2023-06-29-verslag-gemeenteraad-ridderkerk.pdf

De Jaarstukken, met de goedkeuring van de accountant, laten een positieve resultaat zien over het jaar 2022. Daar zijn we blij mee. We staan ook positief tegenover het amendement van de ChristenUnie en deze dienen we dan ook mede in. Onderwerpen welke onder andere het saldo van de begroting hebben aangepast en de eerste Tussenrapportage zijn de subsidieregeling voor energiecompensatie, de uitvoering van de energietoeslag, de opvang van Oekraïners en het vaststellen van de voortvloeiende acties uit het rapport Werken vanuit ecologie. Ook met deze verantwoorde acties zijn we tevreden. De Kaderbrief, welke inzicht geeft in bestaande financiële kaders voor de begroting 2024 en de meerjarenraming 2027, is beleidsarm. Heel beleidsarm, want aangezien de ontvlechting van de BAR en het werk in het krijgen van een eigen organisatie nog niet is meegenomen. En wat dacht je van de Omgevingswet die per 1 januari 2024 toch echt in werking gaat treden, wat nog heel veel voeten in de aarde heeft wat betreft het opzetten van een hele nieuwe systematiek. Dat de Kaderbrief zo beleidsarm is, geeft ruimte om een drietal wensen van GroenLinks Ridderkerk te laten horen. Want wij kijken niet alleen naar de komende vier jaar, maar tien, vijftig, honderd of nog meer jaren vooruit, naar generaties die hopelijk nog komen.

Dat betekent dat er integraal gekeken moet worden naar het verduurzamen en natuurinclusief bouwen van woningen en andere panden en ook kunnen we niet anders dan onze leefomgeving klimaatbestendig inrichten om een leefbare planeet achter te laten. Daar horen onder andere faciliteiten bij voor elektrische auto's en wellicht ook in de toekomst op waterstof rijdende auto's. Wij hopen en vertrouwen erop dat met de nieuwe Omgevingswet en het bijbehorende Omgevingsplan daar grote stappen in gemaakt kunnen worden. Maar ook het duurzaamheidsfonds waar nu echt werk van gemaakt moet worden, speelt daarbij een belangrijke rol. En we kunnen het niet vaak genoeg herhalen, we willen dat groen, groen blijft en we bouwen op plekken die nu al verhard zijn. Hierbij de hoogte in gaan is nu een oplossing, maar we moeten ook inzichtelijk krijgen hoe de bevolkingsgroei of -daling er over tientallen jaren uitziet. Voorzitter, we zullen instemmen met de Jaarstukken, de eerste Tussenrapportage en de Kaderbrief, maar hopen dat we naast het lijstje van wat we tijdens deze raadsperiode allemaal wel niet hebben behaald als college, partij, ook alvast verder kijken naar een tijd dat we als individuen niet meer politiek of überhaupt actief zijn. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Dirks voor uw keurig binnen de tijd bijdrage. Ik ga door naar de volgende spreker op mijn lijstje.

Dat is mevrouw Kayadoe van Leefbaar Ridderkerk.

Pagina 17 van 55

Mevrouw Kayadoe: Dank u wel voorzitter. Niet elke gemeente kan trots zijn op een solide financiële basis, maar wij kunnen dat gelukkig wel zeggen over Ridderkerk. Het geld dat we beheren is onder andere afkomstig van onze inwoners, dus het is ook onze verantwoordelijkheid om er verstandig mee om te gaan. Financiële belemmeringen hoeven ons niet te weerhouden van geplande investeringen in Ridderkerk, zoals schoolgebouwen en de ontwikkeling van het Centrumplan, inclusief Sint Jorisplein en andere belangrijke projecten uit te voeren. We staan wel stil bij een opmerking van de accountant die ons aan het denken zetten en de spanning op de arbeidsmarkt vanwege een overvloed aan werk en we moeten oppassen voor opeenstapeling van beleid. Laten we dat met elkaar in gedachten houden. In ieder geval het boekjaar van 2022 is positief afgesloten en staan alle getallen in het duurzame groen. In de tussentijdse rapportage staan enkele punten die onze aandacht trokken, onder andere dat er niet gebaggerd kon worden in de haven tijdens de baggerronde rondom de passagierssteiger, maar dat dit in september zal plaatsvinden. Op vragen van onder andere Leefbaar Ridderkerk over het aanhouden van de vluchtelingenboot op 22 mei werd geantwoord dat we al in juni per RIB geïnformeerd zijn.

Opvallend genoeg was het blijkbaar al bekend bij het opstellen van de rapportage dat de vluchtelingenboot langer zou moeten blijven liggen. Het zou beter zijn geweest wat ons betreft als de raad correct en tijdig was geïnformeerd. En wat betreft de ongediertebestrijding staat zowel in de Jaarrekening als de tussentijdse rapportage dezelfde tekst. Leefbaar Ridderkerk heeft in de vorige periode al gewaarschuwd voor een verwachte toename van ratten en het lijkt erop dat het aantal waargenomen ratten blijft toenemen. Afval en zwerfafval trekken ongedierte aan, dus het is wellicht verstandig om de bestrijding hiervan tegen het licht te houden en te zien wat verbeterd kan worden. Bijna, bijna had Leefbaar Ridderkerk een motie ingediend om de pilot wijkbrandweerfunctionaris om te zetten in een permanente functie binnen de Veiligheidsregio voor Ridderkerk. We hadden immers in de motie aangegeven dat de pilot na tien maanden geëvalueerd moest worden. Het is goed om te zien dat het college net zo tevreden is als wij over het preventieve werk dat de wijkbrandweerfunctionaris verricht en het wijkbrandweerschap continueert. Wij kunnen ons niet voorstellen als houder van het budgetrecht dat er iemand in deze raad hiertegen is. En wat de toekomst brengen moge … De voorzitter: Mevrouw Kayadoe.

Ja wat de toekomst brengt weet ik niet, maar ik weet wel dat de toekomst nu even brengt dat u een interruptie heeft. Mevrouw Kayadoe: Dat is jammer. De voorzitter: Van iemand achter u en de heer Kooijman van de ChristenUnie. De heer Kooijman: En ik ga niet zingen, voorzitter, nee. Even een vraag aan mevrouw Kayadoe, want die gaf in eerder moment in de bijdrage aan dat ze graag vooraf geïnformeerd zou worden door het college op een bepaald punt. En nu geeft ze aan van we hadden in de motie gevraagd om een evaluatie van de wijkbrandweerfunctionaris. Het college heeft dat niet gedaan, heeft wel besloten om het in te vullen. Bent u dan niet ontevreden dat u daar die evaluatie niet gezien heeft en dat het eerst besproken is met de raad? Mevrouw Kayadoe: De tien maanden … De voorzitter: Mevrouw Kayadoe. Mevrouw Kayadoe: Dank u wel voorzitter. De tien maanden zijn nog niet voorbij, want de nieuwe pilot is 1 januari ingegaan. Maar ik ben hartstikke blij dat het college dit besluit alvast heeft genomen. En wat de toekomst brengen moge, de Kaderbrief van 2024, de ontmanteling van de BAR-organisatie in 2023 en alle gevolgen van dien zal personele uitdagingen met zich meebrengen. De huidige trends op de arbeidsmarkt Pagina 18 van 55

maken het er niet makkelijker op. Hopelijk zullen er zo min mogelijk inwoners hinder van ondervinden van deze ontwikkeling, hoewel het begrijpelijk is dat dit impact kan hebben. Daarnaast zorgt de druk op de arbeidsmarkt ervoor dat waarschijnlijk niet alle projecten volgens planning worden gerealiseerd, we met zijn allen moeten her prioriteren en de onvermijdelijke ontwikkelingen benoemen we nu maar eventjes niet. Een voordeel van de ontvlechting BAR-organisatie is wel dat vanaf januari 2024 handhaving in onze eigen gemeente wordt aangestuurd. Hopelijk zullen op dat moment ook alle vacatures zijn ingevuld. Onze inwoners klagen regelmatig over de zichtbaarheid en handhaving in het algemeen, bijvoorbeeld in gevallen als er grote voertuigen die geparkeerd staan in woonwijken, geluidsoverlast, onverantwoordelijk gedrag bij winkelgebieden en door weggebruikers, rondzwervende winkelwagens enzovoort. Dat niet alles makkelijk handhaafbaar is, dat begrijpt Leefbaar Ridderkerk maar al te goed. Daarbij is het ook niet altijd voor eenieder duidelijk wat binnen de mogelijkheden van handhaving of politie valt. Nog mooier zou het natuurlijk zijn als we ons allemaal houden aan de afspraken die we met elkaar hebben gemaakt, zodat handhaving helemaal niet meer nodig zou zijn.

Een toenemende ergernis is een relatief kleine groep verkeersaso's die zich onaantastbaar waant, vaak met voertuigen die voorzien zijn van luide uitlaten. Het kan niet zo zijn dat veel inwoners hier last van hebben, terwijl ze ongestoord hun gang kunnen gaan. Daarom denkt Leefbaar Ridderkerk een motie in om te onderzoeken of geluidsflitspalen een manier kan zijn om bewustwording te kweken van veroorzakers. We willen graag geïnventariseerd zien wat de kosten zijn en waar deze flitspalen van toegevoegde waarde kunnen zijn. Hoewel de wet- en regelgeving nog niet op orde is, kunnen de resultaten van het gebruik van dergelijke camera's ons wel alvast inzicht geven in maatregelen die genomen kunnen worden om verkeersaso’s aan te pakken. En in de tweede termijn komen wij terug … De voorzitter: Mevrouw Kayadoe, u heeft een interruptie van de heer Kooijman van de ChristenUnie. Mevrouw Kayadoe: Dank u wel. De heer Kooijman: Vraag aan mevrouw Kayadoe. We hebben voorafgaand aan deze vergadering ook al even mailcontact gehad. Er is een uitgebreid onderzoek al geweest in de gemeente Rotterdam. En zijn ook raadsvragen geweest vanuit de VVD Rotterdam. Daar is op netjes antwoord op gegeven. Die antwoorden heeft mevrouw Kayadoe ook gezien.

En ik was even benieuwd wat dan mevrouw Kayadoe dan nog aanvullend zou willen laten onderzoeken door voor het college om dat eigenlijk in de beantwoording van de vragen in Rotterdam eigenlijk al alle antwoorden staat waar Leefbaar nu om vraagt. En het is op dit moment is het nog niet mogelijk juridisch en technisch gezien om te handhaven door middel van de geluidsflitsers. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Kayadoe. Mevrouw Kayadoe: Dank u wel voorzitter. Misschien zou de heer Kooijman dan ook nog eventjes de Kamerbrief van 13 oktober 2021 van het Ministerie van Justitie en Veiligheid kunnen lezen en in het verkeersrapport van Rotterdam pagina 14 de verkeersaso-aanpak. In de tussentijd worden de cijfers wel alvast gebruikt om handhaving correct en juist in te zetten. In de tweede termijn komen wij terug op de … De voorzitter: Mevrouw Kayadoe. Mevrouw Kayadoe: Ingediende moties. De voorzitter: De heer Kooijman van de ChristenUnie heeft nog een vervolgvraag voor u.

Pagina 19 van 55

De heer Kooijman: Het is denk wel goed om met elkaar te beseffen dat die brieven uit 2021, die heb ik niet gelezen. Maar goed, dat is in geval al een stukje terug. De verkeersaso aanpak in Rotterdam, pagina 14, daar staat iets over die geluidsflitsers en dat is met name bedoeld om te onderzoeken, te monitoren, te meten en dan daarna gaan we of gaan ze in Rotterdam handhaven door middel van boa's en ook daar is nog niet alles voor geregeld, daar zijn ze ook nog mee bezig. Dus de wens, ik snap hem helemaal, alleen is gewoon nu het moment nog niet en dat staat gewoon ook daar in de stukken duidelijk. Dus als we het dan toch hebben over er is te veel werk dan zou ik zeggen Leefbaar, trek nu even die motie in en houd goed in de gaten wat er landelijk gebeurt. De voorzitter: Mevrouw Kayadoe, een korte reactie en daarna vervolgt u uw betoog en komt u binnen tien seconden tot uw afronding. Mevrouw Kayadoe: Ik ga gelijk afronden. In het tweede termijn komen wij terug op alle moties, voorzitter. De voorzitter: Ook goed. Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan de heer Westbroek van Partij 18PLUS. De heer Westbroek: Dank u wel voorzitter. Partij 18PLUS wil graag haar waardering uitspreken richting de ambtelijke organisatie. In deze roerige tijd hebben ze toch weer ruim tweehonderd vragen weten de beantwoorden die we als raad gesteld hebben.

We hebben de wethouder horen zeggen dat het op sommige clusters piept en kraakt. Daarom nogmaals een extra woord van dank. Hopelijk biedt het zomerreces de medewerkers tijd om te ontspannen. De Kaderbrief laat financiële donkere wolken zien, zeker in de jaren 2026 en 2027. De accountant had het ook al over deze ravijnjaren. Gelukkig laat de meicirculaire weer wat zonnestraaltje zien voor deze jaren, maar een kraakheldere hemel is het nog zeker niet. Uiteraard zijn we als Partij 18PLUS ook blij dat er weer een Jaarrekening ligt met een goedkeurende verklaring van de account. Voorzitter, tot zover over de P&C-documenten. Daar willen ze niet mee tekort doen, maar er liggen nog wel wat moties om te bespreken. Te beginnen met de motie van onszelf. Allereerst een groot woord van dank aan Leefbaar Ridderkerk, PvdA, SGP en Echt voor Ridderkerk die de motie mede in zullen dienen en ook de fracties die mij hebben gedacht over de motie. Hopelijk kan deze op veel draagvlak rekenen. De motie vraagt om twee zaken op te nemen in de APV. Ten eerste, een vergunningsstelsel voor venten.

Naast het veiligheidsaspect waar ik zo op terugkom, is het best bijzonder dat ondernemers die producten in een winkel of bij een standplaats verkopen financieel … ondernemers die producten in een winkel of bij een standplaats verkopen financieel bijdragen aan de gemeentekas en ondernemers die huis-aan-huis producten en diensten verkopen, niets hoeven te betalen. Maar de invoering van de ventvergunning is niet financieel gedreven, voorzitter, maar bedoeld als instrument om ondernemers met oneerlijke handelspraktijken uit de anonimiteit te halen. Enkele maanden geleden schreven we onze column met de titel Trap er niet in, over een tachtigjarige inwoonster uit Ridderkerk die bijna slachtoffer is geworden van ongewenste straatverkoop. Met deze vergunningsplicht willen we inwoners beschermen tegen oneerlijke handelspraktijken. En het tweede onderdeel gaat over het voorkomen van ondermijning. Het artikel uit de APV van Rotterdam heeft daarin flink bijgedragen met onder andere de opschoning van de Spaanse Polder. Partij 18PLUS wil dat de gemeente samen met opsporingsdiensten ondermijnende criminaliteit zo effectief mogelijk kunnen bestrijden. De voorzitter: Mijnheer Westbroek, een interruptie van mevrouw Ripmeester van de Partij van de Arbeid. Mevrouw Ripmeester: Dank u wel voorzitter.

Mijn vraag aan de Partij 18PLUS is, wij hebben de motie medeingediend, maar er is veel onduidelijkheid over wat ondermijning is. Staat u open voor een informatiebijeenkomst waarin we mensen uitnodigen uit de praktijk. Bijvoorbeeld de stadsmarinier van

Pagina 20 van 55

Rotterdam die er veel ervaring in heeft of iemand anders, zodat zij ons als gemeenteraad meenemen in wat ondermijning is en waar de gevaren liggen. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Westbroek, Partij 18PLUS, aan u het woord. De heer Westbroek: Ik vind dat zeker geen gek idee. Ik denk dat het goed is voor ons, ook als gemeenteraad, om ons bewust te zijn van wat er allemaal speelt. Je hoort heel vaak de term ondermijning en ik denk dat we allemaal, ondanks of mensen hier nou een jaar zitten of misschien al tien jaar rondlopen, dat we er allemaal echt nog wel wat van kunnen leren. Dus dat lijkt me een goed plan. Ik ga verder waar ik was, voorzitter. Partij 18PLUS wil dat de gemeente samen met opsporingsdiensten ondermijnende criminaliteit zo effectief mogelijk kunnen bestrijden. Dit artikel kan daaraan bijdragen. De ondernemers op de verschillende bedrijventerreinen die we spreken, schreeuwen om actie. Sommigen durven in de avond zelfs niet meer naar hun bedrijfspand in angst voor de buren waar ze weten dat er iets fout zit. En het is toch eigenlijk ongehoord dat dit in Ridderkerk aan de orde is. Er korte metten mee maken wat ons betreft. Voorzitter, met betrekking tot de andere moties en amendement, het volgende. Het amendement van de ChristenUnie zullen we niet gaan steunen.

Ridderkerk heeft haar steentje meer dan bijgedragen en dit overschot mag naar de algemene reserve om uiteindelijk in te zetten voor alle inwoners en niet alleen voor vluchtelingen. De motie van de ChristenUnie over indexering subsidie zullen we ook niet steunen. In het coalitieakkoord hebben we afspraken over de invoering van kostprijsdekkende huur. Daar staat een subsidie met tegenprestatie tegenover. Die uitwerking wachten we graag even af voordat we nu met subsidies, voordat we nu de subsidies gaan verhogen. En volgens Partij 18PLUS zijn we al heel ruimhartig geweest naar verenigingen tijdens de corona- en energiecrisis over de motie van de ChristenUnie inzake de Stichting Urgente Noden is nog contact geweest met de indiener. Aan de ene kant lijkt het een mooie toevoeging, maar aan de andere kant is er ook al veel en de huidige instrumenten optimaliseren indien dat nodig blijkt, heeft dan onze voorkeur en daarom zullen we deze motie niet steunen. Dank aan het CDA dat ze het standpunt van de … De voorzitter: Mijnheer Westbroek, u heeft een interruptie van de heer Kooijman van de ChristenUnie.

De heer Kooijman: En vraag aan de heer Westbroek ten aanzien van de … er is al veel en hij geeft liever de voorkeur aan het repareren als er iets is, maar het gaat er juist om, je moet wel ontdekken dat er ergens een maas in het net zit en wat dan een oplossing is om dat maas te dichten en daar zou juist SUN ook een oplossing kunnen bieden. En we vragen op dit moment nog niet aan SUN of om SUN op te starten, maar om te kijken of er draagvlak is, of het nodig is, dus dat zou een brede inventarisatie kunnen zijn onder maatschappelijke partners om te kijken, is dat nou echt van toegevoegde waarde in Ridderkerk en zou dat u dat kunnen steunen? De voorzitter: Mijnheer Westbroek, Partij 18PLUS, aan u het woord. De heer Westbroek: Nee voorzitter. Ik zie die noodzaak niet om dat op deze manier te doen. Wat ik al zei, ik zet dan eerder in op het optimaliseren van de huidige instrumenten die gewoon bij de gemeente liggen. Ik ga verder naar de volgende motie, die van het CDA, die ik wil bedanken dat het standpunt van Partij 18PLUS over achttienjarige Ridderkerkers, dat ze zichzelf zo snel mogelijk in moeten schrijven in het woonruimtebemiddelingssysteem in een motie hebben benoemd. Met nog wat door ons aangedragen punten, hebben we de motie ook uiteindelijk mede-ingediend.

De motie van het CDA over de fietsnietjes, die gaan we steunen nu er op ons verzoek ook aanpassingen zijn gedaan aan waar ze precies moeten komen. Wel willen we de indieners ook vragen om het … Wel vragen we de indiener om het college de mogelijkheid te geven om de ontwikkelingen bij de RET hierin nauwlettend te volgen. Pagina 21 van 55

De voorzitter: Mijnheer Westbroek, wilt u komen tot afronding van uw bijdrage? De heer Westbroek: Ja. Een bushalte met fietsnietjes waar de bus niet stopt, is weggegooid gemeenschapsgeld. De motie over de zonnecarports zullen we ook steunen, maar onze voorkeur gaat uit naar zon op daken. De motie van de VVD over het verlengd privaat parkeren vinden we goed gevonden door de indiener en die dienen we dan mede in. En dan kom ik bij de laatste motie, voorzitter, die is van Leefbaar Ridderkerk. Die is ook heel creatief gevonden. Die dienen we ook mede in. En hoewel geluidsoverlast bij ons geen doorn in het oog is, maar in het oor, steunen we die van harte. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Ik geef nu het woord aan mevrouw Klaver van de VVD. Mevrouw Klaver: Ja dank u wel voorzitter. Mijn bijdrage teruglezende en naar jullie geluisterd hebbende, naar de mederaadsleden geluisterd hebben, sorry voorzitter, heb ik het idee dat we allemaal een beetje dezelfde punten aan gaan raken. Maar goed, ik ga beginnen. We kijken na vanavond met name de toekomst in met zo'n positieve meicirculaire die wat ons betreft ook junicirculaire mag gaan heten, ziet de toekomst er voor nu zonniger uit dan in ieder geval de Kaderbrief voor 2024 in eerste instantie liet zien.

Wat wij prettig vinden om te constateren, is dat dit naar alle waarschijnlijkheid ook betekent dat we de woonlasten voor de Ridderkerkers laag kunnen houden. Wij wisten al dat de meicirculaire positief zou uitvallen voor Ridderkerk, want dat had de accountant al gezegd, ondanks een hoop onzekerheden en onbekende variabelen. Wat de accountant ook zei en dat hebben wij goed in onze oren geknoopt, er zijn genoeg reserves en euro's, maar jullie willen te veel met een organisatie die dat nog niet aankan, zeker niet nu en daarbij noemde hij expliciet de BAR-ontvlechting. De organisatie heeft te weinig uren beschikbaar voor de hoeveelheid werk. Dat zei de accountant. Vanuit het college krijgen we regelmatig dezelfde boodschap. De organisatie piept en kraakt, volgens mij heb ik die woorden letterlijk net ook al voorbij horen komen. Mensen lopen de benen onder hun lijf vandaan om alles voor elkaar te krijgen. De financiële stukken waar het vanavond over gaat, onderschrijven die drukte en de spanning binnen de organisatie. We hebben veel investeringen doorgeschoven naar volgende jaren, onder andere het ontwikkelen van de Laadvisie, de ontwikkeling Dillenburgplein. We krijgen de laadpalen niet neergezet, vergunningen niet afgegeven en daar bedoel ik mee, we moeten kiezen welke ontwikkelingen we wel of niet door laten gaan en dat is mede op basis van personele bezetting.

We lopen nog net niet achter onszelf aan. En er komt ook nog zoveel naar ons toe van buiten de gemeentegrenzen. De implementatie van de Omgevingswet, voortdurende veranderingen in het sociaal domein, klimaatadaptatie, energietransitie. Allemaal ie'tjes. De Spreidingswet, dat is een ei’tje. We moeten zorgen dat we strategisch denk-, doe- en veranderkracht blijven houden. De VVD denkt erover na hoe we de gemeente daarbij zouden kunnen helpen en we dienen daarover een motie in bij de begrotingsraad. Ik ben alvast maar op tijd. We moeten nu dus vooruitdenken, prioriteiten stellen voor de toekomst en voorop de bok zitten. Met dat in het achterhoofd heeft de VVD naar de moties gekeken die ik nu hier vrij snel achter elkaar doorneem. De moties die we niet steunen, zijn die voor voorzieningen die er al zijn of zijn gedaan, onder andere het draagvlakonderzoek naar noodhulpbureau SUN en de indexeringssubsidies, zo noem ik hem maar even, de motie van de ChristenUnie. Het amendement van de ChristenUnie kan ook niet op onze steun rekenen. Daar zijn verschillende argumenten voor en één daarvan, de rest doe ik in de tweede termijn, maar één daarvan is dat we ergens geld voor hebben gekregen en dat zouden moeten uitgeven.

Dat argument puur an sich kan ook op het moment dat je ze wel in de algemene reserves laat vloeien en daarna wat rustig de tijd pakt om na te denken waar je je geld aan uit wil geven. De voorzitter: Mevrouw Klaver, een interruptie van de heer Kooijman van de ChristenUnie. Mevrouw Klaver: Ja, die zat erin. Pagina 22 van 55

De heer Kooijman: Om toch mogelijk even een misverstand te voorkomen, het geld in een reserve zetten, dat wil niet zeggen dat we dan, iedereen onrustig gaat worden van dan moeten we wat met dat geld. Het enige wat we zeggen, is we alloceren het voor het doel waarop het ooit is binnengekomen. Is de enige reden waarom wij dat zouden willen, dus niet om daar dan gelijk vervolgens in het komende jaren al uitgaven uit te moeten gaan doen of zo. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Klaver. Van de VVD. Mevrouw Klaver: Dank u wel. Korte, heel korte reactie op mijnheer Kooijman. Misschien zouden we dat dan ook moeten doen met allerlei andere middelen die we voor een bepaald doel krijgen en waar we geld aan overhouden en wat moeten we dan op het moment dat we geld tekort komen? Dat wordt een oeverloze discussie. Moeten we misschien nu even niet doen. Tweede termijn. De voorzitter: Ik zie nog een kleine … Mevrouw Klaver: Oh toch wel. Pardon. De voorzitter: behoefte bij de heer Kooijman van de ChristenUnie. De heer Kooijman: Klein. Zo vaak houden we niet 1,3 miljoen over, dus ik wil dit niet voor ieder wissewasje doen, maar dit is echt wel een fors bedrag. De voorzitter: Waarvan akte. Mevrouw Klaver, gaat u door. Mevrouw Klaver: Dank u wel. Met welke moties gaan we mee en waarom en dat doe ik even heel kort.

Motie CDA, SGP toekomstbestendige prestatieafspraken met Wooncompas om te garanderen dat we als raad aan de voorkant zitten bij aanstaande ontwikkelingen. De CDA met fietsnietjes, ja. Met als kanttekening, hou de ontwikkelingen van de RET in de gaten. De motie CDA zonnecarports, die ook op ons eigen verzoek … Sorry, ik begin even opnieuw. De motie CDA zonnecarport en ons eigen verzoek naar verlengt privaat laden ondersteunen we uiteraard ook. Duurzame oplossing met het oog op de toekomst. De lawaaiflitspalen van Leefbaar Ridderkerk. Daar doen we aan mee, omdat de veelgehoorde klacht over geluidsoverlast en asociaal gedrag op het Koningsplein, de Ringdijk, de Benedenrijweg, de Industrieweg, de Rijnsingle, mensen moeten zich uiteindelijk toch echt leren gedragen en daar kan dit een maatregel voor zijn. 18PLUS aangekondigde aanpassing van de APV tegen ondermijning en een uitgebreider ventverbod. Minister Adriaansens heeft hem ongeveer een-op-een overgenomen gister. Toch heb ik er een vraag over. Wij worstelen bij deze motie met de handhaving … De voorzitter: Mevrouw Klaver, mag ik u, ook even kijkend naar de tijd, verzoeken om uw vraag misschien in tweede termijn even te stellen … Mevrouw Klaver: Dat mag. De voorzitter: En nu tot echt afronding te komen van uw bijdrage. Mevrouw Klaver: Ja dat was het. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dat is wel heel gelijk, maar dank u wel.

Dan geef ik nu het woord aan mevrouw Van Vliet van Echt voor Ridderkerk. Pagina 23 van 55

Mevrouw Van Vliet: Dank u wel voorzitter. Allereerst spreekt de fractie van Echt voor Ridderkerk haar dank uit aan de ambtelijke staf die ook dit jaar weer heel hard heeft gewerkt om deze reeks van getallen te produceren en daarbij ook al onze vragen en die van de overige raadsleden te beantwoorden. Chapeau. We hebben voldoende reserves en mega plannen. Laat dit vooral in verhouding blijven. Voor wat betreft de financiële stukken het volgende. Over de Jaarstukken 2022. De accountant heeft mijn fractiegenoot Jim Kloos dit jaar heel blij gemaakt. Jim, als gepensioneerd financieel-directeur van een groot chemisch concern, is nog steeds van mening dat je naar de echte winst of verlies moet kijken. Dus wat komt er binnen en wat gaat eruit. Komt er meer geld binnen dan eruit, dan gaat het verschil naar de spaarpot, oftewel de reserves. Gaat er meer uit dan dat er binnenkomt, dan haal je voor zover mogelijk geld uit de spaarpot, dus de reserves slinken, net zoals in elk huishouden in Ridderkerk en dat klinkt voor mij overigens vrij logisch. Echt voor Ridderkerk kijkt daarom al jaren naar de echte winst of het echte verlies van de gemeente. De accounts hebben waarschijnlijk goed naar Jim geluisterd. Op pagina 12 van hun rapport zeggen zij nu ook dat de som van de totale baten, dus wat er binnenkomt minus de totale lasten, wat eruit gaat, een positieve resultaat van 1,5 miljoen geeft.

Dat heeft het college dit jaar overgehouden. Niet meer, niet minder. Samengevat, het saldo van baten en last voor reserves. Ook dit jaar zien wij dat het college consequent, dat wel, een positief resultaat van ruim zeven miljoen wens vast te leggen. Het kan en mag, zegt het college en dat is ook waar. En als het college genoeg heen en weer schuift binnen de post reserves kom je inderdaad op die 7 miljoen positief uit in plaats van de 1,5 miljoen. Waarom gaat het college niet met de visie van ons en de accountants mee door het saldo van lasten en baten voor reserves weer te geven. De eerste Tussenrapportage. Voor wat betreft de eerste Turap is mijn fractie wel geschrokken van het feit dat in 2023 een verlies van bijna 5,5 miljoen wordt geleden. Overigens goed te zien dat het college daar wel de visie volgt van het saldo van lasten en baten voor reserves. Dan over de ambtelijke staf gesproken. De VVD sprak er ook al over. Echt voor Ridderkerk maakt zich best wel zorgen over de volgende uitgesproken woorden van de accountant, vrij weergegeven waren die als volgt, niet de vraag of Ridderkerk genoeg ambtenaren heeft is van belang, maar de vraag of er niet te veel werk is.

Vandaar onze vraag, welke maatregelen wil of gaat het college nemen om een goede balans te bewaken tussen personeel en werk? Dan een reactie op het amendement en de diverse ingediende moties en dat doe ik op volgorde van fractienamen. Het CDA, de moties input prestatieafspraken Wooncompas en progressie en onderzoek zonnecarports plaatsen, die dienen wij mede in. Dit ligt geheel in lijn met onze standpunten in ons verkiezingsprogramma. ChristenUnie, het amendement op de Jaarstukken. Zoals door de accountant ook al is aangegeven en in de Jaarrekening ook zichtbaar is, blijft er een groot deel van de SPUK-gelden voor opvang Oekraïners over. Wij vinden dat dit budget niet moet terugvloeien naar de algemene reserves, maar in een aparte vorm reserve moet komen, een soort geoormerkt geld dus. Vandaar dienen we die mede in. De motie draagvlakonderzoek Stichting Urgente Noden. In diverse gemeenten is zo'n stichting actief. Deze motie vraagt het college om in gesprek te gaan met deze Stichting, om daarna eventueel te komen tot een draagvlakonderzoek voor de oprichting van zo'n lokale Stichting in Ridderkerk. EvR dient daarom ook de motie mede in. Leefbaar Ridderkerk. De motie geluid flitspalen dienen we ook mede in.

Echt voor Ridderkerk ontvangt zeer regelmatig klachten van inwoners uit diverse wijken over de geluidsoverlast en dat er nu nou maar eens een echte maatregel moet worden genomen en die motie is volgens ons een goede stap in die richting. Partij 18PLUS. De motie voorkoming ondermijning dient EvR mede in, omdat dit geheel conform ons eigen verkiezingsprogramma is, waarin staat dat overlast van onder andere ondermijning dient te verminderen dan wel te worden voorkomen. En dan als laatste de motie van de VVD. De motie verlengt privaat laden voor elektrische auto's. Die dienen wij ook mede in, voorzitter. Dit, omdat het elektrisch rijden nog meer te stimuleren en het opladen daarvan met eigen opgewekte energie nog beter mogelijk te maken, ook dit weer geheel conform ons eigen verkiezingsprogramma. Er zijn dan nog twee moties over en daar kom ik in de tweede termijn op terug. Dank u wel voorzitter.

Pagina 24 van 55

De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van Vliet. Wij gaan door naar de volgende op de lijst en dat is mevrouw Van Nes-de Man van Burger op 1. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u voorzitter. Allereerst een dank aan de organisatie voor het beantwoorden van al onze vragen vooraf. Het verbaast ons dat we dit jaar slecht een Kaderbrief hebben ontvangen in plaats van een kadernota zoals we in andere jaren, behoudens de verkiezingsjaren, hebben ontvangen. In de kadernota werd per programma in een fraaie opmaak weergegeven wat de kaders zijn voor het jaar ‘24 en die we dan uitgewerkt, financieel onderbouwd, terugzien in de begroting. Zeker ook naar onze inwoners toe was dat veel overzichtelijker en samen met de jaarstukken en de Turap gaf dat een duidelijk beeld van de P&Ccyclus. De plannen voor 2024, zoals die ook in het collegeprogramma staan, hadden hierin overzichtelijk op een rijtje gezet kunnen worden, al dan niet aangevuld met nieuwe ontwikkelingen. Wij vinden dit niet inwonervriendelijk en transparant en zien graag de kadernota terug. Afgelopen jaar is veel te doen geweest over het tot stand komen van het projecten De Landerij in Rijsoord. Procesmatig een dieptepunt. Zaken worden buiten de raad om geregeld en dat verdient zeker geen schoonheidsprijs.

We hopen dat het staartje van dit project, het aanpassen van de kruising Mauritsstraat-Geerlaan-Landerij wel in goed overleg met de aanwonenden en bijvoorbeeld het wijkoverleg vormgegeven wordt. De boomgaard aan de Noldijk dan. Valt die ook ten prooi aan Rupsje Nooitgenoeg, de projectontwikkelaar? Of hechten wij daadwerkelijk waarde aan groen en streven wij naar de groenste gemeente te worden van IJsselmonde? En de wijkoverleggen, ook daarmee is een dieptepunt bereikt. Getracht is door het college om veel zeer actieve vrijwilligers op nietdemocratische wijze aan de kant te zetten. Iets waarvoor in ieder geval Burger op 1 zich schaamt, hoewel dit een collegebesluit is en geen raadsbesluit. Wij hebben heel veel respect en bewondering voor de eenheid en de vechtlust van de voorzitters van de wijkoverleggen. Ze willen ondanks alles gewoon door op de oude voet, omdat hun hart ligt bij de wijk. Project Blaak bereikt ook een dieptepunt. Dit is van Wooncompas, maar het betreft Ridderkerkse inwoners. Wooncompas is een belangrijke stakeholder en al vegen zij de vloer aan met participatie en het serieus nemen van zeer betrokken en deskundige inwoners, dan zou de wethouders er echt voor de inwoners moeten zijn. Nu stappen ze van ellende naar de rechter.

Hoe gaat het straks met de woningbouwplannen van Wooncompas bij ‘t Ronde Sant? Ook hier wordt elke vorm van participatie gemist, zie je ook de krant vandaag. Mag Wooncompas ook hier bepalen wat mooi en goed is voor Ridderkerk? Of neemt de wethouder Ruimtelijke ordening hierop wel regie en de wethouder Participatie, kan die haar aandeel nemen in dit soort processen? Het P.C. Hooftpark Trelleborg vertrekt binnenkort. Koopt de gemeente die grond of is die voor de projectontwikkelaar? Of misschien is het wel in gezamenlijkheid op te pakken. Met een mooie rol, nieuwe plannen voor beide wethouders in een overleg met inwoners, wijkoverleg, de oude Huishoudschool, hoe staat het daarmee? Lekt het dak al? Waarom moesten de huurders hier in september uit? Waarom mochten zij het niet beheren tot er concrete plannen zijn? We hebben met de Kuyperschool gezien hoe het kan gaan als een pand, een oud pand, moedwillig leegstaat. Wethouder Erfgoed, hoe gaat u om met de oude Huishoudschool, een gemeentelijk monument? Hoe wilt u het beschermen? Hoe gaat u de historische panden en hun omgeving beschermen, zoals aan de Kerksingel? U moet toch ontzettend blij zijn met al de acties van die bewoners. Zij beschermen en knokken voor uw, ons erfgoed, de parel van Ridderkerk. Burger op 1 verwacht dat ook u deze rol actief oppakt en met bewoners voor een prachtig oud centrum van Ridderkerk gaat.

De flats worden … De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Afgebroken.

Pagina 25 van 55

De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Ik zou het fijn vinden als u ook gewoon via de voorzitter praat en niet zozeer een wethouder benoemt, maar gewoon het college aanspreekt. Mevrouw Van Nes-de Man: Oké. De flats worden afgebroken en dat is de kans ook hier iets moois van te maken. Het monument in zijn omgeving. Zo wordt er ook tegenaan gekeken. Wij hopen oprecht dat de wijkoverleggen een volwaardige toekomst gaan krijgen en wat ons betreft gerehabiliteerd worden, dat de raad voldoende geïnstrueerd wordt over hoe te handelen na het inwerkingtreding van Omgevingswet, maar bovenal dat dit college de regie houdt over al hun projecten. Dank u. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van Nes-de Man van Burger op 1. Ik geef het woord aan mevrouw Ripmeester van de Partij van de Arbeid. Mevrouw Ripmeester: Dank u wel voorzitter. Verleden, heden en toekomst in één agendapunt behandelt, maar het belangrijkste blijft natuurlijk de toekomst. De wereld is het afgelopen anderhalf jaar nogal veranderd. Het maakt verschillen in kansen en perspectief, bestaanszekerheid en snelheid van leven van onze inwoners scherper zichtbaar. En er wordt van hen nogal wat gevraagd en ook van de gemeente Ridderkerk. Enkele ontwikkelingen die op korte termijn op ons afkomen. De BAR-organisatie wordt ontvlochten, waardoor Ridderkerk met minder ambtenaren verder gaat.

Dat betekent dat er keuzes gemaakt gaan worden in beleid en in ruimt en in ambitie. Maar zorg er wel … Zij staan al onder druk. De problemen van inwoners worden complexer en het aantal zorgmijders neemt toe. De aanmeldtijden van de Wmo en schuldhulpverlening blijven een aandachtspunt en er komt een Hervormingsagenda Jeugd aan. Er wordt een meerjarig minimabeleid opgesteld en daarvoor is input nodig en een knelpuntenanalyse. Blijven we beleid maken op basis van vermeende zelfredzaamheid of passen we het mensbeeld aan? Laten we welzijn en armoedebestrijding aan de kerk en maatschappelijke organisaties, of wil de gemeente daar een stevige eigen verantwoordelijkheid? Houden mensen een keuze voor niet-identiteitsgebonden hulp? Er is een nieuw participatiebeleid aangekondigd, maar voordat de raad gesproken heeft over een startnotitie of een raadsbesluit is er al gestart met de uitvoering en dat is opmerkelijk. Op het sociale domein zijn de baten al jaren hoger dan de uitgaven en ook nu zijn er miljoenen over, die zouden bewaard moeten worden en besteed moeten worden aan het sociaal domein. We kunnen een deel reserveren voor Oekraïners en vluchtelingen en tegelijkertijd zijn dat er Ridderkerkers die het nu ook hard nodig hebben. Er zijn miljoenen over.

Zijn we dan niet te zuinig, te sober en waarom doen we niet meer om de bestaanszekerheid van mensen te verbeteren? Er is ook heel veel druk op het ruimtelijk domein. Projectontwikkelaars zien hun kans schoon om goedkoop opgekochte agrarische grond te bebouwen, waarbij zij lijken te bepalen waar en wat voor woningen er komen. Het risico bestaat dat we over tien jaar achterom kijken en zien dat alle kernen vastgegroeid zijn en met de laatste open ruimte op minder logische plaatsen en we overal dure woningen zien voor mensen uit de regio. Beschermen wij het groen dat Ridderkerk kenmerkt? Er is een probleem met onze huisvesting. Ouderen willen verhuizen en thuis Plusflats en Knarrenhoven kunnen daarbij bijdragen. Voor jongeren zijn er te weinig woningen en tijdelijke huisvesting zoals Tiny Houses, zijn al zo vaak geopperd, vastgesteld, maar ze komen niet van de grond. De vluchtelingenboot, dat is misschien een wat onaardige term, maar sorry, wordt een COA. Circa 50 procent van de bewoners hebben een tijdelijke verblijfsvergunning en moeten ook worden gehuisvest en misschien wordt er wel meer van Ridderkerk verwacht als de nieuwe Spreidingswet er komt. We hebben te weinig betaalbare woningen en de groepen met de zwakke positie zijn nu elkaars concurrent. De kadernota is beleidsarm. Er staat geen nieuw beleid in, maar ook geen actuele visie.

Het gevaar bestaat dat we niet integrale deelbesluiten voor de korte termijn gaan nemen. In 2024 wordt een nieuwe ambtenarenorganisatie en nieuwe processen ingericht en dan helpt een veel duidelijkere visie en meer transparantie over onderliggende waarden. Er is veel incidenteel geld dat nu niet ingezet wordt voor meer structurele bestedingen en daar moet ook over Pagina 26 van 55

gesproken worden. De accountant waarschuwde alvast voor het ravijnjaar, maar ik hoorde nu net twee ravijnjaren 2026-2027 en als zelfbewuste gemeenteraad zouden we onze rol scherper kunnen oppakken. Wat is onze visie voor de lange termijn? Wat voor Ridderkerk zien wij en onze inwoners voor bijvoorbeeld 2035? Daarom pleiten wij ervoor om als gemeentebestuur en inwoners met elkaar in gesprek te gaan over een toekomstvisie voor Ridderkerk. Een heldere, gedragen, integrale visie die helpt bij de mogelijk pijnlijke keuzes die het gemeentebestuur straks moet gaan maken. Er is nu veel geld, dus we kunnen heel veel, dus wat voor gemeenten is Ridderkerk over tien, twintig jaar, zowel op sociaal als op ruimtelijk gebied? Waar staan we, waar staan we voor en waar willen wij heen? Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Ripmeester, u heeft nog een interruptie bij het scheiden van de markt van de heer Borst van de VVD. De heer Borst: Dank voorzitter. Ja, op de valreep. Ja ik hoor mevrouw Ripmeester zeggen dat er nu heel veel geld is, dus gaan met die banaan. Maar volgens mij heeft de accountant ook geconstateerd dat het piept en kraakt bij de organisatie. Dat is nu al een aantal keer gedeeld in dit debat. Hoe kijkt mevrouw Ripmeester daar dan tegenaan? De voorzitter: Mevrouw Ripmeester, PvdA.

Mevrouw Ripmeester: Het piept en kraakt bij de organisatie en we moeten dus gaan kijken, dat gaf de accountant ook aan, naar de ambities die we hebben, het werk dat we willen verzetten. En daar is mijn oproep ook toe. We moeten kijken waar wij voor willen staan als gemeenteraad van Ridderkerk en we hebben geld om dingen mogelijk te maken., maar we hebben ook andere problemen, zoals inderdaad een personeelsaanwerfprobleem zeg maar, er is weinig geschikt personeel te krijgen. Dus er zijn problemen en ook daarom, in dat licht, zouden wij pleiten voor een toekomstvisie op Ridderkerk. Waar staan we en wat willen we zijn over zoveel jaar en dat geeft dan ook richting aan mogelijk pijnlijke keuzes die we in die tussentijd moeten maken. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie verder niemand meer aanslaan, dus dan gaat het woord nu naar de heer Overheid van het CDA. De heer Overheid: Dank u wel voorzitter. Zoals ieder jaar worden de Jaarstukken door de accountant gecontroleerd en hebben we voor het jaar 2022 een goedkeurende controleverklaring voor getrouw beeld en rechtmatigheid ontvangen. Een mooie prestatie en complimenten aan het college en alle ambtenaren die dit hebben gerealiseerd. Is alles dan alleen maar rozengeur en maneschijn, zeker niet. Voor de komende jaren moeten we scherp blijven op de financiële positie van Ridderkerk.

Voor 2023 en verdere jaren zijn er nog een hoop aandachtspunten, waaronder de gemeenten die steeds meer moeite hebben om bij de begroting de structurele lasten op te vangen met structurele baten, er onzekerheid is vanuit het Rijk over de structurele baten in de toekomst en vooral met de jaren 2026 en 2027, zoals door eerdere partij al is aangehaald. Voor de gemeente Ridderkerk specifiek de inrichting van de nieuwe BAR-organisatie en de vernieuwde samenwerking met Barendrecht en Albrandswaard. Daarnaast ook nog de stijging van de kosten voor de gemeenschappelijke regelingen. De kosten voor de Veiligheidsregio Rijnmond vormen het grootste onderdeel hiervan, maar vormen tevens onze eerstelijnsveiligheid en zekerheid, dus van essentieel belang. Veel ontwikkelingen die van invloed zijn op dit jaar en volgende jaren. Voor alsnog is het college van mening dat de begrotingen van de komende jaren sluitend gemaakt kunnen worden. Aan de hand van de financiële stukken willen we als CDA Ridderkerk twee belangrijke onderwerpen extra belichten, te weten woningen en armoede. Door het college wordt voor ‘23 ingezet op circa 400 woningen. Als we kijken naar wat nodig is, dan komen we uit op 1900 Pagina 27 van 55

woningen in 2030. Als CDA zien we hier een enorme opgave voor de aankomende jaren, omdat we enerzijds de woningen hard nodig hebben, maar vanwege de schaarse ruimte in Ridderkerk anderzijds de impact van woningbouw op de omwonenden en de leefbaarheid zien toenemen. Daarnaast wordt ook volop ingezet om inwoners van Ridderkerk te helpen om hun huizen te verduurzamen. Zeker met de huidige energieprijs een goed initiatief waar hopelijk veel inwoners gebruik van maken. Recentelijk hebben wij als fractie een bezoek gebracht aan de voedselbank en ben ik zelf nog bij de Social Store langs geweest. Beide organisaties geven aan dat er een steeds groter beroep op hen wordt gedaan. Het is dan ook goed dat deze organisaties er zijn en mooi dat hier zoveel vrijwilligers zich voor inzetten. Wel wil het CDA aangeven dat we hier als gemeente Ridderkerk zeker een opgave in blijven behouden. De toename concentreert zich vrijwel volledig bij huishoudens die afhankelijk zijn van een uitkering. Binnen het sociaal domein moeten we ons voorbereiden op deze toename. Ook zullen er meer hulpvragen komen op andere leefgebieden binnen het sociaal domein en breder. Denk hierbij aan huisvesting, gezondheid, scholing, criminaliteit et cetera. De ontwikkelingen en uitgaven worden op de verschillende onderdelen zoveel mogelijk gemonitord, zodat we kunnen handelen als het nodig is.

Het is goed om te zien dat er naast bestaande instanties ook nieuwe organisaties ontstaan om inwoners van de Ridderkerk die het moeilijk hebben te helpen. Het CDA wil er wel voor waken dat er een scala aan loketten ontstaat, waardoor de inwoners door de bomen het bos niet meer zien. Hulp bieden is gewenst en goed om te doen, maar laten we het ook efficiënt en overzichtelijk inregelen voor onze inwoners. Het is dan ook goed om te zien dat het college inzet om zoveel als mogelijk aan de voorkant van het proces de problemen te onderkennen en daarop in te haken. Dat kan alleen maar als we als gemeenschap naar elkaar omkijken en de signalen aan de betreffende hulpinstanties afgeven. Hierin kunnen we elkaar als inwoners van dit Ridderkerk ondersteunen. Tot slot is het CDA blij dat we als gemeente Ridderkerk een sterk financieel fundament hebben en dat er aandacht is voor de lastige en soms moeizame ontwikkelingen. Door hier samen met zijn allen de aandacht voor te hebben en de energie erop in te zetten, moeten we elkaar toch kunnen helpen en zorgen dat iedere inwoner van Ridderkerk dit ook merkt in zijn of haar dagelijkse bezigheden. Dan rest mij nog wat tijd om onze eigen moties toe te lichten. Vanavond dienen wij er drie in.

Als CDA hebben we de afgelopen periode al aangegeven dat we graag zien dat de prestatieafspraken met Wooncompas op verschillende onderwerpen wordt uitgebreid en daarom hebben de SGP en het CDA gezamenlijk een motie opgesteld om het college en Wooncompas te verzoeken om onder andere participatie en groenonderhoud op te nemen in de prestatieafspraken, maar willen we daarnaast ook dat er gesproken wordt over het bouwen van kleine woningen, het kunnen verhuizen met behoud van dezelfde woonlasten en dat er meer bekendheid wordt gegeven aan het inschrijven bij Woonnet Ridderkerk. Trouwens, ook mede dank aan de vele indieners voor onze moties. De tweede motie zet in op het realiseren van zonnecarports in Ridderkerk. Onder andere het overdekken van parkeerplaatsen draagt bij aan de ambities voor het opwekken van zonne-energie, maar zorgt er ook voor dat er meer plekken voor elektrische laden in Ridderkerk gerealiseerd kunnen worden en dat de noodzaak voor zonneweides hopelijk weer een stuk kleiner wordt. De derde motie is kort en krachtig. We willen dat bij elke bushalte een fiets veilig op slot gezet kan worden aan een fietsbeugel. Momenteel is er wel sprake van een afschaffing van het aantal ritten bij de RET. Een keuze die door het CDA zeker niet onderschreven werd en door het college ook al een brief over geschreven is.

Maar voor de toekomst vinden we het wel belangrijk om te zorgen dat gebruikers van het openbaar vervoer hun fiets veilig op slot kunnen zetten bij de bushaltes. De overige motie zal ik terugkomen in mijn tweede termijn. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Overheid van het CDA. Dan is de laatste spreker in eerste termijn de heer Kardol van de SGP. De heer Kardol: Dank u voorzitter. Een solide fundament. Na maar even te hebben hoeven nadenken was dit de titel die onze gewaardeerde accountant heeft willen meegeven aan het hele proces en de uitkomst van de Pagina 28 van 55

controle van de jaarrekening. Voeg je daar de opmerking van de accountant aan toe dat onze gemeente een hele gunstige financiële positie heeft, dan is er wat de SGP betreft reden onze waardering uit te spreken voor het gevoerde financiële beleid van het afgelopen jaar, maar ook de jaren ervoor. Iedereen die daaraan een positieve bijdrage heeft mogen leveren, willen wij dan ook hartelijk bedanken. Toch heeft het verleden geleerd dat we alert dienen te blijven om onze sterke financiële positie ook zo te houden. Zo blijft het elke keer weer een uitdaging om met alles wat op ons afkomt voldoende structurele ruimte te vinden om dat te doen wat nodig is. En ook al valt de meicirculaire weer mee, anderen refereerden daar al naar, niet voor niets waarschuwt het college voor onderwerpen die nog niet in het benoemde saldo zijn verwerkt, maar die zeker tot substantieel extra structurele lasten gaan leiden. Daarbij is het ook goed voor ogen te houden wat accountant ons tijdens de commissiebijeenkomst nadrukkelijk meegaf. We kunnen we alles willen, maar hoe staat het met de beschikbare capaciteit, ook al vanavond genoemd. Ook met het oog op de uitvoering van het collegeprogramma vraagt de SGP zich af wat in dat licht een realistisch investeringsprogramma is. Maar wellicht kan de wethouder ons aangeven wanneer wij daarover een update kunnen verwachten.

Voorzitter, wij vinden het niet nodig om verder nog op specifiek zaken uit de financiële stukken in te gaan. De inhoud is wat de SGP betreft helder, evenals waar de aandachtspunten liggen en we zullen vanavond dan ook instemmen met de voorliggende stukken. Iets genuanceerder ligt het met de verschillende moties en het voorliggende amendement. En daar wil ik ook gelijk naar kijken. Wat betreft het amendement van de ChristenUnie. Ja, wij volgen de vastgestelde Nota reserves en voorzieningen, kader vijf, bij het vervallen van het concrete bestedingsdoel mag het gewoon naar de algemene reserve. We vinden het zelf wat vreemd om te lezen van ja het college mag zoeken naar een bestemming. We zouden natuurlijk ook kunnen zeggen van was er echt noodzaak geweest, dan had er misschien al eerder een bepaald besluit voor kunnen leggen om daar middelen voor vrij te maken of anders wel vandaag. Het amendement steunen we niet. De voorzitter: Interruptie van de heer Kooijman van de ChristenUnie. De heer Kooijman: Ja richting de SGP. In de Nota reserves en voorzieningen staat natuurlijk ook dat het gaat naar de algemene serve, tenzij de raad anders beslist. Dat is ook de reden waarom ik dit amendement nu heb ingediend, dus we kunnen anders beslissen.

En ten aanzien van de noodzaak om het budget uit te geven, gaf ik net ook al aan de VVD ook al aan, dat is er misschien vandaag op dit moment niet, hoewel ik heb genoeg ideeën dus die kan ik ook nog spuien, maar het gaat er met name om dat we het potje en het geld gewoon reserveren voor het doel waar het voor bedoeld was en dat kan komend jaar, het jaar daarop of over vijf jaar worden besteed. De voorzitter: Mijnheer Kardol, SGP. De heer Kardol: Ik zou nu hetzelfde kunnen herhalen wat ik net heb gezegd, maar ik ga verder met de motie van het CDA als het gaat om de prestatieafspraken. Wij hebben bij dat initiatief aangehaakt door ook een aantal punten in te brengen en ik hecht er wel waarde aan om er een aantal te noemen. Welke minimale verduurzamingsslag moet er gemaakt zijn voordat woning ten verkoop worden aangeboden. Het is belangrijk dat een coöperatie verduurzaamd onroerend goed overdraagt en niet een koper opzadelt met een opgave die individueel veel meer vraagt dan dat een coöperatie dat als organisatie in de breedte beetpakt. Een ander punt is het inzet natuurlijk op kleinere appartementen. Enerzijds ook om echt te voorzien in de behoefte van dat ouderen die naar een gelijkvloerse woning willen gaan, ook de mogelijkheid hebben om in te stappen in een wat goedkopere woning.

En tegelijk zorgt het voor starters, die starten in een kleine woning, ervoor dat ze snelle doorstromen als er bijvoorbeeld gezinsuitbreiding is en dat maakt weer sneller kleine woningen vrij. Een ander punt is het ontwikkelen van een strategie hoe bezit kan worden verworven of behouden in wijken met

Pagina 29 van 55

verouderde appartementencomplexen zonder lift, zodat op lange termijn een wijkvitalisering mogelijk kan worden gemaakt, want het behoud van leefbaarheid is gewoon ontzettend belangrijk. En dit haakt ook aan bij het punt van het collegeprogramma 213. Een ander punt om ook te noemen dat is dat wij vinden dat de huurders, scheefhuurders en potentiële huurders ook gewezen moeten worden op de voor- en nadelen van zowel huur als koop, want dat kan ervoor zorgen dat die groep misschien eerder dan kiest om te kopen en dat verlicht wellicht ook wat druk. Dat wat betreft die motie en daar zeggen we op naar duurzame prestaties, prestatie van Wooncompas en prestaties van de gemeente. Wat betreft de motie indexering subsidies. Wat de SGP betreft zouden er volgens de huidige regelingen er toch al ruimte moeten zijn om iets te doen aan de problematiek die wordt geschetst en de vraag die we nog aan de wethouder hebben is, ik kan me nog een gesprek herinneren van een begrotingsavond in 2022 met de Oudheidkamer die het punt noemde van nou ja de huren gaan omhoog, maar de subsidie blijft hetzelfde. Is daar bijvoorbeeld iets aan gedaan? De motie steunen wij niet. Dan de motie zonnecarports. Daar kijken wij positief naar, wel met een enkele kanttekening van het moet uiteindelijk niet bepaalde projecten frustreren als het gaat om de snelheid van realisatie.

En ook bijvoorbeeld de vraag van ja wie gaat dat nou betalen? Want het is best wel een forse ingreep. Maar goed, wellicht dat de zonnepanelen van De Fakkel wellicht op zo'n zonnecarport kunnen landen. De voorzitter: Mijnheer Kardol, wilt u tot de afronding van uw bijdrage komen? De heer Kardol: Ja, dan neem ik nog even de motie draagvlak onderzoek Stichting Urgente Noden. Wat de SP betreft zetten we nu al gewoon in op directe hulp en bijspringen als het nodig is. We moeten de lappendeken niet onnodig grote maken en ons ook realiseren dat als we hiervoor kiezen, dat ook weer capaciteit vraagt van de ambtenaren en middelen. Dank. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kardol. Ik zie nog een vraag bij het scheiden van de markt ook weer van de heer Kooijman van ChristenUnie. De heer Kooijman: Ja toch eventjes. Het gaat juist niet om extra ambtelijke capaciteit. Dat is juist het mooie van dit onderzoek. Er is een organisatie, een landelijke organisatie waar meer dan honderd gemeenten al bij aangesloten zijn en die kan voor ons een draagvlak onderzoek doen en als blijkt dat dat handig is, als maatschappelijke partners aangeven en de gemeente aangeeft ja dit is van toegevoegd waarde in Ridderkerk, dan gaan zij aan de slag voor ons. Dus het is niet dat het ambtelijke capaciteit kost. Ja een klein beetje misschien, maar niet dat het structureel veel ambtelijke tijd kost.

Juist schakelen we daar die organisatie voor in en dat is mooie. De voorzitter: Mijnheer Kardol van de SGP, u heeft behoefte om daarop te reageren zie ik. De heer Kardol: Ja. Ik hoop in die zin dat de meerderheid inziet dat deze motie niet nodig is, want anders zou ik de voorspelling willen doen dat het wel degelijk zal leiden tot extra capaciteit en dus middelen. De voorzitter: Dank u en ik zeg mevrouw Klaver van de VVD nog. Mevrouw Klaver: Ja dank u wel voorzitter. De vraag die ik aan mijnheer Kooijman zou willen stellen is, begrijp ik het goed dat de stichting zelf onderzoek doet naar het draagvlak voor de eigen stichting? De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Kooijman van de ChristenUnie.

Pagina 30 van 55

De heer Kooijman: Leuk geprobeerd. Nee uiteraard. Zij gaan na gesprek met de wethouder kunnen zij bij alle organisaties een ronde doen en dan gaan ze gewoon ophalen wat de organisatie aangeeft. Is het handig, waarom zou het wel of niet zijn en dan kunnen ze met een aanbeveling komen en uiteraard moet je daar dan kritisch opletten, maar ik neem aan dat onze eigen organisatie, maatschappelijke organisaties mans genoeg zijn om aan te geven wat vinden ze ervan. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Kooijman. Ik vind het een mooie afronding van de eerste termijn vanuit de raad. Het is inmiddels bijna tien voor tien en ik stel voor dat wij tot tien uur pauzeren om eventjes het nodige te doen, misschien nog even te overleggen of anderszins. Om tien uur gaan we weer verder. Ik schors de vergadering. Dames en heren, als u uw plaatsen weer wilt innemen, dan kunnen we als de klok slaat van tien uur ook daadwerkelijk starten. Beste mensen, wij gaan nu van start en wij gaan van start met de eerste termijn vanuit het college. Als de rust weer enigszins kan weerkeren in de zaal. Dank u wel. Wij starten dus met de eerste termijn vanuit het college. Mijn vaststelling is dat er niet heel veel vragen zijn gesteld aan het college, maar wel een aantal zaken zijn geadresseerd. Ik wil het college verzoeken om ook in hun eerste termijn een reactie mee te nemen op het amendement en de ingediende moties.

En ik geef als eerste wethouder Van der Duijn Schouten het woord, daarna wethouder Van Os en vervolgens zo even het rijtje voor mij van links naar rechts. Maar dat wijst vanzelf. Wethouder Van der Duijn Schouten, aan u het woord. De heer Van der Duijn Schouten: Dank u wel voorzitter. Ja voorzitter, omwille van de tijd zal ik het beperken tot een enkele reactie op dingen die vanavond aan bod zijn gekomen en inderdaad, het amendement en één motie die bij mij in portefeuille valt. Dat is die over de prestatieafspraken met Wooncompas. Maar eerst even, voorzitter, de ChristenUnie in eerste termijn zeggen dat er veel is geïnvesteerd in gebouwen en vastgoed en dat we nu ook inderdaad nadrukkelijk naar het sociaal domein moeten gaan kijken. Ja ik wil er toch nog even op wijzen dat zoals de account ook netjes uittekenende, wij geven ongeveer 155 miljoen uit in een jaar en het programma waar het meeste geld in opgaat is het sociaal domein. Daar geven we 64 miljoenen aan uit. Het programma wat daarop volgt met het grootste budget is inderdaad ruimtelijke ordening, wonen en maatschappelijk vastgoed, met een last van 22 miljoen, dus bijna 3 keer zoveel op het sociaal domein als het grootste programma. En ik zeg niet dat er niet nog dingen liggen en noden zijn, maar dat is toch wel hetgeen waar we als Ridderkerk zwaar op inzitten en echt het meeste geld aan uitgeven.

En in die trant wil ik ook nog wel even reageren op ... De voorzitter: Mijnheer Van der Duijn Schouten, uw zin wordt wel heel erg lang. Er was een interruptie van mijnheer Kooijman van de ChristenUnie. De heer Kooijman: Het gaat mij natuurlijk niet om de hoeveelheid geld, want er gaat inderdaad veel om in het sociaal domein, maar het gaat erom de aandacht die het college besteedt of extra besteedt om zaken te verbeteren. Dus dat ging mij om die plus, die nou ja, daar hebben we het vorige keer al een keertje over gehad, die wij enigszins misten in het coalitieakkoord et cetera. Dus dat is mijn oproep en niet omdat er … Het heeft niet met de hoogte van de bedragen te maken, want inderdaad, in het sociaal domein zit heel veel geld, maar dat is allemaal verplichtingen die we vanuit het Rijk gewoon mee hebben gekregen. De voorzitter: Dank wel. Wethouder. De heer Van der Duijn Schouten: Voorzitter, dat zijn een deel verplichting maar dat is ook een deel lokaal beleid. En in die zin wens ik ook … De PvdA gaf aan dat we ieder jaar structureel op het sociaal domein overhouden. Ook daar zeg ik, kijk nog eens goed naar onze rekening. We geven wat ik net al zei 64 miljoen uit. We krijgen ongeveer 20 miljoen binnen en we komen ongeveer 44, 45 miljoen tekort. Dat we er aan de Pagina 31 van 55

voorkant vanuit waren gegaan dat we 47 miljoen tekort kwamen en nu maar 45 miljoen, ja dat wil nog niet zeggen dat je structureel geld overhoudt. Je komt iets minder te kort als wat je van tevoren gedacht had. Dan, voorzitter, ik pak hem gelijk maar even bij de, om de volgende fracties maar even aan te houden, het amendement van de ChristenUnie. Het voorstel om dit te doen en ik heb een paar keer transparant voorbij horen komen en doen waar het voor bestemd is. Afgelopen jaar kenden wij helaas, en vergeef mij even dat het misschien wat technisch klinkt, drie soorten vluchtelingen. We hadden Oekraïners, we hadden statushouders die we moeten huisvesten en we hebben vluchtelingen die van elders uit deze wereld komen niet zijnde Oekraïne. Dat zijn de drie. Die kennen alle drie totaal verschillende financieringsstromen. Het COA zorgt voor de statushouders op de boot, dat is een tijdje via de VRR gelopen. De VRR zorgde ook voor de vluchtelingen met de financiering vanuit het Rijk en als gemeente staan we aan de lat voor onze statushouders. Dit geld wat nu gedeeltelijk over is, was alleen voor die Oekraïners en dus niet voor statushouders en ook niet voor vluchtelingen. Dat zijn totaal andere financieringsstromen. Door het nu op één hoop te gooien onder het motto dat de transparant en duidelijk blijft en bedoelt waar het voor bestemd is, dat doet dit dus nadrukkelijk niet.

U gaat het bestemmen voor andere doelen als waarvoor het Rijk het voor heeft gegeven, namelijk voor de Oekraïense vluchtelingen. Daarbij komt dat wij als gemeente voor onze Oekraïense vluchtelingen alles uit de kast hebben gedaan wat we maar redelijkerwijs konden doen. Dat doen we ook dit jaar nog onder andere financieringsstromen. Dat blijven we ook doen en als er iets nodig is wat extra is, dan doen we dat ook en dan zoeken we daar geld voor. Daar hoeven we geen potje voor te reserveren. In die zin ontraadt het college ook dit amendement, temeer dat in een reserve, dat betekent als we snel willen schakelen we helemaal niet snel kunnen schakelen want dan moeten we terug naar uw raad, want u bent degene die uit een reserve gelden beschikbaar kan stellen. U kent de doorlooptijd van een raadscyclus. We zijn zo twee maanden verder. Dus nogmaals, wij ontraden dit amendement. Ik heb een paar keer waardering voor de ambtelijke organisatie over het beantwoorden van alle vragen en het opstellen van de stukken, die waardering geef ik graag door. Dat is ook het enigste wat ik over de ambtelijke organisatie zeg, want dat is voor de rest uiteraard bij mijn collega hier naast mij. De VVD wil van de meicirculaire een junicirculaire maken.