Document · PDF

Bijlage 1 Begroting 2025-2028 digitaal

Raadsvergadering 5 november 2024, gemeente RhenenBij agendapunt: Vaststellen Programmabegroting 202524.332 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Programma Fysiek

H 2.3

Wat meten we?

Nieuw gebouwde woningen per 1.000 woningen

Rhenen <25.000 Nederland

2020 7,3 9,5 8,9

2021 3,6 8,6 8,9

2022 8,7 8,9 9,3

2023 4,9 7,5 9,1

2024 5,0 -

Via de link/qr-code hiernaast komt u bij een overzicht van de wettelijk voorgeschreven indicatoren op gebied van ruimtelijke ontwikkeling.

Link naar wettelijke indicatoren

Wie hebben we daarbij nodig?

Voor een uitgebreid overzicht van de verbonden partij Odru verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden partijen op pagina 136. Wat gaat het kosten? Overzicht baten en lasten (in € x 1.000) Bestaand beleid Noodzakelijke beleidsvoornemens 2025 - 2028 (bedragen gereserveerd in deelprogramma 7.2)

2025

2026

2027

2028

Saldo baten

Mutatie

Geraamd

en lasten

reserves

resultaat

1.803 N

621 N

2.424 N

1.691 N

1.613 N

1.543 N

2025

2026

1. Transitiefase Omgevingswet (Deelprogramma 3.2)

75 N

2. Omgevingsdienst regio Utrecht (Deelprogramma 3.2)

P.M.

Totaal

75 N

2027

2028

75 N

75 N 43

Programma Facilitair

3.3 Deelprogramma DUURZAAMHEID Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Beleidsdoel Rhenen is een duurzame, klimaatbestendige en gezonde gemeente. Rhenen is circulair in 2050, energieneutraal in 2040, aardgasvrij in 2050 en klimaatbestendig en water robuust in 2050. 3.3.1 Rhenen is een gemeente met een gezonde, stille en veilige leefomgeving. We besparen energie en wekken energie duurzaam op.

a. Reguliere activiteiten De reguliere activiteiten in deelprogramma Duurzaamheid richten zich op: Energietransitie, klimaatbestendigheid, grondstoffen en de circulaire economie.

Programma Fysiek

b. Activiteiten 2025 Herziening Routekaart Energietransitie In Q2 2025 wordt de herziening van de Routekaart Energietransitie aan de gemeenteraad aangeboden. Mogelijk wordt deze vervat in een breder Duurzaamheidsbeleid. In dit plan wordt inzichtelijk gemaakt wat de samenhang is tussen de diverse duurzaamheidsthema's en welke focus wordt aangebracht. Er moeten keuzes gemaakt worden: waar staan we als gemeente voor aan de lat en waar nemen we als gemeente wel en waar niet aan deel. Hierbij wordt het belang van onze inwoners vooropgesteld.

Pijler 1 Energietransitie Warmtetransitie In de Transitievisie Warmte staat hoe de gemeente stap voor stap toewerkt naar een aardgasvrije gebouwde omgeving. Achterberg is de eerste kern waarvoor een uitvoeringsplan wordt opgesteld. Grote collectieve warmteoplossingen zijn hier niet waarschijnlijk, omdat er geen warmtebronnen aanwezig zijn. De focus ligt daarom op woning gebonden oplossingen. Voor Rhenen-stad en Elst wordt in 2025 het onderzoek opgeleverd naar de haalbaarheid van een warmtenet. Dit is de eerste stap voor opstellen van uitvoeringsplannen voor deze kernen. Eind 2026 moet een Warmteprogramma voor de gemeente Rhenen zijn vastgesteld, hierbij gaat het om een actualisatie van de Transitievisie Warmte. Er is onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van een warmtenet voor Remmerden. Dit onderzoek is begin 2024 opgeleverd en toont aan dat er mogelijkheden voor een warmtenet zijn. Als bovenstaande onderzoeken ook een positieve uitkomst kennen, dan kan er vervolg worden gegeven aan het mogelijk realiseren van warmtenetten.

H 2.3

Soortenmanagementplan, bescherming van bedreigde diersoorten Op grond van de flora en fauna regels uit de omgevingswet moet een initiatiefnemer onderzoek doen naar de aanwezigheid van beschermde soorten. In plaats van al die kleine onderzoeken, kan ook op voorhand één onderzoek voor een groot gebied worden gedaan: een gebiedsbreed onderzoek. Dat onderzoek is de basis voor een soortenmanagement-plan (SMP). In ons SMP staan maatregelen om negatieve effecten te voorkomen, maar ook extra maatregelen om te helpen de staat van instandhouding van populaties te verbeteren in onze kernen. Hiermee vragen we een generieke ontheffing aan bij de provin-cie: een ontheffing voor specifieke ingrepen in het hele onderzoeksgebied voor een langere periode. Het plan heeft een looptijd van 10 jaar en beschrijft verschillende inspannings-verplichtingen. In Q1 van 2025 vragen we de omgevingsvergunning op basis van het SMP aan bij de Provincie. Omdat dit een langdurig proces is, heeft de gemeente sinds eind mei 2024 een vergunning voor het pre-SMP. Dit zorgt ervoor dat huiseigenaren in de kernen nu al kunnen isoleren zonder de wet te overtreden. Woningisolatie Om eigenaren van een koopwoning te stimuleren om de eigen woning te isoleren, is in september 2024 een isolatieactie gestart. De actie richt zich op slecht geïsoleerde woningen. Zo gaat er minder energie verloren.

Mensen die zich aanmelden krijgen advies op maat, worden ontzorgd en kunnen subsidie krijgen. Eigenaar-bewoners met een laag inkomen ontvangen de meeste financiële steun. De actie loopt in ieder geval tot en met 2026. Zelf het goede voorbeeld geven door verduurzaming van het eigen vastgoed In 2024 is gewerkt aan de Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed. In deze routekaart staat beschreven hoe wij vorm geven aan de verduurzaming van ons

Programma Fysiek

eigen vastgoed: binnen welk tijdpad en met welke middelen. De routekaart is een richtinggevend document dat geactualiseerd kan worden op basis van nieuwe inzichten. Binnen de investeringsplanning is voor de jaren 2024 t/m 2026, een bedrag opgenomen van €330.000 per jaar voor het versneld verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed. Remmerden In een E-hub werken bedrijven, soms inwoners, samen om energieopwekking, - opslag en – verbruik op elkaar af te stemmen. Op bedrijventerrein Remmerden wordt door tien ondernemers gewerkt aan de oprichting van een E-hub. De komende periode richt zich op het verhogen van de organisatiegraad, omdat samenwerking cruciaal is om de opzet te laten slagen. Medio 2025 zal duidelijk zijn hoe het definitieve technische concept er uit ziet, waarna verder uitvoering kan worden gegeven aan de E-hub. Beleidskader Duurzame energie op land Het huidige beleidskader is aan herziening toe. Het nieuwe beleidskader wordt breder dan het eerste kader. Het gaat om onderwerpen als: een nieuwe zonneladder, multifunctionele zonnevelden, zon op dak en monumenten, zon en bomen, kleine en grote windmolens en opslag in batterijen. Het streven is om halverwege 2025 het nieuwe beleidskader te kunnen laten vaststellen. Regionale Energie Strategie (RES 1.0) Elke RES-regio stelt met een cyclus van 2 jaar een voortgangsdocument op. In 2025 wordt deze ook weer opgesteld.

Mogelijk is het nodig om in plaats hiervan een herijking van de RES 1.0 uit te voeren. Dit is nodig als blijkt dat in onze regio aangepaste of nieuwe plannen of kaders opgenomen moeten worden. Gaandeweg het proces wordt dit duidelijk en wordt de definitieve vorm bepaald.

H 2.3

Pijler 2 Circulaire economie Binnen een circulaire economie worden bestaande materialen zo lang mogelijk gebruikt en hergebruikt, om het milieu zo min mogelijk te belasten. De gemeente heeft enkele jaren geleden het convenant duurzaam beton ondertekend. Een ander voorbeeld, waarbij we invulling geven aan circulariteit zijn de Living Labs van de Regio FoodValley Hierbij staan thema’s zoals hergebruik van materialen door reparatie, bio-based bouwen en circulaire inkoop nadrukkelijk op de agenda. Een belangrijk aspect in een circulaire samenleving is het hergebruiken van grondstoffen. Als onderdeel hiervan gaan we samen op weg naar minder afval. We kijken hierbij toekomstgericht naar afval, waarbij afval wordt gezien als nieuwe grondstof. Naast gedragsverandering zullen ook technologische veranderingen ervoor zorgen dat er steeds meer stoffen uit de afvalstromen hergebruikt kunnen worden. Met het afval- en grondstoffenbeleidsplan 2020-2030 gaan we samen met de inwoners op een duurzame manier minder afval produceren. Afval: volgende stappen op weg naar minder restafval 2025 staat in het teken van de voortzetting van onze gemeentelijke afvalambitie om in 2030 nog slechts 30kg restafval per inwoner per jaar te hebben. Dit betekent dat we in dit jaar aan de slag gaan met de nog openstaande maatregelen van fase 2 uit ons Afval- en Grondstoffenbeleidsplan 2020-2030.

In Q4 van 2024 staat de gemeenteraad voor een keuze om het inzamelsysteem en het Afvalbrengstation te optimaliseren. Ook werken we in 2025 aan het chippen van restafval mini-containers met een bijbehorend Container Management Systeem, en daaropvolgend het verminderen van dubbele/onjuiste containers voor restafval. Naast de voortzetting van fase 2, treffen we in 2025 al voorbereidingen voor het nieuwe inzamelingscontract voor oud papier en karton en het inzamelingscontract voor luier- en incontinentiemateriaal. Beide zullen per 01-01-2027 ingaan. Door de voorbereidingen voor beide afvalstromen te koppelen, proberen we koppelkansen te creëren en daarmee een maximale optimalisatieslag te slaan voor onze afvalinzameling, de gerelateerde kosten en de benutting van onze eigen dienst. In het kader van communicatie en voorlichting gaan we in 2025 verder met het voorkomen van bijplaatsingen bij containers. Ook gaan we meer voorlichting geven op scholen. NB: de financiële verantwoording van afval staat in deelprogramma Verkeer en openbare werken (3.1).

Programma Fysiek

Pijler 3 Klimaatbestendig Rhenen

Omvang huishoudelijk restafval

Rhenen <25.000 Nederland

2020 187 129 171

2021 140 116 164

2022 130 108 148

2023 121 -

H 2.3

Klimaatanalyse 2026 De huidige klimaatanalyse komt uit 2020 en is de basis van ons Beleidsplan Ruimtelijke Adaptatie. De klimaatanalyse laat zien waar Rhenen kwetsbaar is voor de gevolgen van klimaatverandering: het wordt heter, natter, droger en mogelijke risico's rond waterveiligheid nemen toe. Het landelijke Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie verplicht gemeenten elke 6 jaar tot een update. De voorbereidingen voor deze update starten we in 2025.

2024 124 -

Definitie: Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval. Toelichting: In 2023 is 121 kilogram restafval per inwoner ingezameld. Voor 2024 ligt de verwachte hoeveelheid op 124 kilogram per inwoner. Dit ligt flink hoger dan de 100 kilogram die volgens de afvalambitie in 2024 gehaald zou moeten zijn. Hier zijn verschillende redenen voor. Zo was er voor een groot deel in 2023 geen beleidsadviseur op het gebied van afval, waardoor projecten om de afvalambitie te realiseren stil hebben gelegen. 2024 heeft daarnaast vooral in het teken gestaan van verschillende onderzoeken en pilots. Er is een onderzoek uitgevoerd naar een aanpak voor de bijplaatsingen bij ondergrondse restafvalcontainers. Ook is een pilot geweest om de PMD overlast op verschillende hotspotlocaties aan te pakken. Eind 2024 neemt de gemeenteraad een keuze over een nieuw inzamelsysteem en een optimalisatie van ons afvalbrengstation. Dit op basis van de resultaten van een onderzoeksbureau en een inwonerpeiling. De steiging in de hoeveelheid restafval kan verder gekoppeld worden aan de toenemende hoeveelheid evenementenafval, die in ieder geval in 2024 nog bij het restafval van onze inwoners opgeteld wordt. Door de wisselvallige dienstverlening van Stadsbedrijven Utrecht voor onze luierpilot, is ook een aantal keer een container inhoud noodgedwongen bij het restafval afgevoerd.

Vervolg NK Tegelwippen Na evaluatie van het NK-Tegelwippen in 2024, moeten we beslissen of Rhenen structureel gaat meedoen. Als besloten wordt om structureel deel te nemen, zal dat na evaluatie gevolgen hebben voor de begroting.

Wat meten we?

Via de link/qr-code hiernaast vindt u de ontwikkeling van de wettelijk voorgeschreven indicatoren op het

Link naar wettelijke indicatoren

gebied van duurzaamheid

Wat gaat het kosten? 2025 Overzicht baten en lasten (in € x 1.000) Bestaand beleid

2026

2027

2028

Saldo baten

Mutatie

Geraamd

en lasten

reserves

resultaat

386 N

22 V

364 N

365 N

365 N 47

Programma 4

SOCIAAL MAATSCHAPPELIJK 48

Programma Sociaal maatschappelijk

Inleiding Het programma Sociaal maatschappelijk is gerelateerd aan de drie belangrijkste wetgevende kaders die dit domein beheersen: de Jeugdwet, de Wet maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) en de Participatiewet. Deze wetten maken de gemeente (mede) verantwoordelijk voor zowel het voorkomen van zorg en ondersteuning (preventie), als het bieden van zorg en ondersteuning (maatwerk). De Visie Sociaal Rhenen 2030 is in 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. Deze visie is samen met inwoners, professionals en maatschappelijke partners van de gemeente Rhenen opgesteld. Het sociaal domein gaat over alle inspanningen die we als gemeente verrichten in de zorg en ondersteuning aan onze inwoners. Dit doen we vanuit 2 rollen: 1. Als behartiger van het algemeen belang; algemeen belang voor de leefbaarheid, veiligheid en vitaliteit van de samenleving. Vanuit het algemeen belang hebben we een faciliterende en stimulerende rol. Deze rol is gericht op het creëren en in stand houden van een sterke en vitale samenleving. Vanuit dit algemeen belang dragen we ook bij aan het voorkomen van problemen: preventie. 2. Als uitvoerder van wettelijke taken; als gemeente zijn we er als vangnet voor de inwoners die (tijdelijk) hulp of ondersteuning nodig hebben. De gemeente vult aan voor zover de inwoner dit (tijdelijk) niet zelf kan regelen.

Als doel om de zelfredzaamheid en samenredzaamheid van de samenleving en de individuele inwoners te versterken. De taken zijn vastgelegd in wet- en regelgeving.

H 2.4

In de Visie Sociaal Rhenen 2030 hebben we 5 principes vastgesteld die we als kader gebruiken om ons werk te doen:

Programma Sociaal maatschappelijk

Overkoepelend deelprogramma 4.0. Sociaal domein integraal In dit deelprogramma wordt een plek gegeven aan de ontwikkelingen en doelen die overkoepelend zijn aan de deelprogramma’s in het sociaal domein (jeugd, maatschappelijke ondersteuning en participatie). Daar waar bij deze overkoepelende thema’s sprake is van subdoelen en deelactiviteiten worden deze wel ondergebracht in de deelprogramma’s. Het deelprogramma “integraal” behandelt ook de thema’s die overstijgend zijn aan de andere deelprogramma’s en daarnaast ook sterk gerelateerd zijn aan andere programma’s in de begroting. Jeugd 4.1 Jeugd preventief In dit deelprogramma staan de ontwikkelingen, beleidsdoelen en activiteiten centraal die betrekking hebben op de preventie in het jeugddomein waaronder de beleidsterreinen onderwijs en kinderopvang. Andere onderwerpen zijn: vroeg signalering van problemen, het geven van (opvoed-) ondersteuning, goede basisvoorzieningen, het bestrijden van achterstanden en een op preventie gerichte professionele inzet. 4.2 Jeugd maatwerk In dit deelprogramma staan de ontwikkelingen, beleidsdoelen en activiteiten centraal die zorgen voor de beschikbaarheid, toekenning en levering van jeugdhulp, afgestemd op de individuele situatie van gezinnen die daar een beroep op moeten doen.

Maatschappelijke ondersteuning 4.3 Maatschappelijke ondersteuning preventief In dit deelprogramma staan de ontwikkelingen, beleidsdoelen en activiteiten centraal

H 2.4

die zijn gericht op de vitalisering van de samenleving. Het gaat daarbij primair om de sociale aspecten van leefbaarheid, zoals elkaar ontmoeten, kennen en helpen. Het vergroten van de onderlinge betrokkenheid, zelfredzaamheid en veiligheid. Samen organiseren en bijdragen aan het vergroten van de leefbaarheid en veiligheid van de eigen woonomgeving. 4.4 Maatschappelijke ondersteuning maatwerk In dit deelprogramma staan de ontwikkelingen, beleidsdoelen en activiteiten centraal die zijn gericht op de beschikbaarheid, toekenning en levering van maatschappelijke ondersteuning. Het gaat daarbij om een breed scala aan oplossingen/voorzieningen in de vorm van hulpmiddelen, diensten, persoonlijke begeleiding en opvang afgestemd op de persoonlijke kenmerken en behoeften van de inwoner die daar een beroep op moet doen. Participatie 4.5 Participatie preventief In dit deelprogramma staan de ontwikkelingen, beleidsdoelen en activiteiten centraal die bijdragen aan het voorkomen dat inwoners blijvend niet meer zelfstandig in hun bestaan kunnen voorzien. Het gaat om het vinden en behouden van betaald werk, het voorkomen of oplossen van schulden, specifieke inkomensondersteuning voor mensen op het bestaansminimum of het integreren en participeren in de samenleving.

4.6 Participatie Maatwerk In dit deelprogramma staan de ontwikkelingen, beleidsdoelen en activiteiten centraal die een vangnet vormen voor inwoners die tijdelijk of langdurig niet meer zelfstandig in het bestaan kunnen voorzien. Dit vangnet krijgt vorm in wettelijk geregelde uitkeringen, loonkostensubsidies of beschut werk.

H 2.4

Programma Sociaal maatschappelijk

Wat willen we bereiken? Maatschappelijk doel Rhenen is een vitale gemeente met een effectieve maatwerkondersteuning voor inwoners met een ondersteuningsbehoefte.

Wat gaat het kosten? Overzicht baten en lasten (in € x 1.000) Bestaand beleid Noodzakelijke beleidsvoornemens 2025 - 2028 (bedragen gereserveerd in deelprogramma 7.2) 1. Wetswijzigingen Wmo of van invloed op de Wmo (Deelprogramma 4.4)

2025

2026

2027

2028

Saldo baten

Mutatie

Geraamd

en lasten

reserves

resultaat

24.249 N

42 V

24.207 N

24.293 N

24.551 N

24.532 N

2025

2026 0N

2027 0N

2028 0N

2. Spreidingswet (Deelprogramma 4.5)

3. Wet inburgering lange termijn (Deelprogramma 4.5)

4. Arbeidsmarktregio: doorontwikkeling (Deelprogramma 4.5)

5. Participatiewet in Balans (Deelprogramma 4.6)

Totaal

NB.: beleidsvoornemens komen voort uit hogere wet- en regelgeving. Wij verwachten voor de uitvoering van deze taken geld te ontvangen. Daarom zijn in de tabel geen middelen opgenomen. 51

4.0 Deelprogramma SOCIAAL DOMEIN Wat willen we bereiken? Beleidsdoel* Rhenen is een vitale gemeente met een effectieve maatwerkondersteuning voor inwoners met een ondersteuningsbehoefte.

* Vanwege het overkoepelende karakter van dit deelprogramma is het beleidsdoel gelijk aan het maatschappelijk doel van het programma. 52

Programma Sociaal maatschappelijk

H 2.4

Wat gaan we ervoor doen?

a. Reguliere activiteiten De reguliere activiteiten in deelprogramma Sociaal domein integraal richten zich op de ontwikkelingen en doelen die overkoepelend zijn aan de deelprogramma’s in het sociaal domein (jeugd, maatschappelijke ondersteuning en participatie). b. Activiteiten 2025 Visie Sociaal Rhenen 2030: uitvoeringsagenda 2030 In mei 2023 heeft de Gemeenteraad de Visie Sociaal Rhenen 2030 vastgesteld. Hiermee hebben we de kaders om de ambities voor 2030 te realiseren. Om te zorgen dat we van Visie naar uitvoering komen, zijn we aan het slag met een uitvoeringsagenda 2030 (vroeger Integraal beleidskader). In de uitvoeringsagenda geven we aan wat we doen om te zorgen dat de ambities uit de Visie Sociaal Rhenen 2030 worden gerealiseerd. Dit doen we door twee keer per jaar een update te geven van de activiteiten die we ondernemen om tot realisatie van de doelen te komen. Hiermee willen we de raad in positie brengen om regie te voeren op de sociale agenda. Nieuwe opdracht welzijnswerk draagt bij aan beweging van zorg naar positieve gezondheid en welzijn Omdat de huidige overeenkomsten Welzijn per 2026 aflopen, komt er een nieuwe opdracht waar meer focus ligt op verschuiving van zorg naar gezondheid en welzijn en integrale samenwerking. We streven naar een brede aanpak van welzijnswerk van

jong tot oud, waarbij de samenwerking tussen cultuur, sport, bewegen en welzijn een vanzelfsprekendheid is en waarbij het accent ligt op de meer kwetsbare inwoner. Hiermee willen we zorgdragen voor een sterke sociale basis, zodat jonge en oudere (kwetsbare) inwoners weten waar ze terecht kunnen met persoonlijke vragen, elkaar kunnen ontmoeten en mee kunnen doen aan sociale en vormende groepsactiviteiten. We hopen een bijdrage te kunnen leveren aan het bevorderen van het welzijn van deze inwoners. Om bovenstaande werkwijze te bereiken zetten we in 2025 één brede welzijnsopdracht uit middels een subsidietender. De bijbehorende subsidieregeling en het bijbehorende subsidieplafond moet in het eerste kwartaal van 2025 worden vastgesteld door het College en de raad. De raad is over de details van deze ontwikkeling via een presentatie geïnformeerd in najaar 2024. Werkproces subsidies stroomlijnen Zowel in het bestuursprogramma als in de Visie Sociaal Rhenen 2030 wordt gesteld dat een stevige sociale basis van belang is. Het voeren van eigen regie van inwoners en het stimuleren van ideeën uit de samenleving staat daarin centraal. Het huidige subsidieproces is niet eenduidig naar onze inwoners toe. Dat is niet in lijn met onze ambities.

In 2025 gaan we onze werkprocessen voor subsidies daarom actualiseren: zorgen voor een uniforme werkwijze met duidelijk rollen en verantwoordelijkheden voor alle betrokkenen. Dit kan betekenen dat ook in beleid of verordeningen aanpassingen nodig zijn. Dan wordt de raad hierover niet alleen geïnformeerd, maar ook om besluitvorming gevraagd.

Wat gaat het kosten? 2025 Overzicht baten en lasten (in € x 1.000) Bestaand beleid

2026

2027

2028

Saldo baten

Mutatie

Geraamd

en lasten

reserves

resultaat

10 N

0N 53

4.1 Deelprogramma

JEUGD PREVENTIEF Wat willen we bereiken? Beleidsdoel Een leefbare en aantrekkelijke gemeente waarin jonge inwoners opgroeien onder gezonde en veilige omstandigheden en in staat zijn zich te ontwikkelen en ontplooien.

4.1.1 Jonge inwoners leven gezonder en krijgen optimale ontwikkelingskansen en ontplooiingsmogelijkheden. 4.1.2 Jonge inwoners groeien zo veilig mogelijk op, zowel thuis als op school, hun vrije tijd en in hun online leven.

Programma Sociaal maatschappelijk

Wat gaan we ervoor doen?

a. Reguliere activiteiten De reguliere activiteiten in deelprogramma jeugd preventief richten zich op: onderwijshuisvesting, peuteropvang, onderwijsachterstandenbeleid, jeugd-/jongerenwerk en de direct betrokken medewerkers b. Activiteiten 2025 Voortzetting activiteiten Talenthouse De activiteiten van de jongerenwerkers van welzijn Mozaïek, die vormgeven aan de Talenthouses, blijven ook voor het komend jaar van groot belang. De Talenthouses worden door jongeren gewaardeerd met een 8,5, de meideninloop met een 9,5. Behaalde effecten zijn: overlast in de openbare ruimte (o.a. in centrum) vermindert door de groepsaanpak en door jongeren 'naar binnen te halen' bij de Talenthouses. Grensoverschrijdend gedrag wordt besproken, beïnvloeden van groepsdruk, bespreken online gedrag, pesten en alcohol- en middelengebruik en het bieden van vrijetijdsbesteding. 26% van de jongeren op straat geeft aan door contact met jongerenwerk te weten waar ze terechtkunnen met persoonlijke vragen en problemen. 9% geeft aan dat contact met omwonenden is verbeterd. Bij de nieuwe opdracht voor welzijn vanaf 2026 (zie 2.4.0) kijken we op welke manier Talenthouse ook in de toekomst een plek kan krijgen in ons welzijnsaanbod.

H 2.4

Jeugdigen een toekomst geven door iets te doen voor een ander onder de vlag van Maatschappelijke diensttijd In de jaren 2024 t/m 2026 draait in Rhenen de pilot 'Jeugdigen een toekomst geven door iets te doen voor een ander'. Onder de vlag van de Maatschappelijke Diensttijd kunnen er in totaal 130 jeugdigen begeleid worden, zodat ze weer mee kunnen doen aan de samenleving. De totale pilot (over 3 jaar) kost € 312.000, waarvan € 234.000 Rijkssubsidie is toegekend (75%). Cofinanciering door de gemeente bestaat uit: financiering huur locatie en inzet uren (beleidsadviseur jeugd en leerplicht). Centraal in de begeleiding op maat staat 'iets doen voor de ander, helpt jou zelf'. Aanmeldingen worden gedaan door: CJG, Buurtgezinnen, jongerenwerk, leerplicht en Jobhulpmaatje. Tussentijdse resultaten zijn: 2 thuiszitters hervatten school (vrijwilligerswerk uitgevoerd tijdens zomerfestival voor gezinnen met een kleine beurs), 1 voortijdig schoolverlater geactiveerd door sporten en vrijwilligerswerk in bibliotheek (ouderen leren omgaan met computer) en 1 doorbreken van sociaal isolement. Vroegtijdige inzet van individuele coaching van jongeren door jongerenwerk heeft een preventieve werking op: schooluitval, werkloosheid, sociaal isolement, criminaliteit en jeugdhulp In 2025 willen we weer individuele coaching inzetten uitgevoerd door jongerenwerk, voor in ieder geval 15 jongeren.

De kosten ad € 40.000 (excl. indexatie) worden gedekt uit het budget Leerplicht (regionale middelen Voortijdig Schoolverlaten) of Jeugdhulp (maatwerk), afhankelijk van de reden van aanmelding. Aanmeldingen voor de inzet van coaching worden gedaan door: CJG, leerplicht, GGD, ouders en jongere zelf. Ook tijdens

Programma Sociaal maatschappelijk

het straatwerk wordt er vanuit contactopbouw en vertrouwen met jongeren individuele coaching ingezet. De effecten zijn het voorkomen van: sociaal isolement, schooluitval, werkloosheid, criminaliteit (door jongere los te weken van negatieve vriendengroep) en het voorkomen van zwaardere vormen van jeugdhulp. Een kanttekening is dat de problematiek complex is, waardoor de trajecten soms langer duren dan de begrote uren. In 2025 proberen we met het CJG een ombuiging te maken naar het aanmelden van jongeren met lichtere problematiek, waardoor de preventieve werking van de coaching vergroot wordt. Zodat problemen van jongeren in een vroegtijdig stadium opgelost kunnen worden. Het vergroten van de weerbaarheid van de jongeren staat centraal tijdens de coaching. Jongerenwerk biedt een vangnet voor jongeren, die nauwelijks sociale steun ervaren in hun eigen omgeving. Quote van een jongere na afronding van een coachingstraject: ''Ik vond het altijd heel fijn om lekker een rondje te wandelen en mijn ei helemaal kwijt te kunnen!”

het huisvestingsplan wordt een beeld gegeven van de huidige en de in de toekomst noodzakelijke capaciteit van de schoolgebouwen. In het plan worden de scholen benoemd die in de komende jaren in aanmerking komen voor vervangende nieuwbouw, renovatie of aanpassing van hun gebouw en wordt aandacht geschonken aan de plannen voor de woningbouw. De financiële consequenties worden meegenomen in de begroting 2028 en volgende.

Ander voorzieningen: focus op groepen Maatschappelijke diensttijd en vroegtijdige inzet individuele coaching zijn twee manieren waarop we in Rhenen vormgeven aan preventie voor onze jonge inwoners. Dat zijn niet de enige manieren die we inzetten. We kijken steeds naar de vraag vanuit de samenleving en hoe we daar op een verantwoorde manier op in kunnen spelen. We zetten nu meer en meer in op groepsvoorzieningen, zodat onze jonge inwoners ook elkaar kunnen ondersteunen. Ze worden daarbij begeleid door professionals samen met vrijwilligers (jongeren en ouders). Voorbeelden hiervan zijn de meideninloop, Talenthouse Elst en Talenthouse Rhenen en de junior groep van Lay AUT café. Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Een school moet een veilige, gezonde en inspirerende omgeving zijn. Goede schoolgebouwen dragen daaraan bij. Scholen zijn een belangrijke maatschappelijke schakel. Met de schoolbesturen wordt een integraal huisvestingsplan opgesteld die in de perspectiefnota 2024 aan de gemeenteraad ter besluitvorming wordt voorgelegd. In

H 2.4

ISK (internationale schakelklas) Elk kind heeft recht op onderwijs. Kinderen die de Nederlandse taal nog niet voldoende beheersen krijgen les op het ISK. Hiervoor werken we samen met de regio. Meestal worden kinderen uit Rhenen op de ISK-locatie in Wageningen geplaatst. De belangrijkste ontwikkeling is een geschikte locatie vinden waar de lessen gegeven kunnen worden. We zijn met de regio in overleg om een oplossing te vinden die voldoet aan de behoeften van de leerlingen en docenten, maar ook kostenbewust omgaat met overheidsmiddelen. In de komende periode verwachten we daarover meer duidelijkheid.

Wat meten we?

Via de link/qr-code hiernaast vindt u de ontwikkeling van de wettelijk voorgeschreven indicatoren op het

Link naar wettelijke indicatoren

gebied van jeugd preventief

Wie hebben we daarbij nodig?

Voor een uitgebreid overzicht van de verbonden partij GGD verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden partijen op pagina 137.

Wat gaat het kosten? 2025 Overzicht baten en lasten (in € x 1.000) Bestaand beleid

2026

2027

2028

Saldo baten

Mutatie

Geraamd

en lasten

reserves

resultaat

1.498 N

22 V

1.476 N

1.382 N

1.419 N

1.414 N 56

Programma Sociaal maatschappelijk

H 2.4

4.2 Deelprogramma

JEUGD MAATWERK Wat willen we bereiken? Beleidsdoel Gezinnen voelen zich passend en efficiënt ondersteund in hun ondersteuningsbehoefte.

4.2.1 Wij zorgen ervoor dat voor iedere jeugdige tijdig passende (jeugd)hulp beschikbaar is. De hulpverlening die wij inzetten, sluit aan bij de mate van zelfredzaamheid van het gezin en zijn netwerk. 4.2.2 Wij zorgen dat voor iedere jeugdige tijdig passende jeugdhulp beschikbaar is bij gezinnen waar de veiligheid in het geding is. 4.2.3 Betere balans tussen kostenbeheersing en goede voorzieningen in het sociaal domein. 57

Programma Sociaal maatschappelijk

Wat gaan we ervoor doen?

a. Reguliere activiteiten De reguliere activiteiten in deelprogramma jeugd maatwerk richten zich op Leerlingenvervoer, de jeugdhulp, de jeugdveiligheid en de direct betrokken medewerkers. De (uitvoering van) jeugdwet vormt hiervoor het belangrijkste kader. b. Activiteiten 2025 Perspectief kosten jeugdhulp De kosten van de jeugdhulp zijn bij de begroting structureel verhoogd met € 500.000. De oorzaak ligt enerzijds bij de aanpassing van de tarieven (herijking) en anderzijds in de toename van de complexe problematiek jeugdhulp. We volgen voor onze begroting het perspectief in de regio Foodvalley. Naar de toekomst toe willen we kosten waar het kan terugdringen of een verdere kostenstijging voorkomen. We zetten in op versobering van de uitvoering van de Jeugdwet. We kijken scherper naar de zorg die noodzakelijk is en waarvoor de wet ons de kaders geeft. Dat betekent een investering in de toegang: zorgen dat alleen die zorg en ondersteuning wordt toegekend die onvermijdelijk is voor het herstel van de personen die er gebruik van maken. In de navolgende paragrafen gaan we in op enkele van de maatregelen die we in het bredere kader van kostenbeheersing willen inzetten. Actieplan jeugd: Kwaliteitsverbetering en kostenbeheersing Het actieplan jeugdhulp is een continu proces van kwaliteitsverbetering en kostenbeheersing dat we de komende jaren blijven uitvoeren.

(Half)jaarlijks evalueren we de genomen

H 2.4

maatregelen en stellen we het actieplan bij op basis van inzicht en ontwikkelingen. Dit doen we samen met de raad (raadswerkgroep Sociaal Domein) en onze maatschappelijke partners. Voor 2025 richten we ons op met name op de toegang naar zorg, mede ingegeven door de Hervormingsagenda jeugd (zie alinea hieronder over dat onderwerp). Met ‘toegang’ kijken we naar de reikwijdte van de wet en de manier waarop we onze zorg inzetten: wanneer zetten we jeugdhulp in en zetten we dan de juiste zorg op de juiste momenten in? In het kader van de reikwijdte is er verscherping nodig tussen de verschillende wetten, jeugdwet en passend onderwijs. In de najaarsrapportage 2024 meldden we over twee andere belangrijke maatregelen uit het actieplan: de vroegsignalering van het jeugdteam op scholen en de doorontwikkeling kansrijke start. Beide maatregelen zijn geïmplementeerd en hebben tot doel om in samenwerking met onze maatschappelijke partners vroegtijdig te signaleren en gezamenlijk passende hulp te bieden, waardoor lichtere hulpverlening afdoende is. Effecten verwachten we in 2025. Hervormingsagenda jeugd- stevige lokale teams Bij de begroting 2024 ging het hier ook over: De komende jaren geven gemeenten invulling aan de uitvoering van de hervormingsagenda jeugd. Rhenen doet dit zowel lokaal, zelf, als ook (boven)regionaal, in samenwerking met andere gemeenten.

De uitvoering van de hervormingsagenda is voor gemeenten met name gericht op vroegsignalering en normaliseren. Met als doel om het overbelaste jeugdhulpstelsel te ontlasten. In het bestuursprogramma is al een voorschot genomen op de uitvoering, namelijk het verbreden van de onderwijs-jeugdhulp pilots op alle basisscholen en het verbreden van het aanbod van voorliggende voorzieningen. Voor

Programma Sociaal maatschappelijk

de toekomst is het van belang dat niet specialistische, zeer complexe jeugdhulp vooral een preventieve aanpak krijgt, dus voorlichting/ cursussen aan ouders/jeugdigen en bijvoorbeeld voorlichting op scholen. Hiermee gaan we ook in 2025 mee verder. Voor het komende jaar zetten we ook in op nieuwe ontwikkelingen: In 2024 heeft het college de bestuursopdracht integrale toegang vastgesteld, mede vanuit het richtinggevend kader als onderdeel van de Hervormingsagenda Jeugd. Opdracht is te komen tot een effectievere manier van toegang tot zorg en ondersteuning vanuit de Jeugdwet en Wmo, waarbij het uitgangspunt een strikte uitvoering van de wettelijke taken is. Een eerste stap is een onderzoek naar de verschillende mogelijkheden, uitwerken van de scenario's en te komen tot een advies inclusief een projectvoorstel voor de uitvoering van het gewenste scenario.

Binnen JeugdFV wordt nu bekeken of andere partners kunnen aansluiten (bijvoorbeeld GGZ) en hoe de doelgroep (nu 0-18 jarigen) uitgebreid kan worden. De pilot heeft tot nu toe ook opgeleverd dat de rollen binnen een regionaal Veiligheidsteam scherper gesteld moeten worden. De Raad voor de Kinderbescherming kan bijvoorbeeld haar objectieve adviesrol richting de rechtbank verliezen als ze in een vroeg stadium ook als adviseur bij een casus betrokken zijn.

Nieuwe verordening jeugdhulp Op basis van de keuzes en leidende principes die de gemeenteraad in 2024 heeft gemaakt en gesteld, stellen we de verordening jeugdhulp op die in 2025 ter vaststelling aan de raad wordt voorgelegd. In de nieuwe verordening moet de reikwijdte van de Jeugdwet concreter worden vastgelegd. Wat valt er wel onder, en wat niet. We gaan ons dus scherper houden aan de kaders van de wet. Ook zullen we insteken op meer groepsaanbod. Deze keuzes bepalen de uitvoering van de Jeugdwet. Proeftuin veiligheid jeugd De ontwikkelingen rond de Proeftuin jeugd-en gezinsbescherming gaan snel. De regio FoodValley is landelijk een koploper in deze vernieuwing. Voor 2025 is weer een subsidie beschikbaar gesteld onder voorwaarde dat de Proeftuinmethodiek doorontwikkeld – en uitgebreid wordt.

H 2.4

Wat meten we?

Via de link/qr-code hiernaast vindt u de ontwikkeling

Link naar wettelijke indicatoren

van de wettelijk voorgeschreven indicatoren op het gebied van jeugd maatwerk

Wat gaat het kosten? 2025 Overzicht baten en lasten (in € x 1.000) Bestaand beleid

2026

2027

2028

Saldo baten

Mutatie

Geraamd

en lasten

reserves

resultaat

9.496 N

8.874 N

8.814 N

8.870 N 59

4.3 Deelprogramma

MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING PREVENTIEF Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Beleidsdoel Een leefbare en aantrekkelijke gemeente met gezonde en zelfredzame inwoners, die onderling betrokken zijn en bereid zijn elkaar te helpen. 4.3.1 Inwoners leven gezonder, voelen zich veiliger, zijn zelfredzamer en kunnen zich ontplooien. 4.3.2 Inwoners en maatschappelijke organisaties voelen zich meer onderling betrokken en verbonden en dragen bij aan de leefbaarheid en veiligheid van hun buurt

a. Reguliere activiteiten De reguliere activiteiten in deelprogramma maatschappelijke ondersteuning preventief richten zich op: sport en bewegen, bibliotheek, welzijn, vrijwilligers, mantelzorg, buurtsportcoaches, basisvaardigheden en maatschappelijke huisvesting (gezondheidscentra, sportaccommodaties en dorpshuizen). De gemeente Rhenen heeft de beschikking over verschillende buurthuizen; Het Bestegoed Elst, Dorpshuis Achterberg, De Buurtgarage, De Westpoort/nieuwe MFG en het straathuisje Dr. Wallerstraat. Het doel is om laagdrempelig aanbod te leveren voor onze inwoners. 60

Programma Sociaal maatschappelijk

Denk aan welzijnsactiviteiten die door Welzijn Rivierstroom georganiseerd worden in de Buurtgarage zoals bingo en koffiemomenten. En ook de verschillende activiteiten die door Mozaïek Welzijn in de Werkplaats de Steiger georganiseerd worden, waarbij inwoners een stapje verder geholpen worden in meedoen in de samenleving (samen koken, naaiclub etc.). Maar denk ook aan het bieden van een plaats voor vrijwilligersorganisaties die mensen verder op weg helpen bij het invullen van moeilijke formulieren, het zoeken naar een baan, het opknappen van spullen en het leren van de taal. De buurthuizen zijn voor veel inwoners essentieel. Ze leveren een bijdrage in het verbinden van mensen, het kunnen meedoen en je nuttig voelen en het bestrijden van eenzaamheid. b. Activiteiten 2025 Basisvaardigheden: bibliotheek, taalhuis, NT1 Vanaf 2025 is de gemeente verantwoordelijk voor de zorgplicht van de bibliotheek. In Rhenen valt het Taalhuis onder de bibliotheek. De zorgplicht stelt eisen aan cultuur en educatie en biedt kansen voor de gemeente en het Taalhuis om activiteiten af te stemmen op de behoeften van inwoners met een laag inkomen en/of onvoldoende basisvaardigheden. We zijn al begonnen met deze aanpak en gaan extra investeren, met aanvullende middelen van het Rijk en een ontvangen subsidie.

Het is lastig om inwoners met Nederlands als moedertaal, maar toch onvoldoende basisvaardigheden (de zogenaamde NT1-groep), te bereiken. Er is veel overlap met het thema bestaanszekerheid. Door deze onderwerpen samen aan te pakken, willen we juist deze groep vinden. We richten ons niet alleen op de kinderen of de ouders, maar op het hele gezin. Dit doen we in samenwerking met al onze maatschappelijke partners.

H 2.4

Gezond en Actief Leven Akkoord/Integraal Zorg Akkoord GALA en IZA zijn gericht op integrale inzet op preventie om de zorg toegankelijk en betaalbaar houden. De financiële middelen voor GALA/IZA zijn gebundeld en geoormerkt voor 2023-2026. Het gaat om incidentele middelen, terwijl de ambitie en opgave is om struc-tureel een beweging te maken van zorg naar gezondheid. Voor 2024 en 2025 is er budget. Maar voor een aantal thema’s is er vanaf 2026 geen budget meer. Dit betekent dat de middelen voor GALA en IZA uitsluitend besteed kunnen worden aan incidentele projecten en de benodigde formatie. We geven voorrang aan projecten die een meerjarige uitwerking hebben en die als doel hebben om na de subsidieperiode toch hun effect te behouden. Buiten spelen, bewegen en ontmoeten van jong tot oud In het Bestuursprogramma is opgenomen om in 2024-2025 een Beleidskader voor Spelen, Bewegen, Sporten en Ontmoeten (BOSS) in de openbare ruimte op te stellen. Het plan is om te komen tot een programma van eisen voor de openbare ruimte. We willen voldoende mogelijkheden bieden aan onze inwoners van jong tot oud voor spelen, bewegen, sporten en ontmoeten. Dit komt ook voort uit de Visie op Rhenen, waar staat dat onze omgeving uitnodigt om naar buiten te gaan voor bewegen en ontmoeten. Dit draagt bij aan de fysieke en mentale gezondheid en de sociale cohesie. Dit geldt voor zowel jong als oud.

Het huidige speelbeleid is verouderd en niet meer actueel. Met het op te stellen beleidskader benaderen we het vraagstuk op een integrale wijze en actualiseren we het beleid voor speeltuinen. Dat wil zeggen dat fysiek domein en sociaal domein in een vroeg stadium samenwerken om te bepalen waar en hoe beweging en ontmoeting plaatsvindt in een buurt. Het beleidskader dient daarvoor als leidraad.

Programma Sociaal maatschappelijk

Sport- beweeg- en ontmoetingspark Candia in ontwikkeling voor de toekomst De sportverenigingen op Candia hebben eind 2023 een plan gepresenteerd voor een multifunctioneel sport-, beweeg- en ontmoetingspark Candia 'dat klaar is voor de toekomst'. In de eerste fase wordt er een kunstgrasveld aangelegd, komt er een tijdelijke blaashal en wordt het korfbalveld aangepast. Hier zijn we volop mee bezig. De aanleg van het kunstgrasveld is gepland voor 2024, en in de zomer van 2025 vervangen we de toplaag van het kunstgras korfbalveld. Voor fase 2 (nieuwe beweeg- en sportvoorzieningen) en fase 3 (een nieuw multifunctioneel gebouw en entree) is nog geen businesscase gemaakt. We hebben nog geen duidelijk inzicht in de kosten en baten. De raad heeft gevraagd om een integraal plan, zodat er geen besluiten worden genomen over losse onderdelen. Het is nu aan de sportverenigingen om tot een gezamenlijke aanpak te komen.. Ondersteuning vrijwilligers De gemeente heeft als taak om vrijwilligers te ondersteunen, zodat zij hun vrijwilligerswerk kunnen blijven doen. In 2024 vindt een evaluatie plaats van het vrijwilligersondersteuningsbeleid, wat stoelt op de drie pijlers continueren, stimuleren en samenwerken. Hierin wordt meegedacht door de maatschappelijke kernpartners en verenigingsondersteuners op het gebied van welzijn, sport en cultuur en worden vrijwilligersorganisaties betrokken.

Rhenen heeft een erg actieve vrijwilligerssamenleving, maar ook hier hebben we te kampen met een terugloop in aantallen en dit zien we terug op alle gebieden. Denk aan het moeilijk opvullen van bestuursfuncties bij sportverenigingen tot het moeilijk vinden van gastheren/gastvrouwen bij de buurthuizen. De trend in vrijwilligerswerk laat zien dat mensen meer geïnteresseerd zijn in tijdelijke klussen met

H 2.4

een kop en een staart dan het vastleggen voor een langdurige vrijwilligerstaak met de daarbij behorende verantwoordelijkheden. Om meer in te spelen op deze trend is er bijvoorbeeld een klussendienst opgestart. We informeren de raad over de uitkomsten van de evaluatie en als de evaluatie aanleiding geeft tot aanpassing van het beleid, leggen we dat aan de raad voor. Jaarlijks waarderen we onze vrijwilligers door het organiseren van een feestelijke bijeenkomst en een persoonlijke waardering. Ook kijken we naar waarderen in de vorm van deskundigheidsbevordering. Manieren om vrijwilligers zich te laten ontwikkelen in hun vrijwilligerswerk, maar soms ook op persoonlijk vlak. Het budget om dit te doen volstaat vooralsnog. Ondersteuning mantelzorgers De gemeente heeft de taak om mantelzorgers te ondersteunen. In 2024 vindt een evaluatie plaats van de mantelzorgnota. Mantelzorgers en ketenpartners worden hierin gevraagd naar hun ervaringen met het huidige beleid en mogelijke verbeterpunten. Deze evaluatie dient als onderlegger voor de revisie van de mantelzorgnota. Deze leggen we in 2025 voor aan de raad. De mantelzorgwaardering is een jaarlijks terugkerend item. Dan worden één of meerdere feestelijke bijeenkomsten georganiseerd om onze mantelzorgers, van jong tot oud, in het zonnetje te zetten.

Daarnaast vinden er gedurende het jaar meerdere bijeenkomsten plaats voor mantelzorgers om relevante onderwerpen te bespreken onder professionele begeleiding.

Programma Sociaal maatschappelijk

Collectieve voorzieningen en individueel maatwerk Welzijnswerk richt zich veelal op voorliggende collectieve voorzieningen, denk aan allerlei activiteiten die in de buurthuizen worden georganiseerd. En hoewel de focus ligt op deze collectieve voorzieningen, verdient het individuele maatwerk ook de aandacht. De welzijnsconsulent, in dienst van Welzijn Rivierstroom, vervult een belangrijke rol in het beantwoorden van individuele hulpvragen van inwoners. De rode draad van de hulpvragen kan leiden tot het organiseren van collectief aanbod, maar we zien hierin toch meer en meer de verschuiving naar individueel maatwerk. Collectieve voorzieningen zijn dan niet de juiste route. Deze beweging monitoren we scherp, want we richten ons juist op het collectieve aanbod. Een nauwe samenwerking met de verwijzers is van belang, denk aan sociaal team, huisartsen, praktijkondersteuners, wijkverpleging, ggz etc. De vraag neemt toe, mede ook door de introductie van de ketenaanpak Welzijn Op Recept. Voor deze ketenaanpak wordt op regionaal niveau gezocht naar een goede samenwerking en gedeelde financiering, maar op dit moment is hierover nog veel onduidelijkheid, terwijl de vraag toeneemt. In 2025 willen we meer duidelijkheid hierover krijgen en informeren we de raad over de uitkomsten hiervan.

H 2.4

meesten is dat geen probleem, maar voor onze kwetsbaardere inwoners is begeleiding nodig om dat voor elkaar te krijgen. De overschrijdingen op de uitvoering van de Jeugdwet geven eens te meer aan, dat dit een belangrijk thema is om mee aan de slag te zijn. Gelukkig heeft Rhenen al een goed netwerk aan preventieve en vroegsignalerende voorzieningen, zodat de investering mee lijkt te vallen. Meer inzet op (voorliggende) groepsvoorzieningen lijkt ook in het kader van ondersteuning aan volwassenen – net als bij de jeugd (deelprogramma 2.4.1) een logische keuze te zijn. Wat meten we?

Via de link/qr-code hiernaast vindt u de ontwikkeling van de wettelijk voorgeschreven indicatoren op het gebied van maatschappelijke ondersteuning

Link naar wettelijke indicatoren

preventief

Welke ontwikkelingen zien we?

In de plannen van het Rijk wordt preventie steeds belangrijker. Als mensen weerbaarder worden en een gezond sociaal netwerk hebben, kunnen problemen in eigen kring worden opgelost en hoeft er minder een beroep gedaan te worden op (dure) voorzieningen die de overheid moet betalen. Zorg en ondersteuning kost steeds meer, maar er is niet de ruimte om die kostenstijging als maatschappij op te vangen. Er wordt meer en meer een beroep gedaan op de zelfredzaamheid van onze inwoners. Voor de

Wat gaat het kosten? 2025 Overzicht baten en lasten (in € x 1.000) Bestaand beleid

2026

2027

2028

Saldo baten

Mutatie

Geraamd

en lasten

reserves

resultaat

4.118 N

20 V

4.098 N

4.113 N

4.175 N

4.147 N 63

4.4 Deelprogramma

MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING MAATWERK Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Beleidsdoel

De inwoners voelen zich passend en efficiënt ondersteund in hun ondersteuningsbehoefte. 4.4.1 De gemeente zorgt voor passende maatwerkondersteuning

a. Reguliere activiteiten De reguliere activiteiten in deelprogramma maatschappelijke ondersteuning maatwerk richten zich op: individueel toegekende voorzieningen, de taken van de gemeente op het gebied van de Wet verplichte GGZ, ondersteuning mantelzorgers, individuele welzijnsvragen, bemoeizorg, huiselijk geweld, het Algemeen Maatschappelijk Werk en het (samen met de regio) regelen van beschermd wonen en maatschappelijke opvang. 64

Programma Sociaal maatschappelijk

b1. Noodzakelijke beleidsvoornemens Het noodzakelijke beleidsvoornemen is: 1. Wetswijzigingen Wmo of van invloed op de Wmo (Deelprogramma 4.4)

Via de link/qr-code hiernaast vindt u een

Toelichting noodzakelijke

inhoudelijke toelichting op deze onderwerpen

beleidsvoornemens

b2. Activiteiten 2025 Beschermd Wonen omvat verschillende vormen en niveaus van een beschermde woonomgeving voor diverse doelgroepen met een GGZ achtergrond. Er is een ontwikkeling ingezet waarbij deze bescherming wordt geboden in de eigen woning of speciaal daarvoor geschikte zelfstandige woonvormen (beschermd thuis). De ondersteuning die wordt geboden in het kader van de Wmo is gericht op de doelgroep waarbij er zicht is op verbetering van de zelfredzaamheid. Op basis van de eerder vastgestelde regiovisie wordt vanaf 2025 samen met de per 1-1-2025 nieuw gecontracteerde aanbieders het regionaal dekkend zorgaanbod nader vormgegeven. Dit betekent dat het aanbod voortdurend wordt aangepast aan de veranderende populatie en zorgvraag. Passende regionale spreiding is daarbij een van de aandachtpunten. Sociaal Team De budgetten voor Huishoudelijke Ondersteuning en Begeleiding individueel zijn in deze begroting aangepast. Het sociaal team heeft een training gehad ten behoeve van het doorlopen van de stappen van de Centrale Raad van Beroep. Deze stappen geven een duidelijk beeld over wat er aan maatwerk voorziening ‘overblijft’. Eerst wordt er gekeken

H 2.4

wat er (bruto) nodig is bij een gezin of client. Vervolgens wordt er gekeken wat een client zelf kan, welke ondersteuning zijn huisgenoten daarin kunnen geven of iemand in het netwerk van de cliënt. Ook wordt er gekeken wat er beschikbaar is als algemene voorziening of vanuit een andere wet. Daarna wordt datgene toegekend wat als maatwerk voorziening nodig is. Hierdoor wordt er zeer kostenbewust omgegaan met wat er uiteindelijk aan voorziening wordt verstrekt. In het algemeen wordt ook onderzocht of er mogelijkheden zijn om in plaats van individuele maatwerk voorzieningen, een groepsvoorziening aan te bieden. Eerst moet dan worden onderzocht welke voorzieningen een overlap hebben met elkaar en of deze als groepsvoorziening kan worden aangeboden. En ook of deze voorziening als groepsvoorziening voorhanden is. Huishoudelijke ondersteuning We hebben een aantal maatregelen genomen voor de inperking van het budget, zoals de wachtlijst bij de zorgaanbieders en het benoemen van particuliere voorzieningen (die meer bieden dan alleen de basisvoorziening vanuit de gemeenten). We zien wel een afvlakking van de vraag. Begeleiding individueel Ondanks de maatregelen die we nu al nemen voor de inperking van het budget, zoals kritisch het doorlopen van de stappen van de CRvB, verwachten we voor het budget begeleiding individueel wel een aanpassing te moeten doen.

De afgelopen jaren lieten een stijging van het cliëntaantal van gemiddeld ongeveer 10% per jaar zien. We hebben in de afgelopen jaren deze stijging kunnen compenseren door eerder genoemde maatregelen. We verwachten daardoor weinig marge te kunnen halen uit nieuwe maatregelen en zien

Programma Sociaal maatschappelijk

ons genoodzaakt om de stijging van de cliëntaantallen in de begroting voor de komende jaren mee te nemen. Dit betekent naast de reguliere aanpassing in verband met indexatie een jaarlijkse stijging van 10% die we moeten opnemen.

het regionaal dekkend zorgaanbod nader vormgegeven. Dit betekent dat het aanbod voortdurend wordt aangepast aan de veranderende populatie en zorgvraag. Passende regionale spreiding is daarbij een van de aandachtpunten.

Ontwikkelingen huiselijk geweld (trends) Er is meer onrust in gezinnen/ huishoudens. Er komen meer casussen bij het Sociaal Team en het Jeugdteam waar ook huiselijk geweld speelt. Vaak in combinatie (of als gevolg van) andere problemen. Bijvoorbeeld financiële problemen of woonproblematiek. De stress loopt op, het leven wordt duurder, gezinnen wonen te klein of ex-partners kunnen niet verhuizen naar een eigen woning door gebrek aan passende woonruimte. Deze combinatie van problemen vraagt ook om een gezamenlijke aanpak. Het Sociaal Team en het Jeugdteam trekken vaker samen op in één gezin. Waar nodig wordt procesregie ingezet door de adviseur Zorg en Veiligheid. Beleidsmatig worden de signalen ook gedeeld met bijvoorbeeld de beleidsadviseur armoedebeleid en met de mensen die bezig zijn met de versnelde woonopgave.

Rechtmatigheidstoezicht Wmo en Jeugdwet Een van de manieren om te zorgen dat zorg en ondersteuning op een verantwoorde manier wordt gegeven is het organiseren van toezicht (op aanbieders). In Rhenen wordt het kwaliteitstoezicht voor Wmo door de GGD verzorgd en voor de Jeugdwet door de JIG. Rechtmatigheidstoezicht hebben we echter nog niet belegd. Om dit alsnog te regelen hebben we in 2024 uitgezocht wat de beste manier is om dit voor Rhenen vorm te geven. De resultaten hiervan worden aan de raad voorgelegd zodat we in 2025 verder kunnen met de implementatie ervan.

Beschermd wonen Beschermd Wonen omvat verschillende vormen en niveaus van een beschermde woonomgeving voor diverse doelgroepen met een GGZ achtergrond. Er is een ontwikkeling ingezet waarbij deze bescherming wordt geboden in de eigen woning of speciaal daarvoor geschikte zelfstandige woonvormen (beschermd thuis). De ondersteuning die wordt geboden in het kader van de Wmo is gericht op de doelgroep waarbij er zicht is op verbetering van de zelfredzaamheid. Op basis van de eerder vastgestelde regiovisie wordt vanaf 2025 samen met de per 1 januari 2025 nieuw gecontracteerde aanbieders

H 2.4

Kostenstijging door indexering kosten Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang De regionale vraag naar Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang is in lijn met de prognose. Centrumgemeente Ede ontvangt de doeluitkering hiervoor. Als gevolg van inflatie en indexeringsafspraken lopen de kosten op. De doeluitkeringen worden hierop geïndexeerd, echter deze landt in de brede Gemeentefonds uitkering per gemeente. De centrumgemeente moet de prijscompensatie dus ophalen bij de regiogemeenten. Er wordt door inflatie en indexering regionaal een tekort voorzien op de begroting 2025 Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang. Dit wordt opgehaald bij de regiogemeenten volgens de vastgestelde verdeelsleutel; Voor Rhenen betekent dit voor MO een extra bijdrage van € 37.000 (6,2%) en voor VO een extra bijdrage van € 3.800.

H 2.4

Programma Sociaal maatschappelijk

Wat meten we?

Welke ontwikkelingen zien we?

Dit deelprogramma heeft een grote reikwijdte. De Wet Maatschappelijke Ondersteuning is een van de belangrijkere wettelijke kaders voor dit deelprogramma. Ons Sociaal Team zorgt voor uitvoering van deze wet in samenwerking met vele partners. Vooralsnog blijven de uitgaven van de Wmo binnen de toegekende budgetten. Voor het langjarig perspectief zijn er wel zorgen over een toenemende vraag aan ondersteuning en de betaalbaarheid van die ontwikkeling. Een scenario dat zich met de Jeugdwet ontvouwde willen we voor de Wmo voorkomen. Gelukkig wordt dit landelijk breed gedragen en wordt er op rijksniveau gewerkt aan aanpassingen om te zorgen dat de Wmo toekomstbestendig blijft.

Via de link/qr-code hiernaast vindt u de ontwikkeling van de wettelijk voorgeschreven indicatoren op het gebied van maatschappelijke ondersteuning

Link naar wettelijke indicatoren

maatwerk

Wie hebben we daarbij nodig?

Voor een uitgebreid overzicht van de verbonden partij Valleihopper verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden partijen op pagina 138.

Wat gaat het kosten? Overzicht baten en lasten (in € x 1.000) Bestaand beleid Noodzakelijke beleidsvoornemens 2025 - 2028 (bedragen gereserveerd in deelprogramma 7.2)

2025

2026

2027

2028

Saldo baten

Mutatie

Geraamd

en lasten

reserves

resultaat

5.235 N

5.249 N

5.268 N

5.287 N

2025

2026

2027

2028

1. Wetswijzigingen Wmo of van invloed op de Wmo (Deelprogramma 4.4)

Totaal

4.5 Deelprogramma

PARTICIPATIE PREVENTIEF

Wat willen we bereiken? Beleidsdoel Inwoners kunnen zelfstandig in hun levensonderhoud voorzien.

4.5.1 Meer inwoners kunnen bijstandsafhankelijkheid voorkomen door het vinden of behouden van betaald werk. 4.5.2 Minder inwoners krijgen te maken met problematische schulden 68

H 2.4

Programma Sociaal maatschappelijk

Wat gaan we ervoor doen?

a. Reguliere activiteiten De reguliere activiteiten in deelprogramma participatie preventief richten zich op: bestaanszekerheid, nieuwkomers (asielzoekers, statushouders, Oekraïners) en maatschappelijke begeleiding. b1. Noodzakelijke beleidsvoornemens De noodzakelijke beleidsvoornemens bestaan uit: 2. Spreidingswet (Deelprogramma 4.5) 3. Wet inburgering lange termijn (Deelprogramma 4.5) 4. Arbeidsmarktregio: doorontwikkeling (Deelprogramma 4.5)

Via de link/qr-code hiernaast vindt u een

Toelichting noodzakelijke

inhoudelijke toelichting op deze onderwerpen

beleidsvoornemens

b2. Activiteiten 2025 Spreidingswet In 2024 is de Spreidingswet in werking getreden en daarin wordt voorzien in 120 opvangplekken voor gevluchte mensen binnen Rhenen. Het college heeft het voornemen voor 2025 om deze taak uit te voeren zoals de wet voorschrijft. We hebben afgesproken om deze opgave samen te voegen met de versnelde woonopgave. Bij informatie die over de versnelde woonopgave wordt gedeeld, wordt dus nu ook de ontwikkelingen op het gebied van de Spreidingswet meegenomen. In de najaarsrapportage 2024 wordt bijvoorbeeld gemeld dat we met de provincie en het COA onderzoeken hoe Rhenen uitvoering kan geven aan de opgave; in de loop van het najaar moet dit, mede in participatie met bewoners, leiden tot een invulling. Deze delen we dan ook met de gemeenteraad.

Wat gaat het kosten? Overzicht baten en lasten (in € x 1.000) Bestaand beleid Noodzakelijke beleidsvoornemens 2025 - 2028 (bedragen gereserveerd in deelprogramma 7.2)

2025

2026

2027

2028

Saldo baten

Mutatie

Geraamd

en lasten

reserves

resultaat

1.002 V

11 V

190 N

191 N

2025

2026

2027

2028

2. Spreidingswet (Deelprogramma 4.5)

3. Wet inburgering lange termijn (Deelprogramma 4.5)

4. Arbeidsmarktregio: doorontwikkeling (Deelprogramma 4.5)

Totaal

0N 69

4.6 Deelprogramma

PARTICIPATIE MAATWERK Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Beleidsdoel Inwoners doen mee naar vermogen en zijn zoveel als mogelijk financieel zelfredzaam. Inwoners (dichter bij huis) helpen rondom werk en inkomen. 4.6.1 Meer inwoners verrichten betaald werk. 4.6.2 Meer inwoners zijn financieel zelfredzaam. Voor inwoners die daar niet toe in staat zijn biedt de gemeente een vangnet in de vorm van een participatiewetuitkering.

a. Reguliere activiteiten De reguliere activiteiten in deelprogramma participatie maatwerk richten zich op: Werken in de sociale werkvoorziening (WSW-IW4), de gebundelde uitkering BUIG: uitkeringen in het kader van Participatiewet, IOAW, IOAZ, Bbz2004 en loonkostensubsidie), bestaanszekerheid (minimabeleid, armoedebestrijding) en de schuldhulpverlening. 70

Programma Sociaal maatschappelijk

b1. Noodzakelijke beleidsvoornemens Het noodzakelijke beleidsvoornemen is: 5. Participatiewet in Balans (Deelprogramma 4.6)

aan de vindbaarheid van regelingen en hulpaanbod en preventie die goed zijn afgestemd op de leefwereld van inwoners. In Q4 van 2024 wordt een raadsvoorstel aangeboden dat dit regelt.

Via de link/qr-code hiernaast vindt u een

Toelichting noodzakelijke

inhoudelijke toelichting op deze onderwerpen

beleidsvoornemens

Samenwerking tussen inwoners, gemeente en maatschappelijke partners wordt gezien de maatschappelijke ontwikkelingen steeds belangrijker; bestaanszekerheid en het ondersteunen van inwoners met een laag inkomen is een gezamenlijk doel.

b2. Activiteiten 2025 Breed offensief: voorzetten implementatie We zijn in 2023 gestart met de implementatie van het Breed Offensief, een wetswijziging gericht op het vergroten van de kans op werk voor mensen met een arbeidsbeperking. De implementatie en de reguliere werkzaamheden die hieruit voortvloeien lopen door in 2025 en verder. Participatiewet in balans: consequenties bij vaststellen door Tweede Kamer In juni 2024 is het wetsvoorstel Participatiewet in balans ingediend bij de Tweede Kamer. Het doel is om eenvoud en de menselijke maat terug te brengen in de Participatiewet. Het is mogelijk dat er in 2025 besluitvorming plaatsvindt die leidt tot de noodzaak van aanpassingen in lokaal beleid. Bestaanszekerheid: dichterbij de inwoner Per 1 juli 2024 zijn de minimaregelingen op de Cunerapas aangepast. De eerste feedback van inwoners is erg positief, het wordt ervaren als een grote stap in werken vanuit vertrouwen. Voor 2025 willen we inzetten op versterken ervaringsdeskundigheid, werken

H 2.4

Welke ontwikkelingen zien we?

Participatie: druk op het budget Op dit moment biedt de arbeidsmarkt kansen voor mensen die afhankelijk zijn van de bijstand. Maar inmiddels is ook te zien dat de groep mensen die nu nog gebruik moet maken van de bijstand heeft vaak een grotere afstand tot de arbeidsmarkt. Daar waar er kansen lagen, zijn deze meestal al opgepakt en ingevuld. Daar waar mogelijk wordt ingezet op doorstroom naar (betaald) werk, maar dat heeft soms langer nodig en soms is het (nog) niet haalbaar. We verwachten dat de uitstroom relatief laag zal blijven. Tegelijkertijd verwachten we een hogere instroom in de bijstand omdat we meer statushouders gaan opvangen. Deze zijn, zeker gedurende de inburgeringsperiode, vaker afhankelijk van de bijstand. Het is nog onduidelijk in hoeverre we hiervoor worden gecompenseerd door het Rijk. Komende periode gaan we op zoek naar mogelijkheden om samen met onze samenwerkingspartners op zoek te gaan naar manieren waarop we deze doelgroep sneller aan het werk kunnen krijgen.

Programma Sociaal maatschappelijk

Tot slot verwachten we de komende jaren een hogere instroom in de bijstand van mensen met een arbeidsbeperking (voorheen Wajong). Of deze mensen kunnen instromen in betaald werk hangt vaak mede af van de inzet van re-integratiemiddelen. Dat betekent dat er een grotere druk komt op het re-integratiebudget. Dit wordt natuurlijk gemonitord, maar we gaan ook actief op zoek naar manieren om hier meer beweging in te krijgen.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14628028/1