2023-11-02-verslag-gemeenteraad-ridderkerk.pdf

Pagina 59 van 112

De heer Kooijman: Dan heeft de heer Kardol het niet goed begrepen wat ik bedoelde te zeggen. Het gaat niet zozeer om zeg maar te kijken aan onze kant. Dus wij kunnen meer boa’s inrichten en mensen boetes uitdelen et cetera. Maar als dan in het vervolg van de afhandeling daarvan, als het daar stagneert, dan hebben we het probleem nog niet opgelost. Dat is juist wat nu speelt op dit moment. Vandaar onze oproep gaat dan juist op dit moment vooral aan die voorkant zitten. De voorzitter: De inbreng van de Kooijman brengt ook mevrouw Kayadoe zover haar hand omhoog te steken. Mevrouw Kayadoe: Ik sloeg er even op aan voorzitter. Ik hoor nu net zeggen lik op stuk ga meer op de preventie zitten, want het OM zit toch al overvol. Het is niet zo dat elke boete die uitgeschreven wordt ook nog langs OM gaat. Ik snap echt de opmerking niet. Ik ondersteun wat dat betreft echt de woorden van de heer Kardol van de SGP. Lik op stuk dat mag best wel wat meer. Soms komen mensen ook veel te vaak met een waarschuwing af. Ik weet ook dat agenten nu gewoon ter plekke boete uit kunnen schrijven en door kunnen zetten. Lekker doen. Je hebt je gewoon aan de regels te houden. Punt. De voorzitter: De heer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: Dank u wel, voorzitter. Het is natuurlijk positief als er straks meer boa's zijn en mogelijk ook wijkagenten.

Maar we moeten dan niet doen of we opeens qua handhaving enorm ruim in het jasje zitten. Handhaving blijft toch ook prioriteitstelling. Mijn vraag aan de SGP is, welke overtredingen wat haar betreft prioriteit zouden moeten hebben in de handhaving. Dank u wel. De voorzitter: De heer Kardol. Twee vragen en één opmerking. Aan u de eer. De heer Kardol: Wat in de APV staat heeft prioriteit. Ik denk dat dit nu niet het moment is om een prioritering te maken. Naar de heer Kooijman zou ik nog willen zeggen, met de keten bedoel ik echt de hele keten. Dus tot en met uiteindelijk zeg maar de rechtszaal toe. Maar goed, om maar even met het betoog verder te gaan. We missen namelijk nog een belangrijke toezegging als het gaat over de civiele kunstwerken, damwanden, et cetera. We maken ons daar denk ik met zijn allen ook wel terecht zorgen om, niet alleen om de financiële impact, maar ook nog om andere aspecten. Dus we horen graag straks of die toezegging voor een raadsinformatiebrief gegeven kan worden. Er is vandaag ook gesproken over natuurlijk het klimaat. De klimaatvisie, de uitwerking daarvan dat laat op zich wachten. Daar hebben we als SGP best wel eens de vinger erbij gelegd het moet ook gaan om betaalbaarheid. Als het dan gaat om klimaat- en duurzaamheidsmaatregelen dan past misschien soms wel eens juist wat terughoudendheid.

Als ik dan de wethouder hoor zeggen dat we misschien ook wel weer moeten kijken naar wat middels stroom allemaal in te zetten is, dan komt die betaalbaarheid misschien ook wel weer wat meer in het zicht. Dus dat wilde ik ook nog even benoemd hebben. Wat ik nog wilde zeggen naar aanleiding van … De voorzitter: Interruptie van de heer Ros. De heer Ros: Voorzitter ik denk dat betaalbaarheid en duurzaamheid hand in hand gaan. Ik denk ook niet dat we een keuze hebben om het langzamer te doen. Ik bedoel, we gebruiken deze aarde in een hard tempo. Verduurzamen is juist vaak een vorm van bezuinigen. Zeker op het gebied van huishoudens zie je dat je op enerzijds investeert in duurzaamheid en anderzijds de elektriciteitsrekening naar beneden brengt. Is de SGP het daarmee eens? Het moet vragend. De voorzitter: De heer Kardol. Pagina 60 van 112

De heer Kardol: Het gaat inderdaad hand in hand. Maar als het gaat om dat tempo, we hebben die opmerking ook gemaakt in het licht van dat er kunnen best nog wel eens heel veel inventieve ideeën en ontwikkelingen langskomen die het ook weer betaalbaarder maken. Als je dan soms net iets in gang hebt gezet, wat heel veel geld kost ... naar goed dat is even nog de achtergrond van de opmerking in de tijd. In de algemene beschouwingen van Burger op 1 werd onder anderen gesproken over die gronden in Nieuw Reijerwaard die dan nog niet bebouwd zijn. Zet daar maar tiny forests neer. Dat heeft natuurlijk een ontzettend grote impact op de waarde van die grond, die neemt gigantisch af. Dat brengt miljoenen tekorten met zich mee. Hoe denkt u dat te gaan betalen? Of worden het projectjes met mooie zwembaden, openbaar toegankelijk, waardoor we geld vrijhouden om niet een zwembad te hoeven realiseren bij De Fakkel? De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man intrigerende vragen. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u voorzitter. We zouden daar inderdaad een prachtig natuurbad kunnen realiseren. Heb je ook een hoop waterberging en dat vraagt wat minder onderhoud. Je kan wilgentakken gewoon in de grond zetten. Ik bedoel er zijn allemaal invullingen die niet altijd gigantisch veel geld hoeven te kosten. Maar je hebt het over de impact die dat zal hebben.

Wat denk je wat de impact op Ridderkerk heeft op de leefkwaliteit, op de bereikbaarheid, als Nieuw Reijerwaard zoals de wethouder zegt, gewoon helemaal vol raakt? Ik kan me er niks bij voorstellen. Het is en blijft voor mij een gruwel en onvoorstelbaar dat dit door het college zo'n warm hart toegedragen wordt. Ik voel me roepen in de woestijn, ik ben blij dat er nog iemand reageert. Ik blijf het toch zeggen. De voorzitter: De heer Kardol. De heer Kardol: Maar goed mijn antwoord is richting mevrouw Van Nes is dat het juridisch niet mogelijk is wat zij wenst. De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Daar past maar één antwoord. Waar een wil is, is een weg. De voorzitter: De heer Kardol. De heer Kardol: Ik ga verder. De VVD mevrouw Klaver heeft uitgenodigd voor een biertje. Die uitnodiging ga ik natuurlijk graag op in. Maar zij noemde het onderwerp wat zij miste slechte omstandigheden van de mens. Goed, we zitten met elkaar in een college en we doen heel veel zaken. Nu hadden wij in de algemene beschouwingen het onder andere over het eenoudergezin met kinderen waarvan bekend is dat die best nogal eens te maken hebben met armoede. Wat wordt daaraan gedaan? Daar heeft de wethouder op geantwoord dat begin volgend jaar een campagne komt. Ook om de verschillende doelgroepen te bereiken waar wij ervan uitgaan dat deze zeker zal worden meegenomen.

Maatwerk is ook al vaker voorbijgekomen in de verschillende debatten. Ik denk dat wij er in Ridderkerk echt heel veel aan doen om mensen bij wie het gewoon echt niet gaat te helpen. Neemt niet weg, we drinken gezellig een biertje. Ik ga naar … De voorzitter: Twaalf minuten mijnheer Kardol. De heer Kardol: Dan probeer ik nog even wat moties langs te gaan. Het soort managementplan van GroenLinks. Die dienen we mee in en daar hangt ook zeg maar mee samen die betaalbaarheid. Je wil gewoon niet hebben dat straks mensen moeten gaan isoleren en dan ook een plan laten opstellen en degene die dat Pagina 61 van 112

moet gaan doen dat mooi maar eens even opvoert op die offerte. Een andere motie die ik wil benoemen is die van het kunstwerk. Uiteraard begrijpt de SGP de gedachtegang. Dank ook van die persoon, maar zo zijn er tegelijkertijd uiteraard ook veel meer mensen die die dank op een bepaalde manier zouden willen uitspreken en daar misschien ook wel middelen voor nodig hebben. De vraag is natuurlijk, wil je die werking bevorderen? Dat is één aspect. Het andere is er zijn natuurlijk verschillende gesprekken geweest. Waarbij wellicht dan de grootte van het kunstwerk het struikelblok is geweest. Dat is dan de uitkomst van de overleggen die hebben plaatsgehad. De voorzitter: De heer Kooijman. De heer Kooijman: Over dat laatste zal ik straks in mijn eigen termijn ook richting de wethouder nog iets gaan zeggen, over de grootte van het kunstwerk. Maar de heer Kardol die refereert ook aan dat het misschien precedentwerking heeft van andere mensen die hun dankbaarheid willen betuigen, dat dat ook geld kost. Ik kan me totaal op dit moment geen enkel voorbeeld noemen waarin dat zou kunnen gebeuren. Dus het is misschien ook een hypothetische situatie. Dan denk ik als dat hypothetisch is, dan moeten we daar misschien ook van wegblijven en gewoon in deze gewoon toestemming geven. Maar ik ben benieuwd of de SGP voorbeelden heeft, of kan bedenken. De voorzitter: De heer Kardol.

De heer Kardol: Al de mensen die wij hebben opgevangen uit Oekraïne, uit verschillende andere landen. Ik ga daar niet in treden of die behoefte er is, maar ik denk dat we ervan weg moeten blijven. Een vraag die de PvdA wellicht in eigen termijn kan beantwoorden als het gaat over die ervaringsdeskundigen, dat inzetten. Hoe ziet u dat nu voor zich? Ik begrijp wel dat ik ongeveer tot een afronding moet komen. De voorzitter: Dat heeft u goed begrepen. De heer Kardol: Dat doe ik dat met de zin die vrouw Klaver aanhaalde, de mens vreest het meest voor het lijden dat men vreest. Misschien valt het wel mee. Wellicht is de VVD niet bekend met de andere dichtregels. Ik lees even het volledige gedicht voor om het even in stijl af te sluiten. Een mens lijdt dikwijls ‘t meest door ‘t lijden dat hij vreest doch dat nooit op komt dagen. Zo heeft hij meer te dragen dan God te dragen geeft. Dank u. De voorzitter: Dank u. Zijn er nog vragen aan de heer Kardol? Dat is niet het geval. Dan gaan we door naar de Partij van de Arbeid. De heer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: Dank u wel voorzitter. Verschillende rode draden uit alle bijdragen, daar hebben partijen al op gereflecteerd. Ik zou daar nog een rode draad aan toe willen voegen die wij uit de verschillende bijdrage hebben gehaald en dat is bestaanszekerheid. Bestaanszekerheid met een hoofdletter B zou ik bijna willen zeggen.

Het is in mijn herinnering niet voorgekomen dat zoveel partijen hier de vinger bij hebben gelegd. Dat geeft ook wel aan dat ondanks dat veel mensen in Nederland en ook in Ridderkerk het goed hebben, dat er natuurlijk wel iets aan de hand is in de samenleving. Dat niet alleen degenen met een laag inkomen, maar ook mensen met een middeninkomen door het ijs dreigen te zakken. Als we bijvoorbeeld kijken dat het aantal adressen van de voedselbank in anderhalf, twee jaar tijd van 76 is gestegen naar meer dan 220, dan zegt dat natuurlijk wel iets. We zijn blij met de brede steun voor de motie Ridderkerkpas. We denken dat het goed is als het aanbod voor die pas wordt uitgebreid. We hebben de wethouder ook goed gehoord in wat hij in zijn commentaar of in zijn feedback aangaf. We willen eigenlijk aangeven, wethouder legt de motie zo uit in de Pagina 62 van 112

geest van de verordening meedoen. Kijk welke ruimte de verordening biedt, probeer die maximaal te benutten. Dan is een aanpassing ook niet nodig, maar zoek de maximale ruimte op. Wees daarbij creatief. Mooi vonden we het dat de burgemeester in zijn bijdrage ook de vinger wat ons betreft op de zere plek legde door ook het belang aan te geven van de verbinding tussen gezondheid, veiligheid en geldgebrek. Het geeft ook wel aan dat investeren in bestaanszekerheid heel erg belangrijk is. Je kan als gemeente geen inkomenspolitiek bedrijven. Je kan natuurlijk wel bepaalde keuzes zeg maar maken voor je inwoners. Er zijn bijvoorbeeld gemeenten die ervoor gekozen hebben om de energietoeslag op 150 procent te zetten. Er zijn bijvoorbeeld ook gemeentes die minimabeleid toepassen voor de Wmo zodat mensen tot een bepaald inkomen de bijdrage van negentien euro per maand niet hoeven te betalen. Dan kun je zeggen negentien euro, maar voor sommige mensen is dat gewoon veel geld. Die mogelijkheden hebben we als gemeente, die kun je natuurlijk wel benutten. De voorzitter: Interruptie de heer Kardol. De heer Kardol: Dank u voorzitter. Aan de heer Rijsdijk zou ik willen vragen de dingen die u noemt, is dat dan geen inkomenspolitiek voeren? De voorzitter: De heer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: Bij inkomenspolitiek denk ik toch vaak aan politiek zeg maar via de belastingen.

Dit zijn mogelijkheden die gemeenten hebben en waarbij je inderdaad ook wel een beetje daarop kan sturen. Dat ben ik wel met u eens. Maar mijn oproep, het punt dat ik wil maken is vooral laten we die ruimte ook benutten. Er gaat veel geld om in het sociaal domein. Dat is waar, maar het is ook het grootste domein en er zijn ook heel veel mensen van afhankelijk. Het raakt wat dat betreft echt aan de bestaanszekerheid van mensen. Blij zijn we met het enthousiasme ook van de wethouder voor de motie Versterking buurtbus en met de brede steun van de raad voor die motie. We hopen ook echt dat het gaat lukken met een vierde buurtbuslijn. Het lijkt ons een mooie aanvulling. Ik hoorde de wethouder in zijn termijn zeggen dat hij in de eerste helft van 2024 de plannen voor het HOV zal presenteren. Ik ben in mijn motie uitgegaan van ergens in 2025. Maar als eerder haalbaar is voor een extra buurtbus wil ik de wethouder wel oproepen zeg maar om dat te proberen. Hij benadrukte ook het belang van vervoersarmoede. Het ontsluiten van alle wijken met het openbaar vervoer kan natuurlijk helpen om dat tegen te gaan. De wijk Oostendam is wat dat betreft niet zo goed voorzien, helemaal niet. We vinden het jammer dat het niet gelukt is om lijn 144 's avonds door te laten rijden. Dat was natuurlijk de vraag die wij hadden gesteld in het vragenuur rondom vragen rondom de 143.

Het had een mooie oplossing kunnen zijn. Wat ons betreft ook een goedkope oplossing, maar het is jammer dat de RET daar niet in heeft willen meedenken. We hopen nog steeds dat bus 143 dit jaar weer zal rijden. Dat dat ook goed is zeg maar voor de bediening van Drievliet en Het Zand. Wellicht dat de wethouder in zijn termijn ook kan aangeven of dat nog steeds zeg maar haalbaar is dit jaar. Wonen, er is al veel over gezegd. Betaalbaar wonen, woningen zijn gewoon heel erg duur. Dat maakt het voor heel veel mensen lastig, met name ook voor starters, voor jongeren om een woning te kopen. In dat kader wil ik heel graag nog eens wijzen op de unaniem door de raad aangenomen motie Betaalbaar wonen in 2020. Waarin we het college hebben gevraagd om ook mogelijkheden als erfpacht en koopstart en koopgarant te onderzoeken. Ook of het mogelijk is om eigen grondposities te verwerven of duidelijke kaders zeg maar te stellen aan projectontwikkelaars. De voorzitter: Interruptie de heer Mijnders.

Pagina 63 van 112

De heer Mijnders: Dank u wel voorzitter. Dat was een prachtige motie, heb ik ook aan meegeschreven. Die zijn toen allemaal door de wethouder die nu toevallig ook de voorzitter is, opgenomen in de woonvisie. Toen was de Partij van de Arbeid de enige partij die tegen de woonvisie ging stemmen. Dus dat begrijp ik niet helemaal. De voorzitter: De heer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: Kijk die woonvisie is natuurlijk breder dan dit aspect. We hebben toen ook gezegd dat was voor onze moeilijke keus en soms stem je dan valt het dubbeltje de ene kant op en dan stem je er wel mee in. Nu hebben wij gemeend dat niet te moeten doen. Dat neemt niet weg dat we met dit stukje wel blij waren. Maar onze oproep is ook aan de wethouder maak werk zeg maar van dit onderzoek. Ga eens kijken wat er mogelijk is zeg maar om de betaalbaarheid van woningen wat zo onder druk staat, of we daar ook als gemeente iets aan kunnen doen. Het staat nu mooi op papier, maar wat ons betreft is er nog weinig uitvoering aan gegeven en daar zien we graag verandering in. Over de bewegwijzering is al het één en ander gezegd. We vinden dat een goede motie en we dienen die ook mede in. Ik zou daar in het kader van veiligheid nog wel een dingetje aan toe willen voegen.

Om ook te kijken, we hebben daar om een toezegging gevraagd in onze algemene beschouwing, waar het college nog niet op gereageerd heeft maar wellicht in de tweede termijn. Om ook paden die nu geen tenaamstelling hebben en die daardoor moeilijk te bereiken zijn voor veiligheidsdiensten, voor ambulances als er iets gebeurt. Om te kijken of die ook van een naam voorzien zouden kunnen worden. We hebben daarvan ook een concreet voorbeeld. Nog niet zo lang geleden is er een ongeval geweest tussen het pad tussen het Lancaster monument en Sursum Corda. De ambulance had heel veel moeite om daar te komen. Nu ging het om een breuk, dus dat was gelukkig niet levensbedreigend, maar wel heel vervelend. Maar om te kijken of dat meegenomen kan worden in het bewegwijzeringsplan. Ik krijg hier de suggestie … De voorzitter: Interruptie de heer Kardol. De heer Kardol: Als het over dit onderwerp gaat heb ik naar aanleiding van de algemene beschouwing nog wel een vraag aan de PvdA. Bent u het met de SGP eens dat er wel gewoon namen moeten worden gekozen die gewoon passen bij de straat? De voorzitter: De heer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: Dat ben ik helemaal eens met de heer Kardol. Wat dat betreft vinden wij het eigenlijk wel passen als er wat vaker voor een vrouwennaam gekozen zou worden. Wij denken dat heel veel paden en straten daarvoor in Ridderkerk geschikt zouden kunnen zijn.

Dat brengt mij dan nog even wat woningen betreft bij de Blaak. Dat duurt natuurlijk al best wel lang. De Blaak er spelen verschillende belangen. Ook mensen die erop uitkijken en die zeggen het ziet er niet uit. Wanneer gaat er nu eindelijk begonnen worden? We roepen het college de wethouder op om … er is natuurlijk al heel veel inspanning gepleegd en dit is een lastig dossier. Maar we vragen ons wel af of het been niet een keer bijgetrokken kan worden. Dat het bomenbeschermingsplan er dan eindelijk komt, dat de ruis van de lijn gehaald wordt. Dat ook daar op een bevredigende manier aan de slag kan worden gegaan. Voorzitter, dan wil ik nog iets … De voorzitter: Interruptie de heer Overheid. De heer Overheid: Ik sla pas laat aan, maar het muntje valt pas later bij mij. De voorzitter: Gaat het wel over deze bijdrage? Pagina 64 van 112

De heer Overheid: Het gaat wel over deze bijdrage dat klopt helemaal. De voorzitter: Stelt u uw vraag. De heer Overheid: Maar de heer Rijsdijk geeft aan dat hij een voorkeur heeft voor vrouwennamen op straatnamen. Hij vroeg mij in mijn termijn over hoe het CDA staat tegenover kansongelijkheid. Dan denk ik als we het over kansongelijkheid hebben is dit toch wel een vorm die ik dan toch niet zo waardeer van de PvdA. Dank u. De voorzitter: De heer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: De kansongelijkheid zit er natuurlijk in dat vrouwennamen in Ridderkerk een beetje zijn ondergesneeuwd, laten we het zo zeggen. Maar ik hoop dat we de heer Overheid op andere terreinen op het gebied van kansongelijkheid goed met het CDA kunnen samenwerken. Dan wilde ik nog iets zeggen ... De voorzitter: Interruptie de heer Kardol. De heer Kardol: Ik dacht ik zal even wachten tot de heer Overheid de vraag heeft gesteld. Het gaat nog om dat punt van de Blaak kwam voorbij, breder kan je het dan hebben over participatie. De heer Mijnders die interrumpeerde net ook al even dingen belangrijk vinden, maar vervolgens wel tegen een beleidsstuk stemmen. Dat hebben we dus nu recent ook gezien bij de nota participatie Betrokken Samenleving, ook daar stemde de PvdA tegen. Er werd nog de opmerking toen bij gemaakt we wilden misschien wel dingen veranderen maar een amendement hadden we eigenlijk geen tijd meer voor.

Dat vind ik lastig. Kunt u nog die afweging nog toelichten? De voorzitter: De heer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: Dank u wel voorzitter. Wat de nota Betrokken Samenleving betreft hebben wij samen met mevrouw Van Nes van Burger op 1 zijn we met twee voorstellen gekomen. Om de huidige wijkoverleggen door te laten gaan in de huidige vorm totdat er zeg maar een nieuwe vorm bedacht is waar iedereen zich in kan vinden. Ook hebben we een voorstel gedaan om betrokken mensen die nu dreigen af te haken omdat ze zich niet gehoord voelen door de gemeente. Om dat als volwassenen met de gemeente zeg maar uit te praten, maar daar was geen meerderheid voor. Op het moment dat die voorstellen waren aangenomen hadden wij natuurlijk met die nota ingestemd. Maar als wij dingen niet goed vinden, dan gaan we daar niet in mee. De voorzitter: De heer Kardol interruptie. De heer Kardol: Dank u voorzitter. Ik hoor wat de heer Rijsdijk zegt, maar participatie is niet op te hangen aan wijkoverleggen. Want dan gaan we toch met zijn allen helemaal voorbij aan de geest van die nota die voor heeft gelegen? Volgens mij is de algemene oproep en ik denk dat we die hier met zijn allen gewoon kunnen steunen, we willen gewoon goede ambassadeurs. Op welke manier dat dan ook gebeurt, dat maakt dan even niet uit en daar moeten we naar kijken. De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man.

Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u voorzitter. Participatie is inderdaad niet op te hangen aan wijkoverleggen. Participatie op te hangen aan goede, eerlijke communicatie en op een prettige manier met elkaar omgaan en Pagina 65 van 112

convenanten naleven, mochten die er zijn. Gewoon open eerlijk het gesprek aangaan en blijven gaan, dat is ook participatie. Mijnheer Rijsdijk aan u het woord. Het is inmiddels ruim over twaalf minuten heen. ik stel voor dat u even een antwoord geeft en dan komt tot een stukje afronding. Dat eventuele vragen even worden opgespaard tot het einde van uw betoog. De heer Rijsdijk: Dat is prima voorzitter. Participatie is natuurlijk breder, maar dit speelt al vanaf december. Dit is een heel hangijzer. Een grote groep betrokken inwoners die zich al heel lang heeft ingezet voor Ridderkerk en die de ogen en oren zijn van onze wijk, die dreigt af te haken. Dan is dat voor ons een groot en wezenlijk punt en dan doet de vorm er wel degelijk toe. Dan ga ik naar de afronding voorzitter, dan wilde ik nog twee punten aanstippen. De motie Ervaringskennis. Ook daar hebben we de wethouder goed gehoord, ook hebben we de oproep van mevrouw Klaver van de VVD gehoord. Die motie die zullen we aanpassen en door het tweede punt zeg maar te laten vervallen. We hopen dat met die aanpassing op brede steun van deze raad. De laatste opmerking die ik wilde maken voorzitter die betreft de motie Samenspeelplekken. Een mooie motie, breed gesteund. Wij hebben er ook enthousiast over meegedacht.

We zijn blij dat de motie die wij in 2015 hebben ingediend voor toegankelijke speelplekken en die toen niet op ieders steun kon rekenen, maar het uit uiteindelijk wel haalde dat die op deze manier een mooi vervolg krijgt. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Is er nog iemand met een brandende vraag? Ik zie twee handen omhoog. De heer Kooijman en daarna de heer Kardol. De heer Kooijman: Ik denk eerlijk gezegd dat ik het even gemist heb net in de bijdrage, maar dat de heer Rijsdijk dat wel heeft gezegd. Maar waarvoor excuses en dan hoop ik dat hij het nog een keer wil herhalen. De motie Uitbreiding Ridderkerkpas, de wethouder gaf aan dat eigenlijk op één punt was het lastig en op een ander punt toevoegen van de Rotterdampas dat zou nu ook al mogelijk moeten zijn. We hebben zelf net even zitten zoeken, maar we konden die optie nog niet vinden. Maar misschien dat de Partij van de Arbeid daar al in ieder geval meer informatie op heeft. Met name dan ook hoe kijken ze nu op dit moment tegen de tekst in de motie aan en de reactie van de wethouder daarop. De voorzitter: Dank u wel. De heer Kardol. De heer Kardol: Dank u. Ik had de heer Rijsdijk een vraag gesteld over de ervaringsdeskundige. Dat idee hoe ziet de PvdA dat voor zich om die dan te betrekken bij het uitdenken en uitvoeren van effectief en integraal beleid.

De voorzitter: Mijnheer Rijsdijk komt u tot twee bondige antwoorden? De heer Rijsdijk: Ik ga mijn best doen voorzitter, maar u zet de druk er goed op. Richting de heer Kooijman dat had ik inderdaad zeg maar al benoemd in mijn termijn. Ik heb de oproep eigenlijk gedaan aan de wethouder om de motie zo uit te leggen, het verzoek aan het college dat de maximale ruimte die de verordening meedoen biedt, om die zeg maar te benutten. Als op die manier zeg maar ook de Rotterdampas daarin meegenomen kan worden dan lijkt ons en de Gamma, dan lijkt ons dat prima. Daar zal de wethouder dan in de tweede termijn op reageren neem ik aan. De vraag over de ervaringsdeskundigen, die speel ik even door aan mijn collega mevrouw Ripmeester. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Ripmeester. Dat kwam er deze keer ook bij mij vandaan vloeiend uit. Pagina 66 van 112

Mevrouw Ripmeester: Heel goed. Dank u wel, ik heb me net ook voorgesteld toch? De ervaringsdeskundige, het gaat erom dat we meer gebruikmaken van hun kennis. Dat kun je natuurlijk op verschillende manieren doen. Daar vragen we ook om, hoe kun je dat beter benutten in de organisatie? De motie ziet erop toe niet zozeer om ze in dienst te nemen, maar wel om ze ook dichter bij de organisatie te brengen. Dus dat je eerder informatie ophaalt en die dus benoemd bij het ontwikkelen van beleid en bij het voorbereiden van beleid. Vanuit het idee dat je dan ook vooral effectiever en efficiënter beleid hebt. Dat is het idee achter de motie. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we nu over naar de bijdrage van Partij 18PLUS in tweede termijn de heer Westbroek. De heer Westbroek: Dank u wel voorzitter. Als je als één van de eerste bent heb je weinig tijd, hoorde ik net. Maar als je één van de laatste bent, is het ook niet alles. Dan moet je continu je bijdrage aanpassen anders klopt er geen meter meer van. Dan wil ik nu ingaan op de moties waarbij ik constateer dat er weer een onwaarschijnlijke hoeveelheid werk in is gaan zitten. Dat terwijl Ridderkerk zo’n mooi dorp is, weten we toch weer iedere keer met ideeën te komen en verbeteringen. Er is al veel gezegd en op sommige vlakken is er wat meer inzicht gegeven over de moties en de beweegredenen. Ik heb flink mee getypt in mijn bijdrage net.

Alles na de schorsing was eerder vanmiddag even de strekking. Ja, we nemen ze allemaal nog een keer door tijdens het avondeten en terwijl de rest van de fractie aan het toetje begint, mogen de fractievoorzitters nog een keer passen en meten om te zien of er toch moties zijn die op steun kunnen rekenen na aanpassingen. Ik hoorde vanuit de VVD en de SGP de wens om de vereisten voor de ondernemingspenning wat scherper te stellen. Ik heb niet direct een antwoord of een aanpassing voor. Ik kan dat niet zo uit mijn mouw schudden. Om het dan maar eens te hebben over de kleurcodes die de VVD aanhaalde, de rode draad door dit verhaal is dat we verder over in gesprek gaan dadelijk en even kijken hoe we daar uit kunnen komen. De voorzitter: Interruptie de heer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: Dank u wel voorzitter. De heer Westbroek die noemde de motie Vrijwilligerspenning. Ik heb daar nog een vraag over. Hoe ziet hij de uitvoering van die motie voor zich? Is het de bedoeling dat bedrijven zich daarvoor aanmelden? Of is het de bedoeling dat de ambtelijke organisatie die de archiefboeken induikt om het zomaar te zeggen en die bedrijven dan gaat benaderen? Dank u wel. En met terugwerkende kracht. De voorzitter: De heer Westbroek. De heer Westbroek: Dank u wel voorzitter. Nee, het gaat echt om de ondernemers, niet de vrijwilligersondernemerspenning.

Gaat voor bedrijven die een bepaalde periode in Ridderkerk gevestigd zijn. Dat is denk ik ook nog wel een vraag in de uitvoering aan het college hoe die dat zien. Wat ambtelijk realistisch is om dat uit te voeren op aanvraag of moet het met terugwerkende kracht? Kijk, het is wel wat sneu als je zegt we doen het pas op het moment dat iemand die 25 jaar of die vijftig jaar er zit. Als iemand dan nu net een jaartje langer er zit, dan heeft hij geen recht meer op die penning of … dus dat zijn wel wat aspecten denk ik om rekening mee te houden. Maar ik kan natuurlijk niet kijken in de ambtelijke organisatie en de capaciteiten die daarvoor zijn en hoe die systemen daarop zijn ingericht. De voorzitter: Dank u wel. Er was een interruptie van mevrouw Van Nes-de Man en daarna mevrouw Klaver. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u voorzitter. Hoe staat Partij 18PLUS dan tegenover een vrijwilligerspenning? Die zou wat mij betreft naast die ondernemingspenningkunnen, maar het zijn wel twee doelgroepen waarvan ik denk die vinden het hartstikke fijn om in het zonnetje gezet te worden. Pagina 67 van 112

De voorzitter: Mevrouw Klaver. Dat was een overzichtelijke vraag. Voegt u uw vraag daarbij. Mevrouw Klaver: Daar gaan we weer, nog meer gevulde koeken. Deze wordt ook overzichtelijk, denk ik. Misschien kan de heer Westbroek in aanloop naar waar we het vanavond over gaan hebben alvast nadenken over wat is precies het doel van de ondernemingspenning? Dan komen we al een heel eind denk ik. De voorzitter: De heer Westbroek. De heer Westbroek: De vrijwilligerspenning. Nee ik zou het echt bij de ondernemingspenning willen houden. Er zijn voor vrijwilligers al wat erkenningen. De heer Kardol die refereerde daar ook al aan, dus ik wil het bij de ondernemingspenning houden in dit geval. Even kijken waar was ik gebleven bij mijn … De voorzitter: Er zijn nog een tweetal interrupties erbij gekomen inmiddels. De heer Mijnders en daarna de heer Kooijman. De heer Mijnders: Dank u wel voorzitter. Ik zit de motie nog een keer te lezen, maar 18PLUS vraagt gewoon aan het college om iedereen die tussen 25-50 jaar een penning te geven en vijftig en honderd jaar. Dus eigenlijk geeft u één ook aan iedereen die er nu al zit om dat te doen. Maar dan heb je een enorme opgave, hoe zeg je dat, met terugwerkende kracht. De heer Van Os wil ze vast allemaal langsgaan, maar dat gaat maanden duren hier. Dus ook wel de vraag of u er vanavond echt wel goed ook wil kijken naar de haalbaarheid onder andere.

Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Kooijman. De heer Kooijman: In aanvulling op wat de heer Mijnders ook al aangeeft. Kijk, ik wil de heer Westbroek best nog wel feliciteren met zijn zevenentwintigste verjaardag, maar daar ben ik al rijkelijk laat mee. Dus ook daarin denk ik, gok ik, excuus. Zeventiende verjaardag, ben ik rijkelijk laat mee. 18PLUS. Maar in ieder geval wat ik bedoel te zeggen, je moet wel kijken naar het nut en de toegevoegde waarde dan. Dat sluit denk ik ook aan wat de VVD aangaf, wat is de toegevoegde waarde en als het nuttig is dan prima. De voorzitter: De heer Westbroek. De heer Westbroek: Is het niet te veel werk? Ik denk dat je het juist lastig maakt op het moment dat je er allerlei andere extra eisen aan gaat hangen. Wanneer wel wanneer niet? Als je een bestand hebt met jaartallen, dan gaat dat vrij vlot denk ik. Het college kan natuurlijk zelf de overwegingen maken op het moment dat iemand die 25 jaar haalt of die vijftig jaar dat is echt een toonaangevend bedrijf. Daar gaan we tegelijk met een bedrijfsbezoek met de bedrijfscontactfunctionaris gaan we langs en overhandigen we die penning in dit geval zelf. Dus daar zijn ongetwijfeld heel veel mogelijkheden in. Maar je hoeft niet iedereen langs te gaan. Zijn we niet te laat? Nee, ik denk dat het echt wel een mooi stukje erkenning is.

Je hebt uiteindelijk ook het Predicaat Hofleverancier Koninklijk, maar dat duurt wel honderd jaar voordat je daar uiteindelijk aan zit. De voorzitter: Mijnheer Westbroek het is een onderwerp wat de gemoederen bezighoudt. De heer Westbroek: Ja ik zie het. De voorzitter: De heer Ros heeft een vraag, de heer Mijnders heeft een vraag aan de heer Rijsdijk. De heer Ros. Pagina 68 van 112

De heer Ros: Dank u voorzitter. De heer Westbroek maakt het nu helemaal bond. Hij zegt het college moet maar kijken als ze dus bij een bedrijfsbezoek langskomen of ze die penning geven. Dus dan aan de ene wel en de ander niet? Dat is toch raar dat er een bakker zit die na 25 jaar een penning krijgt en de slager die er vijftig jaar zit niet? Vind ik toch weer zielig voor de slager. De voorzitter: De heer Mijnders. De heer Mijnders: Dank u wel voorzitter. Het lijkt een hele simpele motie, maar hoe zeg je dat, het wordt steeds lastiger. Maar het punt wat de heer Westbroek net aangaf, dan zou ik gewoon in het college vragen wanneer een bedrijf 25 jaar gevestigd is, vijftig of honderd jaar of én honderd jaar, ga er dan heen en niet die tussenjaren. Dus ik denk op dat punt dan al de motie makkelijker maken door die drie jaartallen te noemen. De voorzitter: De heer Rijsdijk ziet af van zijn interruptie. Ik stel me ook zo voor dat u dan even nu in finale zin tot een opmerking komt en daarna doorgaat. De heer Westbroek: Dank u wel voorzitter. Kijk als je natuurlijk voldoet aan die vereisten dan voldoe je eraan. Het is niet zo dat ik hier zeg college kijk maar of je langsgaat en hem langsbrengt en wel uitdeelt of niet. Maar je hoeft ze niet allemaal fysiek uit te delen in dit geval.

Je kan ook zeggen, dit is een toonaangevend bedrijf daar hebben we een bezoek gepland staan, die gaan we persoonlijk overhandigen, maar het doet niets af aan het recht om hem te krijgen. Ik ga verder naar de volgende anders komt er denk ik geen einde aan. De motie Onderzoek naar gezondheidseffecten Chemours. Dat geen enkele gemeente dit doet, heeft ons de laatste jaren nog nooit ergens van weerhouden. De directeur Milieu & Veiligheid van het RIVM heeft overigens in een reactie op de aangenomen motie in de Tweede Kamer aangegeven en ik citeer. Om tot een uitgebreid gezondheidsonderzoek over te gaan en bij de staatssecretaris en ik citeer. Bij het bepalen van de behoefte moet ook aandacht zijn voor de vraag en de zorgen van lokale overheden en omwonenden. Einde citaat. Dus wat mij betreft is dit gewoon het moment om kenbaar te maken wat onze zorgen en wensen zijn op dit gebied. Dan de moties van andere partijen. Dan begin ik even bij de SGP. De uniformering lokale bewegwijzering en bebording. Wat ons betreft geeft dit Ridderkerk wat meer uitstraling en hebben we genoeg te bieden om wat van deze borden te plaatsen. Als de heer Kardol hierna in Ridderkerk net zo goed de weg weet te vinden als de weg naar de overwinning op het schaakbord, dan komt het vast helemaal goed.

De motie Soorten managementplan van GroenLinks lijkt ons efficiënt duurzaam en te schelen in de kosten voor onze inwoners gezien de gerechtelijke uitspraak. De motie Informatievoorziening bomenkap deed mij denken aan een toezegging die ik ooit vroeg om inwoners meer te informeren door middel van bebording bij werkzaamheden in de openbare ruimte. Deze motie sluit daar dan ook prima bij aan en wij kunnen ons daarin vinden. De motie van Echt voor Ridderkerk wat betreft het streven naar het vermijden van PFAS-producten bij inkoop kunnen wij ons ook in vinden en dat zal u vast niet verbazen. Gezien wat er leeft op dit gebied kan het geen kwaad om hier nog eens wat extra aandacht voor te hebben. De motie om mee te doen aan de wedstrijd voor diervriendelijkste gemeente die is inmiddels ingetrokken. Dus ik ben benieuwd hoe dat volgend jaar zal zijn. De andere motie is ook ingetrokken. De moties van de Partij van de Arbeid dan. Het uitbreiden van de Ridderkerkpas daar voelen wij wel wat voor. Ook het versterken van de buurtbus kan op onze goedkeuring rekenen. Dan ook vanaf hier maar even de complimenten voor de bestuurders hiervan. Mooi om te zien hoe deze mensen zich inzetten en af en aanrijden. Diezelfde buurtbus die brengt mij dan ook bij de volgende motie de pop-upstore. Wij vinden deze toch wel erg dubbel op.

Gelet op de buurttenten en ook wat het college vanochtend al even aangaf welke partijen daar allemaal al staan en hoe goed die bezocht zijn, vinden wij dat toch wel dubbel. De motie Ervaringskennis. Ik heb hem nog net heel even snel kunnen aanpassen. Die gaan wij vanmiddag nog even een keer bespreken naar aanleiding van de aanpassing van de motie de motie. De motie Pagina 69 van 112

Ridderkerk trakteert vinden we leuk, maar we hebben het idee is die niet iets te breed of te ruim? Moeten we dat niet beperken tot alleen punt één en twee? Want hoe zit dan de uitvoering van de rest van die motie precies met de mensen die op zichzelf nog wonen? De voorzitter: Interruptie van mevrouw Ripmeester. Mevrouw Ripmeester: Dank u wel voorzitter. Niet zo heel erg ingewikkeld. Er werd opgemerkt dat er ook eenzame ouderen waren of ouderen die alleen waren die misschien dat ook wel zouden willen. Dus alles in eenvoud kun je gewoon mensen uitnodigen op dezelfde dag op hetzelfde moment in burgerzaken om een taartje te komen eten. Of je kunt aanbieden dat mensen een taartje kunnen halen om met een vriendin thuis op te eten. Maar de bedoeling is dat mensen elkaar gaan ontmoeten en van de bank af komen. Dat was het eigenlijk. De voorzitter: De heer Westbroek. De heer Westbroek: Dank u wel voorzitter. Kijk, dat verduidelijkt alweer heel wat voor ons. De motie van het CDA een groener Oostendam. We hadden er in eerste instantie behoorlijk wat vraagtekens bij gezien de oorspronkelijke naamgeving. Met de toelichting van de wethouder is dit wat ons betreft een prima motie. Breng dit nog maar eens onder de aandacht nu er een nieuw groenplan is bij de andere overheden.

De campagne over de impact van illegaal drugsgebruik vinden we meer thuishoren bij de landelijke overheid, specifiek Stichting SIRE bijvoorbeeld. Dan de motie met het plan om het afvalbeleid in andere talen onder de aandacht te brengen. Dat is wel interessante, dan heb ik wel een vraag aan het CDA. Kennen zij toevallig Vera Stupenea? De voorzitter: De heer Mijnders wilde al een interruptie plaatsen, maar u kunt dat mooi combineren wellicht. De heer Mijnders: Vera Stupenea, nee. Nee ik was ook niet van plan ... nee ik heb mijn dochter ook niet zo genoemd, dus nee Vera Stupenea dat ken ik niet. Dus ik hoop zo op een toelichting. Nog even een reactie op de motie rondom illegaal drugsgebruik. 18PLUS geeft aan meer een landelijk iets. Verkeersvoorlichting op scholen doen, andere voorlichting rondom drugs, hulpmiddelen, Nul18 wat we doen in de Loods. Vindt u dat ook allemaal landelijk beleid? Waarom vindt u dit landelijk beleid? Waarom vindt u niet zou een mooie campagne kunnen zijn, om ook als Ridderkerk ook de drugsgebruikers bewust te maken van de impact die ze hebben met hun drugsgebruik. En Vera nog wat uitleggen. De voorzitter: Mijnheer Westbroek. maar voordat u daartoe overgaat de twaalf minuten zijn inmiddels aangetikt. Dus als u daarna komt tot afronding richting de 13,5 minuut, zou dat mooi zijn.

De heer Westbroek: Nee, ik heb de campagne van Rotterdam gezien en dat zit inderdaad in de impact, maar ook in de buitenruimte hoe ze het aanpakken. We hebben hier natuurlijk Facet die geeft voorlichting op scholen. Ik zou dan inderdaad zeggen Facet doe dan ook meer over de maatschappelijke impact in dit geval. Maar dat is volgens mij echt iets anders dan de campagne die het CDA met deze motie voor ogen heeft in de buitenruimte. Wat betreft … De voorzitter: De heer Mijnders. De heer Mijnders: Twee vragen. Wat is dan precies het probleem bij Partij 18PLUS als u het heeft over de buitenruimte? Wat is daar mis mee in Rotterdam? Het tweede, we zeggen helemaal niet dat het alleen in de Pagina 70 van 112

buitenruimte moet. Het is maak de campagne over het algemeen heel Ridderkerk met ook de partners eventueel erbij, om ook dus die impact te doen. Dus het gaat om niet alleen om de gezondheidsimpact, maar nu ook de impact als je drugs gebruikt op de maatschappij. Dus het laatste wat u zegt dat staat niet in de motie. Dank u wel. De voorzitter: De heer Westbroek. De heer Westbroek: Wat ik al aangaf ik vind dat meer thuishoren bij Stichting SIRE zo’n campagne. Wanneer we het hebben over Facet en voorlichting op scholen, dan mag best wel een stukje meegenomen over maatschappelijke impact en preventie. Want des te eerder je daarbij bent, des te meer je uiteindelijk voorkomt. Wat betreft Vera Stupenea voorzitter, ik ga dat even toelichten. Dat is een schrijfster uit Siberië die in 1997 naar Nederland is gekomen. Ze heeft zich de Nederlandse taal machtig gemaakt en inmiddels heeft ze menig boek geschreven. Afgelopen augustus bracht ze haar meest recentelijke boek uit, genaamd Moordende Paardenrace. Dit is de allereerste Nederlandse triller over gokken en intriges in de paardenwereld. Maar misschien dwalen we af. Mijn punt voorzitter, de motie van het CDA wat betreft het afvalbeleid in andere talen onder de aandacht te brengen, zorgt er misschien wel voor dat we dit soort pareltjes van Nederlandse boeken in de toekomst zullen mislopen. Wij zullen die dan ook niet steunen.

De voorzitter: Mijnheer Westbroek er is een interruptie bij de heer Kooijman en daarna de heer Mijnders. De heer Kooijman: Over dat afdwalen wil ik geen oordeel vellen, maar ik wil nog heel eventjes toch terug naar de drugscampagne. Want twee dingen begrijp ik niet helemaal. 18PLUS die maakt zich hier heel erg druk voor PFAS en maakt dat heel erg lokaal, net als bijvoorbeeld lachgas en vet gezond hebben we de wethouder net gehoord. Dat zijn allemaal dingen die we heel lokaal maken, het mesgebeuren zeg maar. Dan is dit ineens moeten we dit landelijk maken, dat snap ik niet helemaal. Dan ben ik het tweede punt kwijt, maar dit is denk ik al best een belangrijk punt. De voorzitter: De heer Mijnders en dan komen we eventjes qua interruptie tot afronding want dan kan de heer Westbroek zijn verhaal afmaken. De heer Mijnders: Dank u wel voorzitter. Weer twee punten. Ik heb nog steeds geen reactie inderdaad waarom is er een probleem rondom de buitenruimte in Rotterdam? Volgens 18PLUS is dat een probleem, kan dat niet. Ik ben wel heel erg benieuwd naar de reactie daarin, maar ik vind de aanvulling van de heer Kooijman ook heel erg sterk. Ben ook benieuwd naar die reactie.

Dan toch maar doorvragend, wat heeft, hoe zeg je dat? Het afvalbeleid, het Ridderkerks afvalbeleid dat heel veel is veranderd de afgelopen jaren, dat ook beschikbaar te stellen in bijvoorbeeld andere talen? Omdat we willen, hoe zeg je dat bijplaatsing en andere problemen waar we ook 18PLUS ook op acteert, tegengaan. Wat heeft dat te maken met dat er straks niet nog zo’n boek verschijnt? De voorzitter: De heer Westbroek. De heer Westbroek: Dank u wel voorzitter. Om die laatste als eerste maar even op te pakken. Uiteindelijk is in Nederland de voertaal Nederlands en verwachten we dat mensen ook integreren en die taal zullen leren. Dat heeft het te maken met dat boek. Dus wij zijn geen voorstander ervan om het afvalbeleid ook in andere talen ter beschikking te gaan stellen. Wat betreft de motie met betrekking tot drugs. Wat ik net al aangaf, ik vind dat er prima rol voor Stichting SIRE om dat op te pakken en Facet doet al heel veel op dit gebied qua voorlichting op scholen en des te eerder je daarbij bent, des te beter het is. Pagina 71 van 112

De voorzitter: Ondanks dat ik heel voorzichtig had gevraagd kunnen we een beetje tot afronding van dit onderwerp komen. Zag ik nog twee handen die zo urgent de lucht in leken te gaan dat ik denk daar moet haast allemaal even ruimte voor geboden worden. Maar echt even oprecht het gaat ook van uw tijd voor straks af. Dus de heer Rijsdijk nog even, mevrouw Van Nes-de Man nog even dan komen we echt tot afronding. De heer Rijsdijk: Dank u wel voorzitter. De heer Westbroek heeft er natuurlijk gelijk in als hij zegt dat mensen Nederlands moeten leren. Maar op het moment dat mensen hier bijvoorbeeld komen, zijn zij de Nederlandse taal logischerwijs nog niet machtig. Wat is er dan verkeerd aan om die mensen zeg maar om toch alvast mee te kunnen doen in de Ridderkerkse samenleving in hun eigen taal erop te wijzen hoe wij hier omgaan met het afval? Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u. Ik heb misschien een suggestie. Het zou toch heel simpel kunnen door een sticker op de ondergrondse containers te plakken met een infographic erop wie, wat en hoe? De voorzitter: De heer Westbroek. De heer Westbroek: Dank u wel voorzitter. Wat is er verkeerd aan? Ik vind het het verkeerde signaal in dit geval. Ik denk dat er ook genoeg begeleiding is voor deze mensen hoe wij hier met elkaar omgaan en hoe wij ons afval weggooien.

Volgens mij is daar meer dan genoeg begeleiding voor en hoeven wij niet onze informatievoorziening daarop aan te passen. Ik heb nog twee alinea’s voorzitter. Ik zal ze snel af gaan maken want … de motie van de ChristenUnie voor de samen speelplek steunen we. Het is belangrijk dat kinderen met een lichamelijke of verstandelijke beperking ook een plek hebben om buiten te kunnen spelen. Het plan voor een jaarlijkse netwerkbijeenkomst voor vrijwilligersorganisaties voelen wij vrij weinig voor. We krijgen toch ook de signalen dat organisaties hier niet op zitten te wachten omdat er al genoeg aandacht en mogelijkheden zijn in onze netwerken voor ze. Het realiseren van een kunstwerk door een internationaal bekend kunstenaar hebben wij moeite mee. Het gouden lijntje zit bij ons nog vers in ons geheugen. De opmerkingen van het college over de locatie en de kosten helpen ook niet echt mee. Dan heb ik nog een paar moties van Burger op 1. De motie met betrekking tot de zonneweide zullen we niet steunen. Wat betreft het schoolontbijt wordt er al invulling aan gegeven aan door middel van gezonde voeding. In dit geval blijkbaar is de keuze gevallen op een lunch in samenwerking met de scholen. Het Vlondervoetpad is bij ons een twijfelgevalletje. We geven de indieners mee om deze misschien iets anders te formuleren richting onderzoek en in kaart brengen van wat dan precies de kosten zijn.

Dat waren ze volgens mij voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Is er nog iemand met een prangende vraag? Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u. Dank voor uw aanvulling op Vlonderpad, daar kunnen we even naar kijken straks. Dat is ook een beetje wat de wethouder al aangaf. Is 18PLUS het met ons eens dat een ontbijt een heel ander effect heeft op je concentratie als dat een lunch dat heeft? Want daar gaat het in feite om. Die lunch er moet geen zak chips in dat lunchbakje dat begrijpen we allemaal. Maar ontbijt is gewoon basaal en daar heb je de hele ochtend al iets aan. De voorzitter: De heer Westbroek.

Pagina 72 van 112

De heer Westbroek: Natuurlijk is een ontbijt iets anders dan de lunch. Maar ik snap de strekking van mevrouw Van Nes-de Man. Alleen je moet het ook in overleg met de scholen doen en wat realistisch en haalbaar is en wat de wensen daar zijn. De voorzitter: Dank u wel. Dan komen wij tot afronding hiervan en geef ik het woord aan de heer Kooijman van de ChristenUnie. De heer Kooijman: Dank u wel voorzitter. Ik herken heel erg de eerste woorden van de heer Westbroek dat het aan het eind van zo'n bijeenkomst houden van de bijdrage heel veel schrapwerk met zich meebrengt. Maar gelukkig kan het tegenwoordig allemaal digitaal en kan ik het ook nog teruglezen want als ik op mijn handschrift af had moeten gaan, dan had dat een probleem worden. Deze dag, het nut van deze Begrotingsdag, daar ging het vanmorgen ook eventjes over. De één noemde het een feestje voor de fractievoorzitters en ik hoorde de wethouder Stip zeggen het is een mooi moment om uit te zoomen en eventjes alle kanten van de zaak weer te belichten. Dus zo wordt er verschillend naar gekeken. Ik heb vanmorgen mooie bijdragen gehoord in de eerste termijn, ook vanuit het college. Daar kom ik zo nog even op terug. Ook zojuist heb ik mooie debatten gehoord en hebben we met elkaar het goede inhoudelijke gesprek. Dat alleen al maakt dit zeker een nuttige dag.

Ik wil mijn complimenten uiten richting de wethouders, die echt de woorden hebben gegeven aan de vragen of de zorgen die wij in onze algemene beschouwingen hebben opgenomen. Dank wethouder Van Os. Nu horen we, vandaag horen we ook uw langetermijnvisie. Dat regionale warmtenet niet opportuun zijn, dat begrijpen we, maar we moeten wel wat anders. Dat anders is dus niet afwachten. Heel mooi dat u daar echt wel mee bezig bent, de woorden die u daaraan gaf. Zeker ook mooi dat u uw portefeuille ook vertaalt naar uw eigen handelen. Uw auto de deur uitgedaan, hartstikke knap. Misschien gelukkig dat u de sportportefeuille inmiddels niet meer in uw bezit bent anders had u ook aan City Run mee moeten doen, dus dat is u dan bespaard gebleven. Maar dat enthousiasme dat spreekt mij zeer aan. Graag horen wij vaker van al die stappen die worden gezet. Misschien is het goed om dan begin 24 weer en keertje een commissiebijeenkomst over de uitwerking van de klimaatvisie en de energietransitie te houden. Wethouder Stip liet ook heel mooi voorbeelden horen vanuit haar portefeuille. Er gebeurt dus meer dan in de begroting nu is opgenomen. De woorden van de portefeuillehouder Financiën geven ons nu ook de geruststelling die we zoeken naar aanleiding van het ravijnjaar en de begrotingsopzet.

Maar waarom waren we dan eigenlijk zo kritisch? Ik heb daar net over nagedacht samen met de fractie en we kwamen daartoe dat het misschien toch mogelijk ook te maken heeft met de nieuwe begrotingsopzet. Want die is niet alleen voor de verantwoording van de voortgang van het collegeprogramma. Zoals een aantal wethouders nu aangegeven we hebben het collegeprogramma vertaald nu in de begroting. Wat gaan we vanuit ons collegeprogramma doen in het komende jaar? We missen dan al die andere dingen die we als raad ook eerder hebben al vastgesteld waar we ook verwachten dat daar gewoon meters worden gemaakt. Dus misschien is het goed om daar toch nog eens een keertje met elkaar over na te denken hebben we nu de goede vorm gekozen hierin? Of moeten we dat op een andere manier meegeven? Dus dat wil ik graag meegeven aan het college. Dan wil ik eerst even terugkomen op onze eigen moties en daarna de bijdragen van andere partijen nog een keertje langslopen. Ik begin even bij de motie Netwerkbijeenkomst. We vinden het jammer dat deze op dit moment wordt ontraden door het college. We geven ook duidelijk aan, er gebeurt al inderdaad heel veel. Facet is een belangrijke partner, maar er zijn al zoveel meer organisaties die net zo belangrijk zijn. Maar we hebben de woorden van de wethouder nu gehoord en we gaan daarmee nogmaals op onderzoek uit.

Omdat de reactie van de wethouder niet strookt met onze signalen. We gaan het nu uitzoeken en we trekken hem voor nu in en we komen dan mogelijk op een later moment daar nog op terug. Dan de motie over het kunstwerk. Ook dat vind ik spijtig om te horen dat er bezwaren zijn vanuit het college. We hebben een aantal keren gevraagd aan de wethouder waarom het in de eerste instantie niet mogelijk leek te zijn. Enige blokkade, daar was geen Pagina 73 van 112

sprake van hebben we gehoord. Pas vandaag krijgen we nu een antwoord dat het te maken zou kunnen hebben met de omvang en de zwaarte en ingewikkeldheid met grond et cetera. Dat hadden we graag eerder gehoord want dan hadden we misschien daar op een andere manier in onze motie of richting de kunstenaar mee om kunnen gaan. De motie biedt in eis twee ook juist ruimte om vanuit de gemeente eisen mee te geven. Voorwaarden die we stellen om zo'n kunstwerk dan mogelijk te maken. Als dat ook eisen zijn die van omvang en plaatsing, dan is dat natuurlijk prima. Dus dat kunnen we gewoon meegeven. Over sanering van gronden, er worden ook genoeg plannen uitgewerkt de komende jaren daar hebben we net ook vandaag wel wat over gehoord. Dan kan dus werk met werk worden gemaakt en hoeft er niet specifiek grond te worden gesaneerd. Ik denk aan Beverbal, het park bij de Jonkheer van Karnebeekweg, sportpark Bolnes, het zwembad, Oosterpark, de Loods, Huisartsschool, et cetera. Waar een wil is, is een weg, het werd al eerder gezegd. Mooi vond ik wel de opmerking die de heer Westbroek gaf bij de ondernemingspenning, soms kan een klein gebaar heel groot zijn. Ik maak hierin graag ook de link naar onze motie over het kunstwerk. In de tweede termijn heb ik enkele partijen al van een reactie gehoord over deze motie. Dan wordt er gezegd ik denk dat we ervan weg moeten blijven.

Maar het gaat hier om dankbaarheid tonen. Willen we daar ons hart voor openstellen? Dat is wat ons betreft de enige principiële kwestie. Als het om de persoon gaat, hij is natuurlijk ook niet zomaar iemand. Ook dat speelt nadrukkelijk mee in deze situatie. Het geeft ook invulling aan het woordje hart, in de titel van het coalitieakkoord wat ons betreft. Een beeld met de titel dankbaarheid geeft ook aan hoe wij als Ridderkerk in de afgelopen periode mensen in nood hebben opgevangen en dat is toch ook mooi. Voorzitter ik hoop met dit pleidooi dat mensen toch nog even aan het denken worden gezet. Dan een motie die we niet hebben ingediend vandaag, maar vorig jaar. De motie Rookverbod. We kwamen er in onze algemene beschouwing al even op terug. Want die is vorig jaar aangenomen. Op 16 december 2022 kregen we al een brief van het college over enkele weken gaan we het uitvoeren en is de plek voor het gemeentehuis rookvrij. Begin vorige maand hebben we daar nog even een keertje de wethouder op bevraagd, want er staat nog steeds een asbak. Nee, eind oktober, dan is hij weg. Begin deze week nog even voor de zekerheid gekeken, stond er nog steeds. Fotootje naar de wethouder, weet u het zeker? Let op, u heeft nog een paar dagen. Helaas vandaag, de asbak staat er nog steeds. Er is dus echt werk aan de winkel.

We pakken u niet op een weekje meer of minder, maar alstublieft wethouder kom ook daar uw afspraken na. Dan ga ik naar de bijdrage die heb gehoord van andere partijen. Ik vond het een hele mooie bijdrage van GroenLinks. Wel hoop ik nog wat extra de vertaling te horen vanuit artikel 1 de concrete situaties bij ons in Ridderkerk. Of als het gaat over bepaalde voorstellen die hier naar voren komen. Maar goed, ik denk dat de heer Ros dat hij vast nog wel teruggrijpt op zijn bijdrage als dat een keer in de raad ter sprake gaat komen. Het was zeker een leerzaam college weer, dank u. De voorzitter: Interruptie de heer Ros. De heer Ros: Voorzitter mijn bijdrage die grijpt ook terug naar Ridderkerk. Het gaat van artikel 1 richting een inclusieve samenleving en daarbij komen allerlei inclusieve voorstellen naar voren. Dat kan gaan over inclusief over de LHBTQ en nog wat letters gemeenschap. Dat kan gaan over een inclusieve speeltuin voor mensen met een beperking. Dus dat kan van alles zijn. Die voorstellen komen voor en mijn pleidooi was, als je het doet, doe het dan allemaal. De voorzitter: Dank u wel. Misschien even een korte vraag van mijn kant. Ik hoor een redelijk irritante piep. Beneden het alarm. Daar wordt aan gewerkt, schat ik zo in. Kijk aan, mooi prima. De heer Kooijman gaat u door.

Pagina 74 van 112

De heer Kooijman: Even kijken, waar was ik gebleven? Bij het CDA. Het CDA had een uit ... mag ik weer voorzitter? De voorzitter: Ja u mag zeker. De heer Kooijman: Ik ga gewoon door met praten. De voorzitter: Zelfs ook van de rest. Hoor maar het wordt stil. De heer Kooijman: Ik kwam net op mooi stukje uit van mijn tweede termijn. Het CDA had uitgebreide algemene beschouwingen. Zoals wethouder Stip al aangaf, ik zei het al, mooi om wat uit te zoomen en aan te geven hoe een partij in de grote diversiteit en onderwerpen staat. Ik vond het ook een heel mooi pleidooi van de heer Mijnders over de campagne voor bewustwording bij drugsgebruik. Helemaal mee eens, dus we steunen die motie van harte. Als het gaat om de motie over afval in buitenlandse taal. Die campagne die steunen wij ook van harte. Dan denk ik ook waar gaat het nu uiteindelijk om? Willen we zo principieel zijn dat we zeggen nee wij vinden Nederlands is de voertaal? Of zeggen we, nee wij willen dat ons afvalbeleid goed wordt uitgevoerd en wij helpen onze inwoners. Of ze nu de Nederlandse taal machtig zijn, of niet. We helpen al onze inwoners, inclusief. We helpen ze om het beleid ook goed op een goede manier uit te voeren. Ik denk dat daar de crux in zit. Dus artikel 1 we noemen hem maar weer. 18PLUS die gaf in eerste termijn aan al jaren te lobbyen voor een andere opzet van deze dag.

Ik ben me daar niet zo heel erg van bewust maar mogelijk gebeurt dat lobbyen wat achter de schermen. Kan 18PLUS daar ons vandaag meenemen in hun ideeën daarover of later? Want ik ben zeer benieuwd en tot nu toe vind ik dit een goede opzet, maar wellicht zijn er veel betere vormen te bedenken. Graag ga ik daarover in gesprek. Op de vraag die de heer Westbroek stelde komt er ooit vrede op aarde? Daar kan ik volmondig op antwoorden met ja. Ooit komt die dag, daar geloof ik heilig in. Van die opmerking naar de SGP. Een hele mooie bijdrage uit het Bijbelboek Job en we zijn daarvan onder de indruk. Het verhaal roept ons allemaal op om te zorgen voor de eigen omgeving, de naasten en de vreemdeling. Mooi dat u dat zo bracht. Hier heb ik al een interruptie al bij stilgestaan, dus hoef ik niet meer op te hebben. Leefbaar gaf ook mooie positieve woorden aan de invulling zoals die nu op dit moment in het beleid al wordt gedaan. Ik herken ook wel de twijfel die er zat, die Leefbaar aangaf, wij dienen nu geen motie in omdat er eerst geprioriteerd moet worden in de dingen die al in gang gezet zijn. Maak dat nu eerst af. Dat heeft bij ons ook echt in de voorbereiding wel gevraagd moeten we dingen doen? We kwamen in de aankondiging al met zes moties, daar hebben we er al een paar van geschrapt, vandaag weer eentje om inhoudelijke redenen. Maar ik herken die twijfel zeker wel.

Er ligt gewoon heel veel werk te wachten. Het liefst had ik ook nog vier moties voor fietspaden, busverbindingen en van alles nog wat ingediend. Maar laten we eerst doorgaan met de plannen die al op de plank liggen. Dan nog even wat onderwerpen die voorbijkwamen. Woningbouw werd door meerdere partijen genoemd. Ik herken ook wel dat het CDA zojuist aangaf, volgens mij is het ook belangrijk durven wij als raad ook keuzes te maken? Het gaat knellen aan alle kanten, maar dat moeten we volgens mij ook niet uit de weg gaan. Want als we dat doen, dan moeten we eigenlijk met elkaar zeggen er kan geen woning bij meer bij in Ridderkerk. Maar dan hebben we op een andere manier een discussie. Dus woningen bij … De voorzitter: Interruptie van mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u voorzitter. Dat zegt de heer Kooijman nu wel, maar er liggen gronden nu braak of bijna braak of waar al jarenlang plannen voor liggen. We kunnen best vooruit in Ridderkerk. Als er in Bolnes Slikkerveer tot een max van tweeduizend woningen, je mag niet hopen dat het er komt dat zeg ik dan maar op persoonlijke titel, bedacht is. Dan denk ik we hebben toch gewoon de ruimte? We moeten aan de Pagina 75 van 112

slag. We moeten niet zoeken en piepen we kunnen niks. Er gebeurt niks en dat sluit een beetje aan bij wat Leefbaar mevrouw Kayadoe ook zei. Wat u zelf ook eigenlijk erkent, er liggen plannen op de plank en geef daar uitvoering aan. De voorzitter: De heer Kooijman en daarna geef ik het woord aan de heer Mijnders. De heer Kooijman: Daar gaat het mij juist precies om. Als ik even als voorbeeld het nieuwe plan van Wooncompas ’t Ronde Sant. Er werd ook gezegd zo'n torenflat hier dat past helemaal niet. Want die Erasmuslaan en die Vlietlaan dat is al heel druk met verkeer, dus daar past geen verkeer meer bij. Ik kan u één ding vertellen, als we straks PC Hoofdpark gaan ontwikkelen, waar volgens u dan misschien de plannen zo kunnen worden uitgevoerd. We gaan daar voor hoogbouw, dan komt er ook heel veel verkeer bij. Dat gaat ook druk opleveren op de Vlietlaan, dat gaat ook druk leveren opleveren op de Vondellaan, op de Jan Luykenstraat, op de Geerlaan, et cetera. Die druk die gaan we krijgen en daar hebben we mee te dealen en dat kunnen we niet uit de weg gaan. Dat is wat ik mee wilde geven. De voorzitter: Dank u wel. De heer Mijnders. De heer Mijnders: Aanvullend daarop, Burger op 1 noemt altijd een paar locaties. Maar de nodigheid voor woningen in Ridderkerk is veel groter dan dat.

Burger op 1 komen altijd met drie locaties en daar gaan we dan bouwen en dan is het probleem opgelost. Als we dan niet helemaal uitkomen dan komt Burger op 1 met een voorstel voor twintighoog op Koninginneweg. We hebben heel veel locaties nodig. Bijvoorbeeld Bolnes waar u elke keer op hamert met die tweeduizend. Dat is een ambitie, alleen we hebben juist ook aan de voorkant nu al gezien verkeer, dat dat waarschijnlijk helemaal niet mogelijk is. Dat juist zo'n verkeersonderzoek laat zien, het staat al helemaal vast. Dus ook Bolnes, ook de rivieroevers op dit moment zijn geen plek waar we heel veel kunnen gaan bouwen. Dus we hebben elke plek nodig. Als u elke keer maar komt bent drie wel en voor de rest gaan we nergens bouwen, dan los we het probleem niet op. De voorzitter: Mevrouw Van Nes een korte reactie en daarna gaan we weer terug naar de heer Kooijman. Mevrouw Van Nes-de Man: Het zal u niet verbazen dat ik die mening niet deel. Moet u eens kijken hoeveel woningen bij het PC Hoofdpark gebouwd kunnen worden. Ik ben benieuwd naar de plannen voor de hele locatie waar de oude huisartsschool staat en laten we daar eerst eens gaan tellen. We kunnen niet oneindig veel bouwen in Ridderkerk, dat kan het verkeer niet aan, dat klopt. De voorzitter: De heer Mijnders. De heer Mijnders: Twee vragen.