2023-10-12-verslag-gemeenteraad-ridderkerk.pdf
Tekst van het document
De voorzitter: Dat is boter bij de vis. Dank u wel. Gaat u door. Mevrouw Van Nes-de Man: Dit is een Startnotitie die stof doet opwaaien, wat niet geheel gebruikelijk is bij een Startnotitie. Die kondigt immers alleen maar een nieuwe nota aan en die in dit geval de oude Participatienota zou vervangen. Waar wij vanuit Burger op 1 dan op letten bij zo’n voorstel, is onder andere wat wordt vervangen? Welke beleidskaders worden daarbij gebruikt? Is er een evaluatie gemaakt? Is die besproken? En wie mogen meedoen? En wie mogen meedenken over een nieuw voorstel? In dit geval zien wij daar wat haken en ogen in. De wijkoverleggen, sorry, maar ook de andere platformen zijn niet actief betrokken, terwijl dit wel in het convenant was afgesproken. En wie besteden er nu meer aan de burgerparticipatie dan die beruchte overleggen? Een goed, uitgebreide evaluatie, zoals de evaluatie participatie-instrumenten Ridderkerk van november 2019, die wijkregisseur is daar een half jaar mee bezig geweest. Wordt niet gebruikt bij het opstellen van de nieuwe nota. Evenals de input die wij als raad hebben gegeven bij de presentatie participatie in januari dit jaar. Evaluatie participatie-instrumenten 2022 en die van 2019, die evaluatierapporten, zijn nooit echt besproken. Niet in de wijkoverleggen die geëvalueerd zijn, maar ook niet in de raad.
In januari 2023 bij de presentatiebijeenkomst participatie hebben wij diverse scenario’s... De voorzitter: Interruptie door de heer Overheid van het CDA. De heer Overheid: Dank u, voorzitter. Ik wil Burger op 1 er wel even op wijzen dat in de commissie, die over dit onderwerp heeft plaatsgevonden, ik als CDA heb gevraagd of die input van januari is meegenomen. En dat de wethouder daar positief op heeft geantwoord. De voorzitter: Dat is een opmerking, niet zozeer een vraag. Dank u wel. Gaat u door? Mevrouw Van Nes-de Man: Ja, dank u. Ik wil er wel op reageren. Dat is wel meegenomen, maar wij hadden graag een verslag van die input gehad, dat je ook kan zien wat er dan meegenomen wordt. Wij zouden ook Pagina 16 van 59
graag bijvoorbeeld een tussenstap willen, om helder te krijgen met elkaar welke visie wij als raad hebben op participatie en hoe we dat ook kunnen verwerken in de nota. Ook dat is participatie. De ChristenUnie vroeg er ook om in de commissie. En toen werd daar negatief op gereageerd. Juist omdat dit een beladen, belangrijk onderwerp is geworden in Ridderkerk... De voorzitter: Interruptie door mevrouw De Wolff van de ChristenUnie. Mevrouw De Wolff-ter Beek: Ik wil dit even rechtzetten. Ik heb zeker gevraagd om een visie en ambitie te beschrijven. En daarbij, ik had het graag apart gezien. De wethouder gaf aan dat zij dat wel ging doen, maar in één. Het is niet zo dat ze heeft aangegeven dat ze het niet zou doen. De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u. Moet ik even kijken waar ik was. In Ridderkerk moet nog heel wat gebeuren op het gebied van participatie. We kennen het kritische Rekenkamerrapport van mei dit jaar, waarin de conclusie is dat de huidige invulling van participatie zorgwekkend te noemen is. En juist hierom en omdat we inmiddels steeds meer insprekers zien die de raad opzoeken, omdat ze toch via het college niet verder lijken te komen, willen wij graag een visie als tussenstop. Ik krijg de indruk dat ik daarin iets gemist heb dat hij komt.
Het lijkt ons goed om er zo tegenaan te kijken, zodat we een breder draagvlak kunnen krijgen en wellicht in heel Ridderkerk. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nes-de Man. Dan heb ik hier staan de fractie van de Partij van de Arbeid. Mevrouw Ripmeester. Mevrouw Ripmeester: Ik dacht, ik ben heel comfortabel zesde op het rijtje. De voorzitter: Wij werken even op volgorde normaliter. Gaat uw gang. Mevrouw Ripmeester: Maar helaas, wilde ik zeggen. Dank u wel. De participatie verbeteren is een noodzakelijke ambitie. De Rekenkamer gaf dat al aan dat Ridderkerk nog niet klaar leek te zijn voor de Omgevingswet. Krachtige participatie is niet voor bange bestuurders. Collega-raadsleden stelden terecht de vraag in de commissie, waar is de visie? Gaat het niet te veel over de instrumenten? Is al bepaald wat geschikte instrumenten zijn? Wat is geschikt? Wat is gedaan met de input? En waar staan de wijkoverleggen? Mijn collega vroeg terecht aandacht voor de laaggeletterden en meer kwetsbare groepen. Alles wordt later duidelijk, aldus het college. We doen een uitvraag en dan zetten we alles in de nota. Bijzonder is dat de platfora of de platforms, die toch ook een belangrijke vorm van participatie zijn, buiten deze Startnotitie en waarschijnlijk de nota worden gehouden. De verplichte cliëntenraad wordt niet eens genoemd.
In de Startnotitie lijkt afstand te worden gedaan van participatie op wijkniveau. Van stimuleren van de dialoog tussen wijkbewoners, die samen meer weten dan alleen. Participatie is alleen nog tussen inwoner en gemeente via de door het college geschikt gevonden instrumenten, zoals steeds herhaald, de Buurttent, de enquêtes en de Straatpraat. De raad vroeg nadrukkelijk om aandacht voor de wijkoverleggen. Volgens de raad en vele rapporten een belangrijke pijler. Het is weggelaten uit de notitie, waardoor deze betrokken mensen al bijna een jaar in onduidelijkheid verkeren. Dit lijkt niet bij te dragen aan het dichten van de kloof tussen de inwoner en overheid. Toch ook altijd een onderdeel van participatie. En het lijkt dat nieuw participatiebeleid al is ingezet. Nieuwe instrumenten kunnen absoluut een goede aanvulling zijn, maar het is wat ons betreft niet of, of maar en, en. Daarnaast vallen veel lessen te leren uit de evaluaties. Tijd voor zelfreflectie van de gemeente, die missen wij in de Startnotitie. Zoals het tijdig informeren van meedenkende inwoners, met een Pagina 17 van 59
fatsoenlijke reactietermijn komen en het gemotiveerd aangeven wanneer er niets met adviezen wordt gedaan. Inwoners worden, zoals in een ander evaluatierapport staat, niet meer benaderd via wijkoverleggen. Maar zij stellen, leden op persoonlijke titel is voor de gemeente minder uitdagend en confronterend dan de variant met gebundelde inwonersbelangen. En wij vragen ons af of dat meespeelt bij het opstellen bij deze nota. Inwoners, overleggen, platfora zijn er net als ambtenaren niet om de collegeleden te pleasen, maar om een gedegen inhoudelijk advies te geven. Enkele afsluitende opmerkingen. Maak een concrete, heldere visie. Zorg dat elke groep bereikt wordt, zeker die waar de impact het grootst is. Bijvoorbeeld LHBT, de hele rij. Beleid is misschien neutraal, maar de impact daarvan niet. Richt de participatie zo in dat de kwetsbaren en overbelaste inwoners mee kunnen doen. Hun tijd is schaars en hun hoofd zit soms zo vol dat zij graag via een platform spreken. Bruggenbouwers zijn en blijven nodig. Wees helder over belangenverstrengeling in platforms, zowel ten aanzien van inwoners, organisaties als ondernemers. Zorg voor onafhankelijkheid van de platfora, los van de college.... Los. Zorg voor een controlerende werkgroep bij de uitvraag van informatie bij inwoners, waarin ook raadsleden deelnemen. Check waarom mensen afhaken en evalueer elk project.
Niet of we dat gaan doen, maar ga het gewoon doen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Ripmeester. Dan is het woord nu aan de fractie van het CDA. De heer Overheid aan het woord. De heer Overheid: Dank u wel, voorzitter. Het klinkt zo mooi, een betrokken samenleving. Maar hoe kunnen we dit vormgeven met zijn allen? Vanuit ieders persoonlijke standpunt is iedereen betrokken bij de samenleving. De vraag is alleen hoe we ieders standpunt willen en kunnen delen met elkaar. Dan komen we toch uit op de vraag hoe we het gesprek met elkaar vorm willen geven. Welke vorm van participatie willen we daarbij gebruiken en welke vorm voelt goed voor onze inwoners? U begrijpt al voorzitter, dit is een vraag, als we die aan honderd inwoners stellen we waarschijnlijk honderd verschillende antwoorden gaan krijgen. Participatie is een containerbegrip en kan ook uit heel veel verschillende vormen bestaan. Enkele vormen die ik ben tegengekomen zijn sociale participatie, economische participatie, culturele participatie, digitale participatie. En zo kan ik nog wel even doorgaan. Deze hoeveelheid is ook wel logisch, want er zijn ook zoveel onderwerpen waar we met elkaar het gesprek over kunnen voeren. De opzet van deze nota sluit daar heel mooi bij aan.
Door met elkaar de kaders vast te stellen, kan er een mooi palet ontstaan van verschillende vormen van participatie waar de inwoners van Ridderkerk gebruik van kunnen maken, maar ook de gemeente. De afgelopen maanden en nu nog steeds, is er veel te doen over de wijkoverleggen. Een proces dat moeizaam verloopt, maar waar het CDA ervan uitgaat dat deze vorm ook een plek krijgt in het kader en deel kan uit gaan maken van het palet. De betrokkenheid, ervaring en kennis die daar aanwezig is, willen we tenslotte niet verloren laten gaan. Kortom voorzitter, deze nota is een eerste stap om tot de opzet van onze participatie in Ridderkerk te komen, waarin duidelijk de verwachtingen en mogelijkheden worden geschetst. We wensen de wethouder hier dan ook veel succes mee. En het CDA is benieuwd naar de uitkomst. De voorzitter: Dank u wel. Dan is het woord nu aan de fractie van de SGP, bij monde van de heer Kardol. De heer Kardol: Dank u, voorzitter. De titel van de Startnotitie is juist heel goed gekozen, Betrokken Samenleving. Het woord participatie is namelijk niet altijd meer even te pruimen. Te vaak komt het voor dat het je zin willen krijgen bij trajecten de boventoon voert. Wanneer is participatie geslaagd? Als het over dit onderwerp gaat, verwijs ik graag naar wat over dit onderwerp is gezegd tijdens onze bijdrage in het participatiedebat mei dit jaar.
Bijvoorbeeld een open, toegankelijke, betrokken en servicegerichte overheid is wat ons betreft het doel van de gemeente Ridderkerk. Kortom, laten we naar de toekomst toe vooral bezien
Pagina 18 van 59
hoe we met elkaar maximale betrokkenheid kunnen genereren. Met een dikke streep onder betrokkenheid. De voorliggende notitie is wat de SGP betreft hiervoor dan ook een goede start. De voorzitter: Dank u wel. De VVD. Mevrouw Klaver. Mevrouw Klaver: Dank u wel, voorzitter. De VVD Ridderkerk weet hoe belangrijk het is om te praten over hoe je met elkaar praat. De opdracht van onze tijd, zet de tv maar eens aan, zit in het delen van elkaars perspectieven. Niet meteen veroordelen, maar eerst vragen stellen als je elkaar niet begrijpt. Er moet over invullen van de participatie zelf ook veel geparticipeerd worden, maar dan heb je ook wat. Althans, daar gaat de VVD Ridderkerk vanuit. En deze Startnotitie belooft dat, wat ons betreft. Deze Startnotitie en het uiteindelijke beleid straks zal gaan over heel veel meer dan alleen de wijkoverleggen waar de laatste tijd zoveel nadruk op is gelegd. Het aanstaande beleid gaat ook over innovatieve, andersoortige instrumenten, zoals, ze zijn al genoemd, Straatpraat, Buurttenten, apps et cetera. De instrumenten die passen bij deze tijd. Hip, modern, digitaal, fysiek en ook, zo beloofde het college tijdens de commissie, toegankelijk voor oudere mensen, laaggeletterden en andere mensen die minder makkelijk lezen of minder makkelijk bij informatie kunnen. Want het past ook echt bij deze tijd, voorzitter. Nadenken over inclusie.
Hoe bereik je echt iedereen die je wil bereiken? En hoe zorg je ervoor dat deze mensen ook echt mee kunnen praten en mee kunnen denken? De aankomende Wet versterking participatie op decentraal niveau ligt nu bij de Eerste Kamer. Daar zit een mooie memorie van toelichting bij. En daar zitten twee interessante, wel meerdere, maar ik wil er nu twee vanavond voorlezen. Twee stukken uit citeren. “Ieder lokaal vraagstuk is uniek en vraagt om een eigen aanpak. Een eigen mix van participatie-instrumenten en een eigen betrokkenheid van de overheid bij het maatschappelijk initiatief.” De tweede. “Vanzelfsprekend gaat het betrekken van inwoners niet altijd in een keer goed en is het een leerproces. Het samen leren van participatietrajecten is belangrijk, omdat het leidt tot het vaststellen van breed gedragen publieke waarde en het verbeteren van toekomstige participatieprocessen.” Dat is een hele grote mond vol. En dat betekent dat we eigenlijk de fase ingaan van continueren en verbeteren. En daar komt nooit een eind aan. Voorzitter, zoveel mogelijk maatwerk en inzet van verschillende instrumenten en het is ook nog eens nooit af. Het is een continu leerproject traject. Het vraagt een hoop inzet. Wij wensen de wethouder sterkte. In februari komt een conceptnota naar ons toe voor consultatie, zoals dat heet.
Wij zullen in ieder geval letten op de volgende zaken, waar we ook in de commissie al naar hebben gevraagd. Zorg voor een duidelijke vindplaats voor altijd actuele informatie op een duidelijke plek bij welk participatietraject dan ook. Een visueel tijdspad bijvoorbeeld. Zodat iedereen duidelijk op het netvlies heeft waar in het proces een traject zich bevindt en mensen niet achteraf nog iets vinden van iets dat al besloten is op het moment dat dat niet meer kan. Leg vast in beleid dat van tevoren per gebeurtenis duidelijk en concreet is wat de verwachtingen over en weer zijn en per lijn inderdaad dan. In dit geval inwoner-gemeente, gemeente-inwoner, initiatief-inwoner. Misschien wel per traject. Dan heb je weer dat maatwerk. Tot slot, voorzitter. We moeten ook met elkaar duidelijk afspreken wanneer we participatie geslaagd vinden. En daarmee moeten we wat VVD Ridderkerk betreft ook afspreken dat geslaagde participatie iets anders betekent dan, iedereen is blij. We zetten in op participatietrajecten waar iedereen haalt en brengt, waar iedereen zoveel mogelijk wordt gehoord en waarin ook duidelijk en realistisch aan verwachtingsmanagement wordt gedaan. Maar vooral, we blijven praten over hoe we met elkaar praten. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan is het woord nu aan Echt voor Ridderkerk. Mevrouw Van Vliet. Mevrouw Van Vliet: Dank u wel, voorzitter.
Fijn om vernomen te hebben dat het college veel waarde hecht aan participatie. Participatie door inwoners, organisaties, bedrijven en platfora. En dat het college hiertoe Pagina 19 van 59
allerlei moderne instrumenten gaat inzetten om zo breed mogelijk publiek te betrekken. Dat juichen wij alleen maar toe. Want een betrokken samenleving is een goede samenleving. De afgelopen jaren is er veel veranderd in de samenleving, ook als het gaat om participatie. Betrokkenen willen input leveren op voor hen interessante onderwerpen en via kanalen die hen liggen. En dat is goed. En daarom moeten de instrumenten ook ruim beschikbaar komen. Gelukkig strookt dit met de plannen van het college. In de commissie zei de wethouder toe dat bij de participatieprojecten ook planningen worden toegevoegd, dat inwoners niet alleen voor hun eigen wijk, maar heel breed mogen participeren en dat de platfora input mogen leveren in het participatietraject. En daar zijn wij blij mee. Vanmiddag werden wij zelfs positief verrast toen wij van een van de wijkoverleggen vernamen dat er constructief gekeken gaat worden om wijkoverleg Oost en Drievliet ‘t Zand middels een pilot zelfstandig te laten draaien. Dit om uit de impasse te komen die is ontstaan tussen de gemeente en de wijkoverleggen. Wij zijn blij dat de wethouder en de twee wijkoverleggen de pilot starten. En we vernemen graag de resultaten ervan. Echter, we zijn er nog niet. Vandaar dat we later, in samenwerking met Burger op 1 en PvdA, met twee moties vreemd aan de orde van de dag komen.
In de commissie werd al gevraagd om goede notie te nemen van het rapport van de Rekenkamer. EvR heeft het idee dat dit wel gedaan zal worden. Ook werd er gevraagd om te werken vanuit een visie. Dat is door de wethouder ook toegezegd. Want een visie is een beeld van de toekomst. Schets eerst dit beeld, dan de weg ernaartoe en wat ervoor nodig is. En zorg vooral voor een SMART projectdefinitie hiervan. Participatie komt van participeren, dat deelnemen betekent. We hebben alle betrokken inwoners en organisaties nodig om de voorliggende Startnotitie rondom participatie goed uit te kunnen voeren. En gelet op de toekomstige invoering van de Omgevingswet is dat ook van groot belang, ons ieder belang. Inclusie is ook van groot belang. Denk er daarom goed over na hoe we iedereen kunnen bereiken. Toch nog een oproep aan het college. Neem ook alstublieft deel aan het gesprek met het overige wijkoverleggen en herstel de relatie met alle wijkoverleggen. Om mijn eerste termijn positief te eindigen voorzitter, we vinden het fijn dat er wordt ingezet op doorontwikkeling van de wijkregisseurs en dat er vooral vooraf goed aan verwachtingsmanagement wordt gedaan. Mijn buurvrouw van de VVD sprak hier ook al over. Wat houdt het in? Meedenken, meepraten wil nog niet zeggen dat alles maar wordt aangenomen. Goed aan verwachtingsmanagement doen, dan heb je de halve weg al goed bewandeld met elkaar.
Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan is het woord aan Partij 18PLUS. Mevrouw Griep. Mevrouw Griep: Dank u wel, voorzitter. Partij 18PLUS vindt het van groot belang dat de Ridderkerkse samenleving meedoet. Dat meedoen noemen participeren. En dit kan op vele manieren. Van het stemmen tijdens de gemeenteraadsverkiezingen tot het stemmen op een variant voor een nieuwe speeltuin. Van het meedenken over nieuwe verkeersontsluitingen tot het meedenken over het nieuwe Wmo-beleid. Van het invullen van een enquête op straat tot het plaatsen van een reactie op Facebook en alles daartussenin. Er zijn vele mogelijkheden om te participeren. En dat is ook waardevol. De spelregels aan de voorkant goed uitlichten, is van cruciaal belang om de Ridderkerkse samenleving ook gemotiveerd en aangehaakt te houden. Hopelijk krijgt dit allemaal een plekje in de nieuwe nota Betrok Samenleving. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan is het woord aan de Leefbaar Ridderkerk. De heer Swarttouw. De heer Swarttouw: Dank u wel, voorzitter. Er moet me toch even iets van het hart, als docent zijnde. Het woord platfora ken ik echt niet. Ik heb het ook geprobeerd op te zoeken, maar volgens mij bestaat het niet. Maar dat even terzijde. Ik wil ook nog even met de woorden van een collega-raadslid beginnen.
Er was eens een Hongaarse arts, genaamd Ignaz Semmelweis, die vanaf 1844 werkzaam was in het Algemeines Krankenhaus in Wenen. Ontdekte een hoog sterftecijfer onder pasgeboren baby's en moeders in de Pagina 20 van 59
kraamafdeling. De afdeling, geleid door artsen, had een veel hoger sterftecijfer dan die geleid door verloskundigen. Semmelweis ontdekte dat artsen hun handen niet wasten na het onderzoeken van overleden patiënten en vervolgens bevallingen uitvoerden. Hij overtuigde artsen om met regelmaat hun handen te wassen, wat leidde tot verbluffende sterftecijferdalingen van meer dan twaalf procent na iets meer dan één procent. Semmelweis publiceerde zijn bevindingen in 1861, maar artsen negeerden dit aanvankelijk. Het duurde vervolgens nog dertig jaar voordat handenwassen in de medische gemeenschap werd aanvaard. Dat staat bekend als het Semmelweis-effect. En komt in het kort neer op de neiging tot weerstand tegen verandering, waarbij nieuwe informatie wordt genegeerd, zelfs als het aanzienlijke verbeteringen kan opleveren. Even terug naar het heden en de voorliggende Startnotitie. Wat Leefbaar Ridderkerk betreft, is deze Startnotitie een goed vertrekpunt om het eerder genoemde effect juist weg te nemen. Na verschillende insprekers gehoord te hebben, blijkt gelukkig dat er draagvlak is voor de leefbaarheid in de wijken en dat men graag namens de wijk in gesprek wil blijven met de ambtelijke organisatie.
Leefbaar begrijp dat de nieuwe, nog vast te stellen, werkwijze of visie, zoals u hem mag noemen, niet helemaal uitgewerkt is, maar hoopt oprecht dat diezelfde mensen voor de wijken behouden kunnen blijven en dat men wellicht in een andere rol dan voorheen zullen participeren. Daarnaast moet het doel zijn om een breder publiek te bereiken, zodat participatie in de breedste zin van het woord verder kan worden verbeterd. Voor Leefbaar is het hierbij van belang dat er wordt gezocht naar een uniforme werkwijze voor alle wijken, ook al verschillen deze wijken van elkaar. Naast de inzet op meer gebruik van digitale instrumenten dan tot nu toe het geval is, platforms en dergelijke, zien wij ook graag dat er voldoende aandacht behouden blijft voor persoonlijk contact in de wijken, zoals gelukkig ook in de stukken valt terug te lezen. Leefbaar wil nog graag benoemen dat het verwachtingsmanagement, een woord wat ik mijnheer Verweij van de SGP in een commissie heb horen noemen en blijkbaar toch heel veel gebruik wordt, aan de voorkant een zeer grote rol dient te spelen. Bovendien is er behoefte aan terugkoppeling vanuit de gemeente als er input is gegeven door bewoners en/of andere belanghebbenden. Zowel informatie halen als brengen. Maar er ook voor zorgen dat informatie eenvoudig terug te vinden is. Een goed voorbeeld hiervan zien we terug bij mobiliteit Bolnes.
Een zorgvuldig pad met in spreekavonden, enquêtes, commissiebijeenkomsten en daarna een eerste plan wat werd gepresenteerd. Als laatste willen we van deze gelegenheid gebruik maken om er nog eens op te wijzen dat het wiel niet helemaal opnieuw hoeft te worden uitgevonden, aangezien het initiatief Like je wijk, waarvoor onze motie destijds is aangenomen, inmiddels in zowel Rotterdam als Den Haag een succes is. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. En dan heb ik op mijn lijstje nog staan de fractie van de ChristenUnie. En dat is volgens mij bij monde van mevrouw De Wolff. Dat klopt? Ja, dat klopt. Mevrouw De Wolff-ter Beek: Dat klopt helemaal. Alle stemmen in de samenleving horen alle groepen te bereiken, een prima titel voor de Startnotitie. Veel van wat in deze notitie staat, komt overeen waar de ChristenUnie voor pleitte tijdens de eerdere avonden waar we over dit onderwerp spraken, maar ook bij de laatste verkiezingen ten aanzien van een nieuwe set participatievormen en het uitbouwen van digitale participatie. Ik wil een kleine kanttekening plaatsen bij de Startnotitie en twee overwegingen meegeven. Tijdens de commissie hebben wij al aangegeven het in één nota en straks in één raadsvoorstel verwerken van een visie, een missie en instrumenten was niet onze keus geweest.
We denken dat dit voor vertroebeling gaat zorgen wanneer het definitieve stuk in de raad besproken gaat worden. Ik verwacht dat het dan meer over de instrumenten zal gaan dan over een visie. En volgens ons zou dat niet zo moeten zijn. De raad is er voor de kaders, niet waar? We willen het volgende nog meegeven ten aanzien van de te ontwikkelen visie en de ambitie. Participatie is geen vinkjes zetten, om zo aan te kunnen tonen dat je naar inwoners geluisterd hebt. Participatie is ook geen middel om draagvlak te creëren voor een besluit wat al genomen is. Bij participatie moet het gaan om de intrinsieke wens echt te willen begrijpen wat inwoners willen en nodig hebben om Pagina 21 van 59
gelukkig te leven in Ridderkerk. We hopen dat het nieuwe beleid vanuit dat gedachtegoed geschreven gaat worden. En als laatste, de instrumenten die u aangeeft, worden ook heel veel genoemd door experts in het land. Wat ons betreft lijken dat prima instrumenten. Maar let er goed op dat elke groep zich dan ook uitgedaagd voelt om te participeren. Ik denk aan de kwetsbare stemmen, vaak de niet-talige mensen. Maar denk ook aan de kritische mensen, de groep die wantrouwen voelt richting gemeente. En richt de aandacht zeker op het vinden van de zwijgende meerderheid. Die meerderheid die vaak veel genuanceerder is. En als laatste, blijft de groep die uit zichzelf al jaren actief is betrekken bij het vormgeven van participatie. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw De Wolff. Dan is het woord nu wethouder Stip. Mevrouw Stip: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, we leven in een land waar iedereen ertoe mag doen, waar iedereen een mening mag hebben en waar alle achttienplussers mogen stemmen op een volksvertegenwoordiger. Je stem uitbrengen is een zeer belangrijke vorm van participatie. Europees, landelijk, provinciaal, waterschap en gemeentebestuur komen tot stand dankzij participatie. Maar in Ridderkerk vinden we het belangrijk dat er ook tussen verkiezingen door geparticipeerd kan worden. En dat kan op vele manieren.
Het college heeft grote verwachtingen van de nieuwe nota Betrokken Samenleving. En hopelijk gaat de gemeenteraad de Startnotitie om tot deze nota te komen vanavond vaststellen. We gaan dan graag met de Ridderkerkse samenleving aan de slag om de nieuwe nota vorm te geven. Ook de gemeenteraad mag tussen besluitvorming mee participeren. Zo komen we in februari naar de commissie Samenleven met de conceptnota om te proeven of we op de goede weg zijn. En natuurlijk zijn raadsleden gelukkig ook inwoners van Ridderkerk. Ook zij hebben de mogelijkheid om als inwoner hun inbreng te geven in het participatieproces. Voorzitter, ik heb verschillende reacties gehoord van de partijen en vragen. En die ga ik eventjes langslopen. Zo zijn er verschillende meningen over de titel van het stuk. En om ook even aan te geven dat wij in de Startnota hebben meegenomen dat wij de recente evaluatie van 2022 meenemen als basis voor het nieuwe beleid. En inderdaad, zoals het CDA al aangaf, had ik in de commissie ook aangegeven dat de input van de themabijeenkomsten ook meegenomen wordt. Daarnaast worden ook de aanbevelingen van het Rekenkamerrapport genoemd en hebben wij... De voorzitter: Interruptie van de fractie van Burger op 1. Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u, voorzitter. Ik hoor de wethouder over de themabijeenkomsten en dat de input daaruit meegenomen wordt.
Dan is er iets op papier gezet, neem ik aan. En kunt u die input die daaruit is gekomen vanuit onze raad met ons delen? De voorzitter: Wethouder Stip. Mevrouw Stip: Dank u wel, voorzitter. Die input hebben wij genoteerd. Maar in vorm van themabijeenkomsten is inderdaad geen notulen bijgehouden. Maar deze punt zullen wij meenemen. En met de conceptnota zal u daarin kunnen beoordelen of het punt erin terechtgekomen is, ja of de nee. Dan over het Rekenkamerrapport. Daar was ik gebleven. De aanbevelingen. Daar staan inderdaad een aantal aanbevelingen in. Maar zoals in de Startnotitie hebben wij ook aangegeven dat wij alle aanbevelingen uit gaan werken en aangeven hoe ze in het nieuwe beleid zijn verwerkt. Dat zal er ook bijkomen. Daarnaast worden een paar vragen over visie plus beleid in de nota... Dat zal inderdaad samenkomen in de nota. Daarna werd ook genoemd, alles wordt later duidelijk. Het is natuurlijk ook de Startnotitie. Dit is waar we samen met elkaar beginnen. En de conceptnota volgt nog. Daar zal inderdaad steeds meer duidelijk worden.
Pagina 22 van 59
De voorzitter: Interruptie Partij van de Arbeid. Mevrouw Ripmeester. Mevrouw Ripmeester: Dank u wel, voorzitter. Kunt u nog een keer aangeven waarom naar uw idee de discussie niet zal vertroebelen als we alles in één agendapunt bespreken? Moeten we niet eerst duidelijkheid hebben over de kaders en dan pas verder gaan over de uitvoering. Dank u wel. De voorzitter: Wethouder Stip. Mevrouw Stip: Dank u wel, voorzitter. Er zijn vele voorbeelden van het college waar we visie en beleid samen hebben gevoegd. En dat is in meerdere vergaderingen goed gegaan. En ik denk dat het ook een stukje aan de raad is om daar je eigen positie in te kiezen. Dan eventjes kijken. Ridderkerkse inwoners kunnen natuurlijk sowieso participeren, ook als zij lid zijn van een platform voor de uitvraag. Daarbij werd ook genoemd, nieuw participatiebeleid is al ingezet. Kijk, we horen ook heel veel dat we continu moeten kijken naar de participatie maatschappelijke ontwikkelingen. Natuurlijk draaien wij ook door op gebied van participatie. En dat is denk ik ook heel belangrijk hierin. Er werd nog een punt genoemd van de Partij van de Arbeid. En daar werd verwezen naar een andere tekst. Daar kon ik even niet zo snel meeschrijven. Ik noem hem even. Dan komt hij misschien dadelijk nog eventjes terug naar mij. En er werd ook nog aandacht gevraagd voor onafhankelijke platfora. Mag ik geen platfora meer zeggen? Nee.
Er werd ook nog aandacht gevraagd voor onafhankelijke platforms. En dat is ook zeker iets belangrijks, de onafhankelijkheid daarin. Daarna werd er genoemd vanuit de Startnotitie, evalueer elk project en dat dat geen of is, maar evalueer alles. Ik denk dat dat ook een stukje interpretatie is. Als wij met een speeltuin de inwoner laten meebeslissen, dan is gewoon het antwoord, het wordt optie A of B. De inwoner beslist. En in die zin stopt daar dan wel de evaluatie. Dan is het punt van meebeslissen. Dat is denk ik even net hoe je evalueren ziet. De voorzitter: Interruptie nog door de fractie van de SGP. Mijnheer Rottier. De heer Rottier: Dank u wel, voorzitter. Mijnheer Swarttouw heeft mij wat getriggerd als gymnasiast. En voor de verwarring nog groter wordt, je hebt een platform en je hebt een platforum. En forum is een groep deskundigen die iets vindt over een bepaalde situatie. Het woord platfora is gewoon een heel goed woord. En er is niks mis mee. Ik wil vragen of de wethouder en mijnheer Swarttouw bereid zijn om gewoon het woord platfora te gebruiken. De voorzitter: Dit klinkt als een ordevoorstel, maar laat u niet al te veel uitdagen, want de tijd tikt wel door. U heeft het allemaal gehoord. En als er iemand behoefte heeft om nog wat te zeggen, dan zie ik dat natuurlijk wel graag even. Dat is het geval. Mijnheer Swarttouw. De heer Swarttouw: Dank u wel, voorzitter.
In die context is natuurlijk een digitaal platform, het meervoud daarvan is platforms. In die zin had ik het daarop ingestoken. Maar we zullen uw suggestie meenemen om dat te onderzoeken. Dank u wel. De voorzitter: Mooi. Wethouder, vervolgt u uw betoog. Mevrouw Stip: Voorzitter, ik denk dat ik maar een beetje moet afwisselen in het gebruik. Daarnaast gaf de VVD bijvoorbeeld ook aan, het is continu leren en verbeteren. Dat is ook wel zoals ik net een beetje aangaf, dat is echt heel belangrijk met participatie. De maatschappij die zich constant ontwikkelt en de instrumenten die daar ook constant op aan zullen moeten sluiten. En daarnaast is ook de brede doelgroep om te bereiken, heb ik ook vele malen gehoord, ontzettend belangrijk in participatie. Ook Echt voor Ridderkerk gaf daar Pagina 23 van 59
aandacht aan, het inclusieve, die brede doelgroepen bereiken. Daar hoorde ik nog een paar opmerkingen over de wijkoverleggen, maar die komen dan dadelijk wel nog bij de motie aan bod. Ook het verwachtingsmanagement, meerdere malen gehoord. Leefbaar Ridderkerk... De voorzitter: Interruptie van Partij van de Arbeid. Mevrouw Ripmeester. Mevrouw Ripmeester: Dank u wel, voorzitter. De moties en deze bijdrage zijn gesplitst. Ik zou graag wel een reactie willen op de wijkoverleggen, omdat we dat nu bij dit gedeelte graag willen betrekken. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Ik snap uw verzoek wel. Dat is ook op zich wel helder. Tegelijkertijd hebben we er met elkaar wel een apart onderwerp voor ingericht. Ik zou het wel heel beperkt willen houden dan eigenlijk tijdens deze beraadslaging. Mevrouw Stip: Dan gaat het... Mag ik er wel en niet op reageren, voorzitter? De voorzitter: U kunt wat mij betreft daar heel kort op reageren, maar laten we elkaar ook een klein beetje niet verleiden om het door elkaar heen te laten lopen. Er is een duidelijke scheiding aangebracht vanavond tussen het één en het ander. En laten we ons daar ook een beetje aan houden. Mevrouw Stip: Er werd gevraagd om de resultaten voor de pilot wijkoverleg.
Als wij in een stadium zijn dat het ook rijp is, dat we hebben bepaald hoe die proeftuin en dergelijke eruit komt te zien, zullen wij de raad daar ook over informeren. Kort. En daarna ook het verwachtingsmanagement, wederom belangrijk. Leefbaar Ridderkerk. Dan ga ik het weer eventjes over de platforms hebben. Brede doelgroep belangrijk. En ook belangrijk info halen plus brengen. Vandaar ook die drie lijnen genoemd in de Startnotitie, van de gemeente naar inwoner, inwoner naar gemeente en de initiatiefnemer naar de inwoner. En de motie wordt ook uiteraard meegenomen in de ontwikkeling van de nota Betrokken Samenleving. ChristenUnie gaf ook nog een kanttekening waar ik eerder een beetje op heb gereageerd. Ik heb er vertrouwen in dat we visie en beleid samen kunnen voegen. En dat zullen met elkaar kunnen beoordelen wanneer het concept naar de raad komt. Daarnaast ook vooral het bereiken van die zwijgende meerderheid, is ook ontzettend belangrijk. Ik zie het inderdaad als het stille midden, waar we ook zeker instrumenten op in moeten zitten om deze doelgroep te bereiken. Voorzitter, ik denk dat ik zo de opmerkingen aardig af ben gegaan. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. En dan ligt nu de vraag voor of er behoefte is aan een tweede termijn. Ik begin even daarheen te kijken. Dat is het geval. De Burger op 1, Partij van de Arbeid en ChristenUnie.
Als eerste het woord aan Burger op 1. Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u, voorzitter. Het doet mij toch deugd dat er nog andere mensen zijn, heel veel partijen, zelfs de VVD zelf, die het woord wijkoverleg vanavond in de mond durft te nemen. Mij werd de mond wat gesnoerd en dat verbaast me dan. Verder denk ik van, participatie is inderdaad constant leren en verbeteren, maar het is ook evalueren indien nodig. Niet op alles. Dat zal duidelijk zijn. Je kan met elkaar ook afspreken bij een project, hierna moeten we even evalueren. Dat kan korter of langer, afhankelijk van wat er uitkomt. Maar participeren is vooral ook doen, bezig zijn, aan de slag gaan en niet altijd hele dikke nota’s schrijven. Verwachtingsmanagement, ik geloof het allemaal wel. Als je gewoon doet en je praat met elkaar, dan kom je een heel eind. Heb je die nota's niet nodig. Verder hebben wij moeite met deze Startnotitie, omdat toch bepaalde overleggroepen worden genegeerd en vanwege het feit dat er toch geen mogelijkheid is op een visie van een inhoudelijk stuk met kaders los te knippen. Wij stemmen tegen deze Startnotitie. Pagina 24 van 59
De voorzitter: Dank u wel. Dan is het woord aan de Partij van de Arbeid. Mevrouw Ripmeester. Mevrouw Ripmeester: Dank u wel, voorzitter. Ik heb mijn punten al gemaakt in de eerste termijn. De wethouder vroeg nog naar de opmerking die we maakten uit een of ander rapport. Dat is het rapport van Necker van Naem Onderzoek samenspel overheid en inwoner, of zoiets. Absoluut lezenswaardig voor elk raadslid als straks die nota komt. Staan alle aanbevelingen in. En zij gaven aan, heel keurig vond ik dat verwoordt, dat heb ik overgenomen... Ik moet het alleen terugvinden in mijn eigen stukje. Daar kom ik dan nog even... Dat kan ik terugvinden. Kijk. Als je steeds een trapje lager gaat op de participatieladder, worden inwoners niet meer benaderd via bijvoorbeeld wijkoverleggen, zoals in het rapport staat. Want als je leden op persoonlijke titel uitnodigt, dat is voor de gemeente minder uitdagend en confronterend dan als je een variant inzet met gebundelde inwonersbelangen. En dat was denk ik ook steeds mijn punt bij deze Startnotitie. Ik heb het idee dat deze variant eruit gelaten wordt. Ik heb het idee dat we stukken missen in deze Startnotitie. En op zoveel punten mis ik voor ons relevante punten, dat ik ook geen amendement kon maken. Ik kan niet anders dan tegen deze Startnotitie stemmen.
Maar ik hoop van harte dat de nota mij aangenaam zal verrassen, zodat ik daar wel mee kan instemmen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan is als laatste in de tweede termijn de ChristenUnie. Mevrouw De Wolff. Mevrouw De Wolff-ter Beek: Dank u wel, voorzitter. Ik kan het niet laten om toch nog heel even in te gaan op de woorden van de wethouder over onze verantwoording nemen tijdens het bespreken van het voorstel over visie, ambitie en instrumenten goed te scheiden. Want de wethouder gaf nu en ook al in de commissie aan dat er meerdere stukken zijn waar de visie en instrumenten in één zijn. Dat klopt. Er zijn ook genoeg stukken waar het anders is gegaan. Het is een keuze waarvan ik blijf vinden en dat ik toch nog een keer wil roepen dat het niet handig is. Ik ga zeker mijn verantwoording nemen tijdens de bespreking van het voorstel. En dat heb ik nu ook gedaan door te wijzen op het wijzen van het risico en het belang van het richten op kaders. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Stip. Mevrouw Stip: Dank u wel. Burger op 1 gaf nog even aan, evalueren is zeker belangrijk. Dat onderschrijven wij ook als college. Ook werd nog even benadrukt dat een nota niet nodig is als je gewoon doet. We zijn ook heel veel aan het doen.
Maar als ik juist hier ook de raad hoor, denk ik dat we heel veel behoefte hebben aan een nota participatie, en ook wij als college, aangezien de stukken al flink verouderd zijn, maar het constant doen. Nu staan de participatietrajecten natuurlijk ook zeker niet stil, ondertussen dat wij de nota aan het ontwikkelen zijn. Daarnaast het trapje lager op de ladder. De participatieladder zal ook zeker een onderdeel zijn hierin. We hebben ook verschillende tredes die daarin gekozen worden. Bij speeltuinen, neem ik weer eventjes dat voorbeeld, is het bijvoorbeeld zelfs al meebeslissen. Dat zal ook per project gekeken worden wat passend is, welke trap op de ladder je neemt. En ook de vraag het op persoonlijke titel uitnodigen. We hebben ook met een individualisering te maken in deze maatschappij. En ook zeker is er een doelgroep die juist individueel betrokken wil worden. En gebundelde belangen kan natuurlijk ook zijn van verschillende individuen bij elkaar. Maar zoals ik ook al eerder heb aangegeven, het gaat niet altijd om of, of, maar vooral en, en met participatie. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Daarmee zijn we gekomen aan het einde van de beraadslaging en gaan we over tot besluitvorming. En de vraag die daarbij hoort, is er iemand die een stemverklaring wenst af te geven? Dat is het geval bij de fractie van Echt voor Ridderkerk. Mevrouw Van Vliet.
Pagina 25 van 59
Mevrouw Van Vliet: Dank u wel, voorzitter. Ondanks dat de convenanten van de platforms geen deel uitmaken van deze Startnotitie stemmen wij in met de startnotitie, omdat wij erg veel belang hechten aan participatie en de instrumenten die het college daarvoor gaat inzetten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan komen wij tot besluitvorming. Welke fracties willen worden geacht tegen te zijn op dit voorstel? Fractie van de PvdA, de fractie van Burger op 1. Bij elkaar 3 zetels. 28 met 3 is wat mij betreft 25 voor, 3 tegen. Klopt dat griffier? Dat is een correcte vaststelling. 7.
Openbare verlichting versneld naar led De voorzitter: Dan gaan wij door naar de volgende op onze agenda. Dat is de Openbare verlichting versneld naar led. Ter vaststelling geagendeerd. En de vraag die er dan bij hoort is, zijn er stemverklaringen? Dat is niet het geval. Zijn er tegenstemmers? Ook dat is niet het geval. Unaniem aangenomen.
8.
Krediet ten behoeve van aankoop Dillenburgplein 50 De voorzitter: Dan gaan wij door naar het Krediet ter aankoop van Dillenburgplein 50. Ook dat ter vaststelling geagendeerd. Zijn er stemverklaringen op dit punt? Er is een stemverklaring. Burger op 1. Mevrouw Van Nesde Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u, voorzitter. Wij vragen het college om zorgvuldig met de kiosk om te gaan, zodat hij wellicht elders geplaatst kan... Ik zit er één verkeerd. Sorry. De voorzitter: Is het helemaal niet. Mevrouw Van Nes-de Man: Dat komt, omdat ik zat te schrijven. De voorzitter: Er komt wellicht een herkansing vanavond. Geen andere stemverklaringen? Dat is niet het geval. Zijn er tegenstemmers op dit voorstel? Niet het geval. Aangenomen. Unaniem.
9.
Krediet inventaris museumschool Rijsoord De voorzitter: Dan zijn wij, eerder dan u misschien allen had durven dromen, aangekomen bij het agendapunt Krediet inventaris museumschool Rijsoord. Ik denk dat het zelfs in zou kunnen houden, en ik zie al een soort symbool wat daarop wijst, dat wij met elkaar een schorsing kunnen hebben om u even te ontspannen of iets dergelijks. Ik stel voor dat wij over tien minuten verder gaan. En dat is dan maar even afgerond vijf voor tien. I schors de vergadering. Mooi. Wij gaan met elkaar verder bij agendapunt 9. Krediet inventaris museumschool Rijsoord. Ter debat geagendeerd. Eerste termijn maximaal 4 minuten. Totaal 75 minuten. Er is een amendement aangekondigd en ingediend door mevrouw Van Nes-de Man van Burger op 1. Wat betekent dat u straks als eerste het woord krijgt en daarna anderen. En wie die anderen zijn, ga ik nu even inventariseren. PvdA, de heer Rijsdijk. CDA, de heer Mijnders. VVD, de heer Borst. EvR, mevrouw Van Vliet. Ik zie de hand van de SGP nog omhoog gaan, de heer Kardol. Leefbaar Ridderkerk, mevrouw Kayadoe. De heer Van Neuren van Partij 18PLUS. GroenLinks, de heer Ros. En van de ChristenUnie de heer Alkema. Mevrouw Van Nes-de Man, Burger op 1, aan u het woord. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u, voorzitter.
Eerst een stukje historie, omdat de school als pand en onderwijsinstelling in het verleden nauwe banden had met mijn schoonfamilie. Van augustus 1882 tot oktober 1973 hebben respectievelijk de heren Cornelis Van Nes, A.R. van Nes C. zoon en A.R van Nes junior zich Pagina 26 van 59
bestuurlijk ingezet voor het christelijk onderwijs in Ridderkerk. De heer Cornelis Van Nes heeft de bouw van de eerste christelijke school, de school met de Bijbel en de gereformeerde kerk daarnaast mogelijk gemaakt door grond te schenken in 1887. In Rijsoord was dit de tweede kerk en de tweede lagere school. Circa 1336 is de eerste kerk in Ridderkerk gebouwd. Die is vervangen in 1832. En dat is de huidige hervormde kerk in Rijsoord. De school, die ook daarnaast staat, die stond er al in 1860. Bouwjaar onbekend. De aanleiding tot bouwen van nog een school en kerk in ons dorp is de Doleantie geweest. De school met de Bijbel werd in 1889 in gebruik genomen. En toen had hij slechts twee lokalen. Die is al vrij snel uitgebreid naar zeven lokalen. En in 1939 is hij uitgebreid met een extra lokale hal en een bestuurskamer. Dan krijg je mei 1940. Duitsland valt Nederland binnen en verklaart de oorlog. Op de tweede dag vorderen de Duitsers al de herberg Het wapen van Rijsoord. Maar het verzet houdt stand. 14 mei 1940, de Duitsers bombarderen Rotterdam om overgave af te dwingen. Onder de rook van de brandende binnenstad werd een dag later, op 15 mei in de ochtend, in Rijsoord de capitulatie getekend in de school met de Bijbel. Nederland had zich overgegeven. Deze locatie was dicht bij de centrale legerpost in hotel Het wapen van Rijsoord.
Maar misschien is deze locatie wel mede gekozen door de Duitsers, omdat de brand in Rotterdam vanaf hier heel goed te zien en te ruiken was en er met regelmaat as en verbrande papiersnippers op Rijsoord neerkwamen. In 1964 is de school met de Bijbel omgedoopt tot de Johannes Postschool, als eerbetoon aan de Nederlandse verzetsheld Johannes Post. 1974 betrekt de school een nieuw pand aan de Gerard Alewijnstraat. Het pand aan de Rijksstraatweg wordt dan het Vormingscentrum De Poort. Een jaar later, 15 mei 1975, wordt het capitulatiemoment op Het Plein onthuld. 1995 gaat het pand over in particuliere handen. En op 15 mei in het jaar 2000 wordt het verzetslokaal als museum feestelijk geopend. Johannes Postschool is sindsdien het museum Johannes Postschool en is van grote waarde voor Rijsoord en voor Nederland. Gelukkig heeft de gemeente dit jaren geleden ook onderkend door bij de verkoop in de akte op te nemen dat de gemeente het eerste kooprecht heeft op de school, met het capitulatielokaal, Het Plein en het monument. Zonder deze clausule was het pand in 2021 wellicht verkocht geweest aan iemand die er hele andere plannen mee had. Dan was er geen bescherming geweest om dit stukje geschiedenis voor de toekomst veilig te stellen.
Dit voorstel, wat nu voorligt aan de raad, kwam tot stand bij de rechtbank, middels een schikking doordat de eigenaar in 2021 niet genegen was te verkopen aan de gemeente. Er lag immers toen een compleet plaatje nog, inclusief woningen, rondvaartboot enzovoort voor een heel groot bedrag. Deze clausule houdt echter stand bij de rechter. Het eerste kooprecht is voor de gemeente. Maar zei ze, kijk nu of je er gezamenlijk uit kan komen. Dan is het eind van deze maand geregeld. Nu misschien dat de raad besluit tot aankopen en dan is dat geregeld. Dan blijft nog onbenoemd in het voorstel, hoe nu verder? Wij willen daar een borg in het voorstel, via een amendement, dat na de overdracht de exploitatie en de bedrijfsvoering in handen is van de gemeente of een door de gemeente aangewezen partij, voordat het museum weer geopend wordt voor publiek. Ook dit moet je zakelijk en juridische regelen, zodat wij onze inwoners, zij die als vrijwilliger de museumtaken willen blijven invullen, maar ook de bezoekers hier met een goed gevoel naartoe kunnen. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nes-de Man. Partij van de Arbeid, de heer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: Dank u wel, voorzitter. Ik wilde in mijn bijdrage ook terugblikken, maar niet zover als mevrouw Van Nes-de Man dat gedaan heeft.
Ik wilde nog even terugblikken op de raadsvergadering van 8 april 2021, de digitale raadsvergadering, met als enige onderwerp de aankoop van de museumschool. Dat leverde enkele aardige inzichten op, die we hier willen delen. Alle partijen, met uitzondering van de VVD, hebben voor de aankoop gestemd. Er waren toen ook al partijen die een deel van de inventaris wilden kopen, met name de items die betrekking hadden op de Tweede Wereldoorlog. En de wethouder leek daar ook wel voor te voelen. Over de staat van onderhoud van het pand ging het, in tegenstelling tot de laatste commissievergadering, nauwelijks. Wat het standpunt van de Partij van de Arbeid Ridderkerk zelf betreft. We Pagina 27 van 59
hebben tweeënhalf jaar geleden weloverwogen ingestemd met de aankoop van de museumschool. We waren toen een van de partijen die de wethouder hebben gevraagd om te kijken of dat deel van de collectie, dat betrekking heeft op de Tweede Wereldoorlog, niet ook kon worden aangekocht. Een leeg capitulatielokaal zal niet veel bezoekers trekken. Het is de aankleding die het de moeite waard maakt en die ons herinnert aan die zwarte dag uit de Nederlandse geschiedenis. Worden we vanavond dan op onze wenken bediend met dit voorstel? Nee, dat ook weer niet. Er wordt voorgesteld om veel meer items aan te kopen dan de items die betrekking hebben op de Tweede Wereldoorlog. Daar zitten een aantal aardige zaken bij, maar ook zaken die van ons niet hadden gehoeven. Ook weten we niet exact wat we kopen, omdat een volledige inventarisatielijst ontbreekt en de gemeente pas volgende week foto's gaat maken. Dat inzicht hadden we natuurlijk voor deze vergadering moeten hebben. Tijdens de commissievergadering waren er nogal wat losse eindjes ten aanzien van de toekomstige bedrijfsvoering. De gemeente leek vooral te rekenen op de welwillendheid van de huidige eigenaar.
De beantwoording van de aanvullende vragen, die onder aanvoering van mevrouw Van Nes-de Man zijn gesteld, heeft duidelijk gemaakt dat het de bedoeling is dat Facet, na instemming met het voorstel, samen met de vrijwilligers de bedrijfsvoering op zich neemt. We waarderen het dat de wethouder met iedereen persoonlijk contact heeft opgenomen om het voorstel toe te lichten. Maar we vragen ons wel af hoe we deze informatie te weten waren gekomen als er geen aanvullende vragen waren gesteld. Het is voor veel partijen een belangrijk punt. Er zijn redenen om tegen het voorstel te stemmen en er zijn redenen om daar voor te stemmen. Alles afwegende zullen we voor het voorstel stemmen. Als je de museumschool koopt, vinden we tot daarbij ook een deel van de collectie hoort. En bij een schikking heb je de zekerheid dat er wordt geleverd. De gemeente kan gelijk krijgen van het Hof, maar dan kan de eigenaar zeggen, bekijk het maar, ik verkoop het niet. En het is wel heel slecht aan onze inwoners uit te leggen dat er voor 250.000 euro aan juridische kosten is gemaakt en dat de gemeente dan alsnog met lege handen staat. Goed besturen is ook over je eigen schaduw heen kunnen stappen en de juridische strijdbijl begraven. En voor het geval de wethouder nu tevreden achteroverleunt, in de tweede termijn komen we nog met een aantal aandachtspunten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel.
CDA, de heer Mijnders. De heer Mijnders: Dank u wel, voorzitter. Het is alweer bijna tweeënhalf jaar geleden dat we als raad een krediet van meer dan 750.000 beschikbaar stelden voor de aankoop van het voormalig schoolgebouw aan de Rijksstraatweg 101. Dit vanwege het feit dat de eigenaar van de voormalige Johannes Postschool toen geen kettingbeding wilde opnemen wanneer het woonhuis, monument en schoolgebouw verkocht zouden worden aan een particulier, terwijl de gemeente had aangegeven dan af te zien van de eerste koop. Als CDA begrijpen we nog steeds niet waarom een kettingbeding geen optie was. En we zien dit nog steeds als een gemiste kans. Het gevolg hiervan, van het besluit tijdens de raadsvergadering 8 april, was onder andere een gang naar de rechter, die al meer dan twee jaar duurt. Gelukkig is vanavond niet de rechter, maar de gemeenteraad weer aan zet. Met een voorliggende voorlopige schikking die de heer Los en de gemeente overeen zijn gekomen. Het gaat opnieuw om een fiks bedrag, bijna 500.000. Maar we zijn blij dat met de voorlopige schikking er weer gekeken kan worden naar een oplossing. Natuurlijk vinden we als CDA dat er ook goederen tussen de inventaris zitten die we liever niet zouden aankopen. Maar een groot gedeelte van deze lijst hoort bij het verhaal over de capitulatie. En we begrijpen dat zogenaamd cherry picking geen optie is.
Hierbij hoort ook een compliment richting de heer Los, die van het verhaal van de capitulatie zijn levenswerk heeft gemaakt. In totaal hebben we het over een bedrag van meer dan 1,2 miljoen euro, die de Ridderkerkers zouden moeten neerleggen voor het behoud van het schoolgebouw en het museum. Als CDA vinden we dit natuurlijk een fiks bedrag, maar te rechtvaardigen. Want op deze manier houden we de geschiedenis over de capitulatie van Nederland in 1940 in leven voor de huidige en toekomstige generaties. Deze zwarte bladzijde uit de Nederlandse geschiedenis moet naar onze mening verteld blijven worden. En oorlog is niet iets van vroeger, Pagina 28 van 59
dat hebben we zeker de afgelopen jaren, maar ook de afgelopen weken gemerkt, in Israël. We gaan ervan uit dat dit besluit niet opnieuw een rechtsgang van meer dan twee jaar als gevolg heeft, maar dat we het museum open kunnen houden. Hierbij hebben we als gemeente de taak om de aankomende weken werk te maken van een toekomstperspectief voor dit mooie museum. Dit kan door middel van het doorverkopen aan een geïnteresseerde particulier, maar ook zeker in de vorm van een stichting of in eigen beheer. We hopen dat de huidige en nieuwe vrijwilligers zich willen inzetten om het verhaal van de Johannes Postschool te blijven vertellen. En als CDA zien we ook kansen voor andere onderwerpen in het museum, zoals de impact die het mooie Rijsoord heeft gehad op bijvoorbeeld de Amerikaanse schilderkunst. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. VVD, de heer Borst. De heer Borst: Dank u wel, voorzitter. De VVD Ridderkerk vindt dat we zuinig en zinnig met belastinggeld om moeten gaan, alsof de gemeentekas onze eigen portemonnee is. We vinden historisch besef belangrijk. En daar mag van ons ook in geïnvesteerd worden. De VVD Ridderkerk vindt het belangrijk om niet negatief te blijven hangen in het verleden en juist positieve stappen richting de toekomst te kunnen zetten.
We vinden dat het beschikbaar stellen van geld door de gemeenteraad altijd voorzien moet zijn van duidelijke kaders, plannen en doelen. Dit alles maakt dat we vanavond met een dilemma zitten, voorzitter. Kiezen we voor het borgen van een museum met significante historische waarde, maar zonder duidelijk financieel kader en exploitatieplan, met misschien wel alle gevolgen van dien. Of zijn we principieel over onze eisen ten aanzien van financiële kaders en onderbouwingen, maar stellen we het verschaffen van duidelijkheid en zekerheid over het behoud van het museum uit, met misschien wel alle gevolgen van dien. Ik loop graag even allebei de kanten van dit dilemma langs. Er zijn te veel onbeantwoorde vragen om een verantwoorde en inhoudelijke keuze te kunnen maken om naast het schoolgebouw aan de Rijksstraatweg ook de inventaris aan te kunnen kopen. We weten wat we twee jaar geleden hebben afgesproken over het gebouw, maar we hebben nu, twee jaar later, nog steeds geen idee wat de bouwkundige staat is. We weten niet of er asbest in het gebouw zit, of de grond vervuld is. En we weten ook niet wat de minimale onderhouds- en beheerskosten worden. Of hoeveel bezoekers er de afgelopen jaren het museum hebben bezocht. We weten ook niet hoe het museum straks geëxploiteerd gaat worden.
Het zijn dezelfde vragen voorzitter, die we ruim twee jaar geleden in dat debat in april ook hebben gesteld. En ook toen konden deze vragen niet beantwoord worden. Dat deze vragen nu nog steeds niet te beantwoorden zijn, baart ons des te meer zorgen. Voor een deel kunnen we dat natuurlijk begrijpen, want die informatie is ook gewoon niet beschikbaar, omdat het contact met de verkoper niet soepel liep. Inmiddels weer wel. Dat is positief. Dat is alleen nog geen reden om dan in de tussentijd niet na te denken over wat we met het museum gaan doen. En dat terwijl de raad daar in april 2021 wel extra geld voor beschikbaar had gesteld. Ik wil de wethouder daarom vragen om toe te zeggen om binnen vier maanden na besluitvorming hierover een plan toe te sturen aan de raad, waarin staat beschreven wat we gaan doen met de exploitatie van het museum. Want dat is wat ons betreft echt een randvoorwaarde. Dan die andere kant van de dilemma, voorzitter. Natuurlijk snappen we ook heel goed dat je zo'n lang en vervelend slepend proces op een gegeven moment een keer wilt afsluiten. De betrokken vrijwilligers en bezoekers van het museum... De voorzitter: Interruptie van Burger op 1. Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u, voorzitter. Ik werd een beetje getriggerd door binnen vier maanden een plan over het onderhoud van het pand, als ik het even goed verwoord.
We moeten nu vanavond besluiten. Hoe ziet u dat in relatie tot een plan over vier maanden? U weet nu niet waar u aan toe bent. De voorzitter: De heer Borst. Pagina 29 van 59
De heer Borst: Dat klopt. En dat is ook precies het dilemma wat ik in mijn bijdrage probeer te schetsen. En het is even afwachten of dat de wethouder ook die toezegging zou willen doen over dat exploitatieplan. Want nogmaals, ik vind dat wel randvoorwaardelijk en een minimale eis om, als het niet nu is, dan in ieder geval zo snel mogelijk. Ik vervolg mijn betoog, voorzitter. Om een gegeven moment wil je de betrokken vrijwilligers, de bezoekers van het museum duidelijkheid kunnen verschaffen. Wordt het gebouw en de inventaris wel of niet van de gemeente? En wat gaan we er dan mee doen? Daar komt bij dat als we nu niet kiezen voor deze schikking, de juridische kosten alleen maar verder zullen toenemen, de druk op de organisatie onverminderd groot is en de historische waarden niet geborgd zijn voor de toekomst. Een punt kunnen zetten achter het proces, duidelijkheid verschaffen en zorgen dat de historische waarde geborgd zijn, mogen daarom van ons best een beetje pijn doen, geld kosten. Het is goed als de gemeente de regie heeft over deze plek, die van zo'n groot historisch belang is. Voorzitter, het mag duidelijk zijn dat ik, onze fractie hier zit met gemengde gevoelens ten aanzien van dit voorstel. En ik wacht graag eerst nog even de reactie van de wethouder en het verdere debat af. En in de tweede termijn maken we dan de balans op. De voorzitter: Dank u wel.
Echt voor Ridderkerk, mevrouw Van Vliet. Mevrouw Van Vliet: Dank u wel, voorzitter. Als eerste dank aan mevrouw Van Nes voor haar geschiedenisles. Ik vond het interessant om meer over de Johannes Postschool te vernemen. En dat meen ik oprecht. Nu even naar het voorliggende voorstel. Er is door de raad al een ruim krediet van 760.000 euro, meen ik, goedgekeurd voor aanschaf van de school waar de capitulatie van Nederland werd getekend. Een belangrijk historisch moment dat daar plaatsvond. En dat dient zeker bewaard te worden. Maar nu wordt er een aanvullend krediet gevraagd voor aanschaf van materialen in het museum. Want wat is een museum zonder inhoudelijk materiaal? Niets natuurlijk. Willen we daar inhoud aan geven, dan dient er ook aankleding te komen. Zouden we daar ook een krediet voor dienen te verstrekken, niet waar? Wat ons echter zorgen baart, is dat we feitelijk niet goed weten waar we krediet voor geven. De inventarislijst is niet duidelijk. De inventarislijst is niet volledig. Daarbij zijn veel van de voorwerpen voor weinig geld ook via internet te koop. Wie zegt ons dat er in werkelijkheid zoveel geld mee gemoeid is? Niet te vergeten dat ook veel van de stukken giften van mensen waren. Dat is een vraag aan de wethouder.
Waarom kunnen we niet onder voorbehoud van een daadwerkelijke taxatie van de materialen een krediet afgeven of een tegenvoorstel doen voor een lager bedrag? Is dat misschien nog mogelijk? Daarbij komt ook nog dat we de bouwtechnische staat van het pand onvoldoende kennen. Welk konijn of konijnen komen er straks nog uit de hoge hoed, waardoor de kosten nog verder op kunnen lopen. Er is nog veel onzekerheid rondom het museum, het pand zelf. Volgens de heer Los zou het museum met aanvullende zaken, zoals planetarium bijvoorbeeld break-even draaien. Maar is dat gecontroleerd of moeten we hem op zijn blauwe ogen geloven? Fijn dat Facet bereid is een stichting op te zetten met vrijwilligers. Echter, bij de ontmoeting rondom de begroting vorige week werd ons duidelijk dat ook bij hen een verloop van vrijwilligers is geweest. Mogelijk hebben zij niet eens veel vrijwilligers hiervoor in hun bestand staan. Hoe kunnen zij ons garanderen dat het hun gaat lukken om het museum te exploiteren? Hoe ziet de wethouder dat zelf? Dat was even op dit moment mijn bijdrage. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. SGP, de heer Kardol. De heer Kardol: Dank u, voorzitter. Wat de SGP betreft kunnen we het kort houden. In 2021 was de SGP ervan overtuigd dat er geen andere mogelijkheid was dan het voormalig schoolgebouw aan te kopen. De argumenten zijn toen benoemd.
En hoe graag je ook een rechtsgang mijdt, de afgelopen procesperiode heeft ons duidelijk gemaakt dat deze weg nodig was om tot uiteindelijk een schikkingsresultaat te komen. Een resultaat waarbij wij ook een belangrijk deel van de inventaris kopen, behorende bij de museumschool. Een Pagina 30 van 59
resultaat waar wij tevreden mee zijn. Indertijd was het overnemen van de inventaris niet aan de orde, maar zoals toen gezegd, zagen wij de museale collectie en de opstelling van het klaslokaal en de capitulatie als passend bij de context. Ook heb ik gezegd, en dat herhaal ik graag, dat de huidige eigenaar met verve de herinnering aan dit monument al vele jaren... Of dat moment al vele jaren heeft levend gehouden. En wat de SGP betreft krijgt dit ook een vervolg, opdat we niet vergeten, zou, en nu moet ik zeggen, onze voormalige voorzitter gezegd hebben. Tot slot nog een vraag aan de wethouder. Tijdens de commissievergadering is het gegaan over de wijze van overdracht van het gebouw, maar ook de inventaris. Iets waar wij vertrouwen in moeten hebben. In de beantwoording van de schriftelijke vragen die bij de raadsstukken zijn gevoegd, is daar nog wat nader op ingegaan. Toch vragen wij de wethouder of hij voornemens is, na goed gebruik, ook op de dag van overdracht een schouw te doen? Een zogenaamde eindinspectie. Kan hij deze toezegging doen? De SGP hecht waarde aan een warme overdracht. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Leefbaar Ridderkerk, mevrouw Kayadoe. Mevrouw Kayadoe: Dank u wel, voorzitter.