2023-10-12-verslag-gemeenteraad-ridderkerk.pdf

Woordelijk verslag vergadering gemeenteraad 12 oktober 2023 1.

Opening en vaststellen agenda De voorzitter: En als de bel gaat, dan wordt het vanzelf stil. Hoe mooi is dat? Hierbij open ik de vergadering. En daarbij een hartelijk welkom aan de raadsleden, de collegeleden, de ambtelijke ondersteuning, publiek op de tribune, pers, volgers op internet. En er is voor vanavond een bericht van verhindering ontvangen van mevrouw Gerritse van Partij 18PLUS. Verder zijn er geen afwezigen te melden, zodat we vanavond vergaderen met 28 aanwezige raadsleden. Dat betekent ook dat we in ons midden hebben de heer Van Neuren van Partij 18PLUS. U dubbel welkom. Fijn dat u er bent. En dat betekent ook dat het op een ander vlak weer een stukje beter gaat. We hebben met u meegeleefd. Ik feliciteer vanaf deze plek, namens u allen, de heer Verweij van de SGP-fractie van harte met de geboorte van dochter en zusje Aimee Verweij, aan het begin van deze maand. We wensen u en uw gezin heel veel geluk en voorspoed toe. En u heeft zojuist een mooie attentie in het kader reeds van mij ontvangen. En heel veel plezier ermee gewenst. Dan gaan we over tot de vaststelling van de agenda. En de vraag die daar natuurlijk bij hoort, is of ieder zich in de agenda die voorligt kan vinden. En ik zie een hand omhooggaan van mevrouw Van Nes-de Man van Burger op 1 en van de heer Westbroek van Partij 18PLUS. Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u, voorzitter.

Ik wil graag twee moties vreemd aan de dag aan de agenda toevoegen. En dat is de motie Gesprek met voorzitters wijkoverleggen en de motie Huidig functioneren wijkoverleggen. De voorzitter: Kijk aan. Heeft u er bezwaar tegen als we die in één agendapunt samenvatten? Nee? Dan noemen we dat met elkaar agendapunt 13. Vervolgens de heer Lucien Westbroek van Partij 18PLUS. De heer Westbroek:. Dank u wel, voorzitter. Ik wil graag namens de gehele gemeenteraad een motie vreemd aan de orde van de dag toevoegen, genaamd Behoud waarschuwings- en alarmeringssysteem. De voorzitter: Kijk aan. Dan voegen we die toe aan de agenda onder nummer 14. En als dat zo voor uwer lieden op deze manier akkoord is, dan stellen we de agenda daarmee vast. Ik kijk even om me heen. Dat is het geval. Dan nog even het volgende. U heeft er kennis van genomen dat de agenda vanavond rijkelijk gevuld is. Dat heeft zich ongetwijfeld ook in de voorbereiding gemanifesteerd. En als we de aangekondigde spreektijd zouden aanhouden, dan wordt het simpelweg te laat. Maar wellicht verrast u uzelf, en daarmee ook anderen, met een vlottere behandeling. Maar zoals van tevoren afgestemd doen we het vanavond zo dat we het tijdstip van 22 uur 45 aanhouden als ijkmoment.

En wel in die zin dat als we dan nog niet begonnen zijn aan het agendapunt rondom het krediet inventaris museumschool Rijsoord, dan schorsen we deze vergadering en gaan we met elkaar verder op maandag 23 oktober. Lukt het u allen wel om daarmee aangevangen te zijn, met het onderwerp dat ik zojuist noemde, dan maken we het vanavond af. En dan wordt het natuurlijk wel een latertje. Dat realiseert u zich. Uiteindelijk hebben we het met elkaar te doen als het gaat om het verloop van deze vergadering. En we gaan met elkaar zien waar ons scheepje blijft varen dan wel strandt om kwart voor elf.

2.

Vragenuur voor raadsleden (artikel 42 Reglement van Orde) De voorzitter: Dan gaan we nu over naar agendapunt 2 op de agenda. Het vragenuur voor raadsleden. En daar zijn schriftelijke vragen voor aangemeld vanuit de heer Van Neuren voor Partij 18PLUS over de stand van zaken ten aanzien van onder andere het bedrijf Chemours. Mijnheer Van Neuren. Pagina 1 van 59

De heer Van Neuren: Dank u wel, voorzitter. Tijdens de gemeenteraad van 29 juni jongstleden heeft Partij 18PLUS vragen gesteld over de rechtszaak tegen Chemours over het lozen van kankerverwekkende stoffen zoals PFOA en GenX, ook wel bekend als PFAS. Bij de beantwoording toen gaf de wethouder nog aan dat aansluiting bij de rechtszaak niet opportuun was. Gelukkig kwam het college daarop terug en heeft het een actievere houding aangenomen. Dit hebben wij kunnen lezen in de raadsinformatiebrief van 25 augustus. Op 27 september heeft de rechter een tussenvonnis uitgesproken. Daarin oordeelt de rechter dat Dupont Chemours aansprakelijk is voor de vervuiling die zij heeft veroorzaakt door de uitstoot van PFOA en GenX. Ook oordeelt de rechter dat de bedrijven onrechtmatig hebben gehandeld in de periode 1984-1998. Zij hadden toen meer informatie over de gevaren van de stof PFOA, maar hebben dat verzwegen voor de vergunningverlener, provincie Zuid-Holland, en de omliggende gemeenten. In België is er een bloedonderzoek gedaan bij omwonenden van een soortgelijke fabriek, waar uitschieters van 300 tot 800 microgram PFAS per liter in het bloed is aangetroffen. Dat betekent dat de waarden tot wel 100 keer hoger liggen dan de door Europa vast gestelde gezondheidsgrens van 6,9 microgram per liter. Partij 18PLUS heeft hierover de volgende vragen.

Wat betekent het tussenvonnis voor het proces wat de gemeente Ridderkerk in heeft gestoken met de stuitingsbrief? Tweede. Welke stappen overweegt het college nog meer in de strijd tegen deze vervuilers? En de derde en laatste. Wordt er in de regio door de gemeenten en/of de GGD ook overwogen om een bloedonderzoek uit te laten voeren? De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan wethouder Meij. De heer Meij: Dank u wel, voorzitter. Ook ik ben blij, mijnheer Van Neuren, dat u weer in deze raad aanwezig bent. U begint met uw inleiding eigenlijk dat het... Want ik heb gezegd dat het niet opportuun was om actie te ondernemen, om ons aan te melden bij die rechtszaak, maar dat geldt nog steeds. Dat was inderdaad twee maanden voordat die rechtszaak bij een tussenvonnis zou eindigen. Dat vinden we nog steeds. Maar we hebben inderdaad wel andere acties ondernomen. Daar heeft u gelijk in. Wat betekent het tussenvonnis? De rechter heeft in het tussenvonnis geoordeeld dat Chemours in de periode ’84-’98 niet alle relevante informatie over de schadelijkheid van de stof PFOA heeft gedeeld. Het gaat om een tussenvonnis. Het eindvonnis volgt later. Daarna bestaat de mogelijkheid nog open voor beide partijen om in hoger beroep te gaan. Of dat gaat gebeuren, is nu nog onduidelijk.

De provincie Zuid-Holland heeft naar aanleiding van deze uitspraak het Openbaar Ministerie opgeroepen om strafrechtelijk onderzoek te doen naar het chemiebedrijf Chemours. En we volgen deze ontwikkeling natuurlijk op de voet. Bij de stuitingsbrief hebben we de aansprakelijkheid zeker gesteld om te zorgen dat er geen verjaring optreedt. Dat is de relatie met de stuitingsbrief. Welke stap overweegt het college, vraagt u dan, in deze strijd tegen de vervuilers? Het gaat, nogmaals, om een tussenvonnis, maar de richting van de uitspraak is wel duidelijk. En in de hoofdlijnen denken wij aan de volgende stappen. We wachten wel eerst het eindoordeel van de rechter af. Dat noemen ze dan het finale vonnis. En dat zal naar verwachting eerste kwartaal 2024 zijn. We gaan wel een begin maken met het in beeld brengen van een mogelijk geleden en toekomstige schade. Naar verwachting is dit wel een heel ingewikkeld en langdurig proces. En dat willen we ook vooral doen in samenwerking met de gemeenten van de Drechtsteden. Dat we daar op dezelfde dingen gaan letten en ook elkaar daarbij kunnen ondersteunen. En dan uw laatste vraag over dat bloedonderzoek. We hebben daar contact over gehad met de GGD. En de GGD Rotterdam-Rijnmond zegt eigenlijk dat ze daar niet voor voelen. En daar hebben ze ook een aantal redenen voor om dat bloedonderzoek niet te laten uitvoeren.

Zo'n onderzoek draagt niet bij aan een betere gezondheidszorg, want je wordt er niet beter van als je weet dat je PFOA in je bloed hebt. Op basis van bloedonderzoek kan geen uitspraak gedaan worden over de gezondheid van de deelnemer. En daarnaast bestaat er ook geen behandeling om PFAS-waarden in het bloed te verlagen. De specialisten zeggen, doe dat niet. En het is ook nog nergens in Nederland op die manier uitgevoerd. Dat was het, voorzitter. Pagina 2 van 59

De voorzitter: Dank u wel. Geeft dat nog aanleiding voor vervolgvragen? Dat is niet het geval. Zijn er anderen die vragen hebben? Mevrouw van Vliet van Echt voor Ridderkerk. Mevrouw Van Vliet: Dank u wel, voorzitter. Dat laatste antwoord van de wethouder, wat u gekregen heeft, dat vind ik een beetje vreemd. Want in Ridderkerk werd in de jaren ’70-‘80 in de wijk Oost onder andere alle mensen aangeschreven wel voor dat bloedonderzoek. En blijkbaar was het toen wel relevant. En waarom dan nu niet? Ik snap dat niet helemaal. Want dan kunnen mensen ook vergelijken. De voorzitter: Wethouder Meij. De heer Meij: Dank u, voorzitter. Ik weet niet wat de reden was waarom het bloedonderzoek toen georganiseerd is. Nu zegt men in heel Nederland, niet alleen Rotterdam-Rijnmond, dat het op dit moment gewoon eigenlijk geen nut heeft. Je maakt mensen ongerust. Het helpt niet. Er is geen medicijn voor. Het zit in je bloed en het blijft in je bloed, helaas. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie geen andere handen. Dan sluiten we dit onderwerp daarmee af. Waarvoor dank. 3.

Lijst van ingekomen stukken De voorzitter: Gaan wij door naar de lijst van ingekomen stukken. Kan de lijst van ingekomen stukken zo worden vastgesteld als u aangeleverd? Dat blijkt het geval.

4.

Startnotitie Transformatie Centrum Oost, planMER en gebiedsvisie De voorzitter: Gaan wij vervolgens door naar de Startnotitie Transformatie Centrum Oost, planMER en gebiedsvisie, zoals die voorligt. De vraag die daarbij hoort, is wie hierover het woord wenst te voeren. Ik noteer de Partij van de Arbeid, CDA, VVD, Echt voor Ridderkerk, SGP, 18PLUS, Leefbaar Ridderkerk, GroenLinks en de ChristenUnie. Dan geef ik als eerste het woord aan de heer Rijsdijk van de Partij van de Arbeid. De heer Rijsdijk: Dank u wel, voorzitter. De voorliggende Startnotitie is het vertrekpunt om te komen tot een visie voor het oostelijk deel van het centrum. Het gebied tussen de Rotterdamseweg, Donkerslootweg, Ringdijk en Westmolendijk. De visie moet straks richting geven en een kader bieden om toekomstige ontwikkelingen in dit gebied te toetsen. De Partij van de Arbeid Ridderkerk vindt dat geen verkeerde ontwikkeling, maar we willen er wel op wijzen dat er de afgelopen jaren al veel visie- en beleidsdocumenten zijn opgesteld voor het centrum. Meer dan voor enige andere wijk in Ridderkerk. De visiedichtheid begint daardoor hoog te worden. En het gevaar bestaat dat de samenhang tussen alle documenten uit het oog wordt verloren. We vragen de wethouder om hier scherp op te zijn en bij het opstellen van de visie ook te anticiperen op andere, mogelijk toekomstige ontwikkelingen in het centrum.

Zoals de beoogde metropolitane fietsroute door de Sint Jorisstraat en de Molensteeg en de transformatie van het Trelleborgterrein, die wat ons betreft kansen biedt om de Sint Jorisstraat autoluw te maken en een alternatieve ontsluiting te realiseren. We zijn blij dat de kruising Havenstraat, Sint Jorisstraat, Westmolendijk, Ringdijk een prominente plaats heeft gekregen in de Startnotitie. We vragen al jaren aandacht voor de onveilige verkeerssituatie met vrachtwagens, die ingewikkelde manoeuvres moeten uithalen om te kunnen laden en lossen. En voor de schade die dit zware verkeer toebrengt aan de niet onderheide monumenten in het historisch deel van het centrum. We vragen de wethouder wel om niet opnieuw het wiel uit te vinden, want de afgelopen jaren hebben diverse bewoners samen met uw collega wethouder van verkeer al diverse mooie plannen gemaakt om de problemen aan te Pagina 3 van 59

pakken. Tot slot heeft de Partij van de Arbeid Ridderkerk zich erover verbaasd dat de participatie wordt uitbesteed aan een extern bureau. De wethouder heeft in de commissie uitgelegd dat dit momenteel niet anders kan, omdat er intern geen mensen beschikbaar zijn. De ontvlechting van de BAR-organisatie doet zich voelen. We verwachten dat het participatiebureau een duidelijk kader krijgt over hoe de participatie eruit moet komen te zien en dat zij geïnformeerd worden over de Ridderkerkse couleur locale. Het lijkt ons netjes als inwoners, die eerder al in werkgroep verband hebben meegedacht over ontwikkelingen in dit gebied, persoonlijk worden uitgenodigd om dit opnieuw te doen. We denken dan bijvoorbeeld aan de werkgroep Sint Jorisstraat, die, anders dan de naam aangeeft, ook heeft gekeken hoe de problemen op de kruising kunnen worden opgelost. Dank u wel. De voorzitter: En in uw termijn is er nog een interruptie vanuit de heer Mijnders van het CDA. De heer Mijnders: Dank u wel, voorzitter. Vraag aan de heer Rijsdijk. De heer Rijsdijk geeft aan dat de Partij van de Arbeid verbaasd is, omdat het college een andere partij de participatie laat voeren. Maar daarna geeft hij de argumenten waarom het college daarvoor gekozen is. Kan de Partij van de Arbeid nog toelichten waarom ze verbaasd zijn? De voorzitter: De heer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: Dat kan ik zeker, voorzitter.

We waren daarover in de commissie verbaasd. En ik heb aangegeven dat de wethouder dat heeft uitgelegd. Het is voor nu eigenlijk een constatering. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. En u heeft zich hiermee keurig gehouden aan de overeengekomen drie minuten in de eerste termijn, zodat we met elkaar dit onderwerp met een uurtje denken te kunnen afsluiten. Ik geef hierbij het woord aan de heer Mijnders van het CDA. De heer Mijnders: Dank u wel, voorzitter. Bij de voorliggende Startnotitie willen we als CDA-fractie drie aandachtspunten benoemen. In de eerste plaats de impact die het gevolg van deze Startnotitie heeft op de huidige bewoners en de huidige ondernemers in dit gebied. Want ondanks dat we het een goede zaak vinden om tot een gebiedsvisie te komen, die nieuwe ontwikkelingen op onder andere het gebied van wonen mogelijk maakt in dit gebied, zien we ook wel en zijn we ook van mening dat uiteindelijk deze gebiedsvisie ten goede moet komen van de huidige bewoners en de huidige ondernemers. En dat zien we iets te weinig terug in de Startnotitie. En er wordt ook gezegd van, we gaan nog met de huidige bewoners en de huidige ondernemers in gesprek, maar zoals deze Startnotitie ook aangeeft, kunnen die wensen tussen bewoners en ondernemers en initiatiefnemers best wel gaan botsen.

We zijn ook van mening dat het een goed idee zou zijn om bijvoorbeeld in die participatieronde een eerste ronde te doen met alleen maar de bewoners en de ondernemers van het gebied, zodat ze kunnen aangeven, welke problemen lopen we nu tegenaan en welke kansen zien we op dit moment. In de tweede plaats het verkeer. Naar alle waarschijnlijkheid zal deze Startnotitie ook nieuwe woningbouw mogelijk maken in dit gebied. Maar als CDA pleiten we elke keer om de impact hiervan op verkeer en leefbaarheid in de gebieden aan de voorkant inzichtelijk te maken, zoals ook laatst bij Bolnes. Zo kunnen we als raad later een goede afgewogen keuze maken welke mogelijkheden er zijn, zonder dat verkeer en leefbaarheid kind van de rekening worden bij deze gebiedsvisie. Daarnaast zien we ook een probleem ontstaan, omdat een ov-ontsluiting op dit moment in het gebied niet er is. In de derde en laatste plaats woningbouw. We zeggen het elke keer, we hebben in Ridderkerk schaarse ruimte voor woningbouw. En we hebben laatst al gezien welke impact extra woningbouw kan hebben in een gebied, zoals bijvoorbeeld in Bolnes en ‘t Ronde Sant. De zoektocht naar extra woningbouwlocaties steunen we daarom zeker. En de woonvisie speelt hierin een belangrijke rol bij de uitwerking van deze Startnotitie. We verwachten Pagina 4 van 59

daarom ook dat bij de uitwerking hiervan wordt ingegaan op welk type woningbouw eventueel geschikt zou kunnen zijn in dit gebied. We hebben al als Ridderkerk bijvoorbeeld ook een opgave als het gaat om zorgwoningen. En juist deze locatie vlak bij het centrum zou hiervoor geschikt kunnen zijn. Voorzitter, we stemmen in met het voorstel en we zijn heel erg benieuwd naar de uitwerking hiervan. Dank u wel. De voorzitter: Dan geef ik nu het woord aan de heer Borst van de VVD, als ik het goed onthouden heb. De heer Borst: Zeker voorzitter, goed onthouden. Wat ons betreft ligt er gewoon een prima Startnotitie voor over een gebied met heel veel potentie. Er zijn nog wel een aantal punten die we mee willen geven. We gaan van een gebied met voornamelijk bedrijvigheid een gebied maken met een duidelijke woonfunctie, waarin die twee ook gemengd zijn. En dat is volgens mij een goede ontwikkeling. Maar we willen wel aandacht vragen voor hoe we zorgen voor een fijne overgang tussen die twee. En dat we de mix tussen wonen en werken goed faciliteren, zodat er niet alleen in de toekomst een betere overgang ontstaat tussen het centrum en dan het Donkersloot, maar dat we ook die transformatie goed laten verlopen en dat die twee goed naast elkaar kunnen bestaan. Verder worden er een heleboel belangrijke aspecten in die Startnotitie al benoemd. Dat is mooi.

Voor een van die aspecten wil ik graag toch nog een keer nadrukkelijk aandacht vragen, mobiliteit. Een aantal andere partijen hebben dat inmiddels ook al gedaan. Want die verkeersafwikkeling gaat echt randvoorwaardelijk zijn voor de ontwikkelingen die we in dat gebied mogelijk kunnen maken. En het voorbeeld wat ik wilde noemen over de Rijnsingel in Bolnes is ook al genoemd. Dat ga ik niet nog een keer herhalen. Dat is volgens mij duidelijk. Laat des te meer zien dat mobiliteit een belangrijke randvoorwaarde is en dat we daar aandacht voor willen vragen. Anders dan in de vorige gebiedsvisie zouden we graag willen zien dat voor deze en andere belangrijke thema's, zoals wonen, een aantal duidelijke ambities en kaders worden geschetst in die visie. En we snappen dat een visie natuurlijk een visie moet blijven, maar daarmee kunnen we straks wel een goed gesprek voeren over die ontwikkelingen die we in gang willen zetten en de route die we daarbij kiezen. Als we dat zouden kunnen regelen voorzitter, dan kijken wij in ieder geval uit naar een hele mooie toekomstige transformatie van dit gebied. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan de fractie van Echt voor Ridderkerk. Ik dacht, maar ik heb de namen niet goed genoteerd, de heer Kloos. De heer Kloos: Dank u wel, voorzitter.

Spannend om er een gemengd gebied van te maken met kleinschalige bedrijvigheid en wonen. Binnenkort mogen wij meerdere varianten bekijken om uiteindelijk tot een voorkeursvariant te komen. EvR is blij dat na vele jaren van aanloop daarnaartoe dit gebied nu ingevuld gaat worden. Maar eerst gaat het college studeren en schikt het 275.000 euro vooruit. Dat is goed dat eigenaren, gebruikers, initiatiefnemers hierbij betrokken worden. Maar u vergeet de bewoners in dat gebied toch ook niet erbij te betrekken? Ze staan niet als stakeholders als zodanig benoemd. Want nu ook de Omgevingswet meegenomen wordt, is juist inspraak van alle betrokkenen van groot belang en krijgt onze eerste aandacht. Houdt het college ook de bereikbaarheid van het gebied goed in de gaten? Vooral de gratis parkeerplekken maken Plein Oost een interessante winkelplaats voor ondernemers en voor de bezoekers. Uiteraard wordt dan voldoende invalideparkeerplaatsen meegenomen. Wat ons betreft op naar een mooie uitwerkingsvariant, voorzitter. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kloos, voor uw inbreng. Dan gaat het woord nu naar de fractie van de SGP. En ik denk de heer Van Zwienen, als ik het goed zie. De heer Van Zwienen: Dank u wel, voorzitter.

Met de Startnotitie die voorligt wordt invulling gegeven aan een al in 2017 ingediende motie van de SGP om voor het hele centrumgebied een ontwikkelperspectief te Pagina 5 van 59

ontwikkelen en te kijken op welke wijze herstructurering mogelijk is. De huidige uitstraling geeft toch een wat verrommelde indruk. En ook vragen marktinitiatieven inmiddels om een visie. Daarbij kan de samenhang tussen de verschillende historisch gevormde centrumgebieden worden hersteld. Het mooie van deze herstructurering is dat we kunnen inspelen op de vraag naar meer woningen, maar dat we dit niet hoeven te realiseren in onze open gebieden. Dat is ook al benoemd door het CDA. Tot slot vindt de SGP het belangrijk dat de marktinitiatieven zijn afgestemd op de behoefte van de Ridderkerkse inwoners. Daarbij is er naar onze mening aandacht nodig voor woningen die geschikt zijn voor ouderen en jonge starters. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel voor uw bijdrage. Dan gaat nu het woord naar Partij 18PLUS. En dat is volgens mij de heer Sluimers. De heer Sluimers: Dank u wel, voorzitter. Partij 18PLUS kan zich vinden in de voorgenomen route om te komen tot een gebiedsvisie. We hebben daarbij wel nog enkele aandachtspunten die we mee willen geven. In het gebied bevinden zich voor het grootste gedeelte bedrijven. Veel van deze bedrijven zitten in milieucategorie vier. Dat betekent dat er een afstand van honderd of tweehonderd meter moet zijn tot woningen. De zittende bedrijven hebben wat Partij 18PLUS betreft nog steeds bestaansrecht.

Een gebiedsvisie zonder participatie van het grootste gedeelte van de zittende bedrijven is wat ons betreft niet gewenst. Het kan niet alleen maar gaan om participatie van hen die willen transformeren. Het tweede aandachtspunt wat wij mee willen geven, is dat Partij 18PLUS er grote waarde aan hecht om als raad een omgevingsplanwijziging te bespreken en eventueel te wijzigen naar aanleiding van de opgestelde gebiedsvisie. En dit niet op voorhand te delegeren aan het college. Voor nu kunnen wij instemmen met het voorstel. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Sluimers. Dan gaat het woord nu naar Leefbaar Ridderkerk. De heer Lapaer. De heer Lapaer: Dank u, voorzitter. Vanuit de Omgevingsvisie 2017 is er de mogelijkheid om het gebied Centrum Oost te transformeren naar een gemengd gebied met kleinschalige bedrijvigheid en wonen. Wij van Leefbaar Ridderkerk hebben in de commissievergadering navraag gedaan over de invulling. En het gaat niet om bedrijfswoningen, maar om een mix van woningen en bedrijven. We hebben het over het mengen van ambities. En dat is best een uitdaging, want neem nu het coronavirus. Een virus dat vanaf 2020 de wereld op zijn kop zette en ervoor zorgde dat binnensporten niet meer mocht. Gelukkig mocht buitensporten nog wel en ging men creatief te werk. Sportschoolhouders verplaatsten creatief hun interne activiteiten naar buiten.

Hierdoor kon sportend Ridderkerk toch aan hun mentale en fysieke conditie werken. Helaas weten wij ook dat er een keerzijde was aan het buitensporten, want bedrijvigheid en wonen zijn niet altijd de ideale combinatie. De opzwepende muziek, de sportieve, verbale uitingen en het klingelen van dumbells vonden omwonenden niet allemaal even prettig. Want je zal maar wisseldiensten werken en proberen te slapen, terwijl eerdergenoemde geluiden je wakker houden. En dat is verreweg van ideaal. Wij zijn dan ook benieuwd welke transformatievarianten wij voorgelegd gaan krijgen en zullen kritisch kijken of er voldoende rekening wordt gehouden met de verschillende klimaten. Participatie is hierbij van groot belang. Maar als een extern bureau betrokken is en eenieder zijn input kan leveren, hoe worden dan de verwachtingen geborgd? Wij zien graag dat deelnemers betrokken worden bij het maken van afwegingen. En in het kader van de woningnood zou er bij de ontwikkeling van deze woningen ook gekeken kunnen worden naar de woningbouw voor starters. Want starters, over het algemeen, zijn wat veerkrachtiger en passen zich makkelijker aan, aan nieuwe situaties. En zeker dynamische situaties als het samenvoegen van deze twee varianten. Wat Leefbaar Ridderkerk betreft zien wij deze ontwikkelingen positief tegemoet. Maar stellen wel dat de vergunningverlener zorgvuldig te

Pagina 6 van 59

werk zal gaan om de juiste mix tot stand te brengen, waardoor overlast ook in onvoorziene situaties als COVID goed beheersbaar zijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de fractie van GroenLinks, bij monde van mevrouw Dirks. Mevrouw Dirks: Dank u wel, voorzitter. GroenLinks staat positief tegenover de Startnotitie. Met de ontwikkeling van dit gebied gaat er geen tot weinig groen verloren en komen er juist woningen bij. Er wordt hier rekening gehouden met heel veel beleidskaders, maar wel hopen we dat er vooral op deze plek wordt ingezet op hogere bouw. Hier biedt het meer kansen dan in sommige andere delen van Ridderkerk. Een hogere bouw dat ook voldoet aan de vraag naar betaalbare huur- en koopwoningen. Ook hopen we dat er goed op wordt gelet dat de kleinschalige bedrijvigheid het leefklimaat van toekomstige bewoners niet in de weg staat. Wat betreft de volgende zin uit het voorstel, duurzaamheid hoeft de functionele inrichting niet altijd in de weg te staan, hopen we dat duurzaamheid meer omarmd wordt dan wat deze zin uitstraalt. Bereikbaarheid is door diverse fracties al benoemd. De voorzitter: Mevrouw Dirks, u heeft een interruptie van de heer Mijnders van het CDA. De heer Mijnders: Dank u wel, voorzitter. Korte vraag.

GroenLinks geeft aan dat de bedrijvigheid van de kleine ondernemers de inwoners niet tot last moet zijn of in de weg moet staan. Wat wil GroenLinks dan doen met alle huidige ondernemers die er zitten? De voorzitter: Mevrouw Dirks. Mevrouw Dirks: We willen vooral dat er naar gekeken wordt dat er een goed evenwicht ontstaat. Dat er zowel bedrijvigheid als leefklimaat... Niet dat er heel veel bedrijven zijn en maar een paar woningen precies in het midden. Ik denk dat u wel snapt wat ik bedoel. Dan bereikbaarheid. Dat is al door heel veel fracties benoemd, dat zullen wij niet nogmaals herhalen. Maar nogmaals, we steunen dit voorstel, wel met wat aandachtspunten en wensen. En we zijn benieuwd naar de uitwerking. De voorzitter: Dank u wel. Dan sluit de rij hiermee met de fractie van de ChristenUnie. Mijnheer Kooijman. De heer Kooijman: Dank u wel, voorzitter. Wij kunnen instemmen met dit raadsvoorstel en met de Startnotitie. Heel kort wil ik drie punten met betrekking tot dit gebied aanstippen. Allereerst het historische aspect. In de commissie vroegen wij hier al naar. Tot 1910 lag de Ridderkerkse haven ook in dit gebied. Als ChristenUnie vinden het van belang dat dit historische gegeven op enigerlei wijze duidelijk terugkomt in de uiteindelijke gebiedsvisie. En niet alleen in de analyse van het ontstaan van het gebied, maar ook in de uiteindelijke visie.

Zodat we in de toekomst weer een stukje Ridderkerkse historie in ere kunnen herstellen in de tijd van nu. De wethouder gaf daarbij al aan dat het opnieuw uitgraven van het Havenkanaal geen optie was. Onze fractie wil die optie op dit moment nog niet uitsluiten. Kijk maar eens naar de Catharijnebaan in Utrecht. Het verkeersriool uit 1980 dat in 2020 de hernieuwde Utrechtse Singel is geworden. En geloof mij, er is daar niemand die die oude verkeersader nog terug wil. Het tweede punt wat ik wil maken, is de urgentie. We kennen in onze gemeente een grote woningdruk. Is al wat meer over gezegd. En we hebben maar weinig ruimte om extra woningen te realiseren. De ChristenUnie-fractie ziet dit gebied als kans hebbend om extra woningbouw te gaan realiseren. Een duidelijke transformatie van werken en wonen, vlakbij uitvalswegen, maar ook dicht bij het centrum en kansen voor een goed openbaar vervoer. Iedereen op de fiets naar het winkels toe. Het zou van de Sint Jorisstraat de drukste fietsstraat van Ridderkerk kunnen maken. Wederom weer goed voor de cultuurhistorie aldaar overigens. Maar terug naar de woningdruk. Wij geloven in een Pagina 7 van 59

transformatie van dit gebied. En dan is het goed om daar eerst een goede gebiedsvisie voor te hebben. Laten we daarmee snel aan de slag gaan. En tot slot voorzitter, punt drie. En dat is eigenlijk een samenvatting van mijn bijdrage, historie aan de haven en tempo met de transitie. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan de portefeuillehouder, wethouder Van der Duijn Schouten. De heer Van der Duijn Schouten: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ik hoor vanavond een hoop positieve geluiden om hier in dit gebied aan de gang te gaan. En dat doet me deugd. Een aantal zaken die ik een aantal keer voorbij heb horen komen, is verkeer c.q. mobiliteit Sint Jorisstraat, maar ook de afhandeling van het verkeer in het gebied. En dat heeft nadrukkelijk de aandacht. Bij alle ontwikkelingen heeft dat onze aandacht. Niet voor niets wordt ook in de raakvlak het Mobiliteitsplan genoemd. Als we daar iets willen, moet het straks wel leefbaar en werkbaar zijn en blijven. En dan is verkeer ook een belangrijk aspect. Dat wordt zeker meegenomen. Ik heb wat zaken gehoord over de woningen en her en der ook een suggestie over starters, senioren, hoogbouw. Voorzitter, laten we eerst de visie gaan maken. En in die visie zal uiteindelijk dan ook blijken wat daar past en waar we behoefte aan hebben.

Maar als ik nu vanavond al ga zeggen, het wordt dit of het wordt dat, dan denk ik dat we vooruitlopen op het maken van die visie. Juist in die visie moet daar ook duidelijkheid komen welke typen woningen in dat gebied het beste zijn voor Ridderkerk, als het woningen worden. Maar daar gaan we allemaal wel een beetje vanuit. Maar laten we er niet op vooruitlopen, dat een plekje laten krijgen in die visie. Huidige bewoners, belangrijk. Ik hoorde de heer Kloos zeggen, de bewoners zijn niet als stakeholders genoemd. Dat vind ik een beetje jammer, want wie doet er mee? Er staat een lijstje. En als eerste staan daar de bewoners en de direct omwonenden in het gebied. Juist die bewoners zijn heel nadrukkelijk genoemd. En het kan natuurlijk niet zo zijn dat als wij in dit gebied aan de slag gaan, waarbij we de participatie heel belangrijk vinden... Dat willen we ook goed doen. En als je iets goed wil doen en je komt tot de conclusie dat je dat zelf niet kan, dan moet je dat elders neerleggen. Die keuze hebben we ook gemaakt. Dat is niet omdat we het niet belangrijk vinden, maar juist omdat we het belangrijk vinden en die kwaliteit daarvan voor ons geborgd moet zijn. Gaan we dat extern doen. En daar worden de huidige bewoners in het gebied en uiteraard ook de ondernemers in dat gebied nadrukkelijk bij betrokken. Partij 18PLUS gaf aan, milieucategorie vier en ondernemers die er zitten.

We gaan geen ondernemers wegpesten. Er zullen best dingen zijn die nodig zijn in het gebied en dat we met bepaalde ondernemers in gesprek moeten gaan om te kijken of dat voor hun nog het beste plekje is. Maar alleen al het feit dat Koek daar vertrekt, geeft aan dat er dingen in het gebied gaan gebeuren. En laten we ons daarop voorbereiden en zorgen dat we klaarstaan, zodat als het zover is wij in ieder geval een plan klaar hebben liggen om de dingen te doen die we moeten doen. 18PLUS gaf ook aan dat ze niet willen delegeren aan het college. Maar ik wijs dan graag even op fase vier van de Startnotitie, zoals die benoemd is. Het college komt met een voorstel naar de raad ten behoeve van besluitvorming voor het planMER en de gebiedsvisie. Zowel voor het planMER als de gebiedsvisie komt er een voorstel naar uw raad toe. Ik bedoel, dat ligt ook bij uw raad en dat laten we daar. Eens even kijken. Mobiliteitsplan. Leefbaar Ridderkerk maakt zich erg zorgen om COVID. Ik denk dat wij daar maar even van afzien in deze visie en ervan uitgaan dat we dat achter ons hebben gelaten. Want als we met dat soort zaken nog rekening moeten blijven houden, denk ik dat we onszelf erg beperken in wat we daar willen en kunnen. De hoogbouw heb ik genoemd. Dat is een beetje voorbarig. De historische haven in ere herstellen.

We gaan met dat cultuurhistorisch aspect aan de slag, maar in ere herstellen, u laat het nog niet helemaal los, maar ik merk ook dat er erg veel waarde wordt gehecht aan een goede verkeersafwikkeling. Ergens ben ik toch een beetje bang als we daar een haven gaan graven dat het het overige verkeer allemaal niet ten goede komt en dat er ook erg weinig animo is om daar met je boot aan te leggen. We nemen het aspect zeker mee, mijnheer Kooijman, maar rekent u er niet al te hard op, want dan wordt het, ben ik bang, een teleurstelling. Maar dat Pagina 8 van 59

we het historisch aspect van dat gebied op een bepaalde manier terug willen laten komen, dat nemen we zeker mee, al is het alleen maar omdat die haven daar een hele historie heeft, maar ook het gebied waar dit aan grens met de Sint Jorisstraat en het historisch centrum erachter. En dat willen we in zijn geheel op een mooie manier terug laten komen. Dat aspect, honderd procent komt dat terug. GroenLinks, duurzaamheid. Van mij had u het mogen aanpassen, maar ik begreep dat het elders op weerstand stuit. Maar wat u meegeeft, dat heb ik ook in de commissie al aangegeven. Duurzaamheid wordt daar belangrijk en is er zeker niet een randvoorwaarde die al dan niet beperkend of belemmerend zou zijn, maar gewoon iets wat ook nadrukkelijk hier een plekje moet krijgen. Dat was het wat mij betreft, voorzitter. Ik geloof dat ik dan alle gemaakte opmerkingen in meer of mindere mate wel de revue heb laten passeren. De voorzitter: Kijk eens aan. Dank u wel. En dan gaan we nu even bezien of er behoefte is aan een tweede termijn. Ik kijk even zo de rijen langs. Ik zie dat daar behoefte aan is bij de heer Kooijman van de ChristenUnie. En u bent de enige. Aan u het woord. De heer Kooijman: Ik wil graag even korte reactie geven op hetgeen wat de wethouder omtrent onze vraag vanuit de historische kant van de haven meegaf. We kunnen er lacherig over doen en een kwinkslag is prima.

Aan de andere kant, ik hoor de wethouder ook aangeven van, er komen hier vragen over wat voor soort woningbouw. Laten we niet op de muziek vooruitlopen, maar eerst die visie gaan ontwikkelen en daarna gaan we kijken wat nodig is. Dat is ook mijn oproep rond dit vraagstuk. Laten we niet zeggen van, wie gaat daar met zijn bootje liggen? Ik denk niet dat het een haven wordt. Maar neem dit serieus mee in de visie en laten we dan aan het eind kijken wat er naar voren komt. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even naar de heer Mijnders van het CDA. Aan u het woord. De heer Mijnders: Dank u wel, voorzitter. Toch dan een beetje dezelfde vraag als de opmerking van de wethouder. Hoe ziet de ChristenUnie dat dan voor zich zitten? Er zitten tientallen, honderden ondernemers daar zo. Die moet bevoorraad worden. Heel veel bezoekers ook van de winkels. Hoe ziet de ChristenUnie überhaupt die verkeersafwikkeling voor zich als je daar heel die haven in ere gaat herstellen? Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Kooijman. De heer Kooijman: Volgens mij heb ik een duidelijk voorbeeld genoemd, Catharijnesingel, midden in het centrum van Utrecht. Waarvan je denkt van, daar zitten allemaal ondernemers et cetera. Als u ziet wat daar in 1980 aan verkeer was en wat er nu aan singel is. Het is prachtig daar en iedereen is tevreden. Dat is een mooi voorbeeld.

Ik zeg niet dat dat per se in Ridderkerk moet komen, maar neem die optie serieus mee en ga op onderzoek uit. Ik dank u. De voorzitter: Dank u wel. Dan zijn wij volgens mij zover gekomen dat wij toegaan zijn aan de besluitvorming, omdat de beraadslaging hiermee beëindigd is. En de vraag die ik als eerste dan nog aan u voorleg, of er behoefte is aan het afleggen van een stemverklaring? Dat is het geval bij mevrouw Van Nes-de man van Burger op 1 en bij niemand anders dan u. Aan u het woord. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u, voorzitter. Wij zouden graag mee willen geven, we stemmen in met het voorstel. Let vooral op de verkeersontwikkeling. Hou als college de regie over de transformatie en laat het niet alleen aan de markt over. Denk aan hoogbouw, ondersteunen we. En ook de haven in ere herstellen, spreekt ons enorm aan. Die past enorm bij de wateropgave. Misschien is dat een extra puntje om daarin mee te nemen. Dank u. Pagina 9 van 59

De voorzitter: Dat klonk bijna als een betoog, maar we houden het als een stemverklaring. Er zijn verder geen stemverklaringen. En daarmee gaan we over tot stemming over dit voorstel. En mijn vraag is ook, even kijkend naar de geluiden die ik heb gehoord, of er iemand wordt geacht tegen dit voorstel te zijn. Dat is niet het geval. En daarmee is dit voorstel unaniem aangenomen. 5.

Memo Oeverconstructies Park Maasdonck De voorzitter: Wij gaan met elkaar door, en u heeft tempo erin merk ik al, naar het volgende onderwerp op de agenda. Dat is de Memo Oeverconstructies Park Maasdonck. En ook daarvoor inventariseer ik graag eventjes wie daar het gesprek over wil voeren. Ik begin even aan deze kant te bezien. Dat is de fractie van GroenLinks. En ik heb 18PLUS genoteerd. Ik zie de SGP-fractie, Echt voor Ridderkerk, PvdA. Dan geef ik hier zo straks het woord als eerste aan de GroenLinks-fractie, bij monde van de heer Ros. Maar ik noem eerst even dat u met elkaar heeft afgesproken dat we de eerste termijn maximeren op twee minuten, zodat we met zo’n veertig minuten klaar zijn, uiterlijk. Aan u het woord. De heer Ros: Voorzitter, eigenlijk een korte stemverklaring. GroenLinks stemt in met dit voorstel. En het is een heel duur onderzoek, maar ik denk niet dat we een keuze hebben hierin. Helaas zullen we instemmen met voorstel en hopen dat er een goed onderzoek komt en dat het duidelijk is hoe we dit kunnen oplossen. De voorzitter: Dank u wel. Dan is aan het woord nu Partij 18PLUS, bij monde van de heer Westbroek. De heer Westbroek: Dank u wel, voorzitter. Wij zijn enigszins geschrokken van de kosten. En dan moet de daadwerkelijke oplossing nog volgen.

Wij vragen ons af of het gebiedsmodel wat nu ontwikkeld wordt ook voor andere bebouwde gebieden langs de rivier nog benodigd is dadelijk. En zo te zien komt er over tien tot vijftien jaar weer een flink project aan. En kijken we dan ook tegen soortgelijke kost aan? En zijn dit soort kosten al meegenomen in de begroting? Dat was één gedeelte, voorzitter. En het tweede punt van aandacht zijn de damwanden of andere soortgelijke constructies die in eigendom zijn van VvE's. Partij 18PLUS maakt zich zorgen of deze VvE's wel rekening houden met de kosten voor vervanging. Kan het college toezeggen dat het betreffende VvE's op de hoogte brengt van hun verantwoordelijkheid? Wij zullen in ieder geval instemmen met dit voorstel, maar we houden onze vingers gekruist wat betreft de toekomstige kosten die nog op ons pad zullen komen hiervoor. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan is nu aan de beurt de fractie van de SGP. En ik kijk even wie daarover het woord wil voeren. De heer Rottier, aan u het woord. De heer Rottier: Dank u wel, voorzitter. Al vorig jaar in december heb ik in de raad mondelinge vragen gesteld over de damwanden en de woontoren in Bolnes. Er waren bij herhaling zinkgaten gevallen. Actuele vragen waarop burgemeester Attema geen pasklare antwoorden had. Vandaag wordt er ruim twee miljoen euro gevraagd voor onderzoek en de kostenraming van de oplossing.

Veel geld. En dit is nog maar het begin. Voor de oplossing zelf zal mogelijk een nog hoger bedrag nodig zijn. Gelukkig heeft onze gemeente door verstandig financieel beleid een flinke algemene reserve en is daarnaast in staat om vanavond dat budget voor onderzoek en kostenraming ter beschikking te stellen. Is de wethouder het met mij eens dat het verstandig zou zijn om voortaan in de risicoberekening voor de jaarlijkse begroting ook rekening te houden met het risico op een flinke tegenvaller voor het onderhoud of vervangen van oeverconstructies en civiele objecten? Er is niet veel tijd om de oplossing te implementeren. Dit dient binnen twee tot drie jaar geregeld te zijn. In het voorstel staat niets over de planning. Kan de wethouder een inkijk in de planning geven? Het gaat om oude damwanden waar zinkgaten zijn ontstaan. De oudste is zeventig jaar oud. Niet bijzonder dat er soms gebreken Pagina 10 van 59

ontstaan. Kan de wethouder een raadsinformatiebrief toezeggen in 2024 waarin wordt beschreven hoe beheer en onderhoud van oeverconstructies en civiele kunstwerken in Ridderkerk georganiseerd wordt? Onze fractie ziet graag goed toezicht geborgd en dat tijdig onderhoud en vervanging plaatsvindt. Met daarbij omschreven welke taak de gemeente ziet voor toezicht op de staat van onderhoud van oeverconstructies van andere eigenaren dan de gemeente. De fractie van 18PLUS was ook al in die richting bezig. Verder vraagt de SGP aandacht voor de bewoners van de woontoren Ankerplaats. Al gaat het misschien maar om een millimeter per jaar, de woontoren verplaatst zich. Dit separate probleem is door adequaat onderzoek aan de oppervlakte gekomen. De gemeente heeft zich ingezet voor de belangen van de bewoners en goed gecommuniceerd. Hoe gaat in de toekomst geborgd worden dat hier veilig kan worden gewoond? Tot slot. Is de gemeente van plan om ook voor andere buitendijkse bebouwing na te gaan of er verplaatsingen optreden? Zijn er naar aanleiding van deze ervaring consequenties te verwachten voor het voorstel gebiedsvisie rivieroevers, dat enige tijd geleden door het college is teruggenomen? Tot zover de eerste termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Rottier. Dan is nu het woord aan fractie van Echt voor Ridderkerk, bij monde van de heer Kloos.

De heer Kloos: Dank u, voorzitter. Hierover is al veel gezegd en geschreven. Dat gaat EvR niet meer herhalen. Maar dat de stabiliteit van de oeverconstructies op langere termijn mogelijkerwijze een gevaar kan opleveren, vindt EvR wel bijzonder. Dat het college alles eraan doet om dit te voorkomen, heeft onze steun. Alhoewel wij geschrokken zijn van de hoge kost. Maar daar krijgt de gemeenteraad een goed onderbouwd gebiedsmodel voor terug. Vooral de veiligheid van de bewoners aan de oevers dienen we zoveel mogelijk te borgen. De mogelijkheid van bewegen van grondlagen en/of eigen beweging van de aangrenzende bebouwing heeft onze aandacht in het bijzonder. Over veiligheid gesproken, vraag aan de wethouder, of er in het verleden rekening is gehouden met het plaatsen van ankers c.q. ankerplaten? Onnodig te zeggen dat de participatie van alle belanghebbenden, maar vooral die van de bewoners in dat gebied, uiteraard centraal dient te staan. De uitkomsten van deze participatierondes ziet EvR graag tegemoet. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. En als laatste spreker bij dit onderwerp in de eerste termijn de fractie van de Partij van de Arbeid, bij monde van mevrouw Ripmeester. Mevrouw Ripmeester: Dank u wel, voorzitter. Uiteraard moet de aanpak zorgvuldig en deskundig gebeuren. Het is een complex vraagstuk.

Veel geld is al besteed en nu nog meer voor onderzoek, ruim twee miljoen. En dan moet de uitvoering alsnog starten. Veel mensen refereerden daar al aan. Er moet en gaat heel veel geld naartoe. Partij van de Arbeid Ridderkerk hoopt dat er lessen vallen te trekken over hoe we dit in de toekomst kunnen voorkomen of ons kunnen voorbereiden op andere situaties en vraagt zich hardop af of wij, gezien de kosten en de mogelijke impact, bij het woonbeleid niet moeten voorkomen dat particuliere eigenaar worden van een damwand. De situatie, vooral rondom de damwanden, heeft veel mensen doen schrikken. De opmerking in verband met een afvalcontainer, dat de staat van de kade zeer fragiel zou zijn, dat werd weer verstuurd door een andere sector, heeft veel onrust teweeggebracht. Wij vragen dan ook extra aandacht voor de communicatie in dit gebied, ook vanuit andere sectoren dan alleen het bouw gebeuren. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Ripmeester. Dan geef ik nu het woord aan de portefeuillehouder, ook hierbij wethouder Van der Duijn Schouten. De heer Van der Duijn Schouten: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, alle fracties hebben de vinger gelegd bij het feit dat het veel geld is. En dat is het ook. Tegelijkertijd hoorde ik de fractie van GroenLinks zeggen, we Pagina 11 van 59

hebben eigenlijk ook geen keuze om het niet te doen. En dat ben ik hartgrondig met ze eens, want we moeten hier zorgvuldig te werk gaan. En dan kost het veel geld. Maar dat moeten we ook doen, omdat die zorgvuldigheid in deze gewoon ontzettend belangrijk is. Partij 18PLUS vroeg of het gebiedsmodel straks ook nog op andere projecten van toepassing is. Het geeft al aan, het is een gebiedsmodel en dat is heel gebiedsspecifiek. Dat zal ook dan voor dat specifiek zijn, met alle eigenschappen en kenmerkendheden van dat gebied. En daarmee specifiek alleen ook in dat gebied toepasbaar. De voorzitter: Interruptie van de heer Westbroek van Partij 18PLUS. De heer Westbroek: Dank u wel, voorzitter. Misschien om even te verduidelijken. Of we op andere stukken langs de rivier ook weer zo'n gebiedsmodel nodig hebben met de bijbehorende kosten? De voorzitter: Wethouder. De heer Van der Duijn Schouten: Daar ga ik op dit moment nog niet vanuit. Maar dat heeft er in dit geval mee te maken dat de situatie daar zeer complex is met een ouwe scheepshelling die daar nog onder ligt, een dijk, resten van de scheepswerf. De situatie daar is technisch gezien zeer complex en maakt dat dit model nodig is. Zoals u in de begroting hebt gezien, gaan we bijvoorbeeld ook ergens anders nog een damwand vervangen.

En nou had u alleen in de begroting geld gevraagd voor die damwand, maar daar is een gebiedsmodel niet nodig, omdat het daar redelijk overzichtelijk is. Zijn het nog wel steeds ingrijpende reparatiewerkzaamheden, maar niet in deze zin. De VvE's informeren over andere damwanden. We zijn met de VvE’s daar in gesprek. En we hebben inmiddels ook in kaart gebracht waar de damwanden zitten in Ridderkerk en waar ze ons eigendom zijn en waar ze eigendom zijn van particulieren, al dan niet verenigd in een VvE. En dat het voor VvE's een uitdaging is, als je ooit eens tot het vervangen van een damwand komt, dat ben ik met u eens. Dat zijn ingrijpende acties, maar juist als u daar aan de voorkant je maatregelen op treft en je nog een jaar of veertig, vijftig hebt om je voor te bereiden, is het wellicht ook wel te doen. SGP had een aantal vragen over de risicoparagraaf, waarin dit specifiek niet voorkomt. Dat klopt. Op het moment dat we met een risicoparagraaf van de gang gaan, is er een model en brengen we alle risico's waar we zicht op hebben in kaart. Dat hadden we in dit geval voor deze niet. Inmiddels is het risico uiteraard wel in beeld en zal het in een volgende risicoanalyse, daar is een model voor, wel een plekje krijgen.

Of het dan in de top tien belandt die u in rekening en begroting terugziet, kan ik op voorhand niet zeggen, maar het wordt in ieder geval daar wel een meegenomen. Er werd ook gevraagd naar het tijdspad. Het tijdspad ziet er globaal nu uit dat we tot de zomervakantie van volgend jaar aan de gang gaan met het verzamelen van alle data en het model maken. De tweede helft van het volgend jaar komen tot een plan om het herstel daadwerkelijk te doen. En daarmee zullen we dan in het eerste kwartaal van ‘25 bij uw raad terugkomen met dat plan en ook uiteraard met het verzoek aan uw raad om daar de benodigde middelen weer voor beschikbaar te stellen, want dat zal zoveel geld vragen dat dat gewoon het budgetrecht van uw raad raakt en wij daarmee bij u komen. En mocht ergens in het proces die tijdsplanning substantieel anders worden, dan heb ik het niet over dat het een week of twee vertraging oploopt of dat het misschien een keer april wordt, maar als het echt totaal anders loopt, dan zullen we u daar uiteraard, zodra wij daar zicht op hebben, ook over informeren. Want zoals u in het voorstel ook hebt kunnen zien, moet die damwand wel binnen twee à drie jaar vervangen worden. Heel veel uitstel kan het ook niet leiden. En daar zijn we ons terdege van bewust.

De SGP-fractie vroeg ook nog naar een raadsinformatiebrief over beheer en onderhoud van civiele kunstwerken en de staat van onderhoud daarover. Ik begrijp die wens naar aanleiding van wat nu voorligt, maar ik kan u daar vanavond geen raadsinformatiebrief over toezeggen. Ik weet niet of dat het geëigende instrument is. Maar u heeft als fractie denk ik nog tal van andere instrumenten in uw portefeuille om de informatie waar u om vraagt op te vragen. Pagina 12 van 59

Maakt u daar ook vooral gebruik van. De woontoren. Hoe we het wonen daarvan voor de toekomst ook kunnen... Van onze bouw- en woningtoezicht wordt daar nadrukkelijk op geacteerd op dit moment. Wij kijken dat die leefbaar en bewoonbaar blijft. En op het moment dat we vanuit bouw- en woningtoezicht het idee hebben dat het daaraan schort, dan zullen wij daar de VvE op aanspreken, want die zijn uiteindelijk verantwoordelijk voor hun eigen woongebouw. En tenslotte vroeg u nog hoe het zit met de gebiedsvisie rivieroevers. Ik denk dat u daarmee doelt op het voorstel wat er lag om een gebiedsfonds in te stellen, want de gebiedsvisie heeft u vastgesteld. En dat voorstel voor dat gebiedsfonds hebben we destijds teruggetrokken, omdat we daar op het laatste moment zagen dat het wat beter kon. Die komt binnenkort weer terug naar uw raad. En ik denk dat hij nog beter is geworden als dat hij was. Er zitten wat veranderingen in, maar dat heeft hier... Uiteraard is het hetzelfde gebied en zijn er wel raakvlakken, maar die komt nu weer terug naar uw raad en daar gaan we ook wel mee door. Per slot van rekening heeft uw raad mij opdracht gegeven om tot zo'n gebiedsfonds te komen. De fractie van EvR vroeg nog of er ankers... De damwand is voorzien van ankers op dit moment. En ik zal u verklappen, dat maakt het niet makkelijker. Want die lopen onder allerlei andere bouwwerken door.

En ook juist die ankers die er nu zitten maken dit geheel complex. De PvdA-fractie vroeg mij nog of ik vond dat damwanden eigenlijk niet in particulier eigendom zouden moeten zijn. Dat is in het verleden een aantal keer gebeurd. Maar ik denk dat met deze situatie we ons allemaal wel realiseren dat als particulier een damwand niet iets is wat je op je verlanglijstje hebt staan. Dn als het even niet nodig is, dan zou ik hem ook niet willen. Want als hij functioneert, dan doet hij het goed. En dan weten we dat als hij het goed doet, want ook deze staan er inmiddels zeventig jaar, maar je weet ook dat er een keer het moment komt dat de beste damwand aan vervanging toe is. En dan is het een hele ingrijpende situatie. En de PvdA-fractie vroeg nog over de communicatie. We communiceren met een zekere regelmaat. Inmiddels de bewoners daar, volgens mij heb ik het in de commissie ook al gezegd, zijn inmiddels aan de zevende nieuwsbrief toe. Die informeren we iedere keer over wat er gebeurt, over de stappen die wij zetten. En die nemen we daar zoveel als mogelijk in mee. En ik denk dat ik daarmee alle opmerkingen en vragen gehad heb, voorzitter. En zo niet, dan hoor ik het wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik vraag even of er behoefte is aan een tweede termijn. Dat is het geval. SGP, PvdA en Burger op 1. Als eerste het woord aan de fractie van de SGP, bij monde van de heer Rottier.

De heer Rottier: Dank u wel, voorzitter. Dank aan de wethouder voor de beantwoording van de vragen die we hebben gesteld. Misschien dat ik op een paar dingen een kleine reactie mag geven. Fijn dat het meegenomen gaat worden in de risicoberekening voor de jaarlijkse begroting. Het ging nu om een substantieel bedrag. Er zal in ieder geval iets van meegenomen moeten worden. Wat betreft de planning, fijn dat er inzicht is. En ik kan me iets voorstellen bij de termijnen die zijn genoemd. Het is misschien zelfs nog uitdagend, want het gaat om een complex probleem. Aan de achterkant staat een harde deadline. Ik wens de gemeente daar heel veel succes mee. Wat betreft dat beheer en onderhoud, dat vinden wij toch wel een belangrijk punt. Het is jammer dat er geen raadsinformatiebrief voor komt. Het gaat ons niet om die brief an sich, maar dat het onderwerp op de kaart staat en geregeld wordt. Onze fractie zal overwegen bij de Begrotingsraad misschien met een motie of iets dergelijks te komen. De vorm zullen we bezien, maar ik leg dit alvast hier in het midden van de raad. Wat betreft dan die bebouwing, dat is fijn dat daar aandacht voor is. Ik heb geen antwoord gehoord op de vraag voor andere bebouwing, maar wij roepen op om dat ook in de gaten te houden. En dan wat betreft het gebiedsfonds, dat zien wij dan met interesse tegemoet. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel.

Dan is het woord nu aan de Partij van de Arbeid, bij monde van mevrouw Ripmeester.

Pagina 13 van 59

Mevrouw Ripmeester: Dank u wel, voorzitter. En bedankt ook voor het uitgebreide antwoord. Wij vroegen ons hardop af of wij het woonbeleid niet moesten aanpassen, zodat mensen inderdaad niet een damwand op hun verlanglijstje kregen. Of wij daar iets een actieve rol in moeten hebben of dat we dat beter zouden moeten communiceren. Ik weet het niet. Ik vraag het hier. Ik stel het hier hardop. En misschien dat we dat op een ander moment mee kunnen nemen. En het college gaf aan dat de zevende nieuwsbrief uit is. Dat is heel fijn. Alleen er gaan ook andere nieuwsbrieven vanuit de gemeente uit en die zetten weleens iets neer, zoals de kade is heel erg fragiel en daarom kan de afvalcontainer er niet staan, waar toch mensen weer van in schrik raken. Mijn vraag was, kunnen we ook zorgen dat die communicatie op de een of andere manier enigszins in de gaten gehouden wordt? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Nes-de Man, Burger op 1. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u, voorzitter. Ik heb dit even aangehoord. Wat ik me nog afvraag is, er is natuurlijk gewoon overleg met Rijkswaterstaat geweest. Dat heb ik ergens gelezen. Is het mogelijk dat er misschien erosiekuilen zijn ontstaan in de rivier? Ik weet dat dat met bepaalde stromingen gebeurt. En dan ligt er een opgave van Rijkswaterstaat, waardoor misschien het een en ander verzakt, wegspoelt of wat ook.

Is daaraan gedacht? De voorzitter: Dank u wel. Dat waren de vragen in tweede termijn. Wethouder Van der Duijn Schouten. De heer Van der Duijn Schouten: Dank u wel, voorzitter. De SGP gaf aan, de planning is uitdagend. Dat klopt, die is uitdagend. Maar zoals u ook terecht opmerkte, we moeten snel acteren nu. We hebben gewoon ook in deze niet de luxe om dit op het gemakje te doen. Er is haast bij. En twee à drie jaar klinkt misschien van, drie jaar, volgende raadsperiode alweer, maar met al het werk wat er moet gebeuren in de voorbereidingen, is dat tijdspad gewoon krap. Ik ben het met u eens, het is uitdagend, maar we moeten het ook wel in deze tijdspanne doen. We zitten erbovenop. Ik snap uw behoefte aan informatie over het wat bredere. Hoe gaat het met civiele kunstwerken? En volgens mij heb ik dat net ook gezegd, ik begrijp dat daar behoefte aan is en dat het goed is om uw raad daar nog eens breder te over informeren. Ik kan alleen die raadsinformatiebrief vanavond niet toezeggen. Maar u heeft inmiddels al een van de instrumenten gevonden om het alsnog tot u te halen. En daarbij heb ik ook aangegeven, maar dat laat ik graag aan u, of een RIB daarin het meest geëigende instrument is of dat u misschien op een andere manier die informatie wil hebben. De vraag over de andere bebouwing had ik even inderdaad niet meer meegenomen daarnet.

De voorzitter: Wethouder er is een interruptie van de minder van het CDA. De heer Mijnders: Dank u wel, voorzitter. We vinden het wel een terechte vraag die de SGP stelt. En daarom de vraag richting de wethouder, wat is de reden dat het college geen raadsinformatiebrief kan toezeggen? Het hoeft ook niet binnen drie maanden binnen te komen. De voorzitter: Wethouder. De heer Van der Duijn Schouten: Dat heeft er onder andere mee te maken dat ik het niet heb kunnen afstemmen en dat het beheer van dit soort dingen niet in mijn portefeuille zit, voorzitter. Daarom wil ik die toezegging gewoon niet doen, want ik zou die voor een ander doen. Maar ik heb al een keer aangegeven, ik begrijp die behoefte. En ik denk dat er ook andere manieren zijn om die informatie tot u te krijgen. En wat ik al heb gezegd, u heeft tal van instrumenten om dat op een andere manier te doen. Dat is de reden. De andere bebouwing. Wij besteden heel veel tijd en energie aan de voorkant van het bouwproces over vergunningen, Pagina 14 van 59

veiligheid en dat soort zaken. Daarbij gaan we ervan uit dat bouwwerken in basis ergens gebouwd worden en daar ook voor de toekomst kunnen blijven staan. Wij hebben op dit moment geen reden om aan te nemen dat andere bouwwerken niet deugdelijk of veilig zouden zijn, omdat het hele bouwbesluit en alle regels daaromtrent dit borgen. En wat ons betreft dit ook goed borgen. Mevrouw Ripmeester gaf aan of we het woonbeleid met betrekking tot damwanden aan moeten passen. Ik weet niet of we ons woonbeleid daarop aan moeten passen, maar ik kan u wel verklappen dat dit college inmiddels wel in ieder geval voor het buitendijks bouwen zich nog even achter de oren krabt of we dat wel moeten doen en hoe we dat dan doen. Ik bedoel, daar maken we even ook pas op de plaats op dit moment, want we hebben elders nog een projectje waar ook iets speelt met een damwand. U weet ervan. We hebben hier met een damwand. Het geeft wel aan dat het buitendijks bouwen zeer complex is en ook een hele zorgvuldige afweging aan de voorkant vraagt op allerlei gebied. En we willen in ieder geval die zorgvuldigheid aan de dag leggen voordat we daar weer volgende stappen in zetten. En daarin kan je ook vragen of je inderdaad inwoners op wil zadelen met het eigendom van een damwand, want, zoals ik net zei, ik zou hem niet willen hebben.

Hebben we gedacht of het wegspoelt? We zijn ook in dit proces in overleg met Rijkswaterstaat, met het waterschap. En daar komen alle aspecten die tot het slijtage van die damwand aan bod kunnen komen, ook de stromingen in de rivier, komen daar aan bod en worden meegenomen en moeten straks ook een plekje krijgen in het gebiedsmodel. De situatie in de rivier is daar ook nadrukkelijk onderwerp van gesprek en van aandacht in het model wat straks moet komen. Daarmee had ik het denk ik gehad, voorzitter. De voorzitter: Volgens mij ook. Dank u wel. Dan sluiten we hiermee de beraadslaging en gaan we over tot besluitvorming. En ik kijk even langs iedereen heen om te bezien of er een stemverklaring afgegeven wenst te worden door eenieder of iemand. Mijnheer Mijnders van het CDA. De heer Mijnders: Dank u wel, voorzitter. Ook als CDA zullen we natuurlijk voorstemmen. Het is al een paar keer gezegd, de kosten zijn enorm en zullen in de toekomst alleen maar toenemen. Alleen we vinden dat GroenLinks het goed heeft verwoord. We hebben geen keuze, omdat stabiliteit en de veiligheid van de oeverconstructies essentieel is. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. En ik zie nog de behoefte aan een stemverklaring bij de ChristenUnie. Mijnheer Kooijman. De heer Kooijman: Voorzitter, ik wil alleen zeggen dat we als ChristenUnie ook instemmen. En het CDA heeft dat goed verwoord.

De voorzitter: Wat een eensluidendheid van de ene zijde naar gene zijde. Dank u wel. Dan gaan we over tot besluitvorming. En mijn vraag aan u lieden is of er iemand wordt geacht tegen dit voorstel te zijn? Dat is niet het geval. Daarmee is het onderwerp afgesloten en unaniem aangenomen. Ik hoor voor mij wat mensen die benauwd klinken en wellicht behoefte hebben aan een plaspauze. Als dat het geval zou zijn, maakt u dat maar kenbaar. Maar ik zie ineens een heleboel geschud. Nee, prima. 6.

Startnotitie nota Betrokken Samenleving De voorzitter: Wij gaan over tot het volgende onderwerp op de agenda. Dat is de Startnotitie nota Betrokken Samenleving. En daarvoor inventariseer ik eerst graag wie daarover het woord wenst te voeren. Burger op 1, CDA, VVD of SGP, herstel, SGP ertussen, VVD, mevrouw Klaver, EvR, mevrouw Van Vliet. Heb ik u over het hoofd gezien? Ik zet u er nog mooi tussen. Komt helemaal goed. Partij 18PLUS, Leefbaar Ridderkerk en de ChristenUnie. Prima. Als eerste het woord aan Burger op 1. Mevrouw Van Nes-de Man. Pagina 15 van 59

Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u, voorzitter. Burgerparticipatie heet vanaf nu betrokken samenleving. Jammer dat het woord burgerparticipatie of participatie wordt losgelaten. Dat gaf direct aan waarover gesproken wordt. Betrokken samenleving is een veel breder begrip. Nu is burgerparticipatie de laatste maanden in Ridderkerk een veel besproken item geworden, ook hier in de raadszaal. In december 2022 is dat begonnen doordat de wijkoverleggen ad hoc opgeschort zijn vanuit de gemeente, vanwege onheuse bejegeningen. Deze laatste zijn nooit uitgesproken, laat staan opgelost. De wijkoverleggen zitten hier al maanden grotendeels zonder ondersteuning en aanzittende gemeentelijke partners, wat effectief vergaderen lastig maakt. De voorzitter: Interruptie door mevrouw Klaver van de VVD. Mevrouw Klaver: Dank u wel, voorzitter. Inclusief microfoon. Mag ik u vragen, voorzitter, mevrouw Van Nesde Man erop te wijzen dat het onderwerp van vanavond de Startnotitie Betrokken Samenleving is en niet wijkoverleggen? De voorzitter: Ja, u mag mij daarom vragen. Ik dacht van, een enkele zin kan geen kwaad. Maar inderdaad, het gaat vanavond over de Startnotitie. Als u daar zich ook enigszins in wilt voegen, dan graag. Mevrouw Van Nes-de Man: Ik was dat helemaal van plan. Dat was ook mijn laatste woord wat ik erover gezegd heb. Alleen dat ik hier in de vergadering twee moties over heb ingediend.