunnen we misschien nu verder naar de volgende dia. Dat is misschien een beetje in Pagina 16 van 37

het verlengde van deze vraag, u kunt ook misschien verwijzen naar uw vorige antwoord. Maar zijn er echt dingen die zijn opgevallen die u ons ook expliciet wilt meegeven? In het vervolg van de opstellen van de Visie? Ik zie inmiddels een aantal reacties. Er staat in ieder geval weten wanneer vol vol is. Tenminste, zo lees ik het even. Dat is wel eentje om over na te denken. Woningen voor starters en een fijne leefomgeving met voldoende voorzieningen voor jong en oud. Denk na over familiewoningen, neem dat mee, denk ik. Doorstroming op gang brengen. Ja, dat is een goede aanwijzing. Starters en seniorenwoningen zijn echt noodzakelijk. Laat de 2000 woningen niet leidend zijn, maar zet de leef kwaliteit voorop. Houdt het groene karakter en zorg voor voldoende woningen, zeker ook voor starters. Dat zal betekenen wat meer hoogbouw waar dat kan. Denk ook aan gecombineerde woningen. Even een greep uit uw reacties. We zullen deze combineren met de input u ons ook eerder heeft gegeven en nemen we mee bij het verre uitwerken van onze Visie. Even vragen of iedereen zijn opmerkingen heeft kunnen geven. En als dat zo is, dan zou ik graag verder gaan naar de volgende dia. Ja? Deze presentatie is een vervolg op het vorige wat we met u hebben besproken. Toen hebben we het gehad over het wat, het waar en het hoe in de presentatie. Dat doen we nu weer.

Iedere keer als we bij u komen, zullen we in deze termen weer bij u terugkomen. De nadruk in deze presentatie ligt op het waar dit keer. Nog even terug naar het wat. Er is toen veel gezegd over wat is hoogbouw. Er is veel met elkaar over gesproken en gedebatteerd. Wij hebben gemeend dat het goed is om dit onderscheid te maken tussen laagbouw, middenbouw, hoogbouw en landmarks, gebaseerd eigenlijk ook op de huidige bouwhoogtes die in Ridderkerk voorkomen, omdat ze dan preciezer kunnen kijken waar welke bouwhoogte passend is. En dat hebben we ook gedaan bij het voorstel voor de contouren. Het gaat eentje te snel. U heeft ons ook dingen meegegeven over het waar in de vorige bijeenkomst. En in het kort gaat dat over het dorpse karakter, wat net ook al is genoemd. Er is ons meegegeven om te zoeken naar geschikte locaties voor het toevoegen van de woningen. Dat er niet gebouwd kan worden in de groene kraag, vanwege het belang voor recreatie en natuur. En eigenlijk ook aandacht te hebben voor de huidige woonkwaliteiten van de huidige buurten. Dat hebben we een beetje geïnterpreteerd, omdat het dorpse karakter toch een breed begrip is. We hebben het geprobeerd ruimtelijk te maken. We hebben gedacht, het dorpse karakter is iets wat van oorsprong hier is gekomen. Het waren een aantal kernen van oudsher.

Langzaam is dat tot één gemeente gegroeid, maar eigenlijk is nog wel veel van die structuur herkenbaar. En je ziet het in de dijken, je ziet het in de open gebieden tussen die kernen en dat is iets wat we eigenlijk ook graag willen beschermen. Daarom hebben we gezegd, bescherm het dorpse karakter, bescherm de dorpse structuur. En die structuur bestaat dus eigenlijk uit het Waaltje en de doorgaande rivier, de oevers, de dijklinten en de polderwegen die nog er zijn en de historische dorpskernen die we nog hebben. Want het zijn toch dit soort beelden die met name ons toch weer het dorpsgevoel geven en die ook voor veel mensen nog een soort betekenis geven aan plekken, wegen en straten. Die geschikte plekken die hebben wij gedefinieerd als hoofdstructuur. Het is gewoon handig om plekken te kiezen met voldoende ruimte en maat, maar ook goed bereikbaar. Dus aan de hoofdwegen nabij OV-haltes en rondom voorzieningen. En dat is eigenlijk het uitgangspunt geweest om te kijken naar waar kan het hoger? Het niet bouwen in de groene kraag is net ook al genoemd. Het is gewoon belangrijk om leef kwaliteit te hebben in je omgeving. Sporten, natuur, recreatie voor iedereen toegankelijk. Dus dat is een reden dat er niet gebouwd gaat worden rondom ... Of in de groene kraag, sorry. En dit kaartje laat zien hoe de huidige situatie is in Ridderkerk als het gaat om bouwhoogte.

En dan ziet u ook veel laagbouw. Dus dat is ook iets eigens van Ridderkerk. En in de centra van de kernen zie je middenbouw terugkomen. En dan zit er op een aantal plekken nog hoogbouw en landmarks. En we vinden het belangrijk om eigenlijk in de toekomst goed te kijken en die milieus die er zijn en die ook worden gewaardeerd in Ridderkerk. Even het plaatje. Hier ziet u even een scope van die buurten, om die ook wel intact te laten. Dus niet zomaar daardoorheen te banjeren en van alles tussen te bouwen. Ik zou heel graag van u weten of u zich nog herkent in de voorwaarden zoals we die nu hebben opgeschreven en hebben meegenomen en die naar ons idee u de vorige keer hebt meegegeven. Er zijn twee reacties van mensen die het eigenlijk nog niet … Die zich er niet helemaal in herkennen. Daarover wellicht Pagina 17 van 37

straks meer. Misschien hier. Mist u aspecten in deze voorwaarden of hebben we iets niet goed begrepen? Misschien kunt u dat hier aan ons meegeven. Er staat al vier keer nee op het scherm, maar er komen ook wat andere aspecten nog aan het licht. Er staat, durf soms wat gewaagder te bouwen met respect voor groen en structuur. Hoogbouw is niet per se een dorps karakter. Innovatieve oplossingen. Het mag iets gewaagder. Er staat ook nog, het is goed te schetsen wat mogelijk is, al zegt dat nog niet direct iets over de wenselijkheid. Eventuele leegstaande gebouwen renoveren tot woningen. Zorg dat de kaders niet te strak worden. Er moeten veel woningen worden gebouwd, dus dat is geen keuze … Bouwen van woningen is eigenlijk geen keuze. Zo begrijp ik het nu. Toch OV goed bekijken. Staat er meer bij? Ik zie het niet helemaal. Bouwen in gevarieerde architectuur. De focus mag meer op laagbouw liggen in plaats van op hoogbouw, maximaal zes lagen, wordt er aangegeven. Ik denk dat we het hebben. Dan ga ik snel verder. O, nog één. In het groot zijn er geen aspecten weggevallen, de vraag is hoe we dit gaan inpassen. Zeker. Dan wil ik nu eigenlijk de Visie op Bouwhoogte, waar zien wij welke hoogte of hoe willen we die hoogtes inzetten met u even doornemen.

We maken verschil of een onderscheid tussen eigenlijk ons landschap waarin we ook de kernen Rijsoord en Oostendam ertoe rekenen en de eigenlijk wat meer verstedelijkte kernen, Bolnes, Slikkerveer en Ridderkerk. Wij zeggen eigenlijk dat in ons landschap het ook landschappelijk moet zijn en we vinden gewoon laagbouw daar passend en we willen daarmee ook ons landschap beschermen. In de verstedelijkte kernen kan er wat meer, daar ga ik u nu in meenemen. Ten eerste, ook in de stedelijke kernen liggen nog dorpse structuren. En wij vinden het belangrijk dat ook daar die beschermd worden, omdat ze ook in de kernen natuurlijk ons een dorpsgevoel kunnen geven. In ieder geval een identiteit naar het verleden, een verhaal kunnen geven. Dus daar willen we ook alleen laagbouw toestaan. Die hoofdstructuur, die u zonet ook al hebt gezien, die is eigenlijk geschikt om hoog te bouwen. Wij denken aan middenbouw en op sommige plekken ook hoogbouw. En we denken dat de landmarks eigenlijk alleen nog passend zijn aan gebieden met een hele grote schaal en dat is eigenlijk de rivier. En we denken dus dat het daar eventueel nog zou kunnen. Als ik het nu allemaal even in één kaart samenvalt, dan ziet u eigenlijk laagbouw in het buitengebied en langs de dijklinten en in de kernen Oosterdam en Rijsoord.

Middenbouw langs al onze hoofdwegen, waarin vooral ook de dorpsring die we hebben een belangrijk onderdeel is. De voorzieningen, ook daar kunnen wij ons prima voorstellen dat daar middenbouw is. En dan hoogbouw dat is wat incidenteler. We denken dat dat rondom kruisingen van hoofdwegen een prima optie is om dat ook toe te voegen. Er zijn ook bestaande clusters aanwezig en die liggen bij de afritten van de snelwegen of bij de knopingssnelwegen. Dat zijn op zich logische plekken. En u ziet hier ook langs de rivier dat daar hoogbouw wordt gedacht in combinatie met af en toe wellicht een landmark. Altijd onderdeel van de hoogbouw, dus niet een geïsoleerde toren. Ik ga gewoon even die hoogtes af en dan zou ik graag van u willen weten of u zich kunt vinden in onze Visie. Bent u het ermee eens dat in het buitengebied en Rijsoord en Oosterdam alleen laagbouw kan? Een groot deel van de mensen heeft eens ingevuld en drie mensen zijn het daar niet mee eens. Volgende laag. Bent u het ermee eens dat op locaties aan de dorpse structuren alleen laagbouw kan? Dus aan de dijklinten, de dorpskernen. Bijna hetzelfde beeld, maar vier ... Nee, toch niet. Te snel. Hier is de verdeling net iets anders, er zijn zes mensen het niet eens met deze stelling. Bent u het ermee eens dat middenbouw gepast is langs onze hoofdwegen? De meesten zijn het ermee eens.

Ik zie twee mensen die het niet eens zijn met deze stelling. Eigenlijk zou ik hetzelfde willen vragen over de voorzieningen, dus eigenlijk centra, wijkcentra en de steunpunten die we hebben, de buurtsteunpunten. Vindt u dat geschikte locaties voor middenbouw? Ik denk, het is bijna unaniem, maar ik wacht eigenlijk nog op één stem, geloof ik. Daar is hij. Iedereen kan zich vinden in deze stelling. O, nu ga ik een te snel, excuus. Negen. Bent u het eens met de stelling dat hoogbouw kan als accent rondom die kruisingen van hoofdwegen? Bijna. Hier zijn zes mensen het niet mee eens en elf wel. Dan ben ik er toch weer een … Dan gaat het te snel. Vindt u hoogbouw langs de rivier een passende bouwhoogte? Hier is het ook een beetje meer verdeeld, ook zes mensen die het er niet mee eens zijn en elf wel. En dan eigenlijk de laatste vraag over de bouwhoogtes. De landmarks, wij zeggen, ze zijn eigenlijk alleen nog passend langs de rivieroevers. Bent u het Pagina 18 van 37

daarmee eens? Ja of nee? Nog één denk ik. In dit geval zijn er meer mensen niet eens dan wel eens. Ligt een beetje in het midden, het staat negen-zeven, om het maar even in speltermen te houden. Iedereen geantwoord, ga ik snel verder. Nu heeft u eigenlijk ja of nee gezegd, dat is niet zo genuanceerd. Misschien wilt u ons nog iets specifiekers meegeven en misschien hebben we iets gemist in deze contouren. Misschien vindt u dat er nog iets … Plekken zijn die geschikt zijn voor middenbouw, hoogbouw of landmarks die we niet hebben genoemd of juist te veel hebben genoemd. Dan zouden we dat graag van u horen. De eerste reactie gaat eigenlijk over dat de bouwstijl, dus hoe het er gaat uitzien, veel bepalender is of iets passend is op de locatie, ik lees maar even, dan de absolute hoogte van een gebouw. Gemengde bouwvormen worden hier voorgestaan. Er is een woningtekort, dus we moeten eigenlijk nog wel kunnen bouwen langs de rivier. Hoogbouw en landmarks die nu in Ridderkerk aanwezig zijn, zijn het maximum. Niet meer erbij. Woningbouw bestaat uit laagbouw en middenbouw, waarbij middenbouw niet de overhand krijgt. Variatie tussen hoogtes. Meer hoogbouw. Geen landmarks, meer hoogbouw in P.C. Hooftpark in Trelleborg, laagbouw langs de rivier. Dank u. Bouwen aan het water. De oude blokkendozen, zoals in Bolnes en de Koninginneweg, mogen worden vervangen door middenbouw.

Ontwikkelingen passend in de omgeving, zoals … Kan het even niet goed lezen, glooiing van hoog naar laag. Even denken. Ik kijk nog even rond of iedereen zijn opmerking heeft kunnen geven. En dan ga ik verder met volgende slide. We zijn een heel eind, want nu komen we nog even bij het hoe. O, was ik nog te vroeg? O, zo, hij gaat soms niet helemaal … Ja, dit. We hebben vorige keer eigenlijk ook veel met u gesproken over hoe. We hebben veel beelden laten zien en wat we daaruit hebben gedestilleerd, is eigenlijk het middelste plaatje wat u hier ziet. Links ziet u een woningbouwontwikkeling. In deze drie plaatjes, even nog snel, zitten evenveel woningen. Alleen het zijn hele verschillende vormen. En het linker plaatje is alleen laagbouw en het zijn alleen maar particuliere tuinen, dus er zit geen openbare ruimte in zo'n ontwikkeling. In het rechter plaatje zitten alle woningen in één groot anoniem gebouw met een zee aan ruimte eromheen, maar niet echt veel betekenis, dus vrij anoniem. En het middelste plaatje, dat is het idee wat wij hier hebben opgehaald, dat u eigenlijk uitgaat … Of graag woningbouwontwikkeling ziet het veel meer gevarieerd is. Variatie in hoogte, variatie in bouwtypes en eigenlijk ook groen ingepast. Dus dit is eigenlijk de voorwaarde om ook echt hoger te gaan bouwen straks.

We hebben deze beelden toen ook laten zien, dus echt niet links meer in de trant van rechts. En eigenlijk voorbeelden die we al hebben in Ridderkerk en die passen bij die gemengde milieus, dat zijn de vier jaargetijden in het Vondelpark bijvoorbeeld. Veel verschillende woningen, prettig straatbeeld, gebouwde parkeeroplossing. Dat is een heel mooi voorbeeld. Wat ook opvalt zijn dat deze locaties groter zijn. Het is even het bruggetje naar de volgende dia. O nee, dan krijgen we … Krijgen we nog even één peiling, maar ik denk … Herkent u zich in het hoe? Zeker nadat we elkaar vorige … In april hierover gesproken hebben? Of niet? Veel mensen wel, twee mensen niet. Dan even snel verder naar de locaties. De opmerkingen … O, ik wil sneller dan ik mag. Mist u nog iets aan het hoe? Ik denk, u heeft ons veel meegegeven, maar misschien is er toch nog iets wat u nu nog wilt meegeven? Dan kan dat. Privacy heel belangrijk is. Ja. Privacy is belangrijk en in het voorgestelde hoe lijkt dat soms lastig. Nou, dat is zeker een punt van aandacht. Dat is een goed advies om mee te nemen. Parkeren onder gebouwen, hoog- en middenbouw kan gecombineerd worden. Niet zo rigide, net als in het Vondelpark eigenlijk. Nee, nee. Ik kijk heel even. Ik denk, u heeft al veel meegegeven. Prima zo? Dan ga ik door. Want nu zijn we er echt bijna.

Nog één opmerking wilde ik maken over de grootte van de locaties, die goede voorbeelden in Ridderkerk zijn grotere gebieden. Wij denken dat het ook lastiger is om op kleine locaties hoger te bouwen, omdat parkeren, groen, het huisvuil, de bereikbaarheid, het fiets parkeren allemaal op één klein stukje moet worden opgelost. En als je maar een kleine pot hebt is dat erg lastig. Makkelijker wordt het als het gebied groter is, omdat je dan dingen beter kunt spreiden. Je kunt ook combinaties maken, je kunt dingen bundelen, waardoor er eigenlijk beter met de ruimte kan worden omgegaan. Dus wij denken dat het wel belangrijk is … Een belangrijke opmerking is bij het hoger bouwen. Onderschrijft u een dergelijk verschil, dat dat van invloed is op hoogbouw? Of het hoger bouwen? Over het algemeen wel, maar een aantal mensen niet. Nou, nog snel door. Om even Pagina 19 van 37

nog een kijkje te geven in hoe werkt dat nou? Hoe werkt deze hoogbouw contour nu voor concrete locaties? Gaat mijn collega meenemen langs drie casussen, concrete casussen. Mevrouw Punter: Nu we uit onze stedenbouwkundige analyse een opbouw van de stad … Dat we daarnaar hebben gekeken, nemen wij jullie mee in eigenlijk het toetsen van bepaalde bestaande ontwikkellocaties in Ridderkerk. Dit zijn gebieden die wel op de lijst staan, maar nog niet concreet zijn. Het is vanavond met jullie de bedoeling om te kijken of het wel duidelijk is hoe we die vertaalslag kunnen maken op basis van dit verhaal wat wij nu hebben uitgelegd. Let wel op, het is wel een eerste quick scan eigenlijk, die kijkt naar op structuur niveau, waar de hoogtes gemaakt kunnen worden. Dus daar hebben jullie net ook al jullie input op gegeven. Dit is gebaseerd op de opbouw van de wijk. En het hoe heeft hierna ook nog grote invloed of het passend is of niet op deze locatie. Laat ik, even kijken, verder gaan. Doet hij het? Ja. Nog even het plaatje. We beginnen met De Beverbol. Onze vraag aan u is, wat zou passend zijn op de locatie van De Beverbol? We hebben even een plaatje toegevoegd. Er zijn meerderde antwoorden mogelijk. We hebben ... Vult u eerst het antwoord in, dan zal ik daarna een kleine toelichting geven hierop. En daarna heeft u tijd om vragen te stellen of opmerkingen op te geven.

De antwoorden die gegeven kunnen worden is laagbouw, middenbouw, hoogbouw en landmark. Ik zie opvallend dat er twee landmarks aangegeven worden. Elf mensen hebben hoogbouw ingevuld, zes middenbouw en één laagbouw. We hebben in de Visie uitgelegd dat er hoger gebouwd kan worden in het centrumgebied, omdat het meer geclusterd ligt. En dat ligt natuurlijk aan het winkelcentrum De Werf in Bolnes, dus er kan dus wel degelijk een verdichting plaatsvinden. En het ligt aan de hoofdroute de Rijnsingel. Dus op basis van de structuur past hier hoger dan zes lagen. Maar hier spelen nog meer aspecten, waarbij het hier ook gaat om de toegankelijkheid van de Amerstraat en de verkeerssituatie in de Rijnsingel. We hebben het net ook gehad over hoe groot het gebied is, hoe meer je kan maken. Dus misschien is het ook de vraag in de toekomst om te kijken alleen naar de locatie van De Beverbol op zich, maar misschien ook wel een groter gebied mee kunnen nemen, zodat er misschien wat meer mogelijk is, bijvoorbeeld het meenemen van het parkeerterrein daarin. Ik wil u nu vragen om daar misschien op te reageren, vragen op te stellen. De voorzitter: Nee, gaat u gerust door met de presentatie. Mevrouw Punter: Ja? Dan gaan we verder met de presentatie. Dan gaan we naar de volgende locatie. Ik heb er dus drie. Dit is twee. Wat is passend op de locatie van de oude Gemini.

Ik zie ook dat een landmark hierbij mogelijk is, zoals één persoon heeft aangegeven. Vier laagbouw, dertien middenbouw en zes hoogbouw. Een kleine toelichting voor deze locatie, zoals wij dat zien op basis van de Visie die we hebben opgesteld. Je ziet bij deze omgeving dat er wel nu staat dat dat laag is en wordt omgeven door laagbouw. Een groot contrast met hoog en laag is hier dus niet passend. Je ziet wel in de kaarten die wij ook hebben gemaakt van bestaande hoogtes voor Slikkerveer, dat er in het midden van Slikkerveer en een middenbouwzone al is. Dus deze zone die kan dan aansluiten op dit gebied. En daarbij is het zeker ook noodzakelijk om te kijken naar wat er al in de omgeving staat. Dus wij zouden hiervoor zeker aangeven dat de maximale bouwhoogte middenbouw dan zal zijn. Waarbij ook rekening gehouden moet worden voor groen en recreatie voor de gehele buurt. Dan heb ik de allerlaatste locatie en slide van deze presentatie. Wat is denkbaar op de locatie van de Opstandingskerk en pastorie in Rijsoord? Ik denk dat een landmark hier wel bijzonder is, laat ik het inderdaad zo zeggen. Mevrouw Van Nes-de Man: Mag ik daar iets over zeggen? De voorzitter: Nee. Mevrouw Punter: Dit is de laatste dia, dus als iedereen even dan de … Dan kan ik de uitslag delen en dan kunnen we daarover discussiëren. Twaalf voor laagbouw, vijf middenbouw, één hoogbouw en drie landmarks.

Pagina 20 van 37

Daar geef ik nog een kleine toelichting op, hoe wij daarnaar kijken. Rijsoord is één van onze dorpse kernen naast Oosterdam. Het is er kleinschalig en heeft veel historische bebouwing. Deze sfeer moet hier zo blijven in onzes inziens. Dus hier is alleen laagbouw mogelijk en geen gestapelde woningbouw. Streekeigen volumes zorgen, zoals kerken of grotere boerderijen, zijn hier denkbaar. Je kunt in een kerk of een grote boerderij ook meerdere appartementen maken. Die zien wij ook steeds meer voorbijkomen. En dit principe is van toepassing voor het buitengebied. De vorm van de bebouwing is in het buitengebied erg belangrijk. Hier passen geen moderne portiekflats en doen afbreuk van het dorpse karakter. De voorzitter: Dank u wel voor geven van de presentatie, mevrouw Punter en mevrouw Batenburg. We gaan over naar het tweede gedeelte van agendapunt vijf. Dat geeft de gelegenheid aan de fracties om vragen te stellen. En de vraag is, wie wil er een vraag stellen en hoeveel? Het CDA, hoeveel? Eén. GroenLinks, twee. Partij van de Arbeid, twee. ChristenUnie, twee. Burger op 1, één. Waren dat ze? 18PLUS, ook één. Beginnen we bij het CDA. Mevrouw Van der Heijde-Keijzer. Ga uw gang. Mevrouw Van der Heijde-Keijzer: Dank, voorzitter.

Is er bij het opstellen van deze concept Visie ook al goed gekeken naar de impact op de omgeving, bijvoorbeeld bij die landmarks en die hoogbouw vanuit dat stukje mobiliteitsperspectief? De voorzitter: Dank u wel. Wie mag ik hiervoor het woord geven? Wethouder, ga uw gang. Wethouder Van der Duijn Schouten: Daar is nog niet naar gekeken. Het is puur gekeken op hoogte. Maar wat net ook al even benoemd werd, dit is straks één van de dingen, maar het moet straks ook nog met parkeren, met groen, met al dat soort andere aspecten moeten we nog kijken of iets wat dan vanuit dit oogpunt kan ook daadwerkelijk kan landen. Dus dat is daarmee echt nog niet gezegd. Dat zijn allemaal zaken die straks weer opnieuw beoordeeld moeten worden als een locatie concreet in beeld komt. De voorzitter: Dank u wel wet … Wethouder Van der Duijn Schouten: Het begrensde natuurlijk wel aan de bovenkant. Ik bedoel, als we ergens nu zeggen, voor een bepaald gebied is driehoog het maximum, dan ligt er wel … Aan de bovenkant is die daarmee getopt. Maar als we ergens zeggen dat het tienhoog kan, wil ook niet zeggen dat er tienhoog komt, dan kan het best nog lager worden. De voorzitter: Dank u wel wethouder. Mevrouw Van der Heijde-Keijzer, is daarmee uw vraag voldoende beantwoord? U knikt ja. Dan gaan we door naar Burger op 1, mevrouw Van Nes-de Man. Ga uw gang. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u, voorzitter.

Het is meer een opmerking, met name over de Opstandingskerk en pastorie in Rijsoord. Het zal je misschien niet verbazen. Ze liggen aan de Waal. Maar die zitten in de molenbiotoop. Dus die zijn heel beperkt in bouwhoogte, je kan daarop loslaten wat je wil, maar dan stuit je ergens anders op. Maar jullie weten het vast. Indien niet, geef ik het mee. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van Nes-de Man. Dan gaan we door naar Partij 18PLUS, de heer Westbroek. Ga uw gang. De heer Westbroek: Dank u wel voorzitter. Als ik kijk naar pagina 11, dan zie ik daar op Slikkerveer een stuk middenbouw staan. En als ik dan verder kijk op pagina 15, binnen de kernen Ridderkerk, Slikkerveer, Bolnes, zie ik ook een stukje middenbouw staan, maar dat is dan weer minder dan de pagina die ik net benoemde. Pagina 21 van 37

Welke is in dit geval dan leidend? En misschien een kleine vraag erachteraan, wordt hier nu ook al op aangestuurd? De voorzitter: Dank u wel de heer Westbroek. Wie kan ik het woord geven? Mevrouw Punter. Ga uw gang. Mevrouw Punter: Ik kan in ieder geval even een antwoord geven. We hebben in die kaart op bladzijde 11 eigenlijk alleen de gebieden aangegeven waar nu nog niet per se middenbouw is, waar we het eigenlijk heel denkbaar achten. En die grijze gebieden op die kaart, dat is eigenlijk de bestaande bebouwing waar we niet aan willen tornen. Dan ziet u ook op een gegeven moment ook in die Visiekaart, ziet u in de casussenkaart, ziet u wel eigenlijk de laagbouw en de middenbouw van de huidige situatie meegenomen. En dat is eigenlijk waar we in die gebieden … Anders dan op die kaart op bladzijde 11 gaan wij niet actief iets anders doen dan wat er nu is. Is dat een antwoord op uw vraag? De voorzitter: Dank u wel mevrouw Punter. Mijnheer Westbroek, heeft u nog een vervolgvraag. Ga uw gang. De heer Westbroek: Ja. U geeft aan, gaan wij niet actief iets aan doen. Maar het kan wel zo zijn dat een projectontwikkelaar of een woningcorporatie zelf aanklopt en zegt, ik wil eigenlijk naar vijf- of zeshoog, past eigenlijk niet in het kaartje, maar ik wil dat wel graag. Daar wordt nu dan al niet aan meegewerkt? De voorzitter: Mevrouw Punter.

Mevrouw Punter: Op dit moment hebben wij deze Visie niet, op dit moment proberen we het gewoon in te passen op de locatie naar wat wij logisch achten en inpasbaar achten, ook gezien al het programma daaromheen. Maar richting de toekomst, als we dit kader hebben, dan kunnen we er ook echt harder op sturen. Dat is eigenlijk wat we hiermee doen. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder, u wil nog wat zeggen? Wethouder Van der Duijn Schouten: Ja, even voor de kaartjes, op pagina 11 is aangegeven waar eventueel het kan landen. Op pagina 15 is in het bruin aangegeven waar de dorpse structuren liggen en de rest is vrij gebleven. Het rode op het kaartje ernaast dat zijn de hoofdstructuren. Dat is dus niet waar een hoger bouwen volume, maar daar zijn de structuren in beeld gebracht. De voorzitter: De heer Westbroek, heeft u nog een vervolgvraag? Ik zie u nee schudden. Dan gaan we door naar GroenLinks, de heer Ros. Ga uw gang. Twee vragen. De heer Ros: Zeker voorzitter. En de eerste vraag is echt niet om flauw te doen, maar ik wil hem gewoon even weten. De presentator, de presentaties waren elke keer … Zij zeiden … Die heel duidelijk waren, van wij denken dat er alleen bijvoorbeeld langs de rivier hoogbouw mogelijk is. Bedoelt u dan dat wij als college of … Ja, ik wil hem even duidelijk hebben.

Of dat dat het advies is naar ons of dat hij zegt van nou, wij denken in onze expertise? De voorzitter: Stel uw tweede vraag ook gelijk maar. De heer Ros: Dank u wel voorzitter. Een gevaar wat ik een beetje zie is, misschien beperken we ons wel te veel. En dan bedoel ik niet dat je dan een keer in landmark in Rijsoord moet neerzetten, maar een heel mooi voorbeeld wat we elke keer aanhaalden is het Vondelpark. En dat is geslaagd met sociale woningbouw en koopwoningen, met ondergronds parkeren en een tuin. Maar die hoogste twee torentjes daar, die zijn Pagina 22 van 37

zevenhoog. En misschien daardoor is het net het ondergronds parkeren mogelijk of zoiets. En datzelfde … Of sorry, dat was niet het Vondelpark maar vier jaargetijden. De vier jaargetijden is zevenhoog. Het Vondelpark is nog een stuk hoger. Die is denk ik wel twaalf of dertien of zo, misschien nog wel hoger. Maar de vier jaargetijden tijden die is precies zevenhoog, de twee hoogste puntjes. Dus als daardoor net het … Iets wel mogelijk is, bijvoorbeeld ondergronds parkeren, is het natuurlijk wel een gevaar dat we ons beperken en eigenlijk een veel slechter project krijgen door heel gierig hierop te sturen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel de heer Ros. Volgens mij wilde de wethouder allereerst reageren? Ga uw gang. Wethouder Van der Duijn Schouten: Die eerste is dat we vanuit het stedenbouwkundige vak expertise van de mensen die ermee bezig zijn, hoe zij ernaar kijken. En wat dan inderdaad ook als een advies bij het college landt. Wat het beperken betreft, ik snap die zorg. Andere kant hebben we nu wel gedacht, één, er is een zeker kade nodig met wat is midden, wat is … Dus daar moet je op een gegeven moment, anders heb je alleen maar laag en hoog en dan wordt het heel lastig differentiëren.

En daarnaast is hiermee echt wel gekeken, waar denken we dat dit maximaal kan? En wat ik net al zei, het maximum gaat er dan echt niet landen want we moeten het vervolgens allemaal nog inpassen. Maar we zien hier wel mee dat op deze plekken, met alle aspecten die we daarin meewegen, dit wel de maximale hoogte is die dan passend zou zijn binnen dat gebied. Dus als we ergens toch hadden gedacht dat zevenhoog, dan was dat als hoogbouw op de kaart gekomen omdat je dan straks … Ik bedoel, als we hoogbouw zetten hoeft het geen tien, maar kan het wel zeven worden. Als we nu zeggen middenbouw, dan vinden we echt op dat plekje hoger dan zes niet passend. Dus in die zin is dat wel in kaart gebracht. De voorzitter: Dank u wel wethouder. En als ik de heer Ros begrijp zijn de vragen ermee beantwoord. Gaan we door naar de fractie van de ChristenUnie, de heer Knape. U had nog twee vragen, zijn het er nog steeds twee? De heer Knape: Voorzitter, dat is er nog één. De voorzitter: Ga uw gang. De heer Knape: GroenLinks heeft al één van onze vragen ook gesteld. Waar ik vooral nog benieuwd naar binnen is, we hebben in de schriftelijke vragen, waarvoor dank voor de beantwoording, ook een vraag gesteld over het bod wat we moeten doen, het woningbod, het aantal woningen wat we kunnen bieden in Ridderkerk.

Is dat nu … Zijn wij daar nu zelf echt leidend in of is dat eigenlijk min of meer iets wat vanuit de provincie opgelegd wordt? En waar wij nog wel iets in kunnen sturen maar waar we eigenlijk misschien wel niet zo heel veel in te vertellen hebben en maar gewoon te handelen hebben. De voorzitter: Wethouder, ga uw gang. Wethouder Van der Duijn Schouten: Nee, dat is … Er wordt aan ons op een gegeven moment … En ik bedoel, dat gebeurt niet ieder jaar. Dat hebben we in 22 denk ik inmiddels alweer, de tijd vliegt, hebben we een bod gedaan en daarin wordt aan ons gevraagd wat wij over de tijd denken te kunnen realiseren. Kijk, als iedereen dan nul biedt in een taakstelling die er ligt, dan gebeurt er natuurlijk wel iets. En je ziet ook dat er vanuit de provincie dan ook met bepaalde gemeenten wel het gesprek gevoerd wordt over het aantal wat geboden wordt en ook het soort. Tegelijkertijd zie je dat met het bod wat wij destijds gedaan hebben, dat heeft niet tot … Dat leidt wel tot het interne gesprek, maar niet tot een gesprek van, nou Ridderkerk, je moet eens wat extra's gaan doen. En dat bod hebben wij destijds ook wel gewoon gebaseerd op wat er in onze planvoorraad … Hard en zacht, maar goed, dat was ook de bedoeling. Dus daar zijn wij leidend in en daar hebben wij de Pagina 23 van 37

regie in. En zolang je dat dus op een acceptabele manier doet, hou je die regie ook gewoon in handen. En er wordt nu niet heel actueel aan een nieuw bod gewerkt, want die vraag ligt er niet. Maar onze planvoorraad houden wij natuurlijk wel continu in de gaten van, wat gebeurt daar? En daar vallen wel eens dingen af te schuiven, er schuiven dingen weer achter. Er komen ook wel eens dingen bij. Van toen we een bod deden hadden we dat perceeltje waar u over de Kievitsweg straks iets van gaat vinden zat er helemaal nog niet in. Dus die twintig is straks extra, om maar eens wat te noemen. De voorzitter: De heer Knape, is daarmee uw vraag voldoende beantwoord? Dank u wel. Dan gaan we naar de laatste fractie, is de Partij van de Arbeid. De heer Rijsdijk, u had twee vragen. Zijn het er nog steeds twee? Ga uw gang. De heer Rijsdijk: Dank u voorzitter. In de presentatie werd aangegeven dat hoogbouw eigenlijk alleen mogelijk is op plekken waar er een goede verkeersontsluiting is, OV, voorzieningen. Maar wat ik me dan wel afvraag, bij laagbouw en middenbouw kunnen natuurlijk ook veel woningen op een plek gerealiseerd worden. De bouwhoogte zegt natuurlijk niet per se iets over de woningaantallen.

Hoe kijken jullie daar dan tegenaan? Zijn dan ook die voorwaarden van voorzieningen, een goede ontsluiting, OV, is dat dan ook belangrijk? En mijn tweede vraag die betreft, er wordt nu heel veel gesproken over de bouwhoogte op locaties waar eventueel nog woningen gerealiseerd moeten gaan worden. In hoever is in dit verhaal ook rekening gehouden met optopping? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel de heer Rijsdijk. Wie mag ik het woord geven? Ga uw gang. Mevrouw Batenburg: Ik wil wel antwoord geven op uw laatste vraag eigenlijk. Bij optoppingen hebben we ook te maken met bestaande structuur, bepaalde bestaande straten van de van de omgeving. En dat biedt niet altijd de mogelijkheid om ook voorzieningen, bijvoorbeeld zoals parkeren, daarin mee op te lossen. Dus dan moeten we echt kijken als we gaan optoppen naar een wat groter gebied, om dus bijvoorbeeld de parkeer … Het aantal parkeerplaatsen in de bestaande structuur daar op te lossen. Dus dat zijn nog best wel … Dat kan niet zomaar. Maar daar gaan we zeker naar kijken in de vervolgstappen. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Batenburg. En de wethouder gaat de eerste vraag … Wethouder Van der Duijn Schouten: Nee, dat niet. Dat gaat mevrouw Punter zo doen. Maar ik wil hier nog even iets op aanvullen, want de deze Visie is niet ...

We hebben natuurlijk nu in de voorbeelden drie locaties gepakt waar wat kan om een beetje een beeld te krijgen, maar feitelijk zegt het iets over hoe we het voor heel Ridderkerk op gestructureerde wijze aanvliegen. En dat betekent dat als ergens zeshoog kan, dan is het … Feitelijk kan dat dan bestaande bouw optoppen of sloop nieuwbouw. Maar onder alle omstandigheden kan het dan, wat ons betreft en dan uiteraard alle punten die mevrouw Batenburg noemt, moeten daarin in ogenschouw genomen worden, maar kan het naar die hoogte gaan. En hoe dat dan gerealiseerd wordt is dan van secundair belang, dus als dat door optoppen is of door sloop nieuwbouw, dat doet er dan feitelijk niet zo heel veel toe. Dat is aan de initiatiefnemer hoe hij dat dan vervolgens vorm wil geven. En verkeersstructuren, dat is uiteraard overal belangrijk. Maar ik denk dat je dit een beetje ook moet zien in relatie tot wat we bijvoorbeeld met de nota parkeren hebben gezegd, je kan de parkeernormen iets afschalen op het moment dat je bij een voorziening zit en bij OV. Als die voorzieningen in de buurt zijn, creëert dat toch altijd net weer even wat meer ruimte. En dat zijn wel de plekken waar wij dan denken dat iets hoger beter past als dat je al die dingen niet hebt, omdat je het dan in de openbare ruimte ook moet gaan regelen.

Maar dat wil absoluut niet zeggen dat we voor een straks een laagbouw woonwijkje dit soort dingen niet belangrijk vinden. Ook daarvoor is het belangrijk dat goed OV aanwezig is. Uiteraard. Pagina 24 van 37

De voorzitter: Dank u wel wethouder. De heer Rijsdijk, zijn uw vragen daarmee voldoende beantwoord? U knikt erbij ja. Dank u wel voor de beantwoording van de vragen. Dan gaan we naar het derde punt bij agendapunt vijf en dat is dat alle fracties de gelegenheid krijgen om opmerkingen mee te geven of een mening te delen. En we beginnen dit keer aan de andere kant. Partij 18PLUS, de heer Westbroek. De heer Westbroek: Dank u wel voorzitter. We hadden het ook al aangegeven, maar wat ons betreft woningbouw in Ridderkerk kenmerkt zich van een Ridderkerkse uitstraling. Hoogbouw en landmarks die er nu aanwezig zijn, zijn wat ons betreft treft het maximum. En toekomstige woningbouw bestaat vooral uit laagbouw en middenbouw, waarbij middenbouw niet de overhand moet krijgen. De voorzitter: Dank u wel de heer Westbroek. De heer Kardol, SGP. Ga uw gang. De heer Kardol: Dank voorzitter. We zijn onder andere blij met de definiëring van de laagbouw nu, dus drie lagen met uiteindelijk een schuine, twee schuin kappen. Want neem bijvoorbeeld Rijsoord, Oostendam. Daar voelen wij ons ook echt wel in aangesproken van, dat is gewoon het meest passend. En dat is in de stukken ook wel voorbijgekomen, je bent als het gaat om die woningopgave ook wel afhankelijk van externe partijen.

We hebben ook een inspreker in die zin gehoord die dan natuurlijk het ook wel heeft over middenbouw richting bedrijventerrein. Maar goed als een SGP zegt van, dat is dan niet passend, als je zegt met elkaar, laagbouw is gewoon wat wenselijk is op die locaties. Als het gaat om bijvoorbeeld de middenbouw, hoogbouw in de andere verschillende wijken, hecht ik er ook nog wel waarde aan om te zeggen … En ik heb dat in het verleden ook wel eens gezegd van, soms heb je op een locatie of soms is het op een locatie van belang dat de nieuwbouw opgaat in de bestaande omgeving. En op een ander moment is het juist van belang dat je met een nieuwbouwontwikkeling de trend zet voor bijvoorbeeld een toekomstige ontwikkeling in een wijk waar je te maken hebt met verouderde woningvoorraad. Dus ik vind wel dat daar ook gewoon heel goed naar gekeken moet worden, omdat er vanuit het verleden best nog wel eens voorbeelden zijn aan te wijzen waar je echt gewoon projecten ziet die op zichzelf staand gerealiseerd zijn, waarvan je misschien de baas kan zeggen, ja, dat is wel mooi, maar past dat dan ook in de omgeving daaromheen? Maar goed dat is een ook even een opmerking die ik mee wilde geven. Ja, dat was het, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel de heer Kardol. GroenLinks-fractie, de heer Ros. Ga uw gang. De heer Ros: Voorzitter, dank je.

Het zal niet verrassend zijn dat GroenLinks beschermen van het groene karakter van Ridderkerk essentieel vindt. En vanuit daaruit zijn we gaan redeneren. Daarom kiest GroenLinks ervoor om te bouwen op plekken die nu al op een of andere manier bebouwd zijn. Maar aan de andere kant zien wij een enorm woningtekort. Iedereen kent wel volgens mij een starter die het huis uit wil of een ouder die graag de starter het huis uit wil. Dus dan ontkom je er volgens mij niet aan om op sommige plekken te zeggen nou, dan zullen we daar wat hoger moeten bouwen. Want wanneer je volgens mij alleen laagbouw wil, wat ik net achter me hoor, dan zeg je eigenlijk tegen de Ridderkerkse starters van, zoek maar een plek elders, ga maar ergens anders wonen, want hier gaan we niet zoveel woningen meer toevoegen. Dus dat is wel die spanning die ik voel. Het is niet speciaal dat wij voor hoogbouw zijn, maar ik wil aangeven hoe wij tot die … Tot daar zijn gekomen. Dat is gewoon omdat we zien dat wij dat groene karakter essentieel vinden en dat we graag voor onze Ridderkerkse starters en senioren een plek willen vinden. Voorzitter, wat ons nou opviel, is dat je eigenlijk met deze keuze of met deze Visie al een voorsortering maakt op het vorige onderwerp. Dat is scenario één of twee. Want wanneer je zegt van … En de ene ging uit van drie keer zoveel woningen dan de opgave en de ene precies de opgave.

Wanneer je dus drie keer zoveel woning als de opgave zou hebben, betekent dat voor deze, voor dit punt, dus een heel andere insteek. Denken wij in ieder geval. Ik wil nog wel een paar keer kort reageren op de presentatie als dat mag. Kort. Langs de rivier … En ik heb dat punt al vaker Pagina 25 van 37

gemaakt, ik denk dat we de discussie moeten voeren eerst of het wel wenselijk is dat we überhaupt langs de rivier gaan bouwen. En als we dat … En wat daar de conclusie van is en wat dat dan betekent voor onze woningbouwopgave. Ik hoorde in Rijsoord alleen maar laagbouw. Je kan daar … Ik weet dat er best wel Rijsoordse starters zijn en als je een driehoog flatje ergens neerzet, dan kan het best … Soms, op sommige plekken zou dat best kunnen. Dus ik denk dat je daar wat soepeler mee om moet gaan. Ja, oké. Vierhoog, vooruit. Ik heb dat over die beperking heb ik verder al gezegd. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel de heer Ros. En u maakt een terecht punt, u mag reageren op elkaars standpunten of meningen. Ik wil het niet al te veel stimuleren van de tijd, maar het mag. Mevrouw Van der Heijde-Keijzer, CDA. Ga uw gang. Mevrouw Van der Heijde-Keijzer: Dank voorzitter. Fijn allereerst om meegenomen te worden in dat stedenbouwkundige stuk en dat perspectief en ook hoe die concept Visie dan tot stand gekomen is. Wij zijn als CDA een voorstander van het behoud van het dorpse karakter. Maar er zal naar onze mening ook wel op andere nieuw te bouwen locaties wat hoger gebouwd mogen worden. De woningbouwopgave in Ridderkerk is groot. Het woon bod werd net al genoemd, 1900 nieuwe woningen. En als CDA willen we ons ook inzetten om die woningbouw aantallen te realiseren.

Maar dat moet wel in evenwicht zijn, ook met de leefbaarheid, met de verkeersdruk, openbaar vervoer, mobiliteit. Mijn collega hiernaast gaf het al aan, het moet ook wel in de omgeving passen. En als je dan kijkt, als we alleen maar hoogbouw zouden neerzetten, impliceert dat dan dat je nooit meer daar laagbouw neer gaat zetten? Of andersom, als je alleen maar laagbouw neerzet, mag daar dan nooit hoogbouw komen? Dat moet wel goed bekeken worden, ook betreft hoogte en aantallen en specifieke locaties. En tot slot willen we als CDA nogmaals meegeven dat kiezen voor hoogbouw en landmarks, … Dat zou één zijn. Maar dat heeft ook impact op de leefbaarheid. En bijvoorbeeld, denk aan de parkeerdruk en ruimte. En landmarks staat nu vooral langs de rivier genoemd waarbij de parkeerdruk, de verkeersdrukte al hoog is. Ik sta dagelijks op de Rijnsingel vast om bij mijn eigen huis te komen. Dus die ontsluiting daar moet ook gewoon goed naar gekeken worden. Maar in ieder geval dank voor deze heldere Visie. De voorzitter: Dank u wel mevrouw van Heijde-Keijzer. Dan de ChristenUnie fractie. Ik denk de heer Knape. Ga uw gang. De heer Knape: Dat klopt, voorzitter. Dank u wel. Als fractie zijn wij er blij mee dat we hier met dit proces nu bezig zijn in Ridderkerk en dat er goed doordachte keuzes gemaakt worden. We merken dat er echt grondig over nagedacht wordt, daar zijn we blij mee.

En die keuzes die we maken, die moeten we niet maken vanuit gevoel of sentiment, maar die moeten gewoon goed doordacht, weloverwogen, toekomstbestendig zijn. Daar moeten we voorlopig mee vooruit kunnen. Er is ruimte nodig in Ridderkerk, maar waar vind je die? Gaan we de hoogte in of breiden we uit en knabbelen we steeds een stukje af van onze groene gebieden of agrarische gronden aan de randen van en binnen onze bebouwde kom? Ook wij als fractie hebben hier vanavond niet het antwoord op. Daarom zijn we juist zo blij dat we hier met elkaar het goed over kunnen hebben. Er zijn tenslotte veel keuzes om te maken en die keuzes die hebben ook nog eens een keer allemaal verband en impact op elkaar. Wat de bouwhoogte betreft willen we graag een aantal zaken meegeven. Ten eerste onze zorg over het al te zeer vaststellen van een maximum van zes bouwlagen op een groot aantal locaties en het uitsluiten van nieuwe landmarks in bijna heel Ridderkerk. Drukken we onszelf op die manier niet te veel in een keurslijf? De inspreker van vanavond hintte ook al een beetje in die richting als het gaat over eventuele plannen voor de boomgaard. Hoe hard gaan we die afspraken nu echt maken in deze Visie en is dat nu wel echt zo verstandig? Het tweede punt, hoger bouwen dient niet alleen het doel van meer woonruimte, maar het heeft ook een direct effect op de toch al schaarse openbare ruimte.

Wat ons betreft liever een laagje erbij Pagina 26 van 37

waar het kan, zodat we op het maaiveld veel meer groen kunnen realiseren en meer ruimte hebben voor klimaat adaptieve maatregelen, energietransitie en andere trends en ontwikkelingen die ruimte nodig hebben. En die in sommige gevallen zelfs raken aan het sociale domein. Hoger bouwen kan ervoor zorgen dat, dat is het derde punt, dat we onze groene gebieden en de agrarische gronden ongemoeid laten. Dat is een nadrukkelijke wens van een deel van de raad. Blijft dat ook in het oog gehouden bij het beperken van bouwhoogte op locaties waar net iets hoger bouwen best goed mogelijk is? En waar het geen afbreuk doet aan de leefbaarheid, want dat vinden we ook belangrijk. En dan als laatste, de term dorps karakter is al een aantal keren gevallen vanavond. Dorpse structuur, maar ook verstedelijkte gebieden in Ridderkerk. Die term is ook genoemd. Dorps karakter, op zich kunnen we die gedachte prima begrijpen, zeker als het gaat over dat we steeds meer water en bodem sturend moeten gaan bouwen. Die structuren van vroeger die zijn echt zo gek nog niet geweest als het gaat over waterlopen en over groenstructuren. Maar om dat nu … Dat dorps karakter nu per se te gaan projecteren over heel Ridderkerk, daar kunnen we ons dan weer wat minder in vinden. De voorzitter: Dank u wel, de heer Knape. Dan gaan we naar de fractie van Echt voor Ridderkerk.

Wie mag ik dan het woord geven? De heer Hoogendijk, ga uw gang. De heer Hoogendijk: Dank u wel voorzitter. Ik heb zo eens aangehoord dat … Ik kom ontkom niet tot de conclusie dat iedereen krampachtig probeert ons woningtekort op te lossen door nieuwbouwlocaties. Als je kijkt naar de woningvoorraad uit … Gebouwd in de jaren 50, 60 die toch binnen dat dat afgebakend gebied van 2050 denk ik allemaal tegen de … Gesloopt gaan worden en nieuwbouw, dan ontkom je er niet aan … Dan trek ik de conclusie dat daar heel veel in te winnen valt. Want het zijn per slot van rekening allemaal flatjes van driehoog, misschien wel een enkele vierhoog. Maar daar zou dus middenbouw kunnen plaatsvinden van zevenhoog. Dat is een enorme toevoeging aan het woningbouwaanbod. Dat is één. Dan … Sorry. Dan de hoogbouw, het parkeren. Ik heb de vorige keer ook al aangegeven dat bij hoogbouw zou je de onderste drie, twee of drie lagen kunnen gebruiken voor parkeerruimte en fietsenstalling. Zoiets kan heel mooi omkleed worden met groen, een groene gevel die dan toch lucht doorlaat. Want in feite hoef je daar geen muur om te zetten, maar een rasterwerk waar klimplanten tegenaan groeien. Dus qua bouwkosten is hem … Wordt hem dat niet. Dat is redelijk goedkoop. Veel voordeliger als op de straat parkeren of een verdiepte garage. Dus dat wilde ik even meegeven. De voorzitter: Dank u wel de heer Hoogendijk.

De heer Ros, GroenLinks. Ga uw gang. De heer Ros: Ik heb toch wel een verduidelijkingsvraag. Is EVR nou van mening dat er op herstructeringslocaties, waar u het terecht over heeft, zoals de Koninginneweg, dus hoogbouw tot zeven lagen mogelijk moet zijn? De voorzitter: De heer Hoogendijk, EVR. De heer Hoogendijk: Ja, dat bedoel ik ja. De voorzitter: Dan is dat duidelijk en gaan we door naar de VVD. De heer Ringlever denk ik. Ga uw gang. De heer Ringlever: Dank u wel voorzitter. De huidige Visie die zo voorligt, daar kunnen wij ons erg in vinden. We zijn blij dat we zo dit proces aanpakken en echt het gesprek kunnen aangaan over hoe we het in de toekomst voor ons zien en hoe we Ridderkerk toekomstbestendig kunnen maken, want de grond is nu eenmaal schaars. En er is een gebalanceerd stuk uitgekomen waar ruimte is voor hoogbouw, middenbouw en laagbouw. Ik wilde alleen nog even meegeven en dat mis ik ook in de enquête, is van neem ook de visie mee Pagina 27 van 37

van jongeren en starters. Probeer dat toch op een of andere manier mee te krijgen … Mee te nemen in de Visie, omdat je daar ziet dat daar de behoefte het grootst is, ook uit de enquête. Blijkbaar ook uit de mensen die wat ouder zijn. En ook omdat, zij hebben ook andere vormen van woningen en dat wil ik denk soms ook innovatief en gewaagd. En dat wilde ik nog even meegeven. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel de heer Ringlever. Gaan we naar de Partij van de Arbeid. De heer Rijsdijk, ga uw gang. De heer Rijsdijk: Ja, dank u voorzitter. Wij vinden het ook een prettig proces om zo meegenomen te worden en onze mening te kunnen geven. Op hoofdlijnen onderschrijven we ook de Visie zoals die er nu ligt. Een aantal collega's hebben het ook aangegeven, we vinden het wel belangrijk om flexibiliteit te betrachten, als op een locatie toch net iets meer mogelijk is maar het stroomt niet helemaal met de Visie, om dat toch dan te realiseren. Ook gelet op de woningnood. Wij zien de meeste ruimte bij de strategische woningbouwlocaties. Dat klinkt misschien als een open deur, maar tegelijkertijd zie je dat die locaties wel het meest vertraagd zijn. Wij denken dat het ook daar belangrijk is om erg afwisselend te bouwen. Omdat je daarmee ook aan de vraag kan voldoen van meer betaalbare woningen.

Door daar afwisselend te bouwen kun je duurdere woningen realiseren die ook betaalbare woningen weer mogelijk maken. Daar zien wij veel kansen. Wij zijn ook een voorstander … Wij denken dat met name ook het centrum zich daarvoor leent, om functies te combineren. Daar bedoel ik mee wonen, groen. Je ziet natuurlijk ook appartementencomplexen waar tuinen op de daken of op de eerste verdieping boven de winkels zijn gerealiseerd. Dat zou meer navolging kunnen krijgen. Je zou dat ook kunnen combineren met winkels of met andere voorzieningen. En ik ben wel blij met de opmerking dat ook bij laagbouw en middenbouw heel erg naar de voorzieningen gekeken wordt, want wij hebben daar wel wat zorgen over in Rijsoord nu de Geerpolder toch redelijk wordt volgebouwd, wil er eigenlijk geen voorzieningen zijn of goed OV. Dat is een ontwikkeling … Daar kun je … Daar hebben we wel wat zorgen over, laat ik het zo zeggen. En we vinden het tot slot ook belangrijk om zuinig te zijn op onze groene en open gebieden in de agrarische gronden, daar zien we liever niet al te veel verstening. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel de heer Rijsdijk. Mevrouw Van Nes-de Man, Burger op 1. Ga uw gang. Mevrouw Van Nes-de Man: Ja, dank u voorzitter. Wij vinden groen ook essentieel. Sluiten een beetje aan bij GroenLinks. Verder wijken we wat af van hun mening.

Voor de leef … Essentieel voor de leef kwaliteit in Ridderkerk. Het dorps karakter mogen we wat ons betreft wel koesteren. Een landmark hoeft niet, die hebben we genoeg, vinden wij. Laagbouw langs de rivier, daar staan al de nodige flats, waardoor de rivier gewoon zichtbaar en leefbaar blijft voor veel meer mensen. Daar staat … Even kijken hoor. Op een groter gebied kan je hoog en lagere bouw op elkaar afstemmen als je dat het opnieuw ingaat vullen. Neem dat P.C. Hooftpark en Trelleborgterrein, wat nog steeds ingevuld moet worden. Doe geen hoge flat tussen bestaande woningbouw in, zoals het bij ‘t Ronde Sant nu lijkt te gaan gebeuren. Let bij elke ontwikkeling op ontsluiting, dat je daar niet in vastloopt. Omdat soms is de ontsluiting of zijn ontsluitingswegen simpelweg niet aan te passen, omdat de ruimte er niet voor is. En bij herstructurering, is ook al eerder gezegd, een laagje erop is prima. Dat was het. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van Nes-de Man. En als laatste fractie Leefbaar Ridderkerk de heer Swarttouw. Ga uw gang. De heer Swarttouw: Dank u wel voorzitter. Ik wil niet in herhaling vallen. Er zijn al heel veel goede dingen gezegd in ieder geval, maar het is een interessante opgave in die zin dat we willen eigenlijk veel groen behouden, we willen ook veel woningen. Tegelijkertijd goede ontsluiting, voldoende parkeermogelijkheden, goede aansluiting op het OV.

Dus al met al is dat nogal wat, maar het proces wat we tot nu toe gezien hebben Pagina 28 van 37

en waar we ook over mee konden denken is wat ons betreft best een heel goede. En de Visie sluit ook wel aan bij standpunten van Leefbaar Ridderkerk. Dus dat betekent eigenlijk ook waar mogelijk een dorps karakter. Grote wens voor starterswoningen en ook voor de ouders van die starters, mijnheer Ros. En doorstroommogelijkheden voor senioren onder andere. De landmarks en hoogbouw hebben we al het een en ander over gezien en wat ons betreft aangevuld waar mogelijk. Dat moet te doen zijn. Daarnaast ook wel de aandacht voor de ontsluiting en bereikbaarheid van voorzieningen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel de heer Swarttouw. Dan zijn we aan het einde gekomen van agendapunt vijf, de Visie op Bouwhoogte. Ik wil mevrouw Batenburg en mevrouw Punter hartelijk bedanken. En ik zou de commissie willen voorstellen, normaal doen we nu al een sanitaire stop, maar ik weet ook dat er op de publieke tribune verschillende inwoners zitten die graag ook zitten te wachten op de Visie op het buitengebied. Ik wil eigenlijk voorstellen om de Visie op het buitengebied eerst te doen en dan een stop te doen. En u bent in de vrijheid om tussendoor even naar het toilet te gaan. Maar als de commissie daarmee eens is dan gaan we graag door. 6.

Concept Visie buitengebied De voorzitter: En dan gaan we door naar agendapunt zes, de Visie op het buitengebied. En vanuit ambtelijke ondersteuning schuiven aan de heren Verhoeven en de heer Gaastra, van harte welkom. Bij dit agendapunt geen presentatie en we gaan gelijk richting de fracties voor het stellen van vragen. Of heeft de wethouder nog behoefte voor een korte inleiding? Dat is het geval. Ga uw gang. Wethouder Van der Duijn Schouten: Nou, kort. Ik heb daarnet in mijn inleiding op de inleiding al iets over gezegd, we hebben op dit moment wat opgehaald met agrariërs. Dat willen we graag met u delen. Maar zeker voor die Visie op een grijze gronden zitten er nog echt wel twee hele inhoudelijke stappen achteraan te komen voordat we echt tot een Visie gekomen zijn. Maar goed, zo hebben we ook met de Visie op hoogte al twee keer … Zo zullen we ook hier nog een keer bij u terugkomen met de vervolgstap. Maar het leek ons goed om in ieder geval in dit stadium even wat met u te delen en te kijken of daar vragen over zijn en of dat er nog wellicht, puntje twee, straks mening over zijn. Dus dat horen we graag. De voorzitter: Dank u wel wethouder. Zijn er vragen vanuit de fracties? ChristenUnie, hoeveel? Twee. Het CDA, vijf. Geen andere vragen vanuit de fracties? Dan is als eerst het woord aan de ChristenUnie. En ik denk opnieuw de heer Knape. Ga uw gang.

De heer Knape: Dank u wel voorzitter. Even voortbordurend op de schriftelijke vragen die wij gesteld hebben. Eén van de antwoorden wordt duidelijk dat er eigenlijk geen ruimte is of geen ruimte kan ontstaan voor bedrijvigheid in het buitengebied van Ridderkerk voor nieuwe locaties waar bedrijvigheid kan plaatsvinden. Provinciale regels houden dit tegen. Ik ben eigenlijk wel benieuwd, op welke manier en welke locaties denken we nog wel ruimte of denkt het college nog wel ruimte te zien voor bedrijvigheid als daar behoefte aan komt in de toekomst? We hebben gezien dat ook economische ontwikkeling beslag legt op ruimte. Ik kan me zomaar voorstellen dat het ook te maken heeft met bedrijven die erbij moeten komen. Waar hebben we dan nog wel ruimte voor die bedrijvigheid als dat aan de orde is? En de tweede vraag, we hadden een vraag gesteld over de motie als een juist instrument voor keuzes te maken. En waar wij nog een beetje mee worstelen is, we gaan nu een Visie vaststellen, die moet reiken tot 2025. En daarmee willen we vooral grondeigenaren, agrarische ondernemers willen we duidelijkheid geven over welke keuzes dat we denken te gaan maken in de komende jaren. Als we nu een motie zien als een goed instrument om daarop in te grijpen,

Pagina 29 van 37

wat is dan nog de waarde van zo’n omgevingsvisie? Wat leggen we nu eigenlijk vast? En hoe betrouwbaar is dat eigenlijk voor onze inwoners? De voorzitter: Dank u wel de heer Knape. Wethouder, ga uw gang. Wethouder Van der Duijn Schouten: Wat vraag één betreft, ruimte voor bedrijven, we hebben de afgelopen 10 jaar ongeveer 96 hectaren beschikbaar gesteld aan bedrijven. Dat is wat ons betreft voorlopig even genoeg. Nieuw-Reijerwaard hebben we natuurlijk als Ridderkerk een hele grote bijdrage geleverd aan economische bedrijvigheid in de hele regio. In die zin is het natuurlijk mooi dat we daar ook 10 procent af mochten wijken, zodat ook bijvoorbeeld Quooker daar nu een plekje heeft gekregen, waardoor er ook daar weer andere ruimte ontstaat. Maar dat is wel even waar het qua bedrijvigheid voor ons op dit moment … Dus de bestaande bedrijventerreinen en met de uitbreiding van Nieuw-Rijerwaard is dat het wel even voor Ridderkerk. De Visie ... Kijk, we maken nu een doorkijkje tot 2050, zodat we zaken in beeld hebben. Dat betekent niet dat deze Visie tot 2050 ongewijzigd blijft. We hebben het de vorige keer in 2017 gedaan, toen was die tot 2035. Maar we waren zes, zeven jaar verder toen we alweer tot de conclusie kwamen dat het opnieuw moet. En wat je ook onder de omgevingswet ziet, is dat eigenlijk een Visie een continue update is.

Dus dit zal in de loop der jaren continu geüpdatet worden naar de op dat moment geldende inzichten. En voor ons is op dit moment geldend dat de raad bij meerderheid heeft uitgesproken dat ze wilden dat Bolnes-Zuid openblijft, dus niet bebouwd. Dat is het uitgangspunt. Maar als uw raad straks bij motie, als we dit vaststellen, vindt dat het anders moet, dan horen we het uiteraard ook graag. Maar wij schatten nu in dat dit nog wel het brede sentiment is wat dit op het moment voor dat gebied leeft. Dn dus geven we nu ook mee dat dat wat ons betreft ook het uitgangspunt is, maar het staat u vanavond natuurlijk aan alle kanten vrij … Want u mag hier straks ook weer een mening over geven, als u vindt dat het wat anders zou moeten zijn. En daarbij komt, de wereld ontwikkelt, dingen ontwikkelen, dus ook … We doen de Visie nu, maar ik ga in herhaling vallen, met de beste kunnen voor nu. Maar dat … Ik kan u één ding garanderen, die blijft niet ongewijzigd tot 2050. De voorzitter: Dank u wel wethouder. De heer Knape, zijn uw vragen daarmee voldoende beantwoord? U knikt ja. Dan gaan we over naar de CDA-fractie. Mevrouw Van der Heijde-Keijzer, u had vijf vragen. Zijn het er nog steeds vijf? Mevrouw Van der Heijde-Keijzer: Ongeveer. De voorzitter: Ongeveer. Nou, laten we beginnen met twee. Gaat uw gang. Mevrouw Van der Heijde-Keijzer: Dat is goed.

Op bladzijde 10 over het agrarisch ondernemen geeft u aan dat de gemeente mogelijkheid ziet om de agrarische grond te transformeren naar recreatiegebieden die dan door de agrariërs beheerd kan worden. Hoe werd hier eigenlijk op gereageerd tijdens de participatieavond? Zag men dat ook zitten of had met hele andere ideeën? Tweede vraag gaat over pagina 12, glastuinbouw en uitbreiding daarvan is blijkbaar niet toegestaan, dat lezen we op pagina 1 van het participatieverslag. Waarom is dat niet toegestaan en ligt deze keuze ook nog bij de raad? De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van der Heijde-Keijzer. Wethouder, mag ik u het woord geven? Wethouder Van der Duijn Schouten: Sorry, voorzitter. Even wat de laatste betreft. Kijk, waar nu glas is mag glas blijven. Dat is gewoon een recht. En voor de rest zien we wel dat er een glastuinbouw concentratiegebied door de provincie is aangewezen in het stukje naast … Tussen Nieuw-Reijerwaard en de Lagendijk. En wat u ook ziet, dat vaak afgelopen jaren natuurlijk ook wel best gebruik is gemaakt van de winst die te behalen viel Pagina 30 van 37

in het kader van ruimte voor ruimte, om het rommelige glas toch wat weg te krijgen en dat wat meer open te brengen. Dus dat wat betreft de kassen. Ik weet eigenlijk niet hoe er gereageerd is op het idee om agrarische grond naar recreatief dan in beheer. Ik weet niet of een van de collega's daar iets … Wat ik wel vaak zie, is dat agrariërs ook wel eens naar dingen kijken waar het de grond natuurlijk iets meer oplevert dan als natuurbeheer. En die daar vanuit hun belangen ook dan misschien wat meer naar neigen, wat ook denk ik alleszins begrijpelijk is. Maar hoe daarop gereageerd is … Mijnheer Verhoeven? De voorzitter: De heer Verhoeven, ga uw gang. De heer Verhoeven: We hebben best veel gesprekken gevoerd met onze agrariërs. Dit is ook wel op tafel gelegd, in ieder geval als dat ter sprake kwam. Er is niet per se negatief op gereageerd in die zin van dat het natuurlijk wel uiteindelijk iets moet opleveren. Ik bedoel, je levert iets in en het moet dan wel iets opleveren. De voorzitter: Dank u wel de heer Verhoeven. Mevrouw Van der Heijde-Keijzer, eventueel een opmerking en uw volgende twee vragen alstublieft. Mevrouw Van der Heijde-Keijzer: Dank. Ja, duidelijk. Dat er niet negatief op gereageerd is, dat kan je natuurlijk ook interpreteren in er is ook niet positief op gereageerd. Maar die laat ik dan nu maar even in het midden. Bladzijde 12, de vervolgvraag.

U geeft aan dat er een minicamping en horeca passen bij het recreatieve karakter in dat gebied bij het Waalbos in Rijsoord. Zijn hier eigenlijk al aanvragen voor geweest bij het college? En tot slot de laatste vraag. De participanten hebben een aantal vragen gesteld, de opgehaalde informatie onderaan het document en krijgen eigenlijk telkens hetzelfde antwoord terug. Is het college bereid deze gestelde vraag op termijn wel specifiek te beantwoorden richting de participanten? Dank. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van der Heijde-Keijzer. Wethouder. Wethouder Van der Duijn Schouten: Het antwoord op uw eerste vraag is nee. Dus veel mooier dan dat kan ik het ook niet maken. En het antwoord op vraag twee is dat we dat juist in bouwsteen twee opgaan pakken. De voorzitter: Dank u wel wethouder. Zijn er nog vragen vanuit de commissie? Mevrouw Dirks, GroenLinks. Ga uw gang. Mevrouw Dirks: Ja, dank u voorzitter. Er kwam toch nog een vraag te boven. Want eigenlijk werd net verteld van, de eerste stap die we nu hebben uitgevoerd met betrekking tot de buitengebieden is in gesprek te gaan met de grondeigenaar. Waarom is gekozen om dat stap één te maken? Want dat lijkt me juist van, nou, vertel maar wat je met je grond wil en we verzorgen het wel. Tenminste, zo komt het over. Waarom is er gekozen om dat als stap één te benaderen? De voorzitter: Dank u wel mevrouw Dirks. De wethouder.