2022-02-18 RIB Facet Ridderkerk 2022 - productafspraken.pdf

De aanpak van Vet Gezond richtte zich tot nu toe op kinderen. De komende jaren breiden we deze doelgroep uit met jongeren en ouders/volwassenen. (Sport)Verenigingsondersteuning Onderdeel van een goed leefbare leefomgeving zijn gezonde en vitale verenigingen. Sportverenigingen bieden in Ridderkerk een groot gedeelte van het beweegaanbod. Om dit in stand te houden dient een vereniging in beginsel een goede structuur te hebben. Teneinde verenigingen hierbij te ondersteunen biedt Facet verenigingsondersteuning. Dit onderdeel wordt dan ook niet opgepakt door het Vrijwilligerssteunpunt van Facet. Om de stand van zaken bij verenigingen goed in kaart te brengen nemen we eens in de twee jaar een vitaliteitsscan af onder verenigingen. De aandachtspunten en vragen die naar voren komen uit de scan worden gebruikt voor de opdracht van de verenigingsondersteuner. De ondersteuner pakt deze onderwerpen samen met de verenigingen op of geeft deze informatie op een andere wijze aan verenigingen.

Schoolondersteuning Het onderwijs is een belangrijke partner om de jonge doelgroep te bereiken. Met betrekking tot bewegen hebben we het motto: jong geleerd is oud gedaan. We zetten dan ook in op een goede samenwerking met het onderwijs. Op de scholen kunnen we, indien gewenst, diverse projecten aanbieden. Deze projecten hebben altijd een duidelijk doel. We organiseren bijvoorbeeld smaaklessen om een gezonde leefstijl te bevorderen. Fit en Run of The Daily Mile om kinderen meer en samen te laten bewegen. Ook kunnen we inzetten op pesten en omgang met elkaar in een klas. Dit doen we door middel van Rots en Water in combinatie met voorlichting vanuit het jongerenwerk. We stemmen de vraag jaarlijks af met de scholen.

24

Resultaatafspraken

Een ideaal middel om veel kinderen met elkaar te laten bewegen, kennis te laten maken met sport en door te laten stromen naar verenigingen of sportaanbieders, zijn de sportdagen. Al jaren nemen wij de organisatie hiervan op ons. Dit is een enorme klus en kunnen we niet alleen. We hebben de wens om de sportdagen in de winter en het voorjaar te blijven aanbieden, zodat alle deelnemende scholen twee keer mee kunnen doen aan sportdagen. Hiervoor vragen we wel terug dat we zoveel mogelijk gebruik mogen maken van de sporthallen en sportvelden in de tijd van de scholen. Dit scheelt aanzienlijk in huurkosten. Daarnaast vragen we van elke deelnemende school dat zij hun vakleerkracht beschikbaar stellen voor de organisatie en uitvoering, in ieder geval op de dagen dat zij werkzaam zijn op school. Ook verenigingen en ouders zijn belangrijk om de organisatie van sportdagen tot een succes te maken.

Sport & Gezonde leefstijl 1. We organiseren in de schoolvakanties verschillende activiteiten omtrent talentontwikkeling, gezondheid etc. We registreren het aantal activiteiten, soort activiteiten en het aantal deelnemers. 2. De 6 combinatiefunctionarissen worden voor 8 uur per week ingezet voor de Brede School. Ze dragen zorg voor de uitvoering van de opdracht van de Brede School; ze halen de vraag op, vormen het programma per blok en zorgen voor de invulling van het programma en een goede uitvoering (al dan niet uitgevoerd door partners). Van de activiteiten die we zelf aanbieden in de Brede School registreren we het aantal activiteiten, soort activiteiten en aantal deelnemers. 3. We organiseren diverse activiteiten in de wijken van Ridderkerk. We registreren het aantal activiteiten, soort activiteiten en aantal deelnemers. 4. We organiseren minimaal één sportief Ridderkerkbreed evenement, we registreren inhoud en aantal deelnemers. 5. We organiseren in diverse wijken wekelijks sportaanbod. We registreren de locaties en het aantal deelnemers. 6. We werken voor het structurele sport- en beweegaanbod indien mogelijk samen met verenigingen. We registreren de verenigingen die hebben meegewerkt. 7. In de wijken waar verenigingsdeelname relatief laag is, zetten we extra in op kennismaking met en doorstroming naar verenigingen. 8.

We bieden diverse sportieve activiteiten aan gericht op speciale doelgroepen, zoals mensen met een verstandelijke beperking en vluchtelingen. We registreren het aantal activiteiten, deelnemers en samenwerkingspartners. 9. We bieden in het kader van het Project 0180 diverse trainingen aan voor verschillende doelgroepen, zoals weerbaarheidstraining en rotsen waterlessen aan voor het basis- en voortgezet onderwijs. We registreren het aantal trainingen per doelgroep en het aantal deelnemers.

Coördinatie sportakkoord Ridderkerk In 2020 is in Ridderkerk het sportakkoord vastgesteld en ondertekend door diverse partners. De komende jaren worden de acties, ambities en ontwikkelingen uit het sportakkoord gerealiseerd en/of verder uitgewerkt. De coördinatie van het sportakkoord wordt uitgevoerd door Facet. De Coördinator Sportakkoord is verantwoordelijk voor het bewaken van de voortgang van de acties en ambities uit het sportakkoord en het doorontwikkelen van het sportakkoord. Het realiseren van de acties en ambities doet de coördinator niet alleen maar samen met de verantwoordelijk coaches en aanvoerders en diverse samenwerkingspartners. De coördinator begeleidt en jaagt de coaches en aanvoerders van het sportakkoord aan bij de realisatie van de acties en ambities. Ook is de coördinator voorzitter en begeleider van het kernteam. Het kernteam van het sportakkoord bestaat uit de coaches en afgevaardigden van deelnemende partijen. Binnen het kernteam wordt maandelijks de voortgang van het sportakkoord besproken. De coördinator stelt jaarlijks, samen met de afdeling communicatie, een communicatieplan op. Dit wordt besproken en vastgesteld in het kernteam. De coördinator is, samen met het kernteam, verantwoordelijk voor de uitvoering van het communicatieplan.

25

leefstijl registreren we, ook houden we het aantal deelnemers per project bij. 16. We organiseren elk schooljaar, in samenwerking met het onderwijs en verenigingen, de binnenen buitensportdagen. We registreren het aantal sportdagen, de sporten en verenigingen en het aantal deelnemers. 17. De coördinator rapporteert over de voortgang van de vastgestelde ambities en actie van het sportakkoord Ridderkerk. 18. De coördinator stelt samen met de afdeling communicatie een communicatieplan op voor het sportakkoord. We rapporteren over de voortgang van de uitvoering van het communicatieplan sportakkoord.

10. De Vet Gezond-regisseur draagt zorg voor: • het opstellen, uitvoeren en monitoren van het Vet Gezond-plan van aanpak voor jeugd; • het opstellen en monitoren van het Vet Gezondplan van aanpak voor ouders/volwassenen; • het uitvoeren van verschillende activiteiten uit ten behoeve van het Vet Gezond-plan van aanpak. • een goede promotie van Vet Gezond! 11. We leveren een plan van aanpak, doen verslag van de voortgang en registreren inhoud, aantal activiteiten en aantal deelnemers 12. Eens in de twee jaar wordt de vitaliteitsscan afgenomen door de verenigingsondersteuner. De scan wordt afgenomen tijdens individuele gesprekken met de verenigingen. De uitkomsten worden geanonimiseerd gedeeld. De verenigingsondersteuner biedt ondersteuning d.m.v. groepsbijeenkomsten (sportcafés) en accounthoudergesprek met elke sportvereniging. N.a.v. deze accounthoudergesprekken helpen we de verenigingen met eventuele (kleine) ondersteuningsvragen. We registreren het aantal accounthoudergesprekken en de verenigingen. We registreren het aantal bezoekers en thema’s van de sportcafés. 13. De verenigingsondersteuner helpt op jaarbasis tenminste 3 verenigingen verder m.b.t. grote ontwikkelingsvraagstukken. We registreren het aantal ontwikkelingsvraagstukken en doen kort verslag van de inhoud. 14.

De verenigingsondersteuner informeert de verenigingen over beschikbare subsidies en helpt bij het aanvragen hiervan. We registreren het aantal subsidieaanvragen waarbij we ondersteunen. 15. De projecten die we op scholen organiseren m.b.t. bewegen, talentontwikkeling en gezonde

Kwaliteitsaspecten De combinatiefunctionarissen en sportconsulenten zijn tenminste MBO 4 geschoold, bij voorkeur in de richting van sport. Zij houden hun kennis up-to-date d.m.v. deskundigheidsbevordering. Samenwerkingspartners Verenigingen, sport- en beweegaanbieders, onderwijs, kinderopvang, Brede School, wijkverenigingen, wijkideeteams, Pameijer, IJsselmonde-Oost, SportMEE, Vluchtelingenwerk, gemeente, bedrijven, CJG, bibliotheek, cultuuraanbieders, wijkvoorzieningencentra en anderen. Financiering Subsidie van de gemeente Eigen bijdrage voor bepaalde activiteiten

26

27

Productenoverzicht: Brede School

Doelgroep Kinderen in Ridderkerk in de leeftijd van 0 tot 18 jaar. Doelen/effecten 1. Hoofddoel: Vergroten van ontwikkelingskansen voor kinderen en jongeren. 2. Het tot stand brengen van een doorlopende ontwikkelingslijn van 0 tot 18 jaar. 3. De Brede School begeleidt, met als basis de 6 dimensies van positieve gezondheid, kinderen en jongeren in de ontwikkeling tot zelfstandige, stabiele volwassenen en sluit op deze wijze naadloos aan bij de ontwikkeling van integrale kindcentra (IKC’s) en de doorlopende leerlijnen die deze beogen te bieden. 4. Het stimuleren van een sociaal samenhangende en actieve wijk. 5. Het bevorderen van de ouderparticipatie. Activiteiten Wijkscans 1. Eens per 3 jaar wordt voor elke wijk een wijkscan opgesteld. 2. De wijkscans bestaan uit cijfers, de behoefte van kinderen en jongeren en het beeld van de professionals in de wijk op de dimensies van Positieve Gezondheid. 3. De wijkscans bepalen mede de inzet van de Brede School in elke wijk. Jaarplan 1. Het opstellen van een jaarplan voor de Brede School Ridderkerk. 2. In het jaarplan worden jaarlijkse doelstellingen, ambities en gewenste effecten opgenomen; zowel voor de Brede School algemeen als per wijk.

de uitvoering en de voortgang van de Brede School. Ook fungeert de stuurgroep als klankbord voor de Brede School Coördinator. Programmagroepen 1. Het organiseren en voorzitten van een programmagroep per Brede School wijk en een programmagroep voortgezet onderwijs (VO). 2. Het bespreken en bepalen van de vraag per Brede School, gebaseerd op de wijkscans en de vraag vanuit het onderwijs. 3. De wijkcoördinator zorgt samen met de programmagroep voor een vraaggericht activiteitenaanbod binnen de Brede School. 4. De wijkcoördinator zorgt samen met de leden van de programmagroep voor promotie van het Brede School aanbod. Activiteitenprogramma 1. Het opstellen van een activiteitenprogramma voor alle Brede Scholen met als uitgangspunt de dimensies van Positieve Gezondheid. 2. Het activiteitenprogramma sluit aan bij de vraag van de programmagroep (wijk en onderwijs). 3. Er is een gevarieerd aanbod aan activiteiten binnen elke Brede School, dat kinderen en jongeren helpt in de ontwikkeling tot zelfstandige, stabiele volwassenen en aansluit bij het onderwijs (IKC) en de doorlopende leerlijnen. 4. De activiteiten zijn ook toegankelijk voor kinderen die opgroeien in armoede. 5. De activiteiten zijn ook toegankelijk voor kinderen met een lichte beperking. 6. De activiteiten worden aangeboden door de diverse partners van De Brede School en door Facet. 7.

Kinderen worden gestimuleerd en geactiveerd om deel te nemen aan de activiteiten.

Stuurgroep 1. Het organiseren en voorzitten van de stuurgroep Netwerk Brede School. 1. Het opbouwen en onderhouden van een netwerk, 2. Eens per kwartaal komt de stuurgroep van de zodat er een stabiel netwerk van Brede School Brede School bij elkaar. partners in elke Brede School en Ridderkerkbreed 3. De stuurgroep vormt een vertegenwoordiging is. vanuit het LEA en geeft, ieder vanuit hun eigen 2. Samen met het netwerk zorgdragen voor een organisatie, advies op en doet voorstellen t.b.v. passend activiteitenaanbod per wijk en VO-school. het jaarplan en de te behalen doelstellingen, 28

Werkwijze De herijking die de afgelopen jaren heeft plaatsgevonden heeft geleid tot een nieuwe opdracht voor de Brede School die per januari 2021 ingaat. De nieuwe opdracht gaat uit van een bredere doelgroep. Dat houdt in dat de doelgroep niet langer 4 tot en met 12 jaar is maar kinderen en jongeren in de leeftijd van 0 tot en met 18 jaar. Hiermee zal de Brede School niet meer alleen voor primair onderwijs en de kinderopvang zijn maar is er ook voor het voortgezet onderwijs een werkwijze ontwikkeld. Daarnaast gaat de Brede School uit van een nieuw inhoudelijk kader; Positieve Gezondheid. Positieve Gezondheid richt zich op 6 dimensies die speciaal voor kinderen en jongeren zijn ontwikkeld. Dit zijn; Mijn lichaam, Mijn gevoelens en gedachten, Nu en later, Lekker in je vel zitten, Meedoen en Dagelijks leven. Door te kiezen voor het concept Positieve Gezondheid als leidraad voor het inhoudelijk kader van de Brede School wordt een brug geslagen tussen individuele ontwikkeling en collectieve resultaten. Zowel de Brede School als het concept Positieve Gezondheid richten zich op individuele ontwikkeling van kinderen en jongeren. Het uitbreiden van de doelgroep en Positieve Gezondheid als uitgangspunt zorgen voor een nieuwe aanpak binnen de Brede School die onderstaand verder is uitgewerkt. Deze werkwijze is nieuw en nog in ontwikkeling.

Om die reden zullen we de eerste drie jaar regelmatig evalueren met de stuurgroep en programmagroepen. Algemeen Er zijn zeven Brede Scholen in Ridderkerk. Zes daarvan zijn gekoppeld aan wijken; Brede School Bolnes, Brede School Slikkerveer, Brede School Centrum/West, Brede School Centrum/Oost, Brede School Drievliet/’t Zand en Brede School Rijsoord. Daarnaast is er één Brede School voor het voortgezet onderwijs (VO). Elke Brede School heeft een eigen (wijk)coördinator die verantwoordelijk is voor de Brede School in die wijk. Daarnaast is er ook een Brede School Coördinator die wijkoverstijgend werkt en de grote lijnen van de Brede School neerzet en bewaakt.

29

Wijkscans Om een indruk te krijgen hoe het in Ridderkerk gesteld is met kinderen en jongeren op de dimensies van Positieve Gezondheid, stellen we wijkscans op. In de wijkscans nemen we relevante cijfers op, denk hierbij aan hoeveel kinderen en jongeren hebben overgewicht, hoe is de vereniginigsdeelname onder kinderen en jongeren, zijn er veel kinderen en jongeren mantelzorger, hoe is de SES in de wijk etc. Daarnaast nemen we onder kinderen en jongeren de vragenlijst Positieve Gezondheid af en nemen de uitkomsten op in de wijkscans. Deze uitkomsten zouden een goed beeld moeten geven waar behoefte aan is onder de doelgroep. Tot slot voegen we ook de ervaringen van de professionals in de wijk toe. Op basis van deze informatie worden aandachtspunten per wijk bepaald voor de komende 3 jaar. De wijkscans vormen de onderlegger voor het jaarplan van de Brede School. Daarnaast wordt mede aan de hand van de wijkscans met de programmagroep bepaald hoe het uitvoeringsprogramma eruit komt te zien.

Jaarplan Brede School De Brede School coördinator stelt jaarlijks een overkoepelend plan voor de Brede School op. In dit plan worden mede aan de hand van de wijkscans de jaarlijkse doelstellingen, ambities en gewenste effecten opgenomen. Dit kan voor alle Brede Scholen zijn maar er kunnen ook specifieke doelstellingen, ambities etc. voor een bepaalde wijk opgenomen worden in dit jaarplan. Het geeft de grote lijnen aan waar dat (school)jaar aan gewerkt wordt binnen de Brede School.

gedragen aanbod te komen. We zien dat het voortgezet onderwijs minder wijkgebonden is dan het primair onderwijs. Daarnaast zijn de VO-scholen groter en bijna een wijk op zich. Deze doelgroep (12+) vraagt ook om een andere aanpak. Om die reden richten we voor het voortgezet onderwijs een aparte programmagroep op die zich specifiek met deze scholen en doelgroep bezig houdt. Waarbij het uitgangspunt is dat ook de samenwerking wordt gezocht met de programmagroepen van de wijken.

In het jaarplan is ook de pedagogische visie van de Brede School opgenomen. Hierin staat duidelijk beschreven hoe er gewerkt wordt en geeft daarmee ook aan wat wij van onze partners verwachten als zij iets aanbieden binnen de Brede School. Daarnaast bevat het jaarplan nieuwe ontwikkelingen binnen de Brede School. Dit kunnen bijvoorbeeld landelijke ontwikkelingen zijn waar de Brede School dat jaar (extra) op gaat inzetten. Een recent voorbeeld is corona en het effect wat het de komende jaren heeft op de doelgroep.

De programmagroepen hebben als taak om gezamenlijk de vraag per wijk te bepalen en input te geven voor het uitvoeringsprogramma. Dit doen ze mede op basis van de wijkscans. Daarnaast geven zij aan welke signalen zij zien in de wijk en in hun school. Samen met de programmagroepen stellen de wijkcoördinatoren het uitvoeringsprogramma op. De leden van de programmagroepen dragen zorg voor het bespreken en promoten van het Brede School programma in hun eigen organisatie.

Stuurgroep Vanuit de gedachte van gezamenlijke verantwoordelijkheid en betrokkenheid bij de Brede School werken we met een stuurgroep. De rol van de stuurgroep is adviserend op de uitvoering en het proces van de Brede School en als klankbordgroep fungeren voor de Brede School Coördinator. In de stuurgroep zitten bestuurders (of directeuren) van het onderwijs en de kinderopvang organisaties. De stuurgroep komt eens per kwartaal bij elkaar, indien nodig vaker. Facet is organisator en voorzitter van het stuurgroepoverleg. Wijkprogrammagroep De Brede School kan niet zonder haar partners, het is een netwerkorganisatie. Om die reden werken we met programmagroepen. Elke Brede School heeft een eigen programmagroep, die wordt geleid door de (wijk)coördinator. De programmagroep bestaat diverse partners in de wijk zoals het basisonderwijs, de kinderopvang, wijkregie, cultuurpartners etc. Het doel hiervan is om de partners in de wijk 30 medeverantwoordelijk te maken voor de Brede School, vraaggericht te werken en zo tot een breed

Activiteitenprogramma per wijk Brede School De (wijk)coördinatoren gebruiken de resultaten uit de wijkscans en de input van de programmagroep voor het opstellen van het activiteitenprogramma voor dat schooljaar. Belangrijke uitgangspunten zijn de dimensies van positieve gezondheid en dat er vraaggericht wordt gewerkt. De wijkcoördinatoren maken voor de invulling van het activiteitenprogramma gebruik van het aanbod van partners en Facet. Ze zijn contactpersoon voor de Brede School in hun eigen wijk of binnen het voortgezet onderwijs. Zo zorgen ze ook voor een goede promotie van het aanbod. Door regelmatig aanwezig te zijn bij activiteiten hebben ze een goede band met de kinderen, jongeren en partners. Ze kunnen zo goed de voortgang in de gaten houden en zien wat wel en niet goed werkt. Ook kunnen ze vanuit hun rol kinderen motiveren om deel te nemen aan de activiteiten.

Resultaatafspraken

Naast het aanbod in de wijken is er een wijkoverstijgend activiteitenaanbod in de vorm van de Blauwe Club (blauwe activiteiten) voor kinderen met een (mogelijke) beperking, zoals autisme, ADHD, hechtingsproblemen, angststoornis, licht verstandelijke beperking enz. die geen / weinig aansluiting vinden binnen het reguliere vrijetijdsaanbod.

Brede School 1. We rapporteren over de belangrijkste aandachtspunten per wijk n.a.v. de wijkscans. 2. We rapporteren over de jaardoelstellingen van de Brede School Ridderkerk en de voortgang hiervan. 3. We doen verslag van de besproken onderwerpen in de stuurgroep. 4. Per wijk Brede School noteren we de deelnemers aan de programmagroep en hun aanwezigheid. 5. We rapporteren de vraag vanuit de wijk en het onderwijs n.a.v. de wijkscans en de programmagroepen. 6. We organiseren diverse activiteiten in de Brede Scholen van Ridderkerk. We registreren het aantal activiteiten per wijk en school, soort activiteiten en onder welke dimensie van positieve gezondheid ze vallen, het aantal deelnemers en de partner die de les heeft gegeven. 7. We registreren het aantal participatiekaartjes dat per Brede School is ingeleverd. 8. We houden een overzicht bij van alle Brede School partners.

Voor de kinderen die het thuis financieel minder hebben zijn er participatiekaartjes. De (wijk)coördinatoren zorgen dat kinderen die voor de kaartjes in aanmerking komen deze ook ontvangen en kunnen inzetten voor gratis deelname aan activiteiten in de Brede School. Hiermee proberen we een drempel voor deelname weg te halen en zoveel mogelijk kinderen deel te laten nemen aan de Brede School. Aan het eind van het schooljaar worden de uitvoeringsprogramma’s geëvalueerd. Dit doen we samen met onze partners. Wat goed is gegaan nemen we mee en de aandachtspunten pakken we aan.

Kwaliteitsaspecten De Brede School Coördinator is HBO geschoold en houdt zijn/ haar kennis up- to-date d.m.v. deskundigheidsbevordering. De wijkcoördinatoren zijn tenminste MBO geschoold.

Netwerk De Brede School is een netwerkorganisatie. Vanaf het ontstaan van de Brede School is altijd met partners gewerkt; zowel voor het bereiken van de doelgroep als voor het bedenken en aanbieden van een vraaggericht activiteitenaanbod. In de loop der jaren is gebouwd aan een sterk Ridderkerkbreed en wijknetwerk per Brede School. We blijven continue op zoek naar nieuwe samenwerkingsmogelijkheden.

De partners die aanbod vormgeven zorgen ervoor dat er een docent/vrijwilliger voor de groep staat die in het bezit is van een VOG en goed geschoold is. De kwaliteit van het activiteitenaanbod wordt regelmatig gecontroleerd door de wijkcoördinatoren en/of de Brede School Coördinator. Samenwerkingspartners Onderwijs, kinderopvang, zorg- en welzijnsorganisaties, verenigingen, sportorganisaties, bibliotheek, cultuuraanbieders, gemeente, wijkteam, wijkverenigingen, wijkideeteams en anderen. Financiering Financiering door de gemeente Ridderkerk. Bijdrage van deelnemende scholen en kinderopvang. Deelnemersbijdrage. Inzet uren partners. Bijdrage in natura door lokale bedrijven, verenigingen en organisaties. 31

In opdracht van de gemeente:

Meedoen

Meedoen

Opdracht van de gemeente:

Wat biedt Facet om dit te bereiken:

In Ridderkerk moet iedereen naar vermogen mee

Product: Participatiemogelijkheden voor mensen

kunnen doen met de samenleving. Meedoen gaat

met een achterstand tot de samenleving • Bewegen naar werk

over het beheersen van basisvaardigheden (lezen, schrijven, rekenen), het hebben van werk, van

Product: Vrijwilligerssteunpunt • Matchen vraag en aanbod vrijwilligerswerk via vacaturebank en via eigen netwerk • Deskundigheidsbevordering vrijwilligers via Vrijwilligersacademie • Ondersteunen vrijwilligers • Adviseren en ondersteunen organisaties die met vrijwilligers werken • Waarderingsactiviteiten organiseren voor vrijwilligers: intern voor vrijwilligers van Facet en extern voor alle vrijwilligers van Ridderkerk.

voldoende inkomen en het ontwikkelen van talenten door deel te nemen aan vrijetijdsactiviteiten. Meedoen gaat ook over hoe we met elkaar omgaan en dat we er met elkaar voor zorgen dat iedereen mee kan blijven doen. Een beperking mag dan ook geen belemmering vormen om mee te doen met de samenleving. Eveneens is een goede gezondheid van belang voor het welzijn van mensen. Wie een goede gezondheid heeft, heeft een grotere kans op een lang en kwalitatief goed leven en kan langer meedoen in de samenleving. Meedoen en zelfstandig blijven functioneren staan hierbij centraal. Wat willen we bereiken? • We streven ernaar dat inwoners zo lang mogelijk in hun eigen, vertrouwde omgeving kunnen blijven wonen. Door de toenemende vergrijzing in Ridderkerk verwachten we dat het beroep op de eigen omgeving zal toenemen. We brengen vrijwilligerswerk onder de aandacht en stimuleren inwoners voor elkaar klaar te staan en elkaar een handje te helpen indien dat nodig is. Om dit te kunnen doen vragen we inwoners wat hen stimuleert of belemmert om actief te zijn in de eigen buurt en zich in te zetten voor anderen. Tevens zetten we in op deskundigheidsbevordering en het begeleiden van vrijwilligers. • Iedereen mag trots zijn op wie hij/zij is of wil zijn. • Inwoners worden gestimuleerd om hun talenten te gebruiken op een manier die bij hen past.

• We maken participatie naar vermogen mogelijk voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, met als doel iemand toe te leiden naar vrijwilligerswerk of een werkervaringsplaats. Via Bewegen naar werk leveren we daarbij begeleiding op maat. 33

Productenoverzicht: Participatiemogelijkheden voor mensen met een achterstand tot de samenleving

Doelgroep Klanten van de gemeente met een afstand tot de arbeidsmarkt met de focus op re-integratie. Het is specifiek bedoeld voor mensen die nog niet direct klaar zijn voor een werkervaringsplaats omdat de stap daartoe te groot of te spannend is. Bewegen naar werk dient als voortraject van een werkervaringsplaats.

Werkwijze Facet Ridderkerk zal vanuit een integrale ketenaanpak zoveel mogelijk maatwerk leveren bij het toeleiden van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt naar vrijwilligerswerk of een werkervaringsplaats. Facet werkt daartoe samen met allerlei partijen die vrijwilligersplaatsen en werkervaringsplaatsen kunnen bieden; denk aan zorginstellingen, onderwijs, verenigingen en bedrijven. Vanuit de integrale benadering worden deelnemers die vragen en problemen hebben die hun participatie in de samenleving belemmeren, geholpen door verschillende professionals binnen Facet. Te denken valt aan trajectbegeleiders, opbouwwerkers, jongerenwerkers, ouderenadviseurs en mantelzorgconsulenten. Daarnaast kan er doorverwezen worden naar andere organisaties.

Doelen/effecten • Participatie naar vermogen mogelijk maken voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, met als doel iemand toe te leiden naar een werkervaringsplaats. Activiteiten Bewegen naar (vrijwilligers)werk Het programma Bewegen naar Werk is een kortdurend programma afgestemd op de individuele deelnemer met een doorlooptijd van 2 tot 3 maanden. De nadruk ligt op individuele coaching, begeleiding en advisering. Tevens worden er groepsactiviteiten aangeboden, waarbij te denken valt aan groepslessen op sportief gebied.

Bewegen naar werk Deelnemers aan Bewegen naar werk worden door de klantmanager van de gemeente aangemeld bij de trajectbegeleider van Facet. De klantmanager geeft daarbij een ontwikkel opdracht mee en geeft aan na welke periode de deelnemer door zal stromen naar een werkervaringsplaats met een maximale termijn van 3 maanden. De klantmanager geeft tevens aan wat de verwachting is m.b.t. de omvang en inhoud van de inzet op de werkervaringsplaats. Deze informatie dient als input voor het maatwerkplan de trajectbegeleider met de deelnemer opstelt. Na afloop wordt de deelnemer met en overdracht weer overgedragen naar de betreffende klantmanager die voor plaatsing bij een werkervaringsplaats zorgt.

De pijlers van het programma zijn: 1. Leefstijl en beweegprogramma – er wordt gewerkt aan het verkrijgen van een dagritme en een gezonde leefstijl. D.m.v. structuur, sport, leefstijlen voedingsadviezen worden de deelnemers geactiveerd en gecoacht naar een gezondere en actievere leefstijl. 2. Talentontwikkeling en maatafspraken – er wordt gewerkt aan een toename in eigen kracht, zelfvertrouwen en persoonlijke ontwikkeling. Belemmerende factoren worden in kaart gebracht en samen met de deelnemer wordt gekeken hoe deze het beste verholpen kunnen worden. Indien gewenst wordt er doorverwezen naar andere partijen. 3. Werknemersvaardigheden – er wordt gewerkt aan jezelf presenteren, opkomen voor jezelf (hulp vragen, omgaan met feedback, bespreken van problemen) en motivatie in relatie tot werkervaringsplaatsen.

34

Resultaatafspraken

Bewegen naar vrijwilligerswerk 1. Alle deelnemers krijgen een maatwerkprogramma op het gebeid van leefstijl, bewegen, talentontwikkeling en werknemersvaardigheden. 2. Alle deelnemers zijn voorbereid om naar vermogen geplaatst te worden op een werkervaringsplaats. 3. Er wordt een start gemaakt met eventuele onderliggende beperkingen waarbij indien gewenst doorverwezen wordt naar andere organisaties. Kwaliteitsaspecten De coördinatoren zijn professionele trajectbegeleiders op MBO+ of HBO niveau. Zij houden hun kennis up-todate d.m.v. deskundigheidsbevordering. Voor de talentontwikkeling worden soms docenten ingekocht op specifieke onderdelen die aantoonbaar op dat onderdeel kennis en ervaring hebben en een training kunnen verzorgen. Voor de beweegactiviteiten wordt een trajectbegeleider met specifieke kennis rondom sport en bewegen ingezet. Daarnaast worden externe partijen ingezet die sport tot hun core business mogen rekenen. Samenwerkingspartners Gemeente met name de klantmanagers, zorgorganisaties, schuldhulpmaatje, vrijwilligersorganisaties, sportbedrijven en (sport)verenigingen, onderwijsinstellingen, wijkcentra, voedselen kledingbank, wijkteam, vluchtelingenwerk, Foodcompany, werkgeverservicepunt. Financiering Financiering door de gemeente Ridderkerk.

35

Onze kernwaarden:

Verbindend, dynamisch & betrokken

36

Productenoverzicht: Vrijwilligerssteunpunt

Vrijwilligersconsulent voor vrijwilligersorganisaties (sportverenigingen uitgezonderd, zit in ander product) 1. De vrijwilligersconsulent voert gesprekken met de vrijwilligersorganisaties, stelt tools ter beschikking van verenigingen en pakt hulp en ondersteunersvragen op. Onderwerpen waarmee geholpen kan worden zijn o.a. ledenwerving – en behoud, aannamebeleid nieuwe vrijwilligers, waarderen van vrijwilligers, wet-en regelgeving, vrijwilligersbeleid, sociale veiligheid, gedragscode voor vrijwilligers, subsidie en sponsoring, besturen en organiseren, e.d. 2. De vrijwilligersconsulent geeft advies en ondersteuning aan vrijwilligersorganisaties die voldoen aan alle onderstaande criteria: » De organisatie heeft geen winstoogmerk. » De organisatie krijgt niet meer dan 200.000 euro subsidie per jaar van gemeente. » De eindverantwoordelijkheid en beslissingsbevoegdheid is in handen van vrijwilligers (en niet alleen in handen van betaalde krachten). » Het primaire proces van de organisatie wordt overwegend uitgevoerd door vrijwilligers. » Vrijwilligers zijn onmisbaar voor het bereiken van de hoofddoelen van de organisatie. Dit sluit organisaties met betaalde krachten niet uit, maar wel organisaties waarbij vrijwilligers alleen een aanvullende functie hebben.

Doelgroep (Potentiële) vrijwilligers van alle leeftijden in Ridderkerk. Organisaties en verenigingen die met vrijwilligers werken. Doelen/effecten • Het stimuleren, ondersteunen en versterken van vrijwilligerswerk in Ridderkerk. • Het leveren van een bijdrage aan de sociale cohesie in de Ridderkerkse samenleving door het inzetten van vrijwilligers. • Het faciliteren in het maken van een match tussen aanbod van vrijwilligers en vraag naar vrijwilligerswerk door organisaties / verenigingen. • Het ondersteunen van organisaties die met vrijwilligers werken door het geven van informatie en advies. • Het bevorderen van de deskundigheid van vrijwilligers. • Mogelijke overbelasting van vrijwilligers voorkomen door een passend aanbod aan ondersteuning. • Vrijwilligers voelen zich gewaardeerd en krijgen erkenning. • Specifieke aandacht gaat uit naar de zogenaamde zilveren kracht waarbij senioren zo lang mogelijk hun kennis, kunde en levenservaring inzetten. Niet alleen is dit een goede manier om gezond en vitaal ouder te worden en blijven, ook de samenleving vaart er wel bij wanneer senioren hun talenten blijven inzetten.

Vrijwilligersacademie De vrijwilligersacademie is een platform waar Ridderkerkse organisaties cursussen, workshops en lezingen kunnen plaatsen die interessant zijn voor vrijwilligers. Door een gezamenlijk aanbod worden krachten gebundeld en een groter potentieel bereikt. Het VSP heeft daarbij een coördinerende en een aanjagende functie. Tevens wordt ingezet op netwerkvorming.

Activiteiten Informatie en advies 1. Het geven van informatie en advies aan (potentiele) vrijwilligers. 2. Het online aanbieden van een keuzetest; wat voor type vrijwilliger iemand is en welk vrijwilligerswerk het beste past. 3. Het voeren van een persoonlijk oriënterend gesprek bij potentiële vrijwilligers die niet goed weten welk vrijwilligerswerk het beste bij hen past. 4. Uitgave van nieuwsbrieven met interessante informatie voor zowel vrijwilligers als organisaties die met vrijwilligers werken.

37

Matchen van vraag en aanbod 1. Uitleg geven over de werking van de vrijwilligersvacaturebank. 2. Up to date houden van de vrijwilligersvacaturebank. 3. Vrijwilligers kunnen hun aanbod plaatsen en organisaties / verenigingen kunnen hun vrijwilligersvacature plaatsen.

waarderingsactiviteiten van de eigen vrijwilligers van Facet: » het jaarlijkse vrijwilligersuitje » het eindejaars presentje

Bemiddelen Bemiddelen tussen een vraag van een individuele inwoner en het bekende netwerk van de professional, waarbij er een match wordt gemaakt zonder dat er sprake is van inschrijving als vrijwilliger. Na de bemiddeling stopt de inzet van het VSP.

Interne vrijwilligers van Facet Het uitvoering geven aan het interne vrijwilligersbeleid van Facet.

Stimuleren en promoten van vrijwilligerswerk 1. Het promoten van vrijwilligerswerk via social media, flyers, advertenties en andere media. 2. Pilot - Het 1 of 2 keer per jaar organiseren van een oriëntatie workshop voor mensen die graag vrijwilliger willen worden maar nog niet precies weten in welke richting of bij welke organisatie. Er wordt ingegaan op onderwerpen zoals: » Persoonlijke redenen om vrijwilligerswerk te gaan doen / interesses en wensen. » Wat voor soort werkzaamheden zijn er? » Wat is er nodig voor het starten met vrijwilligerswerk? » Voordelen van vrijwilligerswerk en waar moet je rekening mee houden? » Na afloop van de workshop is het mogelijk te reageren op vacatures. 3. Ondersteunen van de landelijke actie NL doet: o.a. organisaties informeren, helpen met de aanvraag, PR, werving. 4. Jaarlijks rond de landelijke dag van de vrijwilliger een promo activiteit organiseren rondom vrijwilligerswerk, te denken valt aan een ontbijt met raadsleden en vrijwilligers of met coördinatoren van organisaties die met vrijwilligers werken. 5. Jaarlijks organiseren van een activiteit die vrijwilligerswerk onder de aandacht brengt. Dit kan algemeen zijn, zoals een vrijwilligersmarkt maar ook gericht zijn op specifieke groepen bv een talentenbeurs voor statushouders of inzetten op het maken van vlogs door jongeren. 6.

Specifiek aandacht geven aan de zilveren kracht middels promotie of activiteiten.

Werkwijze Het Vrijwilligerssteunpunt (VSP) werkt voor 3 groepen: 1. Alle inwoners van Ridderkerk die vrijwilligerswerk (willen gaan) doen. 2. Organisaties / partijen die met vrijwilligers werken. 3. Alle interne vrijwilligers van Facet. Het VSP werkt niet voor sportverenigingen; de verenigingsondersteuner van Facet is voor hen beschikbaar. Ad 1 en 2 Het Vrijwilligerssteunpunt (VSP) promoot op verschillende manieren vrijwilligerswerk waardoor inwoners van Ridderkerk gestimuleerd worden actief te worden of blijven als vrijwilliger. Door middel van individuele gesprekken en zelftesten krijgen mensen informatie en advies over welk soort vrijwilligerswerk het beste bij hen past. Het VSP beheert en coördineert de vacaturebank voor vrijwilligers; hier worden het aanbod van de vrijwilliger en de vraag/vacature van de organisatie of vereniging aan elkaar gekoppeld. Het VSP biedt een samenhangend aanbod in de vorm van informatievoorziening, advisering, deskundigheidsbevordering en promo activiteiten op het gebied van vrijwilligersondersteuning. Nieuwe ontwikkelingen worden gevolgd en daarop worden de informatievoorziening en activiteiten aangepast. Dit alles binnen de mogelijkheden.

Waardering 1. Het ondersteunen van de gemeente bij de uitvoering van de jaarlijkse vrijwilligersprijs. 2. Het coördineren en uitvoeren van de jaarlijkse

De vrijwilligersconsulent voor de vrijwilligersorganisaties houdt gesprekken met de diverse organisaties, peilt hun behoeften en stemt de advisering en ondersteuning daarop af. 38

De Vrijwilligersacademie heeft een coördinerende en aanjagende functie daar waar het gaat om deskundigheidsbevordering en het bevorderen van netwerken. Ad 2. Voor de eigen vrijwilligers heeft Facet een intern vrijwilligersbeleid. De vrijwilligersconsulent van het VSP geeft uitvoering aan dit vrijwilligersbeleid i.s.m. de beroepskrachten van Facet die werken met vrijwilligers. Een klankbordgroep van vrijwilligers denkt mee in het opstellen van en uitvoering geven aan het vrijwilligersbeleid en geeft advies.

Vrijwilligersondersteuning 1. Vrijwilligersacademie - registratie van trainingen, workshops en voorlichting (inhoud, doelgroep en aantallen). 2. Advies, ondersteuning en informatievoorziening – aantal en inhoud van het uitgebrachte advies / geboden ondersteuning aan vrijwilligersorganisaties. Aantal uitgegeven nieuwsbrieven. 3. VSP- registratie van aantal ingeschreven vrijwilligers en vacatures van organisaties en verenigingen. 4. Promo activiteiten – registratie aantal activiteiten, inhoud en bereik. 5. Waarderingsactiviteiten – registratie van aantal waarderingsactiviteiten, inhoud en deelnemers. 6. Interne vrijwilligers Facet – registratie van aantal vrijwilligers, inhoud deskundigheidsbevordering, waarderingsactiviteiten en bijzonderheden m.b.t. uitvoering vrijwilligersbeleid. Kwaliteitsaspecten De vrijwilligersconsulenten van het VSP zijn professionals op HBO niveau en houden hun kennis up-to-date o.a. d.m.v. deskundigheidsbevordering. Op het VSP werken daarnaast enkele vrijwilligers ter ondersteuning van de vrijwilligersconsulenten. Vrijwilligers worden bij Facet ingezet bij verschillende uitvoerende activiteiten. Zij werken altijd onder coördinatie van beroepskrachten. Samenwerkingspartners Alle partijen in Ridderkerk die werken met vrijwilligers, gemeente, wijkteam, bibliotheek, vrijwilligersorganisaties in de regio.

Financiering Financiering door de gemeente Ridderkerk.

Resultaatafspraken 39

In opdracht van de gemeente:

Ondersteuning

Ondersteuning Opdracht van de gemeente:

Wat biedt Facet om dit te bereiken:

Inwoners wonen het liefst thuis in hun eigen

Product: Mantelzorgondersteuning • Bewustwording • Respijtactiviteiten / inzetten respijtvrijwilligers • Versterken en ondersteunen mantelzorgers, individueel en via groepsactiviteiten • Coördinatie Alzheimer café • De Pluim – alleen aanmelding, beoordeling en registratie

vertrouwde leefomgeving. Bij een groot deel van de inwoners gaat dit ook goed en kunnen zij eventuele benodigde ondersteuning zelf regelen. Sommige inwoners hebben echter ondersteuning nodig om zo lang mogelijk in hun eigen omgeving te kunnen blijven wonen. Wat willen we bereiken? • We zetten in op vroeg-signalering, waardoor de maatschappelijke uitsluiting wordt verkleind. • We willen de maatschappelijke bewustwording over mantelzorg en het ondersteuningsaanbod (inclusief respijtzorg) verbeteren en informeren alle inwoners hierover. We ondersteunen (vroegtijdig) mantelzorgers en hun omgeving en we zetten in op het voorkomen van overbelasting. Mantelzorgers en vrijwilligers worden gewaardeerd voor het werk dat ze verrichten. • We streven ernaar dat onze inwoners zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. We informeren, adviseren, begeleiden en ondersteunen hen bij het ouder worden. Dit maken we mogelijk door de inzet van beroepskrachten, vrijwilligers en/of mantelzorgers. • We streven ernaar dat inwoners zich niet eenzaam hoeven te voelen of zijn. • We stimuleren en ondersteunen gezond en vitaal ouder worden middels een preventief leefstijlprogramma. • We willen dat voor iedere inwoner, dus ook voor vitale en kwetsbare ouderen, een beweegaanbod beschikbaar is.

Zo kan iedereen een leven lang actief meedoen en plezier beleven aan sporten en bewegen, ongeacht de mentale of fysieke conditie. We bieden diverse sportactiviteiten aan, waarbij aangesloten wordt op persoonlijke voorkeuren en interesses. • We zetten in op preventie, voorlichting en ontmoeting.

Product: Ondersteuning van senioren • Ouderenadvisering op diverse levensgebieden waaronder eenzaamheid, financiën, zingeving, zelfredzaamheid, behoud regie, e.d. • Preventieve huisbezoeken bij 75-plussers • Diverse activiteiten en ondersteuning in het kader van (voorkoming van) eenzaamheid • Servicediensten zodat senioren comfortabel thuis kunnen blijven wonen • Administratieve en financiële ondersteuning • Sporten voor senioren Preventieve ondersteuning Ridderkerk langer gezond: een preventief gezondheids-en leefstijl-programma specifiek gericht op senioren met de thema’s: » voeding » belang van bewegen / fittest » slaap » veiligheid in huis en op straat » stress en piekeren Voor uitwerking zie activiteiten. Dementie vriendelijk Ridderkerk Het dementievriendelijk maken van Ridderkerk door het creëren van bewustwording en het doorbreken van het taboe rondom dementie.

41

Productenoverzicht: Mantelzorgondersteuning

Respijtzorg 1. Organiseren van respijtdagen: ontspannende uitjes voor mantelzorgers met en zonder zorgvragers. 2. Inzet van respijtvrijwilligers in de thuissituatie ter ontlasting van mantelzorgers. 3. Verwijzen naar en z.n. ondersteunen bij aanvragen van respijtvoorzieningen.

Doelgroep • Mantelzorgers van alle leeftijden en hun systeem in Ridderkerk. • Organisaties en bedrijven die met mantelzorgers werken. Doelen/effecten • Mantelzorgers weten hulpverleners en gemeente te vinden. Dit is een voorwaarde om hen te kunnen versterken, verlichten en verbinden. • Mantelzorgers worden versterkt in hun zelfredzaamheid en regiefunctie. • Samenwerking tussen formele en informele zorg wordt bevorderd. • Overbelasting van mantelzorgers wordt voorkomen of verminderd door een samenhangend aanbod van diverse individuele en collectieve diensten, activiteiten en producten. • Professionals van organisaties en instellingen worden gesteund en geadviseerd in hun vragen m.b.t. mantelzorg-ondersteuning.

Lotgenotencontact 1. Bijeenkomsten met diverse thema’s – informatief, creatief en educatief 2. Organisatie en coördinatie van de Alzheimer cafés. Waardering / De Pluim 1. Registratie en intake mantelzorgers. 2. Aanmelding, registratie en beoordeling aanvraag van de Pluim i.s.m. gemeente Ridderkerk (gehele uitvoering ligt bij de gemeente). 3. Organiseren van activiteiten rond de dag / week van de mantelzorg. Preventie Aanbieden van e-learning modules, on-line therapie, toolboxen, workshops, gezondheidschecks en global screening voor professionals, werkgevers en mantelzorger op de website van Karaat Mantelzorg.

Activiteiten Informatie, advies en educatie 1. Individuele maatwerkgerichte informatie en advies aan mantelzorgers, (respijt)vrijwilligers, professionals of werkgevers. 2. Cursusaanbod, workshops en voorlichting - inhoud is afhankelijk van de behoefte van de mantelzorgers / professionals. 3. Helpdesk online via website, telefonisch en spreekuur.

Belangenbehartiging Optreden als verbinder en bemiddelaar in de samenwerking tussen mantel-, informele en formele zorg. Werkwijze Doordat de druk op mantelzorgers toeneemt, groeit de vraag naar mantelzorgerondersteuning. Om aan de vraag te voldoen richt Karaat Mantelzorg zich op directe en indirecte ondersteuning van mantelzorgers en heeft zij een expertrol om beroepskrachten in de wijkteams, zorg en welzijn, scholen, instellingen, bedrijven te adviseren en ondersteunen. Door alle kennis, activiteiten en inzet op het gebied van mantelzorg aan elkaar te verbinden, draagt Karaat Mantelzorg als het lokaal expertisecentrum bij aan deskundige ondersteuning mantelzorgers en hun zorgvragers.

Bewustwording Bewustwording d.m.v. PR en voorlichting aan zowel mantelzorgers, hun omgeving en professionals. Versterken en ondersteuning 1. Ondersteuning van individuele mantelzorgers die behoefte hebben aan hulp en advies of waarbij sprake is van een (dreigende) overbelasting. 2. Versterken van jonge mantelzorgers door het realiseren van activiteiten die speciaal op hen gericht zijn in samenwerking met intermediairs binnen scholen en de jeugdhulpverlening.

42

Karaat Mantelzorg biedt een samenhangend aanbod in de vorm van individuele en collectieve ondersteuning, diensten en producten op het gebied van mantelzorgondersteuning.

De mantelzorgconsulenten bieden individuele begeleiding / ondersteuning aan mantelzorgers van alle leeftijden bij het (her)vinden van de balans tussen draagkracht en draaglast. Afhankelijk van de vraag en behoefte worden ondersteunende (groeps)activiteiten ingezet in combinatie met de individuele ondersteuning. Er is specifieke aandacht voor jonge mantelzorgers; een moeilijk te bereiken groep. Dit doen we door samen te werken met intermediairs bij scholen en in het jeugdwerk en jeugdzorg. Te denken valt aan schoolmentoren, Jongerenwerk, Brede school, CJG, en Lucertis. Voor jonge mantelzorgers worden in samenwerking met de partners, aparte activiteiten ontwikkeld. Als lokaal expertisecentrum stimuleren wij anderen om actief aan de slag te gaan met mantelzorgondersteuning. Karaat Mantelzorg is beschikbaar als adviseur, vraagbaak, ondersteuner en trainer voor mantelzorgers, zorgvragers, professionals in zorg en welzijn, zorgorganisaties, bedrijven, onderwijsinstellingen en de gemeente Ridderkerk. Karaat Mantelzorg zet in op het stimuleren van preventieve inzet en ondersteuning. Daarbij wordt out-reachend en preventief gewerkt. Nieuwe ontwikkelingen worden gevolgd en daarop worden jaarlijks de producten en diensten aangepast en vernieuwd.

Resultaatafspraken Karaat Mantelzorg 1. Aantal geregistreerde mantelzorgers 2. Mantelzorgers die een beroep doen op advies en hulp krijgen een op maat gesneden ondersteuningsaanbod. Registratie van het aantal individueel ondersteunde mantelzorgers. 3. Registratie van het aantal en de inhoud van de workshops, cursussen, voorlichtingsbijeenkomsten en respijtdagen en aantal deelnemers. 4. Coördinatie en uitvoering van de Alzheimer cafés – registratie van aantal cafés, aantal bezoekers en inhoud van de bijeenkomsten. 1x per 2 jaar wordt een klant ervaringsonderzoek uitgevoerd. 5. Wijze waarop er gewerkt is aan bewustwording en welke effecten dit heeft gehad. 6. Inhoud en aantal van de activiteiten en trainingen in het kader van Dementievriendelijk Ridderkerk Kwaliteitsaspecten De mantelzorgconsulenten zijn (post) HBO opgeleide professionals en houden hun kennis up-to-date d.m.v. deskundigheidsbevordering. Beschikbare (respijt)vrijwilligers worden ingezet ter ondersteuning van mantelzorgers onder coördinatie van de mantelzorgconsulent, veelal zijn dit ervaringsdeskundigen. Door toenemende vraag om ondersteuning door mantelzorgers kan niet gegarandeerd worden dat er niet met een wachtlijst gewerkt moet worden.

Samenwerkingspartners Wijkteam, huisartsen en POH-ers, zorg-en welzijnsorganisaties, scholen, gemeente, bedrijven, CJG, Lucertis, mantelzorgorganisaties in de regio, casemanagers dementie, wijkverpleegkundigen, Alzheimer Nederland, bibliotheek, wijkcentra, onderwijsinstellingen en anderen. Financiering Financiering door de gemeente Ridderkerk. Eigen bijdrage voor bepaalde activiteiten.

43

Productenoverzicht: Ondersteuning senioren

Eenzaamheid 1. Organiseren van uitstapjes en diverse ontmoetingsbijeenkomsten in verschillende wijken in Ridderkerk. Zowel doorlopend aanbod als specifiek aanbod in de stille zomermaanden en de donkere wintermaanden. 2. Inzetten van maatjes in de thuissituatie ter ondersteuning van en als gezelschap voor kwetsbare senioren. 3. Uitvoering geven aan het plan van aanpak Coalitie Een tegen eenzaamheid. 4. Organiseren van telefooncirkels en individuele belcontacten. 5. Individuele begeleiding zie ook punt 2.1. 6. Preventief programma ter voorkoming van eenzaamheid: » Extra aandacht voor zingevingsvraagstukken en individuele ondersteuning. » Uitbouwen gemeenschapszin op straatniveau waarin sterke inwoners en kwetsbare inwoners aan elkaar verbonden worden in de zogenaamde ‘Lief en leed straat’ (i.s.m. de sociaal makelaar) » Inzetten op de life events: ◊ Senioren die verhuizen naar Ridderkerk welkomstbezoek ◊ Bezoekdienst voor weduwen en weduwnaars ◊ Cursus Rouwverwerking

Doelgroep Senioren vanaf 65 jaar en hun netwerk in Ridderkerk. Doelen/effecten • Senioren weten dienst- en hulpverleners te vinden. • Er is een samenhangend aanbod van diverse individuele en collectieve diensten, activiteiten en producten dat ervoor zorgt dat senioren worden versterkt in hun zelfredzaamheid en behoud van hun regiefunctie. • Bij potentiële of beginnende knelpunten worden zwaardere problemen voorkomen dan wel uitgesteld door vroegtijdige interventie, waarbij specifieke aandacht is voor langer zelfstandig wonen in de eigen vertrouwde omgeving, eenzaamheid, financiën, sociaal netwerk en zingeving. • Het probleemoplossend vermogen van de client wordt bevorderd door uit te gaan van en aan te sluiten bij de eigen kracht en, indien aanwezig, het eigen sociale netwerk. • Sportactiviteiten worden ingezet om senioren fit en vitaal te houden, te laten meedoen en het sociale netwerk te vergroten. Hiermee worden eenzaamheid en sociaal isolement verminderd en gezondheid bevorderd. • We geven prioriteit aan het signaleren, voorkomen en tegengaan van eenzaamheid. Uitvoering geven aan het plan van aanpak Coalitie Een tegen eenzaamheid Ridderkerk.

Financiën en regelgeving 1. Het ondersteunen van senioren bij het voeren van hun financiële thuisadministratie. 2. Formulierenbrigade: het bieden van hulp bij het invullen van formulieren, vooral in het sociale domein. Te denken valt o.a. aan kwijtschelding gemeentelijke en waterschapbelastingen, WMO aanvragen, verstrekkingen, (fiscale) toeslagen en aanvragen voor de Foodcompany, voedsel-en kledingbank. 3. Het uitvoeren van aangiftes bij de belastingdienst via de belastingservice. 4. Individuele begeleiding door de ouderenadviseur zie ook ‘Begeleiding en ondersteuning’. 5. Het geven van voorlichting over financiële regelingen / voor senioren relevante onderwerpen.

Activiteiten Informatie en advies 1. Individuele maatwerkgerichte informatie en advies aan senioren en hun sociale systeem. 2. Bewustwording en signalering ouderenmishandeling. 3. Het aanbieden van informatiemateriaal zoals de seniorenwijzer. Begeleiding en ondersteuning Begeleiding en ondersteuning van individuele senioren die behoefte hebben aan hulp en ondersteuning op diverse levensdomeinen, waaronder zelfredzaamheid bij het voeren van het huishouden, eenzaamheid, financiën en regelgeving, zingeving, sociaal netwerk en relaties.

44

2. Scootmobiellessen Het geven van individuele scootmobiellessen aan mensen die extra instructie nodig hebben om veilig op pad te gaan met hun scootmobiel. Het organiseren van diverse groepstochten voor mensen in hun scootmobiel.

Servicediensten Coördinatie en uitvoering van diverse servicediensten, waaronder: boodschappenservice, klussenservice, ANWB Automaatje en scootmobiellessen. Preventie • Het aanbieden van preventie huisbezoeken aan alle 75-plussers. Eens in de 5 jaar worden alle 75-plussers uitgenodigd deel te nemen. Opvolging op geleide van de bevindingen. • 6.2. Ridderkerk langer gezond - het aanbieden van een preventief gezondheids-en leefstijlprogramma met als doel dat senioren zich voorbereiden op wat gaat komen op latere leeftijd. Senioren blijven zo lang mogelijk sociaal, fysiek en mentaal actief waardoor hun verkracht toeneemt om de gevolgen van veroudering op te vangen. Er wordt gewerkt aan de hand van thema’s die een algemeen voorlichtingsdeel kennen en een meer op maatwerk gericht deel waarin meer de diepte ingegaan wordt. De volgende thema’s komen aan bod:

Algemene voorlichting/ workshops

Deelname aan voorbereidingsteam wijkteams en deelname LZN 1. Een ouderenadviseur maakt samen met een jongerenwerker deel uit van het voorbereidingsteam van het wijkteam. Dit fungeert als een triageteam voor casussen die bij de wijkteams binnenkomen. In het voorbereidingsteam zijn 4 manieren afgesproken waarop het welzijn van Facet toevoegt aan de casussen in het voorbereidingsteam: 1. Directe afschaling 2. Toevoeging van informatie / tips 3. Directe gezamenlijke inzet 4. Eropaf – outreachend 2. Een ouderenadviseur neemt op verzoek deel als agenda lid aan het LZN en kan hulpverlening opschalen naar het LZN.

Verdieping & opvolging

Voeding

Consult leefstijlcoach

Bewegen

Proeflessen carrousel verschillende sporten / wandelroutes / persoonlijk gesprek over mogelijkheden beweegactiviteiten / fittest en toeleiden naar regulier beweegaanbod

Slaap

Consult vitaliteitscoach

Stress en piekeren

Consult leefstijlcoach / cursus mindfulness

Veiligheid in huis en op straat inclusief cybercrime en babbeltrucs

Weerbaarheidstraining / woningscan en aanpassingen in huis

Bewegen en sport 1. Het aanbieden van diverse sportieve activiteiten gericht op zowel vitale als kwetsbare senioren in diverse wijken in Ridderkerk, waarbij aangesloten wordt op persoonlijke voorkeuren en interesse van deelnemers. Naast de beweegactiviteit wordt ook aandacht besteed aan het sociale ontmoetingsaspect.

Dementievriendeleijk Ridderkerk (DVR) 1. Het opzetten van een publiekscampagne om dementie en de gevolgen daarvan onder de aandacht te brengen van een breed publiek 2. Het geven van scholingen en trainingen om kennis over dementie te vergroten.

45

Sport voor senioren Er wordt in kleinschalige groepen gewerkt aan conditie, spierkracht en balans met veel individuele aandacht en afgestemd op de doelgroep. Naast het stimuleren van plezier beleven aan bewegen, wordt ook aandacht besteed aan het sociale aspect: gezelligheid, onderlinge contacten en steun. In de zomermaanden liggen de groepsactiviteiten stil; er is dan een sportief aanbod voor senioren tijdens de zomeractiviteiten. Naast structureel groepsaanbod wordt er ook ingegaan op actuele lokale en landelijke acties. Zo voert de trajectbegeleider van Facet i.s.m. de huisartsen en de POH-ers de coördinatie uit van de jaarlijkse diabetes challenge. Daarnaast kan een bijdrage geleverd worden aan bijvoorbeeld hardlooproutes of andere sportieve elementen binnen Ridderkerk.

Werkwijze Facet biedt een samenhangend aanbod in de vorm van individuele en collectieve ondersteuning, beweeg- en ontmoetingsactiviteiten, servicediensten en producten om senioren te ondersteunen bij het behouden van zelfredzaamheid, regie op het leven en het zo lang mogelijk vitaal blijven in hun eigen vertrouwde omgeving. Senioren kunnen zelf een rol spelen om zo lang mogelijk vitaal te blijven en de regie te houden op hun eigen leven. Dit kunnen zij doen door zich voor te bereiden op hun toekomst als zij nog een ‘jonge senior’ zijn. De preventieve arrangementen van Facet richten zich daarom op de groep jonge en nog vitale senioren of zijn specifiek gekoppeld aan life events waarvan we weten dat ze een risico met zich meebrengen.

Ontmoetingsbijeenkomsten en serviceen gemaksdiensten De ontmoetingsbijenkomsten dragen bij aan het voorkomen of verminderen van eenzaamheid en het stimuleren van onderlinge sociale contacten. Door middel van het inzetten van service- en gemaksdiensten kunnen mensen op een comfortabele manier zo lang mogelijk zelfstandig in hun eigen huis blijven wonen.

De preventieve arrangementen ‘Ridderkerk langer gezond’ en rondom eenzaaheid richten zich op: • Voorlichting en workshops over verschillende gezondheids- en sociale thema’s waarvoor de deelnemers belangstelling hebben en waarvan zij de kennis kunnen inzetten bij het realiseren van een gezonder leefpatroon en zo lang mogelijk vitaal blijven. • Voorlichting en workshops over bewegen, behoud van evenwicht en balans en het toe leiden naar structurele beweegactiviteiten om mobiliteit zo lang mogelijk te behouden en valaccidenten te voorkomen. • Sociale vaardigheidstraining waarin de nadruk ligt op het vergroten van het inzicht in sociale interacties en het verbeteren van sociale vaardigheden om sociale contacten te leggen en te onderhouden en daarmee eenzaamheid te verminderen. • Inspelen op life events en de risico’s daarvan zo veel mogelijk verminderen door in een vroeg stadium interventies aan te bieden. Naast groepslessen en voorlichtingsbijeenkomsten kunnen deelnemers ook individuele persoonsgerichte informatie, advies en ondersteuning krijgen van deskundigen op het gebied van ouder worden, vitaliteit, eenzaamheid en bewegen.

Nagenoeg alle ontmoetingsbijeenkomsten en servicediensten worden uitgevoerd door vrijwilligers onder coördinatie van een beroepskracht / ouderenadviseur. Daarmee fungeren zij als oren en ogen die signalen van ‘niet pluis’ doorgeven aan de ouderenadviseurs die vervolgens actie ondernemen. Ouderenadvisering De ouderenadviseurs bieden hulp en ondersteuning aan senioren vanaf 65 jaar daar waar het kan in samenwerking met hun (sociale) netwerk. Afhankelijk van de vraag en behoefte om hulp en ondersteuning worden diensten en producten ingezet al dan niet in combinatie met individuele ondersteuning door een ouderenadviseur. Naast individuele ondersteuning is een ouderenadviseur contactpersoon in een van de wijken van Ridderkerk en treedt daar op als intermediair tussen andere hulpverleners en partijen in die wijk. 46

De ouderenadviseurs werken vanuit de definitie van positieve gezondheid van Machteld Huber: “Gezondheid als het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren, in het licht van de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen van het leven.” De kracht van dit model is dat de mens centraal staat en niet de ziekte of beperking. Dit model richt op 6 dimensies: lichaamsfuncties, mentale functies en -beleving, spiritueel-existentiële dimensie, kwaliteit van leven, sociaal-maatschappelijke participatie en dagelijks functioneren.

Dementievriendelijk Ridderkerk (DVR) We nemen de doelstellingen van de landelijke campagne over en vertalen die naar de context in Ridderkerk. De doelstelling van de campagne Dementievriendelijk Ridderkerk is dan: • Bewustwording van het grote aantal mensen dat het betreft algemeen in Nederland en specifiek in Ridderkerk en de gevolgen die dat heeft voor de samenleving • Vergroten van kennis over dementie : » Wat is dementie? » Leren herkennen van signalen van mensen met dementie. » De basis leren in omgaan met mensen met dementie. • Waar kunnen mensen met dementie en hun mantelzorgers terecht in Ridderkerk. We ontwikkelen een publiekscampagne en een website voor Ridderkerk. Deze wordt gelijktijdig zowel offline (kranten, posters, radio e.d.) als online gelanceerd op websites en andere sociale media van de betrokken organisaties. We stimuleren gemeenten, bedrijven, verenigingen en (vrijwilligers)organisaties om dementievriendelijk te worden en het predicaat ‘Dementievriendelijk’ te verkrijgen.

Ouderenadviseurs werken met veel partijen samen op het gebied van zorg, wonen, welzijn, financiën en mobiliteit. Er is regelmatig sprake van samenwerken, doorverwijzen en op-of afschalen van hulpverlening. De ouderenadviseurs hebben verschillende methodieken tot hun beschikking. Te denken valt o.a. aan motiverende gespreksvoering, inzetten genogram, sociale netwerkversterking en presentiebenadering. Nieuwe ontwikkelingen worden gevolgd en daarop worden jaarlijks de producten en diensten aangepast en vernieuwd. Wijkteam Een van de ouderenadviseurs maakt deel uit van het voorbereidingsteam van het wijkteam. Doel is om intermediair te zijn tussen wijkteam en sociaal werkers en diensten van Facet, z.n. ondersteuning vanuit Facet in te zetten en op-en af te schalen indien dit wenselijk is. Als er een samenwerking is, is er altijd een casusregisseur van het wijkteam betrokken.

Kennis over dementie is essentieel voor het creëren van een samenleving die goed is voor haar inwoners met dementie en hun mantelzorgers. Wanneer mensen meer weten over dementie kunnen zij het eerder (h)erkennen en weten ze beter hoe goed om te gaan met de groeiende groep mensen die met deze ziekte te maken heeft. Scholing vindt zowel face te face als online plaats en richt zich zowel op specifieke doelgroepen als algemeen op alle inwoners van Ridderkerk.

47

Resultaatafspraken

Bij verschillende activiteiten worden vrijwilligers ingezet (ontmoetingsbijeenkomsten, eenzaamheid, servicediensten, financiële diensten en preventieve huisbezoeken). Deze vrijwilligers werken altijd onder coördinatie van een beroepskracht. Facet spant zich tot het uiterste in om voldoende vrijwilligers te kunnen inzetten en om hen de nodige training aan te bieden. Facet kan echter niet garanderen altijd voldoende vrijwilligers te hebben om aan de vraag te kunnen voldoen.