2023-11-02-verslag-gemeenteraad-ridderkerk.pdf

Weet u hoeveel woningen we in Ridderkerk nodig hebben? Weet u hoeveel er in de planning überhaupt maximum mogelijk zijn op het PC Hoofdgebied? De voorzitter: Misschien is het wel goed om even geen debat binnen de bijdrage van iemand anders te doen. Dat is misschien ook niet heel erg kies. Misschien moet u daarstraks nog eens even het gesprek over voeren onderling, langs de lijn van weet u wat ik weet? Maar de heer Kooijman die mag nu verder. De heer Kooijman: Ik kijk nu al uit naar het debat rond de nieuwe plannen rond de huisartsschool en PC Hoofdpark. Ik hoop dat het enthousiasme van Burger op 1 dan straks ook nog steeds aanwezig is in alle facetten.

Pagina 76 van 112

De voorzitter: Mijnheer Kooijman de twaalf minuten zijn al even geleden gepasseerd, dus als u tot afronding zou kunnen komen heel fijn. De heer Kooijman: Ik ga afronden. De belangrijkste punten die ik nog even wil noemen. Openbaar vervoer, mooie oproep van de wethouder. Ik hoop dat ze dit in Den Haag ook kunnen horen. U heeft Mirjam Bikker in ieder geval aan uw zijde zoals u weet. Een oproep aan onze inwoners is vooral ook kijk op 22 september of net iets daarvoor als u gaat stemmen ook goed in de verkiezingsprogramma van de landelijke partijen. Wat is hun visie op openbaar vervoer? Want dat gaat echt, daar moet het besloten worden en daar moet geld worden vrijgemaakt. Sociaal domein. Klachten over het Wmo-doelgroepvervoer. De wethouder gaf het al even aan, één procent van de ritten dat levert klachten op. Maar dat is één procent wat bekend is. Klachten worden ook vaak, de klachten dat horen wij terug, klachten die worden ingediend daar kwam ook geen antwoord op terug. Dus de vraag is, wordt dat dan wel goed geregistreerd? Wat we zelf ook merken, als je problemen hebt en je gaat naar de gemeentelijke website dan word je doorgestuurd. Nee dat moet je melden bij TRIP. Bij TRIP wordt er gezegd dan moet je dat melden bij PIM. Mensen raken de weg kwijt, want ze zijn door HaarsGroep niet opgehaald.

Wie moet er nu reageren? Dan denken wij, die marktwerking in de zorg, misschien is dat nog niet echt een heel groot succes op dit punt. Ten aanzien van de wachtlijsten wegwerken. Fijn dat er extra inzet op wordt gepleegd dat er mensen worden ingehuurd. Maar het baart ook wel weer zorgen, want het is misschien wel de derde of de vierde keer dat we horen dat het op deze manier nodig is om die wachtlijsten weg te werken. Dus misschien moeten we ook op zoek naar een veel meer structurele manier om die wachtlijsten ook niet te laten oplopen. Ik sluit af voorzitter met ook mijn dankbaarheid uiten naar de organisatie en naar de griffie. Veel is daarover al gezegd en ik sluit me daar al graag bij aan. Ons allen wens ik godszegen toe in het werk dat we voor Ridderkerk mogen doen met elkaar. Ik dank u. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Kooijman. Iemand nog een laatste vraag aan de heer Kooijman? Nee? Dan gaan we over tot de bijdrage van Leefbaar Ridderkerk mevrouw Kayadoe. Mevrouw Kayadoe: Dank u wel voorzitter. Ik heb al eerder gehoord dat het niet handig is om als eerste te zijn. Of ergens tussendoor dat je constant een bijdrage aan het aanpassen bent. Ik kan u vertellen het is mijn eerste ervaring om als laatste te zijn, dat wil ik nooit meer. Dus ik weet niet hoe ik dat moet gaan regelen, maar dat zie ik dan nog wel weer. Misschien een uitdaging mijnerzijds.

Wij zijn vanmorgen begonnen met … De voorzitter: Interruptie van mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Misschien toch kijken naar een hele andere invulling van de Begrotingsdag dan. Mevrouw Kayadoe: Mag ik verder voorzitter? De voorzitter: Van mij wel. Mevrouw Kayadoe: Ik ben er een hele grote voorstander van, nu zeker. Wij zijn onze highlights vanmorgen begonnen met toch vond ik wel een bijzondere zin en ik herhaal hem nog even. We bevinden ons op dit moment in een bijzondere tijd waarin meningen sterk uiteen lopen en de spanning soms hoog oploopt. Nu hebben wij vanmiddag aardig met elkaar over het één en ander gediscussieerd, op- en aanmerkingen geplaatst, kritisch geweest. Maar ik miste echt, en ik heb het net nog even met mijn medefractielid even kort over gehad, ik miste iets vanmiddag. Dat zijn eigenlijk, ik hoorde wethouder Piena vanmorgen het één en ander vertellen over het bedreigen van ambtenaren inzake toeslagen. Dan denk ik jongens, wij hebben een kaderstellende controlerende functie. Een kader is toch ook dat we dit niet gaan laten gebeuren? Dus wellicht Pagina 77 van 112

moeten we met elkaar al dan niet in presidium toch eens een keer moment gaan vinden om te kijken hoe we dit aan gaan pakken. Want soms moet je zeggen, tot hier en niet verder. Dat wou ik heel even kwijt, dat zat me enorm dwars. Het is natuurlijk nooit dat alleen wij het doen, of alleen zij het doen. Het is zoals de jongelui het in Amsterdam ook al zeiden, het is belangrijk om in gesprek te blijven en overeenkomsten te gaan zoeken. Om te kijken hoe we dit gaan oplossen met elkaar. Want we zijn ongetwijfeld allemaal op enig moment debet aan. Ik zie de hand van mevrouw Ripmeester u wil daarop reageren. Ik neem gelijk even de taak van voorzitter waar. De voorzitter: Dank u wel. U heeft ook ervaring, ik hoor dat heel goed. Mevrouw Ripmeester. Mevrouw Ripmeester: Dank u wel. Ik. Natuurlijk moet iedereen goed bejegend worden. Daar moeten we met zijn allen voorstaan, fatsoenlijk gedrag naar elkaar. Van inwoner naar ambtenaar, van ambtenaar naar inwoner. Daarom vind ik het een heel goed idee om in het presidium daarover verder te praten, maar vooral ook met de belichting van die twee kanten. Ook met begrip voor inwoners die vanwege hun afhankelijke situatie en vanuit hun sores die zij op hun bord hebben liggen niet altijd het geduld kunnen opbrengen om iets te doen.

Natuurlijk zijn er grenzen aan, maar ook bij de toeslagenaffaire zijn er ook wel heel veel verschillende meningen over wat er werkelijk is gebeurd en zo zwart wit als de wethouder het net deed voorkomen. Dus ik hoop op een genuanceerd gesprek over dit onderwerp. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Kayadoe. Mevrouw Kayadoe: Dank u wel voorzitter. Volgens mij heb ik het ook als zodanig benoemd, er zitten altijd meerdere kanten aan een verhaal. Dat heb ik ook al eerder, met name richting de KNIL militairen hier al eens benoemd, ook het bejegenen van elkaar. Er zitten meerdere kant aan een verhaal, maar we kunnen ook wel eens een keer met elkaar zeggen, tot hier en niet verder. We moeten eraan gaan werken om het beter te gaan maken, met elkaar. Niet dat de één het alleen hoeft te doen en een ander gewoon een excuus krijgt om het wel te doen. Ik wil niemand de zwartepiet toesturen, maar moeten met elkaar oplossen. Dat wilde ik even kwijt, dat zat me dwars. Dus ik hoop dat iemand er wat mee gaat doen. Daarnaast had ik ook benoemd dat ik graag met de portefeuillehouder in gesprek zou gaan met betrekking tot het RIEC Den Haag. Die bieden handvatten naar onder andere gemeentes, andere netwerkpartners om daar eventueel gebruik van te maken. Zojuist, of vanmiddag, is er een artikel verschenen in het Algemeen Dagblad en ik ga niet zeggen dat alles wat in de krant staat waar is.

Dat is zeker niet altijd het geval. Maar wij hadden de signalen al gekregen van de werkvloer en ook vanuit andere hoeken. Dat zorgen bij scholen over het ronselen van leerlingen, ze laten zich uit de les sturen om een pakje op te halen. Het komt meer voor dat wij ons realiseren of vaak ook dat wij weten. Dus de portefeuillehouder, ik wil heel graag op korte termijn met u het gesprek aan om te zorgen dat we echt zorg gaan dragen voor de jeugd die wellicht af zou kunnen glijden. Want dat wil je niet, afgezien van het kostenplaatje. Verder ga ik over onze bijdrage niet heel veel zeggen en ook niet over de bijdrages van de anderen. Ik ga nu nog even eventjes wél wat zeggen over wat moties, ook Leefbaar heeft natuurlijk naar alle moties gekeken. Onderzoek naar gezondheidseffecten Chemours van Partij 18PLUS, dat vonden we een lastige. Want wat is nu een nulmeting? Want in principe zit toch bij iedereen al in het lijf, om het maar eventjes zo te zeggen. Onderzoek van het RIVM heeft ook aangegeven dat er al drie keer zoveel PFAS was via voedsel dan via drinkwater naar binnenkomt. Ik vind hem lastig. We gaan er zo meteen nog eens eventjes over praten. De parkeervakken deelwielers, die juichen wij van harte toe. Het enige jammere is dat eigenlijk op het moment dat die deelwielers überhaupt in de gemeente weer komen, had dit eigenlijk wat ons betreft al afgesproken moeten zijn.

Daar had eigenlijk niet eens een motie voor hoeven komen. Realisatie kunstwerk zijn we ook niet enthousiast over. Wel dat gedachtegoed erachter, maar niet hoe het gefinancierd zou moeten Pagina 78 van 112

worden. Bovendien hebben we hier ook nog wat kunst van Ridderkerkse kunstenaars die staan te versloffen in de hal hier in Ridderkerk. Dus dat is ook nog even een dingetje. Wellicht kan dat ook eens even een keer meegenomen worden weer. De voorzitter: De heer Kooijman. De heer Kooijman: Begrijp ik dat Leefbaar nu voorstelt dat ik mijn motie nog moet uitbreiden met een aantal kunstwerken? Moeten ze wel even toelichten wat er dan nog aan toe moet voegen aan mijn motie. De voorzitter: Mevrouw Kayadoe. Mevrouw Kayadoe: U kunt best wel toevoegen aan de motie, maar Leefbaar Ridderkerk staat er niet enthousiast tegenover dus ik weet niet of het gaat helpen. Maar een voorstel kunt u natuurlijk altijd doen. De voorzitter: De heer Kooijman. De heer Kooijman: Ik sprak het niet letterlijk aan want dan begrijpt mevrouw Kayadoe het misschien niet helemaal. Wat ik bedoelde is, ze legt een link tussen versloffende kunstwerken hier ergens in het gemeentehuis en het voorstel wat nu voorligt. Ik snapte die link niet helemaal dus misschien dat ze die nog even kan duiden dan. De voorzitter: Mevrouw Kayadoe. Mevrouw Kayadoe: Dank u wel. Wij moeten ook erg zuinig zijn op onze eigen Ridderkerkse kunstenaars en ook op hun kunst. Dat was eigenlijk alleen maar eventjes een haakje wat ik daar even voor gebruikte om dat nog eventjes aan het voetlicht te brengen.

De voorzitter: Laatste opmerking van de heer Kooijman op dit onderwerp ( buiten de microfoon). De heer Kooijman: Ja nou wordt ie groen, ja. De voorzitter: De heer Rijsdijk was zich van niets bewust, geeft verder niks. Mijnheer Kooijman. De heer Kooijman: Dan zal ik nog één keer onderstrepen dat het in deze motie gaat over een Ridderkerkse kunstenaar. Het is een inwoner van Ridderkerk op dit moment. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Kayadoe. Mevrouw Kayadoe: Helder dank u wel. De allerlaatste opmerking die we nog eventjes wilden maken over het PFAS-vrij inkopen. We hebben nog eens even gekeken waar dat allemaal in zit. Dat is in pannenbakpapier, regenkleding, maar ook in cosmetica. Dus ik denk dat we allemaal ook daar eens even naar moeten kijken. Het zit ook in bingoballen hebben wij begrepen, dus ik denk dat wij daar niet in meegaan. Voorzitter dat was het wat Leefbaar betreft. De voorzitter: Dank u wel. Heeft daar iemand nog iets aan toe te voegen? Dat is het geval, de heer Kardol. De heer Kardol: Dank u voorzitter. Ik zat nog even te kauwen op de oproep van mevrouw Kayadoe over, naar aanleiding natuurlijk van het benoemde gedrag en bejegening waar de heer Piena mee kwam. Daar zouden wij Pagina 79 van 112

als raad iets aan moeten doen. Maar zou niet veel eerder de oproep moeten zijn inderdaad, steunen wij wat de wethouder heeft verwoord dat er gewoon nu een grens wordt getrokken? Die steun heeft u wat de SGP betreft. De vraag is dan aan mevrouw Kayadoe deelt u die steun ook? Is dat niet voor nu het belangrijkste? De voorzitter: Voordat mevrouw Kayadoe reageert, mevrouw Van Vliet. Mevrouw Van Vliet: Dank u wel voorzitter. Ik wil natuurlijk even reageren op mevrouw Kayadoe en haar opmerking over PFAS. Natuurlijk zit het in heel veel producten, dat ben ik helemaal met u eens. Maar ik vind dat de gemeente Ridderkerk een voorbeeldfunctie heeft. Er zijn ook alternatieve producten waar geen PFAS in zit. Dat was ook in ons voorstel om daarnaar te kijken, daar waar dat mogelijk is. De voorzitter: Mevrouw Kayadoe. Mevrouw Kayadoe: Dank u wel. Even richting mevrouw Van Vliet van Echt voor Ridderkerk, helder. Maar goed ook verbeter de wereld begint bij jezelf is ook hier aan de orde. Terechte oproep van de heer Kardol van de SGP. Zeker, dit is een grens tot hier en niet verder. Maar laten we even wel, zijn het is niet iets wat nu alleen maar hier aan de balie gebeurt. Heel de maatschappij is aan het verharden. We kunnen heel veel niet meer van elkaar hebben. Dus we moeten hier wel wat mee. Je zou kunnen zeggen dit is een landelijk probleem, dat moet landelijk opgeroepen opgelost worden.

Maar soms moet je even een klein steentje in de rivier verleggen. De voorzitter: Dank u wel. Dan komen we hiermee tot het einde van de tweede termijn van uw raad. Er zitten mensen al misschien wat ongemakkelijk op hun stoel, sowieso. Maar misschien ook omdat een toiletbezoek gewend is. Ik schors de vergadering tot tien voor vijf. 4e. 2e termijn college De voorzitter: Ik heropen de vergadering. Dat voor het deel onder de titel tweede termijn colleges. College enkelvoud. Daar was in de oorspronkelijke agenda 95 minuten voor ingedeeld. Dat blijft het in principe ook. Tegelijkertijd als we de oorspronkelijke planning zouden aanhouden, dan zou die 95 minuten teruggebracht moeten worden tot zo’n zeventig minuten. Ik vind het echt belangrijk dat college natuurlijk ook en daar heeft u zelf als raad ook belang bij, gewoon elkaar reflectie kan geven op datgene wat gevraagd is of opgemerkt is. Het is ook een beetje aan u om zich al of niet in meerdere of mindere mate enigszins te matigen op de interrupties. Uiteindelijk gaat het wel van uw tijd af tussen het einde van dit blok en het weer heropenen van de vergadering vanavond op een later tijdstip. Ik ga het woord geven in eerste gelegenheid aan wethouder Van der Duijn Schouten. De heer Van der Duijn Schouten: Dank u wel voorzitter.

Voorzitter ik wil deze tweede termijn gebruiken om op een aantal zaken die in de algemene beschouwingen naar voren zijn gekomen en die mijn portefeuille raken. Enigszins te reflecteren of een aantal vragen die nog specifiek op mijn portefeuille gesteld zijn te beantwoorden. De vraag was even voor mezelf of ik dat aanvlieg per fractie of per portefeuille. Ik heb pas een test gedaan en het blijkt dat ik nogal hecht aan structuur. Dus ik heb ervoor gekozen om het per fractie te doen. Nu is het wel zo dat de algemene beschouwingen van de ene fractie wat meer aanleiding geven tot opmerkingen dan de ander. Meer is in deze niet altijd per definitie beter. Dus als u beperkt aan bod komt, ziet u dat vooral niet als een diskwalificatie. Om de volgorde fracties maar aan te houden zoals we die vandaag inmiddels gewend zijn, begin ik even met Burger op 1. Dan met name ook even de oproep om, en dat doe ik even vanuit de portefeuille Financiën, om te stoppen op Nieuw Reijerwaard en daar nu een Tiny Forest te Pagina 80 van 112

bouwen. Even los van betrouwbare overheid en bestaande afspraken, daar komt één van mijn collega’s denk ik nog wel op terug. Op de site van Nieuw Reijerwaard staat de begroting voor 2024 en daar is uit op te maken dat de huidige boekwaarde van de gronden ongeveer 52 miljoen is. Moment dat we besluiten dat dit geen bouwgrond meer is maar bos wordt, dan is die grond eigenlijk per definitie waardeloos geworden. Betekent dat er ergens een gat van 52 miljoen gedicht moet worden. We doen dit met drie gemeentes, maar ik denk dat de andere twee gemeenten niet staan te springen om dat gat te vullen. Dat betekent eigenlijk dat de financiële positie van de gemeente Ridderkerk, waar ik vandaag best wel wat lovende woorden over heb gehoord, in één keer om zeep geholpen wordt. Dan even wat betreft het wonen. Burger op 1 heeft wat dingen in de algemene beschouwingen gezet over wonen en ook vandaag wat dingen benoemd. Daarin wordt gezegd gemeente pak de regie. Dat is nu net wat we doen, regie pakken. Regie pakken betekent ook dat je aan de voorkant zorgvuldig bent, de afwegingen maakt. Er is vanmiddag gezegd op oude gemeentewerf bij Trelleborg terrein had allang iets kunnen staan. Tot en met juni van dit jaar en eigenlijk nu nog, grenst de gemeentewerf aan een bedrijventerrein met een milieucategorie 4.1. Derhalve een hindercirkel van 150 meter.

Dus er kan in de huidige omstandigheid helemaal niets op de gemeentewerf gebouwd worden. Helemaal niets. Dus de suggestie dat hier allang wat had kunnen staan, is gewoon pertinent onjuist. Voor de Beverbol-locatie zijn we zorgvuldig geweest omdat met uw raad was afgesproken dat we eerst een mobiliteitsonderzoek zouden doen. Dat wordt nu afgerond, daarna gaan we verder. Om daarvoor daar iets te doen, dat is niet zorgvuldig en dat doet ook geen recht aan alle afwegingen die in bouwprojecten gemaakt moeten worden. In die zin als Burger op 1 regie pakken ziet als in een commissievergadering ‘aus blau hinein’ roepen dat er aan de Koninginneweg best een flat van tien meter kan komen, tien verdiepingen kan komen. Dan moet de conclusie misschien zijn dat we een hele andere definitie hebben bij het begrip regie pakken. De voorzitter: Interruptie van mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Zal u niet verbazen. Wat ik bedoel met regie pakken is dat wij zien er kloppen projectontwikkelaars aan, er worden intentieverklaringen getekend. Daar krijgen wij een RIB van of zo en dan is er al zoveel gebeurd. Vervolgens op het moment dat de intentieverklaringen getekend zijn staan er al plaatjes van woningen te koop op de website. Vervolgens ga je dan kijken in hoeverre kan je duwen, trekken, sturen, weet ik het wat? Omdat je toch wat wil zogenaamd in een vroeg stadium.

Maar dan kan het al niet meer, want dan zijn de woningen al zo goed als verkocht. Dat vind ik regie nemen. Als wij roepen tienhoog hier achter de Koninginneweg. Wat ik daar eigenlijk mee bedoel te zeggen en dat heb ik volgens mij ook gezegd en dat staat ook mijn algemene beschouwingen dacht ik. Laten we die woonvisie nog eens met elkaar doorakkeren. Dat is vast geen statisch document en de wereld verandert zo hard. Ook die enorme roep om woningen nu, die wordt steeds erger. Dat hebben we begin van de woningbouwstrategie volgens mij ook niet helemaal zo kunnen voorzien. De voorzitter: Wilt u uw interruptie even puntig maken alstublieft? Mevrouw Van Nes-de Man: Dat had ik eigenlijk al gedaan. Dus kijk of onze woonvisie nog eens met elkaar doorgeakkerd kan worden en geef niet zonder meer al die projectontwikkelaars die gelijk misbruik maken daarvan de ruimte. Want de inwoners kunnen dan geen kant meer op. De voorzitter: Wethouder. De heer Van der Duijn Schouten: Dank u wel voorzitter. Wij geven niet projectontwikkelaars zomaar alle ruimte. Daar wordt aan de voorkant heel zorgvuldig mee omgegaan. Wat ik probeer te zeggen is dat mevrouw Van Nes, of Burger op 1 regelmatig de oproep tot de regie doet. Ik tegelijkertijd constateer dat dezelfde partij Pagina 81 van 112

voor andere locaties zonder enige vooronderzoek, kennis, omstandigheden, mogelijkheden de lucht in slingert die helemaal niet blijken te kunnen. Dus mijn verbazing zit erin dat wij worden opgeroepen tot regie en dat tegelijkertijd aan het eigen lanceren van ideeën totaal geen regie blijkt te zitten. Ten slotte voorzitter … De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Kan even heel kort hoor. Regie is iets anders als out of the box denken. De voorzitter: Wethouder. De heer Van der Duijn Schouten: Ja dat snap ik ook. Ten slotte, het is ook nog even gegaan over participatie. Partij Burger op 1 heeft in haar bijdrage genoemd de participatie rond ‘t Ronde Sant. Daar in één adem mee af te sluiten dat het bijsturen dan beperkt blijft tot de kleuren van het wc papier. Voorzitter dat is ronduit schofferend naar de inspanningen die Wooncompas en Aafje op dit project hebben gedaan. Er zijn bouwlagen verwijderd, er is geschoven met de inrichting, gebouwen schuiven meters op, parkeerterreinen worden verlegd. Om dat af te doen er kan nog gekozen worden voor kleur van het wc papier. Nogmaals, ik heb het al gezegd, dat doet absoluut geen recht aan alle inspanningen en alle participatieavonden en alles wat daar gebeurt. Dan voorzitter, bij de VVD kan ik wat korter zijn. De financiële situatie vindt u belangrijk, dat vinden wij ook.

U gaf aan dat ik in eerste termijn gezegd zou hebben dat ook de stijging van de woonlasten wel eens meer dan inflatie zou kunnen zijn. Ik heb het even nagekeken, dat is in ieder geval niet wat ik gedoeld heb te zeggen. Wat ik heb gezegd, is dat we nu al jaren zien dat we ver onder het inflatieniveau blijven. Dat we niet kunnen gaan leren dat dat naar de toekomst toe zo blijft. Maar het maximum van het inflatieniveau is en blijft natuurlijk het ultieme streven van dit college. Daarboven zullen we ten koste van alles proberen te vermijden. GroenLinks vroeg mij in tweede termijn nog of ik het remmen van Wooncompas wat nader kan duiden. Dat kan ik graag. We zien bij Wooncompas een enorme drive en passie voor onze woningmarkt en met name voor mensen die daar moeilijker in hebben. Dat uit zich met name dat als we sloop-nieuwbouwprojecten hebben en ik ga nu even geen locaties noemen. Wooncompas wel eens van mening is dat er best dertig of veertig woningen bij kunnen en dan moeten we parkeren maar wat minder nauw nemen en een beetje groen opofferen en dan past dat prima. In die zin moeten wij als college wel eens afremmen, want ook parkeren belangrijk, ook groen is belangrijk en dan kan niet alles wat zij willen. Dus dat bedoelde ik met het afremmen. Ook daarin proberen wij een volledige balans … u krijgt binnenkort wellicht iets over de Rembrandtweg.

Daar de komen nu, ik doe het even uit mijn hoofd, straks aan het eind van de rit acht woningen bij. Dan begin hadden we best nog eens plannen dat het best wel wat meer kon zijn, maar ook daarin moeten we het hele spectrum in ogenschouw nemen. Dan blijkt dat we soms daarin iets terughoudender moeten zijn om het ook leefbaar te houden aan het eind. Bij de bijdrage van het CDA was voor mij onduidelijk. Daarin geven ze aan dat ze duizend extra woningen willen. Mij is nu niet helemaal duidelijk of dat er duizend moeten zijn in plaats van die 2800 die in onze Woondeal staan of daar nog een keer bovenop. Als het in plaats is van, dan is het wellicht wat terughoudend. Als het daarbovenop komt, dan zou ik van de CDA-fractie misschien ook willen weten of ze een idee hebben waar dat dan moet. Want op een woningvoorraad van 20.000 is duizend nog een keer extra best wel uitdagend. De voorzitter: De heer Overheid. De heer Overheid: Dank u voorzitter. Als reactie op de vraag van de wethouder, het is bedoeld in plaats van. 2800 vindt erg ambitieus. Gelet op alle randvoorwaarden en duizend vindt het CDA tot nu toe realistisch. De voorzitter: Wethouder Van der Duijn Schouten. Pagina 82 van 112

De heer Van der Duijn Schouten: Goed dan is dat duidelijk. Ik snap dat die 2800 en dan krabben wij ook wel eens achter ons oren hoe gaan we dat doen? Maar ik denk dat met de hele druk op de markt we in deze best wel ambitieus mogen zijn. Met in het achterhoofd dat het wellicht ook wel heel lastig wordt om dat dan ook te realiseren. De voorzitter: Interruptie van de heer Rijsdijk en aanvullend door de heer Kardol. De heer Rijsdijk: Dank u wel voorzitter. De wethouder geeft aan dat de druk groot is. In dat kader heb ik een vraag. Er waren ook plannen om boven de winkels in het winkelcentrum woningen te bouwen. Ook wel om de eerste verdiepingen daarvoor te benutten. Kan de wethouder aangeven hoe het daarmee staat? Dank u wel. De voorzitter: De heer Kardol. De heer Kardol: Dank u voorzitter. Er komen natuurlijk nu verschillende getallen voorbij. 2800, duizend. 2800 dat is dan misschien niet helemaal haalbaar. Maar waar moeten we dan aan denken wat dan meer realistisch is? De voorzitter: Wethouder Van der Duijn Schouten. De heer Van der Duijn Schouten: De 2800 hebben wij als college opgegeven in de Regiodeal. Dat dat is wel bruto, dat was netto 1900. Dat zijn de plannen die op dat moment in beeld waren, maar een aantal wat harder wat zachter. Dus we hebben dat er niet ingezet met het idee dat gaat het nooit worden.

Maar we zien ook wel dat bepaalde ontwikkelingen met zich meebrengen dat je ook wel eens moet herbekijken. Zo komt er wel eens wat bij en er gaat wel eens wat af. Maar dat is nog steeds waar we naartoe werken. Ik maakte de opmerking omdat u ook niet heel teleurgesteld moet zijn als het er aan het eind van de rit misschien geen 28, maar 2700 zijn. Plannen voor optoppen in het centrum die zijn er nog steeds. Ook daar geldt weer dat sommige plannen door ontwikkelaars als niet haalbaar worden gezien en dan komen te vervallen. Maar er wordt ook nog wel gekeken om op andere plekken weer dat wel te doen. Dus dat speelt, maar dat is op dit moment nog niet heel concreet. Heeft ook te maken met hoe we onze centrumring straks in gaan richten. Want dat heeft weer consequenties voor geluid en dat heeft de consequenties voor wonen. Dus zo grijpt alles in elkaar en houden we graag daar goed de regie op. Het CDA vroeg mij nog hoe het stond met de afspraken met Wooncompas over isolatie. Dan is mij niet helemaal duidelijk waar u op doelt. In de prestatieafspraken met Wooncompas spreken we af dat er vanaf 2028 in de portefeuille van Wooncompas geen woningen meer zijn met een energielabel hoger dan energielabel D. Daar is wel weer een uitzondering op te maken dat we van Wooncompas natuurlijk niet gaan vragen om heel veel te investering in woningen die in 2029 of in 2030 gesloopt worden.

Want die vernietiging van kapitaal lijkt ons niet rendabel. De fractie van Echt voor Ridderkerk legt er heel terecht de vinger bij dat in 2022 slechts dertien procent van de woningen zijn toegewezen aan inwoners die binding hadden met Ridderkerk. We zijn met EvR eens dat dat percentage wat ons betreft omhoog moet. Tegelijkertijd wil ik er ook wel op wijzen dat er in 2022 39 procent van de woningen zijn toegewezen door directe bemiddeling. Dat is een groot gedeelte van mensen die in woningen van Wooncompas wonen, die op termijn gesloopt gaan worden en die dus op dat moment andere woning moeten krijgen. Ook dat zijn natuurlijk allemaal inwoners met een lokale binding want die wonen hier al. Woonboten in Ridderkerk, dat wordt lastig. Het waterschap en Rijkswaterstaat staan het niet toe op de rivieren. Heel veel andere plekken denk ik dat er op dit moment ook niet zijn. De ChristenUnie heeft nog een plek opgemerkt over het Havenkanaal, ik laat het maar even rusten voor nu. Wat me bij de bijdrage van Echt voor Ridderkerk ook wel opviel is dat, daarin aangegeven wordt u had het keurig opgedeeld in leeftijdscategorieën. Eigenlijk geeft u bij iedere leeftijdscategorie, behalve die van nul tot zeventien aan dat er iets met woningen moet Pagina 83 van 112

gebeuren. Ik denk dat dat in essentie ook wel de basis van het probleem kenschetst. Voor alle groepen is er nood en is er een tekort. De SGP heeft nog specifiek gevraagd naar of het realistisch is om de stijging van de woonlasten beperkt te houden. Ik denk dat ik daar al voldoende over heb gezegd. In de bijdrage van de PvdAfractie wordt gesteld dat het beleid van de afgelopen jaren om de sociale woningvoorraad in te krimpen zich nog steeds doet voelen. Feit is dat het aantal huurwoningen in bezit bij wooncorporaties tussen 2012 en 2022 met 425 is toegenomen. Daarnaast wat ik ook al eerder heb aangegeven zien we dat in alle herontwikkelingen van Wooncompas er meer sociale woningen terugkomen dat er verdwijnen. Wat ik eerder ook heb gezegd, ja er is één project waar er een aantal vanaf gaan. Maar het beeld wat al aantal jaren wordt geschetst al zal de sociale woningvoorraad hier in een rap tempo worden teruggebracht, is gewoon pertinent onjuist. Het aantal neemt toe. De voorzitter: Interruptie van de heer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: Dank u wel voorzitter. Een korte reactie, vanaf 2010 is het beleid daar natuurlijk wel degelijk op gericht geweest. Er zijn ook gewoon beleidsdocumenten van die iedereen kan nazoeken. Op een gegeven moment is het been inderdaad wel bijgetrokken en nu wordt er gekeken hoe er woningen aan de voorraad kunnen worden toegevoegd.

Tegelijkertijd staat ook in de Woonvisie dat er nog steeds sociale huurwoningen om wat voor reden dan ook uit de voorraad lopen. Dat gaat ook bijna om vierhonderd woningen. Dus het is wel de vraag per saldo op hoeveel meer sociale huurwoningen je uit zou komen. Maar daarover ga ik graag nog eens in gesprek met de wethouder. Dank u wel. De voorzitter: Wethouder. De heer Van der Duijn Schouten: Voorzitter, ik weet dat de PvdA ook ons bod in de regio die zeer nauwkeurig heeft bekeken. Dan ziet u dat er in die periode achthonderd sociale woningen worden gesloopt en er 1050 terugkomen bij Wooncompas. Dat is gewoon een plus van 250. Onttrekken aan de sociale voorraad kan feitelijk op drie manieren. Dat is door verkoop, door een verschuiving van DAEB naar niet-DAEB en door sloopnieuwbouw. Verkoop gebeurt bij Wooncompas mondjesmaat, die aantallen zijn op één hand te tellen, of misschien twee handen. Ja twee handen te tellen per jaar. De verschuivingen van DAEB naar niet-DAEB zijn minimaal. Bij sloop-nieuwbouw realiseert Wooncompas bij ieder project meer sociale of gelijkblijvende aantallen als dat ze slopen. Op projecten met een forse uitbreiding … De voorzitter: De heer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: Dank u wel voorzitter. Dat is natuurlijk wel een ontwikkeling die je bij de laatste projecten ziet. Ik denk dat die kanteling ergens halverwege de vorige raadsperiode gekomen is.

Maar daarna en daar zijn echt wel heel veel voorbeelden van te noemen, zijn er echt wel heel veel projecten geweest waar stelselmatig minder woningen zijn teruggebouwd dan dat er gesloopt worden. Ik kan me ook nog wel vragen herinneren toen de wethouder nog raadslid was, dat met name zijn fractie ook kritisch volgde in hoeverre de sociale woningvoorraad werd ingekrompen. Daar ieder jaar eigenlijk wel vragen over stelde. We zijn blij met de kanteling. We zijn blij dat er nu woningen bijkomen, maar er is echt nog wel een slag te maken. Dank u wel. De heer Van der Duijn Schouten: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, heel eenvoudig, de cijfers van het CBS StatLine laten zien dat tussen 2012 en 2022 er 425 woningen zijn bijgekomen. We hebben een Meer Evenwicht Scenario, dan willen we terug. Daar geeft aan dat de gemeente Ridderkerk terug zou moeten naar dertig procent van de voorraad en we zitten nu op 44. Dat zijn cijfers waar in het verleden afspraken over zijn

Pagina 84 van 112

gemaakt, alleen die worden bij lange na niet gerealiseerd. Dus het idee dat er stelselmatig meer woningen worden gesloopt als dat er worden teruggebouwd, blijkt gewoon uit de cijfers dat het niet het geval is. De voorzitter: De heer Rijsdijk laatste vraag op dit onderwerp. De heer Rijsdijk: Dank u wel voorzitter. Het is niet zozeer een vraag, meer een opmerking. De wethouder legt de grens bij 2012. Ik wil ook nog wel op een beleidsdocument uit 2010 wijzen, want dit is een ontwikkeling die best wel langere tijd aan de gang is. Waarin wel degelijk staat dat er wordt ingezet om de sociale woningvoorraad, die op dat moment uit 8400 woningen bestond, in te krimpen met 1700 woningen. Ik weet dat er wel eens die cijfers dat daar wel eens een antwoord op gekomen dat dat niet zo is. Maar die grens wordt nooit bij 2010 gelegd, die is altijd wat later. Maar in dat document staat het en het is jarenlang wel het beleid geweest en dat is gewoon een lokale keuze geweest. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Wethouder. De heer Van der Duijn Schouten: Voorzitter de cijfers van CBS beginnen toevallig bij 2012, daarom ben ik er ook begonnen want dat is wat de grafiek laat zien. Voorzitter, vervolgens vroeg de PvdA-fractie nog hoe het staat met het bomenbeschermingsplan voor de ontwikkeling aan de Blaak en of daar nu een keer doorgepakt kan worden.

Die antwoorden liggen niet één op één in lijn met elkaar. Want ik heb van de week een mail voorbij zien komen van de bewoners aan één van de ambtenaren waar ze aangeven dat ze ook blij zijn dat er nu een bomenbeschermingsplan ligt. Dus dat bomenbeschermingsplan is er. Daar zijn bewoners blij mee, daar is Wooncompas blij mee, daar zijn wij blij mee. Tegelijkertijd geven bewoners ook aan dat ze hun bezwaar tegen de opheffing van de stillegging, dat wordt complex, van de sloop niet intrekken omdat er nog andere redenen zijn waarom zij vinden dat die stillegging moet blijven wat het is. Dus de bomen zijn we uit, maar heel veel vaart in het proces aan de bezwaar- en procedurekant is er nog niet. Ook de ChristenUnie maakt een oproep over betaalbare woningen, kleinschaligheid, al dan niet in het kader van de tijdelijkheid. Richting de ChristenUnie-fractie, daar zetten we op in. We zien ook dat bij Wooncompas, u bent recent geïnformeerd over het project ‘t Ronde Sand. Dat worden sociale woningen, allemaal woningen van vijftig tot zestig vierkante meter. Ik denk dat we dat met zijn allen wel als kleinschalig kunnen beschouwen. Geschikt voor iemand die start op de woningmarkt of voor mensen waar de kinderen inmiddels het huis uit zijn. Maar een gezin van vier, vijf personen zou ik er niet graag huisvesten. U noemt het ook in het kader van de tijdelijkheid.

Ik wil er wel op wijzen dat tijdelijkheid vaak eerder kostenverhogend dan kostenverlagend werkt, omdat het ook gewoon met terugverdientijden van de investering te maken heeft. Maar we kijken daar wel degelijk naar. Een suggestie die u ook doet is het verlagen van de parkeernorm. Dat lijkt aan de voorkant misschien wel makkelijk, maar aan de achterkant leveren dat hoopjes problemen op. We gaan nu aan de gang met een nota parkeernormen. Daarin worden ook best wel zaken opgenomen in het kader van deelmobiliteit kan die norm dan iets omlaag. Maar dat is dan ook wel deelmobiliteit die je echt moet borgen voor de toekomst. Want zeggen het staat er, we zetten een deelauto neer en na een week is hij weg. Ook daarin zien we de dingen ontwikkelen, mensen komen ergens te wonen met kleine kinderen. Na verloop van tijd hebben die opeens een rijbewijs en willen ze ook een auto. We zien het nu in tal van wijken in Ridderkerk. U hoort het vandaag ook voorbijkomen in Bolnes, in Oost, in Drievliet. Overal is het parkeren een probleem. Ik denk dat we moeten voorkomen dat we nu zeggen die norm kan best omlaag dan hebben we vijf woningen extra. Maar dat vervolgens een hele hoop aantal inwoners weer bij de gemeente aanklopt gaat u wat aan het parkeren doen want het is hier een drama. De voorzitter: Interruptie de heer Kooijman.

Pagina 85 van 112

De heer Kooijman: Ik ben het helemaal eens met de wethouder dat het geen makkelijke opgave is. Het getalletje omlaag halen als norm is natuurlijk heel makkelijk te doen, maar daar zit een hele wereld achter. Dat het heel ingewikkeld is dat beseffen we ons terdege. We noemen het wel, omdat we denken dat we echt onconventionele maatregelen moeten gaan nemen om het woningbouwvraagstuk in combinatie met leefbaarheid, in combinatie met bereikbaarheid et cetera, om dat te gaan oplossen. Dit zou één van de mogelijke oplossingen kunnen zijn, deeloplossingen. Maar daar hoort inderdaad wel een maatregelenpakket bij als het gaat om openbaar vervoer, fietsnetwerk, deelmobiliteit, et cetera. Dat beseffen we ons terdege, maar we denken wel dat daar één van de mogelijke oplossingen ligt. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Van der Duijn Schouten de tijd gaat door. Bent u al zo ongeveer aan het eind van uw opmerkingen gekomen anders gaat het echt uit de klauwen lopen. De heer Van der Duijn Schouten: Ik heb aan het begin gezegd dat ik het per fractie zou doen en dan is denk ik duidelijk dat ik bij de een-na-laatste fractie ben aangeland. De ChristenUnie doet ook een oproep meer vluchtelingen op te vangen. We doen daar al veel en we proberen veel te doen. Op sommige punten is het al heel lastig om te doen wat je moet doen.

Ik heb daar ook al iets over gezegd over het huisvesten van statushouders. Ook daarin geldt dat een stukje creativiteit nodig is. Dus we zijn ook wel op dit moment aan het kijken hoe we daar inderdaad met kantoorpanden, weet ik niet wat, iets kunnen doen. Tegelijkertijd bieden die kantoorpanden ook weer kansen voor al die andere mensen die op zoek zijn naar een woning. Dus ook daarin moeten we een juiste balans … maar dat we er iets mee moeten is duidelijk. Bij de fractie van Leefbaar Ridderkerk had ik alleen iets opgeschreven over het hoge gras bij de Beverbol. Maar ook die Beverbol-locatie, ik heb het al eerder gezegd, die mobiliteitsonderzoek is er nu. Dus we hebben beeld wat de consequenties zijn en willen we daar nu wel aan de slag. Kan u in dat geval ook wel melden dat zich ik denk inmiddels al vier partijen bij mij hebben gemeld, met hele mooie plannen voor de locatie op de Beverbol. Dus er is animo genoeg om daar wat te gaan doen en ik denk dat we als gemeente daar ook inmiddels wel mee aan de gang kunnen en willen en zullen. De voorzitter: Mevrouw Kayadoe. Mevrouw Kayadoe: Dank u wel voorzitter. Wij als Leefbaar hadden we het uitstekend op het netvlies staan dat eerst dat mobiliteitsonderzoek afgerond moest zijn. Uit betrouwbare bron heb ik begrepen dat het gras twee kontjes hoog staat. Dus wellicht kan er op termijn wat mee gebeuren. De voorzitter: Dank u wel.

Wethouder Van der Duijn Schouten is meestal niet om een woord verlegen, maar … De heer Van der Duijn Schouten: Ik zit even over het gras. Maar wat ik al eerder aan heb gezegd dat zit toch echt bij een andere portefeuillehouder. Als er straks geen gras meer is, dan wordt het weer mij. Zolang het gras is, moet u daar elders over zijn. De voorzitter: Kijk, enige soufflering altijd handig. Dank u wel. Daarmee bedank ik de wethouder en gaan we over naar wethouder Van Os. De heer Van Os: Dank u wel voorzitter. Mevrouw Van Nes-de Man in uw tweede termijn deelde een heel klein plaagstootje uit richting mij dat ik een aantal keer ik had gebruikt in mijn highlights in plaats van wij. Gelukkig kreeg ik bijval van mevrouw Kayadoe doen. Die bijval laat ik overigens inlijsten, nog dank daarvoor, mooi. Maar voorzitter, ik denk dat mevrouw Van Nes-de Man het dan niet zo erg vindt als ik een klein plaagstootje teruggeef. Want even los van de interruptie dat ze het had over een persoonlijke opvatting over tweeduizend Pagina 86 van 112

woningen Slikkerveer, waar je dan ook niet van wij kan spreken. Hebben we af en toe wel eens het idee als we mevrouw Van Nes-de Man horen over wij spreken, dat we dan moeten afvragen of dat dan als raadslid is of als onderdeel van het wijkoverleg resort. Klein plaagstootje terug moet kunnen toch? De voorzitter: En dat noopt tot een reactie. Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u. Ik hoop altijd in de raad als raadslid te spreken en als ik dat (niet verstaanbaar) dan is dat vanaf de publieke tribune. Ik hoop dat gescheiden te kunnen houden, maar dank u. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Van Os. De heer Van Os: Dank u wel. Voorzitter in mijn eerste termijn ben ik op hoofdlijnen ingegaan op wat te speelt binnen mijn portefeuilles. In de tweede termijn ga ik in op de algemene beschouwingen van alle fracties waarin vragen staan met betrekking tot mijn portefeuilles waar ik dan niet op ben ingegaan. Maar graag wil ik ook wel kwijt dat ik alle algemene beschouwingen die op schrift zijn gesteld, met heel veel plezier heb gelezen, waarvoor dank. Burger op 1 hoopt dat de nieuwe Ridderkerkse organisatie een positieve uitwerking heeft op het bedienen van onze inwoners. Daar gaan wij ook vanuit met zijn allen. We zijn zoals gezegd in mijn eerste termijn hard aan het bouwen aan die nieuwe organisatie.

In januari 2024 gaan we van start met wat mij betreft allemaal kanjers die het beste gaan brengen voor Ridderkerk, haar inwoners en ons ook als gemeentebestuur. Burger op 1 die onderschrijft ook het collegeprogramma door aan te geven dat zon op dak prioriteit heeft. In combinatie met een mos-sedumdak zou dat inderdaad een hele mooie zijn. Daar zijn ook subsidies voor, dus dat is ook heel mooi voor degenen die dat willen. Helaas zijn niet alle daken geschikt voor deze combinatie, in verband met het gewicht van beide. Maar kiezen voor één van beiden is dan suboptimaal, maar veel beter dan niets doen. Voorzitter … De voorzitter: Interruptie van mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u voorzitter. Wij zijn er warm voorstander van, maar wat wij niet willen is zonnepanelen op de grond. U ging daarnet al eventjes kort op in vanochtend, misschien kunt u daar nog wat verder op ingaan. Want de uitkomst van onderzoek komt eraan, daarvan wordt gezegd daar ligt nog een go, no-go-moment. Dat heeft ook met de betrokkenheid en de participatie van de gemeente te maken even uit mijn hoofd gezegd. Ik denk het zou toch goed zijn als wij vanuit Ridderkerk goed vooropstelt dat iedereen uit de raad dat deelt natuurlijk, het signaal af kunnen geven wij willen in Ridderkerk vanwege die schaarste aan grond willen wij helemaal geen zonnepanelen op de grond.

De voorzitter: Dat is uw vraag volgens mij. Helder. Wethouder Van Os. De heer Van Os: Dank u wel voorzitter. Volgens mij is het signaal al afgegeven door de raad. In ieder geval dat het in het coalitieakkoord staat en daarmee vertaald is in het collegeprogramma. Dus vandaar dat het college het ook ontraadt. Mevrouw Van Nes-de Man heeft het over het OER-traject, die overigens voor een paar maanden op pauze is gezet rondom de A15-A38. Daarvan hebben wij ook al als Ridderkerk aangegeven dat wat Rijkswaterstaat wil op de gronden die zij in bezit hebben in Ridderkerk waar nu een agrarische bestemming op zit, dat wij daar niet voornemens zijn om daaraan mee te werken. Punt. Als er dan inderdaad zoals de heer Ros heeft aangegeven in zijn termijn, een aantal plekken zijn langs de snelwegen waarbij het in het groen inpasbaar is, zonder dat daar bomen voor wijken. Waarom zouden we daar niet aan meewerken in de opgave voor de energietransitie? Maar die agrarische gronden en die natuurgronden, die worden daar niet

Pagina 87 van 112

voor benut. Daar is gelukkig ook vanuit de Rijksoverheid nadere regelgeving voor opgesteld. Dus dat is gewoon de strekking die wij hebben als gemeentebestuur van Ridderkerk en daarom ontraden wij de motie. De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Heel kort proberen. In het coalitieakkoord staat, het ontwikkelen van zonneparken heeft niet onze eerste prioriteit. Daar zit volgens mij een hele berg ruimte in, die baart ons zorgen. Vandaar onze moties zegt dan gewoon we willen het niet. Eigenlijk zegt u dat, want u kan geen zonnepanelen aan bomen als blaadjes hangen, dat werkt niet. De voorzitter: Wethouder Van Os. De heer Van Os: Voorzitter, volgens mij werkt het in de gemeenteraad zo dat niet het college overtuigd moet worden, maar de gemeenteraad. Dus we wachten de stemming daarover vanavond maar even af. Het college ontraadt de moties. Volgende punt met betrekking tot de energietransitie. Die windmolens op Nieuw Reijerwaard die gaan er komen. Ze zijn namelijk vergund door de provincie. Indien wij niet als Ridderkerk zijnde een aanbesteding uitschrijven, dan gaat de provincie haar verantwoordelijkheid pakken. Dat doen ze al bij andere gemeenten en dat zal ook bij Ridderkerk gebeuren.

Na het bestuderen van de verschillende verkiezingsprogramma's voor 22 november aanstaande, hoeft Burger op 1 ook niet op de nieuwe coalitie te rekenen voor het voorkomen van wind op land. Als college zijn we van mening dat als ze er dan toch moeten komen, we als gemeente de regie moeten nemen om de voorwaarden te kunnen bepalen voor maatschappelijk rendement. Voorzitter, Burger op 1 schrijft in haar algemeen beschouwing het volgende. Hoe verloopt de energietransitie in Ridderkerk? Nieuwe woningen zonder gasaansluitingen zijn een feit, maar hoe gaat het met de bestaande woningen? Dan met name koopwoningen en oudere woningen. Blijven we vasthouden aan alleen de rijkssubsidie voor verduurzaming als stimulans, of gaat de gemeente hier ook zelf actief mee aan de slag? Hoever zijn wij met het verduurzamen van ons maatschappelijk vastgoed? We hebben er weer een mooi pand bij, waarbij we wat verduurzamen betreft veel moet gebeuren. Gaan we dit ook doen en doen we dit ook met de andere panden zoals onze bestaande scholen et cetera et cetera? Hoe kijken we aan tegen een pilot met verwarming van woningen op waterstof? Een hoop vragen in de algemene beschouwing van Burger op 1 waar ik hopelijk in mijn eerste termijn al voldoende antwoord op heb gegeven.

Met betrekking tot die laatste vraag voor waterstof en die pilot hebben we daar vorig jaar een hele discussie met elkaar over gehad hier in de Begrotingsraad. Maar, mevrouw Van Nes-de Man, ik zou zeggen houd de moed vast. Want zijne Koninklijke Hoogheid heeft gisteren volgens mij de eerste waterstofleiding van Nederland geopend bij de Maasvlakte. Dus wie weet over een jaar of tien vijftien dat hij ook richting Ridderkerk komt. Even kijken, de verpauperde huishoudschool. Daar is ook door andere fracties over of nagevraagd of we daar ook een reactie op willen geven. Zijne Majesteit, dank u wel griffier. Zo zou ik het pand zelf niet willen bestempelen als de verpauperde voormalige huishoudschool, helemaal niet. Binnenkort bespreken de medewerkers en ik een ... wij bespreken een voorstel om de transformatie naar wonen door de MAR vorm te laten geven. Daarbij ook wel even de kanttekening richting de VVD dat er geen verwachting zal zijn dat daar honderd woningen gerealiseerd gaan worden in dat pand. We hebben met elkaar afgesproken dat het pand met de cultuurhistorische waarde behouden blijft, maar dat het getransformeerd gaat worden naar wonen. Als we er honderd woningen willen, dan moeten we de sloopkogel door het pand halen om daar wat anders te bouwen. Maar we gaan daar zeker woningen realiseren, want dat is de opdracht die we hebben gekregen.

De voorzitter: Interruptie mevrouw Van Nes-de Man. Pagina 88 van 112

Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u voorzitter. Dat klinkt me redelijk als muziek in de oren. Maar moet dit project nu wachten totdat ook de kerk en het RTV-pand afgebroken zijn? Nee, u knikt nee, misschien kunt u ook nee zeggen. De voorzitter: Wethouder Van Os. De heer Van Os: Nee voorzitter, want wat ik aangeef is dat binnenkort we daar al een voorstel over bespreken. Die visie op de Koninginneweg en de andere panden dat volgt later. Dat moet prima integraal passen. Nieuw Reijerwaard toch nog even daarover. Het onbegrip van Burger op 1 dat dit college meewerkt aan de realisatie van het bedrijventerrein. Blijkbaar ziet Burger op 1 met deze opmerking het verleden echt uit het oog. Er lag een provinciaal inpassingsplan. Daarnaast zijn er ook gewoon contracten getekend met partijen om tot bouw over te gaan op de nog niet bebouwde kavels. Ik ga er toch vanuit dat Burger op 1 ook wil dat de gemeente Ridderkerk een betrouwbare overheid blijft. Voorzitter, de algemene beschouwing van de Partij van de Arbeid bevat de vraag of tijdens het zeer succesvolle ondernemersevenement Sint Joris en de Zaak ook aandacht geschonken kan worden aan maatschappelijke betrokkenheid. Daar wordt de Partij van de Arbeid op haar wenken bediend, want dat doen we. Bij de laatste editie was de Wereldwinkel als maatschappelijke partner verbonden bij het evenement.

Daarnaast hebben we ook de tweemaandelijkse ondernemerslunches waar we sinds kort ook zijn begonnen om maatschappelijke partners de mogelijkheid te geven om daar een pitch te geven. De laatste keer was de Stichting Present Ridderkerk daar aanwezig die een warm pleidooi hebben gehouden bij de ondernemers voor maatschappelijke betrokkenheid. De Partij van de Arbeid heeft het overigens twee keer over de politieke wens tot ontvlechting van de BAR-organisatie in de algemene beschouwingen. Het is mij niet heel duidelijk of dat de politieke wens van de Partij van de Arbeid was dat stond er namelijk niet bij. De voorzitter: Interruptie de heer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: Voorzitter, dan wil ik de wethouder wel op weg helpen maar ik denk dat hij het ook wel weet eerlijk gezegd. Dat was niet onze politiek wens dank u wel. De voorzitter: Wethouder Van Os. De heer Van Os: Dank u wel voorzitter. Van wie die dan wel was, dat is me nog steeds niet duidelijk geworden. Maar misschien, er komt antwoord op. De voorzitter: De heer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: Voorzitter ik wil de wethouder best op weg helpen. Natuurlijk van Barendrecht, maar ik kan me ook verkiezingsprogramma van de partij van de wethouder herinneren. Waar toch ook in die strekking het één en ander staat over het ontvlechten van de BAR-organisatie.

Iets minder ver dan in Barendrecht, maar wel een stuk verder dan menig andere partij. Dank u wel. De voorzitter: Wethouder Van Os. De heer Van Os: Dank u wel voorzitter. De wethouder is van de gemeenteraad en daar is een coalitieakkoord en collegeprogramma waar volgens mij een ander strekking is dan partijstandpunten. Daar zijn we aan de slag gegaan en daar is heel wat duiding over gegeven ook in de afgelopen maanden, twee jaar inmiddels. Ook hoe wij als Ridderkerk aankijken tegen de keuze om de BAR-organisatie te ontvlechten. Ik herhaal het nog maar Pagina 89 van 112

eens een keer, maar wij zijn van mening dat de BAR-organisatie als instrument prima doorontwikkeld had kunnen worden voor het beleid en uitvoering gemeente specifiek in te regelen binnen die BAR-organisatie. Dat had wellicht een hoop kosten gescheeld. Maar het is duidelijk nu vanuit de Partij van de Arbeid wie ze bedoelen met het politieke besluit om de BAR-organisatie te ontvlechten. Voorzitter ga ik door met de algemene beschouwing van de VVD. Daarin lees ik dat de aarde ook wel zonder de mens verder draait. Dat klopt ook. Maar de rotatie van de aarde heeft niets te maken met wat er op de planeet leeft. De maan draait namelijk ook om haar eigen as. Om nu te zeggen dat het daar prettig wonen is. Die klimaat, weten we nog niet inderdaad, misschien over een honderd jaar. Die klimaatverandering een halt toeroepen is wat mij betreft gewoon een plicht voor ieder mens op deze aarde. In de eerste termijn hoorde ik de VVD zeggen dat er veel kansen liggen bij de voormalige huishoudschool daar heb ik net wat over gezegd. Maar honderd woningen daarin passen, dat gaat gewoon echt niet gerealiseerd worden. De voorzitter: Mevrouw Klaver. Mevrouw Klaver: Dank u wel. De wethouder komt steeds terug op honderd woningen, maar ik denk dat ik dat niet gevraagd heb. Klopt dat? De voorzitter: Behoefte aan bevestiging. Wethouder Van Os biedt uitkomst.

De heer Van Os: Ik dacht dat dat een vraag aan u was voorzitter, maar nee het aantal van honderd is niet genoemd. Maar dat er grote kansen liggen, dat wilde ik enigszins nuanceren. Want er liggen hele grote kansen om daar een klein aantal woningen te realiseren. Misschien had ik hem dan zo moeten verwoorden. Het CDA vraagt naar de ingebruikname van wat wij zijn gaan noemen het COM-gebouw. Het nieuwe gebouw naast het nieuwe Gemini college, waar ook de uitbreiding van het Gemini college in komt. Tezamen met RTV Ridderkerk, De Loods, De Gooth en ToBe komt daarin. Het is de bedoeling dat bij de start van schooljaar 2025 het gebouw in gebruik moet zijn. Dat kan vrij vlot gaan als de aanbesteding eenmaal is gedaan. We hebben het gezien bij het nieuwe Gemini college hoe snel dat ging. We verwachten dat dat hier ook allemaal zo snel kan gaan. Dan toch nog even, misschien enigszins prikkelend, maar ik probeer het toch maar even over die motie over het afvalbeleid in meerdere talen. Een vraag aan de indieners, maar die doe ik dan even met mijn pet op als portefeuillehouder van de APV. Kunnen we dan ook binnenkort een motie verwachten om de APV in meerdere talen kenbaar te maken aan onze inwoners? Want er staan toch een hoop regels in die voor alle inwoners gelden. Wellicht een suggestie voor in de toekomst.

Voorzitter, ChristenUnie had ik opgeschreven dat die vraagt of we de onderwerpen zoals de energietransitie wel serieus nemen. Met mijn eerste termijn hoop ik daar antwoord op te hebben gegeven. De heer Kooijman gaf in zijn tweede termijn aan daar ook wel een goed gevoel bij te hebben nu met waar het college voor staat. De opdracht van het college om het volledige collegeprogramma deze collegeperiode af te wikkelen. Dat dat ingewikkeld kan zijn volgens de ChristenUnie. Toch gaan we dat doen, juist met die hele betrokken Ridderkerkse organisatie straks vanaf 2024. Daarbij hebben we ook zeker oog voor de werkdruk, daar hebben we nu al ook oog voor de werkdruk. Maar ook straks voor de werkdruk met de ambities die vanuit het collegeprogramma richting de ambtelijke organisatie georganiseerd gaan worden. Dan het rookverbod inderdaad. Ik hoorde het al in de tweede termijn. De ChristenUnie heeft mij daar inderdaad al een aantal keer over benaderd wethouder die asbakken staan er nog steeds. Weet dat de afdeling facilitaire zaken daar nu inmiddels bordjes voor heeft besteld. Die komen volgende week binnen. Die worden geplaatst op meerdere plekken in de openbare ruimte tegen het gemeentehuis aan. Dan worden ook de asbakken verwijderd.

Er wordt een gehoor gegeven aan de oproep daarvan, maar ook daarvan had ik toch enigszins een beetje oog voor de werkdruk op die afdeling dus vandaar dat het wat in de vertraging is gelopen. Echt voor Ridderkerk heeft het over de samenwerking van de vier O's. Pagina 90 van 112

Daar proberen we natuurlijk met SOB Ridderkerk vorm aan te geven. Afgelopen zaterdag was open dag voor werk in de logistiek. Dat was dan georganiseerd door tien Ridderkerkse bedrijven die werkzaam zijn in de logistiek, of tien Ridderkerkse logistieke bedrijven zo moet ik het verwoorden. Waarbij ze jongeren, maar ook zij-instromers proberen aan hun te binden om te komen werken in de logistiek. Daar was SOB Ridderkerk ook bij aanwezig. Dus dat is mooi die samenwerking met bedrijfsleven en het onderwijs. Ik moet zeggen na het lezen van de algemene beschouwing van Echt voor Ridderkerk dat ik Evertje wel heb gemist, dus hopelijk lezen we volgend jaar weer wat over zijn bevindingen, mooi. Voorzitter dan afrondend nogmaals wil ik alle partijen bedanken die al die mooie woorden hebben uitgesproken over onze medewerkers en die mooie woorden gaan we zeker overbrengen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel wethouder Van Os. Dan is nu het woord aan wethouder Meij. De heer Meij: Dank u wel voorzitter. Ik wil eerst de antwoorden geven die gesteld zijn in de algemene beschouwingen en daarna ik denk dat er nog wel tijd is op de vragen die zijn gesteld in de tweede termijn. Als ik kijk naar de volgorde weet ik eigenlijk niet welke volgorde ik ga aangehouden, maar ik begin maar gewoon bij het CDA. Dan gaat het over het geluidscherm. U vraagt wanneer de bouw gaat starten.

We hopen dat in het najaar van 2024 te kunnen starten, maar het hangt wel af van eventuele nieuwe beroepsprocedures. Als die gaan starten, dan is vertraging onherroepelijk. Dan weer een vraag van het CDA, maar ook van de ChristenUnie en dan gaat het over de top twintig onveilige locaties in Ridderkerk. Wat is de status daar nu van? In 2022 is er onderzoek gedaan naar de eerste zes onveilige locaties uit de top twintig. In 2023 is er uitvoering aan gegeven aan de adviezen om die verkeerssituaties te verbeteren. Per jaar worden er drie tot vier locaties in onderzoek genomen. Maar er komt een RIB zeg maar in december eind van dit jaar. Waarin alle uitvoeringszaken van afgelopen jaar van 23 worden beschreven. Dus eind 22 is het hele kalenderjaar 22 beschreven en over een maandje krijgt u de RIB over 23. Dan opnieuw een vraag van het CDA over de kerkenvisie. Die noemen we trouwens anders. Ik was erbij in de eerste vergadering, dat is denk ik alweer anderhalf jaar geleden, twee jaar geleden. Waarbij alle kerkbesturen aanwezig waren en toen is er een vraag gesteld kan het niet anders genoemd worden? Want landelijk wordt het inderdaad de Kerkenvisie genoemd, maar daar is toen in gezamenlijk overleg uitgekomen dat het de gebedshuizenrapportage wordt. Dus dat wordt ook de naam die straks gebruikt gaat worden. Om niet alleen maar zeg maar een protestants gevoel te krijgen.

De gebedshuisrapportage wordt in november aan de besturen van de gebedshuizen, ik moet er ook even aan wennen, voorgelegd. Ze kunnen dan reageren en in januari 24 vindt besluitvorming plaats in het college en dan wordt de raad geïnformeerd met het rapport en een RIB. Dan ook een belangrijke vraag van de SGP die waren erg geïnteresseerd toch in helderheid te krijgen over het beheer en onderhoud van oeverconstructies en civiele werken. Ik kan u toezeggen dat er in 24, begin 24 een RIB komt waarin we per civiele werk dat allemaal beschrijven wat het beheer nu is. Wat de onderhoudzaken zijn en of er eventueel of niet geld is gereserveerd ervoor. Nog een vraag van de ChristenUnie. Welke acties kunnen we verwachten vanuit werken vanuit ecologie in 24? We gaan door met de campagne Ridderkerk gaat voor groen. Om te laten zien wat we als gemeente Ridderkerk doen en vooral ook om inwoners te stimuleren om zelf aan de slag te gaan met biodiversiteit. Met aanpassingen in het beheer en inrichting wordt gewerkt aan meer variatie aan openbaar groen. Het omvormen bijvoorbeeld van gezond naar kruidenrijk gras is daar een voorbeeld van. Dat was een aantal maanden geleden geloof ik in het Reyerbos, Reyerparc moet ik zeggen. Volgend jaar worden er nieuwe locaties aan toegevoegd.

Als de aanbesteding voor de schapenbegrazing is geslaagd, gaan we volgend jaar ook de pilot beginnen met begrazing op een aantal plekken in de gemeente. Maar ook aan het einde van dit jaar ontvangt u een meer gedetailleerde tussenevaluatie via RIB op uw vraag. Dan een vraag van EvR, dat gaat over de wijkschouw. U zegt eigenlijk het zou best mooi zijn om dat voor heel Ridderkerk te doen. Dat is ook best een mooie gedachte, maar daar moeten we wel een randvoorwaarde erbij zetten. Want van belang is Pagina 91 van 112

daarbij dat we helder communiceren over de wederzijdse verwachtingen. Wat we willen voorkomen is dat de wijkschouwen eigenlijk in plaats komen van het meldingssysteem. Dat mensen denken dat is veel makkelijker, dan kan ik één op één. Uiteindelijk is het meldingssysteem bedoeld natuurlijk om zaken aan te geven waar de gemeente op moeten reageren. Wij denken meer in thema schouwen, zoals we dacht ik een maandje of twee geleden een themaschouw hebben gehad in ‘t Sand en ging het over toegankelijkheid. Eigenlijk denken wij veel meer dat dat zinvoller is in combinatie uiteraard met de meldingen. Dus over een vast aantal thema's en op die manier zeg maar heel Ridderkerk dan te kunnen bedienen. Volgens mij heb ik in mijn eerste termijn al een antwoord gegeven op de vraag van de Partij van de Arbeid over de deelscooters. Er komen natuurlijk eerst digitale hubs via geofencing. We denken zo na de zomervakantie, dat hoop ik althans, maar dat heb ik ook wel even geverifieerd of dat echt reëel is. Dat we dan fysieke hubs komen waarbij we echt op de grond witte vlakken aangeven waar de deelscooters kunnen parkeren. Dan nog een vraag over de aanduiding van fietspaden, u gaf het ook net al aan in uw tweede termijn. De voorzitter: Interruptie van de heer Ros. De heer Ros: Voorzitter dank u wel.

Even nog een vraagje over het standpunt van de motie waar we straks over moeten stemmen van het college. U zegt het is aan de raad, maar klopt het wanneer we deze motie niet aannemen en u schetst zelf wat het college zelf gaat doen. Dat dan eigenlijk de motie wordt uitgevoerd? De voorzitter: Wethouder Meij. De heer Meij: Zo wou ik het net niet formuleren maar u heeft gelijk. De voorzitter: De heer Ros. De heer Ros: Dan is deze motie dus volledig overbodig en zou ik eigenlijk de indiener willen voorstellen om hem in te trekken, maar dat is vooral aan de mensen zelf. De voorzitter: Helder. Wethouder Meij. De heer Meij: In de RIB die we dacht ik gestuurd hebben naar de raad toen de deelscooters weer in Ridderkerk verschenen is dit ook trouwens aangekondigd. Misschien niet zo heel expliciet, maar daar stond al in dat we op hele korte termijn gaan zoeken naar die digitale hubs. Dan de aanduiding van fietspaden, dat is inderdaad een punt. We gaan paden en wegen zonder naamgeving inventariseren en bewegwijzeren. Dus dat gaan we doen. De voorzitter: Interruptie de heer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: Dank u wel voorzitter. Dat is hartstikke mooi om te horen, maar het gaat om fiets- en wandelpaden. Maar u legde de nadruk erg op fietspaden, maar oké dank u. De voorzitter: Wethouder Meij. De heer Meij: Dank u voorzitter. Een vraag van de SGP over verlichting in tunnels.