2022-02-24-verslag-gemeenteraad-ridderkerk.pdf

Maar ja, het is wat ik heb gezegd. Het lijkt nu niet haalbaar, maar als de kosten omlaag gaan dan zou er misschien wel iets meer mogelijk kunnen zijn. En ik kom zo nog even terug op het amendement. Blij zijn we in ieder geval ook dat de wethouder in de commissie de toezegging heeft gedaan om een marktconsultatie te gaan doen met als doel te Pagina 17 van 53

onderzoeken of er projectontwikkelaars zijn die interesse hebben om het pand van de gemeente over te nemen. Dat scheelt ons namelijk weer een motie maken voor vanavond. Vraag aan de wethouder: wat zijn dan de mee te geven kaders? Naast behoud van het pand ook een maatschappelijke invulling? Of is dan woningbouw ook toegestaan? En als ik het over de invulling heb, wij begrijpen wel dat de keuze voor een maatschappelijke invulling interessant is. Naast behoud van het open karakter van het pand wordt het zo ook mogelijk om verstrekte subsidiegelden weer terug te krijgen in de vorm van huur. En de maatschappelijke organisaties bij elkaar brengen zou elkaar onderling ook kunnen versterken, al is daar op voorhand geen garantie op te geven uiteraard. De realisatie van een wijkcentrum op die plek juichen we toe. We hopen dat te zijner tijd dit wijkcentrum ook gerund wordt door mensen uit de wijk. Voorzitter, we kunnen nu instemmen met het voorstel en het verstrekken van het krediet voor het vervolgonderzoek. Of we te zijner tijd ook zullen instemmen met het uiteindelijke besluit en de financiën daarvoor beschikbaar zullen stellen, de tijd zal het leren. De voorzitter: Ja, en daarmee bent u, dat snapt u wel, ver over die vier minuten heen. Maar ik heb het debat even laten gaan en daarom heb ik eerst even gewacht tot mijnheer Kooijman zijn verhaal af had.

En dan is het woord nu aan u, mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Is het nu mijn termijn of is het mijn vraag? De voorzitter: Nee, uw interrumperen. Mevrouw Van Nes-de Man: Nou ja, ik hoor mijnheer Kooijman zeggen: behoud van het open karakter van het karakteristieke pand enzovoort en woningbouw. En ik probeerde het net ook al, toen kwam ik blijkbaar niet duidelijk genoeg over. Gaat mijnheer Kooijman voor woningbouw in de huidige huishoudschool of gaat die voor afbreken en nieuwe woningen? De voorzitter: Laatste keer, mijnheer Kooijman. De heer Kooijman: Wij gaan zeker niet voor afbreken. Dus wij willen in het vervolgonderzoek kijken wat de mogelijkheid is om in het bestaande pand woningen of een combinatie van wonen en maatschappelijke invulling te geven. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Overheid, CDA. De heer Overheid: Dank u wel, voorzitter. Het zal vrijwel niemand ontgaan zijn dat het CDA zich in al die jaren hard heeft gemaakt voor het voortbestaan van de huishoudschool. We waren blij dat na het opheffen van het tramtracé meer toekomstperspectief in zich kwam voor zowel het gebouw zelf als de vele activiteiten die er al jaren plaatsvinden. Met de destijds aangenomen motie van 17 oktober 2013 merkte we dat er toen al een brede steun was voor het behoud van de huishoudschool.

De onderzoeken wijzen uit dat er verschillende opties voor handen zijn, zoals verkoop van het onroerend goed tot migratie naar functie wonen. Of het ombouwen tot kantoor met de vele verbonden maatschappelijke functies. Met de inzet van Vilex en de onderverhuur aan verschillende huurders hebben we de verpaupering van het gebouw enigszins kunnen beteugelen. We vinden het voor de toekomst van belang om een geschikte en laagdrempelige werkomgeving te hebben voor onze maatschappelijke partners, die geclusterd kunnen samenwerken op een plek van samenkomst. De uitkomst van het onderzoek zal meer duidelijkheid geven rondom de mogelijkheden. De optie tot het inrichten van huisvesting zou de school tevens een mooie locatie kunnen zijn. Voorzitter, wij kunnen ons ook zeker vinden in de gedachtegang om maatschappelijke partners, zoals Facet, hier te kunnen Pagina 18 van 53

vestigen. De locatie huishoudschool is er een uitgelezen plek voor. Als uitgangspunt vinden wij het vooral belangrijk in het onderzoek dat er voldoende accent wordt gelegd op de financiële haalbaarheid, dan wel betaalbaarheid, voor potentiële gebruikers. Tot slot zijn wij blij met de uitwerking van het herbestemmingsonderzoek van de voormalige huishoudschool en zijn vooral benieuwd naar de uitwerkingen van de opties die er zijn voor het gebruik van multifunctioneel centrum en/of woningen. En daarmee de school weer een nieuw toekomstbestendig bestaansrecht te geven. De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u, voorzitter. Ik hoor het CDA zeggen: we willen het pand behouden. Iets met betaalbaarheid. Houdt dit in dat u zegt: mocht het erg duur worden, gooi het dan maar plat, maak er dan maar woningen van. Het is een beetje tegenstrijdig. Graag wil u het pand behouden. Of zegt u van: als het te duur wordt of wat ook, dan mag het van ons plat. De voorzitter: Als u ‘u’ zegt bedoelt u mij en ik gooi helemaal niks plan. Mijnheer Los. De heer Los: Ja, voorzitter. Ik hoor het CDA zeggen van: de maatschappelijke partners die gunnen we het graag. Maar ik heb al uit die hoek vaak gehoord van: ja, die huren die uit die 10 miljoen voortkomen, die kunnen we niet betalen. Nou ja, hoe dan, vraag ik dan aan het CDA via de voorzitter, moet ik natuurlijk wel zeggen.

De voorzitter: Mijnheer Overheid. De heer Overheid: Dank u, voorzitter. Het zou mooi zijn als we de locatie van de huishoudschool in zijn complete hoedanigheid kunnen behouden. Wat daarvoor de mogelijkheden zijn qua woningbouw in combinatie met maatschappelijk vastgoed, ja, dat is even de vraag. Dat is denk ik ook waar het onderzoek voor bedoeld is. Kijken wat daar de mogelijkheden zouden kunnen zijn. Nogmaals, de wens van het CDA is om het gebouw gewoon te behouden, maar het moet wel ook realistisch zijn. Vervolgens, het zou mooi zijn als er een mooie combinatie uit zou komen van behoud van het monument, in samenhang met woningbouw en een mooie plek voor maatschappelijke partners. Daarmee zijn wij akkoord met het benodigde voorbereidingskrediet van 100 duizend en we dienen het amendement van GroenLinks ook graag mede in. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Ja, ik hoor het CDA zeggen van: we spreken de wens uit dat het pand behouden blijft, maar gaan ook instemmen met de motie of het amendement. Die geeft eigenlijk aan van: breek een deel af van het pand. Wat is nu uw standpunt? Pand behouden, pand voor een deel afbreken? Woningbouw kan ook eventueel in het huidige pand, wat mijnheer Kooijman ook aangeeft. Graag duidelijkheid. De voorzitter: Mijnheer Ros. De heer Ros: Voorzitter, correctie.

Het amendement zegt: maatschappelijke partners worden gehuisvest in, en dan tussen haakjes, een deel van de voormalige huishoudschool. Dus er is gewoon het behouden van het karakteristieke deel van de huishoudschool. En als je dan niet alles kan behouden, en daar is het onderzoek juist voor, om te kijken hoeveel je daarvan kan behouden en hoeveel dat gaat kosten. Dus een kostenbatenanalyse die dan gemaakt moet worden. En daar gaat het amendement over. Pagina 19 van 53

De voorzitter: En dat allemaal in uw termijn. Mijnheer Overheid. De heer Overheid: Nou ja, volgens mij wordt het antwoord al gegeven. Ja, u wil het bewaren, maar daar is het onderzoek ook voor. Weet je, kijken wat dan de mogelijkheden zijn. Ik denk dat mijnheer Ros dat prima heeft verwoord. Dank u. De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Ja, dank u. Toch nu een vraag aan mijnheer Ros even over zijn amendement. U geeft aan: in het amendement staat ook deels behouden, het karakteristieke deel behouden. Welk deel is dan niet karakteristiek van het pand? De voorzitter: Ja, maar het is de termijn van mijnheer Overheid. Dus bewaar het even voor in uw eigen termijn of zo. We gaan naar mijnheer Borst van de VVD. De heer Borst: Dank u wel, voorzitter. Met de 100 duizend euro voor vervolgonderzoek in het raadsvoorstel wordt er voor de tweede keer een heel groot bedrag voor de voormalig huishoudschool gevraagd, terwijl een redelijke haalbaarheid van het herbestemmingsscenario nu al zeer twijfelachtig is. De tweede keer, hoor ik u denken. Jazeker, want wij zijn de 2,5 ton die we in september 2020 voor het eerst voor het herstel van het casco is toegezegd nog niet vergeten. De VVD Ridderkerk kan zich niet vinden in een voorstel voor renovatie van de huishoudschool en de onbetaalbare huren voor maatschappelijke organisaties die dat tot gevolg heeft.

Het amendement van GroenLinks, waarmee woningbouw op slechts een deel van een perceel een mogelijkheid zou kunnen worden, lost dat probleem dus niet op. Woningenbouw voor onze inwoners is voor de VVD Ridderkerk belangrijker dan het behoud van de huishoudschool. Wij zien daarom liever dat het volledige terrein van de voormalige huishoudschool wordt gebruikt om meer woningen te bouwen. We hebben namelijk te maken met een enorm tekort aan woningen en Ridderkerk kan dat tekort enigszins verlichten door op deze locatie starters- en seniorenwoningen te bouwen. Daarmee kan ook de doorstroom op de woningmarkt verbeterd worden. En het is dan ook moeilijk te begrijpen dat er partijen in deze raad vinden dat er meer woningen gebouwd moeten worden, maar tegelijkertijd op deze mooie locatie liever een oud schoolgebouw willen laten staan in plaats van echt meer huizen te bouwen. Nieuwbouw hoeft overigens niet te betekenen dat er geen ruimte is voor maatschappelijke organisaties. De voorzitter: Mijnheer Borst, ik zie allemaal handen. We gaan even interrumperen. Mijnheer Ros. De heer Ros: Voorzitter, wij zijn juist voor woningen bouwen. Dan kan het flink hoog gebouwd worden, wat mij betreft. Maar we hebben ook ruimte nodig voor maatschappelijke organisaties voor bijvoorbeeld een wijkcentrum. De voorzitter: Mijnheer Kooijman.

De heer Kooijman: Ja, ik vind dat de VVD ook wel heel erg makkelijk stapt over de maatschappelijke functie die we ook in Ridderkerk moeten hebben. En om maar even een voorbeeld te geven, stel dat een Facet, daar wordt over gesproken of over nagedacht, dat Facet daar naartoe zou gaan. Dan spelen we hier in het centrum weer een plek vrij. En nou, we hebben gezien wat dat in de bieb kon betekenen. Misschien kan dat daar straks ook woningen worden. Dan heb je woningen midden in het centrum. Dat is toch ook een mooie toevoeging? De voorzitter: Mijnheer Los. Pagina 20 van 53

De heer Los: Ja, voorzitter. Natuurlijk moeten maatschappelijke organisaties een ruimte hebben. Maar dat hoeft geen ruimte te zijn die goud kost. Dat kunnen ze niet betalen en anders komen ze toch weer bij ons uit van: heb je nog iets voor ons? En dan ben je eigenlijk geld aan het rondpompen. En dat is denk ik toch ook niet de bedoeling. De voorzitter: Dan gaan we terug naar mijnheer Borst. De heer Borst: Ja, voorzitter. Mijnheer Los heeft eigenlijk al antwoord voor mij gegeven, volgens mij. Want het slopen van de huishoudschool en daar dan nieuwbouw voor terugbouwen, dat hoeft natuurlijk helemaal niet te betekenen dat er bijvoorbeeld in de plint van dat gebouw geen ruimte zou zijn voor maatschappelijke organisaties. Sterker nog, op het moment dat we het gebouw nu nieuw bouwen en geen miljoenen investeren in het huidige pand, dan betekent dat dat die organisaties daar misschien wel veel goedkoper kunnen zitten. Dus dat kost onze samenleving minder geld en dan hebben we ook nog eens meer woningen terug. Dus wij maken gewoon een andere afweging. Dus ik deel die visie niet helemaal. Maar voorzitter, ik vervolg mijn betoog. Want ja, ik heb het net al een beetje gezegd: nieuwbouw hoeft namelijk helemaal niet te betekenen dat er geen ruimte is voor maatschappelijke organisaties of het behoud van historische elementen. Integendeel.

Onder de woningen kunnen plekken worden ingeruimd voor maatschappelijke organisaties of beginnende ondernemers. En de karakteristieke elementen van het gebouw kunnen wellicht behouden blijven door deze in de nieuwbouw te verwerken. Tot slot, het grote voordeel van een woningbouwplan is dat we inwoners die op zoek zijn naar een eigen plek perspectief bieden. En dat het de gemeente dus geen geld hoeft te kosten. En het mag dus duidelijk zijn dat de VVD Ridderkerk daarom tegen dit voorstel zal stemmen. Voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u. ik ben even heel benieuwd hoe dat de VVD denkt de karakteristieke kenmerken van de huishoudschool, die zitten namelijk in de gevel, die zitten in wandelementen en raamelementen, hoe dat u die nu wil behouden en terug wil brengen in nieuwbouw en hoogbouw. En hoog, hoger, hoogst, begrijp ik ook van u. De voorzitter: Mijnheer Borst. De heer Borst: Ja, voorzitter. Een vraag aan mevrouw Van Nes. Heeft zij ooit gekeken hoe het bij de Kuiperschool is opgelost? Waar ik mij ooit sterk voor maakte, maar met het resultaat ben ik heel tevreden. De voorzitter: Mijnheer Ros. De heer Ros: Ja, dat is prachtig gelukt. Er is nog een tegel precies overeind gebleven bij de Kuiperschool, dus dat is echt een fantastisch voorbeeld. De voorzitter: We gaan terug naar mijnheer Borst.

De heer Borst: Voorzitter, dat dat misschien bij de Kuiperschool dan niet voor iedereen tot het gewenste resultaat heeft geleid. Ik ben het in ieder geval met mijnheer Los eens dat de Kuiperschool juist een hele mooie nieuwe bestemming heeft gekregen. En dat zouden we natuurlijk ook met de huishoudschool kunnen doen. En ik kan me zomaar voorstellen dat je de elementen zoals het torentje of delen van de ramenpartij opnieuw kunt gebruiken in nieuwbouw, of misschien wel iets terug kunt bouwen in de vorm van de Pagina 21 van 53

huishoudschool. Er zijn volgens mij allerlei manieren om daar invulling aan te geven. Dan zetten we er nog een mooi bord bij waar dan op staat dat hier vroeger een voormalig huishoudschool heeft gestaan. Dus dat doet niets af aan de historische waarde van het pand en daarmee realiseren we voor onze inwoners wel nieuwe woningen waar zo naar gesnakt wordt. Bieden wij maatschappelijke organisaties een betaalbare plek. Ja, ik zie de afweging die andere partijen maken, voorzitter, om het gebouw te laten staan. Ja, die zie ik niet zo. De voorzitter: Tot slot, want we zijn ver over de vier minuten heen. Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dan begin ik gewoon aan mijn eigen betoog. De voorzitter: Nee, want u bent nog niet aan de beurt. Mevrouw Van Nes-de Man: O, ik denk elke keer: ik mag niet meer. Dan wil ik heel graag aan mijnheer Borst vragen, VVD, u zegt van: nou, behoud van de gevels, we bouwen de school terug zoals die zo ongeveer is. Zo begrijp ik het tenminste. En ik hoor de buurman zeggen van: er moet wel hoog gebouwd worden, anders kunnen we niet genoeg woningen kwijt. Dat past toch totaal niet bij de karakteristieke uitstraling die die huishoudschool nu heeft? Dan kan je toch niet hoger bouwen? De voorzitter: Tot slot, mijnheer Borst. De heer Borst: Het gaat natuurlijk niet alleen maar om karakter.

We zijn een enorm verstedelijkt gebied, we hebben behoefte aan nieuwe woningen. Dus we kunnen die beide werelden gewoon combineren. Dus ja, dat je dan niet voor het een kiest, dat betekent toch niet dat je voor het ander niet hoeft te kiezen. Dus probeer het nou gewoon te combineren. En ja, dan heb je niet een relatief oud gebouw staan, maar wel een nieuw gebouw waarmee je de meeste inwoners toch de beste optie kunt bieden, volgens mij. De voorzitter: Dank u wel. We gaan naar mijnheer Van der Duijn Schouten van de SGP. Gaat uw gang. De heer Van der Duijn Schouten: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ik richt me in mijn bijdrage even op het voorstel zoals het voorligt. In de tweede termijn heb ik nog wel vier minuten om in te gaan op het amendement. En voorzitter, het college vraagt ons vanavond kennis te nemen van het herbestemmingsonderzoek, te kiezen voor een scenario en het college opdracht te geven dat scenario verder uit te werken en daarvoor 100 duizend euro beschikbaar te stellen. Nou, voorzitter, van het onderzoek hebben we kennis genomen en daar zijn we van geschrokken. Want voor welk scenario ook wordt gekozen, er is zo’n negen à tien miljoen euro nodig om de huishoudschool in verhuurbare of bewoonbare staat te brengen. En hoewel de eventuele investering die nodig is vanavond niet op de agenda staat, is dat voor ons wel een punt van belang.

Regeren is immers vooruit zien. En de vraag dient zich aan of we vanavond nog 100 duizend euro is die al dan niet bodemloze put moeten storten. En voorzitter, het spijt me en dat spijt me echt dat ik het vanavond moet zeggen, maar het college lijkt in deze een zekere naïviteit aan de dag te leggen. Beide scenario’s zijn volgens het college financieel haalbaar, want bij verkoop is er alleen een opbrengst en bij verhuur gaan we kostprijs-dekkend verhuren. Dat bij het woonscenario en dus verkoop de prijs per appartement zo’n 7,5 ton kan bedragen wil het college in antwoord op onze vragen nog wel bevestigen. Maar de vervolgvraag of die 7,5 ton voor een appartement van ongeveer 65 vierkante meter ook maatschappelijk financieel haalbaar is, wordt door het college volledig genegeerd. Dat is denk ik ook wel een antwoord op onze vraag. Op onze vragen over de kostprijs-dekkende huur wringt het college zich in allerlei bochten om maar geen antwoord op de vraag te geven. Het is toch niet zo moeilijk om op basis van de beschikbare informatie een bandbreedte te geven waarbinnen een kostprijs-dekkende huur per meter zou moeten liggen? Een Pagina 22 van 53

eenvoudige berekening maakt inzichtelijk dat een investering van negen miljoen kostprijs-dekkend al snel leidt tot een meterprijs die ver boven de 200 euro per vierkante meter ligt. En daar komen dan nog kosten voor meerjarig onderhoud en buitenterrein bij. Dat gaat per saldo leiden tot een kostprijs-dekkende huur die op geen enkele wijze meer marktconform is. Een marktconforme huur ligt eerder in de buurt van 100 euro per vierkante meter. De benodigde huurprijs zal dus zonder dat de gemeente de subsidieknip trekt door geen enkele partij betaald gaan worden. Voorzitter, kort samengevat heeft het herbestemmingsonderzoek waar wij grondig kennis van hebben genomen wat de SGP-fractie betreft aangetoond dat behoud van de huishoudschool financieel gezien feitelijk niet haalbaar is. Uit het feit dat het college vragen over verkoopprijs en kostendekkende huur niet beantwoord of omzeild concluderen wij dat het college die conclusie eigenlijk ook al heeft getrokken. Daar rest de vraag hoeveel zin het heeft vanavond nog eens 100 duizend euro beschikbaar te stellen voor een vervolgonderzoek. Maar voorzitter, als de wethouder ons duidelijk kan maken dat verder onderzoek wel degelijk zinvol is, dan staan wij daar in dit stadium niet per definitie afwijzend tegenover.

Want het zou mooi zijn als de huishoudschool behouden kan blijven met een maatschappelijke functie, met woningen of een combinatie daarvan. Maar wat de SGP-fractie betreft niet tegen elke prijs. Met de benodigde investering zoals genoemd in het onderzoek kunnen we op dat stukje Ridderkerk zoveel meer realiseren voor inwoners en/of maatschappelijke partners. Tenslotte, voorzitter. Als wij vanavond instemmen met het budget voor het vervolgonderzoek, dan is dat nadrukkelijk geen instemming met de investering zoals die in het voorliggende onderzoek zijn genoemd. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Nes-de Man. Burger op 1. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u, voorzitter. Een stukje historie van het mooie pand, gebouwd in 1951, uitgebreid in 1962. Dit pand is van zeer hoge waarde vanwege de gave traditionele architectuur, de bijzondere details. Vanwege de complexmatige aanleg van de markante hoekligging en vanwege de cultuurhistorische betekenis als vroeg-naoorlogs Christelijk schoolcomplex is het belangrijk voor Ridderkerk. Zo staat in de stukken van Stad, Land en Dorp te lezen. Nagenoeg alle politieke partijen hadden in hun vorig verkiezingsprogramma aangedrongen op het behoud van dit pand. Het is opgenomen in het coalitieakkoord en heeft nu de status gemeentemonument. Daarop vooruitlopend heeft Bureau Boei destijds in 2018 al een onderzoek gedaan.

Mede door die uitkomst heeft dit pand de status gekregen en heeft de raad krediet vrijgegeven voor cascoherstel in 2020 van 2,5 ton. Op de VVD na was iedereen enthousiast over hetgeen Boei schrijft over het pand en de status gemeentemonument. Is het dus nodig als je kijkt naar het onderzoek van Boei dat er nu weer een ton nodig is voor onderzoek? Recent is bewoners gevraagd met hun ideeën te komen over herbestemming. Daarvan heeft de raad geen verslag gehad, alleen een diagram met percentages. Daaraan is een voorstel gekoppeld dat van renovatie aan de inrichting met maatschappelijke functies kosten negen miljoen. Deze kosten zijn niet onderbouwd en wij zijn ook van mening dat dit voor veel minder kan. Ik hoor dat de ChristenUnie ook zeggen. Met dit bedrag, negen miljoen, wordt gewoon gerekend naar sloop. Het moet zoveel geld kosten, dan moet het maar plat. Wat is het recent verworden status van gemeentemonument dan waard? Bij het opstellen van het programma van eisen … De voorzitter: Mijnheer Van der Duijn Schouten. De heer Van der Duijn Schouten: Dank u, voorzitter. Zou mevrouw Van Nes dan aan kunnen geven wat het allemaal wel moet kosten? Want ik bedoel, de berekeningen die erbij zaten worden nu in een keer van tafel geveegd. Ik neem aan dat zij dan beduidend meer expertise op dit punt heeft en dan wel even uit de doeken kan doen wat dit dan moet gaan kosten.

De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Pagina 23 van 53

Mevrouw Van Nes-de Man: Nee, dat kan ik niet. De voorzitter: Mijnheer Van der Duijn Schouten. De heer Van der Duijn Schouten: Waarom is mevrouw Van Nes dan zo stellig dat de berekeningen die bij de stukken zitten niet kloppen? Mevrouw Van Nes-de Man: Ik heb aangegeven dat ze totaal niet onderbouwd zijn. De voorzitter: Mijnheer Los. De heer Los: Ja, voorzitter. Eigenlijk wel een vraag aan mevrouw Van Nes. Zij slikt dus elk onderzoek voor zoete koek, dat begrijp ik dan. De voorzitter: Mijnheer Kooijman. De heer Kooijman: Voorzitter, met uw welnemen wil ik er ook even op reageren, omdat ik denk dat het wel belangrijk is dat de raad dat ook beseft. Wij hebben in de commissievergadering samen met Leefbaar overigens wel kritische vragen gesteld ook over die kostencalculatie, met name rond de duurzaamheidseisen. Van: is het nou echt nodig? Want ja, je kan helemaal losgaan en met een gouden randje, om maar eens iemand te citeren. De voorzitter: Maar uw interruptie gericht op mevrouw Van Nes-de Man luidt? De heer Kooijman: Ik vind dat mevrouw Van Nes, dat ze dat ook wilde zeggen dan. Dat met name op de duurzaamheidskant … Snapt u hem? De voorzitter: Nee, maar dat geeft niet. Mijnheer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: Dank u wel, voorzitter. Ik hoorde mevrouw Van Nes zeggen dat het aanmerkelijk goedkoper kan.

Maar stel dat het toch negen miljoen kost, vindt mevrouw Van Nes het dan wel waard om de huishoudschool te laten staan? Graag daar een uitspraak over, dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Die laatste van mijnheer Rijsdijk dat vind ik een lastige, daar ga ik niet 1, 2, 3, antwoord op geven. En ik weet ook niet op het goedkoper kan, maar ik ben het wel helemaal met mijnheer Kooijman eens. En dank voor de bijval, dat komt zo meteen ook. Het hoeft inderdaad geen pand met gouden kralen te worden. En mijnheer Los, ik denk dat u mij wel beter kent dat ik niet elk onderzoek voor goede koek slik, voor zoete koek slik, zo moet ik het zeggen. Ik probeer even verder te gaan waar ik gebleven ben. De voorzitter: Nou, mijnheer Van der Duijn Schouten wil nog even wat zeggen. De heer Van der Duijn Schouten: Nou, voorzitter. Dan constateer ik dat mevrouw Van Nes toch echt wel aangaf net dat het volgens haar veel goedkoper kan en dat dat blijkbaar niet zo is. En tegelijk constateer ik dus dat de ChristenUnie de eerste is om de duurzaamheidsaspecten op dit dossier los te laten. Dat verbaast me toch ook wel een beetje.

Pagina 24 van 53

De voorzitter: Mijnheer Los. Of zag ik uw hand niet? De heer Los: Voorzitter, ik denk dat dat de traagheid in het beeldvormen is. Dat was niet zo. De voorzitter: Mijnheer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: Dank u wel, voorzitter. Toch nog een vervolgvraag. Mevrouw Van Nes zegt: ik kan daar geen uitspraak over doen als het negen miljoen kost, of ik het gebouw dan wil laten staan of niet. Maar mevrouw Van Nes vroeg net een aantal keren aan partijen: geef duidelijkheid wat er met het pand moet gebeuren. Daarom toch nog een keer de vraag aan mevrouw Van Nes. Als blijkt dat het negen miljoen kost, zegt u dan: de huishoudschool moet blijven staan. Of is dan bijvoorbeeld sloop ook voor u bespreekbaar? Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Sloop ligt voor mij een heel eind verder. Ik ben er toch van overtuigd dat je het niet met gouden kralen op hoeft te knappen, dus je komt niet op de negen miljoen. En mocht dat wel zo zijn, dan ga ik opnieuw nadenken en overwegen van wat dan, met uw welvinden. Even kijken hoor, waar was ik gebleven. De voorzitter: Ik stel voor dat u uw betoog afmaakt, want we zijn over de vier minuten heen. Mevrouw Van Nes-de Man: Wij zeggen: het voorstel rammelt. Maar dan moet ik even kijken waar ik gebleven was. We hebben nog een voorbeeld waarom het voorstel rammelt, dat heeft met die negen miljoen te maken.

Want we denken: het hoeft geen gouden kranen te krijgen. Veel mensen hebben volgens de diagrammen aangegeven dat ze een maatschappelijke functie willen, dat is 80 procent van de mensen. De overige ingediende ideeën die met huisvesting te maken hebben, al dan niet met zorg erbij, 42. Als je dat optelt dan kom je op 122 procent. Hoe zit dit? Dat geeft toch aan dat het plan een beetje rammelt. Wij gaan voor renovatie, maar dan op sobere wijze. Duurzaamheid oké, maar het hoeft niet altijd energielabel A te zijn. Dat lukt met menige oude woning ook niet. Zie ook het antwoord op de vragen die over de BENG-norm zijn gesteld voor monumentale panden. We gaan voor een maatschappelijke invulling van het pand, eventueel afgewisseld met een kantoor-hub voor starters. Wij zien graag dat de Stichting Moed in ieder geval de kans krijgt waar te maken waar ze voor staan. De voorzitter: U moet nu wel echt afronden hoor. Mevrouw Van Nes-de Man: Behoud van de multifunctionele zaal, waar laagdrempelige activiteiten worden georganiseerd voor 200 leden. En geef ook de bibliotheek een volwaardige mooie plek in dit pand. Die zit nu in verdrukking in de hal van het gemeentehuis en menigeen denkt dat ze hier tijdelijk zit. Dan ga ik straks verder, dank u. De voorzitter: Mijnheer Westbroek. Mijnheer Van der Duijn Schouten. De heer Van der Duijn Schouten: Ja, voorzitter, nou snap ik het helemaal niet meer.

Dus alle maatschappelijke partners moeten blijven, er moeten woningen komen en we moeten ook de bieb er nog in kwijt? Ik bedoel, en daarbij komt nog, mevrouw Van Nes geeft daarnet aan dat het onderzoek aan alle kanten rammelt. Want als ze twee percentages bij elkaar optelt, dan komt ze boven de 100 procent. Ja, misschien had ze moeten vragen hoe het zit voordat ze daarmee gelijk het hele rapport diskwalificeert. Want volgens mij kan het best gebeuren

Pagina 25 van 53

dat een respondent twee opties als mogelijk ziet en dan dus de twee dingen benoemt. En ja, dan kom je per saldo boven de 100 uit. Dus misschien moet u het voortaan eerst vragen, voordat u het daarmee diskwalificeert. Niet u natuurlijk. De voorzitter: Interrupties dienen kort te zijn, daar wijs ik nog maar even op. De heer Van der Duijn Schouten: Het waren er twee bij elkaar. De voorzitter: Ja, dat is bij elkaar opgeteld ook meer dan 100. Ik stel voor dat we naar mijnheer Westbroek gaan, Partij 18PLUS. De heer Westbroek: Ja, dank u wel, voorzitter. In 2020 vatte mijn collega mijnheer Van Neuren de geschiedenis samen van de voormalige huishoudschool. Ik zal dat niet allemaal gaan herhalen vanavond, voorzitter, daar bent u vast blij mee. Het mag duidelijk zijn dat dit karakteristieke gebouw een rijkelijke geschiedenis kent. En wat ons betreft behouden blijft. Vanavond beslissen we welke kant het onderzoek voor de herbestemming van dit gebouw op zal gaan. Wat ons betreft beperkt dit onderzoek zich niet enkel tot huisvesting van maatschappelijke partners en een wijkcentrum, maar wordt ook de mogelijkheid om woningen te bouwen op dit perceel meegenomen. Het amendement van mijnheer Ros dienen wij dan ook mede in en wij kijken uit naar de conclusies. De voorzitter: Nou, u overvalt mij een beetje met deze stilte. We gaan naar mijnheer Ouwens van Leefbaar Ridderkerk.

Gaat uw gang, mijnheer Ouwens. De heer Ouwens: Dank u wel, voorzitter. De conclusies uit het huidige herbestemmingsonderzoek roepen heel veel vragen op, dat bleek ook tijdens de commissie. En beantwoording van sommige vragen bleek ook lastig. Leefbaar vindt het bijzonder dat op basis van de uitkomsten van dit onderzoek al een keuze is gemaakt voor het bestemmingsscenario, waarbij maatschappelijke partners worden gehuisvest. In onze ogen komt deze keuze nog veel te vroeg. Een motie die ook Leefbaar in 2020 heeft ingediend met als doel onderzoek naar herbestemming functie wonen, en dan specifiek starterswoningen of ouderen woningen, werd ontraden. Dat zou niet nodig zijn, we moesten erop vertrouwen dat dit werd meegenomen in het onderzoek. In het onderzoek is bestemming wonen zeker ook meegenomen, maar niet zo concreet als gewenst. Er wordt ook te snel geconcludeerd dat bestemming wonen niet verder uitgewerkt zou behoeven te worden. En dat vinden wij als Leefbaar onacceptabel. De vraag naar wonen is enorm. Immers, uit het bewonersparticipatieonderzoek komt naar voren dat het concept wonen het meest gekozen is. Maar om daar dan niet voor te kiezen, omdat er wellicht geen garanties zijn … O, hij doet het weer. Even kijken hoor … De voorzitter: Dan kunnen we misschien nu toch even naar mevrouw Van Nes-de Man, die wil interrumperen. Mevrouw Van Nes-de Man: Ja, dank u.

ik hoor u zeggen dat de meeste stemmen uit het onderzoek onder de bewoners is gegaan naar wonen. Dat is helemaal niet waar. 80 procent gaat naar maatschappelijk, tel het maar op. De voorzitter: Mijnheer Ouwens. De heer Ouwens: Dank u wel. Ik concludeer inderdaad dat u het rapport niet goed gelezen heeft. Ik ga even verder. En dat vinden wij onacceptabel. Nou, wonen komt naar voren. Er ligt nu een amendement vanuit GroenLinks, waarbij er wordt verzocht voor de combinatie van twee werelden te kiezen, bestaande uit een Pagina 26 van 53

bestemmingsscenario renovatie en deels nieuwbouw, hierbij ruimte voor maatschappelijke partners en ruimte voor wonen. Kortom, hiermee wordt het voorstel enigszins gerepareerd naar wonen. Maar wat wij het meest vreemde en zorgwekkende vinden zijn de geschatte investeringskosten. Wethouder, bent u niet enorm geschrokken? De kosten zijn voor beide varianten zo extreem hoog dat dit onbetaalbaar is voor toekomstige gebruikers, inwoners. Dat moet u toch ook constateren? 17 woningen moeten circa 7,5 ton per woning opbrengen om het enigszins rendabel te maken, kansloos. Hetzelfde geldt overigens voor huur. Aan welke opbrengsten wordt gedacht? Daar is geen duidelijk antwoord op gegeven en Leefbaar wil graag weten welke berekening hierop losgelaten is. Want dat deze muur ook extreem hoog zal worden, dat kan niet anders. En het doel van Leefbaar was juist in eerste instantie om betaalbare woningen te realiseren, starters of senioren. Het amendement van GroenLinks zou daar wellicht iets aan kunnen veranderen, maar we zijn sceptisch over de betaalbaarheid. In onze ogen zou er eerst meer duidelijkheid moeten komen over de huidige verwachte opgegeven investeringskosten, voordat de definitieve richting wordt gekozen. Wanneer het amendement van GroenLinks wordt aangenomen, dan geldt hier hetzelfde voor.

Uit de dan te nemen investeringsbesluit zou nadrukkelijk naar voren moeten komen wat de opbrengst van de nieuwbouw is en om hoeveel woningen dit dan gaat. En welke opbrengst je dan kan investeren in het renovatiegedeelte. Wanneer je deze kosten duidelijk hebt kan je pas weloverwogen een besluit nemen voor herbestemming Reno met deels sloopnieuwbouw of compleet sloopnieuwbouw. En op basis daarvan pas een gericht herbestemmingsonderzoek aanvragen. Weet u zeker dat deze investeringskosten de juiste waardes vertegenwoordigen? We hebben daarom het volgende advies: laat eerst de huidige investeringen herzien indien het amendement het niet haalt. Indien het amendement het wel haalt, dan eerst de kostenanalyse aanleveren, opbrengst nieuwbouw versus investering renovatie, en beoordeel de betaalbaarheid en haalbaarheid eerst. Betaal ook vervolgens of je een deel van het monument wil laten renoveren of restaureren. En bepaal wat u met de energetische eisen van plan bent. En onderzoek op voorhand welke subsidies beschikbaar zijn. Dit hoeft niet veel te kosten in onze ogen. Dus komt eerst met deze uitkomsten terug en dan pas beslissen of vervolgonderzoek nodig is. Dat moet stap een zijn voor de nieuwe raad, waarvan we tevens graag een specificatie ontvangen van de kosten, want 100 duizend euro is heel veel geld terwijl wij niet weten wat daarvoor gaat gebeuren.

Want de status gemeentelijk monument kan niet zomaar gebruikt worden om onrendabel te gaan investeren, tenzij u daar een andere mening over heeft. En over smaak valt niet te twisten, de een vindt de huishoudschool foeilelijk, de ander weet de historische waarde te waarderen. Wij weten hem te waarderen, maar echt niet voor elke prijs. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Rijsdijk, Partij van de Arbeid. De heer Rijsdijk: Dank u wel, voorzitter. De Partij van de Arbeid Ridderkerk straat zoals bekend positief tegenover het behoud van de huishoudschool. Maar we geven het college geen blanco cheque. Vanavond wordt de raad weliswaar slechts gevraagd om in te stemmen met het nader uitwerken van het voorgestelde herbestemmingsscenario, het huisvesten van maatschappelijke partners in combinatie met een wijkcentrum en multifunctionele zaal. Maar aan het daadwerkelijk uitvoeren van dit scenario hangt een prijskaartje van ruim negen miljoen euro en dat vinden we gewoon te veel. Omdat we het toch belangrijk vinden dat we in deze raadsperiode nog een stap vooruit zetten met betrekking tot de huishoudschool hebben we samen met GroenLinks een amendement opgesteld. Ook andere partijen hebben daarbij constructief meegedacht.

Het amendement past het voorstel als het wordt aangenomen zo aan dat het college de opdracht krijgt om een herbestemmingsscenario uit te werken, waarbij maatschappelijke partners worden gehuisvest in de huishoudschool in combinatie met een wijkcentrum en woningen. De bouw van woningen op het perceel kan de financiële haalbaarheid wellicht vergroten. Hierdoor kunnen mogelijk vier vliegen in een klap worden geslagen. Het behouden van de huishoudschool, huisvesting van maatschappelijke partners, een eigen Pagina 27 van 53

ontmoetingsplek voor bewoners van het centrum, inclusief wijkoverleg en wijkideeteam, en extra woningen die in tijden van grote woningnood aan de Ridderkerkse woningvoorraad kunnen worden toegevoegd. De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u, voorzitter. Ik heb sterk de indruk dat ik de Partij van de Arbeid hoor zeggen dat de huishoudschool moet blijven bestaan. Hoe je dan die vier vliegen in een klap slaat weet ik niet. Ik ben het wel helemaal met ze eens, maar dat hoor ik graag. De heer Rijsdijk: Voorzitter, ik maak eerst even het betoog af. De voorzitter: Mijnheer Los. De heer Los: Ja, voorzitter. Die negen miljoen dat vindt mijnheer Rijsdijk veel. De vraag is vanavond al vaker gesteld, wat vind je dan wel goed? Want ja, u weet, ik heb een zwak voor de PvdA. Ze willen zo veel, alleen wat ze willen kan niet. Ik heb wel eens over vierkante cirkels gesproken, dat kan ook niet. Dus ik vraag mij af, mijnheer Rijsdijk, hoe het allemaal betaald gaat worden. Want uw doelgroep zal toch zijn betaalbare woningen. Nou, dat gaat niet lukken hoor, dat kan ik u wel zeggen. De heer Rijsdijk: Nou, als u mijn betoog even afluistert, mijnheer Los, dan komt het antwoord op die vraag ook nog voorbij. De voorzitter: Heren, heren. Via de voorzitter, gooi ik dan nog maar eens in uw midden. Gaat uw gang, mijnheer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: U heeft gelijk, voorzitter.

Als het amendement aangenomen zou worden, dan willen we de wethouder zijn opvolger of in ieder geval de ambtenaren wel meegeven om ook de mogelijkheid mee te nemen om alleen de buitenkant van de huishoudschool te laten staan. En bijvoorbeeld de binnenkant te strippen. De buitenkant met het karakteristieke torentje maakt voor veel inwoners de huishoudschool tot de huishoudschool. Voor de binnenkant geldt dat in onze ogen veel minder. We kijken ook naar de mogelijkheden voor een multifunctionele zaal in de monumentale vleugelnoodboom moet natuurlijk blijven staan. Uiteindelijk als het herbestemmingsonderzoek, ja, als het zover komt en dat is afgerond, dan zullen we opnieuw een afweging maken. En ja, het moge duidelijk zijn dat een voor ons gewenste uitkomst dan wel is dat er inderdaad betaalbare woningen moeten zijn. En als uit het nadere onderzoek blijkt dat dat niet het geval is, ja, dan zullen we op dat moment een nieuwe afweging maken. Maar dat is in ieder geval iets wat we wel heel erg belangrijk vinden. En we willen tot slot … De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Ja, dank u, voorzitter. Even terug hoorde ik mijnheer Rijsdijk zeggen: de boom moet blijven staan. Als ik het amendement lees, dan moet er ook op het perceel gebouwd worden.

Hoe houdt je zo’n monumentale oude vleugelnoodboom, die al het nodig geleden heeft, in stand als je daaromheen gaat bouwen? Wees dan realistisch en zeg dan gewoon: maak er een tafel van. De voorzitter: Ogenblikje, mijnheer Rijsdijk. Mijnheer Los. De heer Los: Voorzitter, ik wil daar best wel een keer met de PvdA een boom over opzetten.

Pagina 28 van 53

De heer Rijsdijk: Volgens mij hebben we in de gemeente ook een ecoloog nog niet zo heel lang geleden aangesteld. En volgens mij zou die daar een hele goede en nuttige rol in kunnen spelen, dat is ook een deskundige. En als zeg maar de raad die opdracht zou geven, dan heb ik vertrouwen in de professionals. Ik wilde de wethouder tot slot nog wel vragen dat als er een nieuwe bestemming komt voor … De voorzitter: Mijnheer Rijsdijk maakt zijn betoog af, mevrouw Van Nes-de Man. De heer Rijsdijk: Om dan wel tijdig met de huidige gebruikers van de huishoudschool in gesprek te gaan over hun toekomst. Bij het herbestemmingsscenario van het college was het niet voor alle huidige gebruikers haalbaar om in de huishoudschool te kunnen blijven. En ik denk ook niet dat als het amendement wordt aangenomen, dat dat ineens heel anders zal worden. En dat voor degenen die niet kunnen blijven, dat er dan ook gezorgd wordt voor een adequate vervangende ruimte. Want de huidige gebruikers geven al jaren kleur aan het gebouw en het is voor veel ondernemers en andere partijen een lastige tijd, waarin betaalbare locaties niet voor het oprapen liggen. Zij moeten op de hulp en de steun van de gemeente kunnen rekenen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dat brengt ons bij de wethouder. Ja, maar ik had het eigenlijk al een beetje afgerond hoor, want we schreeuwen uit de tijd.

En ik was hier wel aangesteld om dat een beetje te bewaken. Dus als het heel dringend is kan het nog net. Mevrouw Van Nes-de Man: Ja, dank u wel. Ik wil het wel kort houden. Mijnheer Rijsdijk, wat als de ecoloog straks zegt van: in een bepaalde straal om die boom, het is een oude boom, kan je niet bouwen. De voorzitter: Ja, maar ik vind het toch vrij gedetailleerd voor op het laatste moment. Maar misschien kan u er nog een zin aan wijden. De heer Rijsdijk: Dat zal ik zeker doen, voorzitter. Ik geef mevrouw Van Nes een koekje van eigen deeg. Dan zal ik er op dat moment opnieuw over nadenken. Dank u wel. De voorzitter: Ik had het bijna kunnen voorspellen. Nou wethouder, nou u weer. Wethouder Van Os. De heer Van Os: Dank u wel, voorzitter, maar dat gaat goedkomen. Laat ik beginnen met complimenten uitspreken richting mijnheer Ros. In een voor hem turbulente periode heeft hij toch voor elkaar gekregen om een amendement op te tuigen voor de huishoudschool. En waar het naar uitziet ook met een meerderheid. En vandaag weer een inktzwarte dag, het raakt ons allemaal, en hem helemaal hebben we gehoord. Dus ik neem mijn petje daar zeker voor af, dank daarvoor. Voorzitter, er is het nodige gezegd over de huishoudschool. Dus ik ga de vragen even af en opmerkingen die gemaakt zijn. GroenLinks en Partij van de Arbeid hadden vragen om aandacht te hebben voor de huidige gebruikers.

Daar zullen we ook aandacht voor hebben, als het voorstel en/of amendement wordt aangenomen. De eerste gedachten zijn zonder daar ook concrete toezegging op te doen om te kijken of het huidige gebouw van het Gemini College als dat er nog enkele jaren blijft staan en een aantal lege lokalen met zich meebrengt, of we daar iets kunnen met tijdelijk gebruik in de vorm zoals we dat in de huishoudschool doen, dat onderzoek op dit moment. En daar zullen we zeker de huidige gebruikers van de huishoudschool bij betrekken en kijken of daar een plekje voor deze ondernemers en maatschappelijke partners gevonden kan worden. Ja, over smaak valt niet te twisten, ik heb het mijnheer Ouwens ook horen zeggen. En als we ieder voormalig schoolgebouw in Ridderkerk met wel of geen monumentale status gaan slopen om daar nieuwbouw te plegen, dan kunnen we straks aan de Randweg wonen, dan kunnen we aan de Koninginneweg wonen, dan kunnen we misschien ook langs de Waal wonen. Pagina 29 van 53

Maar ik denk dat er ook wel wat waarde aan historische panden gegeven mag worden en daar staat het college voor. De ChristenUnie en anderen geven aan: kijk kritisch naar de kosten. De SGP die vraagt ook: overtuig ons nou van de investering. Need to have, nice to have, heb ik gehoord. En daar gaan we gewoon mee aan de slag. Niemand, maar ook niemand, die instemt met het amendement of het voorstel wordt gehouden aan het bedrag wat in het herbestemmingsonderzoek staat. Als er straks een herbestemmingsvoorstel komt, dan zal er ongetwijfeld een investeringsbedrag voor staan en dan kan de raad daar weer een nieuw besluit over nemen. En die bedragen zijn ook gewoon hoog, daar hebben meerdere partijen de aandacht voor gevraagd. Negen miljoen euro is gewoon veel geld. Er is een onafhankelijk extern bureau die heeft daar een kostenraming op gemaakt. Mijnheer Ouwens vraagt allemaal technische vragen daarover, ja, daar kan ik nu geen antwoord op geven. Mocht mijnheer Ouwens daar echt interesse in hebben, dan kan die de vragen wel nogmaals een keer aan mij richten en dan gaan we kijken of we daar wat helderheid over kunnen verschaffen. Maar als het voorstel dan dat het amendement wordt aangenomen, geef het college en de ambtelijke organisatie dan de ruimte om aan de slag te gaan. En wij zullen de raad ook tijdig informeren over alles wat daaruit komt.

Ik heb in de commissie ook een toezegging gedaan … De voorzitter: Mijnheer Van der Duijn Schouten. De heer Van der Duijn Schouten: Dank u wel, voorzitter. Ja, voorzitter, dan heb ik toch een vraagje aan de wethouder. Vindt het college nog steeds, zoals het voorstel nu voorligt , dat met de genoemde investeringsbedragen dit een haalbaar scenario is? Ik bedoel, ik hoor de wethouder zeggen: we gaan onderzoeken en we gaan kijken. Maar goed, het voorstel ligt voor. Het amendement duwt dat een beetje een andere kant op, wellicht de goede kant. Maar ik neem aan dat het hele onderzoek wat we nu hebben ook niet waardeloos is en zomaar weg kan. Dus ik ben nog een beetje benieuwd hoe de wethouder dat nu ziet. De voorzitter: De wethouder. De heer Van Os: Ja, voorzitter. Zoals aangegeven, maar ook door de ChristenUnie is aangegeven, gaan we gewoon verder kijken naar de mogelijkheden. Als het amendement wordt aangenomen, dan gaan we daar ook wonen bij betrekken en gaan we kijken wat need to have is en nice to have. Ook die duurzaamheidseisen, misschien moeten we daar een externe expertise op loslaten. We hebben die expertise toch niet in huis hier ambtelijk en moeten we kijken wat moet, wat kan en wat we noodzakelijk vinden. En daar zullen we zeker gehoord hebbende de raad alles aan doen om daar een juiste balans in te vinden. In de commissie heb ik … De voorzitter: Ho, een heleboel handen.

Mijnheer Ros. De heer Ros: Ja, het eerste compliment dat was zo mooi, maar nu begint die over duurzaamheidseisen. En daar gaat het amendement niet over, maar ik hoop dat het wel zo duurzaam mogelijk wordt uitgevoerd. De voorzitter: Mijnheer Van der Duijn Schouten. De heer Van der Duijn Schouten: Voorzitter, zou het college in dat verdere brede onderzoek ook nog willen kijken naar de optie van alleen wonen? Ik bedoel, dan hebben we ze wellicht alle drie. Alleen maatschappelijk, een combinatie of alleen wonen. Zou het college die optie ook nog mee willen nemen? De voorzitter: Mijnheer Ouwens.

Pagina 30 van 53

De heer Ouwens: Dank u, voorzitter. Ik werd net getriggerd door het woord expertise. Ik hoorde de wethouder ook zeggen: mijnheer Ouwens heeft heel veel vragen gesteld. Maar dat heb ik niet. Wij hebben een paar adviezen gegeven. En het verzoek is om daar goed naar te kijken. De voorzitter: Wethouder. De heer Van Os: Dank u wel, voorzitter. De SGP die geeft een suggestie mee en ik denk dat die suggestie eerder gericht moet worden aan de opstellers van het amendement en niet aan het college. Want als het amendement wordt aangenomen, dan ligt er een opdracht voor het college voor een maatschappelijke invulling inclusief wonen te onderzoeken. En als de SGP vindt dat alleen wonen onderzocht moet worden, dan zou ik dat richting de SGP als suggestie richting de indieners van het amendement willen geven. Mijnheer Ouwens heeft een aantal adviezen meegegeven, die zijn gehoord. Die zijn ongetwijfeld ook genoteerd, dus daar zullen we kennis van nemen. De voorzitter: Mijnheer Van der Duijn Schouten. De heer Van der Duijn Schouten: Nou ja, voorzitter, ik denk dat het helder is. Dus ik hoor het college feitelijk zeggen: nou, die optie, als u het als raad niet in het amendement neemt, dan willen wij het dus absoluut, het college wil daar dus dan niet meer naar kijken. Nou, dat is duidelijk.

De heer Van Os: Voorzitter, als het amendement wordt aangenomen is dat niet de opdracht die de raad aan het college meegeeft. Dus dat is helder, dat is het amendement. En mochten de indieners daar anders over denken, dan laat ik dat aan de indieners. De toezegging die ik heb gedaan in de commissie, die beoogt een marktconsultatie als het voorstel wordt aangenomen. Als het amendement wordt aangenomen dan gaan we ook wonen onderzoeken. En wat we als gemeente Ridderkerk niet voornemens zijn om te doen is om woningen die we in bezit hebben te gaan verhuren. Dus dat betekent dat automatisch dat we dan ook middels een marktconsultatie gaan kijken of er partijen zijn die de huishoudschool willen vervreemden, er zelf voor willen investeren, daar een maatschappelijke functie aan toe willen voegen waar wij bepaalde eisen aan kunnen verbinden. En dat zullen we dan als dat een uitkomst is ook met de raad gaan delen. De voorzitter: Mijnheer Van der Duijn Schouten. De heer Van der Duijn Schouten: Dat is helder, voorzitter. Betekent dat dat het college als het amendement wordt aangenomen sowieso voor vervreemding gaat? Want dan komen er ook woningen bij, die wil u niet in beheer hebben. Dus het amendement betekent feitelijk dat de opdracht is vervreemden. De heer Van Os: Voorzitter, niet helemaal. Want er kan ook gezocht worden naar een soort Vereniging van Eigenaren-constructie.

En geef ons nu de ruimte als college om dat te onderzoeken samen met de ambtelijke organisatie wat nou daar de beste methode is. Moeten we het vervreemden, de huishoudschool, naar een marktpartij die daar wonen realiseert en een maatschappelijke functie realiseert en dat wij daar bepaalde eisen aan kunnen stellen? Willen we een combinatie van dat de gemeente eigenaar blijft voor een deel en dat een ander deel vervreemd wordt? We weten dat op dit moment niet en dat zullen we meenemen in het onderzoek als dit amendement wordt aangenomen. En dan de laatste betreft de Partij van de Arbeid en die vraagt om de mogelijkheid te onderzoeken ook om de binnenkant te strippen. Daar ga ik nu niet op vooruit lopen. De suggestie is gegeven, we zullen kijken of we dat in het onderzoek mee kunnen nemen. Tot zover. De voorzitter: Mijnheer Kooijman. Pagina 31 van 53

De heer Kooijman: Ja, ik snap dat het amendement misschien wat verwarrend werkt als het gaat om beantwoording van de vraag die ik ook al heb gesteld ten aanzien van die marktconsultatie. Even los van het amendement, dus gewoon het originele voorstel. De wethouder had daarin het voorstel gedaan om een marktconsultatie te doen. En ik had een vraag gesteld: wat zijn dan de kaders die we in die marktconsultatie meegeven? Is dat behoud van het pand of mag sloop ook? Mag alleen woningen of is maatschappelijke invulling ook verplicht? Wat zijn die kaders die het college gaat meegeven? De voorzitter: De wethouder. De heer Van Os: Dank u wel. Nee, als het originele voorstel wordt aangenomen, dan gaat die marktconsultatie plaatsvinden en kijken we of er een partij is die de huishoudschool wil bevreemden met behoud van de huishoudschool, en daarin een commerciële invulling kan geven. Of het nou wonen is of maatschappelijk of kantoor, waarbij wij maatschappelijk van belang achten en dat als kader ook meegeven voor een deel van de huishoudschool. Tot zover mijn eerste termijn, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Is er behoefte aan een tweede termijn of hebben we alles met elkaar uitgewisseld? Ik zie allerlei handen, dan gaan we dezelfde volgorde aanhouden. Mijnheer Ros. De heer Van der Duijn Schouten: Voorzitter, ik wil eigenlijk even schorsen. De voorzitter: O jee. Dat kan.

Hoeveel tijd denkt u nodig te hebben? De heer Van der Duijn Schouten: Drie kwartier moet genoeg zijn. De voorzitter: Nee, dat kan ik helaas niet goed vinden. Heeft u genoeg aan een kwartier? De heer Van der Duijn Schouten: Ja, dat moet ook ruim voldoende zijn. De voorzitter: ik schors de vergadering voor een kwartier. Mag ik de leden verzoeken hun zetel weder in te nemen? En mag ik dan aan mijnheer Van der Duijn Schouten vragen wat de schorsing heeft opgeleverd. De heer Van der Duijn Schouten: Ja, ik heb er net nog even rustig over nagedacht en dat heeft tot een kleine wijziging van het amendement geleid. Waardoor wij denken dat het college in alle breedte aan de gang kan gaan en wij ook met het amendement in kunnen stemmen. Dus dat heeft het opgeleverd. En ik in mijn volgende termijn daar nog iets verder op ingaan. De voorzitter: Nou, goed werk. En mijnheer Ros zal de wijziging wel aangeven, omdat het zijn amendement is. Zo heb ik het goed begrepen. Zullen we hetzelfde rijtje nog een keer doen? Ik hoorde iemand zeggen: dan doe ik in de tweede termijn wel vier minuten. Dat zal niet gaan, we hebben meer dan de helft opgemaakt. Dus ik zal even een beetje alleen het hoogstnoodzakelijke, daar is de tweede termijn voor. Als er echt nog iets besproken moet worden. Dus ik vraag u: beperk uzelf, anders hebben we zelfs aan twee avonden niet genoeg. Dat zal je net meemaken zeg.

Mijnheer Ros. De heer Ros: Voorzitter. Eerst wil ik even zeggen dat het een mooi amendement is, omdat heel veel fracties samen hebben het opgesteld. Tot het laatste moment nu nog wordt er een kleine aanpassing gedaan, waardoor er nog meer raadsleden dit zullen steunen. En ik vond het een mooi proces ook samen met de wethouder dit te doen. Ik zal even technisch, er wordt een kleine wijziging aangebracht in het amendement. En dat is bij te vervangen door. En dan bij nummer twee vervalt aan het eind ‘op het perceel’. En dat zelfde Pagina 32 van 53

geldt bij drie. Dus het wordt: een voormalige huishoudschool met wijkcentrum in combinatie met woningen. En dan ‘op het perceel’ schrappen en dan verder uitwerken. Dus dat is de kleine wijziging waardoor we denken het college iets meer ruimte te geven om in de geest van dit amendement wel maatschappelijk en woningen … De voorzitter: Ik ga even checken. Heeft iedereen de wijziging goed tot zich kunnen nemen? Tweemaal op het perceel schrappen, zodat het college niet vastgebonden zit aan welk perceel dan ook. Zo heb ik het begrepen. Dus op het perceel schrappen. Mijnheer Ros. De heer Ros: Ja, dank u wel, voorzitter. Dat was mijn termijn. Als er nog vragen over het amendement, dan graag. De voorzitter: Mijnheer Los. De heer Los: Ja, voorzitter. Het was natuurlijk een boeiende avond, dat is het nog steeds. Ja, ik denk dat het amendement op het amendement ons nog steeds niet enthousiast heeft gemaakt. Je kan op de achterkant van een luciferdoosje uitrekenen dat dit een hele dure zaak wordt. En ja, dat is toch ook wel bijzonder dat het uiteindelijk bij mijnheer Ros vandaan komt. We hebben vaak de discussie gehad over progressief zijn. Ik moest wat progressiever zijn en mijnheer Ros wilde de hoogte in. Dat stond haaks op elkaar. We staan niet zo haaks op elkaar. Ik wil graag studenten- en starterswoningen, waar u zich voor inspant, die zou ik daar op dat perceel graag willen bouwen.

En ja, daar ziet uw amendement niet op. ik zie al een klein beetje trekjes van de PvdA bij u ontstaan, heel erg leuk. Ik stond een poosje geleden voor een verkeerslicht dat defect was en dat stond op rood en op groen. En toen wist ik eigenlijk ook niet meer wat ik doen moest. En toen moest ik wel een beetje aan u denken. Ja, voorzitter, nogmaals: het heeft mij niet enthousiast gemaakt. Maar waar ik wel enthousiast over ben is natuurlijk, wat zal ik zeggen, de inzet van mijnheer Ros. Dat is toch eigenlijk wel ontwapenend, zeker vandaag over ontwapenen spreken is erg leuk. Ik heb overigens ook Russische vrienden, ik durf het bijna niet meer te zeggen, maar die zijn het ook niet eens met wat daar gebeurt. Dus ook daar zijn we het wel eens, mijnheer Ros. Maar ja, nogmaals mijn enthousiasme over uw amendement is niet ontstaan, dus helaas we gaan het niet steunen, evenals het voorstel. Ja, ik hoop dat het zo … O, ik krijg een reactie en daar ben ik heel erg blij mee. De voorzitter: Als ik dat goed vind dan, hè. Mijnheer Ros. De heer Ros: Voorzitter, dank u wel. Ik wil even ver weg staan van de suggestie van mijnheer Los dat wij geen starterswoningen daar zouden willen bouwen. Volgens mij is dat een uitstekende locatie om ook betaalbare woningen te bouwen. En daarom staat er ook nadrukkelijk in het amendement om dat te doen in combinatie met de woningbouwcorporatie.

Dus daar heb ik ook nog het perceel van de kerken nog maar bij getrokken. Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Los. De heer Los: Ja, voorzitter. Het is een school en daar kan je rekenen leren. En ik denk toch dat mijnheer Ros nog eens een keer rekenen moet gaan leren, want dit komt niet uit op betaalbare woningen. Het worden dure woningen en dat is nou net wat die niet wil. De voorzitter: Ik ga nu een beetje tot spoed manen, anders dan vliegt het eruit. Dus ik ga naar mevrouw Van Vliet, Echt voor Ridderkerk. Mijnheer Kooijman. Pagina 33 van 53

De heer Kooijman: Ja, voorzitter, u heeft ongetwijfeld mijn naam ook onder het amendement gezien. De ChristenUnie dient deze ook mede in. En we zijn het ook eens met de wijziging, die doet voor ons niks af aan het idee daarachter, dus daar zijn wij ook akkoord mee. Misschien nog even richting de SGP, die zich zorgen maakte over ons duurzaamheidsgehalte. Nou, ter geruststelling: wij zijn nog steeds voorstander van sterk verduurzamen, maar wij zijn daarbij ook realistisch en zo kent u ons denk ik ook als partij. En ongetwijfeld kent mijnheer Van der Duijn Schouten ook de 80-20 regel, dat je 80 procent van de energie stopt om de laagste 20 procent voor elkaar te krijgen. Nou, misschien moeten we daar dan op deze locatie net eventjes iets minder doen, zodat we die energie kunnen steken in de verduurzaming van andere panden bijvoorbeeld. Dat was onze reden. En tenslotte wil ik aangeven, die marktconsultatie, ik denk echt dat er projectontwikkelaars zijn die een transformatie van een dergelijk pand graag op willen pakken en daar ook gewoon goede prijzen en goede calculaties voor kunnen maken. Dus ik ben daar zeer benieuwd naar wat daar uit gaat komen. Ik dank u. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Duijn Schouten krijgt ook gewoon zelf zijn tweede termijn. Mijnheer Overheid, CDA. De heer Overheid: Dank u wel, voorzitter.

Ja, zoals u ziet dienen we ook het amendement in van mijnheer Ros. En we zijn ook akkoord met de aanpassingen die daarop hebben plaatsgevonden. Dank u. De voorzitter: Mijnheer Borst. De heer Borst: Ja, voorzitter. Het viel mij toch op dat iedereen in deze raad voor duurzaamheid is. Maar als het dan om de huishoudschool gaat dat het wel een tandje minder kan, omdat dan deze enorm dure renovatie van het schoolgebouw misschien wel iets minder duur wordt. En tegelijkertijd willen we dan ook nog eens van alles, dus maatschappelijke organisaties huisvesten, starters- en seniorenwoningen bouwen, we willen graag ook nog een duurzaam gebouw. En ja, al die zaken kunnen we betaalbaar realiseren voor onze inwoners, voorzitter, als we de huishoudschool gewoon slopen en kiezen voor nieuwbouw. En dat is overigens helemaal geen revolutionair plan, want bijna 12 jaar geleden was men al van plan om de school te slopen. En daar zouden dan gestapelde woningen voor terug worden gebouwd. Dus nog geen 12 jaar geleden vond men deze huishoudschool nog helemaal niet zo monumentaal. Het moge dus duidelijk zijn, voorzitter, dat de VVD dit amendement ook in aangepaste vorm niet zal steunen en ook tegen het voorstel zal stemmen. Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Van der Duijn Schouten. De heer Van der Duijn Schouten: Dank u wel, voorzitter.

Ik moet even schrappen uit mijn termijn, want ik begrijp dat ik geen vier minuten meer heb. Ja, ik mocht net van u niet interrumperen, dus ik neem nu toch maar even de gelegenheid om een aantal zaken te regelen. Het is wel mooi vanavond, voorzitter, dat GroenLinks gewoon een amendement maakt en dat ze dat doen in samenwerking met de wethouder. Dus dat de wethouder gewoon gezellig zijn eigen voorstel gaat zitten amenderen. Ik vind het echt dat we dat aan het eind van deze periode nog meemaken, heel mooi. Ik hoorde mijnheer Borst net zeggen dat er 12 jaar terug mensen het nog goed vonden dat daar grotere huizen kwamen. Nou, ik zal u zeggen, voorzitter, 12 jaar terug vond een groot deel van deze raad het nog prima als er een tramrails kwam te liggen. De voorzitter: Nee, mijnheer Van der Duijn Schouten, dat gaan we echt nou niet doen. Nee, echt niet. De heer Van der Duijn Schouten: Ja, dat is wel waar. Ja, u gaat toch geen geschiedenisvervalsing hier zitten doen? 12 jaar terug was de ChristenUnie nog voorstander van een tram en die was door de huishoudschool gegaan. Dus ik ben blij dat ze vanavond nog steeds de duurzaamheid belangrijk vinden, maar op dat moment Pagina 34 van 53

gaven ze de voorkeur aan een rails boven het behoud van de school. Nou, het kan veranderen, dat gebeurt. Maar dat is mooi. Voorzitter, wat ons betreft, we gaan vanavond instemmen met het verdere onderzoek. Met de aanpassing van het amendement kan wat ons betreft het college straks in de totale breedte kijken van maatschappelijk naar wonen, in welke verhouding dan ook, wat er haalbaar is. En misschien moet het dan wel verkocht worden, maar goed, dat gaat de wethouder allemaal meenemen in dat onderzoek. Ik denk dat we in de eerste termijn wel hebben duidelijk gemaakt dat het college straks wat ons betreft niet aan moet komen met een plaatje dat het negen à tien miljoen gaat kosten. Want ik ben het met mijnheer Los eens, dan krijg je daar nooit een betaalbare woning. Of het nou voor een starter, een ouders is of wat dan ook daartussen, dan worden het gewoon woningen van tonnen. Ja, voorzitter, en als straks blijkt dat dat toch de uitkomst is, dan is de SGP-fractie op dit moment wel in het stadium dat we dan misschien toch sloop niet langer uit moeten sluiten. We hopen dat het zover niet komt, maar zoals het voorstel er vandaag ligt met de financiële consequenties daarvan, ja, valt het toch helaas niet uit te sluiten. Maar het college heeft een ton, laat ze daar goed gebruik van maken en met een mooi plan komen. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Ouwens. Oei, mijnheer Ouwens.