Bijlage 1 Jaarstukken 2022

Maatschappelijk doel Rhenen Inwoners en bedrijven hebben een slagvaardig en betrouwbaar bestuur en gemeentelijke organisatie en kunnen meedenken en meedoen om Rhenen nog mooier te maken. Belang en bijdrage Rhenen Bestuurlijk belang Burgemeester Van der Pas maakt deel uit van het (dagelijks) bestuur. Financieel belang Het stemrecht is afhankelijk van het aantal inwoners op 1 januari van het voorafgaande jaar. Per 10.000 inwoners vertegenwoordigd een gemeente 1 stem (maximaal 7). Rhenen vertegenwoordigd 2 stemmen per 31 december 2022. Financiële bijdrage (in € x 1.000)

2022

2021

Jaarlijkse bijdrage gemeente Rhenen

98 N

90 N

Financiën Bron: (concept) jaarstukken 2021. Balans (in € x 1.000)

31-12-2022

01-01-2022

Eigen vermogen

232

275

Vreemd vermogen

800

982

Exploitatie (in € x 1.000)

2022

2021

Omvang baten (excl. reserves)

1.062

996

73

89

Gerealiseerd resultaat

Begroting 2022 - 2025

Jaarverslag 2022

38

Deelprogramma facilitair

H 2.1.3

Wat heeft het gekost?

(in € x 1.000)

Jaarrekening 2022

Begroting na vastgestelde Jaarrekening Jaarrekening wijzigingen 2021 2020

Baten

52 V

47 V

43 V

45 V

Lasten

2.763 N

2.574 N

2.460 N

2.504 N

Saldo van baten en lasten (A)

2.711 N

2.526 N

2.417 N

2.459 N

Onttrekking uit reserves

95 V

74 V

127 V

217 V

Toevoeging aan reserves

0N

25 N

113 N

251 N

Mutaties reserves (B)

95 V

49 V

14 V

34 N

2.616 N

2.478 N

2.403 N

2.493 N

Gerealiseerd resultaat (A+B)

39

2

Programma DIENSTVERLENING 40

Programma dienstverlening

Inleiding De gemeente voert een aantal wettelijke (dienstverlenende) taken uit op het gebied van burgerzaken, verkiezingen en de Wet Openbaarheid van Bestuur. De klant wordt bediend door één herkenbare ingang te bieden voor alle diensten en beleidsvelden. De personeelskosten van specifieke dienstverlening - zoals bijvoorbeeld WMO en vergunningverlening - zijn opgenomen in het betreffende programma. De gemeente wil inwoners, bedrijven en instellingen een doeltreffende en doelmatige dienstverlening geven, zodat de gemeente een dienstbare, toegankelijke, betrouwbare, moderne en daadkrachtige overheid is.

H 2.2.0

Het programma Dienstverlening bestaat uit het deelprogramma Rhenense publieksbalie. Wat wilden we bereiken? Maatschappelijk doel Moderne dienstverlening die aansluit bij de behoeften en verwachtingen van onze inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties.

Wat heeft het gekost? Jaarrekening 2022

Begroting na vastgestelde wijzigingen

Jaarrekening 2021

Jaarrekening 2020

Baten

298 V

327 V

283 V

263 V

Lasten

791 N

859 N

911 N

710 N

Saldo van baten en lasten (A)

493 N

532 N

628 N

447 N

Onttrekking uit reserves

0N

10 V

53 V

0N

Toevoeging aan reserves

160 N

160 N

0N

30 N

Mutaties reserves (B)

160 N

150 N

53 V

30 N

Gerealiseerd resultaat (A+B)

653 N

682 N

575 N

477 N

(in € x 1.000)

41

2.1 Deelprogramma

RHENENSE PUBLIEKSBALIE

Wat wilden we bereiken? Beleidsdoel Inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties zijn tevreden over de publieke dienstverlening. 2.1.1. Onze inwoners weten zich gehoord en ondersteund in hun vragen aan de gemeente. 2.1.2. We zijn goed bereikbaar en communiceren open, deskundig en duidelijk. 2.1.3. Onze (digitale) dienstverlening is veilig, efficiënt en gebruikersvriendelijk. 2.1.4. We zijn waarderend en respectvol naar onze inwoners en gericht op het werken vanuit de bedoeling. Wat hebben we er voor gedaan? De reguliere activiteiten in deelprogramma Rhenense publieksbalie richten zich op: Burgerzaken (zoals burgerlijke stand, rijbewijzen, reisdocumenten) en verkiezingen. De onderwerpen

waar in 2022 speciale aandacht voor is geweest zijn hierna of in de paragraaf Bedrijfsvoering toegelicht. Een belangrijk onderdeel van Dienstverlening is ons Klant Contact Centrum en Burgerzaken. Hier staan we dagelijks in contact met onze inwoners en ondernemers. We helpen hen bij vragen en verzoeken. Ook zorgen wij ervoor dat officiële stukken tijdig gepubliceerd worden. Telefonie Vanaf april 2022 hebben we de telefonie uitbesteed aan SociaalPlus. SociaalPlus is dé specialist in klantcontact. Bijkomend voordeel is dat zij mensen in dienst hebben met ‘een afstand tot de arbeidsmarkt’. De voordelen van de inzet van SociaalPlus ten opzichte van onze eigen collega’s aan de telefoon: 1. Efficiëntie: de telefoon wordt zeer snel opgenomen; 2. Financieel voordeliger: wij betalen Sociaal Plus per gesprek, en wij hoeven geen fte voor de 42

Deelprogramma Rhenense publieksbalie

telefoon beschikbaar te hebben; 3. Voorbeeldrol werkgeverschap: op deze wijze helpen we mensen met afstand tot de arbeidsmarkt aan een baan.

Wat heeft het gekost?

(in € x 1.000) Terugbellen Dienstverlening is niet alleen een zaak voor het KCC, maar voor alle collega’s binnen de gemeente. Er zijn in totaal 15.100 gesprekken gevoerd. Volgens onze registratie wordt 70% van de telefoontjes tijdig afgehandeld. Wij willen de tijdigheid en de kwaliteit van de afhandeling verbeteren door meer gebruik te maken van data, met een digitale kennisbank voor SociaalPlus en door in Rhenen gesprekken te organiseren over de kwaliteit van de telefonische dienstverlening tussen onze teams en SociaalPlus.

H 2.2.1

Jaarrekening 2022

Begroting na vastgestelde Jaarrekening Jaarrekening wijzigingen 2021 2020

Baten

298 V

327 V

283 V

263 V

Lasten

791 N

859 N

911 N

710 N

Saldo van baten en lasten (A)

493 N

532 N

628 N

447 N

Onttrekking uit reserves

0N

10 V

53 V

0N

Toevoeging aan reserves

160 N

160 N

0N

30 N

Mutaties reserves (B)

160 N

150 N

53 V

30 N

Gerealiseerd resultaat (A+B)

653 N

682 N

575 N

477 N

43

3

Programma FYSIEK 44

Programma fysiek

Inleiding Het programma fysiek kent de deelprogramma’s verkeer en openbare ruimte, ruimtelijke ontwikkeling en duurzaamheid. Verkeer en openbare ruimte In dit deelprogramma zijn de twee belangrijkste aandachtspunten: het waarborgen van de bereikbaarheid van de stad en de kernen in onze gemeente en het beheren van de openbare ruimte. De bereikbaarheid van de stad en de kernen betreft niet alleen de bereikbaarheid per auto of fiets, maar ook de bereikbaarheid per openbaar vervoer (spoor en bus). Dit deelprogramma omvat de wegen, waterwegen (beheer van sloten), fietspaden, verkeer, verkeersveiligheid, openbaar vervoer en het parkeerbeleid. Het beheer van de openbare ruimte bestaat uit groenvoorziening (inclusief sportvelden), riolering, speelvoorzieningen, afvalverwerking en reiniging. Ruimtelijke ontwikkeling Dit deelprogramma omvat drie aandachtspunten, namelijk ruimtelijke ontwikkeling, ruimtelijke projecten, wonen en bouwen. Ruimtelijk ontwikkeling binnen de gemeente is met name

H 2.3.0

gericht op het mogelijk maken van het comfortabel en betaalbaar wonen, nieuwbouw in inbreidingslocaties en nieuwe uitleg. Ook bestemmingsplannen vallen onder dit aandachtspunt. Ruimtelijke projecten bevat onder andere de bouwgrondexploitaties. Bouwen en wonen is vooral gericht op de woningbehoefte van de inwoners. Het woonbeleid valt hieronder, maar ook de uitvoering en toetsing van vergunningaanvragen. Tenslotte vallen onder dit deelprogramma ook de activiteiten met betrekking tot de Omgevingswet, de omgevingsvisie en het omgevingsplan. Duurzaamheid Dit deelprogramma gaat met name in op de beleidsmatige kant van duurzaamheid en milieu. Hieronder valt ook het beleid over ruimtelijke adaptatie. Ten slotte worden in dit deelprogramma ook de duurzaamheidsmaatregelen verantwoord die op meerdere peilers betrekking hebben. Wat wilden we bereiken? Maatschappelijk doel Het bevorderen en instandhouden van een gezond en duurzaam leefmilieu / openbare ruimte en in het bijzonder de zorg voor milieu, reiniging, afvalstoffenverwijdering en riolering.

Wat heeft het gekost? Jaarrekening 2022

Begroting na vastgestelde wijzigingen

Jaarrekening 2021

Jaarrekening 2020

Baten

6.594 V

6.919 V

7.172 V

6.311 V

Lasten

9.304 N

9.629 N

9.986 N

11.467 N

Saldo van baten en lasten (A)

2.710 N

2.710 N

2.814 N

5.156 N

Onttrekking uit reserves

307 V

259 V

593 V

2.512 V

Toevoeging aan reserves

614 N

578 N

34 N

327 N

Mutaties reserves (B)

307 N

318 N

559 V

2.185 V

3.017 N

3.029 N

2.255 N

2.971 N

(in € x 1.000)

Gerealiseerd resultaat (A+B)

45

3.1Deelprogramma

VERKEER EN OPENBARE RUIMTE Wat wilden we bereiken? Beleidsdoel Rhenen is een leefbare gemeente, met een goed onderhouden, aantrekkelijke en evenwichtige openbare ruimte met bereikbare voorzieningen. 3.1.1 Een gemeente die verkeersveilig is, een goede doorstroming kent en bereikbaar is op elk moment van de dag met aandacht voor leefbaarheid en duurzaamheid. Het fietsgebruik wordt gestimuleerd en er is aandacht voor toekomstgerichte en integrale mobiliteit. 3.1.2 Rhenen is een prachtig groene gemeente met een goed onderhouden openbare ruimte en een veilige, schone en aantrekkelijke leefomgeving, inclusief voldoende speelvoorzieningen. Dit nodigt uit tot sociaal gedrag, verblijven en bewegen. 3.1.3 Bescherming van het milieu door de zorg voor een doelmatig beheer van afvalstoffen en een doelmatig beheer van afvalwater (veilige en milieuvriendelijke afvoer). 3.1.4 Elke burger heeft de mogelijkheid om begraven te worden in de gemeente Rhenen.

Wat hebben we er voor gedaan? De reguliere activiteiten in deelprogramma Verkeer en openbare ruimte richten zich op: onderhouden/schoonhouden van wegen, riolering en openbaar groen. En ook de afvalinzameling, de lijkbezorging, het parkeren, de openbare verlichting, speelvoorzieningen uitgevoerd. De wijkonderkomens in Rhenen en Elst en de direct betrokken medewerkers maken financieel onderdeel uit van dit deelprogramma. De onderwerpen waar in 2022 speciale aandacht voor is geweest zijn hierna toegelicht. Voor de uitgevoerde de civiele projecten verwijzen wij u naar de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen. Mobiliteitsbeleid In januari is de Mobiliteitsagenda opgeleverd. Deze agenda bestaat uit een beleidsanalyse, een trendverkenning en inschatting van toekomstige ontwikkelingen en een visie voor het mobiliteitsbeeld van de toekomst. In september is het beleid consulterend in de commissie behandeld, waaruit een prioritering van de themaplannen is vastgesteld. Als eerste wordt gestart met het Fietsplan. Daarna zullen de deelplannen Openbaar vervoer en knooppuntontwikkeling volgen. 46

Deelprogramma verkeer en openbare ruimte

Ontwikkelingen op het gebied van fietsen In februari zijn overeenkomsten tussen de provincie en de deelnemende gemeente getekend voor de doorfietsroute Utrecht Science Park - Veenendaal. De provincie zal het werk op Rhenens grondgebied voor ons gaan uitvoeren. In oktober is de provinciale parallelweg langs de N233 ingericht als fietsstraat. Door de gemeente is voor het deel van de Kerkewijk tot de ambulancepost een ontwerp opgesteld. In 2023 wordt dit uitgevoerd. In Foodvalley verband is, op basis van het maatregelenpakket veilig fietsen in het Binnenveld, een plan uitgewerkt voor het stimuleren van de fiets en het verbeteren van de verkeersveiligheid in dit Binnenveld. Voor 2023 staat de uitvoering gepland.

H 2.3.1

Grofvuil Afval dat wordt verbrand, zijn we voor altijd kwijt. Bovendien kost verbranden veel geld. In 2021 is er een maximum aantal keer storten van grofvuil op het afvalbrengstation ingevoerd. Ook voor het ophalen van grofvuil wordt er sinds 2021 een voorrijtarief gerekend. Dit heeft ervoor gezorgd dat de jaarlijkse hoeveelheid grofvuil is afgenomen met 6 kg per inwoner per jaar, van gemiddeld 25 kg naar 19 kg per inwoner.

Omvang huishoudelijk restafval

Afvalinzameling - circulaire economie In september 2020 is het afval- en grondstoffenbeleid ‘Samen op weg naar minder afval’ vastgesteld in de gemeenteraad. Na een periode van voorbereiding zijn we op 1 februari 2021 gestart met de uitvoering van de voorgestelde maatregelen. Resultaten afvalscheiding in 2022 verbeterd We zijn tevreden met de resultaten die we de afgelopen twee jaar met de uitvoering van het nieuwe afval- en grondstoffenbeleid hebben behaald. De bronscheiding is gedaald met 8%. Verder zijn de ingezamelde kilo's restafval en grofvuil per inwoner verminderd. Als we afval beter scheiden houden we de afvalinzameling betaalbaar en zorgen we voor een gezonde en schone leefomgeving. Jaar

Hoeveelheid restafval (kg) Hoeveelheid grofvuil (kg) per inwoner per jaar per inwoner per jaar

2020

187

25

2021

140

25

2022

130

19

Het bronscheidingspercentage komt uit - nog even onder voorbehoud - op 76%. Inwoners zijn veel beter hun afval gaan scheiden. Afval dat we scheiden kan opnieuw worden gebruikt. Materialen als papier, glas, plastic, batterijen en ook GFT kunnen voor een grof deel hergebruikt worden. Dat bespaart nieuwe grondstoffen. Afval scheiden is dus beter voor ons milieu.

Rhenen <25.000 Nederland

2018 191 134 172

2019 182 125 163

2020 187 129 170

2021 140 114 169

2022 132 -

Definitie: Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval. Toelichting:Tot en met november 2022 is 122 kilogram restafval per inwoner ingezameld; voor het gehele jaar komt dit voorlopig uit op 132 kilogram per inwoner. In de tweede helft van 2022 zijn de ondergrondse afvalcontainers bij de hoogbouw in gebruik genomen (maatregel uit het afvalbeleidsplan), ook de pilot van de luier- en incontinentiemateriaal inzameling gaat goed. Dit draagt onder andere bij aan een betere scheiding en minder restafval. We blijven inzetten op communicatie en voorlichting. Restafval Gemiddeld heeft iedere inwoner van onze gemeente 130 kg restafval per jaar. Dit afval halen we op via de grijze restafvalcontainers en ondergrondse containers. Hoe meer er dus (onnodig) bij het restafval belandt, hoe meer afval er wordt verbrand. We hebben daarom het aantal keer ophalen van restafval per maand verminderd. Voor inwoners met toegang tot een ondergrondse container betekent dit dat er nog maximaal 60 x storten per jaar kon worden gestort. Door-

47

Deelprogramma verkeer en openbare ruimte

dat inwoners minder vaak hun restafval kwijt konden, werden zij gestimuleerd om minder restafval te hebben en beter het afval te scheiden. Dit is de afgelopen twee jaar goed gelukt; dankzij onze inwoners is het restafval teruggebracht van 187 kg naar 130 kg restafval per inwoner. Ingezet op extra informatie en voorlichting We hebben de folder met informatie over de afvalinzameling vernieuwd met o.a. informatie over de luiers-en incontinentiemateriaal inzameling en de resultaten uit het eerste jaar van het nieuwe afvalbeleid. Daarnaast is er een uitgebreide communicatiecampagne geweest t.a.v. de projecten rondom verbetering voorzieningen hoogbouw en inzameling luiers- en incontinentiemateriaal. Afvalinzameling bij hoogbouwvoorzieningen Als onderdeel van het uitvoeringsprogramma fase 1 uit het vastgestelde afval- en grondstoffenbeleid (2020), zijn de hoogbouwvoorzieningen voor afvalinzameling in 2022 uitgebreid en verbeterd. Op 50 locaties zijn ondergrondse containers geplaatst voor restafval, zijn voorzieningen geplaatst voor het GFT afval en er zijn ondergrondse containers voor papier geplaatst. In 2022 konden we van start gaan met de inzameling van luiers- en incontinentiemateriaal door deel te nemen aan een regionale pilot waar het luiers-en incontinentiemateriaal in aparte containers wordt verzameld en afgevoerd naar de verwerkingsinstallatie bij de ARN te Weurt.

Er zijn op vijf verschillende locaties containers geplaatst waar luiers en incontinentiemateriaal kan worden ingezameld.

H 2.3.1

Het aantal bladkorven is in 2022 uitgebreid tot 25. Inwoners maken er goed gebruik van en er wordt weinig vervuiling aangetroffen in de korven. Campagne 'Ga Rhenen ontstenen en vergroenen' - Klimaatbestendig In samenwerking met Rhenam Wonen zijn 45 voortuinen van huurders in Rhenen Hoog (mei) en in Elst (november) actief ontsteend en groener geworden. Nieuw Water Rioolplan - Klimaatbestendig In 2022 is een gemeentelijk WRP opgesteld. Dit beleidsplan vloeit voort uit wetgeving en het beleidsplan ruimtelijke (klimaat) adaptatie. Het geeft invulling aan onze wettelijke watertaken en mede invulling aan onze klimaat opgave. Fysieke maatregelen om voorbereid te zijn op de toename van buien zowel qua intensiteit en omvang en het tegengaan van hitte - Klimaatbestendig Zo is in de Franseweg een IT-riool aangebracht en zijn hier de huizen afgekoppeld om de overlast bij regen tegen te gaan. De afgekoppelde woningen hebben een regenton gekregen en dit draagt er ook direct aan bij om inwoners bewuster met water om te laten gaan. Bij de werkzaamheden aan de Zwarteweg en Cuneralaan zijn verbetermaatregelen toegepast om klimaatbestendiger te worden. Op de parkeerplaats bij het Ereveld zijn meer bomen aangeplant om hitte tegen te gaan.

48

Deelprogramma verkeer en openbare ruimte

H 2.3.1

Wie hadden we daarbij nodig? Verbonden partij

Gevestigd

Rechtsvorm

Webadres

Wettelijke verplichting

Afvalverwijdering Utrecht

Soest

GR

www.avu.nl

Nee

Openbaar belang

Maatschappelijk doel Rhenen

De AVU behartigd te belangen van 25 gemeenten in de Provincie Utrecht op het zorgen van de overslag het transport en het verwerken van huishoudelijk afval.

Bescherming van het milieu door de zorg voor een doelmatig beheer van afvalstoffen en een doelmatig beheer van afvalwater (veilige en milieuvriendelijke afvoer)

Wat willen we bereiken? Het doel van de AVU is in het belang van de deelnemers een doelmatige en uit oogpunt van milieuhygiëne verantwoorde wijze van overslag, transport en verwerking van afval. Daarbij wordt gestreefd naar het bereiken van een zo gunstig mogelijk effect, tegen zo laag mogelijke kosten, wat een gunstig effect heeft op de tarieven.

Belang en bijdrage Rhenen Wethouder Van Laar vertegenwoordigt de gemeente Rhenen in het Dagelijks en Algemeen Bestuur van de AVU.

Wat is ervoor gedaan? De AVU werd begin 2022 geconfronteerd met exorbitant stijgende energieprijzen die heeft doorgewerkt in recyclingprocessen van grondstoffen en afvalverwerking, alsmede in de overslag en het transport. De prijsstijgingen zijn conform de contractuele afspraken doorberekend naar de gemeenten. Na een opleving van de oud papiermarkt in 2021 door de stijgende vraag naar verpakkingsmateriaal als gevolg van de toename van het online winkelen (corona) zijn de prijzen medio 2022 weer fors gedaald door verminderde vraag en gestegen energieprijzen. Omdat er in de begroting 2022 defensief was geraamd is de geraamde opbrengst wel behaald. De glasopbrengsten liggen in lijn met de opbrengsten 2021. Ten opzichte van de begroting is er 4% minder brandbaar afval en 12% minder gft-afval verwerkt.

Weerstandsvermogen en risicobeheersing De AVU heeft om de nota weerstandsvermogen en risicobeheersing vastgesteld dat voor 2022 de risico's zijn becijferd op € 6,00 per ton huishoudelijke restafval en gft-afval. Met de gerealiseerde aantallen in de jaarrekening 2022 komt dit risico op circa € 2 miljoen. De AVU houdt hiervoor zelf geen weerstandsvermogen aan. Het is aan de gemeenten om daar desgewenst kunnen de gemeenten zelf een voorziening treffen in de eigen begroting. Er hebben zich in 2022 en in de voorgaande jaren geen tegenvallers of risico’s voorgedaan die zouden moeten worden gedekt uit een weerstandsvermogen

Financieel belang Zoals overeengekomen in artikel 10 van de gemeentelijke regeling is de stemverhouding gebaseerd op het aantal inwoners per 31 december van het voorafgaande jaar. Rhenen vertegenwoordigt 1 stem. Financiële bijdrage (in € x 1.000)

2022

2021

Jaarlijkse bijdrage gemeente Rhenen

734

770

Financiën Bron: (concept) jaarstukken 2022

Balans (in € x 1.000)

31-12-2022

01-01-2022

267

820

27>573

21.640

Exploitatie (in € x 1.000)

2022

2021

Omvang baten (excl. reserves)

40.303

44.538

63

126

Eigen vermogen Vreemd vermogen

Gerealiseerd resultaat

Programma & Productbegroting 2022

(concept) Jaarstukken 2022

49

Deelprogramma verkeer en openbare ruimte

H 2.3.1

Wat heeft het gekost? Jaarrekening 2022

Begroting na vastgestelde wijzigingen

Jaarrekening 2021

Jaarrekening 2020

Baten

5.207 V

5.200 V

5.251 V

4.694 V

Lasten

7.235 N

7.320 N

7.312 N

8.491 N

Saldo van baten en lasten (A)

2.027 N

2.120 N

2.061 N

3.796 N

Onttrekking uit reserves

190 V

180 V

269 V

1.724 V

Toevoeging aan reserves

141 N

193 N

34 N

77 N

Mutaties reserves (B)

49 V

13 N

235 V

1.647 V

1.978 N

2.133 N

1.826 N

2.149 N

(in € x 1.000)

Gerealiseerd resultaat (A+B)

50

Deelprogramma verkeer en openbare ruimte

H 2.3.1

51

3.2 Deelprogramma RUIMTELIJKE ONTWIKKELING Wat wilden we bereiken? Beleidsdoel Een aantrekkelijke, veilige, efficiënte, duurzame en goed functionerende ruimtelijke omgeving, zoals het toekomstbestendig inrichten van het buitengebied. 3.2.1 Het ontwerp van de openbare ruimte is het resultaat van een zorgvuldige afweging om het welzijn van inwoners, bedrijven, werkenden, bezoekers en recreanten te vergroten. Het streven is een groenere leefomgeving in de kernen. 3.2.2 Rhenen realiseert ruimtelijke projecten die bijdragen aan het algemeen maatschappelijk doel. 3.2.3 Middels grondbeleid geeft de gemeente mede uitvoering aan andere gemeentelijke doelen op het gebied van wonen, werken, welzijn, infrastructuur, recreatie, milieu en landschapsontwikkeling.

3.2.4 Er zijn voldoende woningen die aansluiten bij de woonbehoeften in verschillende levensfasen. In het volkshuisvestingsbeleid leggen we de verbinding met de ontwikkeling naar de participatiesamenleving (zelfredzaamheid/ zelfstandigheid). Energietransitie vormgeven bij nieuwe en bestaande woningen en woningen bouwen in sociale en middel dure huur. De onderwerpen waar in 2022 speciale aandacht voor is geweest zijn hierna toegelicht. Wat hebben we er voor gedaan? De reguliere activiteiten in deelprogramma Ruimtelijke ontwikkeling richten zich op: Principeverzoeken, omgevingsvergunningen, bestemmingswijzigingen, bouwgrondexploitaties en faciliterende grondexploitaties, wonen en het woonwagenkamp. Daarnaast is er in 2022 voor de onderstaande onderwerpen speciale aandacht geweest. 52

Deelprogramma ruimtelijke ontwikkeling

Implementatie Omgevingswet Ondanks hernieuwd uitstel van de Omgevingswet is gedurende het hele jaar 2022 aandacht besteed aan de implementatie van deze nieuwe wet. Zo is er gewerkt aan een eerste opzet voor het Omgevingsplan en aan toepasbare regels. Ook is de gecombineerde commissie welstand en monumenten van start gegaan en is er een nieuw zaaksysteem gekozen voor vergunningen, toezicht en handhaving waarin de werkprocessen op de nieuwe wetgeving worden afgestemd. Ruimtelijke projecten In 2022 is een aantal langlopende projecten afgerond. Zo zijn de bestemmingsplannen vastgesteld voor de voormalige brandweerkazerne aan de Kerkstraat in Rhenen, een nieuw gezondheidscentrum aan de Nieuwe Veenendaalseweg in Rhenen en het bestemmingsplan over de kavelruil van de Achterbergse Hooilanden. Daarnaast is in 2022 een vergunning verleend voor bouw van een horecapaviljoen bij Kwintelooijen. De uitvoering van deze projecten start naar verwachting in 2023. Verstedelijkingsstrategie Gemeente Rhenen neemt deel aan de Verstedelijkingsstrategie Arnhem/Nijmegen en Foodvalley. De Verstedelijkingsstrategie is opgebouwd uit vier samenhangende bouwstenen: leefomgeving, economie, mobiliteit en wonen. Voor regio Foodvalley is de uitdaging om tot 2040 40.000 woningen te bouwen. Waarbij de bereikbaarheid van die woningen randvoorwaardelijk is.

Dit speelt helemaal voor gemeente Rhenen, met de Rijnbrug als de zuidelijke toegang voor de regio Foodvalley.

H 2.3.2

Het Rijk heeft inmiddels ook het belang ingezien en een financiële bijdrage van 40 miljoen toegezegd. De provincies Utrecht en Gelderland hebben inmiddels begin 2023 het resterende verschil bijgepast. Het project wordt opnieuw herstart. Stikstofproblematiek blijft overigens een belangrijke zorg. In november 2022 behandelde de gemeenteraad de Verstedelijkingsstrategie. Onderwerp van bespreking was vooral de wijze waarop uitvoering wordt gegeven aan de Verstedelijkingsstrategie. Het college heeft in december een informerende bijeenkomst georganiseerd voor de gemeenteraad. Tijdens deze bijeenkomst kreeg de gemeenteraad een presentatie over verschillende regionale ruimtelijke processen. In 2023 zal het college per kwartaal een bijeenkomst organiseren over regionale ruimtelijke processen. Volkshuisvesting Begin 2022 is vanuit het zorgkantoor Zilveren Kruis met gezamenlijke ouderenzorgorganisaties in Utrecht (IVVU) in Rhenen gestart met een pilot Wonen en Zorg 2040. De intentie bestaat om in 2023 een gezamenlijk actieplan op te stellen. De toewijzing van de in 2022 opgeleverde 42 sociale huurappartementen in Vogelenzang heeft gezorgd voor een zeer gewenste doorstroming op de Rhenense huurwoningmarkt. Op 14 december 2022 ondertekenden de gemeente Rhenen en woningcorporatie Rhenam Wonen samen met de huurdersvertegenwoordigers REA de prestatieafspraken voor 2023.

In 2023 gaat er extra aandacht naar mogelijkheden om flexwoningen toe te voegen en naar het opstellen van een gebiedsvisie voor de Dr. Wallerstraat. Verder stonden de werkzaamheden in

53

Deelprogramma ruimtelijke ontwikkeling

2022 in het teken van de huisvesting van Oekraïense vluchtelingen. Er is met vereende krachten een locatie met tien flexwoningen gerealiseerd op landgoed Prattenburg. Daarnaast is tijdelijke huisvesting gevonden op drie campings in de gemeente, in twee antikraakwoningen van Rhenam Wonen en bij diverse particulieren in huis. De taakstelling vanuit het Rijk voor de huisvesting van uiteindelijk 36 statushouders was in 2022 relatief hoog. Het is de gemeente gelukt om met behulp van Rhenam Wonen de gevraagde 36 statushouders te huisvesten.

H 2.3.2

woningen (type, bouwjaar) volledig doorgelicht. Met het stappenplan kunnen de bewoners met de adviseurs aan de slag om de woning te verduurzamen. Deze woningen zullen de voorbeeldwoningen vormen voor de meeste bestaande woningen in Achterberg. Wat hebben we gemeten?

Nieuw gebouwde woningen Flexwoningen Om de woningcrisis het hoofd te bieden ziet het college kansen in het realiseren van tijdelijke woningen, zogenoemde flexwoningen. In 2022 is de verkenning en nader onderzoek naar geschikte locaties voor flexwoningen gestart. In december 2022 is er subsidie uit de Stimuleringsregeling Flex- en Transformatiewoningen van het Rijk verstrekt aan de gemeente Rhenen. De doelstelling is om met deze subsidie eind 2023 de eerste flexwoningen te realiseren. Initiatieven duurzame energie opwek op land bij de Nude en Remmerden - Energieneutraal De twee initiatieven in Rhenen voor grootschalige opwek van zonne-energie op land zijn in een verder gevorderd stadium. Voor Remmerden zal begin 2023 een vergunningaanvraag worden ingediend. Inpassing in landschap en natuur speelt hierbij een belangrijke rol. Bij het project Nude spelen mogelijkheden voor dubbel landgebruik en ontwikkeling van natuur een belangrijke rol. Omwonenden en grondeigenaren leveren een grote bijdrage aan de ontwikkeling van deze plannen. Convenant Toekomstbestendig Bouwen - Overkoepelend Een mooi voorbeeld waar duurzaamheid integraal opgepakt wordt is het convenant Toekomstbestendig Bouwen. Dit convenant focust zich op de warmtetransitie, verduurzamen en het aardgasonafhankelijk maken van bestaande bouw en nieuwbouw.

In dit convenant staan ambities om nieuwe woningen zo toekomstbestendig mogelijk te bouwen. Met ambities voor energieneutraal/energiepositief-, circulair-, klimaatadaptief-, natuurinclusief bouwen, duurzame mobiliteit en een gezonde leefomgeving. Start project aardgasvrije omgeving Achterberg – Energieneutraal In Achterberg zijn bijeenkomsten voor inwoners georganiseerd om te komen tot een aardgasvrije omgeving. De grootste behoefte bleek te zijn: informatie en hulp. Dit bieden we in samenwerking met ons Energieloket, energieadviseurs en uitvoerende partijen van het PlatDuS (Platform Duurzaam Samenwerken). Daarnaast worden in de startwijk Achterberg 10 verschillende

Rhenen <25.000 Nederland

2018 14 8 9

2019 10 9 9

2020 7 9 9

2021 4 9 9

2022 9 9 9

Definitie: Nieuw gebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties. Het aantal nieuwe woningen wordt per 1.000 woningen weergegeven. Toelichting: Door de stikstofproblematiek, hoge bouwkosten en vacatures treden vertragingen op bij bouwprojecten. Zowel lokaal als binnen de regio wordt extra inspanning geleverd om te komen tot voldoende nieuwbouwlocaties. In het eerste halfjaar zijn 8 nieuwe woningen toegevoegd. De 10 flexwoningen voor vluchtelingenopvang zijn niet meegerekend. Voor de ontwikkeling van de wettelijk voorgeschreven indicatoren, gebruik de link / qr-code hieronder.

Wettelijke indicatoren

54

Deelprogramma ruimtelijke ontwikkeling

H 2.3.2

Wie hadden we daarbij nodig? Verbonden partij

Gevestigd

Rechtsvorm

Webadres

Wettelijke verplichting

Omgevingsdienst Regio Utrecht

Utrecht

GR

www.odru.nl

Nee

Openbaar belang

Maatschappelijk doel Rhenen

De Omgevingsdienst regio Utrecht (OdrU) ondersteunt vijftien gemeenten en andere overheden in de regio Midden-Nederland bij de uitvoering van milieu- en omgevingstaken waaronder vergunningverlening, toezicht en advies.

In Rhenen streven we naar een aantrekkelijke, veilige, efficiënte, duurzame en goed functionerende ruimtelijke omgeving.

Wat willen we bereiken?

Belang en bijdrage Rhenen

De OdrU wil samen met de aangesloten gemeenten werken aan een veilige, duurzame en gezonde fysieke leefomgeving. De ambities zijn in zes speerpunten vastgelegd in de strategische Koers 2019-2022. Wat is ervoor gedaan?

Bestuurlijk belang Wethouder Fintelman vertegenwoordigt de gemeente Rhenen in het Algemeen Bestuur van de Odru.

Het jaar 2022 stond, naast alle reguliere werkzaamheden, voor een groot deel in het teken van de implementatie van de Omgevingswet. Het verdere uitstel van de invoering van deze wet was daar debet aan. Daarnaast is de Nota Bodembeheer werkgebied OdrU vastgesteld, waarmee het hergebruik van grond binnen de provincie Utrecht wordt vereenvoudigd.

Financieel belang Het stemrecht is opgenomen in artikel 8 van de gemeenschappelijke regeling. Gemeente Rhenen vertegenwoordigt één stem.

Weerstandsvermogen en risicobeheersing De beschikbare weerstandscapaciteit om de geïnventariseerde restrisico's van de OdrU te kunnen opvangen bedraagt € 809.000 . De omvang van de restrisico's benodigde weerstandscapaciteit bedraagt € 1.091.000. De ratio weerstandsvermogen komt hiermee uit op 0,74 en valt buiten de bandbreedte tussen 1,0 en 1,4. Als wordt ingestemd met de voorgestelde resultaat bestemming wordt de ratio 1.0. De mogelijke risico's van de uitvoering van de omgevingswet en de inwerktreding van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) zijn vooralsnog op p.m. geraamd en zijn hierin dus nog niet meegenomen.

Financiële bijdrage (in € x 1.000)

2022

2021

Jaarlijkse bijdrage gemeente Rhenen

514 N

483 N

Financiën Bron: jaarstukken 2022 Balans (in € x 1.000)

31-12-2022

01-01-2022

Eigen vermogen

1.152

1.708

Vreemd vermogen

4.314

3.334

Exploitatie (in € x 1.000)

2022

2021

Omvang baten (excl. reserves)

19.012

18.773

-49

796

Gerealiseerd resultaat

Begroting 2022

Jaarstukken 2022

55

Deelprogramma ruimtelijke ontwikkeling

H 2.3.2

Wat heeft het gekost? Jaarrekening 2022

Begroting na vastgestelde wijzigingen

Jaarrekening 2021

Jaarrekening 2020

Baten

1.371 V

1.637 V

1.808 V

1.436 V

Lasten

1.839 N

1.787 N

2.272 N

2.563 N

Saldo van baten en lasten (A)

468 N

151 N

465 N

1.127 N

Onttrekking uit reserves

88 V

48 V

306 V

763 V

Toevoeging aan reserves

473 N

385 N

0N

230 N

Mutaties reserves (B)

385 N

337 N

306 V

533 V

Gerealiseerd resultaat (A+B)

853 N

488 N

159 N

594 N

(in € x 1.000)

56

Deelprogramma ruimtelijke ontwikkeling

H 2.3.2

57 57

3.3 Deelprogramma DUURZAAMHEID Wat wilden we bereiken? Beleidsdoel Rhenen is een duurzame, klimaatbestendige en gezonde gemeente. Rhenen is circulair in 2050, energieneutraal in 2040 en klimaatbestendig en water robuust in 2050. 3.3.1 Rhenen is een gemeente met een gezonde, stille en veilige leefomgeving. We besparen energie en wekken energie duurzaam op.

Convenant Toekomstbestendig Bouwen - Overstijgende maatregelen Een mooi voorbeeld waar duurzaamheid integraal opgepakt wordt is het convenant Toekomstbestendig Bouwen. In dit convenant staan ambities om nieuwe woningen zo toekomstbestendig mogelijk te bouwen. Met ambities voor energieneutraal/energiepositief-, circulair-, klimaatadaptief-, natuurinclusief bouwen, duurzame mobiliteit en een gezonde leefomgeving.

Wat hebben we er voor gedaan? De reguliere activiteiten in deelprogramma Duurzaamheid richten zich op: Energietransitie, klimaatbestendigheid en de circulaire economie. De onderwerpen waar in 2022 speciale aandacht voor is geweest zijn hierna toegelicht.

De gemeente Rhenen heeft het convenant Duurzame Woningbouw in september 2022 ondertekend, met de hoogste ambitie: goud. Dit om de zoektocht naar het hoogst haalbare te stimuleren. Begin 2023 komt de provincie met een afwegingskader, een leidraad waarmee de ambitie per bouwplan stapsgewijs met alle partijen kan worden vastgesteld.

58

Deelprogramma duurzaamheid

H 2.3.3

Bestrijding energiearmoede - Overstijgende maatregelen Naast energietoeslag zijn energiecoaches opgeleid die eenvoudige besparende maatregelen bij de mensen thuis aanbrengen (tochtstrippen, radiatorfolie etc.). Inwoners maken hier al goed gebruik van. Meer informatie over de bestrijding van energiearmoede vindt u in programma 4 - sociaal maatschappelijk. Wat hebben we gemeten? Voor de ontwikkeling van de wettelijk voorgeschreven indicatoren, gebruik de link / qr-code hieronder. Wettelijke indicatoren

Wat heeft het gekost?

(in € x 1.000)

Begroting na Jaarrekening vastgestelde Jaarrekening Jaarrekening 2022 wijzigingen 2021 2020

Baten

15 V

82 V

114 V

180 V

Lasten

230 N

521 N

402 N

413 N

Saldo van baten en lasten (A)

215 N

440 N

288 N

233 N

Onttrekking uit reserves

29 V

32 V

17 V

24 V

Toevoeging aan reserves

0N

0N

0N

19 N

Mutaties reserves (B)

29 V

32 V

17 V

5V

186 N

408 N

271 N

228 N

Gerealiseerd resultaat (A+B)

59

4

Programma SOCIAAL MAATSCHAPPELIJK 60

Programma sociaal maatschappelijk

Inleiding Het programma Sociaal maatschappelijk is gerelateerd aan de drie belangrijkste wetgevende kaders die dit domein beheersen: de Jeugdwet, de Wet maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) en de Participatiewet. Deze wetten maken de gemeente (mede)verantwoordelijk voor zowel het voorkomen van zorg en ondersteuning, als het bieden van zorg en ondersteuning. In het visiedocument “Een vitale samenleving is nooit blut” heeft de gemeenteraad in 2014 twee hoofdopgaven voor het sociaal domein benoemd: 1. De vitale samenleving Het vergroten van de betrokkenheid van de inwoners bij elkaar en hun leefomgeving, en het vergroten van de verantwoordelijkheid voor het eigen welzijn en zelfredzaamheid. 2. Maatwerkondersteuning Het zorgen voor duurzaam beschikbare en betaalbare ondersteuning op maat, passend bij de persoonskenmerken en situatie van hen die daar een beroep op moeten doen. Het programma sociaal maatschappelijk bestaat uit zeven deelprogramma’s. Overkoepelend deelprogramma 4.0. Sociaal domein integraal In dit deelprogramma wordt een plek gegeven aan de ontwikkelingen en doelen die overkoepelend zijn aan de deelprogramma’s in het sociaal domein (jeugd, maatschappelijke ondersteuning en participatie). Daar waar bij deze overkoepelende thema’s sprake is van subdoelen en deelactiviteiten worden deze wel ondergebracht in de deelprogramma’s.

Dit deelprogramma behandelt ook de thema’s die overstijgend zijn aan de andere deelprogramma’s en daarnaast ook sterk gerelateerd zijn aan andere programma’s in de begroting. Jeugd 4.1 Jeugd preventief In dit deelprogramma staan de ontwikkelingen, beleidsdoelen en activiteiten centraal die betrekking hebben op de preventie in het jeugddomein. Vroeg signalering van problemen, het geven van (opvoed-) ondersteuning, goede basisvoorzieningen, het bestrijden van achterstanden en een op preventie gerichte professionele inzet. 4.2 Jeugd maatwerk In dit deelprogramma staan de ontwikkelingen, beleidsdoelen en activiteiten centraal die zorgen voor de beschikbaarheid, toekenning en levering van jeugdhulp, afgestemd op de individuele situatie van gezinnen die daar een beroep op moeten doen.

H 2.4

Maatschappelijke ondersteuning 4.3 Maatschappelijke ondersteuning preventief In dit deelprogramma staan de ontwikkelingen, beleidsdoelen en activiteiten centraal die zijn gericht op de vitalisering van de samenleving. Het gaat daarbij primair om de sociale aspecten van leefbaarheid, zoals elkaar ontmoeten, kennen en helpen. Het vergroten van de onderlinge betrokkenheid, zelfredzaamheid en veiligheid. Samen organiseren en bijdragen aan het vergroten van de leefbaarheid en veiligheid van de eigen woonomgeving. 4.4 Maatschappelijke ondersteuning maatwerk In dit deelprogramma staan de ontwikkelingen, beleidsdoelen en activiteiten centraal die zijn gericht op de beschikbaarheid, toekenning en levering van maatschappelijke ondersteuning. Het gaat daarbij om een breed scala aan oplossingen/voorzieningen in de vorm van hulpmiddelen, diensten, persoonlijke begeleiding en opvang afgestemd op de persoonlijke kenmerken en behoeften van de inwoner die daar een beroep op moet doen. Participatie 4.5 Participatie preventief In dit deelprogramma staan de ontwikkelingen, beleidsdoelen en activiteiten centraal die bijdragen aan het voorkomen dat inwoners blijvend niet meer zelfstandig in hun bestaan kunnen voorzien.

Het gaat om het vinden en behouden van betaald werk, het voorkomen of oplossen van schulden, specifieke inkomensondersteuning voor mensen op het bestaansminimum of het integreren en participeren in de samenleving. 4.6 Participatie Maatwerk In dit deelprogramma staan de ontwikkelingen, beleidsdoelen en activiteiten centraal die een vangnet vormen voor inwoners die tijdelijk of langdurig niet meer zelfstandig in het bestaan kunnen voorzien. Dit vangnet krijgt vorm in wettelijk geregelde uitkeringen, loonkostensubsidies of beschut werk. Wat wilden we bereiken? Maatschappelijk doel Rhenen is een vitale gemeente met een effectieve maatwerkondersteuning voor inwoners met een ondersteuningsbehoefte.

61

H 2.4

Programma sociaal maatschappelijk

H 2.4

Wat heeft het gekost? Jaarrekening 2022

Begroting na vastgestelde wijzigingen

Jaarrekening 2021

Jaarrekening 2020

Baten

7.761 V

6.732 V

6.825 V

7.476 V

Lasten

27.963 N

28.023 N

25.841 N

25.639 N

Saldo van baten en lasten (A)

20.202 N

21.291 N

19.016 N

18.163 N

Onttrekking uit reserves

634 V

940 V

452 V

401 V

Toevoeging aan reserves

347 N

353 N

197 N

125 N

Mutaties reserves (B)

287 V

587 V

254 V

276 V

19.915 N

20.704 N

18.761 N

17.888 N

(in € x 1.000)

Gerealiseerd resultaat (A+B)

62 62

Programma sociaal maatschappelijk

H 2.4

63

4.0 Deelprogramma

SOCIAAL DOMEIN Wat wilden we bereiken? Beleidsdoel * Rhenen is een vitale gemeente met een effectieve maatwerkondersteuning voor inwoners met een ondersteuningsbehoefte. * Vanwege het overkoepelende karakter van dit deelprogramma is het beleidsdoel gelijk aan het maatschappelijk doel van het programma. Wat hebben we er voor gedaan? De reguliere activiteiten in deelprogramma Sociaal domein integraal richten zich op de ontwikkelingen en doelen die overkoepelend zijn aan de deelprogramma’s in het sociaal domein (jeugd, maatschappelijke ondersteuning en participatie). De onderwerpen waar in 2022 speciale aandacht voor is geweest zijn hierna toegelicht.

Opvang Oekraïense vluchtelingen Nadat de eerste vluchtelingen in Rhenen aankwamen zijn in maart een vijftal gezinsregisseurs aangesteld vanuit het sociaal team en het jeugdteam. De toestroom was te groot voor de reguliere partijen als Vluchtelingenwerk om dit op te pakken naast hun bestaande werk. Nadat de vluchtelingen zich hadden gemeld bij de gemeente en er onderdak was geregeld, werd er een gezinsregisseur aan een vluchteling(gezin) gekoppeld. De gezinsregisseur begeleidde het gezin met allerlei praktische zaken, zoals het openen van een bankrekening, aanmelden voor een school, aanmelden bij de taalklas voor ouders, regelen van leefgeld, begeleiden naar werk etc. Ook koppelde de gezinsregisseurs weer terug aan de beleidsafdeling waar behoefte aan was bij de gezinnen. Zo konden er collectieve zaken geregeld worden voor meerdere vluchtelingen in plaats van voor iedereen apart. De ondersteuning werd erg gewaardeerd door de vluchtelingen. In de loop van het jaar kwamen er geen nieuwe vluchtelingen meer bij en kon 64

Deelprogramma Sociaal domein

H 2.4.0

de ondersteuning bij de bestaande gezinnen afgebouwd worden. Doordat er consulenten van het jeugdteam en sociaal team werden ingezet als gezinsregisseur, is er extra formatie ingehuurd om het reguliere werk zo goed als mogelijk door te laten gaan. Deze extra formatie is betaald uit de toegekende Rijksmiddelen. Voor een toelichting op zwemlessen voor kinderen uit Oekraïne, gebruik de link / scan de qr-code hieronder. Zwemlessen voor kinderen uit Oekraïne

Wat heeft het gekost?

(in € x 1.000)

Jaar- Begroting na rekening vastgestelde 2022 wijzigingen

Jaarrekening 2021

Jaarrekening 2020

Baten

1.921 V

672 V

0N

0N

Lasten

638 N

1.057 N

109 N

67 N

Saldo van baten en lasten (A)

1.282 V

385 N

109 N

67 N

Onttrekking uit reserves

215 V

313 V

85 V

67 V

Toevoeging aan reserves

0N

0N

0N

0N

Mutaties reserves (B)

215 V

313 V

85 V

67 V

1.497 V

73 N

24 N

0N

Gerealiseerd resultaat (A+B)

65

4.1 Deelprogramma JEUGD PREVENTIEF Wat wilden we bereiken? Beleidsdoel Een leefbare en aantrekkelijke gemeente waarin jonge inwoners opgroeien onder gezonde en veilige omstandigheden en in staat zijn zich te ontwikkelen en ontplooien. 4.1.1 Jonge inwoners leven gezonder en krijgen optimale ontwikkelingskansen en ontplooiingsmogelijkheden. 4.1.2 Jonge inwoners groeien zo veilig mogelijk op, zowel thuis als in hun leefomgeving Wat hebben we er voor gedaan? De reguliere activiteiten in deelprogramma jeugd preventief richten zich op: onderwijshuisvesting, peuteropvang, onderwijsachterstandenbeleid, jeugd-/jongerenwerk en de direct betrokken medewerkers. De onderwerpen waar in 2022 speciale aandacht voor is geweest zijn hierna toegelicht.

Onderwijs Iedere gemeente heeft de wettelijke taak om te zorgen voor voldoende openbare scholen. Om aan deze taak te voldoen wordt 2x per jaar getoetst of de huidige openbare scholen in Rhenen kwalitatief voldoende zijn (inspectierapporten) en dat de continuïteit van de school nog gegarandeerd wordt (beoordeling jaarrekening en begrotingen). Voor nu is aan deze zorgplicht voldaan. Talenthouse Rhenen “Ik ga direct uit school naar Talenthouse Rhenen; dat is de enige plek waar ik écht mezelf kan zijn!” Talenthouse Rhenen is vanaf april ’22 met een vliegende start begonnen op de vrijdagmiddagen op de door jongeren ingerichte bovenverdieping van het Gastland. Er komen wekelijks ca 2535 jongeren (12-17 jaar) samen om vrijetijdsactiviteiten uit te voeren. I.v.m. de grote behoefte onder jongeren is vanaf september de begeleiding opgehoogd van 1 naar 2 jongerenwerkers, 66

Deelprogramma jeugd preventief

om de sociale veiligheid en kwaliteit van de inloop te kunnen borgen. Er worden sport- en spelachtige groepsactiviteiten uitgevoerd, er is ruimte voor ontspanning en er worden thema’s besproken zoals groepsdruk, online veiligheid en gebruik van social media. Voor de sportactiviteiten wordt samenwerking met de buurtsportcoaches gezocht, zodat een ieder vanuit zijn eigen vak aan het werk kan. In 2023 zullen proefondervindelijk speciaal voor meiden thema gerichte activiteiten worden aangeboden. “Ons bereik en daarmee het opbouwen van contact en vertrouwen met jongeren wordt aanzienlijk vergroot door Talenthouse; ze komen vanuit de Pantarijn, Lijsterberg buurt, dr Wallerstraat en vriendengroepen die zich in het centrum ophouden. De wisselwerking tussen het straatcontact en vanuit Talenthouse, heeft een enorm effect op positieve gedragsbeïnvloeding bij de jongeren”. Jongereninloop Achterberg In Achterberg is in 2022 ervaring opgedaan met het oprichten van een jongerenbestuur, die onder begeleiding van jongerenwerk activiteiten hebben georganiseerd voor andere kinderen en jongeren uit hun dorp. Gedurende de mooi weer maanden zijn er verschillende succesvolle activiteiten uitgevoerd. Echter op de langere termijn is het wekelijks openstellen van een jongereninloop niet succesvol gebleken.

Er is geen vaste groep jongeren ontstaan die vergelijkbare behoeftes hebben aan een vrijetijdsaanbod. Jongeren geven aan dat ze geen tijd hebben om wekelijks bij elkaar te komen op vaste momenten, door school in combinatie met bijbaantjes en de eigen vriendengroepen waar ze mee samenkomen in de ‘keetjes’. Een aantal jongeren

H 2.4.1

geven aan interesse te hebben in ‘buiten’ activiteiten; zoals mountainbike bij Kwintelooijen, dropping, levend stratego. Hiervoor is samenwerking gezocht met de buurtsportcoaches en de scoutingvereniging. In 2023 zal de frequentie van aangeboden activiteiten, gezien de behoefte, verlaagd worden naar maandelijkse activiteiten. Jongerenwerk preventief Jongerenwerk op school: op verzoek van de basisscholen en de Pantarijn is het jongerenwerk in 2022 gestart met het geven van voorlichting aan de leerlingen samen met Halt. Een greep uit de onderwerpen zijn: groepsdruk en straatcultuur, gedrag online en mediawijsheid, tolerantie & respect en jij en jouw omgeving. Het effect van deze samenwerking is dat een ieder vanuit zijn eigen expertise en rol overtuigend informatie kan geven aan de leerlingen. Jongerenwerk kent de nodige leerlingen en hun gedrag van de ‘straat’. En Halt heeft op leerlingen impact door ‘waarschuwende gesprekken’ en strafrechtelijke interventies. Dit heeft zichtbaar effect, zowel op de leerlingen als op de docenten. In 2023 continueren we deze vorm van voorlichting. Tevens zal er samen met de scholen voorlichting voor ouders worden georganiseerd. Zoals voorlichting over alcohol- en middelengebruik als speciaal thema op de ouderavond ‘overgang naar voortgezet onderwijs’.

“Halt: tijdens de voorlichting op school, bleek de jongen in de klas te zitten, die ik de week daarvoor toegesproken had in een waarschuwingsgesprek. Dat had wel effect gehad in zijn vriendengroep.”

67

H 2.4.1

Deelprogramma jeugd preventief

H 2.4.1

Preventiewerk oud & nieuw: ook de afgelopen jaarwisseling was jongerenwerk actief door op oudejaarsdag vanuit de vuurwerkbus voorlichting te geven in de winkelcentra van de kernen. In Elst heeft jongerenwerk samen met de kinderen en jongeren oliebollen gebakken voor de buurtbewoners, die de jongeren zelf hebben uitgedeeld in de buurt. Op 30 december vond het traditionele voetbaltoernooi plaats in het Gastland, georganiseerd door Mozaïek jongerenwerk samen met Sportservice Rhenen. Er speelden maar liefst 10 teams mee van jongeren (16 t/m 23 jaar) uit alle kernen. Ze voetbalden tegen elkaar en tegen de politie en de BOA’s: “we herkennen sommige jongens van de straat”. Er waren enthousiaste ouders aanwezig op de tribune. Team Achterberg werd de verrassende winnaar: “niet eens alle jongens zitten op voetbal”. “Voetballen tegen de politie was cool, ze zijn best oké” Doorstart Jongerenraad In juni 2022 heeft de Jongerenraad een flitsende doorstart gemaakt. Er is een nieuw bestuur opgestaan, bestaande uit 3 leden, onder leiding van Myrthe de Rooij uit Elst. “Als de Jongerenraad betaald werk zou zijn, zou ik direct solliciteren.” Hiernaast zijn er op dit moment 4 leden vanuit Rhenen en Elst. Hun achtergronden, opleidingsniveaus en interesses zijn zeer divers, dat geeft hen zichtbaar kracht. Ze hebben al diverse sociale activiteiten georganiseerd voor jong en oud.

Direct na de zomer openden ze met de buitenbios met maar liefst 120 bezoekers. Opgezet op het plein tegenover de Jumbo, die de drankjes en versnaperingen had gesponsord. In de middag een kinderfilm, in de avond een film geschikt voor jongeren en volwassenen. Op 2e kerstdag organiseerde de Jongerenraad een gezellige kerstborrel voor (eenzame) ouderen bij de oude brandweer in Rhenen. Met zelf gemaakte uitnodigingen door leerlingen van verschillende basisscholen, kwamen de ouderen zeer vereerd naar de borrel. De Jongerenraad is zeer bereid mee te denken en advies te geven aan het College en de Raad over onderwerpen die hen aan het hart gaan zoals: betaalbare (huur-) woningen, klimaat, vrijetijdsvoorzieningen, veilig fietsen, openbaar vervoer, inrichting van de openbare ruimte met plaats voor ontmoeting en beweging. Wat hebben we gemeten? Voor de ontwikkeling van de wettelijk voorgeschreven indicatoren, gebruik de link / qr-code hieronder.

Wettelijke indicatoren

68

Deelprogramma jeugd preventief

H 2.4.1

Wie hadden we daarbij nodig? Verbonden partij

Gevestigd

Rechtsvorm

Webadres

Wettelijke verplichting

GGD regio Utrecht

Zeist

GR

www.ggdru.nl

Ja

Openbaar belang

Maatschappelijk doel Rhenen

Gemeentelijke Gezondheidsdienst regio Utrecht (GGDrU) behartigt de belangen van 26 aangesloten gemeenten bij het beschermen en bevorderen van de volksgezondheid.

Gezinnen in Rhenen voelen zich passend en efficiënt ondersteund in hun ondersteuningsbehoefte.

Wat willen we bereiken?

Belang en bijdrage Rhenen

Het doel en de ambitie van de GGDrU is een veilige omgeving waar aandacht is voor gezondheid en voor elkaar of dit nu gaat om wonen leven, naar school gaan of werken. Een gezonde en veilige start voor elk kind. Iedereen moet zich kunnen ontwikkelen en ontplooien. Iedereen kan meedoen. Bedreigingen van de publieke gezondheid worden bestreden.

Bestuurlijk belang Wethouder Poortinga vertegenwoordigt de gemeente Rhenen in het Algemeen Bestuur van de GGDrU.

Wat is ervoor gedaan?

Financieel belang Rhenen heeft in 1 van de 70 stemmen in het bestuur van de GGDrU.

In 2022 heeft de GGD aan 4 thema's gewerkt: Kansrijk opgroeien, Gezonde en veilige leefomgeving, Langer gezond zelfstandig en Wendbare & vitale organiatie. Het jaar 2022 was een bijzonder jaar voor de publieke gezondheid. Begin 2022 heeft de GGDrU de boostercampagne voor de coronavaccinaties georganiseerd. De GGDrU heeft zorg geboden aan gevluchte gezinnen uit Oekraïene. En de GGDrU heeft besloten te stoppen met de ontwikkeling van het digitale kinddossier, het GGiD.

Financiële bijdrage (in € x 1.000)

2022

2021

Jaarlijkse bijdrage gemeente Rhenen

848 N

785 N

Weerstandsvermogen en risicobeheersing De beschikbare weerstandscapaciteit om de geïnventariseerde risico's van de GGD te kunnen opvangen bedraagt € 2.848.000. De omvang van de geïnventariseerde GGD-brede risico's bedraagt € 1.230.000. Met een ratio van 2,3 is de weerstandscapaciteit ruim voldoende. Financiën Bron: jaarstukken 2022 Balans (in € x 1.000)

31-12-2022

01-01-2022

Eigen vermogen

4.331

4.113

Vreemd vermogen

29.288

49.258

Exploitatie (in € x 1.000)

2022

2021

183.066

229.703

648

565

Omvang baten (excl. reserves) Gerealiseerd resultaat

Begroting 2022

Jaarstukken 2022

69

H 2.4.1

Deelprogramma jeugd preventief

H 2.4.1

Wat heeft het gekost?

(in € x 1.000)

Begroting na Jaarrekening vastgestelde Jaarrekening Jaarrekening 2022 wijzigingen 2021 2020

Baten

868 V

1.303 V

631 V

491 V

Lasten

2.219 N

2.728 N

2.031 N

1.789 N

Saldo van baten en lasten (A)

1.351 N

1.426 N

1.400 N

1.298 N

Onttrekking uit reserves

22 V

22 V

43 V

48 V

Toevoeging aan reserves

0N

0N

0N

0N

Mutaties reserves (B)

22 V

22 V

43 V

48 V

1.329 N

1.404 N

1.357 N

1.249 N

Gerealiseerd resultaat (A+B)

70

4.2 Deelprogramma

JEUGD MAATWERK Wat wilden we bereiken? Beleidsdoel Gezinnen voelen zich passend en efficiënt ondersteund in hun ondersteuningsbehoefte. 4.2.1 Wij zorgen ervoor dat voor iedere jeugdige tijdig passende (jeugd)hulp beschikbaar is. De hulpverlening die wij inzetten, sluit aan bij de mate van zelfredzaamheid van het gezin en zijn netwerk. 4.2.2 Wij zorgen dat voor iedere jeugdige tijdig passende jeugdhulp beschikbaar is bij gezinnen waar de veiligheid in het geding is. 4.2.3 Betere balans tussen kostenbeheersing en goede voorzieningen in het sociaal domein Wat hebben we er voor gedaan? De reguliere activiteiten in deelprogramma jeugd maatwerk richten zich op: leerlingenvervoer,

de jeugdhulp, de jeugdveiligheid en de direct betrokken medewerkers. De onderwerpen waar in 2022 speciale aandacht voor is geweest zijn hierna toegelicht. Het jeugdteam Het jeugdteam is er in geslaagd om voor iedere jeugdige (tijdig) passende jeugdhulp in te zetten. De jeugdteam medewerkers gaven zelf jeugdhulp of verwezen door naar de 2elijns jeugdhulp. De tijdigheid van jeugdhulp heeft nog wel eens onder druk gestaan vanwege de wachtlijsten bij de jeugdhulpaanbieders en voor complexe vraagstukken is het vaak moeilijk om goede jeugdhulp te vinden. Door personeelstekorten zijn de plekken schaars en de vraag naar jeugdhulp neemt toe. Ook Rhenen heeft in 2022 een wachtlijst moeten hanteren voor aanmeldingen. Enerzijds door ziekte en vertrekkende jeugdteammedewerkers. Anderzijds door de hoeveelheid zorgmeldin71

H 2.4.2

Deelprogramma jeugd maatwerk

gen vanuit Veilig thuis en de hulp aan Oekraïense gezinnen. Deze hulp bestond uit het helpen bij de eerste opvang en verlenen van jeugdhulp, bijvoorbeeld trauma verwerking. De wachtlijsten zijn weggewerkt met behulp van gespecialiseerde inhuurkrachten. Jongeren waarbij de veiligheid in het geding is, krijgen overigens altijd voorrang. Dit jaar is er vooral een toename te zien in zware specialiste GGZ. Dit heeft geleid tot hogere uitgaven van ambulante jeugdhulp. Veiligheid Vanaf 1 september 2022 is de proeftuin Veiligheid gestart. Een samenwerking tussen de veiligheidsorganisaties: Samen Veilig Midden Nederland (Save), Veilig Thuis, Raad voor de Kinderbescherming, William Schrikker Stichting en de drie gemeenten Rhenen, Renswoude en Veenendaal. Waarbij de gemeente ten alle tijden de eindregie blijft houden. De samenwerking is nu al succesvol te noemen. Veiligheidsvraagstukken worden in het Veiligheidsteam besproken. Het doel van deze proeftuin is: voorkomen van wachttijden, en jeugdige hoeft maar één keer zijn verhaal te vertellen, leren van elkaar met als hoofddoel de veiligheid in het gezin borgen door tijdig inzetten van beter passende jeugdhulp.

H 2.4.2

Het woonplaatsbeginsel en de hervormingsagenda Het woonplaatsbeginsel (een gemeente is verantwoordelijk voor een kind met verblijf als de jeugdige stond ingeschreven in de gemeente direct voorafgaand aan de start van de jeugdhulp) zou per 1 juli 2022 gerealiseerd moeten zijn. Echter, nog niet alle overdrachten tussen gemeenten hebben plaatsgevonden. De operatie was toch groter dan aanvankelijk gedacht. Rhenen heeft alle over te dragen jeugdigen overgedragen. Echter, we krijgen nog steeds enkele overgedragen. Veel overdracht heeft plaatsgevonden in de pleegzorg. Rhenen heeft ook 2 jongeren in verblijf overgedragen gekregen. Verblijf is duurdere jeugdhulp dan pleegzorg. De hervormingsagenda zou starten per 1 januari 2023. De ingangsdatum wordt verlengd omdat de gemeenten geen overeenstemming hebben met het Rijk over de financiën en wie de reikwijdte van de jeugdhulp bepaalt. Om het jeugdhulpstelsel te ontlasten is vroegsignalering en normaliseren nog meer nodig. Hiertoe wordt met de scholen in Rhenen nog verder samengewerkt. Het jeugdteam is al op vier scholen intensief bezig om aan vroegsignalering en normalisering invulling te gegeven. In 2023 zal dit worden uitgebreid naar alle scholen in Rhenen.

72

Deelprogramma jeugd maatwerk

H 2.4.2

Wat hebben we gemeten? Voor de ontwikkeling van de wettelijk voorgeschreven indicatoren gebruik de link / scan de qr-code hieronder.

Wettelijke indicatoren

Wat heeft het gekost?

(in € x 1.000)

Begroting na Jaarrekening vastgestelde Jaarrekening Jaarrekening 2022 wijzigingen 2021 2020

Baten

69 V

50 V

169 V

104 V

Lasten

6.485 N

6.115 N

5.764 N

5.844 N

Saldo van baten en lasten (A)

6.416 N

6.065 N

5.595 N

5.739 N

Onttrekking uit reserves

158 V

150 V

11 V

0N

Toevoeging aan reserves

17 N

0N

131 N

0N

Mutaties reserves (B)

141 V

150 V

120 N

0N

6.275 N

5.915 N

5.715 N

5.739 N

Gerealiseerd resultaat (A+B)

73

4.3 Deelprogramma

MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING PREVENTIEF Wat wilden we bereiken? Beleidsdoel Een leefbare en aantrekkelijke gemeente met gezonde en zelfredzame inwoners, die onderling betrokken zijn en bereid zijn elkaar te helpen. 4.3.1 Inwoners leven gezonder, voelen zich veiliger, zijn zelfredzamer en kunnen zich ontplooien. 4.3.2 Inwoners en maatschappelijke organisaties voelen zich meer onderling betrokken en verbonden en dragen bij aan de leefbaarheid en veiligheid van hun buurt Wat hebben we er voor gedaan? De reguliere activiteiten in deelprogramma maatschappelijke ondersteuning preventief richten zich op: maatschappelijke huisvesting (gezondheidscentra, sportaccommodaties en dorpshuizen), sport, bibliotheek, muziek, welzijn, vrijwilligers, mantelzorg en buurtsportcoaches. De onderwerpen waar in 2022 speciale aandacht voor is geweest zijn hierna toegelicht.

Preventieakkoord Het Preventieakkoord is een samenwerking van ± 33 organisaties en verenigingen. De organisaties werken samen aan de volgende thema’s: mentale gezondheid en eenzaamheid, gezond gewicht, alcohol- en middelengebruik en online veiligheid (sociale media en gamen). Het Preventieakkoord is een ‘doe akkoord’, het Rijk stelt middelen beschikbaar om acties uit te voeren die passen bij genoemde thema’s. Uitgevoerde activiteiten van het Preventieakkoord in 2022 zijn: • opzetten van kookworkshops en kookclub ‘gezond koken’ voor kinderen (uitgevoerd door vrijwilligers onder begeleiding van een voedingsdeskundige) • ondersteunen van de ouderen soos in Elst met activiteiten en spelmateriaal • opzetten van wandelgroepen in alle kernen (uitgevoerd door vrijwilligers onder begeleiding van buurtsportcoaches) • bijdrage (in middelen en uitvoering) aan het dorpsfeest Elst • uitvoering van voorlichting in kerken en basisscholen aan ouders, kinderen en jongeren over: alcohol- en middelengebruik en online veiligheid. 74

Deelprogramma maatschappelijke ondersteuning preventief

Mantelzorgondersteuning De activiteiten op het gebied van mantelzorgondersteuning zijn tweeledig. Er is een collectief aanbod van ondersteuningsactiviteiten dat wordt verzorgd door Welzijn Rivierstroom en een ondersteuningsaanbod in de vorm van een individueel (maatwerk) aanbod verzorgd door het Sociaal Team.De activiteiten van Welzijn Rivierstroom bestonden in 2022 uit het organiseren van informatieve bijeenkomsten en lotgenotencontact, het uitgeven van het magazine voor mantelzorgers, het ondersteunen van dementienet en de organisatie van de mantelzorgwaarderingsdag. Het sociaal team heeft 4 mantelzorgconsulenten, die gespecialiseerd zijn om met overbelaste mantelzorgers te kijken hoe de overbelasting verminderd kan worden. Zij hebben in 2022 16 mantelzorgtrajecten verzorgd. Taalhuis Bibliotheek Z-O-U-T heeft in Rhenen diverse functies en is veel meer dan een uitleenpunt van boeken. Een andere kerntaak van de bibliotheek is mensen helpen hun basisvaardigheden te verbeteren. Het Taalhuis helpt mensen die moeite hebben met de basisvaardigheden. Dit kunnen mensen zijn die nieuw zijn in Nederland maar ook voor mensen die hier geboren en getogen zijn. Het Taalhuis bestaat nu ruim vier jaar en sinds november officieel gekwalificeerd als Certificeringsorganisatie Bibliotheekwerk, Cultuur en Taal (CBCT). Hiermee voldoet het Taalhuis aan de belangrijkste kwaliteitsnormen.

Wekelijks is er een Taalcafé waar mensen elkaar ontmoeten en

H 2.4.3

door de gesprekken die er plaatsvinden beter Nederlands leren spreken. Ook worden er wekelijks taallessen aan vrouwen gegeven. Digisterker De (lokale) overheid werkt steeds meer digitaal. In Nederland hebben viermiljoen mensen onvoldoende digitale basisvaardigheden. Bibliotheek Z-O-U-T een duidelijk doel als het gaat om digitale vaardigheden, namelijk het aanleren of verbeteren van digitale vaardigheden van onze inwoners. De cursus Digisterker helpt deelnemers bij de ‘elektronische overheid’; hoe gebruik je DigiD? Hoe maak je digitaal een afspraak en hoe kun je digitaal je zorgverzekering raadplegen? Laaggeletterdheid Om laaggeletterdheid te voorkomen is er in samenwerking met Stichting Kinderopvang Rhenen een gezinsgerichte aanpak op gezet. Taalstimulering en ouderbetrokkenheid spelen daarbij een grote rol. Walk&Talk Ontmoetingen waarbij de bibliotheek in samenwerking met Jobhulpmaatje Rhenen en werkzoekenden elkaar ontmoeten en ervaringen uitwisselen.

75

H 2.4.3

Deelprogramma maatschappelijke ondersteuning preventief

Vervanging toplaag kunstgrasveld VVA Achterberg In 2022 is de toplaag van het kunstgrasveld van voetbalvereniging VVA Achterberg vervangen. Als gemeente Rhenen zijn wij verantwoordelijk voor het meerjarig grote onderhoud van de sportvelden in onze gemeente. In 2022 was het kunstgrasveld van VVA Achterberg aan de beurt. Omdat er een forse prijsstijging van de kosten is en er ook kantplanken in het kader van de zorgplicht nodig zijn moeten we eerst dit aan het college voorleggen. Daarbij moeten we aanbesteden, hiervoor hebben we extern advies en begeleiding ingezet. Het leek in april van dit jaar nog wel spannend of we de vervanging nog voor de seizoenstart in september zouden redden, en het is gelukt. VVA Achterberg is blij met deze nieuwe mat. Er zijn nu nog een aantal zaken die moeten worden afgerond in overleg met en door de vereniging (recht van opstal voor de gebouwen en kantplanken bij hun oefenveld) dit staat voor 2023 op de rol. Exploitatie horeca MFG het Bestegoed Vanuit het accommodatiebeleid is één van de doelen dat we als gemeente een minder uitvoerende rol krijgen binnen het gebruiksbeheer en de exploitatie van de MFG’s. De wens is om dit op natuurlijke momenten te laten plaatsvinden. Bij het Bestgoed ontstond in 2022 en dergelijk moment bij de pensionering van de ingehuurde beheerder.