Bijlage 1 Jaarstukken 2024

fen om begin 2025 15 flexwoningen te kunnen bouwen en op te leveren. • Bij Achterberg West 2 is een anterieure overeenkomst gesloten en het bestemmingsplan is vastgesteld. Daar zullen 108 woningen toegevoegd worden. • Voor de Dokter Wallerstraat is in 2024 een gebiedsvisie vastgesteld. Een belangrijk begin om daar extra woningen terug te bouwen (sloop-nieuwbouw). Dit is een belangrijke stap om de kwaliteit van de leefomgeving te verbeteren. • In Veeneind, project Blauwendraadweide, zijn 14 woningen gebouwd. Verdere toelichting over specifieke woningbouwprojecten staat in de paragraaf grondbeleid, zie pagina 96. Beleid rondom wonen In 2024 is (onder het project Versnelde Woonopgave) het beleid voor tijdelijke woningen opgesteld en in werking getreden. Inwoners mogen binnen stedelijk gebied kleine tijdelijke woningen op hun erf toevoegen. Voor een periode van maximaal 15 jaar. Deze woningen mogen worden verhuurd aan starters of andere woningzoekenden. Dit is een laagdrempelige manier om op korte termijn meer woningen te bouwen. Er is een begin gemaakt voor het opstellen van beleid voor het splitsen van woningen. Deze ronden we in 2025 af.

25

H 2.3.2 | RUIMTELIJKE ONTWIKKELING

Jaarstukken 2024

Versnelde woonopgave Resultaten tot nu toe Zoals eerder vermeld in de Informatienota van 17 september 2024 zijn de resultaten van de Versnelde Woonopgave voor deze collegeperiode tot nu toe: Project  

Woningen

Doelgroep  

1. Nieuwe Veenendaalseweg -in gebruik-

16 opvangplekken in bestaand pand. Tijdelijk, 3 jaar.  

8 minderjarige statushouders en 8 Oekraïense ontheemden

2. Herenstraat -in opstartfase-

14 studio’s. Tijdelijk, 10 jaar.  

Eerste 3 jaar alleen voor statushouders en daarna 7 jaar in principe verhuur aan doelgroepen die met spoed tijdelijk een woning nodig hebben  

3. Binnenweg -in realisatiefase-

15 flexwoningen, verplaatsbaar. Tijdelijk, 10 jaar. Beoogde exploitatieduur tot 2035

10 woningen voor alle mensen op de wachtlijst van Rhenam 5 woningen bij aanvang t.b.v. Oekraïense ontheemden of statushouders, en op termijn ook voor alle doelgroepen die met spoed tijdelijk een woning nodig hebben

4. Prattenburg -in gebruik-

10 flexwoningen, verplaatsbaar Tijdelijk, einde huurperiode augustus 2025.

Voor 36 Oekraïense ontheemden

Totaal in deze collegeperiode 55 woonruimtes

Planning voor de plaatsing woningen van de Binnenweg zou eind 2024 zijn, dat wordt begin maart 2025. Dit komt door uitloop van de ecologische onderzoeken en maatregelen.

voor 2 transformatiepanden (Acaciaschool en de Westpoort) voor Oekraïense ontheemden onderzocht, en als niet haalbaar beoordeeld.

Zoals benoemd bij ‘beleid rondom wonen’ is op 26 november 2024 is er door het college het beleid ‘tijdelijke woningen op achtererven’ vastgesteld. Dit beleid biedt een aanvullende bijdrage in het behalen van de doelstelling van de Versnelde Woonopgave.

We hebben dit jaar ook een succes behaald in de samenwerking met Rhenam: er ligt een samenwerkingsovereenkomst klaar voor 24 flexwoningen aan de Achterbergsestraatweg, ondertekening vindt plaats bij positief besluit van de raad.

Ook hebben we in 2024 het brede locatieonderzoek voor flexwoningen afgerond. Daarnaast hebben we de kansrijkheid

Ook in 2024 afgerond: voorbereiding verdere besluitvorming Begin 2025 liggen er raadsvoorstellen in het kader van de Versnelde Woonopgave. De raad beslist hier op 11 maart over.

De keuzes bepalen de werkzaamheden in 2025. Als de raad alle vier de locaties (Achterbergsestraatweg, Kastanjelaan, Koerheuvel en Rhenen-west) voor flexwoningen kiest, dan starten we vier projecten om flexwoningen te realiseren. Deze woningen zouden er in 2026 moeten kunnen staan. De opstart van de projecten begint met ruimtelijke onderzoeken en met het maken van een ontwerp voor de locatie, samen met omwonenden. Voor wat betreft de vluchtelingenopvang heeft het college in 2024 een mogelijke locatie en participatie voorbereid. COA is de ontwikkelaar (en beheerder) van deze mogelijke opvang. In 2025 komt er een vervolgtraject op de participatie om verdere opties te verkennen. Grondbeleid In het bestuursprogramma staat dat dit college een actiever grondbeleid gaat voeren. We houden dan ook in de gaten of kansen voordoen om vanuit strategische overwegingen grond te verkrijgen. We hebben hiervoor eind 2024 een vacature beleidsmedewerker grondbeleid opengesteld. Meer inhoudelijke verdieping op grondbeleid leest u in de paragraaf Grondbeleid, pagina 95. Notitie sociale grondprijzen Er is in 2024 een notitie opgesteld waarin via een vergelijking met omliggende gemeenten gekomen is tot verschillende sociale grondprijzen die de gemeente Rhenen zou kunnen hanteren.

Uit het onderzoek kwam ook dat de meeste omliggende gemeenten een nota grondprijzen hebben waarin alle grondprijzen benoemd zijn. We gaan nu werken aan een nota grondprijzen waarin in eerste instantie in ieder geval de sociale grondprijzen staan met het idee dat we deze nota later eventueel kunnen aanvullen met andere grondprijzen. 26

H 2.3.2 | RUIMTELIJKE ONTWIKKELING

Huisvestingsverordening Op 19 december 2023 is de, regionaal afgestemde, Huisvestingsverordening gemeente Rhenen 2024 vastgesteld door de raad. In deze verordening staan regels voor het verdelen van schaarse woonruimte. Vervolgens is op 1 januari 2024 de Huisvestingswet gewijzigd met nieuwe mogelijkheden om regels te stellen. Deze zijn door de gemeenten en woningcorporaties in de woningmarktregio Foodvalley met interesse bekeken. Samen is het afgelopen jaar verder gewerkt aan een optimalisatie van de regionaal afgestemde huisvestingsverordening. De gemeenten en woningcorporaties in de woningmarktregio FoodValley hebben hier de huisvestingsverordening op aangepast en deze ligt in 2025 ter besluitvorming voor. Volkshuisvestingsprogramma In 2024 heeft een evaluatie van het woonbeleid plaatsgevonden. Vervolgens is na de zomer gestart met het traject om, vooruitlopend op nieuwe wetgeving, een integraal volkshuisvestingsprogramma op te stellen. Met daarin ook actueel beleid voor wonen, welzijn, zorg en duurzaamheidsambities. Hiervoor hebben in 2024 eerste bijeenkomsten met ambtenaren, stakeholders en raad plaatsgevonden. De verwachting is dat in Q2 2025 het volkshuisvestingsprogramma kan worden vastgesteld door de raad.

De Woondeal: samenwerken aan genoeg betaalbare woningen De Woondeal (van 1.0 naar 2.0) blijft in grote lijnen hetzelfde, maar er worden enkele aanpassingen doorgevoerd. Het onderdeel ‘Toekomstbestendig Bouwen’ valt weg door de wens van Minister Keijzer om regels te schrappen. Het ‘Afsprakenkader Ouderenhuisvesting’ wordt wel opgenomen. Op basis van de ‘huishoudensprognoses Primos 2023’ blijkt het woningtekort groter dan eerder gedacht, dus wordt het doel gesteld om het tekort van 6% naar 2% te reduceren tussen 2025-2034. Gemeenten moeten extra woningen re-

Jaarstukken 2024

aliseren binnen bestaande plannen. Ondanks onduidelijkheid door de nieuwe minister, blijft de huidige koers gehandhaafd met de bovenstaande aanpassingen.

hebben we niet de totale taakstelling van 42 vergunninghouders gehuisvest, maar hebben we wel voorkomen dat we onder een verder verscherpt toezicht van de provincie zijn gesteld.

Huisvesting aandachtsgroepen in regio Foodvalley Ook in 2024 zijn er in de regio geen geschikte locaties voor Anders Wonen gevonden (voor de in de regio groeiende doelgroep niet-corrigeerbare overlastgevers). In 2024 hebben bureau InFact en HHM daarnaast de woonzorgopgave voor alle lastig te huisvesten aandachtsgroepen in de regio Foodvalley onderzocht. Vanwege de complexiteit vereist deze opgave nauwere samenwerking in de regio. Daarom werken we in 2025 aan een concreet regionaal afsprakenkader over alle lastig te huisvesten doelgroepen.

Wet Goed Verhuurderschap Op 17 december 2024 heeft het college ingestemd met de aanpassing per 1 januari 2025 van het bestaande meldpunt Goed Verhuurderschap én met de wijziging van de Beleidsregel Wet goed verhuurderschap. Bij het bestaande meldpunt op de website van de gemeente konden huurders vanaf 1 januari 2024 al terecht met signalen en klachten over ongewenst gedrag van verhuurders of verhuurbemiddelaars. Vanaf 1 januari 2025 kunnen ook klachten over huurprijzen worden gemeld bij de gemeente. De gemeente moet er vanaf dat moment op toezien dat: 1. Verhuurders zich houden aan het woningwaarderingsstelsel (WWS); 2. Verhuurders de huur alleen verhogen met de wettelijk toegestane huurverhoging; 3. Verhuurders hun huurders informeren over hoeveel WWS-punten de woning heeft. Vanaf 1 januari 2025 start de handhaving zoals bepaald in de gewijzigde Beleidsregel Wet goed verhuurderschap.

Huisvesting vergunninghouders Voor de eerste helft van 2024 was de taakstelling vanuit het Rijk 22 vergunninghouders (mensen met een verblijfsvergunning). Op 1 juli hadden we 12 vergunninghouders gehuisvest waardoor er een achterstand was op 1 juli van 10 vergunninghouders. Dit had gevolgen voor de mate van toezicht door de provincie en betekende concreet dat er een ambtelijk toezichtgesprek heeft plaatsgevonden waarbij mogelijke acties zijn besproken om de achterstand in te lopen. Oorzaken van de achterstand, die zich overigens voordoen bij veel gemeenten in het land, zijn: • er is sprake van moeilijk te huisvesten alleenstaande vergunninghouders; • problemen bij de IND bij de afhandeling van verzoeken van na-reizigers; • moeilijk te huisvesten hele grote gezinnen. Voor de tweede helft van 2024 was de taakstelling vanuit het Rijk 20 vergunninghouders. Uiteindelijk was de voorlopige stand half december 2024 dat we in totaal 34 vergunninghouders hebben kunnen huisvesten, mede dankzij het feit dat er toch een aantal na-reizigers konden worden gehuisvest. Hiermee

Omgevingsdienst Regio Utrecht De kosten voor het fusietraject van RUD Utrecht en ODRU worden hoofdzakelijk betaald door een bijdrage uit het interbestuurlijk programma versterking VTH-stelsel. Er wordt hiervoor geen aanvullende bijdrage gevraagd aan de deelnemende gemeenten. De voorbereiding van de fusie heeft dan ook geen gevolgen voor de jaarrekening van 2024 en de begroting voor 2025. Er zijn in 2024 concrete stappen gezet richting de fusie van de twee omgevingsdiensten. In 2025 zal dit proces verdergaan en zal de besluitvorming hierover plaatsvinden. In de loop van 2025 zal ook inzichtelijk worden welke gevolgen de fusie heeft voor onze begroting voor 2026 en de daaropvolgende jaren. 27

H 2.3.2 | RUIMTELIJKE ONTWIKKELING

Jaarstukken 2024

Toekomstbestendig bouwen (convenant) In dit convenant staan ambities om nieuwe woningen zo toekomstbestendig mogelijk te bouwen. Met ambities voor energieneutraal/energiepositief-, circulair-, klimaatadaptief-, natuurinclusief bouwen, duurzame mobiliteit en een gezonde leefomgeving. Dit convenant is ondertekend met de ambitie goud. Wetende dat dit (nog) niet voor alle onderdelen waargemaakt kan worden vragen we ontwikkelaars het hoogst mogelijke te realiseren.

Isolatieactie Om eigenaren van een koopwoning te stimuleren om hun eigen woning te isoleren, is in september 2024 een isolatieactie gestart. Mensen die zich aanmelden krijgen advies op maat, worden ontzorgd en kunnen in veel gevallen subsidie krijgen. Mensen met een laag inkomen kunnen extra subsidie krijgen. De actie loopt in ieder geval tot en met eind 2026. Aan het eind van 2024 hadden 150 huiseigenaren een bezoek aan huis gehad van een energieadviseur en een bespaarplan op maat ontvangen.

Zonnevelden Nude en Remmerden Zowel voor Nude als Remmerden, is eind 2023 een vergunningsverzoek ingediend. Voor Remmerden was deze nog niet compleet en is in 2024 teruggetrokken, dit vanwege de ligging in NNN-gebied waarvoor de provincie Utrecht toestemming moet geven. Voor Nude is de aanvraag compleet en in behandeling. Het raadsvoorstel voor de ‘verklaring van geen bezwaar’ is in september aan de raad voorgelegd. In het 2e kwartaal van 2025 willen we de vergunningsprocedure afronden.

Wat hebben we gemeten?

Wie hadden we daarbij nodig?

Nieuw gebouwde woningen (per 1.000 woningen)

Voor toelichting op de Odru zie paragraaf Verbonden partijen

Wat heeft het gekost? 2020 7,3 9,5 8,9

2021 3,6 8,6 8,9

2022 8,7 8,9 9,3

Rhenen

<25.000

Nederland

2023 4,9 7,5 9,1

2024 5,0 8,3

Definitie: Nieuw gebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties. Toelichting: Niet alle cijfers waren beschikbaar op peildatum 11-03-2025, de cijfers van Rhenen over 2024 betreft conceptcijfers.

(in € x 1.000)

Begroting na vast- Jaarrekening 2024 gestelde wijzigingen 2023

Baten

1.391 V

1.568 V

1.685 V

1.371 V

Lasten

3.807 N

4.126 N

4.228 N

1.839 N

Saldo van baten en lasten (A)

2.415 N

2.557 N

2.543 N

468 N

Onttrekking uit reserves

937 V

1.177 V

1.077 V

88 V

Toevoeging aan reserves

988 N

930 N

1.502 N

473 N

Mutaties reserves (B)

51 N

247 V

424 N

385 N

2.466 N

2.310 N

2.968 N

853 N

Gerealiseerd resultaat (A+B)

Jaarrekening 2022

Link/Qr-code naar wettelijke indicatoren 28

3.3 Deelprogramma Duurzaamheid Wat wilden we bereiken? Beleidsdoel Rhenen is een duurzame, klimaatbestendige en gezonde gemeente. Rhenen is energieneutraal in 2040, circulair en klimaatneutraal in 2050. 3.3.1 Rhenen is een gemeente met een gezonde, stille en veilige leefomgeving. We besparen energie en wekken energie duurzaam op. Wat hebben we ervoor gedaan? a. Reguliere activiteiten De reguliere activiteiten in deelprogramma Duurzaamheid sluiten aan bij de drie landelijke pijlers: 1. Een energieneutraal Rhenen (o.a. beperken energievraag, warmtetransitie, opwekken duurzame energie, duurzame mobliliteit) 2. Een circulair Rhenen (o.a. afval en grondstoffen) 3. Een klimaatbestendig Rhenen (o.a. afkoppelen regenwater, ruimtelijke adaptatie) In de paragraaf Duurzaamheid staat meer uitvoeringsinformatie. In dit deel van de jaarrekening vindt u de beleidsinformatie. b. Activiteiten 2024 Verbreding routekaart energietransitie naar routekaart duurzaamheid In september 2024 is de raadscommissie geconsulteerd over thema’s voor de nieuwe routekaart. Hierin zal het onderwerp duurzaamheid breder worden uitgewerkt dan alleen de energietransitie. Naast energietransitie krijgen hierin ook klimaatadaptatie en circulariteit een plek; de drie pijlers van

onze duurzaamheidsboom. Met de routekaart zullen keuzes gemaakt worden waar wij onze focus op gaan leggen. In 2025 zal de routekaart worden voorgelegd aan de raad. Na een aantal voorbereidende bijeenkomsten is in oktober de adviesgroep Duurzaamheid van start gegaan. Een groep enthousiaste inwoners van de gemeente Rhenen gaat zich inzetten om mee te denken over duurzaamheidsonderwerpen. Zij geven zowel gevraagd als ongevraagd advies hierover aan het college. Eind 2024 zijn twee adviesverzoeken uitgezet, voor de nieuwe routekaart duurzaamheid en voor de gemeentelijke website, voor het onderdeel duurzaamheid. Netcongestie In 2024 zien we dat door de ontwikkelingen rondom netcongestie ook steeds meer dat dit een bedreiging vormt voor de realisatie van doelen op verschillende beleidsterreinen. Daarnaast verschijnen er steeds meer berichten in de media over gevolgen voor ondernemers en inwoners. Dit kan voor onrust zorgen. Als college willen we de ondernemers en inwoners op een juiste manier kunnen informeren. PIJLER ENERGIENEUTRAAL RHENEN Beleidskader Duurzame energie op land De gemeente heeft de afgelopen jaren ervaring kunnen opdoen met projecten voor het opwekken van duurzame energie op land. Bijvoorbeeld rondom zonnepark Nude, zonnepark Remmerden of het onderzoek naar de wenselijkheid van energieopwek door middel van wind in onze gemeente.

De ervaring leert dat bij dergelijke projecten een ruimtelijke invalshoek meer voor de hand ligt dan een beleidsmatige. Het college meent dan ook dat een apart beleidskader voor duurzame opwek van energie niet nodig is. De aanbevelingen

uit juni 2023 en de praktijkervaringen uit 2023 en 2024 nemen we op in de nog op te stellen Routekaart Duurzaamheid. Deze wordt in 2025 voorgelegd aan de gemeenteraad. De raad heeft in september 2024 een motie aangenomen dat zij aan de Provincie Utrecht wil laten weten dat zij geen medewerking zal verlenen aan de plaatsing van windturbines. Zon op restgronden In het beleidskader zon op land krijgt zon op restgrond voorkeur boven zon op agrarische gronden. Energiecoöperatie Rhenen heeft opdracht gekregen om mogelijkheden voor zon voor vijf restlocaties (parkeerplaatsen) voor ons te onderzoeken. In 2024 is dit onderzoek afgerond. Er zijn 3 locaties met voldoende potentie. Eén daarvan is op particulier terrein en daarmee is de gemeente niet aan zet. We hebben hier een ondersteunende rol. De andere twee betreffen het retentiebassin aan de Beukenlaan/Bergweg en het parkeerterrein van de Paardenmarkt. Hier kunnen we een actievere rol oppakken. Voor deze twee locaties geldt dat een project pas haalbaar wordt door de zonnepanelen te koppelen aan afzet in de omgeving (voor de meter) en in combinatie met laadinfrastructuur. Voor het retentiebassin liggen er uitdagingen op het gebied van beheer openbare ruimte.

We zijn in gesprek met de energiecoöperatie en kijken samen naar de mogelijkheden Onderzoek haalbaarheid van collectief warmtenet in Remmerden, Elst en Rhenen-stad Begin 2024 is een onderzoek afgerond naar de haalbaarheid voor een warmtenet voor Remmerden. Uit dit onderzoek blijkt dat het technisch en financieel haalbaar is om de warmte van Rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) van Remmerden te gebruiken voor een collectief warmtesysteem (warmtenet). Dit wordt meegenomen in bredere plannen voor 29

H 2.3.3 | DUURZAAMHEID

Jaarstukken 2024

verduurzaming van Remmerden. Daarnaast is in november 2024 een onderzoek gestart naar de haalbaarheid van een collectief warmtesysteem voor de kernen Rhenen-stad en Elst. Deze wordt Q3 2025 afgerond.

PIJLER CIRCULAIR RHENEN De uitvoering van deze pijler is gericht op afval. Voor de activiteiten verwijzen wij naar deelprogramma 3.1 Verkeer en Openbare Ruimte

(Pre)Soortenmanagementplan (SMP) Sinds eind mei 2024 heeft de gemeente een vergunning voor het pre-SMP. Daarvoor zijn vleermuiskasten opgehangen en zijn de bedreigde soorten onderzocht. Met pre-SMP zorgt ervoor dat huiseigenaren in de kernen nu al kunnen isoleren zonder de Omgevingswet (voorheen Wet Natuurbescherming) te overtreden en dat de bedreigde diersoorten, die ook in de gebouwen leven, geen schade ondervinden. Tegelijkertijd heeft er ecologisch onderzoek plaats gevonden, ter voorbereiding op het SMP en de omgevingsvergunning.

PIJLER KLIMAATBESTENDIG RHENEN Klimaatanalyse De uitbreiding van de klimaatanalyse is dit jaar op een pragmatische manier ingestoken. Tot nu toe lag de focus op de kernen, nu is ook het buitengebied toegevoegd. Zo is er meer informatie over hoe veel en hard het regenwater wegstroomt. De openbare website klimaatanalyserhenen is in de zomer van 2024 offline gegaan, omdat onderhoud niet voldoende mogelijk was. De informatie en kaarten zijn intern nog wel makkelijk beschikbaar voor collega’s.

Energiebesparing, Energiecoaches Naast ons energieloket hebben we onze energiecoaches. Zij hebben bij inwoners met een kleine beurs gratis kleine isolatiemaatregelen uitgevoerd. Denk hierbij aan het plaatsen van tochtstrippen en radiatorfolie. Naast deze maatregelen krijgen de inwoners advies hoe zij energie kunnen besparen. Eind 2024 hebben de coaches met diverse promotieacties weer veel aanvragen van inwoners voor een huisbezoek gekregen. Er zijn 78 aanvragen voor bezoek ingediend. Deze bezoeken zijn en worden ingepland in 2025. Remmerden: groei door samenwerking en verduurzaming De technische ontwerpfase van de E-Hub verloopt volgens planning en zal medio eind Q2 2025 afgerond zijn. Om een bijbehorende entiteit op te richten is het van belang om eerst de ontwerpfase afgerond te hebben met daarnaast een zorgvuldige financiële en juridische toetsing. Na een definitieve ‘go’ is duidelijk welke organisatievorm (entiteit) het beste hierbij past en wat de exacte tijdslijn zal zijn.

Lokaal hitteplan Met een lokaal hitteplan zijn wij en onze inwoners beter voorbereid op hittegolven. Het opstellen hiervan gebeurt in overleg met lokale (zorg)partners: zij weten goed wat er speelt en kunnen de verschillende groepen beter bereiken. Duidelijkheid over financiële ondersteuning van de partners kwam later dan verwacht. Hierdoor is er in 2024 alleen voorbereidend werk verricht: het lokaal hitteplan zal pas in 2025 definitief zijn.

Wat hebben we gemeten? Link/Qr-code naar wettelijke indicatoren

Wat heeft het gekost? (in € x 1.000)

Begroting na vast2024 gestelde wijzigingen

Jaarrekening 2023

Jaarrekening 2022

Baten

613 V

487 V

153 V

15 V

Lasten

1.045 N

996 N

575 N

230 N

Saldo van baten en lasten (A)

431 N

509 N

422 N

215 N

Onttrekking uit reserves

71 V

54 V

58 V

29 V

Toevoeging aan reserves

0N

0N

0N

0N

Mutaties reserves (B)

71 V

54 V

58 V

29 V

360 N

455 N

364 N

186 N

Gerealiseerd resultaat (A+B)

30

30

Programma 4 - SOCIAAL MAATSCHAPPELIJK Inleiding Het programma sociaal maatschappelijk kent vier deelprogramma’s; sociaal domein integraal, Jeugd, maatschappelijke ondersteuning en participatie.

en helpen. Het vergroten van de onderlinge betrokkenheid, zelfredzaamheid en veiligheid. Samen organiseren en bijdragen aan het vergroten van de leefbaarheid en veiligheid van de eigen woonomgeving.

Overkoepelend deelprogramma In dit deelprogramma komen de ontwikkelingen bij elkaar die voor alle drie deelprogramma's - jeugd, maatschappelijke ondersteuning en participatie, van belang zijn. De ontwikkelingen die op 2 of 3 van deze deelprogramma's spelen worden hier beschreven.

Maatschappelijke ondersteuning maatwerk In dit deelprogramma staan de ontwikkelingen, beleidsdoelen en activiteiten centraal die zijn gericht op de beschikbaarheid, toekenning en levering van maatschappelijke ondersteuning. Het gaat daarbij om een breed scala aan oplossingen/voorzieningen in de vorm van hulpmiddelen, diensten, persoonlijke begeleiding en opvang afgestemd op de persoonlijke kenmerken en behoeften van de inwoner die daar een beroep op moet doen.

Jeugd preventief In dit deelprogramma staan de ontwikkelingen, beleidsdoelen en activiteiten centraal die betrekking hebben op de preventie in het jeugddomein waaronder de beleidsterreinen onderwijs en kinderopvang. Andere onderwerpen zijn: vroeg signalering van problemen, het geven van (opvoed-) ondersteuning, goede basisvoorzieningen, het bestrijden van achterstanden en een op preventie gerichte professionele inzet. Jeugd maatwerk In dit deelprogramma staan de ontwikkelingen, beleidsdoelen en activiteiten centraal die zorgen voor de beschikbaarheid, toekenning en levering van jeugdhulp, afgestemd op de individuele situatie van gezinnen die daar een beroep op moeten doen. Maatschappelijke ondersteuning preventief In dit deelprogramma staan de ontwikkelingen, beleidsdoelen en activiteiten centraal die zijn gericht op de vitalisering van de samenleving. Het gaat daarbij primair om de sociale aspecten van leefbaarheid, zoals elkaar ontmoeten, kennen

Participatie preventief In dit deelprogramma staan de ontwikkelingen, beleidsdoelen en activiteiten centraal die bijdragenaan het voorkomen dat inwoners blijvend niet meer zelfstandig in hun bestaan

kunnen voorzien. Het gaat om het vinden en behouden van betaald werk, het voorkomen of oplossen van schulden, specifieke inkomensondersteuning voor mensen op het bestaansminimum of het integreren en participeren in de samenleving. Participatie Maatwerk In dit deelprogramma staan de ontwikkelingen, beleidsdoelen en activiteiten centraal die een vangnet vormen voor inwoners die tijdelijk of langdurig niet meer zelfstandig in het bestaan kunnen voorzien. Dit vangnet krijgt vorm in wettelijk geregelde uitkeringen, loonkostensubsidies of beschut werk.

Wat wilden we bereiken? Beleidsdoel Rhenen is een vitale gemeente met een effectieve maatwerkondersteuning voor inwoners met een ondersteuningsbehoefte.

Wat heeft het gekost? 2024

Begroting na vastgestelde wijzigingen

Jaarrekening 2023

Jaarrekening 2022

Baten

10.192 V

9.330 V

9.395 V

7.761 V

Lasten

33.272 N

33.204 N

30.913 N

27.968 N

Saldo van baten en lasten (A)

23.080 N

23.874 N

21.518 N

20.208 N

Onttrekking uit reserves

136 V

511 V

880 V

634 V

Toevoeging aan reserves

79 N

9N

309 N

347 N

Mutaties reserves (B)

57 V

502 V

570 V

287 V

23.023 N

23.372 N

20.948 N

19.920 N

(in € x 1.000)

Gerealiseerd resultaat (A+B)

31

4.0 Deelprogramma Sociaal domein Wat wilden we bereiken? Beleidsdoel Rhenen is een vitale gemeente met een effectieve maatwerkondersteuning voor inwoners met een ondersteuningsbehoefte. * Vanwege het overkoepelende karakter van dit deelprogramma is het beleidsdoel gelijk aan het maatschappelijk doel van het programma. Wat hebben we ervoor gedaan? a. Reguliere activiteiten De reguliere activiteiten in deelprogramma Sociaal Domein integraal richten zich op de ontwikkelingen en doelen die overkoepelend zijn aan de deelprogramma’s in het sociaal domein (jeugd, maatschappelijke ondersteuning en participatie). b. Activiteiten 2024 Visie Sociaal Domein Een belangrijke leidraad voor ons handelen in het sociaal domein is de visie Sociaal Rhenen 2030, die door de gemeenteraad in 2023 is vastgesteld. Deze visie is tot stand gekomen samen met inwoners, professionals en maatschappelijke partners van de gemeente Rhenen. De visie geeft aan waar we op inzetten als het gaat om welzijn, zorg en ondersteuning. De principes uit deze visie gebruiken we om ons werk goed te doen. In 2024 was een verdere uitwerking van de visie Sociaal Rhenen 2023 voorzien. Helaas is dit door personele omstandigheden niet gelukt. Op dit moment zijn we aan de slag om de visie te vertalen naar concrete doelen.

Dashboard Sociaal Domein Het amendement om het bereik van de Cunerapas tijdelijk te verhogen naar 130% van het minimum is geïmplementeerd in 2025. Samen met collega's van financien en informatie is hard gewerkt aan het inzichtelijk maken van de gegevens. Dit heeft geleid tot het opstellen van een dashboard voor de 3 wetten (jeugdwet, Wmo en participatie). Hierdoor wordt duidelijk hoe hoog onze uitgaven zijn, waaraan het geld wordt uitgegeven en waar we ons budget overschrijden. Met dit inzicht kunnen we beter sturen op deze budgetten. Voor het komende jaar worden deze dashboards verder ontwikkeld en opgenomen in de P&C cyclus. Visieleertraject met de VNG In december 2024 is het visieleertraject met de VNG afgerond. Hierbij is onderzoek gedaan naar het verbeteren van de brede integrale toegang voor Wmo en Jeugd bij de gemeente Rhenen. We gebruiken de resultaten om in 2025 een plan te maken voor het verbeteren van onze toegang tot het Sociaal Domein. Wat heeft het gekost? 2024

Begroting na vastgestelde wijzigingen

Jaarrekening 2023

Jaarrekening 2022

Baten

0N

0N

0N

1.921 V

Lasten

97 N

91 V

32 N

638 N

Saldo van baten en lasten (A)

97 N

91 V

32 N

1.282 V

Onttrekking uit reserves

0N

0N

0N

215 V

Toevoeging aan reserves

0N

0N

197 N

0N

Mutaties reserves (B)

0N

0N

197 N

215 V

Gerealiseerd resultaat (A+B)

97 N

91 V

229 N

1.497 V

(in € x 1.000)

32

H 2.3.1 | VERKEER EN OPENBARE RUIMTE

Jaarstukken 2024

4.1 Deelprogramma Jeugd preventief

Wat wilden we bereiken? Beleidsdoel Een leefbare en aantrekkelijke gemeente waarin jonge inwoners opgroeien onder gezonde en veilige omstandigheden en in staat zijn zich te ontwikkelen en ontplooien. 4.1.1 Jonge inwoners leven gezonder en krijgen optimale ontwikkelingskansen en ontplooiingsmogelijkheden. 4.1.2 Jonge inwoners groeien zo veilig mogelijk op, zowel thuis als op school, hun vrije tijd en in hun online leven. Wat hebben we ervoor gedaan? a. Reguliere activiteiten De reguliere activiteiten in deelprogramma jeugd preventief richten zich op: onderwijshuisvesting, peuteropvang, onderwijsachterstandenbeleid, jeugd-/jongerenwerk en de direct betrokken medewerkers.

'Rhenen is een vitale gemeente met een effectieve maatwerkondersteuning voor inwoners.'

b. Activiteiten 2024 Talenthouse Elst en Rhenen Jaarlijks vindt een evaluatie en presentatie plaats in de commissie Samenleving, op basis van de jaarrapportage die wordt opgesteld door Mozaiek jongerenwerk. De Talenthouses zijn onderverdeeld in 3 verschillende soorten inlopen: de meideninloop in de Westpoort, Talenthouse Rhenen in de kelder van de ontmoetingskerk en Talenthouse Elst in de kelder van het MFG. De meideninloop vindt om de week plaats in de Westpoort; meiden vanuit de 3 kernen van Rhenen zijn daar welkom. In 2024 hebben de meiden o.a. gekookt voor 44 ouderen van Rhenendael, een ontmoeting tussen jong en oud. Tevens hebben de meiden daar een persoonlijke presentatie gegeven over hun culturele achtergronden. Met de meideninloop wordt er een veilige ruimte gebo33

H 2.4.1 | JEUGD PREVENTIEF

den waar meiden zich vrij kunnen voelen, zichzelf kunnen zijn, en waar zij hun zorgen kunnen delen met twee vrouwelijke jongerenwerkers. Bij de verschillende inlopen haken voortdurend nieuwe jongeren aan via mond op mond reclame door de jongeren zelf en door de contacten die jongerenwerk op straat en bij de scholen legt met nieuwe jongeren. Hiernaast verwijst het jeugdteam Jeugd & Gezin tieners door naar de inlopen. Op de woensdagavonden wanneer Talenthouse Rhenen open is in de kelder van de Ontmoetingskerk, zijn er minder jongeren in het centrum van Rhenen te vinden en neemt de overlast af. In Elst is de leeftijdscategorie die wekelijks Talenthouse bezoekt tussen 10-15 jaar. Eens per maand vindt er in Elst een mannenavond plaats, waar tienerjongens met jongerenwerk aandacht besteden aan specifieke onderwerpen. In 2024 hebben 4 vrijwilligers zich ingezet bij de verschillende Talenthouses (waarvan 3 jongeren en 1 volwassene). De Talenthouses zijn 47 weken per jaar open. In 2024 kwamen er bij Talenthouse Rhenen gemiddeld 17 jongeren per keer, in Elst 12 jongeren per keer en bij de meideninloop 9 meiden per keer. Bestrijding onderwijsachterstanden Kinderen in de leeftijd van 2 tot 4 jaar die problemen ondervinden in hun ontwikkeling (cognitief of motorisch) kunnen naar de Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE).

Een pedagogisch medewerker zorgt dat deze kinderen extra ondersteuning en begeleiding krijgen zodat ze op 4 jarige leeftijd zonder achterstanden kunnen instromen in het basisonderwijs. In 2024 hebben 36 kinderen de VVE bezocht. Voorkomen schooluitval In 2024 hebben we extra uren voor de leerplichtambtenaar ingezet om te voorkomen dat jongeren zonder diploma de school verlaten. Hierdoor zijn meer leerlingen, waarbij risico op schooluitval bestond, gesproken. Ook kon met deze extra uren het project 'back to a future' worden opgezet waardoor

Jaarrekening 2024

leerlingen werden terug geleid naar het onderwijs. Door extra inzet van de leerplichtambtenaar wordt schooluitval en inzet van jeugdzorg mogelijk voorkomen. Gezien de huidige ombuigingen is het onduidelijk of deze preventieve taken kunnen worden voortgezet.

extra gesprekken. Hierdoor escaleerde het niet en werd er alvast aan herstel gewerkt. Het resultaat van deze aanpak: vader gaf recent aan dat het nu goed gaat thuis en zij samen problemen oplossen. Deze aanpak was een succes, doordat er door intensieve inzet een uithuisplaatsing is voorkomen.

Optimalisatie toegang Ook is in 2024 stevig ingezet op het doorontwikkelen van het Jeugdteam, waar het gaat om kostenbewustzijn, verscherpen van procedures door onder andere de inzet van de poortwachter. Het visieleertraject om te komen tot een optimalisatie van de toegang, is in december afgerond. Het jeugdteam focust zich daar waar het kan op lichte ondersteuning en begeleiding aan de ‘voorkant’ om zwaardere en duurdere maatregelen te voorkomen. Een concrete casus: een vader meldde na scheiding zijn kind aan vanwege aanhoudende ruzies thuis. Die werden ook fysiek en liepen zo hoog op, dat er aan uithuisplaatsing werd gedacht. In gesprekken werden concrete afspraken gemaakt en het netwerk ingeschakeld, waardoor spoedhulp gelukkig niet nodig was. De wachttijd voor de benodigde hulpverlening was wel een uitdaging. Daarom hebben we die weken zelf opgevuld met

Voor jongeren met mentale problemen hebben we ingezet op meer coaching door jongerenwerkers van Mozaïek. Onze ambitie is hiermee schooluitval, werkloosheid, uithuisplaatsing en criminaliteit te voorkomen.

Wat hebben we gemeten? Link/Qr-code naar wettelijke indicatoren

Wie hadden we daarbij nodig? Voor toelichting op de GGD zie paragraaf Verbonden partijen.

Wat heeft het gekost? (in € x 1.000)

2024

Begroting na vastgestelde wijzigingen

Jaarrekening 2023

Jaarrekening 2022

Baten

936 V

1.017 V

1.069 V

868 V

Lasten

2.439 N

2.539 N

2.389 N

2.219 N

Saldo van baten en lasten (A)

1.503 N

1.522 N

1.319 N

1.351 N

Onttrekking uit reserves

22 V

22 V

38 V

22 V

Toevoeging aan reserves

0N

0N

0N

0N

Mutaties reserves (B)

22 V

22 V

38 V

22 V

1.841 N

1.500 N

1.281 N

1.329 N

Gerealiseerd resultaat (A+B)

34

4.2 Deelprogramma Jeugd maatwerk Wat wilden we bereiken? Beleidsdoel Gezinnen voelen zich passend en efficiënt ondersteund in hun ondersteuningsbehoefte. 4.2.1 Wij zorgen ervoor dat voor iedere jeugdige tijdig passende (jeugd)hulp beschikbaar is. De hulpverlening die wij inzetten, sluit aan bij de mate van zelfredzaamheid van het gezin en zijn netwerk. 4.2.2 Wij zorgen dat voor iedere jeugdige tijdig passende jeugdhulp beschikbaar is bij gezinnen waar de veiligheid in het geding is. 4.2.3 Betere balans tussen kostenbeheersing en goede voorzieningen in het sociaal domein Wat hebben we ervoor gedaan? a. Reguliere activiteiten De reguliere activiteiten in deelprogramma jeugd maatwerk richten zich op Leerlingenvervoer, de jeugdhulp, de jeugdveiligheid en de direct betrokken medewerkers. De (uitvoering van) jeugdwet vormt hiervoor het belangrijkste kader. b. Activiteiten 2024 Hervormingsagenda en actieplan jeugd: vroegsignalering en sturen op de uitvoering Door uitvoering te geven aan de Hervormingsagenda Jeugd en de bijbehorende actieplannen kosten jeugdhulp, hebben we verschillende maatregelen genomen om de toenemende kosten af te vlakken. De meest belangrijke maatregelen zijn een sobere Verordening Jeugdhulp en Nadere regels Jeugd-

hulp, het opzetten van voorliggend (groepsgewijs) aanbod en het versterken van de samenwerking met verschillende strategische partners, waaronder de scholen. De maatregelen zijn in 2024 voorbereid en (deels) geïmplementeerd. Een aantal zaken lagen begin 2025 ter besluitvorming voor, waaronder de Verordening Jeugdhulp in maart 2025. Zichtbare effecten van de maatregelen verwachten we in 2025 en verder. Kosten jeugdhulp De kosten voor jeugdhulp zijn over 2024 uitgekomen op bijna € 7,8 mln tegenover een bijgestelde begroting van € 7,5 mln. Het extra tekort van € 323.000 is met name ontstaan door meer cliënten in (zwaarder) verblijf ad € 500.000. Daar tegenover staan enkele voordelen op de uitvoeringkosten, o.a.

afrekeningen voorgaande jaren van Veilig Thuis. Eerder is bij de voor- en najaarsrapportage de begroting 2024 met circa € 1,7 mln bijgesteld door hogere verwachte kosten in jeugdhulp (autonome groei ten opzichte van 2023 van 7%), indexering 5% en herijking tarieven 10%. De kosten per cliënt bij ambulante zorg zijn hoger dan in 2023, mede door hogere tarieven. Ook stijgen de kosten aanzienlijk in de ‘dure’ verblijfscategorie. Het valt ook op dat de gemiddelde leeftijd in verblijf lager wordt. Of de uitgaven over 2024 maatgevend zullen zijn voor komende jaren is nu nog niet te voorspellen. De groei van ambulante zorg past in de landelijke trend. Landelijk wordt een autonome groei verwacht voor 2025 van 4,7%. Op dit moment monitoren wij zorgvuldig de cliënten met een verblijfsproduct. 35

H 2.4.2 | JEUGD MAATWERK

Jaarstukken 2024

Maatwerk helpt jeugdigen: ieder kind is anders In 2024 zijn er 29 jongeren doorverwezen naar jongerencoaching. Hiervan zijn er 22 opgepakt en 7 afgewezen. Aanmelding voor een coachtraject verloopt via ouders/opvoeders, Halt, scholen, leerplichtambtenaar, GGD, het sociaal team, de POH, via de jongeren zelf of door het Centrum van Jeugd en Gezin (CJG). Alle aanmeldingen worden gecommuniceerd met het CJG. Jongeren worden vroegtijdig doorverwezen naar passende hulp, wat bijdraagt aan het normaliseren en het afschalen van hulpvragen voor specialistische jeugdhulp. Van de 22 coachingstrajecten die uitgevoerd zijn door Mozaiek jongerenwerk, zijn er 13 afgerond in 2024 en is voor 9 jongeren de begeleiding gecontinueerd in 2025. In totaal waren er 4 hulpvragen over schooluitval. Andere thema’s waren: werkloosheid, voorkomen van uithuisplaatsing, voorkomen van criminaliteit en voorkomen van sociaal isolement. Er zijn 5 jongeren doorverwezen naar ketenpartners, waaronder naar jobcoaching voor het vinden van passend werk en naar een diagnostisch centrum voor vervolgonderzoek van persoonlijke problematiek. Naast coaching heeft het jongerenwerk ook de mogelijkheid om een MDT-traject aan te bieden (maatschappelijke diensttijd). Dit traject wordt aangeboden wanneer een jongere geen passende dagbesteding heeft (werk/school) en er op korte termijn geen verandering zichtbaar is.

Een MDT-traject kan, in afstemming met leerplicht/school/CJG, dienen als vervangende dagbesteding. Het jongerenwerk werkt hierin samen met gemeente Rhenen. In 2024 zijn er 5 MDT trajecten ingezet.

werken tussen de lokale jeugdteams van de gemeenten en de veiligheidsorganisaties (gecertificeerde instellingen (jeugdbescherming/ SAVE), Veilig Thuis en Raad voor de Kinderbescherming). Het resultaat van de samenwerking is onder meer het laten dalen van Onder Toezicht Stellingen (OTS). In Rhenen zien we geen verdere stijging, het blijft nagenoeg gelijk. Hierbij hebben we te maken met de wet van de kleine getallen. Over het algemeen zien we in de jeugdhulpregio JeugdFV een daling van het aantal OTS.

Proeftuin veiligheid jeugd De proeftuin veiligheid jeugd gaat verder onder de naam Regionaal Veiligheidsteam (RVT). De RVT maakt deel uit van het landelijk programma Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Het doel van de RVT is om efficiënt samen te

Gerealiseerd resultaat (A+B)

Getallen onder toezicht De RVT zit nog steeds in een projectfase. Graag zien we dit ingebed in de organisatie en was dit ook de verwachting gelet op het landelijke programma Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Echter, dit onderdeel van het programma is uitgesteld. Wel zijn er andere maatregelen aangekondigd

vanuit dit programma, namelijk het inrichten van een nieuwe zelfstandige organisatie voor veiligheid, waarin de meeste functionaliteiten van Veilig Thuis, de gecertificeerde instellingen (SAVE) en nader te bepalen taken van de Raad voor de Kinderbescherming worden opgenomen. Daarnaast wordt jeugdreclassering een landelijke organisatie.

Wat hebben we gemeten? Link/Qr-code naar wettelijke indicatoren

Wat heeft het gekost? 2024

Begroting na vastgestelde wijzigingen

Jaarrekening 2023

Jaarrekening 2022

Baten

8V

0N

31 V

69 V

Lasten

9.945 N

9.703 N

8.464 N

6.485 N

Saldo van baten en lasten (A)

9.937 N

9.703 N

8.433 N

6.417 N

Onttrekking uit reserves

38 V

49 V

34 V

158 V

Toevoeging aan reserves

0N

0N

0N

17 N

Mutaties reserves (B)

38 V

49 V

34 V

141 V

9.898 N

9.654 N

8.399 N

6.276 N

(in € x 1.000)

Het resultaat van het deelprogramma Jeugd maatwerk valt in 2024 € 1.500.000 nadeliger uit dan in de jaarrekening 2023. Ten eerste vallen de lasten voor jeugdhulp, over de volle breedte, € 1.300.000 hoger uit dan in 2023; hier gaan we binnen de programmatoelichting dieper op in. In de tweede plaats zijn de loonkosten voor dit deelprogramma € 200.000 hoger dan in 2023.

36

4.3 Deelprogramma Maatschappelijke ondersteuning preventief Wat wilden we bereiken? Beleidsdoel Een leefbare en aantrekkelijke gemeente met gezonde en zelfredzame inwoners, die onderling betrokken zijn en bereid zijn elkaar te helpen. 4.3.1 Inwoners leven gezonder, voelen zich veiliger, zijn zelfredzamer en kunnen zich ontplooien. 4.3.2 Inwoners en maatschappelijke organisaties voelen zich meer onderling betrokken en verbonden en dragen bij aan de leefbaarheid en veiligheid van hun buurt. Wat hebben we ervoor gedaan? a. Reguliere activiteiten De reguliere activiteiten in deelprogramma maatschappelijke ondersteuning preventief richten zich op: sport en bewegen, bibliotheek, welzijn, vrijwilligers, mantelzorg, buurtsportcoaches, basisvaardigheden en maatschappelijke huisvesting (gezondheidscentra, sportaccommodaties en dorpshuizen). De gemeente Rhenen heeft de beschikking over verschillende buurthuizen; Het Bestegoed Elst, Dorpshuis Achterberg, De Buurtgarage, De Westpoort/nieuwe MFG en het straathuisje Dr. Wallerstraat. Het doel is om laagdrempelig aanbod te leveren voor onze inwoners. Denk aan welzijnsactiviteiten die door Welzijn Rivierstroom georganiseerd worden in de Buurtgarage zoals bingo en koffiemomenten.

En ook de verschillende activiteiten die door Mozaïek Welzijn in de Werkplaats de Steiger georganiseerd worden, waarbij inwoners een stapje verder geholpen worden in meedoen in de samenleving (samen koken, naaiclub etc.). Maar denk ook aan het bieden van een plaats voor vrijwilligersorganisaties die mensen verder op weg helpen bij het invullen van moeilijke formulieren, het zoeken naar een baan, het opknappen van

spullen en het leren van de taal. De buurthuizen zijn voor veel inwoners essentieel. Ze leveren een bijdrage in het verbinden van mensen, het kunnen meedoen en je nuttig voelen en het bestrijden van eenzaamheid. b. Activiteiten 2024 Welzijnswerk volwassenen De beschikbare middelen voor welzijnswerk volwassenen zijn gebruikt voor de inzet op vrijwilligersondersteuning, mantelzorgondersteuning, opbouwwerk en het individuele welzijnswerk. Werkplaats De Steiger Werkplaats De Steiger is door uitbreiding van het budget (uit de participatiegelden) een dagdeel extra opengegaan, waardoor meer activiteiten kunnen plaatsvinden en meer inwoners geholpen kunnen worden. Inmiddels zijn er 8 wekelijkse activiteiten, zijn er 5 deelnemers doorgegroeid naar vrijwilligerswerk, betaald werk of gestart met een opleiding en zijn er 32 deelnemers die werken aan hun vaardigheden, waarvan 13 deelnemers een ontwikkeltraject hebben gevolgd. Buurthuizen De welzijnswerkers zijn in 2024 actief in alle kernen en werken daarbij vooral vanuit de verschillende buurthuizen, hierbij is hun aanwezigheid in het Dorpshuis in Achterberg nieuw. Daarnaast is in het najaar een pilot gestart met het digitaal publiceren (via de gemeentelijke website) van de activiteitenkalender van de verschillende buurthuizen met als doel nog meer mensen te bereiken.

Welzijnsconsulent De welzijnsconsulent heeft in 2024 70 inwoners ondersteund. Bij de helft van de hulpvragen betreft het mensen

van 70+. De hulpvragen variëren van fysieke kwetsbaarheid tot psychische kwetsbaarheid. De hulpvragen gaan over eenzaamheid, depressie, gebrek aan daginvulling, rouwverwerking, herstel na burn-out klachten, fysieke en cognitieve activering en angstklachten. Hulpvragen komen van inwoners vanuit alle kernen en doorverwijzingen vinden plaats door POH GGz, POHouderenzorg, huisartsen, fysiotherapie, persoonlijk begeleiders, casemanagers, seniorenadviseurs of inwoners melden zich zelfstandig bij de welzijnsconsulent of Welzijn Rivierstroom. Vrijwilligersondersteuning en waardering Ook in 2024 hebben we aandacht gehad voor de waardering van onze vrijwilligers. De Klamp-dorpskrant Elst, Drumband Rhenen en Scouting Rhenen zijn extra in het zonnetje gezet voor al hun verdiensten voor de samenleving met de Cunera Verenigingswaardering. Deze uitreiking vond plaats tijdens de ‘Dag van vrijwilliger›, georganiseerd op 9 november 2024. De feestelijke avond vond plaats in de Gedachteniskerk, waar ruim 120 vrijwilligers aanwezig waren, die zich hebben laten verwennen met lekker eten en enkele verwenactiviteiten. Daarnaast zijn er nog ruim 100 pakketten uitgedeeld aan vrijwilligers die genomineerd zijn door inwoners voor hun speciale verdiensten.

Tegemoetkoming vrijwilligersorganisaties 2024 In 2024 is besloten om het restant bedrag van circa €70.000 vanuit de tegemoetkoming prijsstijging vrijwilligersorganisaties uit 2023 niet opnieuw beschikbaar te stellen in 2024. In 2023 bleef er geld over van de subsidieregeling, bedoeld voor verenigingen die last hadden van stijgende energiekosten. Het college besloot om dit budget in 2024 opnieuw in te zetten, omdat nog niet alle verenigingen waren bereikt. Omdat er 37

H 2.4.3 | MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING PREVENTIEF

geen signalen zijn binnen gekomen van verenigingen en alle verenigingen in 2023 heel actief zijn benaderd, is besloten dit restant niet opnieuw in te zetten. Fonds voor Initiatieven In 2024 heeft de evaluatie van het Fonds voor Initiatieven plaatsgevonden. Over de jaren heen is er een dalende trend te zien van het aantal aanvragen. Daarom is eind 2024 besloten om de huidige werkwijze te veranderen en toe te werken naar een gecombineerde regeling van het buurtbudget en fonds voor initiatieven in 2025. Senioren huisbezoeken In 2024 heeft een evaluatie van het project ‘Senioren huisbezoeken’ plaatsgevonden. De belangrijkste conclusie is dat met het huidige tekort aan vrijwilligers niet alle 75 en 80+-ers bezocht kunnen worden. Daarom is vanuit GALA-gelden een pilot gestart om te kijken of we collectief ouderen kunnen informeren over verschillende diensten en activiteiten die voor hen interessant of ondersteunend zouden kunnen zijn. De eerste bijeenkomst hierover heeft in december plaatsgevonden en is erg goed bezocht, met ruim 100 bezoekers. Een vervolg hierop zal plaatsvinden in 2025. In 2024 zijn er ondanks het tekort aan vrijwilligers toch 81 huisbezoeken afgelegd, belangrijkste gespreksonderwerp is het nadenken over de leef- en woonsituatie.

Leefbaarheidsplan Elst Het Leefbaarheidsplan Elst is na een grondig participatietraject in juli vastgesteld door het college en in oktober is er een bewonersavond geweest. Voor de uitvoering van de plannen wordt samengewerkt met de DVDE en de werkgroep Leefbaarheidsplan Elst. Stichting Het Bestegoed In 2024 is een huur- en exploitatie overeenkomst getekend

Jaarstukken 2024

met Stichting Het Bestegoed. De stichting is nu het eerste aanspreekpunt voor huurders van MFG Het Bestegoed in Elst. Mantelzorgondersteuning en waardering In 2024 is de Nota Mantelzorgondersteuning geëvalueerd, nadat deze in 2018 werd vastgesteld. Het doel van de evaluatie was aanbevelingen te formuleren voor een toekomstbestendig beleid dat nog beter aansluit op ondersteuningsbehoeften van mantelzorgers. Uit de evaluatie blijkt dat de nota richtinggevend is geweest, zowel in beleid als bij de uitvoering en dat deze heeft geleid tot een (sociale)basis en samenwerking. Waar mantelzorgers een beroep deden op ondersteuning is er opvolging geweest door één of meerdere gesprekken en verwijzing naar aanbod. Er komen 3 verbeterpunten naar voren: (1) Domein overstijgende samenwerking kan worden versterkt, (2) Informatievoorziening kan gerichter, en (3) Actualiseer doorlopend het aanbod, zodat het blijft aansluiten op de vraag. Deze verbeterpunten vormen het startpunt voor actualisatie van beleid en uitvoering. In november 2024 is de ‘Dag van de Mantelzorger’ georganiseerd in restaurant De Blaauwe Kamer. Ruim 100 deelnemers waren aanwezig en genoten van een buffet en enkele verwenactiviteiten. Daarnaast hebben ruim 150 mantelzorgers het mantelzorgpresentje in ontvangst mogen nemen.

Samen bouwen aan wonen en zorg In lijn met de startnotitie ‘Samen bouwen aan wonen met welzijn en zorg’, zijn acties ondernomen om samenwerking op het gebied van wonen, welzijn en zorg te versterken. Dit heeft geleid tot een richtinggevend kader voor geclusterde woonvormen met 24-uurszorg en een programma van eisen voor levensloopbestendig bouwen. In 2024 is een locatiestudie uitgevoerd, waarbij de locatie Springplank in Rhenen als mogelijk geschikt is aangewezen. Voor Elst zijn nog twee mogelijke locaties in onderzoek. Om dit verder voor te bereiden, organiseert de gemeente in 2025 bijeenkomsten met

betrokken partijen om acties en vervolgstappen te bepalen. De uitgangspunten voor geclusterde woonvormen zijn verwerkt in de gebiedsvisie Dr. Wallerstraat (2024), met aandacht voor leefbaarheid, voorzieningen en sociale ontmoeting. Verdere uitwerking van deze visie staat gepland voor 2025. Het Volkshuisvestingsprogramma vormt de basis voor de woonzorgopgave in Rhenen voor ouderen en aandachtsgroepen. In 2025 wordt het Uitvoeringsprogramma ‘Samen bouwen aan wonen met welzijn en zorg’ opgesteld. Hierin worden gezamenlijke doelen, werkafspraken, taakverdeling en financiële kaders uitgewerkt om oplossingen te bieden voor kwetsbare inwoners. Het programma wordt samen met woningcorporaties, zorg- en welzijnsorganisaties, zorgkantoren en inwoners ontwikkeld. Multifunctioneel gebouw Rhenen In 2024 is een deel van het gebouw opgeleverd. Dit betreft de onderdelen: zwembad, horeca, fysiotherapie, multifunctionele zalen en de fitness. Ondertussen is het ‘oude’ Gastland gesloopt en zijn de contouren van het gehele gebouw in beeld. De realisatie van de sporthal loopt conform planning en zal begin mei 2025 worden opgeleverd. Het ontwerp buitenterrein wordt begin 2025 definitief opgeleverd en uitvoering vindt in 2025 plaats. Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) richt zich op integrale preventie van zorg, op een gezonde generatie in 2040.

In 2024 hebben we van het Ministerie van VWS in totaal €350.997 ontvangen voor uitvoering van het plan van aanpak Rhenen. Met dit budget hebben we diverse activiteiten gefinancierd rondom sport & bewegen, gezondheid, cultuur en versterken van de sociale basis. Een deel van dit budget hebben we ingezet voor nieuwe initiatieven vanuit de Rhenense samenleving. Dit varieert van het organiseren van een Trimbaandag voor ruim 300 kinderen van de basisscholen tot een bijdrage aan de Bridge-Instuif voor ruim 120 ouderen. 38

H 2.4.3 | MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING PREVENTIEF

Een ander deel van dit budget hebben we ingezet voor uitbreiding of doorontwikkeling van reguliere activiteiten. In Rhenen hebben we aandacht voor kwetsbare groepen. In 2024 konden bijvoorbeeld meer inwoners met een laag inkomen deelnemen aan activiteiten dankzij een extra bijdrage vanuit GALA aan het Jeugdfonds Sport & Cultuur. Diverse organisaties, waaronder de GGD, zetten zich actief in voor de ketenaanpak Kansrijke Start, gericht op een goede start in de eerste 1000 dagen van een kind. Op regionaal niveau is hiervoor een netwerk ingericht. Een welzijnsconsulent van Welzijn Rivierstroom ondersteunt vanuit het sociaal team inwoners met psychosociale problemen. Dit is een onderdeel van de ketenaanpak Welzijn op recept. Welzijn Rivierstroom houdt ook bijeenkomsten om ouderen te informeren over voorzieningen voor ouderen. Daarnaast is Welzijn Rivierstroom in samenwerking met Santé Partners een informele dagbesteding aan het voorbereiden voor inwoners met beginnende dementie. Een leefstijlcoach van Sportservice de Vallei is gestart met een behoefte-onderzoek in het kader van de ketenaanpak Overgewicht en obesitas bij kinderen. En de buurtsportcoach coördineert de ketenaanpak Valpreventie om het aantal valincidenten bij ouderen en ziekenhuisopnames te voorkomen.

Kortom: in 2024 is de samenwerking tussen de lokale en regionale samenwerkingspartners in het sociale domein versterkt, gericht op de doelen van het GALA. In 2024 hebben we de inzet van Mozaïek, Sportservice de Vallei, Welzijn Rivierstroom en de GGD deels gefinancierd vanuit het incidentele budget voor GALA. Hierdoor hebben we dit jaar een besparing gerealiseerd op de begroting van €100.000. In 2025 en 2026 kunnen we een aantal activiteiten continueren. Hiervoor ontvangen we nog financiële middelen vanuit de brede SPUK GALA. Maar het huidige kabinet wil bezuinigen op de SPUK’s, waaronder GALA. Dit is een groot risico voor activiteiten vanaf 2026 die we nu met tijdelijke middelen financieren.

Jaarstukken 2024

Het Integraal Zorgakkoord (IZA) heeft als doel de zorg voor de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. Met de nadruk op passende zorg op de juiste plek. IZA is vooral gericht op de zorgsector zelf en op verbinding tussen het medische en sociale domein op regionaal niveau. In de uitvoering werken o.a. zorgaanbieders, zorgverzekeraars, gemeenten en GGD-en samen. Op regionaal niveau is een regioplan en een begroting vastgesteld. In 2024 zijn 5 inhoudelijke coalities gevormd (Vitaal ouder worden, Kansrijk opgroeien, Mentaal vitaal, Acute zorg en Multiproblematiek). Deze coalities hebben werkagenda’s opgesteld. In Rhenen faciliteren we met het IZA-budget voorzieningen die bijdragen aan het voorkomen van instroom in de (jeugd) zorg, het meldpunt onbegrepen gedrag en samenwerking tussen medische en sociale domein. Het lokale IZA-budget voor Rhenen bedroeg in 2024 na een extra eenmalige uitkering €138.757. Dit budget hebben we voor 100% besteed, grotendeels aan reguliere activiteiten. Hiermee hebben we een besparing op de begroting 2024 gerealiseerd van circa €100.000. Op landelijk niveau was het onzeker of de SPUK IZA zou

doorlopen in 2025. Op de ALV van de VNG is in november 2024 een resolutie aangenomen dat de gemeenten stoppen met IZA totdat is voldaan aan voorwaarden zoals een gelijkwaardige positie van gemeenten en structurele middelen. In december 2024 is overeenstemming bereikt met VWS en ZN over gelijkwaardigheid. De SPUK IZA 2025 gaat door, maar over structurele financiering vanaf 2026 is nog geen duidelijkheid. Sport- en beweegaccommodaties Eind 2024 is het nieuwe kunstgrasveld voor SV Candia ‘66 opgeleverd. Het kunstgrasveld is gerealiseerd binnen het door de gemeenteraad beschikbaar gestelde budget. Door een strakke planning was het parkeerterrein in de kerstvakantie weer beschikbaar voor Ouwehands Dierenpark. Het veld is ingestrooid met brockfill. Dit is houten infill als duurzaam alternatief voor rubberen korrels.

Wat hebben we gemeten? Link/Qr-code naar wettelijke indicatoren

Wat heeft het gekost? 2024

Begroting na vastgestelde wijzigingen

Jaarrekening 2023

Jaarrekening 2022

Baten

1.296 V

652 V

942 V

529 V

Lasten

4.657 N

4.286 N

4.265 N

3.913 N

Saldo van baten en lasten (A)

3.361 N

3.634 N

3.323 N

3.384 N

Onttrekking uit reserves

29 V

88 V

52 V

39 V

Toevoeging aan reserves

9N

9N

98 N

9N

Mutaties reserves (B)

20 V

79 V

46 N

30 V

3.342 N

3.555 N

3.369 N

3.355 N

(in € x 1.000)

Gerealiseerd resultaat (A+B)

39

4.4 Deelprogramma

Maatschappelijke ondersteuning maatwerk

Welke ontwikkelingen zien we? Dit deelprogramma heeft een grote reikwijdte. De Wet Maatschappelijke ondersteuning is een van de belangrijkere wettelijke kaders voor dit deelprogramma. Ons Sociaal Team zorgt voor uitvoering van deze wet in samenwerking met vele partners. Vooralsnog blijven de uitgaven van de Wmo binnen de toegekende budgetten. Voor het langjarig perspectief zijn er wel zorgen over een toenemende vraag aan ondersteuning en de betaalbaarheid van die ontwikkeling. Een scenario zoals zich met de Jeugdwet ontvouwde willen we voor de Wmo voorkomen. Gelukkig wordt dit landelijk breed gedragen en wordt er op rijksniveau gewerkt aan aanpassingen om te zorgen dat de Wmo toekomstbestendig blijft.

Wat wilden we bereiken? Beleidsdoel De inwoners voelen zich passend en efficiënt ondersteund in hun ondersteuningsbehoefte. 4.4.1 De gemeente zorgt voor passende maatwerkondersteuning

telzorgers, individuele welzijnsvragen, bemoeizorg, huiselijk geweld, het Algemeen Maatschappelijk Werk en het (samen met de regio) regelen van beschermd wonen en maatschappelijke opvang. b. Activiteiten 2024 Uitgaven maatwerk sociaal team Binnen het sociaal team zijn de maatwerk budgetten open-einde-regelingen. De grotere budgetten zijn Huishoudelijke ondersteuning, begeleiding individueel, begeleiding groep (dagbesteding) en wonen/rollen/vervoer. De budgetten huishoudelijke ondersteuning en begeleiding individueel zullen uitkomen op een overschrijding. De budgetten voor begeleiding groep en wonen/rollen/vervoer zullen conform begroting uitkomen.

62.000. Het cliëntenaantal daalde in 2023 en is daarna in 2024 stabiel gebleven. Maar door de indexatie van het tarief (+12,8%) wordt deze daling niet geëffectueerd in de resultaten. De daling van het aantal cliënten wordt met name veroorzaakt door de eerdere wachtlijst bij zorgaanbieders (tekort aan personeel). Hierdoor gaan sommige cliënten zelf op zoek naar een andere oplossing. Ook de beperkte wachtlijst bij het sociaal team draagt ertoe bij dat mensen zelf een andere keuze maken. Bovendien wordt de client ook gewezen op particuliere organisaties die zij zelf in kunnen huren.

Huishoudelijke ondersteuning Voor huishoudelijke ondersteuning overschrijden we het budget met maximaal € 76.000 waarbij de totale uitgaven uitkomen op EUR 1.515.000. Dit is een extra overschrijding nadat de oorspronkelijke begroting was bijgesteld met EUR

Wat hebben we ervoor gedaan? a. Reguliere activiteiten De reguliere activiteiten in deelprogramma maatschappelijke ondersteuning maatwerk richten zich op: individueel toegekende voorzieningen, de taken van de gemeente op het gebied van de Wet verplichte GGZ, ondersteuning man40

H 2.4.4 | MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING MAATWERK

Begeleiding individueel Voor begeleiding individueel overschrijden we het aangepaste budget met maximaal € 76.000 waarbij de totale uitgaven uitkomen op EUR 1.388.000. Het cliëntenaantal en ook de uitgaven stijgen sinds 2018 al substantieel. Hierbij stijgt met name het aandeel specialistische begeleiding terwijl het aandeel begeleiding regulier gelijk blijft. Dit geeft aan dat de

Jaarstukken 2024

problematiek van de cliënten die erbij komen complexer is en er langduriger zorg ingezet wordt. Ondanks de jaarlijkse stijging is bij de begroting niet goed te voorspellen wanneer deze stijging afvlakt. Gedeeltelijk wordt de stijging van de uitgaven ook veroorzaakt door de indexering van het tarief (+10%) en daarnaast de autonome groei +12% t.o.v. 2023.

Wat heeft het gekost?

Wat hebben we gemeten?

(in € x 1.000)

2024

Begroting na vastgestelde wijzigingen

Baten

483 V

290 V

365 V

238 V

Lasten

5.577 N

5.448 N

4.829 N

4.797 N

Saldo van baten en lasten (A)

5.094 N

5.157 N

4.463 N

4.559 N

Onttrekking uit reserves

0N

0N

0N

0N

Toevoeging aan reserves

0N

0N

0N

0N

Mutaties reserves (B)

0N

0N

0N

0N

5.094 N

5.157 N

4.463 N

4.559 N

Gerealiseerd resultaat (A+B)

Meldpunt onbegrepen gedrag De samenwerking tussen de betrokken partijen (o.a. Sociaal Team, politie, Rhenam) is naar volle tevredenheid verlopen. In 2024 zijn er 25% minder meldingen van onbegrepen gedrag bij de politie binnen gekomen (van 139 in 2023 naar 104 in 2024). Dit komt omdat in een paar casussen een duurzame oplossing is gevonden. Het aantal casussen bij het Meldpunt Onbegrepen Gedrag is in 2024 vergelijkbaar gebleven, exacte cijfers zijn nu (jan 25) nog niet bekend. Het financieel borgen van het knelpunt blijft een uitdaging.

Jaarrekening 2023

Jaarrekening 2022

Link/Qr-code naar wettelijke indicatoren

Wie hadden we daarbij nodig Voor toelichting op de Valleihopper zie paragraaf Verbonden partijen.

Het resultaat van het deelprogramma Maatschappelijke Ondersteuning Maatwerk is in 2024 € 600.000 nadeliger dan in de jaarrekening 2023. Dit komt door in de eerste plaats hogere lasten voor huishoudelijke ondersteuning in 2024 van € 200.000. Ten tweede ligt de oorzaak in hogere lasten van € 200.000 in 2024 voor begeleiding individueel. In de derde plaats zijn de loonkosten voor dit deelprogramma € 100.000 hoger dan in 2023. Tenslotte zijn er diverse kleine posten die optellen naar een nadelig verschil van € 100.000. 41

4.5 Deelprogramma Participatie preventief Wat wilden we bereiken? Beleidsdoel Inwoners kunnen zelfstandig in hun levensonderhoud voorzien. 4.5.1 Meer inwoners kunnen bijstandsafhankelijkheid voorkomen door het vinden of behouden van betaald werk. 4.5.2 Minder inwoners krijgen te maken met problematische schulden. Wat hebben we ervoor gedaan? a. Reguliere activiteiten De reguliere activiteiten in deelprogramma participatie preventief richten zich op: bestaanszekerheid, nieuwkomers (asielzoekers, statushouders, Oekraïners) en maatschappelijke begeleiding. b. Activiteiten 2024 Spreidingswet De uitvoering van de Spreidingswet is onder het project de Versnelde Woonopgave gevoegd. Zie de verantwoording hierover op pagina 25. Opvang alleenstaande minderjarige statushouders In 2023 is woonruimte aan de Nieuwe Veenendaalseweg opgeleverd voor 6 Oekraïners en 9 minderjarige vluchtelingen. Zij worden begeleid door het NIDOS. Deze woonruimte is voor 3 jaar beschikbaar gesteld. In 2024 is gebleken dat de locatie zich niet leent voor 9 jongeren omdat er slechts 6 slaapkamers zijn en het delen van slaapkamers niet succesvol bleek. Daarom wonen er momenteel 6 jongeren op de locatie.