Document · PDF

Bijlage 1 Begroting 2025-2028 digitaal

Raadsvergadering 5 november 2024, gemeente RhenenBij agendapunt: Vaststellen Programmabegroting 202524.332 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

H 2.4

Wie hebben we daarbij nodig?

Voor een uitgebreid overzicht van de verbonden partij IW4 verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden partijen op pagina 140.

Wat meten we?

Personen met een bijstandsuitkering per 1.000 inwoners

2020 266,3 257,8 459,7

Rhenen <25.000 Nederland

2022 193,8 179,7 366,7

2021 232,6 215,6 431,2

Link naar wettelijke indicatoren

2023 205,4 173,7 344,8

2024 -

Via de link/qr-code hiernaast vindt u de ontwikkeling van de wettelijk voorgeschreven indicatoren op het gebied van participatie maatwerk

Wat gaat het kosten? Overzicht baten en lasten (in € x 1.000) Bestaand beleid Noodzakelijke beleidsvoornemens 2025 - 2028 (bedragen gereserveerd in deelprogramma 7.2)

2025

2026

2027

2028

Saldo baten

Mutatie

Geraamd

en lasten

reserves

resultaat

4.894 N

4.686 N

4.685 N

4.621 N

2025

2026

2027

2028

5. Participatiewet in Balans (Deelprogramma 4.6)

Totaal

0N 72

Programma Sociaal maatschappelijk

H 2.4

Programma 5

ECONOMIE & TOERISME

Programma Economie & toerisme

Inleiding

Wat willen we bereiken?

Dit programma richt zich op de lokale economische ontwikkeling. Het doel is om tot een gezondere economie te komen in Rhenen. Tot deze economische ontwikkeling horen de economie, het vestigingsklimaat voor ondernemers, recreatie en toerisme, plattelandsontwikkeling en de regionale samenwerking. Het programma Economie & toerisme kent het deelprogramma economische zaken.

Maatschappelijk doel

H 2.5

Gemeente Rhenen is een gemeente waar het goed ondernemen is waarbij de kwaliteit van de leefomgeving in acht wordt genomen.

Wat gaat het kosten? 2025 Overzicht baten en lasten (in € x 1.000) Bestaand beleid

2026

2027

2028

Saldo baten

Mutatie

Geraamd

en lasten

reserves

resultaat

1.703 N

58 V

1.645 N

1.565 N

1.524 N

1.521 N

5.1 Deelprogramma

ECONOMISCHE ZAKEN Wat willen we bereiken? Beleidsdoel

De gemeente Rhenen streeft naar duurzame ontwikkelingen binnen economie en toerisme, zowel op lokaal als regionaal niveau. De schaal van Rhenen en de kwaliteit van de leefomgeving worden hierbij in acht genomen. De vele lokale mogelijkheden om te recreëren, dragen bij aan de leefbaarheid voor de inwoners.

5.1.1 Rhenen is en blijft een aantrekkelijke, duurzame en veilige vestigingsplaats voor onze kleine en middelgrote ondernemingen. 5.1.2 De gemeente geeft blijk van goed rentmeesterschap van de gemeentelijke gronden. Waar het kan willen we een actiever grondbeleid voeren, waarbij we de financiële risico’s zo laag mogelijk houden. 5.1.3 Het marktwezen in de gemeente wordt gefaciliteerd. 5.1.4 Rhenen is een aantrekkelijke gemeente voor dagrecreatie of voor een kort verblijf. Het lokale aanbod voor recreatieve, toeristische en culturele activiteiten bedient zowel de inwoners als regionale bezoekers.

Programma Economie & toerisme

Wat gaan we ervoor doen?

a. Reguliere activiteiten De reguliere activiteiten richten zich op: a. Economische agenda: faciliteren van de ondernemersverenigingen ten behoeve van het ondernemersklimaat. Verder blijven we ons ambtelijk en bestuurlijk inzetten richting provincie Utrecht voor de mogelijkheid om Remmerden uit te breiden. b. Agrarische sector c. Toerisme & recreatie: realiseren van het uitvoeringsprogramma recreatie & toerisme en de exploitatie van de VVV in het Stadsmuseum en de Stadshaven Rhenen d. Cultuur: cultuur- en erfgoededucatie in het onderwijs en service van de bibliotheek als Informatiepunt Digitale Overheid. e. Samenwerkingsverbanden: de gemeente neemt deel aan de reguliere overleggen in de regio over economische zaken en rondom landbouw. b. Activiteiten 2025 Strategische Agenda Regio Foodvalley Er wordt gewerkt aan een nieuwe strategische agenda. Op 11 maart 2024 heeft u hier input voor kunnen leveren. De input van de verschillende partijen is gebundeld en verwerkt tot een conceptagenda. Eind augustus is deze conceptagenda naar het Algemeen Bestuur Foodvalley gegaan om vervolgens voor wensen en bedenkingen te versturen naar de raden. In december 2024 komt het eindconcept in de raad. Hiervoor is dan nog een regionaal raadsgesprek waar raden eventuele moties en amendementen kunnen uitwisselen. De vaststelling van de definitieve agenda vindt vervolgens plaats begin 2025.

De huidige strategische agenda van Regio Foodvalley loopt in 2025 af. Om deze reden is er een goede inschatting te maken voor de activiteiten en de kosten voor

H 2.5

2025. Voor 2026 en verder is dit afhankelijk van de nieuwe strategische agenda en het bijbehorende uitvoeringsprogramma. Programma landelijk gebied Wij zijn een gemeente met een agrarische identiteit. Deze identiteit koesteren wij als college. Vanuit deze identiteit handelen wij richting diverse gremia. Zo blijven wij werken in de belangen van onze agrariërs, bijvoorbeeld richting de provincie Utrecht. Of bij de verdere uitwerking van het Regionaal Programma Landelijk Gebied van regio Foodvalley. Daarnaast blijven we in contact met onze agrariërs en stellen ons faciliterend waar dat kan op. Zo houden we contact met eventuele stoppers en helpen waar dat kan. Bij de ontwikkeling van het landelijk gebied staat de lange termijn centraal. We gaan werken aan een integraal programma voor het landelijk gebied, waarin landbouw en natuur hand in hand gaan. Dit doen we met betrokkenheid van inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden. Door middel van participatieprocessen en dialoog zorgen we ervoor dat de keuzes die we maken breed gedragen worden en bijdragen aan een duurzame en leefbare toekomst voor Rhenen. Met deze inzet op het landelijk gebied bouwen we aan een Rhenen dat niet alleen vandaag, maar ook in de toekomst een bloeiende, groene en gezonde gemeente is.

Het Uitvoeringsprogramma recreatie en toerisme wordt gerealiseerd In het Uitvoeringsprogramma voor Recreatie & Toerisme is een aantal acties aangewezen die prioriteit hebben om in 2025 te realiseren. Dit zijn voornamelijk acties met tastbaar en zichtbaar resultaat, die de ervaring van bezoekers kunnen versterken en waarbij ondernemers gestimuleerd worden. De twee voornaamste onderdelen zijn het beleefbaar maken van bijzondere uitzichtlocaties in de gemeente en het opzetten en uitreiken van een jaarlijkse prijs voor het beste vrijetijdsinitiatief.

Programma Economie & toerisme

Viering 80 jaar vrijheid/ herdenking 85 jaar slag om de Grebbeberg Door de krachten van de culturele/erfgoed organisaties te bundelen kan een gezamenlijk projectplan/programma worden samengesteld waarmee de stichting Slag om de Grebbeberg de fondsenwerving kan inzetten. Het samen optrekken in alle aspecten van projectontwikkeling heeft voordelen voor financiering/communicatie en bekendheid van het geheel. Als college gaan we onderzoeken of en hoe we als gemeente kunnen bijdragen. Op regionaal niveau werken aan de ontwikkeling van de Grebbelinie als bestemming Het Regionaal Bureau voor Toerisme op de Heuvelrug wil in samenwerking met gemeenten en betrokken partijen het merk van de Grebbelinie versterken als recreatieve bestemming. Het gaat om een driejarig project waarbij alle partijen financieel bijdragen. Ook zijn er subsidiemogelijkheden vanuit de provincie. De beleefbaarheid van de linie

H 2.5

wordt versterkt en de cultuur-historische waarde gepromoot. Dit helpt mee met de spreiding van bezoekers waardoor de recreatieve druk op de Heuvelrug ontlast kan worden, en draagt daarnaast bij aan het uitdragen van onze verhaallijnen waarin Rhenen als cultuurhistorische bestemming wordt neergezet. Als college gaan we kijken naar de mogelijkheden voor Rhenen om aan deze samenwerking bij te dragen. Wat meten we? Via de link/qr-code hiernaast vindt u de ontwikkeling Link naar wettelijke indicatoren

van de wettelijk voorgeschreven indicatoren op het gebied van economische zaken

Wat gaat het kosten? 2025 Overzicht baten en lasten (in € x 1.000) Bestaand beleid

2026

2027

2028

Saldo baten

Mutatie

Geraamd

en lasten

reserves

resultaat

1.703 N

58 V

1.645 N

1.565 N

1.524 N

1.521 N 78

Programma 6

VEILIGHEID & HANDHAVING

Programma Veiligheid & handhaving

Inleiding Rhenen is een gemeente waar inwoners, ondernemers en bezoekers veilig zijn en zich veilig voelen. Veilig zijn en je veilig voelen is geen garantie. Daarom werken onze toezichthouders, boa’s, beleidsmedewerkers en juristen samen met interne- en externe veiligheidspartners intensief samen om dit voor Rhenen te bereiken. Om ons doel te bereiken, stelde de gemeenteraad in 2023 het Integraal Veiligheidsplan (hierna: IVP) vast. Samen met de gemeenten Veenendaal, Renswoude, Wijk bij Duurstede en Utrechtse Heuvelrug, de politie en het Openbaar Ministerie (hierna: OM) bepaalden we onze veiligheidsdoelen. Ook in 2025 werken we aan de thema’s die zijn opgenomen in het IVP om te werken aan een veilig Rhenen. In het vierjarige IVP brachten we focus aan op de veiligheidsdoelstelling, maakten we afspraken over onze inzet en stelden we de overkoepelende thema’s en daarbij behorende prioriteiten vast. We zetten gezamenlijk in op ondermijning, digitale veiligheid en maatschappelijke onrust. Daarnaast zullen we ons naast deze gezamenlijke prioriteiten richten op twee lokale thema's: een veilige woon- en leefomgeving en zorg & veiligheid. Dit beleidskader hebben we geconcretiseerd in een tweejarig uitvoeringsprogramma (UVP), waarin we specifieke acties beschrijven die we de komende twee jaar samen met onze veiligheidspartners gaan uitvoeren.

Allereerst streven we naar een verdere afname van de criminaliteit. We willen de veiligheid in onze gemeenschappen vergroten en het gevoel van veiligheid onder de burgers verhogen. Daarnaast is het verminderen van buurtproblematiek een prioriteit. Tegelijkertijd zetten we ons in op het gebied van zorg en veiligheid. Onze focus ligt op het vergroten van bewustwording, het verbeteren van vroegtijdige signalering en het bieden van effectieve hulpverlening. Wij richten ons hierbij op preventie en op de bestuursrechtelijke aanpak. Het OM en de politie richten zich op hun beurt op de repressieve maatregelen en op strafrechtelijke vervolging.

H 2.6

Ook met toezicht en handhaving werken we in 2025 aan veiligheid in Rhenen. We zetten daarom onze boa’s in op het houden van toezicht in de openbare ruimte, op onze recreatieterreinen, in onze stadsbossen en in ons buitengebied. Daarnaast richten we ons op bestaande en nieuwe bouwwerken en op het gebruik van bouwwerken en percelen die niet overeenstemmen met de regels en met ons beleid. De prioriteiten hiervoor stellen we vast in ons jaarlijkse handhavingsprogramma dat onderdeel is van ons handhavingsbeleid. Door in te zetten op de naleving van de geldende regels en beleid zorgen we samen met onze inwoners voor een leefbaar, gezond en bovenal veilig Rhenen. De Veiligheidsregio is verantwoordelijk voor de organisatie van de brandweerzorg, de crisisbeheersing en de geneeskundige hulpverlening. Gemeenten en Veiligheidsregio Utrecht werken samen aan het versterken van de publieke veiligheid. De gemeenteraad van Rhenen heeft uitgesproken zich te kunnen vinden in de nieuwe concept bestuursagenda Veiligheidsregio Utrecht 2024-2027, waarin vier thema's centraal staan: Toekomstbestendige brandweerzorg, Veilige en gezonde leefomgeving, Versterking crisisbeheersing en Great place to work. Deze thema's worden uitgewerkt in de komende periode. Het programma Veiligheid en handhaving kent de deelprogramma's openbare orde en veiligheid en handhaving.

Wat willen we bereiken? Maatschappelijk doel Rhenen is een gemeente waar inwoners, bezoekers en ondernemers veilig zijn en zich veilig voelen.

Wat gaat het kosten? 2025 Overzicht baten en lasten (in € x 1.000) Bestaand beleid

2026

2027

2028

Saldo baten

Mutatie

Geraamd

en lasten

reserves

resultaat

2.648 N

56 V

2.592 N

2.566 N

2.579 N

2.579 N 81

6.1 Deelprogramma

OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID Wat willen we bereiken? Beleidsdoel

Rhenen is een gemeente waar inwoners, bezoekers en ondernemers veilig zijn en zich veilig voelen.

6.1.1 Fysieke veiligheid van burgers en bedrijven waarborgen door een doelmatige en slagvaardige hulpverlening op het gebied van politiezorg, brandweerzorg, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening. 6.1.2 Zorgdragen voor het vergroten van het algehele veiligheidsgevoel (objectief en subjectief) van onze inwoners en ondermijnende criminaliteit aanpakken. 82

Programma Veiligheid & handhaving

Wat gaan we ervoor doen?

a. Reguliere activiteiten De reguliere activiteiten in deelprogramma Openbare orde en veiligheid richten zich op: Criminaliteitsaanpak, ondermijning, buurtbemiddeling, demonstraties, brandweerzorg, crisisbeheersing en geneeskundige zorg. b. Activiteiten 2025 Op het gebied van veiligheid werken we nauw samen in de regio. Bij gemeenten, politie en het Openbaar Ministerie is te weinig capaciteit beschikbaar om alles aan te pakken. Om deze reden moeten er prioriteiten worden gesteld. Voor 2023 – 2026 is het Integraal Veiligheidsplan (IVP) van kracht voor de gemeenten Rhenen, Wijk bij Duurstede, Renswoude, Utrechtse Heuvelrug en Veenendaal. Hierin staat welke (gezamenlijke) prioriteiten de gemeente Rhenen hanteert, hoe we samenwerken met andere partijen en welke resultaten we willen behalen. De vijf gemeenten hebben het IVP vastgesteld met als gezamenlijke prioriteit de aanpak van ondermijnende criminaliteit en het bevorderen van maatschappelijke rust. Daarnaast zetten de vijf gemeenten zich in voor digitale veiligheid. Dit sluit aan op de landelijke en lokale ontwikkeling van het aantal gevallen van gedigitaliseerde criminaliteit. Voor inwoners is door de 5 gemeenten de website www.wehoudenhetveilig.nl ontwikkeld. Hier zijn ook het IVP en de bijbehorende uitvoeringsplannen (UVP’s) terug te vinden. Begin 2025 worden de UVP’s voor de jaren 2025 en 2026 vastgesteld.

In 2026 starten we met de ontwikkeling van een nieuw Integraal Veiligheidsplan voor de jaren 2027 – 2030.

H 2.6

In 2025 krijgt de lokale Persoonsgerichte Aanpak (PGA) een kwaliteitsimpuls. PGA betekent dat politie, gemeente, OM en hulpverlening nauw samenwerken om te voorkomen dat een persoon voor problemen blijft zorgen. De beleidsadviseur Zorg en Veiligheid krijgt de rol van PGA-coördinator. Deze rol ligt nu nog bij het Zorg en Veiligheidshuis. Digitale veiligheid Digitale veiligheid is een belangrijke prioriteit in het IVP. Net als de voorgaande jaren ligt de focus op inwoners, jongeren en ondernemers. In 2025 hebben we ook extra aandacht voor de interne en integrale digitale veiligheid. We doen dit met vijf andere gemeenten, het Zorg & Veiligheidshuis en andere strafen zorgpartners. Het doel is om eenduidige regie te krijgen op complexe zorg- en veiligheidsproblemen. Alle partners moeten op het juiste moment over de goede informatie beschikken. Om die informatie digitaal beschikbaar te hebben én veilig- en AVG-proof te verwerken is een software-applicatie nodig waarin we ook digitaal veilig met alle partners kunnen uitwisselen. Het extra budget vanuit het bestuursprogramma wordt ook in 2025 ingezet voor voorlichting om de genoemde doelgroepen te beschermen tegen cybercriminaliteit. Een voorbeeld hiervan is de ‘Hackshield’ campagne, die de afgelopen jaren succesvol was.

Jaarwisseling Achterberg wordt weer een veilig feest De aandacht voor een veilige, feestelijke jaarwisseling in Achterberg blijft ook in 2025. De samenwerking met bureau COEN loopt naar tevredenheid en zullen we voortzetten. De zoek-tocht naar en borging van alternatieve initiatieven voor de jaarwisseling heeft prioriteit. Dat doen we wederom vanuit de gedachte om iets positiefs te bieden en niet alleen beperkingen op te leggen.

Programma Veiligheid & handhaving

Wat meten we?

Via de link/qr-code hiernaast vindt u de ontwikkeling van de wettelijk voorgeschreven indicatoren op het gebied van openbare orde en veiligheid

H 2.6

Wie hebben we daarbij nodig?

Link naar wettelijke indicatoren

Voor een uitgebreid overzicht van de verbonden partij VRU verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden partijen op pagina 141.

Wat gaat het kosten? 2025 Overzicht baten en lasten (in € x 1.000) Bestaand beleid

2026

2027

2028

Saldo baten

Mutatie

Geraamd

en lasten

reserves

resultaat

1.892 N

56 V

1.836 N

1.882 N

1.895 N

Programma Veiligheid & handhaving

H 2.6

Programma Veiligheid & handhaving

6.2 Deelprogramma HANDHAVING

Wat willen we bereiken? Beleidsdoel

Rhenen is een gemeente waar inwoners, bezoekers en ondernemers veilig zijn en zich veilig voelen.

6.2.1

Voldoende toezicht op en handhaving van de geldende regelgeving waardoor de leefbaarheid in onze samenleving wordt vergroot. 86

Programma Veiligheid & handhaving

H 2.6

Wat gaan we ervoor doen?

a. Reguliere activiteiten De reguliere activiteiten in deelprogramma Handhaving richten zich op: Toezicht, juridische en bestuurlijke handhaving en de taken van de boa’s. b. Activiteiten 2025 Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) Deze wet bepaalt dat de bouwtechnische toets niet meer bij de gemeente ligt. De toetsing ligt bij een onafhankelijke partij. Dit geldt nu alleen voor nieuwbouw van panden die onder gevolgklasse 1 vallen, bijvoorbeeld eengezinswoningen en eenvoudige bedrijfsgebouwen. Hiervoor heffen we 1,97% leges (tarief 2024) van de bouwkosten. Wanneer plannen niet onder de Wkb vallen, vragen we voor het toetsen van het bouwtechnische deel 1,09% aan leges (tarief 2024). Tot nu toe zijn er weinig aanvragen die onder de Wkb vallen. De verwachting is dat dit er meer worden. Team Vergunningen en Team Veiligheid en Handhaving houden hier zicht op. De minister bepaalt voor 1 december 2024 of op 1 juli 2025 of de Wkb ook voor verbouwactiviteiten geldt.

Wat gaat het kosten? 2025 Overzicht baten en lasten (in € x 1.000) Bestaand beleid

2026

2027

2028

Saldo baten

Mutatie

Geraamd

en lasten

reserves

resultaat

756 N

684 N

684 N 87

Programma 7 ALGEMENE

DEKKINGSMIDDELEN

Programma Algemene dekkingsmiddelen

H 2.4 2.7

Inleiding In dit programma zijn de middelen verantwoord die vooraf geen bepaald bestedingsdoel hebben of niet toe te rekenen zijn aan de inhoudelijke programma’s. Voorbeelden hiervan zijn: belastingen, uitkeringen uit het gemeentefonds, treasury, dividend en onverdeelde lasten (stelposten). Het programma Algemene dekkingsmiddelen is onderverdeeld in twee deelprogramma’s: 1. Belastingen 2. Overige algemene dekkingsmiddelen. De beleidsdoelen belastingen zijn opgenomen in de paragraaf lokale heffingen.

Wat gaat het kosten? 2025 Overzicht baten en lasten (in € x 1.000) Bestaand beleid

2026

2027

2028

Saldo baten

Mutatie

Geraamd

en lasten

reserves

resultaat

43.054 V

615 N

42.439 V

40.241 V

40.714 V

41.111 V 89

7.1 Deelprogramma BELASTINGEN

Wat meten we?

In het deelprogramma belastingen zijn alle belastingopbrengsten opgenomen evenals de dienstverleningsovereenkomst (DVO) uitvoering belastingen met de gemeente Ede.

Via de link/qr-code hiernaast vindt u de ontwikkeling Link naar wettelijke indicatoren

van de wettelijk voorgeschreven indicatoren op het gebied van belastingen

Wat gaat het kosten? 2025 Overzicht baten en lasten (in € x 1.000) Bestaand beleid

2026

2027

2028

Saldo baten

Mutatie

Geraamd

en lasten

reserves

resultaat

5.738 V

5.915 V

6.183 V

6.414 V 90

7.2 Deelprogramma OVERIGE

ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN

In dit deelprogramma zijn alle overige baten en lasten (inclusief reserves) verantwoord die we niet aan de inhoudelijke programma’s kunnen toerekenen. Hieronder vallen de uitkeringen uit het gemeentefonds, rentelasten, vennootschapsbelasting, stelposten voor loon- en prijsinflatie en de posten onvoorzien. Verder worden in dit deelprogramma

onze deelneming in de Bank Nederlandse Gemeenten en Vitens verantwoord. Voor een uitgebreid overzicht van deze verbonden partijen verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden partijen op pagina 142-143.

Wat gaat het kosten? 2025 Overzicht baten en lasten (in € x 1.000) Bestaand beleid

2026

2027

2028

Saldo baten

Mutatie

Geraamd

en lasten

reserves

resultaat

37.316 V

615 N

36.701 V

34.326 V

34.531 V

34.696 V 91

Programma Algemene dekkingsmiddelen

Nadere toelichting algemene (dekkings)middelen De nadere toelichting van het overzicht algemene dekkingsmiddelen bestaat uit de volgende componenten: a. lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is b. uitkering uit het gemeentefonds c. dividend d. saldo van de financieringsfunctie e. overige algemene dekkingsmiddelen

In onderstaande grafiek is het verloop van de uitkering uit het gemeentefonds.

Ontwikkeling gemeentefonds 2023 - 2028 42.000

38.000

a. Lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is (x € 1.000)

34.000

2025

2026

2027

2028

OZB woningen

3.906 V

4.036 V

4.252 V

4.432 V

OZB niet-woningen

1.741 V

1.788 V

1.840 V

1.892 V

Overige belastingen*

391 V

6.038 V

6.215 V

6.483 V

6.715 V

Totaal

30.000

JRR 2023

NJR 2024

BGR25 2025

BGR25 2026

BGR25 2028

BGR25 2027

* De indexering van de overige belastingen is gereserveerd op een stelpost.

In 2026 is een sterke daling van het gemeentefonds zichtbaar. In het spraakgebruik het ravijnjaar genoemd. Bij veel gemeenten zorgt het ravijnjaar voor forse tekorten.

b. Uitkering uit het gemeentefonds (meicirculaire 2024)

c. Dividend

(x € 1.000)

H 2.7

2025

2026

2027

2028

Uitkering gemeentefonds (meicirculaire 2024)

39.905 V

38.461 V

39.873 V

41.430 V

Totaal

39.905 V

38.461 V

39.873 V

41.430 V

(x € 1.000)

2025

2026

2027

2028

Deelneming BNG Bank

130 V

Totaal

130 V

d. Saldo van de financieringsfunctie Het saldo van de financieringsfunctie bestaat uit de ontvangen rentebaten over de uitzettingen, alsmede de betaalde rentelasten over de aangegane leningen en over de aangetrokken middelen in rekening-courant. (x € 1.000)

2025

2026

2027

2028

Rentelasten opgenomen geldleningen

1.368 N

1.436 N

1.483 N

1.479 N

Rentebaten verstrekte geldleningen

52 V

1.384 N 1.431 N

1.427 N

Totaal

1.316 N

Programma Algemen dekkingsmiddelen

H 2.7

e. Overige algemene dekkingsmiddelen (x € 1.000)

2025

2026

2027

2028

Uitvoeringskosten belastingen

301 N

Stelposten: loon en prijsinflatie, taakmutaties circulaires, indexering inkomsten en noodzakelijke beleidsvoornemens PPN2025

1.125 N

2.486 N

3.901 N

5.298 N

Administratieve doorbelasting: rentelasten aan de programma's en interne uren aan project opvang ontheemden

1.371 V

1.327 V

1.348 V

1.355 V

Personeelskosten flexteam en voormalig personeel (inclusief vanaf 2026 extra inhuurbudget)*

1.019 N

1.442 N

1.469 N

Mutaties reserves **

615 N

11 V

12 V

Overige baten en lasten en onvoorzien ***

631 N

292 N

32 N

37 N

2.320 N

3.183 N

4.343 N

5.738 N

Totaal overige dekkingsmiddelen *

Vanaf 2026 is rekening gehouden met extra inhuur als gevolg van ziekte e.d. (€ 400.000). In 2025 is de verwachte inhuur verwerkt in de programma's op basis van een inschatting in september 2024. ** In 2025 is de terugbetaling van de leenconstructie woonlastendemping 2024 aan de algemene reserve in het bedrag opgenomen. *** Voor 2025 en 2026 inclusief het bedrag van de woonlastendemping van respectievelijk € 609.000 en € 265.000. Kosten van de overhead Overheadkosten betreffen alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces.

(x € 1.000)

2025

2026

2027

2028

Personele overhead bedrijfvoering

6.675 N

6.277 N

6.283 N

Functie spelverdelers (loonkosten als directe kosten aangemerkt)

306 V

Materiële overhead bedrijfsvoering

3.730 N

3.711 N

3.838 N

3.814 N

Toegerekend uit programma dienstverlening

173 N

167 N

170 N

Toegerekend 33% loonkosten flexteam + knelpuntenbudget

378 N

10.650 N

10.227 N

10.363 N

10.339 N

Subtotaal overhead Overhead doorbelast aan projecten Totale overhead

370 V

10.280 N

9.857 N

9.993 N

9.969 N

Bedrag van de heffing voor de vennootschapsbelasting Met ingang van 1-1-2016 is de Wet op de Vennootschapsbelasting (Wet VPB) van toepassing op alle overheidsbedrijven en dus ook voor de gemeente Rhenen. Deze wet ondersteunt samen met de Wet Markt en Overheid het streven van het kabinet / Europese Unie om een gelijk speelveld te creëren voor overheidsbedrijven en particuliere ondernemingen. De afgelopen jaren was de gemeente geen vennootschapsbelasting verschuldigd. Daarom is hiervoor geen budget opgenomen in de (meerjaren)begroting 2025-2028. Overzicht van de aanwending van het bedrag voor onvoorzien De post onvoorzien is in de (meerjaren)begroting in zijn geheel geraamd en niet per (deel) programma. Er is onderscheid gemaakt tussen onvoorzien incidenteel en onvoorzien structureel. De post onvoorzien van € 15.000 per jaar kan ingezet worden als de criteria van de 3-O’s van toepassing zijn: Onvoorzien, Onvermijdbaar en Onuitstelbaar.

H3 PARAGRAFEN 94

Inleiding De paragrafen vormen een belangrijke informatiebron en overstijgen de programma’s. Het doel van de paragrafen is om informatie bijeen te brengen die voorheen op meerdere plaatsen in de begroting stond. Hierdoor is het mogelijk om sneller en beter inzicht te krijgen in deze onderwerpen. De raad heeft hiermee een extra instrument om de uitvoering te kunnen controleren.

De gemeente kent 10 paragrafen: 1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. Kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering

6. Verbonden partijen 7. Grondbeleid 8. Subsidieverlening 9. Duurzaamheid 10. Openbaarheid

3.1

Lokale heffingen 96

Lokale heffingen

3.1.0 Inleiding In het jaar 2025 vormen de lokale heffingen 20% van de totale baten van de gemeente. De lokale heffingen zijn daarmee een belangrijke bron van inkomsten voor de gemeente. In deze paragraaf worden de volgende onderdelen toegelicht: 1. Wat zijn lokale heffingen? 2. Het (gemeentelijk) beleid? 3. De inkomsten uit de lokale heffingen. 4. De kostendekking bij de rechten en bestemmingsheffingen. 5. Lokale lastendruk.

3.1.1 Wat zijn lokale heffingen? De lokale heffingen bestaan uit het totaal van de belastingen, rechten en (bestemmings) heffingen. Belastingen: De opbrengsten uit belastingen zijn niet gelabeld en kunnen daarom voor alle gemeentelijke taken en voorzieningen worden ingezet. Voorbeelden zijn de onroerendzaakbelasting (OZB) en de toeristenbelasting. Rechten: Rechten worden geheven voor diensten die geleverd worden aan een individuele aanvrager. Rechten worden ook wel leges of retributies genoemd. Voorbeelden zijn het aanvragen van een rijbewijs of omgevingsvergunning en de lijkbezorging. Bij het heffen van leges gelden beperkingen: er mag geen winst gemaakt worden op de diensten en voor een aantal diensten heeft het Rijk een maximumtarief bepaald. (Bestemmings)heffingen: (Bestemmings)heffingen worden geheven voor specifieke taken of voorzieningen met een

H 3.1

duidelijk algemeen belang. De opbrengsten kunnen uitsluitend besteed worden aan die specifieke taak of voorziening waarvoor de heffing is opgelegd. De heffingen worden ook wel bestemmingsheffingen genoemd. Voorbeelden zijn de afvalstoffen- en rioolheffing. Voor deze heffingen geldt dat de gemeente niet meer in rekening mag brengen dan de kosten die zij voor de betreffende taak of voorziening maakt.

3.1.2 Het gemeentelijk beleid De gemeenteraad bepaalt welke gemeentelijke lokale lasten inwoners betalen en tevens de hoogte van de tarieven. In het bestuursprogramma 2022 – 2026 is vastgelegd dat we streven naar een gematigde ontwikkeling van de belastingdruk voor onze inwoners. a. Voor de OZB-tarieven wordt de waardeontwikkeling op de tarieven gecorrigeerd en houden we rekening met een gewogen inflatiepercentage. Voor 2025 is een verhoging van 2,41% toegepast. Bij de OZB is de waardeontwikkeling van de woningen en niet-woningen in de periode 1-1-2023 en 1-1-2024 in het tarief verrekend. Voor een gemiddelde woning komt het OZB bedrag in 2025 dan uit op het bedrag 2024 verhoogd met 2,41%, b. De leges zijn maximaal 100% kostendekkend. Als het kostendekkingspercentage onder de 100% ligt, dan zijn de leges verhoogd het gewogen inflatiepercentage van 2,41%. c. Voor de bestemmingsheffingen (riool en afval) zijn de lasten en baten geactualiseerd op basis van verwachte kostenontwikkelingen. Vervolgens is een 100% kostendekkend tarief berekend waarbij bepaalde kosten op basis van eerdere besluitvorming buiten het tarief worden gehouden. Kwijtscheldingen Inwoners met weinig vermogen en een laag inkomen kunnen in aanmerking komen voor gehele of gedeeltelijke kwijtscheldingen voor de aan gebruikers geheven belastingen (hondenbelasting alleen eerste hond).

De raming voor toegekende kwijtschelding is ten opzichte van de begroting 2024 met € 12.000 verhoogd tot € 109.600.

H 3.1

Lokale heffingen

Ambitie vermindering restafval Eind 2020 is het afval- en grondstoffenbeleid gemeente Rhenen 2020-2030 vastgesteld. Het doel van dit beleid is het bronscheidingspercentage te verhogen en het aantal kilo’s restafval per inwoner te verlagen. Met de eerste fase uit het uitvoeringsprogramma van het afval- en grondstoffenbeleid is de bronscheiding met 5,5% gestegen tot 74% en het restafval is afgenomen van 187 kg tot 130 kg per inwoner per jaar. We zien echter dat de huidige maatregelen steeds minder effect hebben op het bevorderen van de bronscheiding en terugdringen van het restafval. In het bestuursprogramma heeft het college opgenomen dat ze het restafval conform de doelstelling in 2023 willen terugbrengen tot 110 kg en in 2026 tot 70 kg per inwoner per jaar. De doelstelling voor 2022 en 2023 hebben we niet gehaald. Het aantal kilo’s per inwoner per jaar in 2023 is 121 kg per inwoner. Voor 2024 is de verwachting dat we eind van het jaar op 120 tot 125 kg per inwoner uitkomen. In 2024 hebben we, in lijn met fase 2 van het afval- en grondstoffenbeleid, een onderzoek uitgevoerd naar de mogelijke scenario’s voor een nieuw inzamelsysteem. De raad neemt in Q4 2024 een besluit over de invoering van een nieuw inzamelsysteem. Deze keuze zal invloed hebben op het meerjarenperspectief van onze gemeentelijke afvalambitie.

3.1.3 Inkomsten lokale heffingen De totale geraamde inkomsten uit de lokale heffingen bedragen € 13.191.000. Dit is € 974.000 hoger dan de raming in de begroting 2024 bij de leges- en belastingverordeningen. De verdeling naar soort inkomsten is in onderstaande tabel weergegeven Inkomsten uit lokale heffingen (x € 1.000) Begroting Begroting 2024 2025 verordening december 2023

Jaarrekening 2023

Subtotaal belastingen

6.039 V

5.800 V

5.387 V

Subtotaal rechten

1.944 V

1.715 V

2.035 V

Subtotaal (bestemmings)heffingen*

5.209 V

4.702 V

4.092 V

13.191 V

12.217 V

11.514 V

Totaal belastingen, leges en heffingen

*Bij de opbrengsten is geen rekening gehouden met de belastingteruggave in verband met de maatregel woonlastendemping (2023: € 211.500, 2024: € 581.000, 2025: € 609.000) In de volgende onderdelen worden de lokale heffingen verder toegelicht. Bij de rechten en (bestemmings)heffingen wordt ingegaan op de kostendekking.

3 1.3.1 Belastingen nader toegelicht Zoals in paragraaf 1.1 aangegeven zijn de inkomsten uit belastingen niet gelabeld. Deze kunnen voor alle gemeentelijke taken en voorzieningen worden ingezet. Financiën De opbrengst uit belastingen bedragen € 6.039.000. De OZB opbrengst is € 184.000 als gevolg van de toegepaste inflatiecorrectie en de toename van het aantal woningen en bedrijven. De hogere WOZ-waarden (6,0% voor woningen de waarde van de nietwoningen is niet gestegen) worden gecompenseerd door verlaging van de tarieven en hebben op geen invloed op de belastingopbrengst. Inkomsten uit belastingen (x € 1.000) Begroting Begroting 2024 2025 verordening december 2023

Jaarrekening 2023

OZB eigendom woningen

3.906 V

3.722 V

3.418 N

OZB eigendom en gebruik niet-woningen

1.741 V

1.688 V

1.565 N

Hondenbelasting

149 V

140 V

139 N

Toeristenbelasting

172 V

182 N

Precariobelasting

26 V

40 N

Eigendom roerende woon-/bedrijfsruimten

Ondernemersfonds

45 V

53 V

43 N

Totaal belastingen

6.039 V

5.800 V

5.387 N

Tarieven Tariefontwikkeling belastingen Begroting 2025

Verordening 2024

OZB eigendom woningen

0,1014%

0,1052%

OZB eigendom en gebruik niet-woningen

0,5145%

0,5037%

n.v.t.

Hondenbelasting 1e hond

€ 70,00

€ 68,50

Hondenbelasting 2e hond

€ 176,00

€ 172,00

Hondenbelasting 3e en volgende honden

€ 196,00

€ 191,00

Hondenbelasting kennel

€ 467,00

€ 456,00

Toeristenbelasting

€ 1,59

€ 1,55

Ondernemersfonds

€ 500,00

OZB gebruik en gebruik niet-woningen

Lokale heffingen

3.1.3.2 Rechten nader toegelicht Zoals in paragraaf 1.1 aangegeven worden rechten geheven voor diensten die geleverd worden aan een individuele aanvrager. Denk aan het aanvragen van een rijbewijs of een omgevingsvergunning. Deze rechten worden ook wel leges of retributies genoemd. Bij het heffen van rechten heeft de gemeenteraad te maken met beperkingen. Er mag geen winst gemaakt worden op de diensten en voor een aantal diensten heeft het Rijk een maximumtarief bepaald.

H 3.1

De totale opbrengsten zijn ten opzichte van de begroting 2024 € 231.000 gestegen. De legesopbrengsten bij titel 1 en 3 zijn € 28.000 hoger. De hogere opbrengst is grotendeels een gevolg van de verhoging van de rijksleges voor rijbewijzen. De legesopbrengsten bij titel 2 worden € 196.000 hoger geraamd. Dit is een gevolg van een hoger geraamde opbrengst van leges als gevolg van de woningbouw. Kostendekking leges Kostendekking leges (x € 1.000)

De gemeente Rhenen kent vier verordeningen voor het heffen van rechten. De verordeningen 2024 zijn in december 2023 vastgesteld. Verordening

Grondslag van de heffing van leges

1. Verordening leges

Titel 1: algemene dienstverlening

Begroting Begroting 2024 2025 verordening december 2023

Titel 3: dienstverlening vallen onder Europese dienstenrichtlijnen en niet vallend onder titel 2 2. Verordening leges omgevingsvergunningen

Titel 2: dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning

3. Verordening lijkbezorgingsrechten

Gebruik begraafplaats en verleende diensten in verband met de begraafplaats

4. Verordening marktgelden

Gebruik gemeentegrond op marktdagen

Financiën Inkomsten uit rechten (x € 1.000) Begroting 2025

verordening december 2023

Jaarrekening 2023

Verordening leges omgevingsvergunningen (hoofdstuk 1 en 3)

460 V

432 V

356 V

Verordening leges omgevingsvergunningen (hoofdstuk 2)

912 V

716 V

1.121 V

Verordening lijkbezorgingsrechten

564 V

557 V

549 V

10 V

1.944 V

1.715 V

2.035 V

Verordening marktgelden Totaal rechten

Begroting 2024

Jaarrekening 2023

Verordening leges hoofdstuk 1 en hoofdstuk 3

43%

44%

Verordening leges omgevingsvergunningen hoofdstuk 2

82%

80%

102%

Verordening lijkbezorgingsrechten

95%

98%

92%

Verordening marktgelden

n.b.

Verordening leges Hoofdstuk 1 en 3 De kostendekking van de leges hoofdstuk 1 is 49%. Dit is vergelijkbaar met het percentage van 2024 (€ 48%). In de diverse hoofdstukken zijn er wel verschillen in dekkingspercentages. Het dekkingspercentage voor reisdocumenten stijgt van 64% naar 78%. Dit komt door de daling van de personeelskosten. De raming voor de extra benodigde capaciteit voor de zogenaamde paspoortenpiek is in de begroting 2025 naar beneden bijgesteld. Als gevolg hiervan stijgt het dekkingspercentage. Daarentegen daalt het dekkingspercentage voor leges burgerlijke stand van 38% naar 28%. Dit is een gevolg van het ramen van meer huwelijksvoltrekkingen waarbij de kosten beperkt stijgen. De kostendekking van de leges hoofdstuk 3 ligt op 10%. In 2024 was dit 18%. In omvang is de organisatie van evenementen het grootste bestanddeel van de legesopbrengst. Het dekkingspercentage daalt van 13% naar 5%. Dit is een gevolg van een lager geraamd aantal grote evenementen. Verordening leges Hoofdstuk 2 De kostendekking van de leges titel 2 is geraamd op 82%, in de begroting 2024 was dit 80%. Het hogere dekkingspercentage is een gevolg van de hogere legesopbrengst op grond van de woningbouwplanning. De kosten stijgen in mindere mate. 99

Lokale heffingen

Verordening lijkbezorgingsrechten De kostendekking van de verordening lijkbezorgingsrechten lig het 95% iets lager dan het percentage van 2024. De daling van het percentage is een gevolg van de hogere toevoeging van grafrechten en afkoop onderhoud aan de voorziening.

Verordening

Grondslagen (bestemmings)heffing

Verordening rioolheffing

Gebruik van riolering voor afvalwater

Verordening afvalstoffenheffing

Dienstverlening voor het ophalen en verwerken van afval

Verordening marktgelden De kostendekking van de verordening marktgelden wordt gelet op de beperkte omvang niet berekend.

Financiën

Tariefontwikkeling marktgelden Tarief per strekkende meter Via de link/qr-code hiernaast vindt u de specificatie kostendekking rechten.

Begroting 2025

Verordening 2024

2,56

2,80

Specificatie kostendekking rechten

3.1.3.3 (Bestemmings)heffingen nader toegelicht Heffingen worden in rekening gebracht voor specifieke taken of voorzieningen met een duidelijk algemeen belang. De opbrengsten kunnen alleen besteed worden aan die specifieke taak of voorziening waarvoor de heffing is opgelegd. Het gaat hierbij om de afvalstoffen- en rioolheffing. Voor de heffingen geldt dat de gemeente niet meer mag heffen dan de kosten die zij voor de betreffende taak of voorziening maakt. Voor deze heffingen wordt de kostendekking daarom weergegeven.

H 3.1

Inkomsten uit (bestemmings)heffingen (x € 1.000) Begroting 2025

verordening december 2023

Begroting 2024

Jaarrekening 2023

Riolering

2.079 V

2.095 V

1.678 V

Afvalstoffenheffing

3.130 V

2.607 V

2.414 V

Totaal rechten

5.209 V

4.702 V

4.092 V

Rioolheffing De kosten van rioolheffing zijn ten opzichte van de begroting 2024 beperkt met € 16.000 gedaald. In de Perspectiefnota 2025 is uitgegaan van een stijging van de kosten met € 34.000. De lagere kosten worden met name veroorzaakt door een lager renteomslagpercentage. De lagere kosten betekenen een daling van het tarief rioolrecht 2025 met € 1,00 ten opzichte van het tarief 2024. Afvalstoffenheffing De kosten van afvalverwerking zijn ten opzichte van de begroting 2024 met € 523.000 gestegen. In de Perspectiefnota 2025 is uitgegaan van een stijging van de kosten met € 486.000. Ten opzichte van het tarief 2024 stijgt het tarief afvalstoffenheffing in 2025

100

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14628028/1