2024-07-04-verslag-gemeenteraad-ridderkerk.pdf

Dus ik denk dat de heer Ros op dat punt verstandige dingen zegt. Dat wou ik nog wel even benoemen. De voorzitter: Dank u wel. Dan hebben we daarmee de beraadslaging gehad en gaan wij over tot besluitvorming. Wie wil er een stemverklaring? N4iemand? Wie wordt er geacht tegen het geadviseerde besluit te zijn? Dat is niemand. Dat geval unaniem aangenomen. Dan zit ik even met een klein dilemma, dames en heren. Als eerste staat nu straks de kaderbrief voor de begroting van 2025 op de agenda, ter debat. Eerste termijn 4 minuten, 60 minuten behandeltijd voorzien. Het is nu 20 over 9. Dan wordt het daarmee dus zo ongeveer 20 over 10 en misschien betekent dat hoge nood. Zouden we eventjes kort kunnen schorsen zodat er dan even gedaan kan worden wat gedaan moet worden, zodat we daarna kunnen doorgaan? Of is daar geen behoefte aan? Ik stel even de vraag, als niemand zegt van, daar is behoefte aan ... Ja? Oké. Prima. Hobbelen, halftien gaan we verder. Ik schors de vergadering. 7.

Kaderbrief begroting 2025 Ridderkerk De voorzitter: Ik heropen de vergadering. En ik verzoek u ook weer om uw plaatsen in te nemen. Wij vervolgen onze agenda dus met de kaderbrief begroting 2025. Ter debat geagendeerd voor 4 minuten. Totale voorziene behandeld termijn van 60 minuten. En er zijn vijf moties bij dit agendapunt ingediend. Twee van het CDA, eentje van Burger op 1 en twee van de Partij van de Arbeid. En in die volgorde krijgen ze voor mij ook als eerste straks gelegenheid om te spreken. Maar ik kijk ook even om me heen of er anderen zijn die daar aan het lijstje willen worden toegevoegd. De ChristenUnie, GroenLinks, Leefbaar Ridderkerk, Partij 18PLUS, VVD, Echt voor Ridderkerk en de SGP. Mooi. Daar gaan we daarmee beginnen. Als eerste het CDA. Mijnheer Mijnders. De heer Mijnders: Dank u wel voorzitter. Laten we beginnen bij het ravijnjaar, dat steeds dichterbij komt. Ondanks dat de laatste meicirculaire enigszins positief was, komen er financieel grote uitdagingen af op alle gemeenten. We staan er in Ridderkerk goed voor en accountant gaf aan dat we zeker niet in de verkramping moeten schieten, maar ook als Ridderkerk zullen we naar alle waarschijnlijkheid lastige keuzes moeten maken Pagina 16 van 56

om onze financiën op orde te houden. De keuze om hierbij weer voor een gedeelte gebruik te maken van onze algemene reserve, ondersteunen we als fractie, maar uiteindelijk moet het doel zijn de begroting structureel te dekken. De aankomende jaren zullen wij als CDA ons blijven inzetten voor het bouwen van meer woningen Ridderkerk. Hierbij beseffen we ons goed dat het bouwen van extra woningen Ridderkerk steeds vaker gepaard zal gaan met discussie, want we hebben in Ridderkerk nog maar schaarse ruimte om te bouwen. De noodzaak blijft groot om te bouwen voor de vele Ridderkerkers die op zoek zijn naar een passende woning. Daarnaast blijven we ons inzetten voor een sociaal Ridderkerk en in het bijzonder kijken we uit naar de uitwerking van een nieuwe, gezamenlijke locatie van onder andere de voedselbank. Ze verrichten nu goed werk en verdienen zolang het nodig is een blijvende plek in Ridderkerk. Alleen daar lazen we eigenlijk niks terug over de stukken. Dus we vragen richting het college, hoe staat het met een eventuele nieuwe locatie voor de voedselbank in Ridderkerk? Veiligheid blijft een belangrijk speerpunt voor het CDA dat alle aandacht verdient. We zullen de aandacht richten op de 20 onveiligste verkeerslocaties in Ridderkerk en daarnaast blijven we aandacht vragen voor het verbeteren van de veiligheid van de oversteekplaatsen.

De ontwikkelingen rondom VV Rijsoort verdienen onze mening ook extra de aandacht. De mogelijkheden om uit te breiden zijn schaars. Namelijk, er is er maar één. We zijn blij dat er nu met de eigenaar van de landbouwgrond wordt gesproken over aankoop of huur en we vragen het college om hier op korte termijn ook meer duidelijkheid over te geven. Als laatste, voorzitter. Voor het CDA zijn de verenigingen en vrijwilligers essentieel voor onze Ridderkerkse samenleving. De impact die de vrijwilligers elke week hebben is eigenlijk niet in woorden te vatten. Onze verenigingen zorgen voor dat elkaar zelfs in een samenleving die steeds meer lijkt te polariseren, blij dat door elkaar blijven ontmoeten bij de verenigingen. Omdat we als CDA de vereniging een warm hart toedragen, dienen we vanavond twee moties in. Allereerste motie over het verhogen van de initiatiefsubsidies. Een mooie subsidie die initiatiefnemers helpt bij de uitwerking van hun initiatieven. Elk initiatief maakt Ridderkerk weer een stukje mooier en omdat de kosten steeds hoger worden, wordt organiseren van een initiatief ook steeds lastiger. Daarom stellen wij vanavond voor om het maximum van de initiatiefsubsidie te verhogen van 1500 naar 1750 euro. Als tweede … De voorzitter: Een interruptie van de heer Kardol. De heer Kardol: Dank u voorzitter.

Ik hoor de heer Mijnders aan het begin van zijn betoog zeggen van, dat we als Ridderkerk op zoek moeten gaan naar een structurele dekking. Er moet ruimte worden gevonden in de begroting. En dan hoor ik de heer Mijnders een motie aankondigen waarvan als we de inhoud tot ons nemen, we juist zien dat een bepaald bedrag wat beschikbaar is gesteld niet wordt benut. Dus dan zou zeggen van, daar wordt toch dan de eerste ruimte gevonden? De voorzitter: Mijnheer Mijnders. De heer Mijnders: Dank u wel voorzitter. Ja, zo zou je het kunnen zeggen, maar zo zien we het niet. Want er is een bepaald bedrag beschikbaar gesteld voor initiatiefsubsidies met ook een doel. We willen namelijk juist initiatiefnemers helpen bij het organiseren van een initiatief. En we zien dat het bedrag op dit moment niet volledig wordt gebruikt, dus we willen eigenlijk op deze manier ook het bedrag wat beschikbaar is voor initiatiefnemers ook extra beschikbaar stellen. En daarnaast, wat ook vaak in de raad wordt gezegd, aan de voorkant stel je inderdaad een bedrag beschikbaar, maar de uitwerking van zo’n initiatief, van een evenement wordt georganiseerd is, is eigenlijk niet in geld uit te drukken. Dat is de reden waarom we toch deze motie indienen. De voorzitter: Mijnheer Kardol. Pagina 17 van 56

De heer Kardol: Als reactie zou ik toch willen zeggen van dat de opgave die op ons afkomt, ondanks dat we niet in de kramp hoeven te schieten, maar toch een behoorlijke is. Dus wat dat betreft moeten we denk ik als de raad ook wel gewoon kritisch kijken van, waar en op welke manier kan er ruimte worden gevonden? En er hoeft niet koste wat het kost het bedrag wat eventueel beschikbaar is gesteld ook echt te worden uitgegeven. De voorzitter: Mijnheer Mijnders. De heer Mijnders: Dank u wel voorzitter. Nee, de accountant zei het goed, we hoeven niet in de kramp te gaan schieten. En dat doen we ook niet met deze motie. En daarnaast verwachten wij niet dat met deze motie ook het volledige bedrag ook meteen opraakt, om het zo maar te zeggen. En als de SGP vindt dat eigenlijk dit een mooie pot zou kunnen zijn om eventueel op te kunnen bezuinigen, dan had de SGP ook een mooie motie of amendement in kunnen dienen om het potje wat lager te maken. De voorzitter: Helder zo. Dan gaan we nu even naar mijnheer Kooijman. De heer Kooijman: Ik vind het wel bijzonder hoe de SGP vanavond probeert geld op een spaarrekening te krijgen. Volgens mij zijn we hier om maatschappelijke doelen te bereiken. En ik snap heel goed dat het CDA met deze motie komt. Ik had nog een vraag aan het CDA.

Zij geven aan dat ze vrijwilligersorganisatie ontzettend belangrijk vinden en daarom deze initiatiefsubsidies wilden indexeren. Er zijn ook verenigingen die jaarlijkse subsidie ontvangen. Is het CDA ook van mening dat ook die jaarlijkse subsidies ook misschien geïndexeerd zouden moeten worden? Omdat die toch jaarlijks ook dezelfde bijdrage, maatschappelijke bijdrage, voor onze Ridderkerk kunnen betekenen. De voorzitter: Mijnheer Mijnders. De heer Mijnders: Dank u wel voorzitter. Een interessante gedachte van de ChristenUnie. Daar hebben wij op dit moment niet over gedacht. We hebben met deze motie gekomen specifiek om initiatiefsubsidies. Maar misschien een mooi onderwerp om gezamenlijk wat dieper in te duiken. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Ros, GroenLinks. U ziet ervan af. Mevrouw Burger Van Nes … Van Nes-de man, Burger op 1. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u voorzitter. Het gaat hier bij de initiatiefsubsidie om gewoon eigenlijk om kruimeltjes. Praten we over bezuinigingen en komen wij met een voorstel om een kleine miljoen te besparen in een herinrichting van de weg ten behoeve van HOV, die voor de HOV niets toevoegt. Dan krijg ik geen enkele reactie. Dus ik begrijp het niet helemaal. De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man, wie begrijpt u niet. U stelt een opmerking in het algemeen.

Richt u die aan iemand in ons midden? Mevrouw Van Nes-de Man: Degene die daarop wil reageren. De voorzitter: Wil daar iemand op reageren? Mijnheer Kardol. De heer Kardol: Dank voorzitter. Niet per sé op mevrouw Van Nes-de Man, maar wel op de opmerking van de heer Mijnders. Die zei van, waarom is de SGP dan niet met een motie gekomen omdat bedrag naar beneden te brengen? Volgens mij is het toch juist het college die ook wel heb aangegeven van dat als we vooruitkijken, er gewoon in de breedte gekeken moet worden van, waar is er geld … Zit er geld in die begroting? Pagina 18 van 56

De voorzitter: Mijnheer Mijnders. De heer Mijnders: Dank u wel voorzitter. En als tweede dienen we een motie in om de sportprijzen uit te reiken in Ridderkerk. We zien dit mooie initiatief al in meerdere gemeenten en in onze mening zou het een mooie aanvulling zijn om sporten en verenigingen extra op de kaart te zetten. Als fractie zijn we zeker dankbaar richting … En ik heb dan staan, onze burgerraadsleden, maar het is ons raadslid, mevrouw Van der Heijde Keijzer en ons burgerraadslid Pauline van de Klerk. Want die hebben de afgelopen periode ook alle sportverenigingen gemaild met de vraag van, hoe staan jullie tegenover dit idee? En het leuke is dat we heel veel reacties hebben gekregen die allemaal positief zijn. En dat heeft ons gesteund in het voornemen om ook deze motie in te dienen. En daarbij ben ik nog één ding vergeten. Ik wil … Bij beide moties staan er verschillende mede indieners onder en die wil ik daarvoor hartelijk danken. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Mijnders. Dan gaan we naar mevrouw Van Nes-de Man van Burger op 1. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u voorzitter. Wij betreuren het en we hebben dat vorig jaar ook al gezegd en GroenLinks had er ook vragen over gesteld, dat we geen kadernota krijgen, maar een kale kaderbrief. En dus zelf uit het collegeprogramma moeten halen wat de ambities van dit college voor het komende jaar zijn.

We krijgen een mooi vormgegeven ingebonden jaarverslag die dito tussenrapportage en een kale kaderbrief. Wij vinden dat ook de kadernota mooi vormgegeven moet worden, een ingebonden document moet zijn. Een die uitnodigt om te lezen, ook al is de boodschap minder rooskleurig en dit vooral naar onze inwoners toe. Maar helaas ziet dit college het anders. Er straalt toch weinig ambitie uit. Wij hebben wel ambitie. Voor het komende jaar hebben we moties gemaakt, in dit geval de ene is dan al bij de tussenrapportage behandeld, een motie om inwoners per wijk een eigen ruimte of een column in de Blauwkai te geven, door henzelf in te vullen. We vragen een halve pagina de motie. Maar als dat mede instemmers … meer medestemmers zou geven, zou dat best een kwart kunnen worden als proef. Dit is ook een rubriek vanuit de wijken en voor de wijken moeten worden met foto's gemaakt door de wijken, onder eigen regie en eventueel aangevuld met … Ik ben er eentje kwijt. Moet ik even zoeken. De voorzitter: Mijnheer Mijnders van het CDA heeft een interruptie. Ik weet niet of dat dat zoekproces op dit moment bevordert, maar … Mevrouw Van Nes-de Man: Ja, dat mag wel. Ik heb hem weer. De voorzitter: Mijnheer Mijnders. De heer Mijnders: Dank u wel voorzitter. Een vraag over de motie richting mevrouw Van Nes.

Mevrouw Van Nes geeft aan dat het in eigen regie moet en ze noemt hier ook bij punt twee … Punt B terecht de wijk overleggen, alleen niet elke wijk op dit moment heeft een wijkoverleg. En hoe ziet mevrouw Van Nes dat zich voor zich over de wijken, bijvoorbeeld Bolnes onder andere en Slikkerveer op dit moment geen wijkoverleg. Hoe zou dat regie in die wijken eruitzien? Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Ja, dank u. Het gaat er even om, het is een proef. Ik heb de mensen die ik gesproken heb, dat zijn … Betreffen mensen uit de meeste wijken van Ridderkerk. Niet allemaal, niet iedereen heeft gereageerd. Buurtpreventie heeft gereageerd, die zijn er bijzonder enthousiast over. En laten we

Pagina 19 van 56

beginnen met degenen die enthousiast zijn en die mee willen doen. En misschien kan je dan anderen over de streep trekken. De voorzitter: U heeft nog een interruptie. Mijnheer Ros, GroenLinks. De heer Ros: Voorzitter. Ik ben benieuwd hoe mevrouw Van Nes-de Man dat dan ziet. De Blauwkai is namens de gemeente, namens het college meestal, maar gelukkig hebben we als raad ook ons aandeel daarin. En dat wordt geredigeerd vanuit dit huis. En daar worden ook de meningen zoveel mogelijk uitgefilterd. Hoe ziet mevrouw Van Nes-de Man dan dat er bijvoorbeeld een voorzitter of iemand uit de wijk Bolnes met een felle, stevige mening komt met foto's erbij over iets, noem maar wat, de Rijnsingel of over iets anders, die misschien wel ongefundamenteerd is, maar die wel dus op de gemeentepagina staat als waarheid. Ziet mevrouw Van Nes dat spanningsveld? De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u voorzitter. Spanningsveld zie ik niet, want ik zie wel meer dingen die volgens mij bezijden de waarheid zijn in … Ook in de gemeentepagina, maar dat kan je op een gegeven moment betwisten. Maar … De voorzitter: Nou, misschien moeten we dat inderdaad even betwisten. Maar gaat u door. Mevrouw Van Nes-de Man: Waar het om gaat is, we gaan uit van het positieve. Mensen uit de wijk willen gewoon zelf wat in de krant zetten. Die willen daar wat mee. Het is een proef.

Het is even kijken hoe dat … Ik bedoel, het is eerst de zoektocht wat ons betreft naar is die ruimte er dat we die krijgen? En daarna is het kijken hoe je het invult. Het is voor 2025, dus nog tijd genoeg om daar een invulling aan te geven. De voorzitter: Mijnheer Borst, een interruptie. De heer Borst: Voorzitter. Ik hoor mevrouw Van Nes-de Man zeggen dat de buurtpreventie, wijkoverleg en inwoners zelf dan heel goed die stukjes kunnen schrijven en hun organisatie en ideeën kunnen promoten. Maar dan … Dat staat overigens ook in de motie. Dan begrijp ik juist niet waarom wij als gemeente dan in onze Blauwkai dat moeten faciliteren, terwijl het die inwoners en een organisatie natuurlijk gewoon vrij staat om zelf een stuk in te sturen naar De Combinatie. Hoe kijkt mevrouw Van Nes-de Man daartegenaan? De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Ja, dank u voorzitter. Wij zien dat als dat je een vaste column krijgt die een vaste plek krijgt in de krant. En omdat de Blauwkai juist door de gemeente ingekocht wordt, is het ook vanuit de gemeente een stukje wat je gunt aan je inwoners. Zal ik verdergaan met mijn betoog? Elke wijk of platform die mee wil doen, krijgt dan bijvoorbeeld via een rooster de gelegenheid om zoveel mogelijk … Om de zoveel weken die de rubriek heeft te vullen. Dit in de Blauwkai, omdat het een vast item is die veel gelezen wordt.

En hier veel aandacht is voor ondernemers en ook voor activiteiten van het college, gemaakt onder regie van de gemeente. Hoe mooi zou het dan zijn, als hier vanuit de wijken een soort papieren like je wijk zou kunnen ontstaan? Daarbij komt dat de Blauwkai wordt betaald door de gemeente, waardoor het eenvoudiger te realiseren zou zijn. De mensen, vertegenwoordigers uit de meeste wijken en een buurtpreventie, wat ik net al aangaf, die we benaderd hebben zijn enthousiast. Het zou mooi zijn als dit proef kan starten. Er is digitaal al

Pagina 20 van 56

heel veel, zeker in de nieuwe Ridderkerk app, maar niet iedereen is digitaal vaardig. En ook deze groep … Om ook deze groep te bereiken, hebben wij deze motie gemaakt. De voorzitter: Interruptie van mijnheer Ros. En dan daarna rond mevrouw Van Nes-de Man af. U bent zelfs afgerond. Mijnheer Ros. De heer Ros: Dank u wel voorzitter. Nou ben ik echt in verwarring. In de motie spreekt mevrouw Van Nes-de Man dat het om de regie van de wijk moet of voor de inwoners of een mening van iemand kan zijn. En nu spreekt u over regie van de gemeente. Dat is toch echt wezenlijk iets anders. Want de Blauwkai is onder regie van de gemeente. De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u. Dat klopt, met de gemeente zouden we een stukje los kunnen laten. Zeggen van, wij hebben de regie hierover, wij hebben een grote column. Dus dat een grote column met regelmaat voor de ondernemers. Er staat een groot stuk in voor het college, waarom kan daar niet een vast stuk in wat je gewoon aan de ruimte die je aan de wijken schenkt? En waarvan je zegt, probeer het uit en kijk hoe … Of het gaat. Ik snap het probleem niet. De voorzitter: Mijnheer Ros. De heer Ros: Nou wil ik hem toch heel scherp hebben.

Is het onder regie van de gemeente zoals de rest van de Blauwkai en die stukken over de ondernemers bijvoorbeeld? Of is het onder regie van de wijk of een inwoner uit die wijk? De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: De insteek is dat het de regie ligt bij de wijken, dat de gemeente er ieder geval geen tijd en inspanningen aan hoeft te leveren. U stelt een stukje van de Blauwkai beschikbaar en kijk hoe dat ingevuld wordt. De voorzitter: Dan is dat duidelijk, denk ik. Dan gaan we door naar de volgende spreker op het lijstje, Partij van de Arbeid. Mevrouw Ripmeester. Maak de aanstalten. Mevrouw Ripmeester: Dank u wel voorzitter. Het college … In de kadernota staan de financiële kaders voor de begroting 2025. Het college gaat intern aan de slag om met een plan te komen hoe het ravijnjaar kan worden opgevangen en presenteert volgens de kadernota … Kaderbrief, het is geen nota, het is een brief, de eerste contouren bij de begroting 2025. Dus dat zou in oktober, november moet zijn. Bij de kadernota 2026 worden concrete bezuinigingsvoorstellen gedaan voor de begroting 2026. Dat het betekent dat het college nu al bezig is om bezuiniging in kaart te brengen, de SGP deed net een tipje van de sluier open.

De discussie over wat voor Ridderkerk … Wat voor gemeente wij als Ridderkerk willen zijn, wordt versnipperd gevoerd en ondergebracht in de toch al brede en intensieve begrotingsdiscussie. En daar vinden wij wat van. Een voorbeeld. Het gemeentebestuur stelt aan inwoners de vraag via een enquête of zij landbouwgrond willen laten bebouwen, maar geven niet de mogelijkheden … Mogelijke gevolgen mee, als verlies dorpskarakter en toename verstedelijking tot een buitenwijk van Rotterdam. Het is terecht dat de raad er nog over in gesprek gaat, maar dit zou eigenlijk veel integraler moeten gebeuren. Inwoners hebben behoefte aan betaalbare woonruimte

Pagina 21 van 56

voor henzelf en hun kinderen en aan voldoende inkomen. En voor toegang uiteraard tot adequate zorg en hulpmiddelen. De voorzitter: Interruptie. Mijnheer Mijnders. Mevrouw Ripmeester: Hij moge. De heer Mijnders: Dank u wel voorzitter. Dank u wel. Over die vraag in die enquête. Ik heb de Partij van de Arbeid een tijdje geleden gehoord over dat juist in een enquête het college hele sturende vragen had gesteld. Nou lijkt me dit … Ik heb de vraag niet gezien, maar hoe u hem beschrijft een hele open vraag. Maar nu wilt u eigenlijk weer dat hij meer gestuurd wordt, namelijk dat ook gelijk de negatieve kanten worden meegegeven in de vraag. Dus hoe ziet de Partij van de Arbeid … Wat zijn nou goede vragen? Moet het nou juist sturend zijn of juist open vragen? Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Ripmeester. Mevrouw Ripmeester: Dank u wel voorzitter. Het moet geen van beiden zijn. Wanneer je een vraag stelt, moet je daar open en eerlijk de context bij zeggen. Je kunt dingen niet, hele complexe problemen niet platslaan tot een ja-neevraag. En dat is denk ik wat ik de vorige keer heb geprobeerd aan te geven en wat ik nu ook aangeef. We gaan er nog over in gesprek, dus ik neem aan dat we dan verder van gedachten kunnen wisselen. Wij mogen van het college verwachten dat zij ook bij marktinitiatieven vasthouden aan 30 procent sociale woningbouw.

Kan het college garanderen dat de capaciteit van de afdeling voldoende op orde is om woningbouwinitiatieven voortvarend af te handelen? Bij de veiligheids … Bij het integraal veiligheidsbeleid gaan we nog verder praten over de handhaving, want dat blijft een aandachtspunt. Borden die de snelheid begrenzen zijn nodig, maar zonder back-up van handhaving is het onvoldoende. Graag ook aandacht voor het uitlaatlawaai. Mooi woord voor galgje. Wij vragen de toezegging van het college om regionaal aandacht te blijven vragen en zo mogelijk coalitie te smeden die het oude pontje naast de Brienenoordbrug naar de overkant weer nieuw leven inblaast. Leerlingen werken en toeristen zouden er baat bij hebben, zeker gezien de renovatieplannen van de brug en de chaos op de weg. Wij … Nee, de pontje komt nog niet, mijnheer Mijnders. De bezuinigingen zouden wat ons betreft … O nee, sorry. De bezuinigingen zouden zo min mogelijk ten koste moeten gaan van inwoners en ondernemers. Naast bezuinigen kan de gemeente ook opbrengst verhogen. Graag zien wij bij de voorstellen om het ravijnjaar te dichten bijvoorbeeld ook in kaart gebracht wat toeristenbelasting zou kunnen opleveren.

Wij zijn het eens met de ChristenUnie dat geld behouden moet blijven voor de doelgroep waarvoor het is bedoeld, zoals Oekraïne gelden voor de vluchtelingen en de energie toeslag voor de minima, inclusief … De voorzitter: Interruptie. De heer Kardol. De heer Kardol: Dank u voorzitter. Ik hoor mevrouw Ripmeester over toeristenbelasting. Maar hint mevrouw Ripmeester ook op verhoging OZB-belasting? De voorzitter: Mevrouw Ripmeester. Mevrouw Ripmeester: Dank u wel voorzitter. Als de SGP dat in wil brengen, dan kijken wij ook daarnaar. Dank u wel. Wij willen geen bezuinigingen op het sociaal domein. Bezuinigingen raken hen direct. Geld dat … Is goed. Uit de stukken blijkt dat het aantal mensen dat afhankelijk is van het sociale domein toeneemt door vergrijzing en onvoldoende inkomen en dat de zorgzwaarte toeneemt. Het vorige college zette in op een Pagina 22 van 56

integraal beleid sociaal domein, waardoor er vooral … Dat heeft tijden gekost, maar daar doen we nu eigenlijk heel weinig mee. Is dat dan niet zonde van de tijd en het geld? En moeten we daar dan ook niet kritischer naar kijken? En voordat je weet of je kan bezuinigen, zou je eerst de boel op orde moeten hebben. Tijdelijke capaciteiten bij wachtlijsten weg, veel meer inzetten op preventie. De overheid zelf is de grootste aanjager van schulden, door bijvoorbeeld eerst een uitkering te stoppen voordat de casus helder is en dan met terugwerkende kracht deze weer te verstrekken, maar geen compensatie te geven voor de ontstane incasso en administratiekosten. De voorzitter: Mevrouw Ripmeester, rond u af. Mevrouw Ripmeester: Ja. Als we dan op zoek zijn om armoede tegen te gaan, dan liggen er al heel veel dingen voor ons ik heb geen tijd meer voor mijn moties. Dat doe ik in de tweede termijn. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Ripmeester. De ChristenUnie, mijnheer Kooijman. De heer Kooijman: Voorzitter. Ik zit al even in deze gemeenteraad en al jaren kunnen we concluderen dat het financiële huishoudboekje op orde is. Wat dat betreft is het financieel dus in ieder geval geen zinkend schip. Dat is een prettige constatering.

Tegelijkertijd krijgen we ook jaarlijks de winstwaarschuwing dat we erg voorzichtig moeten zijn met extra uitgaven, omdat er weinig ruimte in onze exploitatie zit. Zolang er geen structurele extra inkomsten zijn of lasten wegvallen, is het dus voorzichtig omgaan met nieuwe ideeën. De voorzitter: Interruptie van de heer Mijnders. De heer Mijnders: Dank u wel voorzitter. Als ik de heer Kooijman goed heb gehoord, geeft hij aan dat de financiën geen zinkend schip is. De organisatie dan nog steeds wel? Dank u wel voorzitter. De voorzitter: De heer Kooijman. De heer Kooijman: Die kon ik verwachten natuurlijk. Nee, maar dan moet de heer Mijnders mijn bijdrage van destijds nog eens terugluisteren in welke context ik dat toen … Dat woord toen heb benoemd. En daar sta ik nog steeds achter. Maar we leven nu in 2024. De voorzitter: Gaat u door. De heer Kooijman: Dank u. Waar was ik? Tenzij nieuwe ideeën uiteraard weer duidelijke opbrengst hebben, maatschappelijk of soms indirect ook financieel voordelig uit kunnen pakken. Bijvoorbeeld door extra te investeren in preventie, waardoor uiteindelijk duurdere zorg kan worden voorkomen. De ChristenUnie zou graag zien dat er in Ridderkerk meer wordt geïnvesteerd in mensen, meer aandacht voor het sociaal domein. Dat er energie zit op dit thema om verder door te ontwikkelen, om daar kansen te pakken, nieuwe piketpaaltjes te slaan.

En helaas merken we daar in deze raadsperiode maar beperkt wat van. Ik heb even gekeken welke raadsvoorstellen uit het sociaal domein er in deze raadsperiode hier zijn besproken. In november 23 bespraken we de verordening burgeradviesraad sociaal domein. Februari 23 het leerwerkbedrijf Jong Vermogen. En dan moeten we terug tot juni 22 voor het beleidskader doelgroepenvervoer. Beste mensen, deze drie agendapunten zijn in tweeënhalf jaar tijd de nieuwe piketpaaltjes van dit college geweest op het sociaal domein. De overige raadsvoorstellen die door de portefeuillehouder sociaal domein zijn ingebracht zijn zienswijze brieven, een paar juridische verordeningen en bijvoorbeeld aanvragen voor de vangnetuitkering. Geen nieuw beleid of acties dus. En kijkend naar de bestuurlijke planning voor de rest van Pagina 23 van 56

24. In november staat er nog één onderwerp uit het sociaal domein op de planning. Echter is dat geen voorstel vanuit het college, maar een rekenkamerrapport over armoedebeleid. Waarom werkt het college het IBSD niet verder uit tot een meer haalbaar plan of stemmen de doelen bij? Wat is er nu nodig op het gebied van vroeg signalering, kansengelijkheid, vergrijzing, grote thema's waar we op dit moment vanuit het college maar weinig over horen. De voorzitter: Interruptie van mijnheer Kardol. De heer Kardol: Dank u voorzitter. Ik vind het verhaal van de Kooijman best somber klinken. Als het gaat om het sociaal domein, schetst de heer Kooijman dat er een aantal piketpaaltjes zijn geslagen en daarnaast is het stil gebleven. Maar we moeten gewoon niet vergeten dat, er zijn sowieso in het verleden al veel meer piketpalen geslagen. En er zijn dag aan dag mensen in de organisatie bezig om beleid uit te voeren op het sociaal domein, waarbinnen er binnen het bestaand beleid ook geëvalueerd wordt en soms zaken worden aangepast. Dus ik vind het verhaal echt te kort door de bocht. Wellicht dat de heer komen nog even kan reflecteren daarop. De voorzitter: Mijnheer Kooijman. De heer Kooijman: Nou dat kan ik zeker, maar dat doe ik wel kort. Laatste keer dat IBSD is vastgesteld, dat was nog voor corona. En inmiddels leven we gewoon echt in een andere wereld, in een andere situatie.

Dus ik kan me niet voorstellen dat IBSD wat we destijds hebben vastgesteld, nog identiek is aan de situatie waarin we nu leven. En als SGP dat wel denkt, dan moeten ze nog wel eens een keertje wat beter kijken denk ik dan maar. De voorzitter: Mijnheer Kardol. De heer Kardol: Een vraag aan de heer Kooijman van, dan had u het toch kunnen agenderen als u dat zo belangrijk vond? De voorzitter: Mijnheer Kooijman. De heer Kooijman: Voorzitter, met alle respect. Als de SGP ons daar al niet eerder heeft gehoord de afgelopen jaren. Dan hebben ze echt zitten slapen. Wij agenderen dit steeds. En mijn opmerking gaat nou juist over dat ik daar maar weinig reactie vanuit de raad, maar zeker ook vanuit het college hoor. En dat punt wat ik nu wil maken. De voorzitter: Gaat u verder. De heer Kooijman: We moeten dus helaas constateren dat er weinig vooruitgang zit in de ontwikkelen van en het monitoren en sturen op de gestelde doelen uit ons huidige beleid sinds het sociale domein. Als dat dan zo prima staat, laten we dan monitoren hoever we ermee zijn. Uit de verkregen antwoorden op onze schriftelijke vragen krijgen we hierover de reactie. Over de voortgang verwachten wij in Q4 verder te kunnen informeren.

Maar onze vraag is dan, is er dan ook echt resultaat? Legt het college dan nieuwe keuzes voor, stelt het nieuwe doelen of vraagt het nieuwe kaders aan ons als raad? Of is het dan weer in de trant van, we zijn op dit moment druk bezig met inventariseren en uitzoeken, we verwachten medio volgend jaar de voortgang te kunnen melden? Voorzitter, het wordt echt tijd om een flinke tand bij te zetten op het sociaal domein. Om het weer wakker te schudden, nieuwe doelen te stellen of als de huidige doelen nog niet zijn behaald, extra energie erop om die doelen alsnog te gaan behalen. Voorzitter. Naast onze zorgen rond het sociaal domein is Pagina 24 van 56

er vanavond nog een ander onderwerp dat ik kort wil aansnijden en dat is de energietransitie. Ik zal niet zeggen dat er op dit onderwerp niets gebeurt in dit huis. Maar toch maken we ons als fractie wel zorgen. In het door de raad in 2021 vastgestelde klimaatvisie hebben we de route uitgestippeld om in 2050 alle gebouwen in Ridderkerk aardgasvrij te verwarmen. En in 2030 zou al 20 procent van onze gebouwen aardgasvrij moeten zijn. De voorzitter: Komt u tot afronding? De heer Kooijman: Nou, ik ga mijn best doen. Tijdens de … Ja, ik moet het dan iets inkorten. De vraag aan de wethouder, komt de warmtevisie die we in 2020 hebben vastgesteld, gaan we die nog herzien? Gaan we de klimaatvisie nog herzien het komend jaar? En waar blijft eigenlijk de jaarlijkse voortgangsrapportage klimaatvisie en de staat van het uitvoeringsprogramma? Voorzitter, ik rond af. Voor de begroting 25 verwacht de ChristenUnie op deze twee thema's echt een flinke boost vanuit dit college. Er is werk aan de winkel. En dat is dus echt iets anders dan op de winkel passen. Er moet koers worden bepaald, strategie worden gevormd en actie worden ondernomen. Werk aan de thema's duurzaamheid en sociaal domein. Dan heb je pas echt hart voor een toekomstbestendig Ridderkerk. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar GroenLinks. Mijnheer Ros. De heer Ros: Dank u wel voorzitter.

De jaarstukken en de kadernota zijn mooie momenten om verantwoording af te leggen. Voorzitter, we kijken vooruit maar we staan ook even stil. Waarom? GroenLinks zich heeft ontpopt tot de meest trouwe coalitiepartij. En dat doen we aan de hand van het begrip expectations versus reality. We kennen het allemaal. Online een prachtig hotelletje uitgezocht of bij een reisagent met de mooiste verhalen en in werkelijkheid valt het tegen. Laatste renovatie was in 1980. Schimmel zit in de douche. Expectations versus reality. Soms is de vergelijking met de politiek niet ver weg. Die vakantiebrochure is het verkiezingsprogramma en staat vol met mooie woorden. De reisbureaumedewerker is de politicus tijdens campagnetijd, die de mooiste beloftes doet. Meer huizen bouwen, meer ruimte voor fietsers, kortere wachtlijsten in de zorg en iedereen een geschikte woning. GroenLinks probeert het doel voor ogen te houden, voorzitter. En probeert de lijn van de campagne en het programma, expectations, te handelen met ons stemgedrag en bijdragen in de raad, de reality. Drie voorbeelden, voorzitter. GroenLinks heeft altijd geroepen dat wat gedaan moet worden aan de vele Ridderkerkers op een wachtlijst voor de sociale huurwoning. En wanneer er dan een plan vanuit het college komt om meer sociale huurwoningen te bouwen, dan kijken wij naar onze eerdere belofte en het hogere doel bij deze voorstellingen.

Bij deze voorstellen. GroenLinks is nog steeds pleitbezorger van meer sociale woningbouw. En GroenLinks zal dit niet kunnen laten varen, voorzitter. GroenLinks staat voor economie, ecologie, groen en groen in de wijken. Daarnaast willen we bouwen voor onze inwoners, maar we willen ook dat Ridderkerk een groene gemeente blijft. Dan kan het niet anders dat we op sommige plekken wat hoger bouwen, zodat onze Ridderkerkers in onze groene gemeente kunnen blijven wonen. Wanneer je kiest om de beschikbare ruimte niet meer woningen te realiseren, kies je of voor verdere verstening door groen vol te bouwen, of je zegt tegen inwoners, zoekt u maar een woning elders. Keuzes, voorzitter. Hetzelfde geldt met verkeer en vervoer. Wij staan voor een veilige … Wij staan voor veilige fiets- en wandelpaden. En voor groen. Voor meer openbaar vervoer. Daar stonden we 10 jaar geleden, een week voor de verkiezingen en vorige week nog. Sommige partijen zouden dat een vaste koers noemen. GroenLinks. We hebben … Voorzitter. Sorry. Nog niet van GroenLinks. De voorzitter: Daag me niet uit, gaat u door.

Pagina 25 van 56

De heer Ros: Onafhankelijk altijd, voorzitter. We hebben het hier over de kaderbrief. De opmaat naar de meerjarenbegroting. GroenLinks zal blijven staan voor meer woningen, voor groen in de wijken, voor fietsers en voetgangers, voor ecologie. Wij zullen alle plannen in de komende jaren blijven toetsen aan onze idealen. Op deze avond van verantwoorden en vooruitkijken hoop ik dat wij een inkijkje hebben kunnen geven waarom we bepaalde keuzes maken. GroenLinks staat voor deze keuzes en durft deze te maken, ook al zijn deze niet altijd de meest populaire. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Ros. Dan gaan we naar Leefbaar Ridderkerk, mevrouw Kayadoe. Mevrouw Kayadoe: Dank u wel voorzitter. In ieder geval na het betoog van GroenLinks ben ik erg blij dat ik niet op vakantie ga en ook geen folders heb hoeven te bekijken, kan ik ook niet teleurgesteld worden. Scheelt weer. Niet elke gemeente kan trots zijn op een solide financiële basis, maar wij kunnen dat gelukkig wel zeggen over Ridderkerk. Het geld wat we beheren, is onder andere afkomstig van onze inwoners. Dus het is onze verantwoordelijkheid om er verstandig mee om te gaan. En dat is tot nu toe ook nog wel gebeurd. Er zijn natuurlijk nog financiële onzekerheden, zeker met het nieuwe kabinet wat van de week geïnstalleerd is. Maar gelukkig staan we er robuust voor.

We gaan het kort houden deze bijdrage, omdat het SEC een kaders meegeven wordt wat ons betreft. Met alle plannen die er liggen, moeten we de belastbaarheid van ambtenaren in balans houden. Wat kunnen we samen aan en is de planning op orde? Daar moet oog voor blijven. Laat voor iedereen, dus ook voor ons als raad, duidelijk zijn wat we qua uitvoerbaarheid aankunnen. Mooi als er investeringskredieten worden vastgesteld, maar het moet ook uitgevoerd worden. Nieuwe plannen blijven maken is goed, want stilstaan is achteruitgang. Maar een en ander moet ook uitgevoerd worden. En voor je het weet, zijn investeringskredieten niet meer toereikend. De bouw van De Wingerd is daar een mooi voorbeeld van. In onze bijdrage kaderbrief 2024 hebben we de handhaving benoemd. Dat willen we toch nu ook nog heel even doen. Ze zijn zichtbaarder, maar het zou nog mooier zijn als de negen elektrische fietsen, die staan op de kazerne, ook gebruikt worden voor zichtbaarheid op straat. Er ligt een dot stof op. Zonde van de mooie fietsen. Overigens is dat stof deze week gecheckt. Het centrum is toe aan vernieuwing. Ongetwijfeld hebben onbekende factoren geleid tot het nog niet uitvoeren van diverse vastgestelde deelprojecten. Maar communiceer daar dan ook duidelijk over. Niet alleen intern, maar ook naar onze inwoners en ondernemers. Hou de basis op orde en met name ook dus de communicatie.

Want alleen samen maken we een Leefbaar Ridderkerk die bestaat uit betrokkenheid, begrip en eigenaarschap voor ons dorp. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Kayadoe. Partij 18PLUS, mijnheer Westbroek. De heer Westbroek: Dank u wel voorzitter. De kaderbrief laat voor de komende jaren een flinke opgave zien om de begroting sluitend te krijgen. Die opgave lijken alle gemeenten te hebben. Gelukkig laat de meicirculaire al een positiever beeld zien, maar we zijn er nog niet. Het jaar 2025 lijkt in ieder geval geen probleem meer te zijn. Partij 18PLUS vindt het goed te vernemen dat de gemeenteraad betrokken gaat worden bij uiteindelijke keuzes om te bezuinigen, als die dan nog aan de orde zijn. We weten immers ook niet wat het nieuwe kabinet de komende jaren gaat doen. De oproep vanuit Ridderkerk op de ALV van de VNG om knaken bij taken te krijgen, zoals in de gemeentewet staat, werd door alle gemeenten omarmd. Goed werk van het college en met name wethouder Piena. Voorzitter, de moties. Ondanks de financiële opgave dienen we de motie van het CDA inzake de verhoging initiatiefsubsidies mede in. Het past binnen het bestaande budget en zorgt ervoor dat initiatiefnemers net wat meer uit de voeten kunnen met subsidie. De motie van het CDA voor de organisatie van een sportgala kan ook op onze steun rekenen.

Bij onze buurgemeenten is dat een groot succes en kijken de sportverenigingen daar met veel enthousiasme uit naar dat evenement. Hoe Pagina 26 van 56

mooi zou het zijn als dat ook in Ridderkerk zou plaatsvinden? Overigens hebben ze in Barendrecht de categorie gehandicapte sporter van het jaar. In het kader van inclusiviteit mag die categorie wat ons betreft ook toegevoegd worden. Zomaar een suggestie aan het college als deze motie aangenomen gaat worden. De Blauwkai aanpassen met berichten uit de wijk, die ook nog eens door de wijk aangeleverd moet worden, is wat Partij 18PLUS betreft niet noodzakelijk, niet wenselijk en onwerkbaar. Het is net al een aantal keer genoemd door een paar partijen. Er is meer dan genoeg informatie uit de wijken in redactionele stukken in De Combinatie en in de Blauwkai. Daarnaast ook op sociale media zoals Facebook groepen en via de Gemeente Ridderkerk app. De motie zullen we dan ook niet gaan steunen. De moties van het PvdA kom ik in de tweede termijn op terug na de toelichting daarvan. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Westbroek. VVD, mijnheer Borst. De heer Borst: Ja, dank voorzitter. In het debat over de jaarstukken hebben we met elkaar teruggekeken en nu is het dan tijd om te kijken naar de toekomst. Die kaderbrief 2025 die schetst daar aanvankelijk eigenlijk een heel negatief en somber perspectief voor. En met de komst van de meicirculaire is dat beeld in ieder geval aanzienlijk verbeterd. Tegelijkertijd zijn die tekorten, die zijn er nog steeds.

En daardoor worden we gedwongen om strategische keuzes te maken voor de komende jaren. We zullen verantwoordelijkheid moeten nemen, prioriteiten moeten stellen en toekomstbestendig moeten handelen. De VVD heeft zich altijd hard gemaakt voor een sluitende begroting. En dat klinkt natuurlijk soms een beetje saai en gezapig, voorzitter, dat dat realiseer ik me terdege. Maar die solide financiële basis die we nu hebben is wel cruciaal voor het behouden van die voorzieningen in Ridderkerk. En door dat beleid kunnen we nu de aankomende moeilijke periode goed doorkomen. En daar is ook al eerder aan gerefereerd. De beslissing om het tekort voor 2028 dan structureel te dekken en de resterende tekorten in 2026 en 2027 dan eenmalig te bekostigen vanuit een algemeen reserve, vinden we dan ook een verstandige keuze. Want dit voorkomt het onnodig bezuinigen op essentiële voorzieningen in het heden. Tegelijkertijd blijven we ons ook inzetten voor een sluitende begroting nu en in de toekomst, want het benutten van de reserves is niet een oplossing voor de langere termijn. Met alles wat we nu weten, lijkt het erop dat de bezuinigingen niet heel ingrijpend hoeven te zijn voor Ridderkerk. En dat is goed nieuws en stelt ons in staat om de belastingen voor Ridderkerkers niet te hoeven verhogen. In ieder geval niet nu, want dat is wat de VVD betreft namelijk pas echt een allerlaatste redmiddel.

En niet zoals de P van de A eerder in het debat leek te suggereren, iets wat we nu al overwegen. Voorzitter, dan nog iets over de ambtelijke organisatie. Ik realiseer me dat daar ook al het een en ander over is gezegd, dus ik probeer niet in herhaling te vallen. Dus ik ga meteen maar door naar die rib over de realisatiekracht van de ambtelijke organisatie, want daarin staat dat die kracht van onze organisatie voorlopig gemiddeld een voldoende krijgt. En tegelijkertijd hebben we ook gelezen dat het college naar de raad toe zal komen wanneer er extra formatie nodig is. En daarom willen we op voorhand al aangeven dat wij geen voorstander zijn om zomaar die formatie uit te breiden van de ambtelijke organisatie. Dat vinden we niet enkel de oplossing. De VVD verwacht dan echt bij zo'n voorstel gepaard zal gaan met een behoorlijke onderbouwing. Voorzitter, tot slot. Hoewel we dus wendbaar en weerbaar genoeg zijn, betekent dat nog niet dat we niks hoeven te doen, dat we achterover kunnen leunen. We gaan juist nu ons goed voorbereiden en vooruitdenken, prioriteiten stellen en zuinig en zinnig met ons geld om te gaan, zodat Ridderkerk de uitdagingen van morgen en al die onvoorspelbaarheid van externe factoren gewoon aankan. In mijn tweede termijn kom ik dan ook gezien de tijd, nog even terug op de moties die vanavond voorliggen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Borst.

Echt voor Ridderkerk, mevrouw Van Vliet.

Pagina 27 van 56

Mevrouw Van Vliet: Dank u wel voorzitter. Echt voor Ridderkerk is voorstander van een structureel dekkende begroting. We staan er als gemeente niet slecht voor. Gelukkig maar. Echter dienen we wel verstandige keuzes te maken. Het sociaal domein dient aandachtig te worden gevolgd en er dient stevig op te worden ingezet. Vooral aan de voorkant om hogere kosten in de jeugdzorg bijvoorbeeld te voorkomen. IKC’s zijn hier voorbeelden van. Daar wordt de komende jaren gelukkig nieuwbouw voor gerealiseerd, waardoor hier ook waarschijnlijk betere resultaten kunnen komen. Verder vinden wij het fijn dat het college aandacht heeft voor veiligheid, maar blijf ook aandacht houden voor gezondheid, welzijn van onze inwoners, de woningbouw en de energietransitie. Andere spraken er ook al over. Even kort een reactie op de moties. De motie initiatiefsubsidie indexeren vinden wij sympathiek en zullen we steunen. De motie wijk in de Blauwkai zien wij niet zo zitten. Er zijn al mogelijkheden genoeg om ingezonden brieven te sturen naar De Combinatie of op andere wijze informatie te delen met de wijken de buurten. De motie in Ridderkerk sportprijzen en vinden we sympathiek, maar wij vragen ons af of dit niet te combineren is met een ander groot evenement, bijvoorbeeld uitreiking vrijwilligersprijzen.

En de vraag aan de wethouder of het CDA, beperken de kosten zich voor zo'n groot evenement echt tot maar max 25 duizend euro? Want dat zou in de beantwoording gegeven zijn. Motie veteraan voor de klas vinden we sympathiek. Maar dient ons inziens een beetje gekaderd te worden, het moet ons inziens ook geen promotie worden om in het leger te gaan. De motie sportmarkt. Ja daar moet het … PvdA moet daar nog iets over zeggen, maar toch wil ik al op voorhand iets meegeven. Facet organiseert buurtsport waar zes tot twaalfjarigen al kennis kunnen maken met sport. Dat is er al. Verder hebben wij, Echt voor Ridderkerk, een motie ingediend. 2000 … 2120, de sport- en cultuurpas. Dit jaar ontvangen we van het college eindelijk de uitslag van het onderzoek om die eventueel toe te voegen op de Ridderkerk pas. Kunnen we daar dan ook niet op wachten alvorens nu die sportmarkt te organiseren? Want met deze motie konden mensen ook al drie keer gratis sporten om uit te proberen wat ze leuk vonden. Dus we willen daar ook graag een reactie op dadelijk van de wethouder, hoe zij tegen deze motie aankijken. Dat was het. Dank u wel. De voorzitter: Interruptie van mevrouw Ripmeester. Mevrouw Ripmeester: Dank u wel voorzitter. Het klopt dat Facet … Even in reactie op EVR over de sportmarkt. Het klopt dat Facet dit buurtsport organiseert, maar dit organiseren ze nog niet.

En zij staan er positief tegenover. Als we wachten totdat de sport- en cultuurpas uitgerold is, dan lukt het niet meer om op tijd de sportmarkt te organiseren. Want wat ik begrepen heb, is dat je juist in het voorjaar kinderen zou of nieuwe leden zou willen benaderen, zodat je in september je teamindeling klaar hebt. En als je daarop gaan zitten wachten, dan wordt het dus het volgende jaar. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Ripmeester. Mijnheer Borst wil ook nog even wat zeggen. Gaat uw gang. De heer Borst: Ja, stapelende vraag voorzitter. Want ik word getriggerd door wat mevrouw Ripmeester zegt. Begrijp ik dan goed dat fase een rol krijgt in de uitvoering van deze motie? Want ik zie Facet niet één keer genoemd in de tekst. De voorzitter: Mevrouw Ripmeester. Mevrouw Ripmeester: Dank u wel voorzitter. Dat is aan het college of de ambtenaren hoe ze dat willen oppakken. In ieder geval heb ik navraag gedaan of er geen dubbelingen waren. Dat is het punt dat ik wilde maken. Mag ik dan van de gelegenheid gebruik maken om te reageren op de WOZ-veronderstelling van de heer Borst? Dat heb ik niet gedaan. Dat was een suggestie van de SGP. En ik wacht daarop de suggestie van de SGP af of we daar … Wat we daarvan vinden. Dank u wel.

Pagina 28 van 56

De voorzitter: Bewaart u die eventjes voor de tweede termijn, als u daarover wat wil zeggen. Mijnheer Mijnders. De heer Mijnders: Dank u wel voorzitter. Een vraag richting mevrouw Ripmeester van de Partij van de Arbeid. Die geeft eerst aan dat Facet positief gereageerd heeft en daarna gaf mevrouw Ripmeester aan dat ze gevraagd heeft of er geen dubbelingen zijn. Welke vraag heeft u aan Facet … Of u, mevrouw Ripmeester, gesteld? En hebben zich positief geantwoord in de zin van, er zijn geen dubbelingen? Of is Facet positief geweest over het idee? Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Ripmeester. Mevrouw Ripmeester: Dank u wel voorzitter. Ik heb naar aanleiding van reacties op deze motie, waarin mensen dus inderdaad noemden, er is al buurtsport en er zijn al andere activiteiten van Facet, heb ik Facet benaderd om te vragen of zij dit al deden of dat er dubbelingen waren. Die waren er niet. En ik heb hun het idee voorgelegd en zij waren … Zijn daar enthousiast over. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even naar mevrouw Van Vliet. Was u klaar met uw betoog? Ja, dat was het geval. Dan gaan we naar de laatste spreker vanuit uw raad in de eerste termijn, SGP. Mijnheer Kardol. De heer Kardol: Dank u voorzitter. Maakt het uit in welke gemeente je woont? Ja. Ook Ridderkerk staat net als andere gemeenten voor het zogenaamde ravijnjaar.

Er zijn echter grote verschillen als je kijkt naar hoe gemeentefinanciën voorstaan en hoe zij deze kloof al of niet denken te kunnen overbruggen. Want laten we eerlijk zijn, niemand neemt graag het woord bezuinigingen in de mond. Onze inwoners hebben er echter niks aan als wij ons als gemeentebestuur schuldig maken aan wensdenken. Onze inwoners mogen van ons verwachten dat wij in deze situatie de verstandige dingen doen. De SGP staat daarom voor goed financieel beleid. Dat wij hiervoor kunnen rekenen op de inzet van ons college en de organisatie die erachter zit, is vorige week donderdag door onze accountant nog maar eens weer onderstreept. En dat is in het bijzonder een compliment van onze portefeuillehouder financiën. Waarin valt Ridderkerk positief op? Zomaar een paar dingen. En er zijn verschillende dingen ook al eerder genoemd deze avond. De gemeente staat er financieel nog altijd goed voor. De gemeentelijke lasten liggen op een aanvaardbaar niveau. En volgens de accountant hoeven we, wat het ravijnjaar betreft, niet in een krant te schieten en dat is al eerder genoemd. Hij heeft vertrouwen uitgesproken, ook in de organisatie als het gaat om het met elkaar scherp krijgen hoe de kloof te overbruggen. Ook valt het op dat, ondanks de ontvlechting van de BAR-organisatie, de gemeente in staat is geweest het overgrote deel van haar begroting te realiseren.

Er is dus duidelijk slagkracht binnen de organisatie aanwezig. Zijn er dan geen belangrijke aandachtspunten mee te geven naar de toekomst toe? Zeker. Het lijkt ons als SGP goed als bij de zoektocht naar financiële ruimte de lijst met bezuinigingen zo op te stellen dat er voldoende keuze is om weg te blijven van bezuinigingen die naar aard en omvang niet snel weer ongedaan kunnen worden gemaakt. In navolging van de oproep van accountant denkt de SGP dat de gemeente er goed aan doet om kritisch te kijken naar nieuwe, tussen haakjes, investeringen als het gaat om realisatie, tempo en uitvoerbaarheid. Wat is onze capaciteit? Wanneer lopen we tegen onze grenzen en of aan de grenzen van derden waar we afhankelijk van zijn? Tot slot. Er zijn door de accountant verschillende aanbevelingen gedaan waar nog verder aan moet worden gewerkt. De wethouder heeft daar ook op onze vraag tijdens de commissiebehandeling al op geantwoord, daar fors op in te zetten. En daar zijn we dan ook blij mee. Op de moties kom ik terug in de tweede termijn. Dank u. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Kardol. Daarmee hebben we de beraadslaging in de eerste termijn bijna gehad, want mijnheer Kooijman van de ChristenUnie plaatst een interruptie. Gaat uw gang. Pagina 29 van 56

De heer Kooijman: Vraag aan de SGP, want ik hoor ze een aantal dingen noemen. Maar dat ziet meer uit als een soort boekhoudkundig verhaal, ziet er financieel allemaal goed uit. En een paar aandachtspunten die ze mee willen geven. Maar ik ben benieuwd hoe de SGP kijkt tegen de maatschappelijke doelen die wij hebben. Hoe gaat … Hoe zien ze daar dat dit college voortvarend aan het slachten is op het gebied van sociaal domein en duurzaamheid bijvoorbeeld? De voorzitter: Mijnheer Kardol. De heer Kardol: Ook de … In antwoord op de heer Kooijman. Ook de maatschappelijke doelen zullen in dit kader gewogen moeten worden. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Kooijman. De heer Kooijman: Zou mijnheer Kardol daar misschien iets meer woord aan kunnen geven? Want ik … Ja, gewogen, dat is … Dat klinkt voor mij nog niet heel helder, moet ik zeggen. De voorzitter: Mijnheer Kardol. De heer Kardol: Ik heb daar in principe wel iets over gezegd, dat ook als het om die maatschappelijke doelen gaat dan is het van dat we weg moeten blijven om keuzes te maken die je niet snel weer ongedaan kan maken. En dat geldt ook op het vlak van sociaal domein. De voorzitter: Laatste vraag van mijnheer Kooijman op dit punt. De heer Kooijman: Ja, nog één keer. Ik probeer het niet in de richting … De financiële kant te behouden, maar juist de inhoudelijke kant.

Van welke doelen hebben wij nu als gemeente om te zorgen voor tijdige vroeg signalering, voor minder sociale problematiek en dat soort aspecten. En als het gaat om duurzaamheid, energietransitie, hoe ziet de SGP daar dat het college op dit moment bezig is en welke doelen wil het de SGP dat het college gaat nastreven? De voorzitter: Mijnheer Kardol. De heer Kardol: Dank voorzitter . Volgens mij zijn de doelen verwoord en ligt er uiteraard een opgave. En zal nogmaals en dat geldt voor het sociale domein, maar dat geldt alle terreinen, gewoon gekeken moeten worden, op welke manier kunnen we verder stappen vooruit zetten? Waarbij ook de financiële context gewoon een hele belangrijk is. De voorzitter: Dank u wel. Dan is er nog een vraag van mevrouw Ripmeester. Mevrouw Ripmeester: Dank u wel voorzitter. Ook de Partij van de Arbeid is voor een sluitende begroting, maar we zijn ook graag voor het kunnen volgen van behaalde doelen. Wanneer we kijken naar het integraal beleid sociaal domein, dat zijn allemaal doelen en prestaties die niet SMART zijn opgesteld, waardoor we niet kunnen volgen wat het resultaat is, waar we nu wel potentieel in gaan snijden en gaan kijken wat we gaan doen. U geeft aan, we kijken naar de financiën.

Maar waarop stuurt u dan bij die financiën? Is het gewoon, we hebben geld over dus het kan daar weg? Of kijkt u ook naar het doel wat we eigenlijk zouden willen behalen en is dat behaald? Hebben we gedaan wat we zouden willen doen? Of zegt u ja, we hebben het niet kunnen meten, dus we doen het op voorhand verklaren we alles succesvol? Dank u wel voorzitter. Pagina 30 van 56

De voorzitter: Mijnheer Kardol. De heer Kardol: Dank u voorzitter. De SGP wacht gewoon rustig af wat het waar het college mee gaat komen als het gaat om dat wat op ons afkomt. De voorzitter: Dank u wel. Dan hebben we daarmee volgens mij de beraadslagingen in de eerste termijn vanuit uw raad gehad. Dan gaan we naar het college, in eerste instantie wethouder Van der Duijn Schouten. En ik kan me voorstellen dat er wellicht ook nog een enkele andere portefeuillehouder het woord krijg als het gaat om of inhoud, dan wel motie. Wethouder. Wethouder Van der Duijn Schouten: Ja, dank u wel voorzitter. Dat was ik ook een beetje van uitgegaan, dus … Ik ga ervan uit dat alle dingen wel die benoemd moet worden, nog benoemd zullen worden. Als dat eind van de rit blijkt dat er iets mis, dan moet dat nog maar even aangegeven worden. Dus ik beperk me vanavond voor nu even tot het financiële en daar waar het mijn huidige portefeuilles raakt. Een aantal partijen hebben het belang van het structureel sluitende begroting benoemd. Dat onderschrijven wij ook, dat is belangrijk en dat maakt ook dat we de dingen kunnen blijven doen die we voor onze ondernemers en inwoners moeten doen. Zoals u in de kaderbrief heeft kunnen zien, staat dat met de aanpassing van de financiën vanuit de rijksoverheid wel onder druk. Het beeld in de kadernota geschetst is ietwat beter geworden met meicirculaire.

Daar hebben we u dus ook met een raadsinformatiebrief nog over geïnformeerd, zodat u het meest actuele beeld heeft. Tegelijk schetst dat ook wel de onzekerheid die leeft, waar een volgende circulaire kan het zomaar weer anders zijn. En daarbij gezegd is dit de meest actuele situatie en is dat ook degene waar we het mee moeten doen voor nu. Dat betekent feitelijk dat we voor 25 nog tegen een tekort aankijken van 57 duizend euro. Daar komen we wel uit. Ik bedoel, daar zal geen bezuiniging voor nodig zijn. Alleen al het dividend van bijvoorbeeld Stedin was dit jaar ongeveer 100 duizend euro meer als waar we op gerekend hadden. Dus in die orde van grootte, gaan wij u daar wel een sluitende begroting presenteren en hoeft u niet bang te zijn voor ingrijpende voorstellen. Voor de jaren 26 en verder is dat beeld op dit moment nog anders. U heeft het gezien en werken wij dus toe om in ieder geval het tekort van 3 miljoen wat we nu voor 28 nog zien, daar voor u met een voorstel te komen. Dat gaan we breder opzetten. We zullen meer mogelijkheden in kaart brengen. Uiteindelijk zullen wij als college u een voorstel doen, maar daarin willen we ook de ruimte schetsen voor uw raad om als u andere keuzes wilt maken, dat u niet zelf op zoek hoeft naar dekking maar dat we een aantal suggesties aangeven waar die dekking dan gevonden kan worden. De voorzitter: Mevrouw Ripmeester, een interruptie.

Mevrouw Ripmeester: Dank u wel voorzitter. Fijn dat de wethouder aangeeft dat we er voor volgend jaar wel uitkomen met het tekort wat er nu is. In de kaderbrief staat dat we aansluiten bij het advies van de VNG en dat al bij de begroting 2025 bij de brief al wordt aangegeven in hoofdlijnen waaraan gedacht wordt. Begrijp ik nu dat hij wacht tot volgend jaar bij de kadernota of kunnen we dat stuk wel tegemoet zien bij de begroting? Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Wethouder. Wethouder Van der Duijn Schouten: Nee, dat kunt u niet verwachten bij de begroting. Volgens mij hebben we dat proces ook in de kaderbrief helder uiteengezet. Eerder leek er voor 25 bezuiniging nodig te zijn, dat is nu niet het geval. We willen dat zorgvuldig lopen. Dus u kunt erop rekenen dat bij de kaderbrief, die volgend jaar rond deze tijd behandeld voor 26, wij in beeld hebben gebracht waar … Welke bezuinigingen er nodig zijn en waar die mogelijkheden liggen. Pagina 31 van 56

De voorzitter: Mevrouw Ripmeester. Mevrouw Ripmeester: Dank u wel voorzitter. Ja. Ik wil niet in debat met de wethouder, maar ik wil toch wel wat verduidelijking. Want als hij zegt, we gaan zorgvuldig lopen, dat is natuurlijk … Dat willen wij ook. Maar bij het zorgvuldig lopen hoort ook dat de raad tijd en ruimte krijgt om over dingen na te krijgen en betrokken wordt bij het proces. En dat staat … Dat wordt bij de kadernota gedaan. Ik weet niet hoe het met u is, maar de hele raad is op dit moment moe. En ik zou het toch heel vervelend vinden, maar wanneer we hele zware bezuinigingen gaan doen of dit soort voorstellen gaan krijgen bij de kadernota volgend jaar, waarbij weer iedereen pal voor de vakantie zit. Dank u wel. Dus nogmaals mijn oproep om eerder als raad betrokken te zijn bij de voorstellen en misschien inderdaad toch bij de aanstaande begroting al komen met een … De op hoofdlijnen zoals het in die kaderbrief staat. De voorzitter: Wethouder. Wethouder Van der Duijn Schouten: Voorzitter, het proces, zoals we hem geschetst hebben, gaan we lopen. Als u bij de kadernota heel moe bent, heeft u dan ook nog wel geluk, want uiteindelijk gaat dat landen. Ik bedoel, in een kaderbrief maar stellen wij u geen … Uiteindelijk land dat in de begroting van 26 in een meerjarenperspectief.

Dus hopelijk bent u dan bij de behandeling van die kadernota, als u daar nog moe bent bij de jaarrekening of bij de begroting voldoende uitgerust om er wat van te vinden. Dat is het moment dat besluiten genomen worden en dat er een voorstel ligt. We gaan dat voor in kaart brengen, we gaan dat meegeven. U kunt daar vervolgens uw eigen afweging in maken. En die afwijkingen gaan in ultimo landen in de begroting van 26 die wij volgend jaar in 25 met u zullen bespreken in het najaar. De voorzitter: Mevrouw Ripmeester, nog even kort. En ik wil er ook wel even op wijzen dat de tijd doorgaat en dat het ook een kwestie is van misschien even daar met elkaar het over hebben. Mevrouw Ripmeester. Mevrouw Ripmeester: Dank u wel voorzitter. Dan concludeer ik dat het college de raad er op het laatste moment pas bij betrekt. Dat we dan weer pal voor de zomer een besluit moeten nemen. En nee, het gaat niet om ik ben moe, het gaat over de zorgvuldigheid van het proces. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Wethouder. Wethouder Van der Duijn Schouten: Voorzitter, we hebben een heel zorgvuldig proces uiteengezet. Volgend jaar met de kadernota komen wij met voorstellen die uiteindelijk moeten gaan landen in de begroting die in november van datzelfde jaar wordt vastgesteld. We willen de mogelijkheden in kaart brengen. Dat doen we ruimer dan dat er nodig is, zodat u daar uw keuzes in kunt maken.

U heeft na de kader nota als raad een hele zomer en daar nog twee maanden daarna de tijd om dat te wikken en te wegen. En uiteindelijk moet dat in de begroting van 26 landen en is er alle ruimte om dan, als u dat wil, andere keuzes in te maken. Volgens mij lopen we daarin juist een heel zorgvuldig proces, waarbij we ook willen zorgen dat de voorstellen die er liggen deugdelijk zijn. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Ros, u heeft nog een interruptie. De heer Ros: Dank u wel voorzitter. In andere woorden dan mevrouw Ripmeester, maar ik snap haar punt wel. En ik denk dat zij bedoelt, of wat ik ieder geval zou willen steunen, is dat er een heel zorgvuldig proces komt en dat je dus een extra avond of weet ik veel wat hebt, waardoor je nog veel scherper op je netvlies hebt als

Pagina 32 van 56

raadsleden waar … Welke keuze we nou kunnen maken. En volgens mij is dat wat heel fijn zou zijn als we dat zouden kunnen organiseren. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder. En daarna gaat u even door. Wethouder Van der Duijn Schouten: Voorzitter. Kijk als nou volgend jaar bij de kaderbrief blijkt dat daar behoefte aan is en dat dat nodig is, dan gaan we dat voor u organiseren. Maar laten wij nou eerst in kaart brengen hoe we die 3 miljoen … Ik schat zomaar in dat een groot deel daarvan zonder enig maatschappelijk effect ingevuld kan worden. Eén van de acties die nu uitloopt, is dat we kijken waar zit nu nog ruimte in onze huidige begroting op onder uitputting die we structureel zien? Dat raakt beleidstechnisch niets. Dus laten wij dat nu in kaart brengen. We denken dat het allemaal goed te overzien is voor Ridderkerk. Dat er echt geen hele ingrijpende dingen inzitten. En als u aan de voorkant suggesties heeft zoals mevrouw Ripmeester deed om de toeristenbelasting te verhogen, dat zijn dan suggesties die wij graag van u horen en dan ook mee zullen nemen. Hoewel deze … Nou, we nemen hem mee. Maar daar is ieder al een keer over gesproken. En als je de toeristenbelasting nu natuurlijk alsnog invoert, leidt dat aan de andere kant weer tot een derving van inkomsten. Maar goed, dat soort suggesties horen we graag. En die zullen uiteraard landen. De voorzitter: Prima.