Document · PDF

Programmabegroting 2023-2026 (22.80)

Raadsvergadering 8 november 2022, gemeente RhedenBij agendapunt: Programmabegroting 2023-202636.039 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

Beoogde resultaten: Bij dit doel horen de volgende resultaten: • Het percentage inwoners dat de mate waarin buurtbewoners omzien naar elkaar beoordeelt als (zeer) goed is gestegen van 36% in 2022 naar 40% in 2024 • Het percentage inwoners dat het geven van zorg aan een naaste beoordeelt met (helemaal) niet zwaar is gestegen van 45% in 2022 naar 50% in 2024 • Het percentage inwoners dat vrijwilligerswerk doet in onze gemeente stijgt van 38% in 2022 naar 42% in 2024 • 33% van alle Rhedense huishoudens maakt gebruik van de Ik Buurt Mee waardecheques

Inwoners maken gebruik van hulp en ondersteuning vanuit de algemene en voorliggende voorzieningen. Maatwerk is beschikbaar voor wie dit nodig heeft. De verantwoordelijk portefeuillehouder is Gea Hofstede. Wat willen we bereiken? We zetten in op het oplossen van problemen van een inwoner, zodat zij zelfredzaam kunnen zijn binnen de eigen sociale omgeving (het gezin, de buurt, het werk, de Rhedense Sociale Basis). We zetten daarbij in op preventie en op collectieve, algemene voorzieningen dichtbij huis. Waar dit niet mogelijk is, wordt hulp ingezet vanuit zogenoemde maatwerkvoorzieningen Wmo/jeugdzorg. Maatwerkvoorzieningen zijn tijdelijk van aard en gericht op een structurele oplossing vanuit de eigen kracht en/of binnen de eigen sociale omgeving. Welk risico of welke risico's staan dit doel in de weg? De huidige arbeidskrapte heeft invloed om hulp en ondersteuning voor wie dat nodig heeft. Beoogde resultaten: Bij dit doel horen de volgende resultaten: • Een brede en een goed toegeruste sociale basis waardoor niet meer dan 8 % van de Rhedense Inwoners aanspraak hoeft te maken op een Wmo maatwerkvoorziening (t.o.v. 8,05% in 2021) • Van de totale Wmo uitgaven 2023 wordt maximaal 60% besteed aan Wmo-Begeleiding ten opzichte van 70% in 2018 (afname van 10%).

Dit doordat Wmo-Begeleiding nu voor een groot deel onderdeel uitmaakt van de sociale basis • 95% van de aanvragen voor Wmo is binnen de wettelijke vastgelegde termijnen onderzocht (max. 6 weken) en is een beslissing genomen op de aanvraag (max. binnen 2 weken) • Het jeugdzorggebruik neemt af en is in 2023 niet meer dan 1,5% hoger dan het landelijk gemiddelde (jeugdzorggebruik Rheden 14,9%; Nederland 12,9% in 2021, bron CBS) • Het aantal doorverwijzingen naar maatwerkvoorzieningen jeugdhulp door huisartsen is in 2023 met 10% verminderd t.o.v. 2021

•

In 2023 stellen we een plan van aanpak op voor het betrekken van jeugdigen en gezinnen bij de vorming en uitvoering van beleid gericht op algemene en voorliggende voorzieningen en jeugdhulp

Door cultuurparticipatie ontmoeten inwoners elkaar en ontwikkelen zij talenten De verantwoordelijk portefeuillehouder is Paul Hofman. Wat willen we bereiken? Rheden kiest er voor om kunst en cultuur als middel in te zetten om inwoners gezond, veilig en relatief gelukkig te laten wonen, werken en recreëren, jong te laten zijn en ouder te laten worden. Het doel van cultuurbeleid is om alle inwoners van alle leeftijden in staat te stellen zich spelenderwijs te blijven ontplooien en elkaar te ontmoeten door middel van cultuurparticipatie (actief en passief). Cultuur is zowel een doel op zich als een manier om te ontmoeten, te verbinden, eenzaamheid te bestrijden, zelfvertrouwen op te bouwen en vooral talenten te ontwikkelen. Culturele ontwikkeling/cultuureducatie bij kinderen vinden we belangrijk. Ook onze inwoners vinden dit belangrijk: 93% van de inwoners vindt het belangrijk dat kinderen met verschillende vormen van cultuur in aanraking komen. Hier zetten we de komende periode op in. Welk risico of welke risico's staan dit doel in de weg? Aandachtspunt bij actieve cultuurparticipatie zijn de gevolgen van de coronapandemie. In deze periode zijn inwoners kunst en cultuur nog meer gaan waarderen. Tegelijkertijd zijn er veel vrijwilligers gestopt wat het culturele verenigingsleven onder druk zet.

Beoogde resultaten: Bij dit doel horen de volgende resultaten: • In 2026 is 45% van de inwoners actief lid van een amateurkunst vereniging, club of gezelschap ten opzichte van 40% in 2018 • We stimuleren de actieve cultuurparticipatie tot 35% actief en 45% enigszins actief in 2026 ten opzichte van de cijfers in 2018: 26% actief en 36% enigszins actief

Hoe meten wij onze prestaties? Indicatoren per doel

Bron

Wettelijk SDG

Rhedense inwoners zijn (financieel) zelfredzaam Het percentage financiële problemen (GGD monitor)

nee

Het percentage regie over het leven (GGD monitor)

nee

Het percentage statushouders dat een half jaar na vestiging voldoende financieel zelfredzaam is (min. score 3 op de eindmeting 'Omgaan met geld') Klanttevredenheid minimavoorzieningen en schuldhulpverlening Bekendheid en gebruik ondersteuningsmogelijkheden

nee

Gemiddelde schuld in €'s

nee

Succesvolle uitstroom schuldhulptrajecten

nee

Aanmeldingen schuldhulpverlening

nee

Maximaal bereik voorzieningen voor huishoudens met een bijstandsuitkering (incl. IOAW, IOAZ, BBZ) Totale inkomsten uit parttime werk onder huishoudens met een bijstandsuitkering Realisatie prognose doelgroep loonkostensubsidie

nee

Het percentage jonge gezinnen in kwetsbare situaties dat in beeld is bij (een van) de ketenpartners coalitie Kansrijke Start Het percentage kinderen dat opgroeit in gezin met inkomen onder de 120% Inwoners in Rheden kunnen lezen, schrijven, rekenen en zijn digitaal vaardig aantal deelnemers taalhuis (formeel en non formeel)

nee

Het percentage aantal NT-1-ers

nee

Het percentage peuters met een vve indicatie (peutermonitor) Het percentage verwachte aantallen peuters met een onderwijsachterstand (cbs) Het percentage (non) bereik vve (peutermonitor)

nee

Het percentage vve kleuters dat zonder achterstand start in groep 3 (resultaatafspraakmonitor)

nee

Voorkomen kinderarmoede, ongeacht generatieproblematiek (armoede, werk, ongezonde leefstijl, inkomen en onderwijs) Gebruik kindpakket

Jeugdigen in de gemeente Rheden ontwikkelen en leren op een voor hen passende plek Aantal jeugdigen met een startkwalificatie

nee

Aantal jeugdigen met absoluut verzuim

nee

Percentage voortijdig-schoolverlaters dat positief instroomt in onderwijs, werk of dagbesteding Inwoners van de gemeente Rheden wonen in een gezonde omgeving en kunnen omgaan met de fysieke, mentale en sociale uitdagingen van het leven Percentage volwassen inwoners dat zijn/haar GGD gezondheidsvaardigheden beoordeelt met een 'voldoende' volwassenmonitor Percentage jongeren (4-18 jaar) op een gezonde gewicht GGD (jaarlijkse contactmomenten) Percentage jongeren dat rookt GGD (Integrale Jeugdrapportage) Percentage inwoners (volwassenen & jongeren 12-18 GGD jaar) dat problematisch alcohol gebruikt (Volwassenmonitor & Integrale Jeugdrapportage) Inwoners van de gemeente Rheden sporten en bewegen voldoende Het percentage inwoners dat minstens vier keer per GGD & NOC*NSF maand sport en/of voldoet aan de beweegnorm Inwoners wonen op een prettige manier thuis en doen mee in de samenleving Het aantal inwoners dat doorstroomt naar zelfstandig wonen (bron: Vivare) Het percentage inwoners in beschermd wonen (bron: waarstaatjegemeente) Aantal zelfstandig wonende ouderen van 70+ in Rheden Aantal zelfstandig wonende ouderen van 70+ in Rheden (bron: waarstaatjegemeente) Het aantal inwoners per jaar dat preventieve levensloopbestendige woningaanpassingen uitvoert Het percentage jeugdhulpgebruik met verblijf (Bron: CBS)

nee

aantal jeugdigen met pleegzorg/gezinszorg t.o.v. totaal aantal kinderen met jeugdhulp met verblijf (bron: CSAM) In de gemeente Rheden is een sociale basis met een toegankelijk aanbod van algemene voorzieningen voor alle inwoners, van jong tot oud. Het Rhedens model is het uitgangspunt Het percentage inwoners dat bekend is met vrijwilligersof andere hulporganisatie Het percentage inwoners dat gebruik maakt van het aanbod van vrijwilligers- of andere hulporganisaties Het percentage inwoners dat bekend is bij Incluzio en met hun ondersteuningsvraag toe geleid wordt naar het steunsysteem conform het Rhedens model Het percentage jeugdige inwoners dat ondersteuning krijgt uit de sociale basis en geen of minder maatwerk nodig heeft

nee

Dorpen en wijken in de gemeente Rheden zijn samenredzaam De beoordeling van buurtbewoners over de mate van omzien naar elkaar Het percentage inwoners dat de zorg voor een naaste zwaar vindt Het percentage inwoners dat vrijwilligerswerk doet in onze gemeente Het percentage Rhedense huishoudens dat gebruik maakt van de Ik Buurt Mee waardecheques Inwoners maken gebruik van hulp en ondersteuning vanuit de algemene en voorliggende voorzieningen. Maatwerk is beschikbaar voor wie dit nodig heeft. Het percentage inwoners in gemeente Rheden dat gebruik maakt van een Wmo maatwerkvoorziening (ten opzichte van het totaal aantal inwoners) ingeschreven in BRP gemeente Rheden. gemeentelijke monitor sociaal domein “ontwikkelingen van aantal inwoners met Wmo-voorzieningen”. Aantal personen met Wmo-voorzieningen per 1000 inwoners van de betreffende doelgroep. CBS gemeentelijke monitor sociaal domein. De gemiddelde uitgaven per inwoner die gebruik maakt van een Wmo maatwerkvoorzieningen is niet gestegen ten opzichte van 2021 Het aantal inwoners dat bij Incluzio Rheden ondersteuning krijgen op een individuele casus Aantal dagen dat meldingen bij het SMP nog niet inhoudelijk opgepakt zijn door een consulent Wmo/Jeugd. Looptijden van onderzoekstrajecten van onderzoek van meldingen bij consulenten Wmo/Jeugd.

Cliënt ervaringsonderzoeken Het aantal kinderen en gezinnen dat gebruik maakt van geïndiceerde jeugdhulp (bron: cbs) Aantal doorverwijzingen naar maatwerkvoorzieningen jeugdhulp door huisartsen (bron: CSAM) Realisatie plan van aanpak voor het betrekken van jeugdigen en gezinnen bij de vorming en uitvoering van beleid gericht op algemene en voorliggende voorzieningen en jeugdhulp. Door cultuurparticipatie ontmoeten inwoners elkaar en ontwikkelen zij talenten Het percentage inwoners dat lid is van een vereniging, club of gezelschap Het percentage actieve cultuurparticipatie (Rheden spreekt)

nee

Wat is de bijdrage aan de Sustainable Development Goals (SDG)? Tabel: Bijdrage aan de Sustainable Development Goals Taakveld(en) • • • • • • • • • • • • • • • •

4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.6 Media 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams 6.3 Inkomensregelingen 6.4 Begeleide participatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.82 Geëscaleerde zorg 187.1 Volksgezondheid

Bijdrage aan SDG* •

1, 2, 3, 4, 10, 11, 18

* Sustainable Development Goals, zie bijlage 9 voor een nadere toelichting

Verbonden partijen Voor het bereiken van de doelstellingen van het programma, in het bijzonder de beoogde maatschappelijke effecten, heeft de gemeente Rheden zich met een aantal partijen verbonden waarin zij een bestuurlijk en een financieel belang heeft. Het gaat hier om de volgende organisaties: • Modulair Gemeentelijke Regeling Sociaal Domein regio Centraal Gelderland (MGR); • Veiligheids- Gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM); • Vervoersorganisatie regio Arnhem Nijmegen (DRAN); • Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen; • Stichting Veilig Thuis. In de paragraaf Verbonden Partijen wordt nader inzicht gegeven in de beleidsmatige en financiële betrokkenheid en risico's van de gemeente in deze organisaties.

Wat mag het kosten? Tabel: Programmastaat 1 Samenleving Omschrijving (bedragen x € 1.000)

R 2021

GB 2022 B 2023

B 2024

B 2025

B 2026

Lasten 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

2.501 2.425

2.429 2.604

2.533 2.615

2.512 2.691

2.697 2.780

2.868 2.801

5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

291 3.676

404 3.639

458 3.873

458 3.892

458 3.925

458 3.937

955

694

5.6 Media 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

910 3.251

887 3.643

887 3.845

887 3.743

887 3.757

6.2 Wijkteams 6.3 Inkomensregelingen

619 20.744

585 21.094

602 18.878

601 18.878

602 18.878

608 18.878

6.4 Begeleide participatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.82 Geëscaleerde zorg 187.1 Volksgezondheid subtotaal

9.197 2.213 15.656 13.470 980 1.421 78.307

9.670 2.436 15.246 14.678 200 1.719 79.929

9.758 2.640 14.713 16.114 200 1.737 79.546

9.499 2.770 14.683 16.153 200 1.737 79.399

9.229 2.863 14.718 16.185 200 1.737 79.596

8.985 2.878 14.723 16.185 200 1.737 79.596

4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

1.123 958

430 940

475 940

5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.6 Media 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams 6.3 Inkomensregelingen 6.4 Begeleide participatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.82 Geëscaleerde zorg 187.1 Volksgezondheid

3 1.185

21 1.323

10 1.412

0 0 305 46 16.569 1.447 1.301 152 22 0 8

0 0 142 0 14.228 337 474 5 22 0 0

0 0 234 0 14.228 478 474 5 22 0 0

0 0 234 0 14.228 478 728 5 22 0 0

0 0 234 0 14.228 478 734 5 22 0 0

Baten

subtotaal

23.117

17.922

18.278

18.532

18.538

-55.190

-62.007

-61.268

-61.121

-61.065

-61.058

Reserves Toevoeging

467

Onttrekking

102

512

219

161

-55.555

-61.494

-61.048

-60.960

-61.020

-61.014

Saldo van baten en lasten

Resultaat

2 Leefomgeving

Wat is onze visie? Leefomgeving: groener, socialer en dichterbij. Wij werken aan een duurzame en kwalitatieve woon- , werk- en leefomgeving in onze zeven dorpen en ons buitengebied. Samen met inwoners, bedrijven en (maatschappelijke) organisaties bepalen we wat de voorwaarden zijn voor een gezonde, aantrekkelijke, klimaatbestendige en veilige omgeving waar iedereen zich thuis voelt. We koesteren daarbij onze identiteit die in belangrijke mate bepaald wordt door onze historische, landschappelijke en natuurlijke karakteristieken van de dorpen en het buitengebied. De komende jaren werken we aan maatschappelijke opgaven die veel invloed hebben op onze leefomgeving. Meer dan voorheen gaat het om ontwikkelingen die op grotere schaal impact hebben. Soms ook op onze manier van leven. Wij doen dit samen met onze inwoners. Denk hierbij aan de verandering van ons gebruik van fossiele brandstof naar een duurzame energie- en warmtevoorziening. Maar ook de grote behoefte aan passende woningen willen we binnen onze dorpen een goede plek geven. We zetten in op verduurzaming van mobiliteit en het vergroten van verkeersveiligheid. Dit vraagt om een samenhangende aanpak. Het betekent ook dat we duidelijke keuzes moeten maken. Met de nieuwe omgevingswet en de bijbehorende omgevingsvisie willen we dit in de praktijk vorm geven.

We werken samen met inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties aan een nieuwe omgevingsvisie met duidelijke en richtinggevende keuzes, die vervolgens worden vertaald in het omgevingsplan en in omgevingsprogramma's.

Gemeente Rheden staat voor een grote woningbouwopgave. Wij streven naar wijken waar men zich thuis voelt en waar het veilig is. Waar we bewust omgaan met energie en wonen in duurzame, circulair gebouwde woningen en natuurinclusieve wijken. Waar het woningtekort is afgenomen en er voldoende kansen zijn voor jongeren, gezinnen en ouderen om een passende woning te vinden, ook als zij zorg nodig hebben. Het belangrijkste kader voor het realiseren van onze ruimtelijke projecten is de Omgevingswet. Naar verwachting treedt deze in 2023 in werking. In Rheden grijpen we dit ook aan voor een vernieuwing in ons omgevingsbeleid. Sneller integraler, begrijpelijker, minder complex en met meer ruimte voor maatwerk. Het verbinden van ruimtelijke ontwikkelingen met maatschappelijke wensen en effecten staat centraal. Het doel van de Omgevingswet is daarnaast een vereenvoudiging van de regels en wetten op het gebied van alle omgevingsaspecten (lucht, geluid, RO, natuur, verkeer, klimaat, etc.). De invoering van de Omgevingswet betekent een zeer stevige inspanning voor onze organisatie en vraagt een andere rol van ambtenaren, college en de gemeenteraad. Dit jaar starten we met het Omgevingsvisietraject waarin we tot samenhangende beleidsvorming over de verschillende thema’s heen willen komen. Ook willen de Omgevingsvisie gebruiken om tot duidelijke keuzes en prioritering te komen.

Wij geven daarbij voorrang aan initiatieven die bijdragen aan de meest urgente maatschappelijke opgaven (bijvoorbeeld woningbouw, energie- en warmtetransitie, klimaatadaptie). Bovendien geven we uitvoering aan lopende plannen, gemaakte afspraken en genomen besluiten. Grote gebiedsontwikkelingen voor het komende decennium zijn het woningbouwproject IJsseldistrict, Masterplan Welkom Veluwezoom en de Pilot wijkaanpak Stenfert. Wij zijn in 2040 een CO2 neutrale gemeente. Wij werken aan een versnelling van de opgave met bijbehorende intensivering van onze inzet. Samen met onze inwoners werken we dit de komende 4 jaar uit naar aanleiding van de uitkomsten van het burgerberaad. We willen de komende vier jaar in vier wijken concreet aan de slag met de warmtetransitie. Uiteraard nemen wij deze ambities mee bij nieuwe (woningbouw) ontwikkelingen. Biodiversiteit is een parapluterm voor alle verschillende soorten die we op aarde hebben. Een goede biodiversiteit hebben we hard nodig. Dit houdt de leefomgeving gezond. We voelen de grote verantwoordelijkheid om goed te zorgen voor onze inheemse flora en fauna. We willen een natuurinclusieve samenleving creëren door het aanbod aan leefgebieden te behouden en vergroten. Het behouden, herstellen en versterken van ons unieke landschap en biodiversiteit vraagt voortdurende inzet van vele partijen.

Het teveel aan stikstofneerslag is schadelijk voor onze natuur en de biodiversiteit. Verdroogde natuur is vaak nog gevoeliger voor stikstof. De natuurwaarden van de Veluwe, maar ook onze bermen, landschapselementen staan daardoor onder druk. Het Rijk en de provincies zijn verantwoordelijk voor het stikstofvraagstuk. De problematiek is ingrijpend en complex en er zijn veel belangen mee gemoeid. Wij ondersteunen de verandering in de landbouw naar natuur-inclusief boeren. We willen als gemeente goed aanhaken op het stikstofvraagstuk en andere herstelprogramma’s voor natuur (o.a. gezonde bossen, heide, bodem). De bestaande openbare ruimte wordt klimaatadaptief en waterrobuust ingericht, door o.a. meer vergroening en minder verharding. We creëren hierdoor een toekomstbestendige leefomgeving waarin inwoners comfortabel en gezond wonen, waarin we een vitale bodem hebben en waar inwoners op loopafstand verkoeling kunnen vinden tijdens warme perioden. Dit draagt tevens bij aan een versterking van de biodiversiteit en het vergoenen van de openbare ruimte. Kwaliteit van de openbare ruimte is voor ons veel meer dan een mooie inrichting en een verzorgd onderhoud. De openbare ruimte draagt ook bij aan ontmoeting, beweging door sport en spel en een plezierige en veilige leefomgeving. We streven naar een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor ondernemers.

Wij werken continu aan een goed woon- en vestigingsklimaat met aantrekkelijke werklocaties, zoals winkelgebieden en bedrijventerreinen. We zetten ons in op de banen die er zijn en bieden inwoners, die mee kunnen 33

doen, de mogelijkheid te werken. Dit kan niet zonder samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en overheid. De ambitie hierbij is de lokale economie duurzamer te maken. Samen met ondernemers zetten wij stappen om de bedrijfsactiviteiten duurzamer te maken en dat betekent dat we steeds meer rekening moeten houden met maatschappelijke en milieuaspecten. De gemeente Rheden draagt bij aan de landelijke ambitie om in 2050 een circulaire economie te hebben. In de gemeente Rheden krijgen ondernemers de ruimte om optimaal te kunnen ondernemen. Een goede dienstverlening richting ondernemers is een belangrijke voorwaarde om het welzijn van onze inwoners te vergroten. De kernkwaliteiten van de gemeente, prachtige ligging in het groen en aan het water, maken dat op het gebied van recreatie & toerisme en hoogwaardige zorg nog kansen liggen. We stimuleren duurzame recreatie en toerisme met specifieke aandacht voor de toegankelijkheid van Nationaal Park De Veluwezoom en zijn we ons bewust van de kwetsbaarheid van de omgeving. In dit programma zijn de volgende bestuurlijke doelstellingen actueel: Thema: Energie- en warmtetransitie - De bebouwde omgeving in Rheden is in 2040 aardgasvrij met aandacht voor financiële ontzorging en handelingsperspectief voor een individuele aanpak.

- Inwoners en bedrijven zijn zich bewust van hun aandeel in de klimaatopgave en dragen hun steentje bij - In 2040 wekken wij alle energie die wij gebruiken duurzaam op Thema: Vernieuwing omgevingsbeleid - In 2023 werken we met de Omgevingswet - In 2024 hebben wij een Omgevingsvisie - Wij versnellen gewenste ruimtelijke ontwikkelingen door prioritering Thema: Volkshuisvesting - Terugdringen woningtekort - Tegengaan van de tweedeling - Betaalbare, levensloopgeschikte en circulaire woningen - Veerkrachtige, duurzame wijken en dorpen Thema: Economische ontwikkeling - Het aantrekkelijk houden van het vestigingsklimaat voor ondernemers door ruimte te bieden om mee te bewegen met nieuwe ontwikkelingen - We stimuleren de verduurzaming van bedrijven - Wij streven ernaar om de werkgelegenheidsontwikkeling op of boven het niveau te hebben van het Gelderse gemiddelde - Stijging van het aantal overnachtingen in de gemeente Rheden Thema: Circulaire economie - Gemeente Rheden geeft het goede voorbeeld op het gebied van circulair inkopen. - Ondernemers zijn zich bewust van de kansen op het gebied van circulaire economie - Het scheidingspercentage afval bedraagt minimaal 75%.

Thema: Biodiversiteit, erfgoed en landschap - We werken aan het behouden en verbeteren van de biodiversiteit in de gemeente Rheden - Het beheer van het Rozendaalse Veld is gericht op bescherming en versterking van de natuurwaarde - Het beschermen, versterken en verbinden van het Rhedens landschap. - Het erfgoed is in goede staat - We zetten erfgoed in voor het behalen van gemeentebrede doelen. - We ontsluiten erfgoedinformatie voor iedereen. Thema: Inrichting en beheer openbare ruimte - We vervangen/herinrichten de openbare ruimte als object aan het einde is van zijn levensduur is, of er sprake is van gewijzigde inrichting en/of functie - In het beheer en inrichting van de openbare ruimte geven we mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt of inwoners met inkomensondersteuning de mogelijkheid om werkervaring op te doen 34

We werken aan het zoveel mogelijk beperken en voorkomen van wateroverlast, hitte- en droogtestress - Kinderen en jongeren in de gemeente Rheden spelen volop buiten. Daarvoor zijn er voldoende, uitdagende en gevarieerde speelplekken in de openbare ruimte. - We willen onze inwoners beter informeren en inspireren om klimaatadaptief te handelen via watisjouwrheden.nl - In het beheer en de inrichting van de openbare ruimte betrekken we onze inwoners - We ondersteunen Operatie Steenbreek en initiatieven derden - De gemeente Rheden streeft met haar openbare verlichting veiligheid voor haar inwoners na.

Op het gebied van duurzaamheid wil zij verder stappen zetten, door te investeren in energiebesparende LED-armaturen met dimmodules - We stellen een lokale klimaatadaptatiestrategie (LAS) op - We beheren en onderhouden de openbare ruimte en zorgen voor een duurzame, schone, hele en veilige woon-, werk- en leefomgeving - We zorgen voor schoon water in het kader van goed, toekomstbestendig stedelijk waterbeheer Thema: Mobiliteit en infra - We bouwen aan een verkeersveilige, bereikbare en op een duurzame mobiliteit ingerichte woon-, werk- en leefomgeving De doelstellingen zijn verwerkt in een doelenboom, waarin wordt beantwoord: • Welk doel willen we bereiken om te komen tot deze visie? • Welke resultaten moet het opleveren? • Hoe meten wij onze prestaties? Hierbij gaan we alleen in op nieuw beleid en politiek relevante zaken. Na deze doelenboom is de bijdrage aan de SDG's, informatie over betrokken Verbonden Partijen en - de beschikbaar gestelde middelen opgenomen.

Energie- en warmtetransitie De bebouwde omgeving in Rheden is in 2040 aardgasvrij met aandacht voor financiële ontzorging en handelingsperspectief voor een individuele aanpak. De verantwoordelijk portefeuillehouder is Paul Hofman. Wat willen we bereiken? We hebben niet alleen de opgave om in 2040 CO2 neutraal te zijn in Rheden. We moeten daarbij ook gefaseerd afscheid nemen van het aardgas als warmtebron. De recente geopolitieke ontwikkelingen leggen een extra urgentie op dit proces. De tussenstand die we voorzien voor 2030 is dat er dan 5000 (particuliere) woningen klaar zijn om in de (nabije) toekomst van het aardgas af te gaan. Dit noemen we afkoppel-ready. Een onderdeel van deze aanpak is het toekomstklaar isoleren van de hele woningvoorraad, zowel huur als particulier eigendom. Daarmee, en met aangepast verwarmingsgedrag, hopen we 40% tot 50% van de energie die nodig is om onze huizen te verwarmen te besparen. Welk risico of welke risico's staan dit doel in de weg? Een risico is dat de afhankelijkheid van de realisatie van dit doel met allerlei externe factoren (integrale wijkaanpak, rijk, subsidies, energieleveranciers, etc.)en complexiteit met zich meebrengt dat vertragend werkt. Beoogde resultaten: Bij dit doel horen de volgende resultaten: • In een tweede wijk is gestart met het opzetten van een WUP.

• • • •

Een stap richting gasloos in 2050. Het is een wettelijke verplichting. We starten met het Wijkuitvoeringsplan (WUP) in 2023 en verwachten dat deze in 2024 klaar is. De uitvoering hiervan neemt gemiddeld 8 jaar in beslag. Geactualiseerde Warmtetransitievisie conform afspraken Warmtespoor RES. Inzicht in alternatieve warmtetechnieken, collectief en individueel Keuze mate van ontzorging door gemeente bijvoorbeeld door de doorontwikkeling van het energieloket en een MEDO Vastgesteld wijk uitvoeringsplan Dieren West en borging naar uitvoeringsfase

Inwoners en bedrijven zijn zich bewust van hun aandeel in de klimaatopgave en dragen hun steentje bij De verantwoordelijk portefeuillehouder is Paul Hofman Wat willen we bereiken? Een belangrijke stap naar een succesvolle klimaataanpak is de bereidheid van inwoners en bedrijven om hun steentje bij te dragen. Om onze samenleving verder te verduurzamen samen met onze inwoners en met aandacht voor hun leefsituatie, is meer nodig dan een communicatiestrategie en een internetplatform. Zeker als we dit combineren met de wijkgerichte aanpak om van het aardgas af te gaan. Dan is het zaak aan te sluiten bij de situatie waarin verschillende mensen verkeren, de keuzes waar ze voor staan en ondersteuning te bieden bij het maken van de duurzame keuze voor nu en voor de toekomst. We verwachten veel aanbevelingen uit het burgerakkoord op dit gebied en zullen die gebruiken voor het verder uitbouwen van de strategie voor klimaatbewustzijn en actiebereidheid. Welk risico of welke risico's staan dit doel in de weg? Een risico is dat de samenwerking tussen overheid en samenleving onvoldoende tot stand komt. Een ander risico is dat bepaalde andere maatschappelijke opgaven voor inwoners en bedrijven een grotere urgentie krijgt/heeft. Ook het werven van voldoende ambtelijke capaciteit vanwege de krapte op de arbeidsmarkt is een risico.

Beoogde resultaten: Bij dit doel horen de volgende resultaten: • Een volwaardig klimaatplatform “Wat is jouw Rheden”.

In 2040 wekken wij alle energie die wij gebruiken duurzaam op De verantwoordelijk portefeuillehouder is Paul Hofman Wat willen we bereiken? We willen dat de gemeente Rheden in 2040 CO2-neutraal is door te zorgen dat het energiegebruik in 2040 gehalveerd is ten opzichte van het huidige verbruik. En daarbij willen we dat de dan nog gebruikte energie duurzaam is opgewekt. Om dit te realiseren hebben we een spoor Warmtetransitie (van gasverbruik naar duurzame warmtevoorziening), een spoor Bewustwording en een spoor Opwek van duurzame energie. In eerste instantie vindt de opwek van duurzame energie vooral plaats door middel van zonnepanelen op daken en gronden. In tweede instantie door kleinschalige windenergie. Grootschalige windenergie lijkt nu niet opportuun vanwege de nabijheid van de Wespendief. Afspraken binnen de Regionale Energie Strategie (RES) zijn daarvoor noodzakelijk. Welk risico of welke risico's staan dit doel in de weg? Voor het realiseren van de benodigde duurzame opwek is de gemeente afhankelijk van de medewerking van partijen als bewoners, bedrijven en initiatiefnemers. Daarnaast zoeken we oplossingen voor de congestie op het elektriciteitsnet, zodat opgewekte energie teruggeleverd kan worden op het net. Beoogde resultaten: Bij dit doel horen de volgende resultaten:

•

In 2030 is op grote daken in Rheden minimaal 25,5 MW aan vermogen opgesteld. Dit komt overeen met een verwachte opbrengst van minimaal 22GWh (GigaWattuur) en is conform de afspraken die in de RES zijn gemaakt. Grote daken zijn daken die geschikt zijn voor minimaal 15 kWp (kilowattpiek), hetgeen overeen komt met minimaal 43 panelen van 350Wp. Uitgaande van een gemiddeld elektriciteitsverbruik van 3.000 kWh per jaar, kunnen met de minimaal ten doel gestelde opbrengst van 22 GWh ongeveer 7300 huishoudens van elektriciteit worden voorzien. In 2025 is er minimaal 7 hectare aan zonnevelden in Rheden (op land en water) gerealiseerd. In 2022 is een drijvend zonneveld van 2 ha in de Havikerwaard Zuid in gebruik genomen. Verwacht wordt dat begin 2023 zonneveld De Bocht van 1 ha in gebruik wordt genomen, dat in 2024 het zonneveld van 2 ha in de oksel van de A348 bij Ellecom in gebruik wordt genomen en dat in 2025 nog minimaal 1 extra zonneveld van 2 hectare in gebruik wordt genomen. In 2025 zijn er minimaal 5 windmolens met een tiphoogte van 20 tot 50 meter in Rheden opgesteld. Momenteel is een aanvraag voor een windmolen in Rheden met een tiphoogte van 25 meter in behandeling bij de Provincie. Het is de verwachting dat na goedkeuring van deze aanvraag meerdere aanvragen voor windmolens zullen volgen.

We nemen gezamenlijk de noodzakelijke stappen om te zorgen dat de energie die in 2040 wordt gebruikt duurzaam opgewekt is De RES 1.0 is vorig jaar vastgesteld. Er wordt nu gewerkt aan de uitvoering en verdere aanscherping hiervan in de RES 2.0. Onderdeel hiervan is het opstellen van een Plan MER. Deze zal naar verwachting begin 2023 gereed zijn. Daarnaast heeft de provincie een handelingsperspectief opgesteld omtrent de Wespendief. Dit handelingsperspectief beperkt de komende jaren de mogelijkheden voor windenergie in Rheden. De focus ligt daarom op opwek van duurzame energie met zonnepanelen en kleine windmolens. Daarbinnen krijgt zon op de daken de hoogste prioriteit. Dit wordt mede op basis van de uitkomsten van het burgerberaad nader uitgewerkt.

Vernieuwing omgevingsbeleid In 2023 werken we met de Omgevingswet De verantwoordelijk portefeuillehouder is Paul Hofman Wat willen we bereiken? Naar verwachting treedt in 2023 de Omgevingswet in werking. Met deze wet worden de ruimtelijke regels voor het beheer en de ontwikkeling van de leefomgeving volledig herzien. Het motto van de nieuwe wet is ‘Ruimte voor ontwikkeling, waarborgen voor kwaliteit’ en staat voor een goede balans tussen het benutten en beschermen van de fysieke leefomgeving. De implementatie van de Omgevingswet vergt de nodige inspanning van het ambtelijke apparaat en bestuurders en legt een claim op de beschikbare capaciteit die niet zonder meer inpasbaar is. Tegelijkertijd willen we onze dienstverlening aan inwoners, ondernemers en organisaties in de aanloop naar en gedurende het invoeringsproces zoveel mogelijk op peil houden. Het implementeren van het nieuwe stelsel kan niet als een uitsluitend 'technische operatie' worden uitgevoerd, omdat de instrumenten en processen een sterke samenhang hebben met de inhoud en prioritering van beleid alsook met de veranderende rollen tussen Raad, College en samenleving (initiatiefnemers en belanghebbenden). Welk risico of welke risico's staan dit doel in de weg? Hogere kosten invoering en uitvoering nieuwe Omgevingswet en voldoende beschikbare deskundige capaciteit.

Beoogde resultaten: Bij dit doel horen de volgende resultaten: • Wij voldoen aan alle 19 eisen en 8 adviezen van de VNG. Bij inwerkingtreding van de Omgevingswet kan aan alle 19 eisen in het overzicht ‘Minimale acties Omgevingswet’ van de VNG worden voldaan en zoveel mogelijk van de 8 adviezen opgevolgd. 37

•

• • •

Onze systemen zijn gekoppeld aan de landelijke voorziening Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) en initiatiefnemers kunnen vragenbomen doorlopen. Onze systemen zijn in staat om aanvragen of meldingen vanuit de landelijke voorziening Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) te doen of ontvangen. In de loop van 2022 kunnen Initiatiefnemers voor de meest voorkomende activiteiten via vragenbomen checken of er een vergunning of melding nodig is. Besluitvorming over projecten in de fysieke leefomgeving gaat sneller en beter. Het omgevingsrecht is op gemeentelijk niveau inzichtelijk, voorspelbaar en gemakkelijk in het gebruik en geeft bestuurlijke afwegingsruimte. De leefomgeving staat op een samenhangende manier centraal in beleid, besluitvorming en regelgeving.

In 2024 hebben wij een Omgevingsvisie De verantwoordelijk portefeuillehouder is Paul Hofman Wat willen we bereiken? In het kader van de Omgevingswet stellen wij een Omgevingsvisie op dat het gemeentelijk strategisch kader vormt voor ruimtelijke ontwikkelingen. Deze omgevingsvisie vervangt onze huidige dorpsstructuurvisies en de omgevingsvisie Buitengebied. Om de Omgevingsvisie ook uit te kunnen voeren starten we in 2023 ook met de voorbereiding van Omgevingsprogramma's. Ook gaan we in 2023 in gesprek met de samenleving over de wensen en dilemma's bij het inrichten van onze leefomgeving. Welk risico of welke risico's staan dit doel in de weg? Beschikbaar hebben en houden van voldoende professionals ivm de huidige krapte op de arbeidsmarkt. Beoogde resultaten: Bij dit doel horen de volgende resultaten: • Wij geven vanuit de dialoog met de samenleving richting aan de omgevingsvisie. In 2023 voeren wij het gesprek met de samenleving over de richting van ons ruimtelijk beleid, zowel qua ontwikkeling, behoud als benutting. Deze gesprekken geven richting aan onze visie.

Wij versnellen gewenste ruimtelijke ontwikkelingen door prioritering De verantwoordelijk portefeuillehouder is Paul Hofman Wat willen we bereiken? Tot nu toe werd getracht om alle kleine en grote ruimtelijke initiatieven en vraagstukken op te pakken, ook als deze niet direct kansrijk zijn of complex. Door het tekort op de arbeidsmarkt is er echter beperkte ambtelijke capaciteit om alle ruimtelijke plannen en vraagstukken voortvarend op te pakken. Door scherper te prioriteren in de ruimtelijke initiatieven, plannen en projecten kunnen we de ambtelijke capaciteit beter benutten in de realisatie en versnelling van opgaven op het gebied van bijvoorbeeld de implementatie van de Omgevingswet, woningbouw en klimaat. Welk risico of welke risico's staan dit doel in de weg? Stijgende bouwkosten en zeer krappe arbeidsmarkt. Beoogde resultaten: Bij dit doel horen de volgende resultaten: • Wij zetten onze beschikbare ambtelijke capaciteit optimaal in op gewenste ruimtelijke ontwikkelingen Door toetsingscriteria op te stellen en focus aan te brengen, kunnen wij de beschikbare capaciteit optimaal inzetten voor de ruimtelijke opgaven die maatschappelijke prioriteit hebben. Het gaat hier bijvoorbeeld om de woningbouwprojecten IJsseldistrict, Imboslaan en Bloemershof. Maar ook gebiedsprocessen zoals Rivierklimaatpark, Masterplan Welkom Veluwezoom en MIRT Havikerwaard-Fraterwaard-Olburgerwaard.

Volkshuisvesting Terugdringen woningtekort De verantwoordelijk portefeuillehouder is Gea Hofstede Wat willen we bereiken? We willen dat jongeren, gezinnen en ouderen een passende woning kunnen vinden in onze gemeente door nieuwbouw of transformatie van gebouwen naar wonen. Dit geldt ook voor aandachtsgroepen, zoals statushouders, arbeidsmigranten, woonwagenbewoners en mensen, die wonen met zorg nodig hebben. Welk risico of welke risico's staan dit doel in de weg? • De nieuwbouwproductie is afhankelijk van andere partijen: ontwikkelaars, woningcorporaties. • Te weinig ambtelijke capaciteit om projecten te begeleiden (meer prioritering is wenselijk). • Externe factoren als stikstofbeleid, flora- en faunaregels, bezwaarschriftenprocedures, bouwkosten, beschikbaarheid bouwvakkers. Beoogde resultaten: Bij dit doel horen de volgende resultaten: • Actueel bouwprogramma Woonvisie Herijking van de kwaliteitscriteria voor woningbouw uit de Woonvisie 2020-2026, waarbij gekeken wordt naar betaalbaarheid, beschikbaarheid (aandachtsgroepen/wonen met zorg), duurzaamheid en circulariteit. •

Toename aantal reguliere woningen 550 woningen in de periode 2020 t/m 2026

•

Meer flexwoningen/CPO/bijzondere woonvormen Nieuwbouw of transformatie van gebouwen waarin flexwoningen, CPO of bijzondere woonvormen worden gerealiseerd. Flexwoningen zijn tijdelijke woningen voor spoedzoekers (bijvoorbeeld mensen die vanuit een verbroken relatie snel een woning nodig hebben), statushouders en starters. CPO is collectief particuliere opdrachtgeverschap, waarbij een groep samen een woongebouw/woningen realiseert. Bijzondere woonvormen zijn woningen, afwijkend van de standaard woonvormen, zoals tiny houses, geclusterde woonvormen voor ouderen, een woonmix voor jong en oud etc. Voor de uitvoering is extra ambtelijke capaciteit nodig. In 2023 starten we een pilot van een klein project met flexwoningen op basis waarvan we in de jaren daarna gaan kijken hoe we dit kunnen uitbouwen.

Betaalbare, levensloopgeschikte en circulaire woningen De verantwoordelijk portefeuillehouder is Gea Hofstede Wat willen we bereiken? 70% betaalbare woningen (nieuwbouw), meer levensloopgeschikte woningen (nieuwbouw en bestaande bouw) en circulair gebouwde woningen. Doorstroming op de woningmarkt, in eerste instantie van ouderen, waardoor lange verhuisketens op gang komen. 'Meer levensloopgeschikte woningen' is gekoppeld aan het doel 'Inwoners wonen op een prettige manier thuis en doen mee in de samenleving' binnen het programma samenleving. Welk risico of welke risico's staan dit doel in de weg?

•

Het stapelen van ambities bij nieuwbouwprojecten: betaalbaar, levensloopgeschikt, duurzaam etc.

• •

Marktpartijen die te hoge grondwaardes inboeken als winst.

•

Financiële (on)haalbaarheid van de bouw van betaalbare woningen

Grondprijzen van andere eigenaren dan de gemeente zullen ook moeten dalen om te kunnen voldoen aan de betaalbaarheid

•

Te hoge gemeentelijke kosten bij aanpassingen in woningen/gebouwen voor levensloopgeschiktheid (WMO)Ouderen verhuizen niet snel

Beoogde resultaten: Bij dit doel horen de volgende resultaten: • Voldoende betaalbare woningen Van de nieuwbouw moet 70% een betaalbare woning zijn. Betaalbaar is sociale huur, middeldure huur (< 1000 euro per maand) en betaalbare koop (tot NHG grens). Deze informatie wordt jaarlijks verwerkt in de regionale woningmarktmonitor. • Meer levensloopgeschikte woningen 2800 extra levensloopgeschikte woningen in de periode 2020-2040. Dus gemiddeld 140 extra levensloopgeschikte woningen per jaar. • Meer doorstroming op de woningmarkt Sinds dit jaar is er een wooncoach (Incluzio), die zich bezighoudt met het helpen van ouderen bij het verhuizen naar een meer passende woning. Afgesproken is dat zij in 2022 bijdraagt aan het verhuizen van 5 ouderen en in 2023 en 2024 het verhuizen van 25 ouderen per jaar. Als aangetoond kan worden dat verhuizen niet is gelukt vanwege een tekort aan aanbod, kunnen aantallen naar beneden worden bijgesteld. • Stimuleren circulaire woningbouw Medio 2023 is de toepasbaarheid van de ladder van circulariteit voor de gemeente Rheden in beeld gebracht.

Veerkrachtige, duurzame wijken en dorpen De verantwoordelijk portefeuillehouder is Gea Hofstede Wat willen we bereiken? (Veer-)krachtige, duurzame wijken/kernen met voldoende sociale binding, goede leefbaarheid en een juiste woningmix. Welk risico of welke risico's staan dit doel in de weg? • Als samenwerking met andere partijen (woningcorporaties, zorg- en welzijnspartijen, politie, onderwijs etc.) niet tot stand komt • Als er niet voldoende sociale huurwoningen kunnen worden toegevoegd in meer veerkrachtige wijken, kan er geen sprake zijn van vermindering van sociale huur in weinig veerkrachtige wijken Beoogde resultaten: Bij dit doel horen de volgende resultaten: • Integrale wijkvisie Stenfert Dieren Leidraad Integrale Wijkaanpak Dieren Stenfert Integrale Wijkvisie Wijk(uitvoerings)agenda • Betere woningmix in minder veerkrachtige wijken Ca. 100 nieuwe sociale huurwoningen in veerkrachtige wijken gekoppeld aan een afname van 100 sociale huurwoningen in minder veerkrachtige wijken in de periode 2020 t/m 2026. Over deze uitruil zijn met Vivare afspraken gemaakt: Veerkracht in de gemeente Rheden (sept. 2021). • Meer opwek duurzame energie Er moet meer duurzame energie worden opgewekt in Rheden: 16% in 2023. We zetten in op meer zon op dak. In 2021 heeft 10% van de woningen in de gemeente Rheden zonnepanelen (Regionale woningmarktmonitor).

• Besparen op energiegebruik Voor het behalen van de klimaatopgave: CO2 neutraal in 2040 zetten we in op het verminderen van energiegebruik met 1,5% per jaar. Voor de woningvoorraad zetten we in op isoleren. In 2030 moeten alle woningen gemiddeld label B hebben.

Economische ontwikkeling Het aantrekkelijk houden van het vestigingsklimaat voor ondernemers door ruimte te bieden om mee te bewegen met nieuwe ontwikkelingen De verantwoordelijk portefeuillehouder is Ronald Ter Hoeven Wat willen we bereiken? We streven ernaar om het vestigingsklimaat voor ondernemers aantrekkelijk te houden in de gemeente Rheden. Samen met ondernemers en het onderwijs zetten wij stappen om de bedrijfsactiviteiten duurzamer te maken. Een lokale brede welvaartsmonitor moet inzicht geven in de actuele situatie in de gemeente Rheden. In de gemeente Rheden krijgen ondernemers de ruimte om optimaal te kunnen ondernemen. Een goede dienstverlening richting ondernemers is een belangrijke voorwaarde om het welzijn van onze inwoners te vergroten. De gemeente is faciliterend en aanjagend. Ondernemers moeten de kansen gaan benutten. De gemeente stimuleert duurzame recreatie en toerisme met specifieke aandacht voor de toegankelijkheid van Nationaal Park De Veluwezoom. We zijn ons bewust van de kwetsbaarheid van de omgeving. De ambitie is het opstellen van een inclusieve agenda met als uitgangspunt dat iedereen die kan ook zoveel mogelijk aan het werk is. Welk risico of welke risico's staan dit doel in de weg? Conjuncturele ontwikkelingen kunnen ervoor zorgen dat het economisch minder goed gaat.

Schaarste van middelen (geld en arbeid) kan ervoor zorgen dat je bepaalde investeringen uitstelt (bijv. verbeteringen op bedrijventerreinen of in winkelgebieden). Beoogde resultaten: Bij dit doel horen de volgende resultaten:

•

In 2023 ligt er een gedragen herinrichtingsplan voor een aantrekkelijker winkelgebied Velp (Hoofdstraat) dat zorgt voor aantrekkelijk gebied Het herinrichtingsplan moet leiden tot een aantrekkelijker (winkel)gebied in Velp (Hoofdstraat) waardoor het gebied aantrekkelijker wordt voor consumenten, andere bezoekers en ondernemers. De ambitie is het aantal bedrijven, passend bij de gemeente Rheden, te laten stijgen - De ambitie is het aantal nieuwe bedrijven (start-ups) te laten stijgen met 3,5% t.o.v. 2022 (3900: bron: PWE Gelderland 2022). - Het aantal leegstaande panden op werklocaties (bedrijventerreinen en winkelgebieden) is gedaald met 2%. - In 2023 ligt er een gedragen herinrichtingsplan voor een aantrekkelijker winkelgebied Velp (Hoofdstraat) dat zorgt voor aantrekkende middenstand. - In 2023 vinden er minimaal 3 projecten plaats binnen de Triple Helix VeluwezOOOmsamenwerking. - In 2023 is het proces gestart over de structurele invulling van het gebied Kanaal II.

We stimuleren de verduurzaming van bedrijven De verantwoordelijk portefeuillehouder is Ronald Ter Hoeven Wat willen we bereiken? Het overkoepelende doel blijft Rheden CO2 neutraal in 2040. Het mantra blijft besparen, besparen, besparen, duurzaam opwekken van wat we dan nog nodig hebben en afscheid nemen van aardgas als energiedrager. Een duurzamere economie heeft daarin ook een bijdrage.

Welk risico of welke risico's staan dit doel in de weg? Verduurzaming van de bedrijven is een primaire verantwoordelijkheid van de ondernemer. De gemeente zal waar mogelijk het bedrijfsleven ondersteunen. Het risico is aanwezig dat door beperkte capaciteit niet altijd een individuele benadering mogelijk is. Dit proberen wij te ondervangen door gebruik te maken van expertise van bijvoorbeeld de ODRA en door regionale ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid actief te communiceren naar onze lokale ondernemers. Beoogde resultaten: Bij dit doel horen de volgende resultaten: • Alle relevante kantoren zijn gecontroleerd op de verplichting van energielabel C per 1 januari 2023 Verduurzaming van kantoorpanden draagt bij aan het landelijke en lokale doel van energiebesparing. Label C is een tussenstap naar het (vooralsnog) einddoel energielabel A. •

•

EPBD3 is structureel opgenomen in vth-uitvoeringsprogramma Leefomgeving 2024 De EPBD III (Energy Performance of Buildings Directive) is een Europese richtlijn om efficiënte installaties in de gebouwde omgeving te stimuleren. Zo wordt de energie die in de gebouwde omgeving gebruikt wordt, zo efficiënt mogelijk ingezet en draagt de naleving van de richtlijn bij aan de verduurzaming van de gebouwde omgeving. De richtlijn bevat 3 thema’s: 1. Systeemeisen technische bouwsystemen 2. Technische keuringen verwarmings- en aircosystemen 3. Laadinfrastructuur voor elektrisch vervoer Stimuleringsmogelijkheden via vth voor circulaire bedrijfsvoering voor gemeente helder en vertaald naar activiteiten. Circulaire bedrijfsvoering draagt bij aan klimaatbewust ondernemen en zo aan een duurzame samenleving. Heldere activiteiten geven concrete mogelijkheden te sturen op circulaire bedrijfsvoering. Meer opwek duurzame energie Een bijdrage aan de totaal benodigde duurzame energie om in 2040 al het stroomverbruik op een duurzame wijze te hebben opgewekt. Hiervoor is het streven elk jaar een stijging te zien van de opwek van duurzame energie.

Circulaire economie Gemeente Rheden geeft het goede voorbeeld op het gebied van circulair inkopen. De verantwoordelijk portefeuillehouder is Dorus Klomberg Wat willen we bereiken? Het stimuleren van circulariteit binnen de gemeente Rheden. Het gaat hierbij zowel om mogelijkheden bij ontwikkelingen en projecten vanuit de interne organisatie als ook bij het beheer van de openbare ruimte. Welk risico of welke risico's staan dit doel in de weg? Het behalen van het doel vergt een inspanning van ambtelijke organisatie en circulaire economie is één van de belangen is die gewogen wordt in het bestuurlijk afwegingskader. Gezamenlijke inkoop via de Connectie Beoogde resultaten: Bij dit doel horen de volgende resultaten:

•

De interne organisatie is geïnformeerd over het belang/noodzaak van circulair inkopen. Meer bewustwording en het belang van circulair inkopen in de interne organisatie.

Ondernemers zijn zich bewust van de kansen op het gebied van circulaire economie De verantwoordelijk portefeuillehouder is Ronald Ter Hoeven Wat willen we bereiken? De bewustwording bij ondernemers over het onderwerp circulaire economie vergroten. Welk risico of welke risico's staan dit doel in de weg? De focus ligt vaak eerder bij de kortere termijn en urgente vraagstukken (denk aan handelen met Corona, stijgende energieprijzen, etc.) dan de langere termijn focus zoals bij circulaire economie. Hierdoor kan het zijn dat de boodschap/bewustwording over circulaire economie minder goed overkomt. Beoogde resultaten: Bij dit doel horen de volgende resultaten: • Het begrip circulariteit en de kansen die hierbij behoren zijn onder de aandacht gebracht van alle ondernemersverenigingen. Meer kennis van, en inzicht in, de kansen die zich bij ondernemers voordoen op het gebied van circulariteit. Hierbij zal worden samengewerkt in Triple Helix verband

Biodiversiteit, erfgoed en landschap We werken aan het behouden en verbeteren van de biodiversiteit in de gemeente Rheden. De verantwoordelijk portefeuillehouder is Paul Hofman Wat willen we bereiken? Het biodiversiteitsplan is in juni 2022 vastgesteld en de projecten en maatregelen die zijn opgenomen in de uitvoeringsagenda voor het jaar 2023 gaan we uitvoeren om de biodiversiteit in onze gemeente te behouden, te herstellen en te versterken. Welk risico of welke risico's staan dit doel in de weg? De krapte op de arbeidsmarkt en het risico dat we de capaciteit voor het realiseren van de uitvoeringsagenda niet kunnen werven. Beoogde resultaten: Bij dit doel horen de volgende resultaten: • We ondersteunen initiatieven vanuit de samenleving Wij gaan ideeën en maatregelen uit de samenleving ondersteunen en zoeken actief de samenwerking met partijen en onze inwoners. We vergroten de biodiversiteit in tuinen en openbaar groen en de initiatieven dragen bij aan een sociale, gezonde en gelukkige samenleving. We ondersteunen 3 initiatieven vanuit de samenleving, al dan niet georganiseerd in belangengroepen. • We beheren zo natuurvriendelijk mogelijk, en geven hierin het goede voorbeeld.

Op ons eigen grondgebied (ca 30% van de gemeente) werken we aan het optimaliseren van de leefomgeving voor flora en fauna door het aanbieden van de zes V’s (voedsel, voortplanting, verbinding, veiligheid, variatie en vocht). In aanleg en beheer liggen er kansen voor de biodiversiteit. Van traditioneel beheer naar extensief, ecologischer beheer om te komen tot bloemrijk gras: Van de oorspronkelijke 51 ha gazon, is de afgelopen drie jaar 7½ ha al omgevormd naar bloemrijk gras. In 2023 streven we minimaal 30 % (15 ha) van het traditionele gazon te beheren als bloemrijk gras.

•

We gaan buurtbosjes in de dorpen en bermen, watergangen en oeverzones van het buitengebied biodiverser maken en beheren We verwerven het keurmerk Kleurkeur van de Vlinderstichting voor een optimaal ecologisch bermbeheer We investeren in de opleiding van onze groenbeheerders en handhavers; Wij bestrijden invasieve exoten, ziekten en plagen tot een beheersbaar niveau. In 2023 blijft de focus op de eikenprocessierups, Japanse duizendknoop, reuzen berenklauw en Amerikaanse vogelkers. Van de totale 14.500 m2 Japanse duizendknoop beheersen we 85% (gezeefde locaties en door maaibeheer). 2000 m2 staat op lastig te bestrijden locaties (buurtbosjes, landschapselementen). Bewustwording, we gaan de zichtbaarheid, bekendheid en het maatschappelijk bewustzijn over biodiversiteit vergroten. We maken, in afstemming met andere disciplines (oa klimaatadaptatie, duurzaamheid) een communicatieplan én we ontwikkelen een interdisciplinair platform, waarmee we inwoners en ondernemers informeren en inspireren. Alle ruimtelijke ontwikkeling leveren een bijdrage aan de biodiversiteit.

We willen dat iedere ruimtelijke ontwikkeling een bijdrage gaat leveren aan de biodiversiteit (natuurinclusief bouwen en ontwerpen) Invoering van een puntensysteem om uitvoering te geven aan natuurinclusief bouwen en ontwerpen; In 2023 starten we met het opstellen van een soortenmanagementplan (SMP), waarmee we gebouw-bewonende soorten actief beschermen en populaties versterken.

Het beheer van het Rozendaalse Veld is gericht op bescherming en versterking van de natuurwaarde De verantwoordelijk portefeuillehouder is Paul Hofman Wat willen we bereiken? De Beheervisie Rozendaalse Veld 2019-2029 geeft kaders voor het te voeren beheer en de gebruiksregels voor de komende 10 jaar. We staan medegebruik toe mits passend binnen behoud en versterking van de natuurwaarde. Welk risico of welke risico's staan dit doel in de weg? De verschillende belangen waardoor besluitvorming lang op zich laat wachten. De druk van verschillende gebruikers op het gebied. Beoogde resultaten: Bij dit doel horen de volgende resultaten: • Revitalisering Beekhuizense bossen In de afgelopen jaren is er hard gewerkt aan de revitalisering van het bosareaal. In 2022 is de laatste grote revitaliseringslocatie uit dat traject succesvol omgevormd naar klimaatbestendig bos. In 2023 wordt een bosvak van circa 1 hectare, die nu nog bestaat uit monocultuur fijnspar, omgevormd naar een biodivers aangeplant bosvak met diverse boom- en struiksoorten.

Het beschermen, versterken en verbinden van het Rhedens landschap. De verantwoordelijk portefeuillehouder is Paul Hofman Wat willen we bereiken? Een belangrijk onderdeel van een aantrekkelijke, gezonde en karakteristieke woon- en leefomgeving in onze gemeente is het waardevolle landschap. We zetten ons actief in voor het borgen en doorontwikkelen van onze landschappelijke gebiedskwaliteiten en het (economisch) benutten voor bijvoorbeeld de recreatieve en toeristische beleving van ons buitengebied.

Welk risico of welke risico's staan dit doel in de weg? Bereidheid van eigenaren, financiële middelen en capaciteit. Beoogde resultaten: Bij dit doel horen de volgende resultaten: • Wij stellen een landschapsuitvoeringsprogramma op. Voor de realisatie van onze doelstellingen voor het versterken van de landschappelijke verbinding tussen IJssel-Veluwe en dorpen-buitengebied en het herstellen en verder ontwikkelen van een kwalitatief landschap als onderdeel van onze woon en leefomgeving, stellen wij een landschapsuitvoeringsprogramma op (een uitvoeringsproject van de Omgevingsvisie Buitengebied). Met dit programma zullen wij de raad tevens een voorstel doen voor de financiering van dit landschapsprogramma, waarbij ook de mogelijkheid van een landschapsfonds wordt onderzocht. • Toename realisatie landschapsprojecten van derden. Meer initiatieven voor ontwikkeling en versterking van het Rhedense landschap door cofinanciering van gemeente. Voor deze cofinanciering is structureel 25k opgenomen in deze programmabegroting.

Het erfgoed is in goede staat De verantwoordelijk portefeuillehouder is Paul Hofman Wat willen we bereiken? Het cultuurhistorisch erfgoed (archeologie, historische bouwkunst, cultuurhistorisch landschap en immaterieel erfgoed) is van cruciaal belang voor Rheden. Het verschaft de gemeente en de gemeenschap een eigen, unieke identiteit en draagt bij aan zowel het welzijn als de welvaart van de inwoners. Behoud kan echter niet zonder ontwikkeling: erfgoed moet mee kunnen groeien met de tijd wil het zijn bestaansrecht houden. Waar als gevolg daarvan wijzigingen nodig zijn, gebeurt dit altijd met zoveel mogelijk behoud van en respect voor de historische karakteristieken. Om te voorkomen dat erfgoed onbedoeld verloren gaat, zetten we in op het vermeerderen en delen van kennis. We maken de regels voor eigenaren zo gemakkelijk mogelijk en helpen hen met deskundig en onafhankelijk advies. Ook verstrekken we subsidies om een bijdrage te leveren aan eventuele meerkosten. Welk risico of welke risico's staan dit doel in de weg? De instandhoudingsopgave berust bij de eigenaren van erfgoed. De gemeente kan hen daarbij helpen en ondersteunen en erop toezien dat dit op een goede wijze gebeurt maar blijft van hen afhankelijk. Daarom wordt voortdurend aandacht besteed aan goede communicatie met de eigenaren zodat wij elkaar goed en snel kunnen vinden.

Daarnaast is een risico dat ontwikkelingen die (veel) ruimte vragen de instandhouding van (rood én groen) erfgoed bedreigen. Om dat zoveel mogelijk te ondervangen, betrekken we erfgoed in een zo vroeg mogelijk stadium bij planontwikkelingen. Beoogde resultaten: Bij dit doel horen de volgende resultaten: • Aanvragen worden tijdig en kundig afgehandeld en bij de uitvoering worden eigenaren deskundig begeleid. Erfgoed dat in goede staat is en blijft, nu en in de toekomst. Gestreefd wordt naar een antwoord op de (onmogelijkheden) van plannen binnen vier weken. • We borgen de instandhouding van erfgoed via de Omgevingsvisie. Erfgoedbeleid als integraal onderdeel van de Omgevingsvisie. • We reiken jaarlijks een Erfgoedprijs uit. Het Rhedense erfgoed en de mensen die zich daarvoor inspannen in het zonnetje zetten. We doen dat door met ingang van 2023 (als Rheden 450 jaar bestaat) jaarlijks een Erfgoedprijs uit te reiken aan mensen/organisaties die zich hebben onderscheiden ten behoeve de instandhouding van het Rhedense erfgoed. • We gaan aanwezig erfgoed uit 1573 onder de aandacht brengen in het kader van Rheden 450 jaar. Aandacht voor het oudste erfgoed van Rheden in het jubileumjaar 2023.

We zetten erfgoed in voor het behalen van gemeentebrede doelen. De verantwoordelijk portefeuillehouder is Paul Hofman Wat willen we bereiken? Erfgoed is naast landschap de belangrijkste drager van onze ruimtelijke kwaliteit en identiteit. Het draagt bij aan Rheden als fijne gemeente om te wonen, werken en recreëren. Het is daarmee een belangrijk vertrekpunt voor ruimtelijke ontwikkelingen en een inspiratiebron voor de toekomst. Ook is erfgoed een bewezen belangrijke vestigingsfactor en draagt het -mits in goede staat- bij aan een goed economisch klimaat. Het biedt ook een beschermde (werk)plek voor wie dat nodig heeft via bijvoorbeeld de landgoedcoöperatie Veluwezoom. Het zijn enkele facetten die inspiratie bieden voor erfgoed als katalysator en (hulp)-motor voor het bereiken van onze gemeentebrede doelen. We zetten daarbij de komende tijd vooral in op het behalen van onze klimaatdoelen, leefbare wijken voor de toekomst en fijne plekken om te ontspannen voor inwoners en toeristen. Welk risico of welke risico's staan dit doel in de weg? Een optimale vervulling van deze rol van erfgoed werkt alleen bij een integrale aanpak. Beoogde resultaten: Bij dit doel horen de volgende resultaten: • We adviseren 40 monumenteneigenaren over de verduurzaming van hun pand. Verduurzaamde monumenten als bijdrage aan een klimaatneutrale samenleving.

• Jaarlijks wordt minimaal één cultuurhistorische analyse opgesteld als onderlegger voor de integrale wijkaanpak. Leefbare, karakteristieke, groen en duurzame wijken waar de inwoners zich verbonden voelen met de wijk en elkaar. • We voeren samen met de vijf andere Veluwezoomgemeenten het Cultuur- en Erfgoedpact Veluwezoom vol Verhalen uit. Dit is de ontsluiting van meer belevingsplekken gerelateerd aan de landgoederen en buitenplaatsen langs de Veluwezoom, waarmee we tevens meer spreiding van toeristen en recreanten beogen. • We ondersteunen de initiatiefgroep in Ellecom bij de organisatie van twee kennisbijeenkomsten over de verduurzaming van historische panden. We ondersteunen de initiatiefgroep in Ellecom bij de organisatie van twee kennisbijeenkomsten over de verduurzaming van historische panden. Doel is verbreding en verdieping van de kennis over de verduurzaming van historische panden als bijdrage aan een klimaatneutrale samenleving.

We ontsluiten erfgoedinformatie voor iedereen. De verantwoordelijk portefeuillehouder is Paul Hofman Wat willen we bereiken? De Omgevingswet verplicht ons om onze informatievoorziening zodanig te organiseren dat dit een gelijke informatiepositie geeft aan iedereen, gemeente, inwoners en andere geïnteresseerden en belanghebbenden. Daarom richten we een database in waarin alle erfgoedinformatie -na screening- wordt opgenomen zodat deze kan worden ontsloten via o.a. de website Rheden op de Kaart. Doel 3 is voorwaardenscheppend voor doel 1 en 2. Welk risico of welke risico's staan dit doel in de weg? We werken deels samen met de vrijwilligers van Rheden op de Kaart. Dat is een goede, constructieve en budgettair ook gunstige samenwerking, maar bij het maken en halen van planningen moet daar wel rekening mee worden gehouden. Beoogde resultaten: Bij dit doel horen de volgende resultaten: • Een integrale gebiedsatlas (inclusief gebiedsgenese) Een integrale onderlegger voor de omgevingsvisie waarin alle informatie staat over de ondergrond, het landschap, erfgoed, occupatie en natuurlijke systemen door de eeuwen heen. Hiermee maken we inzichtelijk wat functies en ingrepen in een gebied of op een locatie kunnen betekenen voor bepaalde omgevingskwaliteiten. • We hebben alle beschermde monumenten na screening ingevoerd in de digitale database

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Rheden&id=0764315c-920d-45b2-9ea1-89047caeaf36