Bijlage 2 Ombuigingen voor een sluitende begroting 2026 1 (nieuwe versie, 7 juli toegevoegd - verwerkte correctienota)

3. Op welke termijn? Toelichting: 2026.

4. Wat is de impact van deze ombuiging op inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen? Niet Redelijk Groot X Toelichting: Voor zowel scenario 1 als scenario 2 is de impact groot. Verduurzamen is belangrijk en het terugdringen van CO2-uitstoot is verplicht. Lagere kosten voor huurders Door te verduurzamen dalen de energiekosten. Dat is gunstig voor de verenigingen, stichtingen en andere huurders van gemeentelijk vastgoed. Zij merken dit direct in hun portemonnee. Gemeente moet het goede voorbeeld geven Als de gemeente zelf niet verduurzaamt, waarom zouden inwoners en ondernemers het dan wel doen? Voorbeeldgedrag is belangrijk.

5. Wat is de organisatie impact van deze ombuiging? Niet Redelijk Groot X Toelichting inhoudelijk: Het klimaatsysteem in Het Huis van de gemeente werkt niet goed. Hierdoor nemen klachten over het binnenklimaat toe. Dat maakt de gemeente minder aantrekkelijk als werkgever. Bij scenario 1 is er geen verbouwing meer, dus ook geen overlast daarvan.

Toelichting formatief:

6. Advies Toelichting: Voor zowel scenario 1 (niet verduurzamen) als scenario 2 (uitstel) geldt het advies: niet doen De nadelen zijn groot en de voordelen op korte termijn zijn beperkt. Nu verduurzamen is verstandig De gemeente moet de CO2-uitstoot verder verlagen. Op dit moment is er subsidie beschikbaar voor het verduurzamen van gebouwen. Het is onzeker of die regeling in de toekomst blijft bestaan. Uitstel wordt duurder De prijzen van materialen en arbeid blijven stijgen. Ook de energiekosten, vooral voor gas, gaan verder omhoog. De gebouwen die we willen verduurzamen gebruiken nog gasinstallaties. Dat is slecht voor de gemeentelijke begroting. Investering verdient zich terug Uit eerdere berekeningen blijkt: als we nu verduurzamen, verdienen we de kosten in 12 jaar terug.

EINDE FORMULIER

KERNTAAK Kerntaak Taakveld

Infrastructuur, ruimte en milieu Milieubeheer

7.4

ONDERZOEKSVRAAG Onderzoeksvraag vanuit de data-analyses Wat levert het financieel op om te stoppen met energiecoaches?

Antwoord onderzoeksvraag data-analyses Stoppen met de energiecoaches levert niets op. Het gaat om een SPUK-uitkering. Als we het niet besteden aan energiearmoede, moeten we het geld terugbetalen. Het is geld met een label.

OMBUIGING

Ombuiging:

C31 We stoppen met de energiecoaches en laten de budgetten vrijvallen.

Toelichting

1. Wat is een aannemelijke opbrengst (euro's of anders) 1a. Opbrengst in euro's: 2025 wordt apart genoemd omdat er wellicht kosten in 2025 gemaakt worden die resulteren in opbrengst later.

€

2025 -

2026 -

2027 -

2028 -

2029 -

Toelichting: Stoppen met de energiecoaches levert financieel niets op. Het gaat om een SPUK-uitkering. Als we het niet besteden aan energiearmoede, moeten we het geld terugbetalen.

1b. Opbrengst in anders: Toelichting:

1c. Incidenteel of structureel? Toelichting:

2. Wat zijn de belangrijke risico's bij realisatie van bij deze ombuiging? Toelichting:

3. Op welke termijn? Toelichting:

4. Wat is de impact van deze ombuiging op inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen? Niet X

Redelijk

Groot

Niet X

Redelijk

Groot

Toelichting:

5. Wat is de organisatie impact van deze ombuiging?

Toelichting inhoudelijk:

Toelichting formatief:

6. Advies Toelichting:

EINDE FORMULIER

KERNTAAK Kerntaak Taakveld

2.1

Infrastructuur, ruimte en milieu Verkeer en vervoer

ONDERZOEKSVRAAG Onderzoeksvraag vanuit de data-analyses Zijn er in 2026 kansen om het plan voor het Klimaatadaptief Plein Huis van de gemeente te versoberen?

Antwoord onderzoeksvraag data-analyses Het plan is om een sobere, maar doelmatige invulling te geven aan een klimaatadaptief ontwerp. Het gaat erom het goede voorbeeld te geven. Soberheid is daarbij bewust de gekozen richting.

OMBUIGING

Ombuiging:

C32 We voeren het plan voor het klimaatadaptieve plein Huis van de gemeente niet uit of stellen het 1 of 2 jaar uit.

Toelichting

1. Wat is een aannemelijke opbrengst (euro's of anders) 1a. Opbrengst in euro's: 2025 wordt apart genoemd omdat er wellicht kosten in 2025 gemaakt worden die resulteren in opbrengst later.

€

2025 -

2026 3.600

2027 3.600

2028 3.600

2029 3.600

Toelichting: Niet uitvoeren van het klimaatadaptieve pleinplan bespaart €3.600 per jaar, maar brengt onderhoudskosten en andere nadelen met zich mee. Het plan We willen het plein voor het Huis van de gemeente klimaatadaptief maken. Als dit plan niet doorgaat, levert dat een jaarlijkse besparing op van €3.600 op aan kapitaallasten. Maar als we het plan niet uitvoeren, moet er wel onderhoud worden gepleegd aan bijvoorbeeld de trap en andere onderdelen. De kosten hiervan liggen rond de €5.000. Als we het plan 1 of 2 jaar uitstellen, schuiven de kosten voor de investering ook 1 of 2 jaar op. Kanttekening Uren die aan het plan worden besteed, komen ten laste van de investering. Uren voor onderhoud komen ten laste van de exploitatie. Uitstel betekent dus een keuze: of hogere personeelsuitgaven of het starten van een ander project. Ook dat andere project brengt dan een jaarlijkse last met zich mee. Hoe werkt de financiering? Een nieuw ontwerp valt onder investeringskosten. Onderhoud wordt betaald vanuit de exploitatie. Voor de investering is rekening gehouden in de begroting. Voor het onderhoud niet. Kiezen voor niet uitvoeren betekent het onderhoudsbudget verhogen. Kiezen voor uitvoeren betekent een structurele jaarlast voor 40 jaar.

Scenario's Scenario 1: niet uitvoeren Als we het plan niet uitvoeren, besparen we op korte termijn een investering van €152.000 en de bijbehorende jaarlijkse kapitaallasten van €3.600. Tegelijk moet er wel onderhoud gedaan worden aan onderdelen van het plein, met een verwachte kostenpost van ongeveer €5.000. Scenario 2: Uitstellen (1 of 2 jaar) Als we het plan uitstellen, verschuift de investering en de bijbehorende jaarlast (ongeveer €3.300) naar een later moment. Klein onderhoud (ongeveer €2.000) moet dan wel worden uitgevoerd. Als onderdelen nu worden vervangen maar niet meer passen in het nieuwe ontwerp, is er sprake van desinvestering. Onderhoud kan ook betekenen dat een deel van het plein tijdelijk wordt afgesloten. Dat kost weinig, maar geeft het plein wel een slechte uitstraling. Verder: als de uren niet op dit plan worden geschreven, gaan ze naar een ander project. Dat project veroorzaakt óók een jaarlast. Als er geen vervangend project is, stijgen de personeelskosten. 1b. Opbrengst in anders: Toelichting: Bij een investering kunnen de uren van team Openbare Werken worden gedeclareerd.

1c. Incidenteel of structureel? Toelichting: Scenario 1 Er is incidenteel een hogere uitgave voor onderhoud. Het project gaat niet door, dus er komt geen structurele last zoals bij een investering. Scenario 2 Er is ook incidenteel geld nodig voor onderhoud. Daarnaast begint de structurele last later, maar duurt die wel net zo lang. De kosten verschuiven dus, maar er is geen besparing.

2. Wat zijn de belangrijke risico's bij realisatie van bij deze ombuiging? Toelichting: Veiligheidsrisico blijft Het plein is te open. Dat is een risico voor de veiligheid van het gebouw. Zonder aanpassing blijft dit risico bestaan. Geen klimaatbestendig plein Het plein is nu niet klimaatbestendig. Als we het niet groener maken, missen we een kans om inwoners te stimuleren. We geven als gemeente dan ook niet het goede voorbeeld. Het plein is nu geen goed visitekaartje voor de gemeente Het heeft achterstallig onderhoud: de traptreden zijn versleten en de verlichting van het kunstwerk werkt niet meer.

3. Op welke termijn? Toelichting: 2026.

4. Wat is de impact van deze ombuiging op inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen? Niet

Redelijk X

Groot

Toelichting: Het plein heeft achterstallig onderhoud. Als we het niet groener maken, geven we als gemeente ook niet het goede voorbeeld.

5. Wat is de organisatie impact van deze ombuiging? Niet

Redelijk X

Groot

Toelichting inhoudelijk: Als we deze ombuiging alleen doen om kosten te besparen, levert dat weinig energie op binnen de organisatie.

Toelichting formatief: Als we investeringen uitstellen, maakt het team minder declarabele uren. Die uren kunnen dan niet ten laste van de investering worden gebracht.

6. Advies Toelichting: Ga door met het pleinplan en combineer het Het plein wordt dan groener en beter bestand tegen hitte en regen. De gemeente laat zo ook zien dat zij zelf het goede voorbeeld geeft op het gebied van klimaatadaptatie. Er is eerder al gekeken naar een combinatie met het aanpassen van het parkeerterrein Groeneweg (onderdeel van project Nieuwe Veenendaalseweg). Mogelijk kan het plan ook worden gecombineerd met de herinrichting van het terrein achter het Huis van de gemeente of de aanleg van de multicourt (besproken op 15 april). Door projecten samen te voegen, kan er een economisch voordeel ontstaan. De schaal van het werk wordt groter, wat mogelijk leidt tot lagere investeringskosten.

EINDE FORMULIER

KERNTAAK Kerntaak Taakveld

Infrastructuur, ruimte en milieu 2.1 Verkeer en Vervoer

ONDERZOEKSVRAAG Onderzoeksvraag vanuit de data-analyses n.v.t.

Antwoord onderzoeksvraag data-analyses

OMBUIGING

Ombuiging:

C35 We voeren de maatregelen van het project Verkeersveilig Binnenveld niet uit.

Toelichting

1. Wat is een aannemelijke opbrengst (euro's of anders) 1a. Opbrengst in euro's: 2025 wordt apart genoemd omdat er wellicht kosten in 2025 gemaakt worden die resulteren in opbrengst later.

2025 €

2026 150.000,00

2027 -

2028 -

2029 -

Toelichting: Voor het verkeersveiliger maken van Binnenveld was oorspronkelijk €200.000 beschikbaar. Hiervan is ongeveer €50.000 uitgegeven aan participatie en onderzoek. Dat betekent dat er nog €150.000 over is. Mogelijkheid tot stoppen Er ligt nu een gedragen advies, opgesteld in samenwerking met gemeenten Ede, Wageningen, Veenendaal en inwoners. Het is mogelijk om de maatregelen niet uit te voeren. Dat levert een eenmalige besparing van €150.000 op. Inhoud van het advies Inwoners dachten mee over de plannen. Dit heeft geleid tot een advies met drie maatregelen voor de korte termijn: - Instellen van een 30 km-zone - Alleen bestemmingsverkeer toestaan in Binnenveld - Een gedragscampagne Deze maatregelen kosten samen €50.000. Lange termijn maatregelen Voor blijvende verbetering van de verkeersveiligheid zijn grotere aanpassingen nodig, zoals: - Aanleg van fietsstroken - Veiliger kruisingen - Drempels en herinrichting van straten Voor deze maatregelen is meer geld nodig dan de oorspronkelijke €200.000. Daarom wordt gewerkt volgens het principe 'werk met werk maken': we pakken deze op als er andere werkzaamheden in het gebied plaatsvinden. Dit project is ook aangemeld voor co-financiering vanuit de Regiodeal. In dit plan voor een verkeersveilig en luw Binnenveld zijn deze lange termijn maatregelen meegenomen. 1b. Opbrengst in anders: Toelichting:

1c. Incidenteel of structureel? Toelichting: Incidenteel.

2. Wat zijn de belangrijke risico's bij realisatie van bij deze ombuiging? Toelichting: Minder vertrouwen in de gemeente Als dit plan wordt stopgezet, kan dat het vertrouwen in de gemeente schaden. Andere gemeenten zien de gemeente dan niet meer als een betrouwbare partner. Dat geldt zowel bestuurlijk als ambtelijk. Dit kan de samenwerking in de regio onder druk zetten, ook op andere onderwerpen. Teleurstelling bij inwoners Honderden inwoners hebben meegedacht in dit project. Zij verwachten dat de afspraken worden uitgevoerd. Als dat niet gebeurt, kan het vertrouwen in participatie dalen. Inwoners kunnen het gevoel krijgen dat hun mening niet telt. Verloren kosten en inzet Er is al ongeveer €50.000 uitgegeven aan participatie en onderzoek. Daarnaast is er veel tijd en inzet geleverd door medewerkers. Dat geld en die uren zijn dan verloren en leveren niets op. Beleid en subsidies raken we kwijt De plannen voor verkeersveiligheid zijn onderdeel van de Regionale Bereikbaarheidsagenda 2023–2026. Als we dit project stoppen, voeren we dat beleid niet meer uit. Ook is het project aangemeld voor de Regiodeal, samen met andere gemeenten. Als dit budget wegvalt, kunnen we geen gebruik meer maken van co-financiering. We missen dan subsidie (nog niet duidelijk hoeveel dit is).

Minder effect in de regio Als één gemeente uitvalt, worden de maatregelen in de andere gemeenten minder effectief. De kracht van het plan zat juist in de samenwerking. Stoppen betekent dus ook dat de regionale aanpak minder werkt.

3. Op welke termijn? Toelichting: 2026.

4. Wat is de impact van deze ombuiging op inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen? Niet

Redelijk

Groot X

Toelichting: Verwachtingen bij inwoners en organisaties In het participatieproces zijn verwachtingen ontstaan bij inwoners, bedrijven en organisaties zoals de Fietsersbond. Zij hebben meegedacht over de maatregelen en rekenen erop dat die worden uitgevoerd. Zorgen bij ondernemers Een aantal ondernemers heeft zorgen over de geslotenverklaringen. Zij vrezen dat minder verkeer leidt tot minder klanten en dus minder omzet. Ondanks geslotenverklaringen blijft bestemmingsverkeer toegestaan. Klanten, leveranciers en bezoekers kunnen de bedrijven in het gebied gewoon blijven bereiken.

5. Wat is de organisatie impact van deze ombuiging? Niet

Redelijk

Groot X

Toelichting inhoudelijk: Er stond veel druk om dit project te starten en uit te voeren, ook vanuit andere gemeenten. Ook zijn er veel vragen van inwoners en ondernemers: hoe gaat het nu verder?

Toelichting formatief:

6. Advies Toelichting: Doorzetten van het project Stoppen met dit project is sterk af te raden. Er is vertrouwen gewekt bij andere gemeenten in de regio en er is veel geïnvesteerd in participatie met inwoners en organisaties. Ook voor het behoud van de geloofwaardigheid van de gemeente is doorgaan belangrijk. Het project draagt direct bij aan betere verkeersveiligheid en leefbaarheid. Daarnaast kan het stopzetten betekenen dat een substantiële subsidie uit de Regiodeal misgelopen wordt.

EINDE FORMULIER

KERNTAAK Kerntaak Taakveld

3.4

Infrastructuur, ruimte en milieu Economische promotie

ONDERZOEKSVRAAG Onderzoeksvraag vanuit de data-analyses n.v.t.

Antwoord onderzoeksvraag data-analyses

OMBUIGING

Ombuiging:

C36 We verhogen de toeristenbelasting tot het maximale niveau van de benchmark van omliggende gemeenten.

Toelichting

1. Wat is een aannemelijke opbrengst (euro's of anders) 1a. Opbrengst in euro's: 2025 wordt apart genoemd omdat er wellicht kosten in 2025 gemaakt worden die resulteren in opbrengst later.

€

2025 -

2026 145.040

2027 145.040

2028 145.040

2029 145.040

Toelichting: Er zijn verschillende opties om de toeristenbelasting te verhogen. De meest vergaande optie is een stijging van 80%, die jaarlijks ongeveer €145.040 extra inkomsten oplevert. Huidig tarief in vergelijking Het huidige tarief is €1,85 per persoon per nacht (pppn). Dat is €0,25 lager dan het provinciegemiddelde, op basis van 20 gemeenten die een vast tarief hanteren. In 2025 hoort Rhenen bij de laagste 25% van de provincie Utrecht. Als we kijken naar de 6 aangrenzende gemeenten, hanteren er maar 2 een lager tarief dan wij. Veel gemeenten gebruiken verschillende tarieven per soort verblijf, maar wij gebruiken één vast tarief. Daarom is in de vergelijking uitgegaan van het hoogste tarief dat andere gemeenten vragen. Uit deze vergelijking blijkt dat er ruimte is om het tarief te verhogen, zonder dat we minder aantrekkelijk wordt voor toeristen. Hoe de opbrengst is berekend Voor de berekening is gekeken naar: - Het aantal overnachtingen in 2024: ongeveer 98.000 - De verwachting dat dit aantal in 2025 en 2026 ongeveer gelijk blijft, ook bij een hoger tarief. Hierbij is rekening gehouden met twee dingen: een landelijke verwachte lichte stijging in het aantal overnachtingen en de verwachting dat een sterke stijging van het tarief in 2026 invloed kan hebben op bepaalde bezoekersgroepen.

- De vier scenario’s met een stijging van 20%, 40%, 60% of 80% De extra inkomsten zijn berekend door het nieuwe tarief per persoon per nacht te vermenigvuldigen met 98.000 overnachtingen. Daarna is het huidige bedrag (€181.300) daarvan afgetrokken om de extra opbrengst te berekenen. Vier scenario’s voor verhoging Huidige inkomsten: 98.000 overnachtingen × €1,85 = €181.300. Kanttekening: in alle scenario’s is ervan uitgegaan dat omliggende gemeenten hun toeristenbelasting niet verhogen. Dat is in deze tijd niet realistisch. Veel gemeenten zullen hun tarief waarschijnlijk ook verhogen. Scenario 1: 20% verhoging (tarief €2,22) 98.000 × €2,22 = €217.560 Extra: €36.260 Als we de toeristenbelasting in 2026 met 20% verhogen, stijgen we in de provincie Utrecht van plek 16 naar 13 van de 20 gemeenten met hoogste tarieven toeristenbelasting. We horen dan niet meer bij de laagste 25%, maar nog wel bij de goedkoopste 50%. Vergeleken met de 6 aangrenzende gemeenten stijgt Rhenen van plek 5 naar plek 3. We horen dan bij de drie duurste gemeenten. Deze verhoging tast onze positie als toeristische bestemming licht aan. Vooral Plezierzoekers (één van onze drie doelgroepen) zullen dit merken.

Scenario 2: 40% verhoging (tarief €2,59) 98.000 × €2,59 = €253.820 Extra: €72.520 Bij een verhoging van 40% stijgen we in de provincie Utrecht van plek 16 naar 10 van de 20 gemeenten met hoogste tarieven toeristenbelasting. We behoren dan tot de duurste 50% van de provincie Utrecht. Net als in scenario 1 stijgt Rhenen in vergelijking met de 6 aanrenzende gemeenten van plek 5 naar plek 3 van de 7. We horen dan bij de drie duurste gemeenten. De concurrerende positie wordt duidelijk aangetast, vooral voor Plezierzoekers, die mogelijk uitwijken naar goedkopere gemeenten. Scenario 3: 60% verhoging (tarief €2,96) 98.000 × €2,96 = €290.080 Extra: €108.780 Bij een stijging van 60% gaan we in de provincie Utrecht van plek 16 naar 7 van de 20 gemeenten met hoogste tarieven toeristenbelasting. We horen dan bij de duurdere helft van de provincie Utrecht. Vergeleken met de 6 aangrenzende gemeenten stijgt Rhenen van plek 5 naar plek 2 van de 7. We zijn dan bijna de duurste gemeente. Alleen Utrechtse Heuvelrug is dan duurder. Deze verhoging tast onze concurrentiepositie in de regio sterk aan. Naar verwachting heeft dit invloed op alle bezoekersgroepen, vooral op Plezierzoekers die mogelijk een goedkopere bestemming kiezen.

Scenario 4: 80% verhoging (tarief €3,33 – gelijk aan hoogste tarief in de regio) 98.000 × €3,33 = €326.340 Extra: €145.040 Bij een stijging van 80% komt Rhenen in de provincie Utrecht op plek 5 van de 20. We behoren dan tot de duurste 25%. In de omliggende gemeenten stijgt Rhenen naar plek 1 van de 7. Rhenen is dan de duurste gemeente. Deze verhoging heeft een zeer sterke negatieve invloed op onze aantrekkelijkheid als toeristische plek. Vooral Plezierzoekers zullen waarschijnlijk kiezen voor een goedkopere gemeente. Ook andere doelgroepen kunnen hierop reageren. Conclusie We hebben op dit moment een relatief laag tarief. Zowel in vergelijking met de provincie Utrecht als met omliggende gemeenten is er ruimte voor verhoging.

1b. Opbrengst in anders: Toelichting:

1c. Incidenteel of structureel? Toelichting: De verhoging is structureel, omdat toeristenbelasting elk jaar wordt betaald.

2. Wat zijn de belangrijke risico's bij realisatie van bij deze ombuiging? Toelichting: Minder aantrekkelijk voor sommige doelgroepen Een verhoging van de toeristenbelasting kan ervoor zorgen dat Rhenen minder aantrekkelijk wordt voor bepaalde bezoekers. Vooral als het tarief te hoog wordt, kiezen sommige toeristen voor een goedkopere gemeente. Focus op doelgroepen met hoger inkomen Rhenen richt zich op toeristen met een gemiddeld of hoger inkomen, ook wel kwaliteitstoerisme genoemd. Voor twee derde van onze doelgroepen zal een verhoging van 20% tot 40% weinig invloed hebben. Gevoelig bij 'Plezierzoekers' De Plezierzoeker vormt ongeveer één derde van onze doelgroepen. Deze recreanten reizen vaak met het hele gezin en zoeken plekken waar iedereen iets te doen heeft. Ze kiezen graag voor een camping of betaalbare accommodatie, maar boeken soms ook iets luxer als het aanbod goed is. Voor deze groep kan een hogere toeristenbelasting een reden zijn om naar een goedkopere gemeente te gaan. Daarom is het verstandig om rekening te houden met een lichte terugloop in het aantal bezoekers uit deze doelgroep. Hoe groot die terugloop is, hangt af van onze verhoging én het tarief in omliggende gemeenten. Overnachtingen zijn niet hetzelfde als bezoekers Een mogelijke daling van het aantal overnachtingen betekent niet direct dat er ook minder bezoekers komen.

Rhenen richt zich vooral op dagbezoekers uit de regio. Zij blijven meestal niet slapen. Daarom zal een hogere toeristenbelasting naar verwachting weinig invloed hebben op andere ondernemers in Rhenen, zoals winkels of horeca.

3. Op welke termijn? Toelichting: 2026, omdat het tarief in 2025 wordt vastgesteld voor het jaar daarna.

4. Wat is de impact van deze ombuiging op inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen? Niet

Redelijk X

Groot

Toelichting: Scenario 1 (20% verhoging): De impact is klein. Ondernemers met een verblijfslocatie merken hier waarschijnlijk weinig van. Scenario 2 (40% verhoging): Er is waarschijnlijk een lichte terugloop van bezoekers uit enkele doelgroepen, zoals harmoniezoekers, verbindingszoekers en plezierzoekers (één van onze doelgroepen). Ondernemers met verblijfsaccommodaties merken dit het meest. Scenario 3 en 4 (60–80% verhoging): De meeste (of zelfs alle) bezoekersgroepen zullen minder snel kiezen voor een verblijf in Rhenen. Ondernemers met verblijfsaccommodaties merken dit het meest. Impact op andere ondernemers Voor andere ondernemers, zoals winkels en horeca, is de impact waarschijnlijk klein. De meeste bezoekers van Rhenen komen uit de regio en blijven niet overnachten. Zij worden naar verwachting niet geraakt door de verhoging van de toeristenbelasting.

5. Wat is de organisatie impact van deze ombuiging? Niet X

Redelijk

Groot

Toelichting inhoudelijk:

Toelichting formatief:

6. Advies Toelichting: Verhoog toeristenbelasting met maximaal 60% Het advies is om de toeristenbelasting voor 2026 met maximaal 60% te verhogen. Dit levert een extra opbrengst op van ongeveer €108.780 (ombuiging: €290.080 - €181.300). Impact van scenario 3 Een verhoging van 60% (scenario 3) kan negatieve gevolgen hebben voor ondernemers met verblijfsaccommodaties. Ook kan de aantrekkingskracht van Rhenen op meerdere bezoekersgroepen, waaronder ten minste één derde van onze doelgroepen, afnemen. Daarom lijkt deze verhoging op het eerste gezicht onwenselijk. Verwachting: effect minder groot In alle scenario’s is aangenomen dat aangrenzende gemeenten hun tarief niet verhogen. Dat is waarschijnlijk niet realistisch. Ook andere gemeenten zullen hun toeristenbelasting naar verwachting verhogen. Daarom zullen de effecten van scenario’s 2, 3 en 4 in de praktijk waarschijnlijk minder groot zijn dan nu is berekend. Redenen voor verhoging tot 60% - Rhenen heeft een sterk recreatief aanbod, zowel in kwaliteit als kwantiteit - Rhenen wil een concurrerende toeristische bestemming blijven - De toeristenbelasting is voor 2025 al met 20% verhoogd - Verwacht wordt dat concurrerende gemeenten hun tarieven ook aanpassen Op basis van deze punten is het verantwoord om het tarief met maximaal 60% te verhogen.

EINDE FORMULIER

KERNTAAK Kerntaak Taakveld

2.1

Infrastructuur, ruimte en milieu Verkeer en vervoer

ONDERZOEKSVRAAG Onderzoeksvraag vanuit de data-analyses Welke kosten maakt de gemeente bij evenementen die we nu niet doorbelasten, maar die we wel zouden kunnen/moeten doorbelasten?

Antwoord onderzoeksvraag data-analyses In 2024 heeft het Flexteam de opdracht gekregen om te onderzoeken welke kosten de gemeente maakt bij evenementen. Inventarisatie gestart We hebben in kaart gebracht hoeveel mensen en middelen we inzetten bij evenementen. Deze inventarisatie is in april 2025 afgerond. Eerste resultaten Jaarlijks wordt er ongeveer 420 uur aan personeel ingezet voor evenementen. En de kosten voor elektraverbruik zijn in beeld gebracht. Vervolgstappen Door beperkte capaciteit bij team Vergunningen en een piek aan evenementen stellen we in het derde kwartaal van 2025 een voorstel op voor de gemeenteraad. In dit voorstel laten we zien welke kosten worden gemaakt voor inzet van mensen en middelen. En doen we voorstellen voor mogelijke doorbelasting of besparing.

OMBUIGING

Ombuiging:

C37 We belasten de kosten van evenementen door.

Toelichting

1. Wat is een aannemelijke opbrengst (euro's of anders) 1a. Opbrengst in euro's: 2025 wordt apart genoemd omdat er wellicht kosten in 2025 gemaakt worden die resulteren in opbrengst later.

€

2025 -

2026 -

2027 49.000

2028 49.000

2029 49.000

Toelichting: De gemeente faciliteert evenenementen niet alleen met subsidies, maar ook met inzet van personeel en materiaal. Als de gemeente hiermee stopt, levert dit in 2027 jaarlijks €49.000,- op. Vanaf 2027 kan het doorbelasten van kosten een voordeel van ongeveer € 49.000 euro per jaar opleveren. We zetten nu jaarlijks 420 uur aan personeel in voor evenementen. Ook leveren we elektra en materialen zoals dranghekken. Deze kosten rekenen we nu niet door, maar we kunnen ze via leges of vergunningen wel doorbelasten aan de organisatoren van evenementen. Er moeten nog keuzes worden gemaakt over of, hoe en wanneer we dat doen. Denk daarbij aan verschillen per soort evenement, de grootte (bijvoorbeeld de Rijnweek/Koningsdag vs. een buurtbarbecue) en de impact (bijvoorbeeld de paasveetentoonstelling vs. de 4 en 5 mei-herdenking). Een grove schatting van de opbrengst: Personeelsinzet (420 uur): € 46.000 euro Materialen (zoals dranghekken): € 2000 euro Elektragebruik: € 1000 euro 1b. Opbrengst in anders: Toelichting: De mensuren kunnen ook anders worden ingezet binnen de werkzaamheden van team Remmerden.

1c. Incidenteel of structureel? Toelichting: Dit is structureel, omdat het nu onderdeel is van de reguliere werkzaamheden na het verstrekken van een evenementenvergunning.

2. Wat zijn de belangrijke risico's bij realisatie van bij deze ombuiging? Toelichting: Er is meer handhaving nodig omdat organisatoren de vergunningaanvraag mogelijk gaan vermijden vanwege te hoge kosten. Dit kan ertoe leiden dat evenementen niet doorgaan. De impact van evenementen zoals 4/5 mei en Koningsdag is groot. Het onderzoek kan laten zien dat er weinig of zelfs niets doorbelast kan worden.

3. Op welke termijn? Toelichting: De maatregelen kunnen vanaf 2027 worden ingevoerd.

4. Wat is de impact van deze ombuiging op inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen? Niet

Redelijk

Groot X

Niet

Redelijk X

Groot

Toelichting:

5. Wat is de organisatie impact van deze ombuiging?

Toelichting inhoudelijk:

Toelichting formatief:

6. Advies Toelichting: Er wordt een voorstel voorbereid met verschillende scenario's. De verwachting is dat deze scenario's in Q3 van 2025 aan de gemeenteraad worden voorgelegd, zodat een gedegen discussie kan plaatsvinden.

EINDE FORMULIER

KERNTAAK Kerntaak Taakveld

2.1

Infrastructuur, ruimte en milieu Verkeer en vervoer

ONDERZOEKSVRAAG Onderzoeksvraag vanuit de data-analyses n.v.t.

Antwoord onderzoeksvraag data-analyses

OMBUIGING

Ombuiging:

C40 We laten het budget Spoorgat uit het bestuursprogramma vrij vallen.

Toelichting

1. Wat is een aannemelijke opbrengst (euro's of anders) 1a. Opbrengst in euro's: 2025 wordt apart genoemd omdat er wellicht kosten in 2025 gemaakt worden die resulteren in opbrengst later.

€

2025 -

2026 50.000

2027 -

2028 -

2029 -

Toelichting: Als het gereserveerde budget voor het onderzoek naar een fietsbrug over het Spoorgat niet wordt gebruikt, levert dat een eenmalige opbrengst van €50.000 op in 2025. Oorsprong van het budget Dit bedrag was bedoeld om te onderzoeken of een fietsbrug over de N233 bij het station mogelijk en wenselijk is. De brug zou zorgen voor betere doorstroming van verkeer en meer verkeersveiligheid in het gebied. Dit sluit aan bij de Visie op Rhenen 2025: het NS-station moet een sterk knooppunt worden voor openbaar vervoer en deelvervoer. Nieuwe ontwikkelingen in het gebied Er zijn inmiddels veel veranderingen bij het station: - Een oud horecapand is verkocht aan een ontwikkelaar die woningen wil bouwen. - De bestaande Rijnbrug wordt verbreed, wat invloed heeft op verkeer, leefbaarheid en inrichting van het gebied. Brede visie nodig Door deze ontwikkelingen is er behoefte aan een brede visie op het hele stationsgebied, in plaats van alleen onderzoek naar de fietsbrug. Een veilige fietsoversteek blijft daarin belangrijk, maar wordt onderdeel van een groter geheel. Bundeling van budgetten Er is nog €22.500 beschikbaar uit de mobiliteitsagenda, maar dat is niet genoeg voor een volledig visietraject. Het voorstel is om het budget voor de fietsbrug te combineren met dit bedrag, zodat er samen een brede gebiedsvisie kan worden ontwikkeld.

Kans op extra subsidie Voor dit visietraject kan de gemeente provinciale subsidie aanvragen. Omdat de provincie Utrecht betrokken is bij de verbreding van de Rijnbrug, is de kans groot dat zij meefinancieren. Dat betekent: verdubbeling van het budget. 1b. Opbrengst in anders: Toelichting:

1c. Incidenteel of structureel? Toelichting: Incidenteel.

2. Wat zijn de belangrijke risico's bij realisatie van bij deze ombuiging? Toelichting: Geen co-financiering mogelijk Als het budget (en project) vervalt, kunnen we geen subsidie meer aanvragen bij de provincie. De kans op extra geld voor het project verdwijnt. Geen gebiedsvisie Zonder dit budget is het niet mogelijk om een brede stationsvisie op te stellen. We blijven dan ad hoc beslissingen nemen per project, zonder duidelijke richting. Verrommeling van het gebied Zonder een goede visie ontstaan er losse plannen en onduidelijke functies in het gebied. Dit zorgt voor meer verrommeling in de ruimtelijke inrichting. Geen duidelijke inzet richting provincie In de gesprekken met de provincie over de verbreding van de Rijnbrug ontbreekt dan een duidelijke visie. We weten dan niet goed wat we als gemeente willen en dat verzwakt onze positie. Knelpunt bij de N233 blijft bestaan Zonder plan of budget wordt het verkeersknelpunt bij de aansluiting op de N233/N225 niet opgelost. De aanpak van dit knelpunt is juist een noodzakelijke stap na de brugverbreding. Verkeersveiligheid verslechtert De kruising en het knooppunt worden zonder visie niet aangepakt. Vooral voor fietsers blijft de situatie onveilig. De huidige verkeersproblemen in Rhenen blijven bestaan. Leefbaarheid onder druk Zonder aanpassingen verslechtert de leefbaarheid in het stationsgebied.

Het wordt minder veilig en minder prettig voor bewoners en bezoekers. Kans op samenwerking met provincie Op dit moment is de provincie bereid om mee te denken en mee te betalen. Als we nu niets doet, raken we dat misschien kwijt. Kans op verbetering wordt gemist Zonder samenvoeging van de budgetten is er geen brede visie voor het station mogelijk. Er wordt dan geen gebruik gemaakt van het moment om verbeteringen te doen voor: - Het knelpunt bij de N233/N225 - De fiets- en OV-infrastructuur - De bouw van extra woningen Deze kans komt misschien niet meer terug.

3. Op welke termijn? Toelichting: 2026.

4. Wat is de impact van deze ombuiging op inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen? Niet Redelijk Groot X Toelichting: Zonder duidelijke visie moeten alle plannen apart worden beoordeeld. Dat zorgt voor meer vertraging voor initiatiefnemers. Ook vermindert de samenhang in het gebied, omdat er geen duidelijk totaalbeeld is.

5. Wat is de organisatie impact van deze ombuiging? Niet

Redelijk X

Groot

Toelichting inhoudelijk:

Toelichting formatief:

6. Advies Toelichting: College advies: budget laten vrijvallen Het advies is om het budget voor de spoorbrug vrij te laten vallen in de algemene reserve. Dit betekent dat het geld niet meer wordt gebruikt voor een visie of verdere uitwerking.

EINDE FORMULIER

KERNTAAK Kerntaak Taakveld

2.3

Infrastructuur, ruimte en milieu Recreatieve havens

ONDERZOEKSVRAAG Onderzoeksvraag vanuit de data-analyses n.v.t.

Antwoord onderzoeksvraag data-analyses

OMBUIGING

Ombuiging: Toelichting

D3

We stellen het project Stadshaven en omgeving uit, stoppen het of schalen het af.

1. Wat is een aannemelijke opbrengst (euro's of anders) 1a. Opbrengst in euro's: 2025 wordt apart genoemd omdat er wellicht kosten in 2025 gemaakt worden die resulteren in opbrengst later.

€

2025 -

2026 40.000,00

2027 40.000,00

2028 40.000,00

2029 40.000,00

Toelichting: Als het project wordt stopgezet, valt €1.400.000 terug in de algemene reserve en besparen we €40.000 aan bijkomende kosten. Geen investering van €1.500.000 nodig Bij stopzetting hoeven we de geplande investering van €1.500.000 niet te doen. Dat bedrag zou anders uit de algemene reserve komen. Kapitaallasten vervallen Van het oorspronkelijke bedrag is al ongeveer €100.000 uitgegeven. De resterende €1.400.000 valt vrij en komt weer beschikbaar in de algemene reserve. Extra besparing op kosten Stoppen met het project bespaart €40.000 aan: onderhoudskosten, advieskosten en structurele ruimte voor de haven uit het bestuursprogramma. Andere optie: project uitvoeren Het project kan ook worden voortgezet zoals gepland in het raadsvoorstel van 5 november 2024. De uitvoering is verdeeld over drie jaar. We zijn al begonnen met een aanbesteding voor verschillende onderzoeken. 1b. Opbrengst in anders: Toelichting: De projectleider kan aan andere projecten werken, maar de uren zijn niet meer declarabel, dus de financiering valt weg.

1c. Incidenteel of structureel? Toelichting: Het gaat om beide. Het is een incidentele besparing, maar een deel van de uitgaven is structureel via de exploitatie.

2. Wat zijn de belangrijke risico's bij realisatie van bij deze ombuiging? Toelichting: Geen bruikbare passantenhaven Als het project stopt, komt er geen goed bruikbare passantenhaven. Schippers kunnen dan niet veilig aanleggen en er komen geen inkomsten uit liggeld. Kapitaal gaat verloren Er is al geld geïnvesteerd in dit project. Bij stoppen betekent dat kapitaalvernietiging: het geld is uitgegeven, maar levert niets meer op. Ook gaat mogelijk veel kennis verloren die in het project is opgebouwd. Teleurstelling bij ondernemers en omwonenden Er zijn verwachtingen gewekt bij ondernemers en bewoners in het gebied. Bij stoppen worden deze verwachtingen niet waargemaakt, wat kan zorgen voor onvrede en vertrouwenverlies. Niet voldoen aan eigen omgevingsvisie De gemeente voert haar eigen omgevingsvisie niet uit als het project stopt. Het gebied verloedert verder zonder aanpak en vernieuwing. Natuurverplichtingen worden niet nagekomen De gemeente voldoet nu niet aan de handhavingsplicht van de Natura 2000-verplichtingen van de provincie Utrecht. Als het project stopt, kan de provincie de gemeente alsnog verplichten om hieraan te voldoen, zonder dat er een passend plan of budget is. Geen uitbreiding van parkeerplaatsen In het huidige plan zou het aantal parkeerplaatsen worden uitgebreid op het Paardenveld.

Bij stoppen blijft het aantal parkeerplekken gelijk, terwijl er vraag is naar meer ruimte. Verlies van medewerking provincie Op dit moment staat de provincie Utrecht en andere betrokkenen positief tegenover het project. Als we nu stoppen, is de kans groot dat deze meewerkende houding verdwijnt.

3. Op welke termijn? Toelichting: 2026.

4. Wat is de impact van deze ombuiging op inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen? Niet

Redelijk X

Groot

Toelichting: Wens voor vernieuwing blijft liggen Er is een duidelijke wens vanuit de samenleving en de politiek om de stadshaven te vernieuwen. Als dit niet gebeurt, wordt die wens uitgesteld of genegeerd. Betrokken inwoners raken teleurgesteld Inwoners die hebben meegedacht kunnen gedemotiveerd raken. Minder vertrouwen Als we niet handelen, kunnen we vertrouwen verliezen. Mensen kunnen het gevoel krijgen dat plannen niet worden waargemaakt. Geen bruikbare haven Zonder uitvoering blijft er geen goed bruikbare haven. Dat heeft invloed op gebruik en uitstraling van het gebied. Impact verschilt per persoon De gevolgen van het uitblijven van de opknapbeurt worden waarschijnlijk verschillend ervaren.

5. Wat is de organisatie impact van deze ombuiging? Niet X

Redelijk

Toelichting inhoudelijk:

Toelichting formatief: De projectleider kan aan andere projecten werken, maar de uren zijn niet meer declarabel, dus de financiering valt weg.

6. Advies Toelichting: Niet stoppen met het project Stadshaven en omgeving.

EINDE FORMULIER

Groot

KERNTAAK Kerntaak Taakveld

2.2

Infrastructuur, ruimte en milieu Parkeren

ONDERZOEKSVRAAG Onderzoeksvraag vanuit de data-analyses n.v.t.

Antwoord onderzoeksvraag data-analyses

OMBUIGING

Ombuiging:

D25 We voeren betaald parkeren in.

Toelichting

1. Wat is een aannemelijke opbrengst (euro's of anders) 1a. Opbrengst in euro's: 2025 wordt apart genoemd omdat er wellicht kosten in 2025 gemaakt worden die resulteren in opbrengst later.

€

2025 -

2026 -

2027 -

2028 -

2029 -

Toelichting: We onderzoeken of het invoeren van betaald parkeren in de binnenstad en schil haalbaar en wenselijk is. In theorie kan dit ongeveer €620.000 per jaar opleveren, maar in de praktijk zullen de opbrengsten waarschijnlijk lager uitvallen. Tegelijk zijn de structurele kosten en opstartkosten hoog. Ook is nog onduidelijk of inwoners en ondernemers dit wenselijk vinden. Daarom is er nu geen bedrag als opbrengst opgenomen. Mogelijke opbrengst Als we betaald parkeren invoeren op maandag t/m vrijdag van 9.00 tot 19.00 uur en op zaterdag van 12.00 tot 19.00 uur (zon- en feestdagen gratis), kunnen we theoretisch €620.000 per jaar aan inkomsten genereren. Deze berekening is gebaseerd op: - Een tarief van €1,50 per uur - Gemiddeld 132 bezoekers per dag doordeweeks - Gemiddeld 222 bezoekers per dag op zaterdag (bron: parkeeronderzoek 2024) In deze berekening zijn alleen bezoekers meegenomen. Bewoners en werknemers zouden een vergunning of ontheffing krijgen en worden daarom niet meegerekend als betalende parkeerders. Waarom de opbrengst lager zal zijn Minder parkeerders (elasticiteit) De berekening gaat uit van een gelijkblijvend aantal bezoekers, maar dat is niet realistisch. Bij invoering van betaald parkeren zullen veel mensen elders gratis parkeren en minder vaak naar het centrum komen.

In kleine gemeenten, waar gratis alternatieven dichtbij zijn en de aantrekkingskracht beperkt is, reageren mensen sterk op hogere parkeerkosten. Daarom wordt de vraag naar betaalde parkeerplekken zeer elastisch genoemd. De werkelijke opbrengst kan hierdoor halveren, tot ongeveer €310.000 per jaar. Afspraken met parkeergarage Het Rhenense Hof en de Albert Heijn De parkeergarage het Rhenense Hof valt ook onder het gebied voor betaald parkeren. Er is nu een afspraak met de Albert Heijn: 100 gratis parkeerplekken voor hun klanten. Bij invoering van betaald parkeren moet deze afspraak worden beëindigd, wat kan leiden tot verlies van bestaande inkomsten en mogelijke extra kosten om het contract af te kopen. Zie ook format A3. Seizoensinvloeden De telling is gebaseerd op data uit november, een drukke maand voor parkeren. In rustige periodes, zoals de zomer of schoolvakanties, is het aantal parkeerders lager. Daar is in de berekening geen rekening mee gehouden. Structurele kosten Voor goed werkend betaald parkeren zijn jaarlijkse kosten nodig voor: - 1 tot 1,5 fte aan personeel, waaronder: een parkeermanager voor beheer en uitvoering, een BOA voor handhaving en personeel bij het KCC voor vergunningbeheer.

- Minimaal €100.000 per jaar aan personeelskosten - Beheer en onderhoud van: parkeerautomaten, parkeerapps, betalingssystemen en klantcontact en vergunningaanvragen Zonder handhaving betalen mensen weinig tot niets, dus controle is essentieel. Opstartkosten Voor invoering van betaald parkeren is ook eenmalig veel geld nodig. Denk aan: - Onderzoek naar de beste vorm, locaties, kosten en effecten - Aanpassing van parkeerbeleid en vergunningsysteem - Nieuwe borden en parkeerapparatuur - Verwerking in ICT en werkprocessen De hoogte van deze kosten moet nog worden onderzocht, maar ligt waarschijnlijk in de orde van enkele tonnen. Maatschappelijke wenselijkheid De maatschappelijke kosten en baten zijn nog niet onderzocht. Het invoeren van betaald parkeren kan leiden tot: - Ontevredenheid bij inwoners - Minder bezoekers voor ondernemers - Discussie over eerlijkheid en nut Conclusie Of betaald parkeren in onze gemeente financieel rendabel is, is onzeker. De verwachte opbrengsten zijn laag, terwijl de kosten en inspanning hoog zijn. Betaald parkeren werkt in grote steden goed als sturing op bereikbaarheid, ruimte en duurzaamheid, maar is in kleinere kernen zoals Rhenen vaak moeilijk rendabel te maken. Daarom is het advies om nader onderzoek te doen en nog geen bedrag als opbrengst op te nemen. 1b. Opbrengst in anders: Toelichting:

1c. Incidenteel of structureel? Toelichting: Structureel levert betaald parkeren geld op, maar kost het ook beheer, onderhoud en handhaving. Daarnaast missen we inkomsten uit bestaande afspraken met Het Rhenense Hof. Incidenteel zijn er hoge opstartkosten voor onderzoek, systemen en het beindigen contract met Het Rhenense Hof.

2. Wat zijn de belangrijke risico's bij realisatie van bij deze ombuiging? Toelichting: Onzekere inkomsten en hoge kosten De inkomsten uit betaald parkeren zijn moeilijk te voorspellen. Tegelijk zijn de kosten voor beheer en handhaving hoog. Daardoor is het onzeker of het financieel rendabel wordt. Risico op vertraging of afstel Er is veel kans op weerstand van inwoners en ondernemers tegen betaald parkeren. Het onderwerp ligt gevoelig en roept discussie op. Dat kan zorgen voor vertraging of zelfs afstel van de invoering. Maatschappelijke gevolgen Betaald parkeren heeft invloed op belangrijke onderwerpen zoals: bereikbaarheid, lasten voor inwoners, duurzaamheid en het ondernemersklimaat. Die gevolgen kunnen leiden tot negatieve reacties in de gemeente. Lastig terug te draaien Als we eenmaal investeren en invoeren, is het moeilijk om terug te draaien. Door de hoge opstartkosten zitten we dan vast aan het systeem, ook als het niet goed werkt.

3. Op welke termijn? Toelichting: Betaald parkeren kan op z’n vroegst in 2027 starten. Dat kan alleen als er genoeg mensen en geld beschikbaar zijn voor de voorbereiding én als het bestuur en de politiek ermee instemmen. De voorbereiding kost veel tijd en werk. Daarnaast is er veel weerstand te verwachten van inwoners en ondernemers.

4. Wat is de impact van deze ombuiging op inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen? Niet Redelijk Groot X Toelichting: Gevoelig onderwerp voor inwoners en ondernemers Betaald parkeren ligt gevoelig bij inwoners en ondernemers. Voor inwoners betekent het een last in de portemonnee, vooral voor mensen met een lager inkomen. Ondernemers maken zich zorgen over hun concurrentiepositie en zijn bang dat minder mensen de binnenstad bezoeken. Kosten voor bewoners Veel bewoners zullen een parkeervergunning nodig hebben. De gemeente berekent de verwerkingskosten door in de prijs van de vergunning. Dit zorgt voor extra kosten voor inwoners. Verschuiving van parkeerdruk Betaald parkeren zorgt waarschijnlijk voor minder auto’s in het centrum, maar meer druk in omliggende wijken. In woonwijken rond het centrum kunnen daardoor parkeerproblemen ontstaan, terwijl in het centrum juist parkeerplekken leeg blijven. Die leegte kan wel ruimte geven voor nieuwe plannen of bouwprojecten. Kleine verschuiving naar duurzamer vervoer Als parkeren duurder wordt, kiezen sommige mensen misschien vaker voor de fiets of het openbaar vervoer. Betaald parkeren kan zo zorgen voor een lichte verschuiving naar duurzamere mobiliteit.

5. Wat is de organisatie impact van deze ombuiging? Niet Redelijk Groot X Toelichting inhoudelijk: Betaald parkeren verandert ons hele parkeerbeleid. Daarom is het belangrijk om deze keuze goed af te stemmen op de actualisatie van het parkeerbeleid, die nu loopt. We beginnen met het ophalen van de standpunten van de raad over betaald parkeren. Dat doen we op 21 mei in de raadscommissie, via een eerste consultatie. Pas daarna werken we het parkeerbeleid verder uit. Toelichting formatief: De impact op de organisatie is groot. Er komen structureel 1 tot 1,5 fte aan extra werk bij. Daarnaast vraagt de invoering van betaald parkeren tijdelijk veel inzet van de organisatie.

6. Advies Toelichting: De vakgroep mobiliteitsbeleid adviseert negatief over het invoeren van betaald parkeren in Renen Verder onderzoek is alleen zinvol als er: - Breed politiek draagvlak is - Betaald parkeren meer doel dient dan alleen geld opbrengen - En capaciteit en middelen beschikbaar worden gesteld Onzeker financieel resultaat Het is zeer onzeker of betaald parkeren in een kleine stad financieel rendabel is. Grondig onderzoek kan maar een deel van die onzekerheid wegnemen, omdat het gedrag van parkeerders na invoering moeilijk te voorspellen is. Grote maatschappelijke gevolgen Betaald parkeren raakt aan belangrijke onderwerpen zoals: bereikbaarheid, inwonerslasten, duurzaamheid en het ondernemersklimaat. Ook zonder oordeel over de wenselijkheid van de gevolgen, is duidelijk dat er tot nu toe geen politiek of bestuurlijk draagvlak was voor betaald parkeren. Invoering van betaald parkeren brengt daarom grote kans op politieke en maatschappelijke weerstand met zich mee. Betaald parkeren als beleidsinstrument Betaald parkeren is vooral geschikt als sturing voor beleidsdoelen, zoals minder autoverkeer, meer ruimte, betere luchtkwaliteit en veiligheid. In grote steden werkt dit goed. Invoering alleen om financiële redenen is vakinhoudelijk en maatschappelijk moeilijk te uit te leggen.

Zware druk op ambtelijke capaciteit De invoering vraagt veel extra inzet van de ambtelijke organisatie. Capaciteit en middelen moeten dan ook tijdig en voldoende worden geregeld.

EINDE FORMULIER

KERNTAAK Kerntaak Taakveld

Infrastructuur, ruimte en milieu 8.3 en 0.4 en Wonen en5.2 bouwen' en 'overhead' en 'sportaccommodaties'

ONDERZOEKSVRAAG Onderzoeksvraag vanuit de data-analyses Welke toevoegingen aan de reserves kunnen we weglaten?

Antwoord onderzoeksvraag data-analyses Op basis van de (meerjaren)begroting 2025 kunnen we in 2026 afzien van de toevoeging van € 184.500 aan de reserve woningbouwopgave. Ook kunnen we tijdelijk stoppen met de toevoeging aan de reserve werkmaterieel Remmerden (€ 18.600) en groot gymmateriaal (€ 8.950).

OMBUIGING

Ombuiging:

B4 We stoppen met het toevoegen van geld aan de reserves.

Toelichting

1. Wat is een aannemelijke opbrengst (euro's of anders) 1a. Opbrengst in euro's: 2025 wordt apart genoemd omdat er wellicht kosten in 2025 gemaakt worden die resulteren in opbrengst later.

€

2025 -

2026 212.050

2027 27.550

2028 27.550

2029 -

Toelichting: Door de toevoegingen aan drie reserves (tijdelijk) stop te zetten, ontstaat vanaf 2026 € 212.050 aan begrotingsruimte per jaar. Toevoeging aan reserve woningbouwopgave kan in 2026 vervallen De toevoeging aan deze reserve is gekoppeld aan de SPUK-regeling voor Oekraïense ontheemden. Deze loopt tot ongeveer het eerste kwartaal van 2026. In lijn met de ombuigingsmaatregel voor de begroting 2025 kan de toevoeging van € 184.500 in 2026 vervallen. Als de SPUK wordt verlengd, zijn mogelijk meer besparingen mogelijk. Tijdelijke stop op toevoeging aan reserve gymmateriaal Saldo per 31-12-2024: € 66.100 Voor het vervangen van gymmateriaal is een reserve beschikbaar. Hier voegen we jaarlijks € 8.950 aan toe. Omdat er geen actueel beheerplan is, kunnen we stoppen met deze toevoeging voor 3 jaar. Het nieuwe plan moet laten zien of de reserve nodig blijft of dat de ruimte in de begroting voldoende is. Tijdelijke stop op toevoeging aan reserve werkmaterieel Saldo per 31-12-2024: € 269.400 Voor het vervangen van werkmaterieel onder € 10.000 op de begraafplaatsen en bij Remmerden is een reserve beschikbaar. Hier voegen we per jaar € 18.600 aan toe. De vervangingsplannen zijn verouderd. Daarom stoppen we deze toevoeging voor 3 jaar. Het nieuwe beheerplan moet duidelijk maken of de reserve nog nodig is.

1b. Opbrengst in anders: Toelichting:

1c. Incidenteel of structureel? Toelichting: Incidenteel, omdat het om 3 jaar gaat.

2. Wat zijn de belangrijke risico's bij realisatie van bij deze ombuiging? Toelichting: Er is technisch gezien geen risico, vooral omdat het tijdelijk is. Gezien het doel van de reserve en hoe die wordt besteed, verwachten we geen inhoudelijke risico’s.

3. Op welke termijn? Toelichting: Vanaf 2026.

4. Wat is de impact van deze ombuiging op inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen? Niet X

Redelijk

Groot

Niet X

Redelijk

Groot

Toelichting:

5. Wat is de organisatie impact van deze ombuiging?

Toelichting inhoudelijk:

Toelichting formatief:

6. Advies Toelichting: Deze ombuiging is technisch mogelijk, ook vanwege de grootte van de reserves op 31-12-2024.

KERNTAAK Kerntaak Taakveld

8.3

Infrastructuur, ruimte en milieu Wonen en bouwen

ONDERZOEKSVRAAG Onderzoeksvraag vanuit de data-analyses n.v.t.

Antwoord onderzoeksvraag data-analyses

OMBUIGING

Ombuiging:

D23 We verkopen de bergingen van het woonwagenkamp vanaf 2027.

Toelichting

1. Wat is een aannemelijke opbrengst (euro's of anders) 1a. Opbrengst in euro's: 2025 wordt apart genoemd omdat er wellicht kosten in 2025 gemaakt worden die resulteren in opbrengst later.

€

2025 -

2026 44.110

2027

2028

17.440

17.440

2029 Incidenteel 17.440 Structureel

Toelichting: De bergingen van het woonwagenkamp zijn mogelijk te verkopen vanaf 2027. De verkoop kan zorgen voor een structurele besparing van ongeveer €17.440 per jaar en een incidentele opbrengst van ongeveer €44.110. Kosten die vervallen bij verkoop Bij verkoop vallen jaarlijkse vaste kosten weg van ongeveer €75.990 (prijspeil 2024). Dit zijn schoonmaakkosten, onderhoudskosten, energiekosten, verzekeringskosten en belastingen. Huidige jaarlijkse opbrengsten De bergingen leveren nu ongeveer €58.550 per jaar op (2024). Structurele besparing Het verschil tussen kosten en baten is ongeveer €17.440 per jaar. Dit bedrag kan structureel worden bespaard bij verkoop. Waardebepaling De verkoopprijs wordt bepaald op basis van een taxatie en marktwaarde. Die zijn nu nog niet bekend. Voor nu wordt gerekend met de WOZ-waarde van €44.110 (peildatum 1-1-2023). Andere formats over verkoop vastgoed B3 (Westpoort) en D18 (Acaciagebouw).

1b. Opbrengst in anders: Toelichting:

1c. Incidenteel of structureel? Toelichting: De verkoop van het gebouw levert incidenteel een besparing op door de verkoopopbrengst. Structureel levert het ook geld op, omdat de jaarlijkse kosten hoger zijn dan de huurinkomsten.

2. Wat zijn de belangrijke risico's bij realisatie van bij deze ombuiging? Toelichting: Langdurige besluitvorming Het kan veel tijd kosten voordat er een besluit is over de verkoop. Onzekerheid over gemeentelijke taak Het is niet duidelijk of de gemeente verplicht is om bergingen te blijven aanbieden aan woonwagenbewoners. Dit is een groot risico en vraagt om verder onderzoek. Onzekerheid over interesse Het is niet zeker of er (markt)partijen zijn die interesse hebben in de aankoop van bergingen die vooral bedoeld zijn voor woonwagenbewoners. Beperkte capaciteit De organisatie heeft weinig tijd en mensen om het verkooptraject te begeleiden.

3. Op welke termijn? Toelichting: Als het besluit snel wordt genomen, kan de verkoopprocedure starten in 2027.

4. Wat is de impact van deze ombuiging op inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen? Niet X

Redelijk

Groot

Redelijk

Groot

Toelichting: De impact van de ombuiging op bewoners van het woonwagenkamp is nog moeilijk in te schatten.

5. Wat is de organisatie impact van deze ombuiging? Niet X Toelichting inhoudelijk: Een projectleider is nodig om de verkoop goed te begeleiden.

Toelichting formatief:

6. Advies Toelichting: Onderzoek eerst of de gemeente verantwoordelijk is voor het behoud en onderhoud van de bergingen op het woonwagenkamp Als die verantwoordelijkheid er niet is, onderzoek dan verder of verkoop van de bergingen mogelijk is.

KERNTAAK Kerntaak Taakveld

7.2 en 7.3

Infrastructuur, ruimte en milieu Riolering en Afval

ONDERZOEKSVRAAG Onderzoeksvraag vanuit de data-analyses Waarom zijn de afval- en rioolheffingen in de begroting 2025 niet kostendekkend?

Antwoord onderzoeksvraag data-analyses De gemeenteraad heeft via een amendement het eerdere besluit om de heffingen volledig kostendekkend te maken grotendeels teruggedraaid.

OMBUIGING

Ombuiging:

F4

We maken de tarieven voor afval en riool kostendekkend.

Toelichting

1. Wat is een aannemelijke opbrengst (euro's of anders) 1a. Opbrengst in euro's: 2025 wordt apart genoemd omdat er wellicht kosten in 2025 gemaakt worden die resulteren in opbrengst later.

€

2025 -

2026 172.800

2027 172.800

2028 172.800

2029 172.800

Toelichting: Het invoeren van 100% kostendekkende tarieven voor afval en riool zorgt voor hogere tarieven en een extra opbrengst van €172.800. Besluit bij de begroting 2025 De gemeenteraad heeft bij het vaststellen van de begroting 2025 besloten om de afvalstoffenheffing en rioolheffing volledig kostendekkend te maken. Alleen de kosten voor hondenpoep mochten hierbij niet worden meegerekend. Aanpassing via amendement Later, bij het vaststellen van de belastingverordeningen, heeft de gemeenteraad dit besluit grotendeels teruggedraaid via een amendement. Hierdoor zijn de tarieven niet volledig kostendekkend vastgesteld. Effect van 100% kostendekking Als alsnog wordt gekozen voor 100% kostendekkende tarieven, stijgen de heffingen als volgt: - Afvalstoffenheffing: + €16,31 - Rioolheffing: + €5,12 Samen levert dit een extra opbrengst van €172.800 op. Bestuursprogramma 2022–2026 “We onderzoeken de mogelijkheden om de tarieven voor de leges en de bestemmingsheffingen stapsgewijs te verhogen naar 100% kostendekking. De tarieven dienen daarbij op een maatschappelijk aanvaardbaar niveau te blijven.” 1b. Opbrengst in anders: Toelichting:

1c. Incidenteel of structureel? Toelichting: Structureel, omdat de afvalstoffenheffing en rioolheffing worden verhoogd.

2. Wat zijn de belangrijke risico's bij realisatie van bij deze ombuiging? Toelichting: Grootste risico is dat de woonlasten voor inwoners stijgen Als tarieven voor belastingen zoals afval en riool omhoog gaan, betalen inwoners meer. Dit zorgt voor hogere woonlasten.

3. Op welke termijn? Toelichting: 2026.

4. Wat is de impact van deze ombuiging op inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen? Niet

Redelijk X

Groot

Toelichting: Door deze maatregel stijgen de woonlasten met 2% Dit betekent dat inwoners iets meer gaan betalen. Dat heeft invloed op hun portemonnee, maar de stijging is beperkt. Omdat het om een klein percentage gaat, blijven de gevolgen voor de meeste huishoudens beheersbaar.

5. Wat is de organisatie impact van deze ombuiging? Niet X

Redelijk

Groot

Toelichting inhoudelijk: Het verhogen van tarieven heeft geen impact op de organisatie.

Toelichting formatief:

6. Advies Toelichting: Verhoog afval- en rioolheffingen naar 100% kostendekking De gemeenteraad heeft eerder bij de behandeling van de begroting al ingestemd met het verhogen van de heffingen naar 100% kostendekking. Dit sluit aan bij het bestuursprogramma. Het advies is om deze ombuiging door te voeren.

4e. Onderwijs

KERNTAAK Kerntaak Taakveld

4.3

Onderwijs Onderwijsbeleid en leerlingzaken

ONDERZOEKSVRAAG Onderzoeksvraag vanuit de data-analyses n.v.t.

Antwoord onderzoeksvraag data-analyses

OMBUIGING

Ombuiging:

D30 functie beleidsadviseur sociaal domein, met specialisatie onderwijs ,voor 50% te dekken uit middelen voor onderwijsachterstandenbeleid (€ 39.147)

Toelichting

1. Wat is een aannemelijke opbrengst (euro's of anders) 1a. Opbrengst in euro's: 2025 wordt apart genoemd omdat er wellicht kosten in 2025 gemaakt worden die resulteren in opbrengst later.

€

2025 39.147

2026 39.147

2027 39.147

2028 39.147

2029 39.147

Toelichting: Voor de uitvoering van het onderwijsachterstandenbeleid (= OAB) ontvangt de gemeente Rhenen structureel middelen van het Rijk. Deze middelen van het Rijk zijn in de praktijk hoger dan we in Rhenen (kunnen) uitgeven. Hierdoor ontstaat veelal een terugbetalingsverplichting aan het Rijk. Echter kunnen we ook personeelskosten in de vorm van inhuur en/of salariskosten toerekenen en via deze regeling compenseren. Dit gebeurde al (achteraf) bij het opstellen van de jaarstukken. Echter was dit nog niet in de begroting verankerd. 1b. Opbrengst in anders: Toelichting:

1c. Incidenteel of structureel? Toelichting: Structureel

2. Wat zijn de belangrijke risico's bij realisatie van bij deze ombuiging? Toelichting:

3. Op welke termijn? Toelichting: Vanaf 2025.

4. Wat is de impact van deze ombuiging op inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen? Niet x

Redelijk

Groot

Toelichting: Het structureel dekken van deze formatie binnen de middelen die we ontvangen voor de uitvoering van het onderwijsachterstandenbeleid heeft geen gevolgen.

5. Wat is de organisatie impact van deze ombuiging? Niet X

Redelijk

Groot

Toelichting inhoudelijk:

Toelichting formatief: De beleidsadviseur sociaal domein is ongeveer 50% van de tijd bezig met OAB. Derhalve kan de helft van de salariskosten (€ 78.294) toegerekend worden.

6. Advies Toelichting: Dek 50% van de beleidsadviseur onderwijs uit onderwijsachterstandenbeleid Neem in de begroting op dat 50% van de kosten voor de functie beleidsadviseur sociaal domein, met specialisatie onderwijs, wordt gedekt uit middelen voor het onderwijsachterstandenbeleid. Deze dekking vindt in de praktijk al plaats, maar is tot nu toe niet opgenomen in de begroting.

EINDE FORMULIER

KERNTAAK Kerntaak Taakveld

Onderwijs 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

ONDERZOEKSVRAAG Onderzoeksvraag vanuit de data-analyses Op basis van de begroting en jaarrekeningen geven wij ongeveer 8 euro per inwoner meer uit aan onderwijs en leerlingenzaken. Hoe komt dat?

Antwoord onderzoeksvraag data-analyses Dat moeten we verder onderzoeken.

OMBUIGING

Ombuiging:

A21We besparen op onderwijsbeleid en leerlingzaken.

Toelichting

1. Wat is een aannemelijke opbrengst (euro's of anders) 1a. Opbrengst in euro's: 2025 wordt apart genoemd omdat er wellicht kosten in 2025 gemaakt worden die resulteren in opbrengst later.

€

2025 700

2026 14.800

2027 14.800

2028 14.800

2029 14.800

Toelichting: We kunnen mogelijk € 14.800 besparen door te stoppen met twee pilots voor vroegsignalering op scholen. En het resterende OOGO-budget voor 2025 niet te besteden. Wat is OOGO? OOGO (Op Overeenstemming Gericht Overleg) is verplicht overleg tussen gemeenten en samenwerkingsverbanden voor passend onderwijs. Dit staat in de Jeugdwet en de Wet passend onderwijs. Wat doet OOGO? OOGO zorgt dat scholen en gemeentelijke jeugdhulp goed samenwerken. Hoeveel geld is er voor OOGO? Er is € 4.126 gereserveerd voor OOGO. Daarvan is € 3.426 al vastgelegd met andere gemeenten. Er blijft € 700 over in 2025. Mogelijke besparing: stoppen met pilots We kunnen stoppen met twee pilots voor vroegsignalering op scholen: Pilot op Willem Teelinckschool: € 8.800 Pilot op Eben Heazerschool: € 6.000

1b. Opbrengst in anders: Toelichting:

1c. Incidenteel of structureel? Toelichting: OOGO-budget: incidenteel. Vroegsignalering: structureel.

2. Wat zijn de belangrijke risico's bij realisatie van bij deze ombuiging? Toelichting: Meer geld nodig voor samenwerking (OOGO) De komende jaren is misschien extra budget nodig om goed samen te blijven werken binnen OOGO. Minder geld kan de afstemming tussen onderwijs en jeugdhulp lastiger maken. Meer vraag naar jeugdhulp Als we stoppen met vroegsignalering op scholen, worden problemen bij kinderen mogelijk later ontdekt. Hierdoor kan de vraag naar jeugdhulp juist toenemen.

3. Op welke termijn? Toelichting: We kunnen stoppen met de pilots vroegsignalering vanaf het schooljaar 2025–2026.

4. Wat is de impact van deze ombuiging op inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen? Niet

Redelijk

Groot x

Toelichting: Stoppen met vroegsignalering heeft waarschijnlijk veel impact. We denken dat vroegsignalering helpt om problemen bij kinderen op tijd te zien, waardoor minder jeugdhulp nodig is. Dit jaar doen we een evaluatie om te bepalen of en hoe we met vroegsignalering verdergaan.

5. Wat is de organisatie impact van deze ombuiging? Niet

Redelijk x

Groot

Toelichting inhoudelijk: We verwachten een toename van zorgvragen bij het Jeugdteam als de vroegsignalering stopt. We verwachten dat daarmee ook de kosten stijgen. Bovendien legt dit een druk op de organisatie.

Toelichting formatief:

6. Advies Toelichting: Besparen op OOGO-budget De besparing op het OOGO-budget kan worden doorgevoerd. Het gereserveerde bedrag is deels al vastgelegd met andere gemeenten. Het resterende bedrag kan vrijvallen als besparing. Vroegsignalering: eerst evaluatie afwachten Voor vroegsignalering wordt in 2025 een evaluatie uitgevoerd. Op basis van deze uitkomsten kan worden bepaald of voortzetting wenselijk en effectief is. Het is op dit moment niet aan te raden om de besparing direct door te voeren. Als wordt gestopt met vroegsignalering, bestaat de kans dat de jeugdhulpvragen op deze scholen weer toenemen. Dit vraagt extra capaciteit en brengt hogere kosten met zich mee dan de huidige bijdrage voor de pilot.