Gewaarmerkte Jaarstukken 2022 De Connectie (23.44).pdf
Tekst van het document
Een fundamenteel vernieuwde werkwijze moet ervoor zorgen dat de perspectiefnota en de begroting van De Connectie meer volgend worden aan de perspectiefnota’s en begrotingen van de gemeenten als eigenaren en opdrachtgevers. Voor het terugdringen van dit risico is de afhankelijkheid van omgevingsfactoren minder groot. Het terugdringen vraagt vooral iets van de afstemming tussen gemeenten. In dit geval specifiek bij de totstandkoming van het beleid. Voor de beleidscyclus 2023-2026 is geprobeerd hier weer een stap in te zetten. Vooral bij het opstellen van de perspectiefnota’s van De Connectie is hier nog onvoldoende vooruitgang geboekt. Meer input van en wisselwerking met en vooral ook tussen de gemeenten is nodig om dit risico nog verder te kunnen beperken. Ad 6. In de bestuursopdracht is vastgelegd dat de groeiambitie van De Connectie voorlopig kwalitatief moet zijn en dit niet het moment is voor (aanvullende) dienstverlening buiten de gemeenten-eigenaren. In 2022 heeft zich dit geuit in het afschalen van de dienstverlening aan West Maas en Waal en het stoppen van de dienstverlening voor de ODRA. Dit betekent dat dit risico zich heeft voorgedaan. De effecten van deze aanpassingen in de dienstverlening zijn of worden verwerkt in de begroting van De Connectie. Het risico dat hier resteert betreft de dienstverlening die nu nog voor derden gedaan wordt.
Als die dienstverlening verder wordt afgebouwd zal dit risico ook verder afnemen. Ad 7. De continuïteitsrisico’s binnen de ICT-omgeving waren aanzienlijk, blijkt uit diverse onafhankelijke onderzoeken. Vanaf 2019 zijn aanvullende middelen beschikbaar gesteld om de benodigde interventies uit te voeren. Het uitvoeren van dergelijke verbeteracties kost tijd. Hierdoor zijn de continuïteitsrisico’s verminderd, maar nog niet volledig weggenomen. De verwachting is dat naarmate de ingezette projecten worden afgerond, het risico nog verder zal afnemen. Echter, als gevolg van de toenemende afhankelijkheid en complexiteit van het digitale landschap zullen de hieraan verbonden risico’s continue mee moeten worden gewogen.
20
Ad 8. Een groot deel van het personeelsbestand van De Connectie is één-op-één overgenomen van de deelnemende gemeenten. We zien verschillen ontstaan tussen de beschikbare kennis, vaardigheden en competenties en de snel veranderende eisen aan het werk. Strategische personeelsplanning helpt om de juiste match tussen vraag naar en aanbod van arbeid te behouden. Zodat er geen personeelstekorten ontstaan die gevolgen hebben voor de dienstverlening aan gemeenten. Ook in 2022 is er vol ingezet op strategische personeelsplanning. Toch is het door toenemende krapte op de arbeidsmarkt lastig om vrijgekomen plekken in te vullen met personeel dat al de relevante kennis en vaardigheden heeft voor de betreffende functie. Daarom is dit risico wel afgenomen ten opzichte van de meerjarenbegroting maar niet ten opzichte van de jaarrekening 2021. Ad 9. De coronacrisis lijkt op dit moment achter ons te liggen. Het risico is in 2022 dus grotendeels verdwenen. Toch blijven er nog wat risico’s gerelateerd aan de crisis. Dit geldt vooral voor mogelijke ‘verborgen kosten’ die deze crisis met zich meebrengt, bijvoorbeeld door het niet of later realiseren van geplande projecten en activiteiten. De verwachting is dat deze verborgen kosten op korte termijn geheel inzichtelijk zullen zijn waarna dit geen risico meer is. Ad 10. De dreiging op het gebied van informatiebeveiliging en privacy neemt toe.
De ervaring uit incidenten bij andere organisaties leert dat de gevolgen groot zijn. De financiële afwikkeling van schade kan soms moeizaam kan verlopen. Dit leidt tot risico’s ten aanzien van het herstel van vitale processen. De Connectie stuurt erop het risico op cyberincidenten zo laag mogelijk te houden door blijvend te investeren in informatieveiligheid. Toch heeft de VNG geadviseerd om een stroppenpot voor cyber/ informatieveiligheid-incidenten aan te houden. Op dit moment is regionaal nog niet besloten tot het aanleggen van deze stroppenpot. Tot die tijd zal De Connectie dit risico zichtbaar maken in het risicoprofiel. Frauderisico’s Een organisatie loopt altijd het risico op frauduleuze handelingen door medewerkers of bestuurders. De Connectie is hier geen uitzondering in. Bij de jaarlijkse risicoactualisatie worden frauderisico’s meegenomen. Daarom is het belangrijk dat er beheersmaatregelen genomen worden. Dit is op diverse manieren gedaan. Zo is de administratieve organisatie zo ingericht dat risico’s beheerst worden. Denk hierbij aan het waar nodig gebruiken van een vier-ogen principe en functiescheiding. Bij het opstellen van de budgethoudersregeling en mandaatregeling is ook rekening gehouden met frauderisico. In de personeelsregeling is aandacht voor wat De Connectie verstaat onder integer en ethisch werken.
Er is een meldpunt en er zijn vertrouwenspersonen als er misstanden vermoed worden. Ook in de ISAE3402 is er aandacht voor het voorkomen van fraude. Onze processen die zorgen voor logische en fysieke toegangsbeveiliging worden meegenomen in de controle. Door al deze beheersmaatregelen schatten wij de kans op en gevolgen van fraudeleuze handelingen op zeer klein. Gevolgen De hierboven genoemde risico’s hebben tot gevolg dat: 1. De organisatiedoelstellingen van De Connectie onder druk komen te staan; 2. Belangrijk potentieel van de samenwerking onbenut blijft. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen drukt de mate uit waarin de organisatie in staat is om met de beschikbare risicodekking (weerstandscapaciteit) de benodigde risicodekking te matchen. De geïnventariseerde risico’s tellen op tot een risicoscore van € 4.050.000. De Connectie heeft vooralsnog niet de beschikking over een (positieve) eigen algemene reserve waarmee algemene risico’s kunnen worden opvangen. Tot het moment dat er evenwicht is tussen weerstandscapaciteit en risicoprofiel, geldt dat wanneer risico’s zich voordoen waar geen weerstandcapaciteit tegenover staat, de gemeenten hiervoor moeten worden aangesproken. Dit betekent dat de gemeenten hiervoor, pro rata, weerstandscapaciteit moeten organiseren.
De ontwikkeling van het weerstandsvermogen zal periodiek met de gemeenten, op ambtelijk en bestuurlijk niveau, worden besproken. Doel is om grip te houden op de aard en omvang hiervan.
21
Ratio’s kengetallen Jaarrekening Begroting Jaarrekening 2021 2022 2022 Financiële kengetallen Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Totaal
28,16% 28,16% 0,16% 0,46%
18,61% 18,61% -1,37% 0,05%
20,97% 20,97% 4,74% 0,29%
De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing bevat op basis van de verantwoordingsvereisten vijf financiële kengetallen. Van deze vijf financiële kengetallen zijn er vier van toepassing op De Connectie. Op basis van deze kengetallen wordt de financiële positie van De Connectie geanalyseerd. De VNG heeft een aantal normen ontwikkeld om een globale waardering te geven aan deze indicatoren. Netto schuldquote: dit cijfer geeft inzicht in het niveau van de totale schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft een indicatie van de mate waarin de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie drukken. Een laag percentage is gunstig. Dit percentage is in 2022 gedaald met 7,19%-punt ten opzichte van 2021 als door wijzigingen in de omvang van de leningenportefeuille. Hiermee valt deze ruim binnen de signaalwaarde (130%). Bij de Connectie is geen sprake van verstrekte leningen. Solvabiliteit: dit cijfer geeft de mate aan waarin de bezittingen (balanstotaal) zijn gefinancierd uit eigen middelen (eigen vermogen). De VNG en de provincie Gelderland gebruiken als richtlijn een minimum omvang van 20% als norm. De Connectie scoort hier onvoldoende op door de omvang van het eigen vermogen. Hiertegenover staat dat de eigenaren, zoals opgenomen in de G.R., ervoor dienen te zorgen dat De Connectie altijd in staat moet zijn om haar financiële verplichtingen te voldoen.
Structurele exploitatieruimte: dit cijfer helpt om te beoordelen welke structurele ruimte een organisatie heeft om (structurele) tegenvallers op te vangen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Een positief percentage betekent dat incidentele lasten deels uit structurele middelen worden gedekt. Een negatief percentage betekent dat structurele lasten deels uit incidentele baten worden gedekt. Het eerste is bij De Connectie in 2022 het geval. Bij de start van De Connectie zijn bestuurlijke keuzes gemaakt ten aanzien van het aanhouden van eigen vermogen door De Connectie. Inherent hieraan moet de totale financiële positie van De Connectie als onvoldoende worden gekwalificeerd. Hiermee wordt immers de mate bedoeld waarin een organisatie duurzaam en zelfstandig in staat is om aan haar verplichtingen te kunnen voldoen. Dit is terug te zien in zowel het weerstandsvermogen als in de solvabiliteit van De Connectie. De kengetallen waar De Connectie wel invloed op heeft, zoals de netto schuldquote en de structurele exploitatieruimte, laten een positiever beeld zien.
22
1.3.2
Financiering
Beleidsvoornemen financieringsfunctie De financieringsfunctie van De Connectie is alleen gericht op ondersteuning van de publieke taak. Het beheer heeft uitsluitend een voorzichtig en risicomijdend karakter. Als financiering nodig is, vindt de uitvoering daarvan plaats binnen de kaders van de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) en hetgeen door het bestuur van De Connectie aan kaders is vastgesteld in de financiële verordening. Zo worden voor het aantrekken van financieringen met een looptijd van langer dan één jaar tenminste twee prijsopgaven bij verschillende financiële instelling gevraagd en wordt geen gebruik gemaakt van financiële derivaten als bedoeld in artikel 1, onder c, van de Wet Fido. In de financiële verordening is eveneens bepaald dat de directie zorgdraagt voor de interne regels voor taken en bevoegdheden, de verantwoordingsrelaties en de bijbehorende informatievoorziening van de financieringsfunctie. Deze zijn vastgelegd in het Treasurystatuut van De Connectie. Risicoprofiel De begroting van De Connectie wordt voor het grootste deel door de deelnemende gemeenten gedragen. Afspraken over de bevoorschotting voor het lopende jaar zijn erop gericht om de kortlopende liquiditeitsbehoefte af te dekken en liquiditeitsoverschotten zoveel mogelijk te voorkomen.
Door het verbinden van de inkomende en uitgaande geldstromen is de financieringsbehoefte en het daarmee samenhangende renterisico klein. Investeringen van De Connectie worden gefinancierd met geldleningen, die qua looptijd zoveel mogelijk overeenstemmen met de levensduur van de activa. Gezien de aard en activiteiten van De Connectie is het risicoprofiel ten aanzien van de financiering hiervan beperkt. Omslagrente De omslagrente wordt berekend door de werkelijke aan de taakvelden toe te rekenen rente te delen door de boekwaarde per 1 januari van de vaste activa die integraal zijn gefinancierd. De omslagrente moet vervolgens op consistente en eenduidige wijze worden toegerekend aan de individuele activa. Het bij de begroting berekende omslagrentepercentage mag binnen een marge van 0,5% worden afgerond. In de MJPB 2022-2026 is gerekend met een omslagrente van 0,5%. Leningenportefeuille Looptijd jaren Bedragen x 1.000 euro Verloopoverzicht leningen BNG 40.111.751 BNG 40.111.752 BNG 40.113.925 BNG 40.113.926 BNG 40.113.927 BNG 40.114.859 BNG 40.114.861 BNG 40.114.862 BNG 40.114.860 BNG 40115747 BNG 40115748 BNG 40115749 BNG 40115750 BNG 40115751 Totaal
Beginjaar lening
5 10 2 4 5 2 3 5 6 6 -
2018 2018 2020 2020 2020 2021 2021 2021 2021 2021 1900 1900 1900 1900
Eindjaar lening
Rente
2023 2028 2022 2024 2025 2023 2024 2026 2027 2027 1900 1900 1900 1900
Oorspronkelijk Saldo lening Aangetrokken Aflossing leningbedrag 31.12.2021 2022 2022
0,51% 1,10% 0,00% 0,05% 0,10% -0,20% -0,14% -0,02% 0,04% 0,88% 1,08% 1,22% 1,33% 1,52%
2.920 4.900 1.000 3.300 3.300 1.200 1.100 2.800 1.800 1.000 1.000 1.800 1.000 700 27.820
1.168 3.430 500 2.475 2.640 1.200 1.100 2.800 1.800 17.113
1.000 1.000 1.800 1.000 700 5.500
584 490 500 825 660 600 367 560 300 4.886
Saldo lening 31.12.2022
584 2.940 1.650 1.980 600 733 2.240 1.500 1.000 1.000 1.800 1.000 700 17.727
De realisatie laat een omslagrente van 0,6% zien. Aangezien het verschil minder dan 25% bedraagt, is het niet noodzakelijk om de rentetoerekening o.b.v. de werkelijke rentelast te herzien. Het renteresultaat bedraagt € 12.000,-.
23
Kasgeldlimiet Begroting 2022
Jaarrekening Begroting 2022 2023
Bedragen x 1.000 euro Kasgeldlimiet Begrotingstotaal (euro's) Toegestaan kasgeldlimiet (%) Toegestaan kasgeldlimiet (euro's)
46.756 8,2% 3.834
52.572 8,2% 4.311
45.054 8,2% 3.694
Vlottende schuld Vlottende middelen Netto-vlottende schuld
9.080 -9.080
7.463 -7.463
9.080 -9.080
Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)
12.914
11.774
12.775
De kasgeldlimiet geeft aan hoeveel De Connectie kort mag financieren als percentage van de begroting. De toegestane kasgeldlimiet bedraagt 8,2% 5 van het begrotingstotaal. Voor 2022 betekent dit dat De Connectie gemiddeld per kwartaal, maximaal € 3,8 miljoen aan kortlopende gelden mag opnemen. Komt de netto vlottende schuld voor een periode langer dan één kwartaal boven dit bedrag, moet dit worden omgezet in een langlopende geldlening. De toegestane kasgeldlimiet wordt niet overschreden, maar biedt nog voldoende ruimte voor kortlopende financiering. In onderstaande tabel staat het gemiddelde bedrag per kwartaal van de netto vlottende schuld. Bedragen x 1.000 euro Netto-vlottende schuld gemiddeld per kwartaal Vlottende schuld Vlottende middelen Netto-vlottende schuld
Kwartaal 1
Kwartaal 2
Kwartaal 3
12.675 -12.675
1.250 13.624 -12.374
3.000 15.798 -12.798
Kwartaal 4
2.000 11.802 -9.802
Renterisiconorm De renterisiconorm is een hulpmiddel om controle te hebben op het risico van een rentewijziging bij herfinanciering. Over de langlopende schuld mogen de jaarlijkse aflossingen en renteherzieningen niet hoger zijn dan 20% 6 van het begrotingstotaal. Begroting 2022
Jaarrekening 2022
2023
Meerjarenraming 2024 2025
Bedragen x 1.000 euro Renterisiconorm Toegestaan renterisico (%) Toegestaan renterisico (euro's)
20% 9.351
20% 10.514
20% 9.930
20% 9.744
20% 9.676
20% 9.676
Bedrag waarover renterisico wordt gelopen
3.059
4.886
5.969
4.785
3.093
2.100
Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)
6.292
5.629
3.961
4.959
6.583
7.576
2026
Het renterisico wordt bepaald door het bedrag van de jaarlijkse aflossing op de huidige leningenportefeuille. In 2022 is er beperkt renterisico gelopen; er is sprake geweest van langlopende (her)financiering. Ook de komende jaren gaat De Connectie niet over de renterisiconorm heen.
5
Art 2 lid 1d uitvoeringsregeling wet FIDO
6
Art 2 lid 2d uitvoeringsregeling wet FIDO
24
1.3.3
Bedrijfsvoering
In deze paragraaf wordt inzicht gegeven in de stand van zaken en de realisatie van de beleidsvoornemens ten aanzien van de bedrijfsvoering. De bedrijfsvoering van De Connectie zelf wordt voor een deel verzorgd door medewerkers van het Bedrijfsbureau. Ook maakt De Connectie gebruik van de diensten van haar eigen afdelingen. Organisatiestructuur Medio 2019 is de sturingsfilosofie van De Connectie aangepast. Een belangrijk onderdeel van deze aanpassing was het invoegen van een extra laag leidinggevenden (teamleiders) in de organisatiestructuur. Hierdoor zijn de taken en verantwoordelijkheden voor de leidinggevenden beter in balans gekomen. De afdeling Belastingen en de afdeling Basisregistraties en de afdeling Inkoop en Aanbestedingen en de afdeling Administratie en Beheer zijn samengevoegd. Het samenvoegen van deze afdelingen draagt bij aan het verder verbeteren van de dienstverlening. Het doel van de sturingsfilosofie is om De Connectie een toekomstbestendige organisatie te maken met een adequate dienstverlening in nauwe samenwerking met de deelnemende organisaties. Dit doel kan worden versterkt door naast uitvoerende capaciteit ook te zorgen voor (beleids-)adviserende capaciteit op de verschillende vakgebieden binnen De Connectie.
In recent overleg tussen bestuur en gemeentesecretarissen is vastgesteld dat er een aanscherping nodig is op het gezamenlijk opdrachtgeverschap van de drie gemeenten met zoveel mogelijk als resultaat één opdracht voor De Connectie, onder meer op het gebied van IV/ICT. De verwachting is dat deze aanscherping de kwaliteit van dienstverlening kan verbeteren. Adviesbureau Berenschot is door het RCIOO, in opdracht van de gemeentesecretarissen, gevraagd om onderzoek te doen naar centralisering van dit IV/ICT opdrachtgeverschap, mogelijke manieren om hier vorm aan te geven en de gevolgen daarvan. Sturing op de organisatiedoelstellingen Het realiseren van de organisatiedoelstellingen gebeurt onder regie van de directie. De afdelingen stellen Resultaaten Ontwikkelplannen (ROP’s) op. In deze plannen zijn activiteiten benoemd die bijdragen aan de realisatie van de opgaven. Deze ROP’s vormen het hele jaar door onderwerp van gesprek tussen de directie en het management. De gesprekkencyclus met de medewerkers van De Connectie sluiten daarbij aan. Met het maken van individuele resultaat- en ontwikkelafspraken met de medewerkers wordt bijgedragen aan het halen van de organisatiedoelstellingen. Halverwege het jaar wordt de voortgang hiervan besproken en waar nodig doelstellingen bijgesteld of aangepast.
Aan het eind van het jaar bespreken leidinggevende en de medewerker samen de behaalde resultaten. Binnen de huidige structuur zal steeds meer vorm worden gegeven aan het begrip zelforganisatie. De kracht ligt in het wederzijds vertrouwen. Leidinggevenden maken resultaatafspraken met teams en zorgen voor de middelen om deze doelen te behalen. De medewerkers bepalen zelf binnen het team de weg naar dit resultaat. Leidinggevenden begeleiden de medewerkers vanuit gelijkwaardigheid bij hun ontwikkeling. Medewerkers en leidinggevenden zoeken elkaar op als daar behoefte aan is. Er hoeft niet te worden gewacht op de (formele) momenten in de gesprekkencyclus om met elkaar in gesprek te gaan. Personeelsbeleid Bij de vormgeving van het HR-beleid staat het ontwikkelen van kansen voor medewerkers centraal. Daarom heeft De Connectie het programma Leren & Ontwikkelen. Dit programma heeft als doel om invulling te geven aan de ‘K’ van Kansen en om de organisatieontwikkeling te ondersteunen. Uitgangspunt van het programma is om het leren te koppelen aan de dagelijkse praktijk van de medewerker. De Connectie geeft ruimte en verantwoordelijkheid en investeert in mensen. Omgekeerd zijn de medewerkers zich bewust van hun talenten en competenties (en die van elkaar) en blijven die ontwikkelen om de dienstverlening van De Connectie verder te verbeteren.
Het doel is dat iedereen zoveel mogelijk op de juiste plek zit. Hoe meer het werk past bij iemands talenten en ambitie, hoe groter het werkplezier en hoe beter de prestaties. Medewerkers en managers kijken samen wat de juiste plek is voor de medewerker en hoe daar te komen. De Connectie heeft ook aandacht voor de ontwikkeling van medewerkers wiens functies en rollen veranderen of zelfs helemaal verdwijnen.
25
In de MJPB 2021-2024 is opgenomen dat De Connectie voor alle teams een strategische personeelsplanning invoert, zodat De Connectie voorbereid is op de toekomst. Om ons heen zien we dat veranderingen elkaar steeds sneller opvolgen en de uitdagingen complexer worden. Er is een veranderende blik op politiek en overheid. Digitalisering speelt een grote rol, de klantvraag verandert en er is niet genoeg gekwalificeerd personeel. Strategische personeelsplanning helpt om de juiste match tussen vraag naar en aanbod van arbeid te behouden, zodat er geen personeelstekorten ontstaan die impact hebben op de dienstverlening aan de gemeenten. De Connectie zal de ingezette acties naar aanleiding van de strategische personeelsplanning blijven monitoren en tegelijkertijd hier continue op bijsturen door jaarlijks de strategische personeelsplanning aan te passen waar dat nodig is. Er wordt gestuurd op duurzame inzetbaarheid van mensen. Onder andere door leren en ontwikkelen, het bieden van ruimte en verantwoordelijkheid en door aandacht te geven aan de gezondheid van medewerkers. Daarnaast wordt aandacht besteed aan de ontwikkeling van managers en teamleiders door teamgerichte trainingen en maatwerkafspraken. Ook blijven we actief sturen op het terugdringen van het ziekteverzuim. We verwachten hiermee het (langdurig) verzuim verder terug te kunnen brengen.
Daarnaast wordt ingezet op preventiebeleid waarbij aandacht is voor vitaliteit, de gezonde werkplek en een veilige werkomgeving.
Begroting 2022 in fte's 61,15 20,30 61,14 37,46 44,08 89,66 44,33 358,12
Personeel Administratie en Beheer en I&A Bedrijfsbureau Belastingen en basisregistratie Documentaire informatievoorziening Facilitaire zaken en Frontoffice ICT Management Support Totaal
Realisatie 2022 in fte's 57,92 15,89 56,00 35,44 42,26 70,18 49,33 327,02
De vakafdelingen en het Bedrijfsbureau van De Connectie tellen samen tot een begrote formatie van 358,12 fte in 2022. De realisatie van de vaste bezetting is 327,02 fte. Hiermee is van de totaal beschikbare formatie 91% bezet met vast personeel. Dit is vergelijkbaar met vorig jaar. Administratieve organisatie Aan de hand van een Service Organisatie Control (SOC) Rapport toont De Connectie aan in hoeverre zij voldoet aan de eisen ten aanzien van de opzet, het bestaan en de werking van de interne beheersorganisatie over de verslagperiode. Dit rapport is gebaseerd op de internationale ISAE 3402-standaard die door de nationale beroepsorganisaties wordt gebruikt. Dit maakt dat de klantorganisaties en hun accountants kunnen steunen op het assurancerapport van de onafhankelijke auditor bij voornoemd rapport. Dit leidt tot een efficiënt controleproces bij zowel De Connectie, als bij de klantorganisaties. De opzet, het bestaan en de werking van de interne beheersorganisatie wordt jaarlijks getoetst door een externe auditor. Hierbij wordt jaarlijks een ISAE 3402, type 2 assurancerapport afgegeven. Voornoemde rapportages over 2021 en 2022 hebben zich gericht op de financiële werkprocessen en bijbehorende algemene IT-beheersmaatregelen.
Het streven is dat de rapportage en controle in 2023 wordt uitgebreid met een type 1 audit (naar opzet en bestaan van processen) voor de belastingprocessen. Vanaf 2024 worden deze processen dan ook onderdeel van de type 2 audit en rapportage. Na de afronding van de implementatie van het nieuwe E-hrm systeem volgen de PSA-processen. Outputsturing en -verrekening In 2020 heeft De Connectie een model voor integrale kostprijsberekening ontwikkeld, waarmee verder invulling kan worden geven aan een systematiek van outputfinanciering en -verrekening met de deelnemers. Deze systematiek gaat nader inzicht en begrip opleveren van productprijzen en -volumes. Dit inzicht stelt zowel de gemeenten als De Connectie in staat de kosten van bedrijfsvoering beter te sturen en te beheersen. Belangrijk uitgangspunt van outputsturing en -verrekening, aan de hand van een kostprijsmodel, is dat de gebruiker betaalt.
26
Voorzien was dat al eerder met het model zou kunnen worden ‘geoefend’ waarmee aannames in het model konden worden gevalideerd en de herverdeeleffecten als gevolg van de nieuwe methode geanalyseerd. Daarmee zou het model vanaf 2022 al kunnen worden gebruikt voor (gedeeltelijke) verrekening op basis van output. Een goede werking van het kostprijsmodel vraagt echter om aansluiting van een veelheid aan bronnen op de kostprijsmethode en stelt eisen aan de betrouwbaarheid en continue beschikbaarheid van de gegevens uit deze bronnen. In 2022 was de inzet vooral hierop gericht, maar door personele wisselingen en schaarste in de bezetting is vertraging in de planning ontstaan. In 2023 zal de werking van het kostprijsmodel en de effecten van de nieuwe methode worden geanalyseerd. Op basis van de resultaten hiervan zal, samen met de gemeenten, een invoeringsstrategie worden opgesteld. Business continuity management (BCM) Het doel van een Business Continuity Management System (BCMS) is het in stand houden van de bedrijfsvoering bij verstoringen of calamiteiten. Denk hierbij aan uitval van systemen en applicaties, maar bijvoorbeeld ook aan de gevolgen van cyberincidenten of brand. De gemeenten hebben de ambitie uitgesproken om in regionaal verband op te trekken bij het verder vormgeven van het continuïteitsmanagement.
Daarbij is het doel te komen tot de implementatie van een BCMS conform de NEN-EN-ISO 22301 standaard. Huisvestingsbeleid De Connectie maakt gebruik van de huisvesting van de gemeente Arnhem. Hiervoor is een huurovereenkomst gesloten tussen De Connectie en de gemeente Arnhem. De Connectie wordt in het kader gecompenseerd voor de huisvestingslasten. De gemeente Arnhem denkt op dit moment na over haar toekomstige huisvestingssituatie waarbij verschillende scenario’s worden onderzocht. De Connectie denk ook na ook haar huisvesting en betrekt daarbij de huisvestingsvraagstukken van de drie gemeenten en in het bijzonder die van de gemeente Arnhem. Hierbij wordt ook rekening gehouden met het concept van tijd- en plaatsonafhankelijk werken. Informatievoorziening en Business Intelligence Eind 2021 is een Regionale Informatievisie en -strategie uitgewerkt. Deze visie en strategie is van belang voor een goedwerkende en op de gemeente afgestemde informatievoorziening. Daarnaast is de strategie ook belangrijk om te blijven voldoen aan de veranderende wet- en regelgeving. Een belangrijk deel van de informatievoorziening vertaalt zich naar ICT-oplossingen die bij en met De Connectie kunnen worden ontwikkeld. De Regionale Informatievisie en -strategie dient als regionaal kader voor de ontwikkelingen op het gebied van de informatievoorziening voor de komende drie tot vijf jaar.
Harmonisatie is een thema uit de strategie en wordt gezien als één van de belangrijkste succesfactoren. Door het applicatielandschap van de gemeenten te vereenvoudigen en het beheer te stroomlijnen ontstaan uiteindelijk efficiencyvoordelen, minder kwetsbaarheid en is er meer aandacht voor kwaliteit en innovatie. Dit in navolging van de harmonisatie die al heeft plaatsgevonden van de applicaties voor de primaire processen van De Connectie. De Connectie biedt gemeenten ondersteuning bij het realiseren van een geharmoniseerd applicatielandschap. Op het gebied van Business Intelligence (BI) wordt nauw samengewerkt met de gemeente Arnhem. Er zal geleidelijk een goed functionerend stelsel van kritische performance indicatoren (KPI’s) opgebouwd worden in de nieuwe BI omgeving. BI heeft een belangrijke rol bij het ontsluiten van deze data en het genereren van sturings- en verantwoordingsinformatie. Informatieveiligheid en privacy Het regionaal strategisch informatieveiligheidsbeleid moet, samen met een hiervoor ondersteunend managementsysteem, de basis vormen voor een projectmatige aanpak voor de ISO27001 en BIO-implementatie. In de praktijk blijkt het lastig om hier beleidsmatig op te harmoniseren, mede door het ontbreken van een regionale governance-structuur. Daarnaast is er beperkte capaciteit beschikbaar binnen de vier organisaties.
De gemeente Arnhem is nu, als grootste stakeholder, gevraagd hier het initiatief in te nemen. De aanbesteding voor ondersteunende managementsysteem (ISMS) is inmiddels in gang gezet. In 2022 (en deels eind 2021) heeft De Connectie samen met de gemeente Arnhem een nulmeting op Informatieveiligheid en Privacy uit laten voeren. Onafhankelijk onderzoek geeft hierbij aan dat een programma ter verbetering noodzakelijk is, naast een uitbreiding van de formatie voor dit thema. Dit is meegenomen in de Perspectiefbrief 2023 en uiteindelijk vertaald naar de MJPB 2023-2026. De verbeterprogramma’s Informatieveiligheid (2022) en Privacy (2023) zullen samen worden getrokken en starten in 2023. De voorbereidingen, i.c. de selectie voor externe ondersteuning op deze verbeterprogramma’s, hebben goeddeels in 2022 plaatsgevonden.
27
Bij de meeste datalekken en securityincidenten spelen handelingen en fouten van gebruikers een belangrijke rol. Bewustwording heeft dan ook de meeste aandacht binnen de genoemde verbeterprogramma’s. Op het gebied van bewustwording is daarom ook samen met de gemeente Arnhem in 2022 de Week van de Digitale Weerbaarheid georganiseerd. In die week was er een uitgebreid bewustwordingsprogramma met sprekers en workshops. Hier zal een periodiek en regionaal vervolg aan worden gegeven. Communicatie Communicatie blijft zich ontwikkelen tot een interactief proces waarbij De Connectie, haar klanten en medewerkers informatie uitwisselen. Ook in de keuze van communicatiemiddelen wordt zoveel mogelijk rekening gehouden met de behoefte van medewerkers, klanten en andere geïnteresseerden zoals leveranciers, mogelijke nieuwe werknemers en de media. Sinds eind 2021 zijn twee portalen van De Connectie veranderd. De website www.connectie.nl is compleet vernieuwd. De nieuwe website maakt de wens waar om een aansprekend visitekaartje te hebben voor (potentiële) werknemers, (nieuwe) klanten, inwoners, leveranciers, media en overige geïnteresseerden. Daarnaast is het interne communicatiekanaal info.connectie.nl vervangen door een nieuwe, moderne intranetomgeving. De drie gemeenten gebruiken dezelfde omgeving.
Met het nieuwe intranet voldoen we aan de wens om één intranet te hebben dat bestaat uit verschillende onderdelen voor De Connectie en de drie gemeenten. Daarnaast heeft De Connectie haar activiteiten op LinkedIn uitgebreid. Eerder gebruikte De Connectie LinkedIn voor het delen van vacatures. Sinds kort experimenteert De Connectie ook met het gericht werven via LinkedIn. Daarnaast geeft de LinkedIn-pagina met enige regelmaat inkijk in hoe het is om bij De Connectie te werken. Ook intern worden verschillende middelen ingezet om de interactie binnen de organisatie te vergroten. Denk hierbij aan Coffietijd, een maandelijkse live-uitzending waarin het management de organisatie bijpraat en met hen in gesprek gaat, en ons halfjaarlijkse magazine ‘’Connect’’. Door medewerkers te enthousiaster te maken over en te betrekken bij De Connectie wordt de organisatiecultuur versterkt. Juridische zaken De Connectie hecht er groot belang aan om zich zeker te stellen dat ze voldoet aan alle vigerende wet- en regelgeving. Indien De Connectie niet compliant is, kan dit financiële-, juridische- en imagorisico’s met zich meebrengen. Derhalve is het beleid erop gericht om permanent actueel inzicht te hebben in de vigerende wet- en regelgeving en de naleving hiervan cyclisch te borgen. Verschuiving van de rechtmatigheidsverantwoording naar het bestuur benadrukt het belang hiervan.
Door de organisatie wordt hier op voorgesorteerd door het normen- en toetsingskader expliciet onderdeel te maken van het interne controleplan. Sancties op Rusland De Connectie heeft geen contracten meer met Rusland of Russische bedrijven. De sancties hebben geen effect op onze standaard dienstverlening. Vanuit inkoop en aanbesteding is een communiqué uitgegaan naar de organisatie en de gemeenten/eigenaren dat vanwege de sancties er geen zaken worden gedaan met Rusland of Russische bedrijven.
28
1.3.4
Wet Open Overheid
Informatiehuishouding en de Wet open overheid Transparantie van overheidsinformatie staat volop in de maatschappelijke belangstelling. De invoering van de Wet Open Overheid (Woo), op 1 mei 2022, geeft een impuls aan de informatiehuishouding en het actief beschikbaar stellen van informatie. Ook De Connectie valt als gemeenschappelijke regeling onder deze wet. Woo-verzoeken kunnen zowel direct bij De Connectie binnenkomen als via de gemeenten uiteindelijk bij De Connectie terechtkomen. De transparantie van het overheidshandelen vraagt van onze organisatie snel te kunnen laten zien wat, wanneer met wie gecommuniceerd is, en welke acties zijn uitgevoerd. Inzicht in de communicatie en besluitvorming is nodig vanwege de af te leggen verantwoording en bij mogelijke juridische geschillen. De Connectie en haar medewerkers zijn zich bewust van het belang van transparantie. Afhandeling van Woo-verzoeken Iedereen kan om informatie vragen die bij de gemeente berust. Landelijk is er een stijgende trend van het aantal verzoeken om informatie. Met de inwerkingtreding van de Woo is de maximale afhandeltermijn verkort van acht naar zes weken. De Connectie streeft er naar Woo-verzoeken zo snel mogelijk, en binnen de wettelijke termijn van antwoord te voorzien. De afhandeling van Woo-verzoeken is een bewerkelijke taak, en zal dat waarschijnlijk blijven.
Om een tijdige afhandeling te halen moet ook de informatiehuishouding van onze organisatie op orde te zijn. Voor Woo-verzoeken die via de gemeenten bij De Connectie terecht komen is het cruciaal dat deze tijdig bij De Connectie terechtkomen en in afstemming en samenwerking met de gemeente(n) beantwoord worden. De Connectie heeft in de beantwoording van deze verzoeken een faciliterende rol in en de gemeente(n) een leidende rol. Informatiehuishouding als randvoorwaarden Informatiehuishouding betreft de vindbaarheid en volledigheid van (een enorme hoeveelheid) gegevens. De stroom aan digitale en deels nog papieren informatie is heel groot. Ook de variatie in verschijningsvormen is groot: documenten, gegevensbestanden, e-mail, data, sms, audio- en videobeelden, en zo meer. Goede informatiehuishouding vraagt om professioneel beheer op alle relevante informatie, in alle verschijningsvormen. Hiervoor worden verschillende zaaksystemen gebruikt. Voor een goed beheer is bovendien samenhang nodig met openbaarheid, privacybescherming en informatiebeveiliging. Met de inzet van verschillende zaaksystemen moet scherp zijn welke invloed dit heeft op het documentbeheer en de aan De Connectie (gemandateerde) taken. Zo moet het bijvoorbeeld helder zijn wiens taak en verantwoordelijkheid het wordt om documenten te openbaren en op welke wijze deze openbaarstelling dient plaats te vinden.
Daarnaast is de rol van De Connectie om tot geharmoniseerde oplossingen te komen en de aansluiting op een centraal, regionaal RMA (Record Management Applicatie) mogelijk te maken. Voor de zomer van 2023 moet er meer zicht zijn op de keuzes ten aanzien van een RMA en de financiële gevolgen hiervan. Ook zet onze organisatie in op bewustwording bij alle medewerkers, zodat zij zorgvuldig met gegevens en informatie omgaan en zorgen voor juiste dossiervorming. Zo is in 2022 de week van de weerbaarheid georganiseerd waarin ook aandacht was voor deze onderwerpen. In 2023 zal hier regionaal vervolg aan worden gegeven. Dit alles leidt tot het beschikbaar en vindbaar maken van informatie, die bovendien volledig en veilig wordt bewaard.
29
2. Jaarrekening 2.1
Overzicht van balans en toelichting
2.1.1
Balans per 31 december 2022
ACTIVA
PASSIVA 31.12.2021
Bedragen x 1.000 euro Vaste activa Materiele vaste activa (ec.nut)
31.12.2022
31.12.2021
Vaste passiva 14.122 Eigen vermogen - Algemene reserve - Bestemmingsreserve Prijsontwikkelingen - Bestemmingsreserve Veranderopgave - Bestemmingsreserve Informatieveiligheid - Bestemmingsreserve Veranderopgave BR - Bestemmingsreserve effecten soc. plan - Resultaat voor bestemming
14.599
58 -472 284 15 155 76
Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's
Totaal vaste activa Vlottende activa Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar - Uitzettingen in 's Rijks schatkist - Vorderingen op openbare lichamen - Overige vorderingen
14.599
14.122
17.212 13.477 3.669 66
7.386 14.589 53
Netto vaste schulden met een rentetypische looptijd > 1 jr - Onderhandse leningen Totaal vaste passiva
Vlottende passiva 22.027 Netto vl. Schulden met een rentetypische looptijd < 1 jr - Onderhandse leningen - Schulden aan openbare lichamen - Overige schulden
31.12.2022
1.884 -323 1.431 264 75 15 421
92
827
17.113
17.727
17.113
17.727 17.263
20.438
412
523
328 84
318 205
Liquide middelen
27
77
Overlopende activa
4.582
3.507 Overlopende passiva
18.745
18.772
Totaal vlottende activa
21.821
25.612
Totaal vlottende passiva
19.157
19.295
TOTAAL ACTIVA
36.420
39.734
TOTAAL PASSIVA
36.420
39.734
30
2.1.2
Toelichting op de balans
Vaste activa Materiële vaste activa Boekwaarde 31.12.2021 Bedragen x 1.000 euro Materiële vaste activa met economisch nut Vervoermiddelen Machines, apparaten en installaties Overige materiële vaste activa Totaal
Investeringen
67 13.084 1.448 14.599
4.393 45 4.438
Desinvesteringen
Afschrijvingen
-
-22 -4.579 -310 -4.912
-4 -4
Boekwaarde 31.12.2022
45 12.894 1.183 14.122
De investeringen in 2022 zijn met name gedaan in hardware en komen deels voort uit het programma 2!Connect om te komen tot een gemeenschappelijke ICT-infrastructuur (€ 1,5 mln.). Overige investeringen hebben betrekking op de aanschaf van mobiele devices (€ 1,1 mln.), netwerkcomponenten (€ 0,6 mln.), audiovisuele middelen (€ 0,2 mln.) en dockingstations (€ 0,2 mln.). De investeringen in de overige materiële vaste activa betreft de aanschaf van elektrisch verstelbaar kantoormeubilair. De gedane desinvestering heeft betrekking op buiten gebruik gestelde apparatuur van de ODRA, nadat de dienstverlening aan de ODRA is beëindigd. Per 31 december 2021 stond er voor € 0,4 mln. aan onderhanden activa. Het betreft hier hoofdzakelijk voorraden thin clients, monitoren, laptops, telefoons en tablets. De waarde van de onderhanden activa per 31 december 2022 bedraagt € 0,9 mln. Door de langere levertijden van ICT-apparatuur is besloten om een hogere voorraad aan te houden. Dit om te voorkomen dat nieuwe aanvragen voor uitgifte van ICT-apparatuur vertraging oploopt. Onderhanden activa maakt deel uit van de materiële vaste activa, maar hierover wordt pas afgeschreven wanneer deze activa in gebruik wordt genomen.
Vlottende activa Uitzettingen met een rentetypische looptijd van < 1 jaar Boekwaarde 31.12.2021 Bedragen x 1.000 euro Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar Uitzettingen in 's Rijks schatkist Vorderingen op openbare lichamen Overige vorderingen Totaal
13.477 3.669 66 17.212
Boekwaarde 31.12.2022
7.386 14.589 53 22.027
Uitzettingen in ’s Rijksschatkist De uitzettingen in ’s Rijksschatkist bedragen per ultimo 2022 € 7,4 mln. Voor het schatkistbankieren is een drempelbedrag ingesteld. Dit drempelbedrag is ingesteld om te voorkomen dat elke dag alle positieve banksaldi afgeroomd moeten worden naar nihil. Het drempelbedrag is vastgesteld op 2% van het begrotingstotaal met een minimum van € 1 mln. Het meerdere dient te worden afgestort naar Rijksschatkist.
31
Onderstaande tabel specificeert het gemiddelde bedrag per kwartaal dat buiten Rijksschatkist is aangehouden. Er is geen sprake van overschrijding van het drempelbedrag. Middelen boven het drempelbedrag worden dagelijks afgestort. Kwartaal 1
Kwartaal 2
Bedragen x 1.000 euro Middelen buiten 's Rijks schatkist Op dagbasis buiten 's Rijks schatkist gehouden middelen Drempelbedrag Ruimte onder drempelbedrag Overschrijding van het drempelbedrag
206 1.000 794 -
Kwartaal 3
213 1.000 787 -
Kwartaal 4
68 1.000 932 -
75 1.000 925 -
Vorderingen op openbare lichamen Arnhem Bedragen x 1.000 euro Vorderingen op openbare lichamen Vorderingen gemeenten: - Bijdrage 1e kwartaal 2023 - Maat- en meerwerk - Kaderuitbreiding n.a.v. 1e bestuursrapportage 2022 - Bijdrage CAO ontwikkelingen - Bijdrage autonome prijsontwikkelingen
Renkum
10.113 1.142 752 227 12.234
Boekwaarde 31.12.2022
Rheden
1.457 248 252 1.957
340 56 395
Overige vorderingen op openbare lichamen Totaal
11.570 1.730 752 282 252 14.587 2 14.589
De vorderingen op openbare lichamen bestaan voor een belangrijk deel uit de in 2022 gefactureerde bijdrage over het eerste kwartaal van 2023. De overige vorderingen betreffen gefactureerd maat- en meerwerk, kaderuitbreiding naar aanleiding van de 1e bestuursrapportage 2022 en de compensatie voor CAO-ontwikkelingen en autonome prijsontwikkelingen op basis van de overeengekomen uitgangspunten voor de begroting. Overige vorderingen De overige vorderingen bestaan uit privaatrechtelijke debiteuren. Liquide middelen Boekwaarde 31.12.2021 Bedragen x 1.000 euro Liquide middelen Banksaldo Totaal
Boekwaarde 31.12.2022
27 27
77 77
Het saldo liquide middelen per ultimo 2022 bestaat enkel uit banksaldi. De Connectie houdt geen middelen in kas. Overlopende activa Arnhem Bedragen x 1.000 euro Overlopende activa Nog te ontvangen bijdragen gemeenten: - Maat- en meerwerk - Overig
Renkum
903 46 950
Vooruitbetaalde kosten Overig n.t.o. Totaal
Boekwaarde 31.12.2022
Rheden
172 172
196 24 219
1.271 70 1.341 2.068 98 3.507
32
De nog te ontvangen bijdragen van gemeenten bestaan voornamelijk uit, op balansdatum nog te factureren, bijdragen voor overeengekomen maat- en meerwerk. De vooruitbetaalde kosten hebben hoofdzakelijk betrekking op vooruitbetaalde licentiekosten voor ICT-toepassingen. Contracten voor licenties worden vaak voor meerdere jaren afgesloten en bij vooruitbetaling voldaan. Van deze € 2 mln. vooruitbetaalde kosten heeft € 1,8 mln. betrekking op 2023 en € 0,2 mln. op 2024 en verder. De overige nog te ontvangen bedragen betreft de nog te factureren bijdragen voor overeengekomen maat- en meerwerk met derden en eindafrekening van dienstverleningsovereenkomsten. Vaste passiva Eigen vermogen Boekwaarde 31.12.2021 Bedragen x 1.000 euro Eigen vermogen Algemene Reserve Bestemmingsreserve Prijsontwikkelingen Bestemmingsreserve Veranderopgave Bestemmingsreserve Informatieveiligheid Bestemmingsreserve Veranderopgave Basisregistraties Bestemmingsreserve Effecten sociaal plan Resultaat voor bestemming Totaal
-472 284 15 155 76 58
Resultaatbestemming Toevoegingen Ontrekkingen 2022
149 1.431 75 1.655
20 155 76 251
421 421
Boekwaarde 31.12.2022
-323 1.431 264 75 15 421 1.884
Algemene reserve Bij het vaststellen van de jaarstukken 2020 heeft het bestuur besloten een deel van het negatieve resultaat te onttrekken aan de algemene reserve. Dit deel heeft betrekking op verschuivingen van investerings- naar exploitatieprojecten. Het negatieve saldo van de Algemene Reserve zal de komende jaren worden aangevuld vanuit de vrijgevallen kapitaalslastenbudgetten van de geplande investeringen, waarvoor uiteindelijk voor een SaaS-oplossing is gekozen. Bestemmingsreserve Effecten sociaal plan Vanaf ultimo boekjaar 2017 beschikt De Connectie over een bestemmingsreserve voor de financiële effecten van het sociaal plan. De bestemmingsreserve is bedoeld om de toekomstige kosten van (spaar-)verlof, salarisgaranties en persoonlijke toelagen te kunnen dekken. De rechten die door het sociaal plan zijn meegekomen naar De Connectie zijn door de gemeenten in 2017 ineens afgekocht voor een periode van 5 jaar. Verwacht wordt dat de onttrekking aan deze bestemmingsreserve hier gelijke tred mee houdt en is dus ook als zodanig verwerkt. Het saldo van deze bestemmingsreserve is per ultimo 2022 nihil. Bestemmingsreserve Veranderopgave Van deze bestemmingsreserve is per ultimo 2021 € 204.000 bestemd voor de kosten van personele fricties i.r.t. de veranderopgave van De Connectie, € 60.000 voor de veranderopgave ICT en € 20.000 voor de pilot robotisering van de afdeling DIV.
Bij de resultaatbestemming over 2021 heeft het bestuur besloten dat de € 20.000 voor de pilot robotisering vrij kan komen te vallen ten gunste van de exploitatie 2022. Van het resterende saldo per ultimo 2022 ad € 204.000 derhalve bestemd voor personele fricties en € 60.000 voor de afronding van de veranderopgave ICT. Bestemmingsreserve Veranderopgave Basisregistraties Het bestuur heeft in 2019 een bestemmingsreserve ingesteld om middelen beschikbaar te houden voor de uitvoering van het Plan van aanpak voor het team Basisregistraties. Het saldo per ultimo 2021 van deze reserve bedraagt € 15.000. In 2022 heeft er geen onttrekking plaatsgevonden. Deze bestemmingsreserve zal in 2023 volledig besteed worden.
33
Bestemmingsreserve Prijsontwikkelingen Het bestuur heeft in 2022 een bestemmingsreserve ingesteld om middelen beschikbaar te houden voor toekomstige prijsindexaties, aangezien De Connectie veelal werkt met langjarige contracten. Als gevolg van de huidigeprijsontwikkelingen is de verwachting dat, zodra de lopende contracten zijn uitgediend, deze een substantiële prijsverhoging zullen laten zien bij hercontractering. Bij het voorstel voor het instellen van de bestemmingsreserve heeft het bestuur ook besloten om de gemeentelijke compensatie voor (autonome) prijsontwikkeling, op basis van de meest recente raming van het CPB (augustus 2022), hieraan toe te voegen. Bestemmingsreserve Informatieveiligheid Het bestuur heeft in 2022 een bestemmingsreserve ingesteld om middelen beschikbaar te houden voor Informatieveiligheid en Privacy. Bij het voorstel voor het instellen van de bestemmingsreserve is ook besloten om de niet bestede incidenteel toegekende budgetten te doteren aan de bestemmingsreserve. Een deel van de activiteiten loopt door naar 2023 of wordt gecombineerd met het onderwerp privacy en schuift hierdoor op in de tijd. Voorzieningen Boekwaarde 31.12.2021 Bedragen x 1.000 euro Voorzieningen Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's Verlofvoorziening Totaal
92 92
Boekwaarde 31.12.2022
Toevoegingen Ontrekkingen
781 781
46
46 781 827
46
In 2019 is er een dotatie aan de voorziening gedaan in verband met een verlieslatende leaseovereenkomst. Aan de voorziening zal, in lijn met de resterende leasetermijnen, in 4 gelijke jaarlijkse termijnen worden onttrokken. In 2022 is er een dotatie aan de voorziening gedaan in verband met de nieuw afgesloten CAO waarin is bepaald dat medewerkers vanaf 1 januari 2022 bovenwettelijke verlofuren mogen sparen. De dotatie is gebaseerd op het saldo aan bovenwettelijke verlofuren per ultimo 2022. Netto vaste schulden met een rentetypische looptijd van > 1 jaar Boekwaarde 31.12.2021
Boekwaarde 31.12.2022
17.113 17.113
17.727 17.727
Bedragen x 1.000 euro Netto vaste schuld met een rentetypische looptijd > 1 jaar Onderhandse lening Totaal
In bovenstaand overzicht is boekwaarde van langlopende leningen per ultimo 2022 weergegeven. Het verloop van deze leningen in 2022 was als volgt: Looptijd jaren Bedragen x 1.000 euro Verloopoverzicht leningen BNG 40.111.751 BNG 40.111.752 BNG 40.113.925 BNG 40.113.926 BNG 40.113.927 BNG 40.114.859 BNG 40.114.861 BNG 40.114.862 BNG 40.114.860 BNG 40115747 BNG 40115748 BNG 40115749 BNG 40115750 BNG 40115751 Totaal
Beginjaar lening
5 10 2 4 5 2 3 5 6 2 3 4 5 7
Eindjaar lening
2018 2018 2020 2020 2020 2021 2021 2021 2021 2022 2022 2022 2022 2022
Rente
2023 2028 2022 2024 2025 2023 2024 2026 2027 2024 2025 2026 2027 2029
Oorspronkelijk leningbedrag
0,51% 1,10% 0,00% 0,05% 0,10% -0,20% -0,14% -0,02% 0,04% 0,88% 1,08% 1,22% 1,33% 1,52%
34
2.920 4.900 1.000 3.300 3.300 1.200 1.100 2.800 1.800 1.000 1.000 1.800 1.000 700 27.820
Saldo lening 31.12.2021
1.168 3.430 500 2.475 2.640 1.200 1.100 2.800 1.800 17.113
Aangetrokken Aflossing 2022 2022
1.000 1.000 1.800 1.000 700 5.500
584 490 500 825 660 600 367 560 300 4.886
Saldo lening 31.12.2022
584 2.940 1.650 1.980 600 733 2.240 1.500 1.000 1.000 1.800 1.000 700 17.727
Om de financiering, conform de vastgestelde uitgangspunten, aan te laten sluiten op het boekwaardeverloop van de materiele vaste activa, zijn in 2022 een vijftal nieuwe leningen afgesloten. Daarbij is rekening gehouden met de verwachte realisatie van het investeringsprogramma voor 2022. Op de al lopende leningen is conform aflossingsschema afgelost. Vlottende passiva Netto vlottende schuld met een rentetypische looptijd van < 1 jaar Boekwaarde 31.12.2021 Bedragen x 1.000 euro Netto vlottende schuld met een rentetypische looptijd < 1 jaar Onderhandse lening Schulden aan openbare lichamen - Crediteuren publiekrechtelijk - Overige schulden aan openbare lichamen
Boekwaarde 31.12.2022
328
318
13 315
318
Overige schulden - Crediteuren privaatrechtelijk - Overig Totaal
81 3 412
187 18 522
Onderhandse lening In 2022 is een kasgeldlening aangegaan met een looptijd van een half jaar ten behoeve van de financiering van de dagelijkse activiteiten. Deze lening is per ultimo 2022 in zijn geheel afgelost. Schulden aan openbare lichamen De overige schulden aan openbare lichamen hebben betrekking op nog te betalen pensioenlasten. Overlopende passiva Arnhem Bedragen x 1.000 euro Overlopende passiva Nog te betalen aan gemeenten en derden: - Vooruitgefactureerde bijdrage 1e kwartaal 2023 - Saldobevestiging 2021 - DVO gemeente Arnhem - Minderwerk i.v.m. sluiting gemeentehuis Rheden - Inzet inhuurbalie 2022 - Overig
Renkum
8.358 576 409 135 16 9.494
Af te dragen omzetbelasting Af te dragen loonheffing Nog te betalen inhuur Nog te betalen facilitaire voorzieningen Nog te betalen materiële kosten ICT Nog te betalen materiële kosten Belastingen Nog te betalen rente leningen Nog te betalen accountantskosten Nog te betalen BTW Overig Totaal
Rheden
1.204 2 1.206
Boekwaarde 31.12.2022
Derden
1.969 24 320 10 2.323
-
11.532 599 409 320 135 28 13.023 2.129 1.486 1.003 333 344 100 68 66 215 5 18.772
De nog te betalen bedragen aan de gemeenten bestaan uit verschillende posten. De grootste post heeft betrekking op de vooruit gefactureerde bijdrage voor het eerste kwartaal van 2023. Het nog te verreken minderwerk als gevolg van de sloop van het gemeentehuis van de gemeente Rheden heeft betrekking op het stopzetten van de facilitaire dienstverlening op deze locatie, totdat het nieuwe gemeentehuis in gebruik is genomen. 35
De post DVO-gemeente Arnhem betreft de verschuldigde bedragen voor de overeengekomen dienstverlening van de gemeente Arnhem aan De Connectie. Hierbij valt te denken aan het gebruik van gemeentelijke applicaties door De Connectie, maar ook voor ondersteuning op het gebied van juridisch advies en informatieveiligheid. Met de gemeente Arnhem moet ook nog het saldo uit de saldobevestiging van 2021 worden verrekend. Daarnaast moet de inzet van de inhuurbalie in 2022 ook afgehandeld worden. Dit betreft de totale uren die de inhuurbalie heeft gemaakt voor De Connectie. Naast de nog af te dragen omzetbelasting en loonheffing bestaat de overlopende passiva verder uit nog te betalen facturen die in 2023 zijn ontvangen en betrekking hebben op 2022.
36
2.1.3
Niet uit de balans blijkende verplichtingen
Belangrijke niet uit de balans blijkende verplichtingen zijn te onderscheiden naar verplichtingen die voortkomen uit langlopende contracten en als deelnemer aan het VNG-contract voor de vaste telefonie. Langlopende contracten Naam leverancier Appèl Asito Selecta Trigion beveiliging B.V. CWS Hectas
Contract Item Catering Arnhem & Rheden Schoonmaak Arnhem & Renkum Koffievoorziening Beveiliging Sanitaire voorzieningen Schoonmaak Rheden
Contractwaarde 872.651 847.027 770.000 705.032 352.800 282.200
Het bestuur heeft in de financiële verordening geen nadere eisen gesteld ten aanzien van grensbedragen voor deze verplichtingen. Weergegeven zijn contracten met een initieel resterende looptijd van langer dan 1 jaar met een totale contractwaarde hoger dan het drempelbedrag voor Europese aanbestedingen (€ 215.000). Vaste telefonie De Connectie is via de VNG-deelnemer in het contract voor de vaste telefonie. Door middel van een brief van de VNG d.d. 9 november 2020 is het contract met de leverancier is ontbonden omdat niet aan de eisen van de raamovereenkomst en nadere overeenkomsten werd voldaan. De leverancier heeft een kort geding aangespannen over de ontbinding van de overeenkomst. In 2021 heeft de rechtbank de VNG in gelijk gesteld over het ontbinden van het contract. De leverancier is tegen deze uitspraak in beroep gegaan, waarbij dit beroep in 2022 dient. Inmiddels is er in 2023 door de VNG een vaststellingsovereenkomst met de leverancier afgesloten. De financiële afwikkeling hiervan zal worden verantwoord in de exploitatie 2023.
37
2.2
Overzicht van baten en lasten en toelichting
2.2.1
Overzicht van baten en lasten Wijziging Begroting 2022 begroting
Bedragen x 1.000 euro PROGRAMMA BEDRIJFSVOERING GEMEENTEN Lasten 37.267 Baten -270 Saldo 36.997 PROGRAMMA BELASTINGEN GEMEENTEN Lasten 3.219 Baten -308 Saldo 2.911 PROGRAMMA ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN OVERHEAD Lasten 4.568 Baten -44.492 Saldo -39.924 Totaal lasten 45.053 Totaal baten -45.069 SALDO BATEN EN LASTEN -16 Reserves toevoeging 149 Reserves onttrekking -155 Totaal mutaties in reserves -6 RESULTAAT -22
Begroting na wijziging
Gerealiseerd 2022
Saldo t.o.v. begroot 2022
2.449 -320 2.129
39.716 -590 39.126
44.619 -6.740 37.878
-4.903 6.151 1.247
230 230
3.449 -308 3.141
4.141 -603 3.538
-692 295 -397
-976 -1.307 -2.284 1.703 -1.627 75 -75 -75 0
3.591 -45.799 -42.208 46.756 -46.696 59 149 -230 -81 -21
3.812 -47.054 -43.242 52.572 -54.397 -1.825 1.655 -251 1.404 -421
-220 1.255 1.034 -5.816 7.701 1.885 -1.506 21 -1.485 400
Het overzicht van baten en lasten laat een positief resultaat zien van € 421.000. Daarvan heeft € 334.000 (V) betrekking op reguliere taken en budgetten en € 87.000 (V) op de veranderopgave. De afwijkingen ten opzichte van de begroting worden in het hiernavolgende per programma toegelicht.
38
2.2.2
Toelichting op het overzicht van baten en lasten
Begrotingswijzigingen Na het vaststellen van de MJPB 2022-2024 zijn nog een aantal begrotingswijzigingen doorgevoerd. Het betreft hier in eerste instantie wijzigingen na de behandeling en vaststelling van de eerste bestuursrapportage 2022. Met de eerste bestuursrapportage van 2022 zijn nog een aantal kadercorrecties doorgevoerd die het gevolg zijn van omissies in het kader, correcties naar aanleiding van (bestuurlijke) besluitvorming, correcties als gevolg van maat- en meerwerk en correcties verband houdend met dienstverlening aan derden. Daarnaast zijn bij de eerste bestuursrapportage van 2022 de effecten van autonome loon- en prijsontwikkelingen door de gemeenten gecompenseerd en zijn middelen beschikbaar gesteld voor een aantal specifieke (verander-)opgaven. Over de besteding hiervan wordt in hiernavolgende verslag gedaan. In de vergadering van 24 november 2022 heeft het bestuur een aantal interne begrotingswijzigingen tussen programma’s vastgesteld. Door middel van deze begrotingswijzigingen zijn de budgetten op het programma begroot waar feitelijk de sturing plaatsvindt en ook de kosten worden gerealiseerd. Het cijfermatige verloop van de begroting 2022 is zichtbaar gemaakt in bijlage 2.
Programma Bedrijfsvoering gemeenten Reguliere exploitatie Begroting na wijziging Bedragen x 1.000 euro PROGRAMMA BEDRIJFSVOERING GEMEENTEN Lasten Baten Saldo Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves Saldo na reserves Lasten - Personele lasten lager door vacatureruimte - Personele lasten hoger door inhuur - Personele lasten hoger door verlofvoorziening - Personele lasten hoger door eenmalige uitkering CAO - Vrijval kapitaalslasten - Hogere lasten i.v.m. maatwerk FZF - Hogere lasten i.v.m. maatwerk ICT projecten - Lagere lasten Netwerk - Lagere lasten Server & Storage - Hogere lasten i.v.m. ontvlechtingsplan ODRA - Lagere lasten i.v.m. afschaling dienstverlening ODRA - Lagere lasten i.v.m. sluiten gemeentehuis Rheden - Hogere lasten i.v.m. tijdelijke huisvesting Rheden - Hogere kosten project vervanging telefooncentrale - Hogere kosten verkiezingen - Hogere lasten i.v.m. verwerking mutatiesignalering - Lagere opleidingskosten - Overige verschillen lasten
39.209 -590 38.620 38.620
Baten - Maat- en meerwerk - Opbrengsten uit detacheringen - Verrekening hogere kosten ontvlechting ODRA - Verrekening hogere kosten verwerking mutatiesignalering - Overige verschillen baten
39
Gerealiseerd 2022
44.350 -6.740 37.610 37.610
Saldo t.o.v. begroot 2022
Voordeel / Nadeel
-5.141 6.151 1.010 1.010
N V V N N V
1.921 -5.042 -627 -236 23 -1.050 -597 484 407 -317 154 320 -245 -188 -123 -102 39 36
V N N N V N N V V N V V N N N N V V
5.681 148 127 102 93
V V V V V
Personele lasten De vacatureruimte neemt op dit moment licht toe ten opzichte van 2021. Niettemin stuurt De Connectie actief op het structureel invullen van formatie. In vacatureruimte wordt tijdelijk voorzien door in te huren. De hogere lasten als gevolg van inhuur hebben echter verschillende oorzaken. Er wordt waar nodig ingehuurd voor het opvangen van het ziekteverzuim, het realiseren van projecten en het leveren van maat- en meerwerk. Deze kosten kunnen deels worden opgevangen door opbrengsten uit maat- en meerwerk en projecten. In de nieuw afgesloten CAO is bepaald dat medewerkers vanaf 1 januari 2022 bovenwettelijke vakantie-uren mogen sparen. Met dit ‘verlofsparen’ kunnen medewerkers hun verlof afstemmen op hun loopbaanfase en privéomstandigheden. Vanuit de commissie BBV is aangegeven dat voor deze niet voorspelbare opbouw en daarmee ook onvoorspelbare afbouw een voorziening gevormd dient te worden. Daarnaast hebben de werkgeversverenigingen en de vakbonden, in aanloop naar een nieuwe CAO voor 2023, afgesproken dat medewerkers in december 2022 een eenmalige uitkering ontvangen. Vrijval kapitaallasten Over investeringen gedurende het lopende boekjaar wordt volgens de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling een half jaar afgeschreven.
Een deel van de investeringen dat gepland was voor 2022 zal doorschuiven naar 2023 óf zal komen te vervallen omdat er voor een SaaS-oplossing 7 is gekozen. Als gevolg hiervan zijn ook de kapitaalslasten lager dan begroot. Dit voordeel wordt deels weer tenietgedaan doordat geleasede apparatuur wordt vervangen door apparatuur in eigen beheer. Dit heeft geleid tot een toename van de kapitaalslasten ten opzichte van de begroting. Maatwerk FZF Dit betreft door de afdeling FZF gemaakte kosten voor evenementen, banqueting en vormgeving. Met ingang van 2022 zijn deze budgetten weer overgedragen aan de gemeente Arnhem en wordt deze dienstverlening op basis van werkelijk gemaakte kosten verrekenend (€ 413.000). Ook zijn er in 2022 extra kosten gemaakt voor o.a. de beveiliging van de opvanglocaties voor asielzoekers (€ 637.000). Maatwerk ICT-projecten Op verzoek van de gemeenten worden er ICT-projecten door De Connectie uitgevoerd. In het OGO van 8 maart 2022 is tot het instellen van KKV-budget (Kleine Klant Verzoeken) besloten. Door het instellen van KKV-budgetten per gemeente kunnen kleine klantverzoeken vanuit de gemeente sneller opgepakt worden, omdat er al akkoord is op het totale KKVbudget. De KKV-verzoeken worden op basis van werkelijke lasten aan de opdrachtgever gefactureerd. Daarnaast zijn er nog enkele grotere projecten die zijn uitgevoerd.
Hierbij valt te denken aan de implementatie van het zaaksysteem voor de gemeente Arnhem en de digitalisering burgerzaken voor de gemeente Renkum. Netwerk In 2022 is er een voordeel ontstaan op contracten voor het onderhoud en beheer van netwerkcomponenten. De oorzaak hiervan ligt in een eveneens lagere investering in de benodigde netwerkcomponenten in 2022 (hardware). De omvang van de kosten voor het beheer beweegt hierin mee. De begroting zal vanaf 2023 op dit punt worden herzien. Het in 2022 incidenteel ontstane voordeel is gebruikt het vormen van een verlofvoorziening voor bovenwettelijk verlofuren. Server & Storage In de begroting zijn middelen opgenomen voor de kosten die volgen uit de contractuele verplichtingen voor de vervanging van servers. Het betreft hier feitelijk kosten voor duurzame bedrijfsmiddelen met meerjarige levensduur ofwel een investering. De begroting zal vanaf 2023 op dit punt worden herzien. Het in 2022 incidenteel ontstane voordeel is gebruikt het vormen van een verlofvoorziening voor bovenwettelijk verlofuren. Ontvlechting ODRA De ODRA heeft de dienstverlening die zij afnemen bij De Connectie opgezegd en het stadskantoor van de gemeente Arnhem verlaten. In 2022 is de dienstverlening aan de ODRA ontvlochten en overgedragen. De meerkosten voor het opstellen en uitvoeren van het ontvlechtingsplan zijn zover als mogelijk in rekening gebracht bij de ODRA.
Daarnaast zijn er minderkosten gemaakt als gevolg van de afschaling van de reguliere dienstverlening aan de ODRA. De structurele financiële effecten van de opzegging zullen in de begroting 2023 worden verwerkt.
7
Software as a Service (SaaS)
40
Tijdelijke huisvesting gemeente Rheden Door de sloop van het oude gemeentehuis en de tijdelijke huisvestiging van de gemeente Rheden op nevenlocaties wordt per saldo minder kosten gemaakt. De afspraak met de gemeente Rheden is om de begroting voor deze tijdelijke situatie niet aan te passen, maar deze meer- en minderkosten via de exploitatie met elkaar verrekenen. Minderkosten zijn daarbij in mindering gebracht op reguliere bijdrage van de gemeente Rheden en meerkosten zijn als maat- en meerwerk bij de gemeente in rekening gebracht. Vervanging telefooncentrale De nieuwe telefooncentrale stond als investeringsproject begroot, maar is uiteindelijk een SAAS-oplossing geworden. Dit betekent dat de implementatiekosten ook niet mee-geactiveerd kunnen worden, maar ineens ten laste van de exploitatie komen. Dit nadeel kan in toekomstige jaren weer worden opgevangen door lagere jaarlasten. Verkiezingen Het betreft hier de kosten die zijn gemaakt voor het drukwerk, de postverzending en ICT-ondersteuning voor de gemeenteraadsverkiezingen. Deze kosten zijn als maat- en meerwerk bij de gemeenten in rekening gebracht. Verwerking mutatiesignalering Medio 2021 is een mutatiesignalering uitgevoerd. Over de jaren 2019 t/m 2021 is in 17.000 gevallen (20%) een afwijking geconstateerd tussen de administratieve en feitelijke werkelijkheid.