Format vragen over de Programmabegroting 2025 (definitief)

In de kabinet investeert vanaf 2025 structureel €60 nog op te stellen memo over de verwerking van de miljoen in bibliotheken. In 2025 en 2026 krijgt septembercirculaire zal een voorstel worden gedaan over de iedere gemeente via een decentralisatieallocatie van deze extra middelen. uitkering hiervoor een bedrag van € 2,95 per inwoner, voor Rheden een kleine 130k. Vragen; 1. Wordt deze decentralisatie-uitkering volledig ter beschikking gesteld aan de Zoomerij? 2. Wat stelt de gemeente verder nog beschikbaar aan de taken waar deze uitkering voor bestemd is? Tijdens de inspraak op 3 oktober werd Er is al jaren sprake van een daling van de hoeveelheid opgemerkt dat één van de uitdagingen van de ingezameld oud papier. Dit is een landelijke ontwikkeling als verenigingen is dat ze minder opbrengsten uit gevolg van de digitalisering. Ook de recente invoering van het ophalen van oud papier halen. het verbod op ongeadresseerd drukwerk zorgt voor 1. Is het college hiervan op de hoogte? vermindering van de hoeveelheid oud papier. 2. Kan het college zeggen waardoor worden de In de periode 2021-2022 is er daarnaast, door lagere opbrengsten worden veroorzaakt? ontwikkelingen op de oud papiermarkt, sprake geweest van

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 27 / 70

Nr.

Verwijzing (A)

Vraag

Antwoord een hoger dan gebruikelijk papier. Hierdoor valt de vergoeding over 2023 lager uit dan eerdere jaren.

Naam: VVD Fractie Datum van indienen vragen: 4 oktober 2024 Nr. 1

Verwijzing (A) Programma 2 Pagina 40

Vraag In het Soerens Beekdal onderzoeken we of een (groot) zonneveld gerealiseerd kan worden. Vragen: 1. Hoe verhoudt zich dat tot de planologische bestemming en inzichten en de doelstellingen op gebied van natuur en landschap voor het Soerens Beekdal? 2. Is de gedachte dit op particuliere grond of op eigendom van de gemeente te realiseren?

Antwoord A Op dit moment valt daar nog niet veel over te zeggen. De mogelijkheid wordt meegenomen in de gebiedsvisie en dan zal er pas onderzocht kunnen worden of- en wat er mogelijk. B Idem

2

Programma 2 pagina 42

onder Ombuigingen 2025 e.v. staat: “Tevens is besloten te stoppen met het project “blijfwijken” en .. . .” Wat zijn de overwegingen geweest om dit voorstel te doen en wat zijn de gevolgen/ effecten op langere termijn?

Inmiddels is het gelukt om externe subsidie te krijgen vanuit het regionale IZA-plan (integraal zorgakkoord) voor de Blijfwijken. Het project kan op basis daarvan doorgaan. Het was een politiek besluit om hiermee te stoppen.

3

Pagina 166

4

Programma 2 Leefomgeving

Aantal woningen, in 2024: 21.327 en in 2025: Bij ontwikkelingen binnen de gebouwde omgeving moet vaak 21.310, een afname van 17 woningen. eerst gesloopt worden, voordat de herontwikkeling plaats Hoe verhoudt dit getal zich tot de ambitie van de kan vinden. Dit kan (tijdelijk) tot een afname van de gemeente Rheden en wat is de oorzaak van deze voorraad leiden. afname? In het technisch vragenuurtje werd aangegeven Ook de (directe) ambtelijke inzet wordt bekostigd vanuit dat een groot aantal activiteiten binnen dit de externe financiering uit o.a. de Tijdelijke regeling programma worden uitgevoerd met externe capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en financiering (SPUK). Deze activiteiten kosten energiebeleid (SPUK – CDOKE). De omvang van de ambtelijke capaciteit. Wat is de omvang van capaciteit is ongeveer 9 fte. Daarnaast is er nog incidentele

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 28 / 70

Nr.

Verwijzing (A)

Vraag deze ambtelijke capaciteit en waar vinden we deze terug in de programma begroting? Graag overzicht aanleveren. Daarnaast vragen SPUK gelden additionele capaciteit van de accountant. In 2024 heeft dat bij de controle van de jaarrekening 2023 geleid tot (enige) vertraging. Hoe gaat we er voor zorgen dat dit niet (wederom) gebeurt?

Antwoord inzet voor de SPUK lokale aanpak Isolatie en de SPUK energiearmoede. Samen ongeveer 1,5 fte. De ambtelijke inzet die indirect is (Juridisch advies, Financiën) komt uit de bestaande capaciteit. De accountant gaf aan dat met name de verzwaring van de regels voor de SISA additionele capaciteit vraagt van de accountant en van de organisatie. In afstemming met de accountant vindt een deel van de accountantscontrole al eerder plaats (begin april), waarbij het voornemen is om ook de controle op de SISA eerder plaats te laten vinden.

Naam: Theo Kooijmans – Volkspartij Politiek Rheden Datum van indienen vragen: 11 juni 2024

1.

Verwijzing (A) Kadernota vs Begroting

2.

Pag 8. Uitgangspunten

Vraag Antwoord In de kadernota liet u mbv tabellen zien op De ombuigingen zoals opgenomen in de kadernota 2025 zijn welke thema’s ombuigingen zouden worden 1-op-1 overgenomen in de programmabegroting 2025. Daar doorgevoerd. waar er aanpassingen zijn vanuit aangenomen amendementen en/of vanuit aanvullende maatregelen na In de begroting kunnen wij nu niet goed zien welke ombuigingen nu wel en welke niet, geheel kadernota (zie tabel 2 op pag. 11 van de PB2025) zijn de of gedeeltelijk, worden doorgevoerd en wanneer betreffende ombuigingen aangepast in voorliggende begroting. U kunt dus gebruik maken van de tabellen uit de deze worden doorgevoerd. Om een goede vergelijking met de kadernota en kadernota. een goede afweging te kunnen maken is correcte, heldere en actuele informatie nodig. Het gevraagde totaaloverzicht hebben we nu niet Om een goede vergelijking met de kadernota en beschikbaar, maar zullen we voor de besluitvormende een goede afweging te kunnen maken verzoeken raadsvergadering aanleveren. wij u deze tabellen te actualiseren naar de begroting zodat ten opzichte van de kadernota helder is welke ombuigingen nu wel en welke niet worden doorgevoerd en wanneer deze worden doorgevoerd? Landelijk komt er een wijziging in de financiering Op dit moment is nog niet duidelijk op welke manier en/of op van de gemeenten.

Hierdoor ontvangt de welk moment de SPUK gelden worden overgeheveld naar het

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 29 / 70

Verwijzing (A)

3.

Pag 9 – Werken aan een slanke en wendbare organisatie

Vraag Antwoord gemeente in 2026 minder geld uit het gemeentefonds en welke korting dat concreet geeft. We gemeentefonds. zullen dit moeten afwachten. Maar tevens worden de SPUK-gelden geheel of gedeeltelijk overgeheveld naar het gemeentefonds maar wel met een korting van naar verwachting 10% ; Welke korting (bedrag) verwacht de gemeente Rheden op de SPUK gelden? We blijven werken aan onze ambtelijke Zie graag het antwoord op vraag 7 van D66. organisatie om ons werk voor de samenleving te optimaliseren. Enerzijds door continu in te zetten op efficiëntie. Anderzijds door de organisatie compacter en wendbaar te maken (afslanken). De beleidsindicatoren (pag 152) laten een ander beeld zien. Kunt u verklaren waarom in vergelijking met de PGB 2024 de formatie en de bezetting groeien en de apparaatskosten met 132 euro per inwoner toenemen? Taakveld 0. Bestuur en ondersteuning 3.1 3.2 3.3

4.

Pag 152 – Beleidsindicatoren

5.

Pag 152 – Beleidsindicatoren

6.

Pag 10 Meerjarig perspectief – sociale basis

Formatie (fte per 1.000 inwoners) Bezetting (fte per 1.000 inwoners) Apparaatskosten (kosten per inwoner in €)

2024

2025

8,92

9,19

8,66

8,68

1.597

1.729

Tabel beleidsindicatoren: Hoe moeten de Dit betreffen indicatoren die zijn voorgeschreven. beleidsindicatoren worden geïnterpreteerd? Gemakshalve hebben wij deze gepresenteerd per taakveld. Tabel beleidsindicatoren: de laatste kolom toont Dit is het jaartal waarop de cijfers zijn gebaseerd (opname een jaartal. Wat betekent dat? moment). “Dit hebben wij gedaan door na 2026 niet verder De beleidsmatige definitie van de sociale basis is als volgt te bezuinigen op de sociale basis.” beschreven in het Koersdocument sociaal domein:

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 30 / 70

Verwijzing (A)

7.

Pag 10 Meerjarig perspectief – sociale basis

8.

Pag 11 Tabel Aanvullende maatregelen na kadernota.

9.

Pag 11 Tabel Aanvullende maatregelen na kadernota.

10.

Pag 11 Tabel Aanvullende maatregelen na kadernota.

Vraag Antwoord In het technisch vragenuur was er verwarring ‘We omschrijven de sociale basis als alle voorzieningen over de interpretatie van de term “sociale basis” (aanbod) Wilt u aub exact aangeven wat er allemaal onder bedoeld om elkaar te ontmoeten en ondersteunen, deze term wordt begrepen? (thema’s, ontwikkelen en ontspannen; die zorgen dat mensen kunnen taakvelden, etc.) samenleven en meedoen. Dit aanbod kan door inwoners worden gebruikt, zonder dat ze daarvoor officieel toestemming (een indicatie) nodig hebben. Voorbeelden van deze voorzieningen zijn: familie, vrienden, kennissen, groepen, buren(netwerken), vrijwilligers, school, online netwerken, werk, verenigingen, jongerenwerk, sociaal raadslieden, beroepskrachten et cetera.’ De producten die vallen onder de begrotingspost sociale basis zie bijlage 1. “Dit hebben wij gedaan door na 2026 niet verder Zie het antwoord op vraag 6 (hierboven) te bezuinigen op de sociale basis.” In het technisch vragenuur was er verwarring over de interpretatie van de term “sociale basis” Wilt u aub exact aangeven welke bezuinigingen hier precies bedoeld worden? Verlagen ombuigingen sociale basis (impact Er is alleen een bedrag vastgesteld om bezuinigingen op de verzachten)In 2027 met 260K euro en in 2027 sociale basis te verminderen. Een nadere verdeling moet nog met 410K euro. plaatsvinden.

Wilt u aub exact aangeven welke bezuinigingen (met welke bedragen) dit betreft? Eerste regel: “Verlagen ombuigingen sociale Zie het antwoord op vraag 6 (hierboven) basis (impact verzachten) in 2026 en 2027.” De maatregelen in 2025 en 2026 gaan dus onverkort door? Wilt u aub exact aangeven welke bezuinigingen (met welke bedragen) dit betreft? Tweede regel: “Alternatief voorstel In dit alternatieve voorstel (zie ook pagina 19) blijven de bezuinigingen minimabeleid” Gelrepas en het kindpakket beschikbaar voor kinderen uit Wilt u aub aangeven welke voorstellen (inclusief gezinnen met een inkomen tot 150%. De gemeentepolis bedragen) dit zijn? (Ook per jaar aub) wordt nog voortgezet voor het jaar 2025, met halvering van de gemeentelijke bijdrage.

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 31 / 70

Verwijzing (A)

Vraag

Antwoord In 2026 (als de gemeentepolis afgeschaft is) treedt een regeling “tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten” in werking. Inwoners met een handicap of chronische ziekte kunnen in aanmerking komen voor een jaarlijkse financiële bijdrage in de extra zorgkosten die zij maken. De regeling moet nog uitgewerkt worden. In onderstaande tabel staan de kosten (verminderde bezuiniging) die deze voorstellen met zich mee brengen, vermeld. x € duizend 2025 CAV (gemeentepolis) € 150 IIT GelrePas € 0 Kindpakket st. Leergeld Schoolkostentegoed Totale bezuiniging € 150

2026 € 251

Totale bezuiniging (KN25)

€ 403

€ 0

2027 € 251 € 55,5 € 38

2028 € 251 € 55,5 € 38

€ 289

€ 344.500

€ 344,5

€ 492,6

€ 597,7

€ 647,4

Extra lasten – € 253 € 203,6 € 253,2 € 302,9 Variant A Tabel 5A: verwachte besparingen a.g.v. bezuinigingen (alternatief nieuwe regeling chronische zieken + Gelrepas – Variant A)

11.

Pag 11 Tabel Aanvullende maatregelen na kadernota.

Derde regel: “Transformatie programma 1 Samenleving: Ombuiging” In de jaren 2026, 2027 en 2028 wordt 2026, 2027 en 2028 worden extra ombuigingen voorgesteld. Wilt u aub aangeven welke ombuigingen (inclusief bedragen) dit zijn?

Binnen het sociaal domein zijn er autonome ontwikkelingen die zorgen voor hogere uitgaven dan waar tot nu toe rekening mee is gehouden. Deze autonome ontwikkelingen hebben betrekking op de Wmo maatwerkvoorzieningen en Jeugdzorg. Dit gaat om de bedragen op regel 3 tabel 2 aanvullende maatregelen na kadernota. Om dit te bewerkstellingen zullen extra maatregelen nodig zijn, omdat het te besparen bedrag hoger is dan vooraf ingeschat. Het college onderzoekt momenteel mogelijke maatregelen voor de extra taakstelling en de impact hiervan (inhoudelijk,

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 32 / 70

Verwijzing (A)

12.

Pag 11 Tabel Aanvullende maatregelen na kadernota.

13.

Pag 11 Tabel Aanvullende maatregelen na kadernota.

Vraag

Antwoord financieel en juridisch). Exacte bedragen voor de ombuigingen zijn daarom nog niet te geven. Vierde regel: “Transformatie programma 1 Dit betreft de transformatie zoals in het Koersdocument Samenleving: transitiekosten. “ Samen Leven in Rheden, rapport Berenschot en de landelijke U trekt hiervoor in de komende jaren 1,7 hervormingsagenda wordt omschreven. Dit vraagt om anders miljoen euro uit. Wilt u dit transitieprogramma denken en handelen zoals ook in de koers leefomgeving en aub nader toelichten en preciseren? ? Met welke transitieagenda is vastgelegd. We richten een programma in maatregelen wordt deze transformatie dat ervoor zorgt dat de gemeente de regie op de medebewindstaken versterkt, de kosten beheerst en dat met gerealiseerd? het beschikbare budget een maximaal maatschappelijke resultaat kan worden gerealiseerd. Vijfde regel: “Ambities toekomstige opgaven” De voorgestelde maatregelen in de kadernota en de uitwerking in deze programmabegroting geven ruimte om U trekt hiervoor in 2027 en 2028 een bedrag van 3 miljoen euro uit. Welke ambities van vanaf 2027 te investeren in ambities die blijvend bijdragen aan de opgaven in onze gemeente. Dit biedt financiële welke opgaven worden hier bedoeld (inclusief precisering bedragen)? ruimte voor investeringen in de volgende bestuursperiode.

We zetten middelen apart zodat we financieel voorbereid zijn op toekomstige opgaven die op ons pad komen. We hebben op dit moment nog geen zicht op welke opgaven dit zijn. Zie antwoord vraag 10 hierboven en bijlage 1 raadsbrief amendement 1.

14.

Pag 10 Meerjarig perspectief – minimabeleid

Hieraan hebben wij gevolg gegeven door een aangepaste maatregel op te nemen. Hiermee verzachten wij de impact. Welke maatregel is dat?

15.

P18 – P28 – Hyperlink naar document “Format Ombuiging sociale basis (collectief) voorliggend” P18 – P28 – Hyperlink naar document “Format Ombuiging sociale basis (collectief) voorliggend”

Bij het technisch vragenuur hebben wij begrepen Zie graag bijlage 1 van dit document. dat dit document niet de actuele stand van zaken weergeeft. Wilt u dit document aub actualiseren? Dekt dit document alle bezuinigingen die vallen In de Programmabegroting 2025 is in totaal € 48,6 miljoen onder het begrip “sociale basis” ? Of zijn er nog beschikbaar voor uitgaven sociale basis (exclusief andere bezuinigingen die onder “sociale basis” onderwijs). Dit totale budget is bedoeld voor de vallen? maatschappelijke opgaven op gebied van cultuur, media, samenkracht en burgerparticipatie, wijkteams, maatwerkvoorzieningen en -dienstverlening en jeugdzorg. Een specificatie hiervan is opgenomen in de tabel op pagina

16.

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 33 / 70

Verwijzing (A)

17.

P18 - Bestaanszekerheid

18.

P19 -Bestaanszekerheid -laag inkomen

Vraag

Antwoord 29 van de Programmabegroting 2025. Dit totale budget loopt af naar € 45 miljoen in 2028. De ombuigingen op sociale basis in 2025 (€ 150 k) en 2026 (€ 700 k) blijven ongewijzigd ten opzichte van de kadernota 2025. In de jaren 2027 en 2028 verlagen we de ombuigingen sociale basis met respectievelijk € 260 k en € 410 k waarmee de structurele ombuiging op € 700 k blijft. (zie bijlage 1) De exacte uitwerking van de ombuigingen sociale basis zal na vaststelling van de begroting nog moeten plaatsvinden. In de KN25 zijn als besparingen op de Wmomaatwerkvoorzieningen (afschaling tot onder wettelijk minimum) de volgende bedragen opgenomen : € 57 k (2025), € 238 k (2026), € 618 k (2027) en € 1.121 k (2028). Zie antwoord vraag 18.

Ombuigingen 2025 e.v. Vanaf 2026 wordt de subsidie voor het inloopspreekuur afgebouwd. Er zijn wel regionale middelen voor volwassen educatie, maar deze zijn beperkt. Hierdoor zal het spreekuur afwisselend in de dorpen plaatsvinden. Hoe valt dit te rijmen met de zinsnede op pag. 10 `Dit hebben wij gedaan door na 2026 niet verder te bezuinigen op de sociale basis``? Ombuigingen 2025 e.v. In 2025 starten we met Voor de jaren 2025 en 2026 is er minder budget de afbouw van steunstructuren en beschikbaar. De ombuigingen in 2025 treffen niet direct onze communicatiemateriaal zoals de aansluiting op maatschappelijke partners. Het gaat hier om landelijke Geldfit. Verder gaan we in gesprek met onze structuren en communicatiebudget waarop we bezuinigen. partners hoe we vanaf 2026 en verder inrichting kunnen geven aan onze taken, rekening Voor 2026 zijn we met onze partners in gesprek hoe we houdend met de ombuigingen. richting kunnen geven aan onze werkzaamheden. Hiervoor volgt met de kadernota in het voorjaar 2025 een inhoudelijk Hoe valt dit te rijmen met de zinsnede op pag. voorstel. 10 `Dit hebben wij gedaan door na 2026 niet verder te bezuinigen op de sociale basis``?

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 34 / 70

19.

Verwijzing (A) P19 -Bestaanszekerheid inkomensregelingen

20.

P23 – gezonde keuzes

21.

P24 – kansen jeugdigen

Vraag Antwoord Het college stelt u voor om de Gelrepas voor de Zie het antwoord op vraag 10. groep 18- te blijven aanbieden aan de inkomensgroep tot 150 % van het sociaal minimum. De subsidie voor Leergeld te handhaven. De bijdrage aan de gemeentepolis in 2025 te halveren en in 2026 volledig af te schaffen. Tevens stelt het college voor om vanaf 2026 een regeling voor chronisch zieken en gehandicapten te maken. Met deze voorstellen blijven wij bijdragen aan de gezondheid en gelijke kansen voor onze inwoners. Om hoeveel geld gaat dit? Per jaar? - Verlagen van de budgetten voor De budgetten voor sportstimulerende activiteiten worden in sportstimulerende activiteiten (van 2025 eenmalig verlaagd, en niet verder verlaagd na 2026. verenigingen, evenementen en Sport in Voor programma's op het vlak van preventie gezondheid en Rheden). - Stopzetten van subsidies voor kwetsbare jongeren kunnen we rijksgelden inzetten uit het preventie gezondheid en voor Gezond & Actief Leven Akkoord (GALA) en Integraal Zorg vrijwilligersorganisaties die zich inzetten voor Akkoord (IZA). kwetsbare jongeren. Hoe valt dit te rijmen met de zinsnede op pag. 10 `Dit hebben wij gedaan door na 2026 niet verder te bezuinigen op de sociale basis``? Ombuigingen 2025 e.v.

Vanaf 2025 bouwen we Het college werkt aan de consequenties van amendement 1, subsidies af die wij aan organisaties onder andere om jeugdigen te ontzien. Zij komt voor het verstrekken, die er aan bijdragen om geen jaar 2026 met voorstellen die u ontvangt met de kadernota jeugdzorg-maatwerkvoorziening aan te vragen. mei 2025. Voorbeelden zijn: scoutingverenigingen, vakantiebouwdorpen en iriszorg. Ook kijken we hoe we stoppen met regionale afspraken rondom de regionale inzet voor ambulant jeugdhulpverleners in het voortgezet onderwijs in regio Zutphen. Verder bouwen we de subsidie af voor peutervoorzieningen; peuters waarvan ouders niet in aanmerking komen voor kinderopvangtoeslag kunnen niet langer met

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 35 / 70

22.

Verwijzing (A)

Vraag Antwoord subsidie 2 ochtenden per week naar de voorschool. Hierdoor kan ongelijkheid ontstaan ontstaat ongelijkheid in de startpositie van ouders. Tot slot zal de vangnetregeling sociaal medische indicatie (SMI) afgebouwd worden. De SMI is een vangnetregeling voor tijdelijke tegemoetkoming in de kosten van kinderopvang vanwege een sociale, medische of psychische reden bij ouder of kind. De doelgroep van SMI bestaat uit gezinnen met kinderen tot en met 12 jaar waarvan de ouders geen recht hebben op kinderopvangtoeslag. Vanwege een sociale of medische situatie bij ouder of kind is kinderopvang dan nodig. Soms om te zorgen dat een kind tot ontwikkeling komt voor gelijke kansen, soms vanwege een overbelast gezinssysteem, ongeneeslijke ziekte of in extreme gevallen om uithuisplaatsing te voorkomen. Hoe valt dit te rijmen met de zinsnede op pag. 10 `Dit hebben wij gedaan door na 2026 niet verder te bezuinigen op de sociale basis``?

P26 – sociale basis

Ombuigingen 2025 e.v: Vanaf 2026 verlagen we subsidies aan organisaties die ontmoeting en ontspanning mogelijk maken en die incidenteel subsidieaanvragen indienen voor activiteiten in de sociale basis. Dit betreffen organisaties die sociale (o.a. dorpshuizen, buurt- en belangenverenigingen), sportieve (sportevenementen) en culturele activiteiten (podiumvoorziening en culturele activiteiten) organiseren.

In de Programmabegroting 2025 is in totaal € 48,6 miljoen beschikbaar voor uitgaven sociale basis (exclusief onderwijs). Dit totale budget is bedoeld voor de maatschappelijke opgaven op gebied van cultuur, media, samenkracht en burgerparticipatie, wijkteams, maatwerkvoorzieningen en -dienstverlening en jeugdzorg. Een specificatie hiervan is opgenomen in de tabel op pagina 29 van de Programmabegroting 2025. Dit totale budget loopt af naar € 45 miljoen in 2028. De ombuigingen op sociale basis in 2025 (€ 150 k) en 2026 (€ 700 k) blijven ongewijzigd ten opzichte van de kadernota 2025. In de jaren 2027 en 2028 verlagen we de ombuigingen

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 36 / 70

Verwijzing (A)

23.

P27 – vrijwilligerss

24.

P27 – veerkracht

25.

P28 - Robuuste sociale basis

26.

P43 – versnelling woningbouw

Vraag Hoe valt dit te rijmen met de zinsnede op pag. 10 `Dit hebben wij gedaan door na 2026 niet verder te bezuinigen op de sociale basis``?

Antwoord sociale basis met respectievelijk € 260 k en € 410 k waarmee de structurele ombuiging op € 700 k blijft. De exacte uitwerking van de ombuigingen sociale basis zal na vaststelling van de begroting nog moeten plaatsvinden. Ombuigingen 2025 e.v. Vanaf 2026 zullen Er blijft nog steeds een te bezuinigen bedrag staan voor de subsidies en ondersteuningssubsidies afgebouwd sociale basis. Dit loopt echter niet verder op maar wordt gaan worden die vrijwillige inzet stimuleren met gefixeerd op het bedrag van 2026. een subsidie. In 2025 stemmen we samen met Zie ook het antwoord op de vorige vraag. onze partners uit de sociale basis af hoe we de beschikbare middelen de komende jaren kunnen inzetten om vrijwillige inzet mogelijk te blijven maken. Hoe valt dit te rijmen met de zinsnede op pag. 10 `Dit hebben wij gedaan door na 2026 niet verder te bezuinigen op de sociale basis``? Ombuigingen 2025 e.v. Vanaf 2026 e.v. worden Zie antwoord op vraag 22 en 23 (stimulerings)subsidies verlaagd voor organisaties die de veerkracht van wijken ondersteunen. Hoe valt dit te rijmen met de zinsnede op pag. 10 `Dit hebben wij gedaan door na 2026 niet verder te bezuinigen op de sociale basis``? Ombuigingen 2025 e.v. Vanaf 2026 worden Zie antwoord op vraag 22 en 23 subsidies verlaagd voor organisaties die zich inzetten voor de sociale basis in de vorm van o.a.

dorpshuizen, buurt- en belangenverenigingen en andere vrijwilligersorganisaties als ook de subsidieregeling inwonersinitiatieven die activiteiten in het sociaal domein stimuleren om ontmoeting en ontspanning mogelijk maken. Hoe valt dit te rijmen met de zinsnede op pag. 10 `Dit hebben wij gedaan door na 2026 niet verder te bezuinigen op de sociale basis``? 1e alinea : Versnelling woningbouw continueren Het digitale dashboard geeft het zicht op dit moment. Elk etc. “We hebben dit resultaat bereikt als we jaar monitoren we in de Groene Metropoolregio de

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 37 / 70

Verwijzing (A)

Vraag onze bouwdoelstellingen voor 2030 realiseren. Ieder jaar moet er beter zicht zijn op de kans dat we de gewenste aantallen realiseren” Wat is het zicht op dit moment?

Antwoord ontwikkelingen in de woningvoorraad. Dit gebeurt via de regionale woningmarktmonitor, waarin we realisatie en plannen ook vergelijken met de afspraken uit de Woondeal regio Arnhem-Nijmegen 2.0. Het digitale dashboard is te vinden op de website van de Groene Metropoolregio.

27.

P45 – Veerkrachtige wijken

28.

Pag 70/71 – Nieuwkomers.

29.

Pag 70/71 – Nieuwkomers.

30.

P78 – Ontwikkeling lokale lastendruk

Kijkend naar de plannen waar nu aan gewerkt wordt, lijkt het erop dat we de aantallen voor 2030 halen. Start van twee projecten in Stenfert, die direct Op dit moment zijn er nog geen projecten, dit gaat nog zichtbaar zijn in de wijk. Hierbij sluiten we aan starten. De projecten worden samen met de inwoners bij de dorpendeal van de provincie (2026). bedacht en ook met hen vormgegeven en uitgevoerd. Denk daarbij bijvoorbeeld aan: Sterrenbos als Wilt u deze projecten aub nader specificeren? ontmoetingsplek en vergroenen van onder andere de tuin Sterrenbos en andere publieke plekken in de wijk. Wilt u aub de baten en de lasten voor de In de begroting presenteren we zoals afgesproken de lasten verschillende categorieën nieuwkomers apart en baten op taakveldniveau. Zo ook bij dit taakveld bij specificeren? thema Nieuwkomers. De baten betreffen de te ontvangen rijksvergoeding. De lasten hebben grofweg 50/50 betrekking op opvang van asielzoekers en opvang van ontheemde Oekraïners. De totale lasten bestaan uit personele lasten (± 4,8 mln) en opvangkosten (huur, servicekosten, beveiliging e.d., totaal ± 10,4 mln.). De baten en de lasten 15.120 K zijn gelijk. We ontvangen van het Ministerie van Justitie en Veiligheid Terwijl bekend is dat de lasten aanzienlijk lager een bijdrage in de jaarlijkse opvangkosten van asielzoekers liggen dan de baten. en ontheemde Oekraïners.

Deze bijdrage is waarschijnlijk meer dan dekkend. De lasten en baten zijn uit Wat heeft u doen besluiten om de begroting hier voorzichtigheidprincipe budgetneutraal opgenomen. Op dit niet op aan te passen? Waarom is dit niet moment kunnen we nog geen inschatting maken van een eventueel financieel voordeel. Bij de 1e berap 2025 volgt een verwerkt in de begroting? mogelijke bijstelling. Zie ook antwoorden op vraag 22 PvdA en 16 CU. De tabel geeft de lastendruk over de jaren 2023 In de begroting geven we in deze tabel zoals gebruikelijk de en 2024 aan. ontwikkeling lokale lastendruk weer over de 2 jaren voorafgaand aan het nieuwe begrotingsjaar. Voor de tarieven 2025 doen wij u voorstellen voor tariefsaanpassingen. Wij

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 38 / 70

Verwijzing (A)

31.

P79-80 - Afvalstoffenheffing

Vraag Wilt u aub de lastendruk voor de inwoners van de gemeente Rheden over het jaar 2025 aangeven? (OZB, afvalstoffenheffing, rioolheffing en de totale belastingdruk) In de tabel staat bij 0.8 Overige baten en lasten – voor 2024 een bedrag van -70.336 en voor 2025 een bedrag van -629.336. Kunt u dit grote verschil toelichten? Zijn dit baten? En waar bestaan deze baten dan uit?

Antwoord verwijzen u naar de betreffende passages in de paragraaf lokale heffingen (pag. 79-82). In voorgaande jaren was er voor het berekenen van de kostendekkenheid (nog) geen rekening gehouden met deze aanvullende baten aangezien het effect voor de afvalstoffenheffing neutraal was. Baten (=kosten). Voor BGR 2025 is er gekozen om de baten (=budget) wel inzichtelijk te maken. Dit heeft ook geen invloed op de kostendekkenheid. Dit zijn baten, namelijk vergoedingen van Nedvang. Een organisatie die vanaf 2024 is samengegaan met o.a. Stichting Afvalfonds verpakkingen. Door verpakkingen zo goed mogelijk in te zamelen en te recyclen wordt er vergoedingen(245k) ook verstrekt aan de gemeente die samenwerken met erkende afvalbedrijven. Daarnaast is er opbrengst oud papier/textiel etc. begroot (261k) en is er ook een begrote bijdrage derden(53k).

32.

P82 – Hondenbelasting

Vanaf 1 januari 2023 zijn de tarieven van de hondenbelasting kostendekkend om de uitgaven gerelateerd aan hondenbezit te kunnen betalen.

Uitgaven gerelateerd aan hondenbezit

Wilt u aub specificeren waaruit de uitgaven gerelateerd aan hondenbezit bestaan?

Reinigen hondenuitlaat terreinen

5.000

Hondenpoep zakken

20.000

HP Bakken, Dispensers

3.000

Ledigen HP bakken 1 fte + overhead

35.000

Afvoer/afval HP

2.000

Ondersteuning participatie 300u

15.000

Handhaving 380u + overhead

20.000

Voorlichting Hondenlosloopgebied 80u + materiaal Totaal

33.

P85 – Risico-invetarisatie

Klopt het dat Risico 7: de overheveling van de SPUK-uitkeringen naar het gemeentefonds is

500 5.000 105.500

Bij risico 3 rijksbezuinigingen vermelden we inderdaad ook de mogelijke korting op de spuk-uitkeringen. Omdat dit

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 39 / 70

Verwijzing (A)

34.

P88 – tabel beschikbare weerstandscapaciteit

Vraag ook al opgenomen in Risico 3 Bezuinigingsmaatregelen van het Rijk?

Antwoord laatstgenoemde risico echter van substantiële omvang kan zijn en al wat concretere vorm lijkt te krijgen is hiervoor een aparte risicopost opgenomen. De algemene reserve staat volgens de PB 25 per We gaan hierbij uit van het begrote saldo algemene reserve 1-1-2025 op 4.727.077,(AR) per 1-1-2025. Als volgt berekend: Saldo AR bij jaarrekening 2023 is 6.512k Maar narekenen leert dat de algemene reserve Resultaatbestemming 2023: -/- 1.624k (althans volgens mijn berekening) zou moeten Onttrekking in 2024 nav amendement "Additionele subsidie voor een goede levensvatbare zijn: 4.888077,bibliotheek, een middel ter vermindering laag geletterdheid" (Raadsvergadering 7 november 2023). Algemene reserve (eind € 6.512.077 Volgens dit amendement dient vanuit de Algemene Reserve stand jaarrekening 2023) een bedrag van € 161 k beschikbaar te worden gesteld voor het verstevigen van de financiële positie van De Resultaat 2023+ Pinkenberg Zoomerij. Dit is verwerkt in de 1e berap 2024 (pag. 13). 75K (onttrokken aan € -1.624.000 Dit maakt een saldo van 4.727k. algemene reserve) Actuele € 4.888.077 stand algemene reserve

35.

P160 – tabel reserves

Kunt u het verschil van 160.000 euro verklaren? De algemene reserve stond per 1-1-2024 op Dit betreft de resultaatbestemming 2023 (onttrekking ad 6.512.000 euro. 1.624k) en verwerking amendement additionele subsidie Deze neemt in 2024 af met 1.785.000 euro. bibliotheek (onttrekking 161k), tezamen 1.785k. Wilt u deze afname van 1.785.000 euro aub nader preciseren?

Naam: GroenLinks Datum van indienen vragen: 4 oktober 2024 Nr. 1.

Verwijzing (A) Algemeen

Vraag Antwoord Is inmiddels bekend wat de effecten zijn van De effecten van de septembercirculaire gemeentefonds 2024 Prinsjesdag voor het gemeentefonds en de spuk- (Prinsjesdag) zijn verwerkt en lichten wij toe in een aparte gelden? raadsinformatiebrief. Zoals mondeling beantwoord tijdens de technische vragenronde zullen de effecten van overheveling

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 40 / 70

Nr.

Verwijzing (A)

2.

P7

3.

P 10

4.

P 12

Vraag

Antwoord spuk-gelden naar het gemeentefonds naar verwachting tot uitdrukking komen in de meicirculaire 2025. In lijn brengen met de VNG SDG indicatoren. Wij vinden het belangrijk om de SDG een nadrukkelijke plek Om welke reden is dit niet eerder toegepast of te geven in onze begroting, zodat goed zichtbaar is hoe wij wordt hier iets anders bedoeld? Wat is de hier op monitoren en sturen. In de begroting leest u daarom praktische betekenis hiervan? een aparte bijlage over dit onderwerp. Met “in lijn brengen” bedoelen we dat het ons streven is om de SDG indicatoren waar mogelijk direct aan onze (bestuurlijke) doelen te relateren, daarmee wordt zichtbaar welke doelen precies met de SDG indicatoren samenhangen. Aangegeven wordt dat ná 2026 niet meer wordt In de Programmabegroting 2025 is in totaal € 48,6 miljoen bezuinigd op de sociale basis, hoeveel wordt beschikbaar voor uitgaven sociale basis (exclusief feitelijk in 2025 en 2026 bezuinigd? En welke onderwijs). Dit totale budget is bedoeld voor de maatschappelijke effecten worden verwacht als maatschappelijke opgaven op gebied van cultuur, media, gevolg van deze bezuinigingen? samenkracht en burgerparticipatie, wijkteams, maatwerkvoorzieningen en -dienstverlening en jeugdzorg. Een specificatie hiervan is opgenomen in de tabel op pagina 29 van de Programmabegroting 2025. Dit totale budget loopt af naar € 45 miljoen in 2028.

De ombuigingen op sociale basis in 2025 (€ 150 k) en 2026 (€ 700 k) blijven ongewijzigd ten opzichte van de kadernota 2025. In de jaren 2027 en 2028 verlagen we de ombuigingen sociale basis met respectievelijk € 260 k en € 410 k waarmee de structurele ombuiging op € 700 k blijft. De exacte uitwerking van de ombuigingen sociale basis zal na vaststelling van de begroting plaatsvinden. De kosten voor Jeugdzorg worden hoger. Welke De kosten voor jeugdzorg nemen toe door meerdere delen van de Jeugdzorg betreft dit? Van welke factoren. In de breedte doordat er hogere tarieven betaald aannames wordt voor welk onderdeel uitgegaan. worden op basis van kostprijsonderzoek dat in 2023 is Welke mogelijkheden heeft de raad om ‘aan uitgevoerd. Gemeenten zijn door AMvB gehouden om reële knoppen te draaien’ ? tarieven af te spreken met zorgorganisaties. Hierover is de raad in de berap, kadernota en begroting geïnformeerd. Dit effect treedt dus al vanaf 2024 op en werkt door in komende jaren. Daarnaast is het landelijk beleid om voor de zwaardere vormen van jeugdhulp verblijf (o.a. gesloten

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 41 / 70

Nr.

Verwijzing (A)

5.

P 14

6.

P 16

7.

P 17

Vraag

Antwoord jeugdzorg, 3-milieu-voorzieningen) naar kleinere groepen te gaan. Dat betekent per jeugdige een hogere kostprijs per traject. Daarnaast zien we dat de afgelopen jaren meer jeugdigen gebruik maken van de zwaarste vormen van jeugdhulp verblijf.

Vanuit het rijk komt er komende jaren meer geld voor jeugdhulp. De raad kan via verordening bepalen welke vormen van jeugdhulp vergoed worden en welke niet. Budgettair kan de raad middelen toebedelen om minder te bezuinigen op de pedagogische basis(voorzieningen) dan wel hier juist op te investeren. Dit geldt ook voor het ontwikkelen van het Stevig lokaal team (red. hervormingsagenda). Weerstandsvermogen: wat is de ontwikkeling Het weerstandsvermogen komt tot uitdrukking in de van het weerstandsvermogen over de afgelopen weerstandsratio. In de jaarstukken 2015 bedroeg deze ratio 10 jaar? 1,12. En in de afgelopen jaren vanaf 2020 (obv jaarrekeningen): 2020 1,9 2021 2,3 2022 1,7 2023 0,6 En voor 2024 en 2025 op basis van de programmabegrotingen: 2024 0,8 2025 0,9 Alle opgaven uit het koersdocument sociaal De wijkvisie en intentieovereenkomst Dieren Stenfert is domein worden genoemd, behalve de integrale vertaald in een voor de wijk specifieke wijkaanpak, waarom ontbreekt deze opgave ? wijkuitvoeringsagenda. Deze agenda wordt iedere half jaar herijkt. Vanuit alle domeinen wordt gewerkt aan de integrale wijkaanpak en vind u op diverse plekken in de programmabegroting terug. Vandaar dat er niet voor is gekozen om een aparte opgave Integrale wijkaanpak onder programma 1 te schrijven.

Als ambitie wordt aangegeven dat inwoners Dit is de ambitie van de gemeente Rheden zoals gebruik maken van voorzieningen. Is dit een beschreven in het beleidskader ‘minima en

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 42 / 70

Nr.

Verwijzing (A)

Vraag Antwoord wens of een norm? Wat is de betekenis van deze schuldhulpverlening 2021-2024, Iedereen Doet Mee’ en het ambitie? Koersdocument Sociaal Domein.

8.

P 18

9.

P 19

Vanaf 2026 wordt de subsidie inloop afgebouwd. Organisaties die een structurele subsidie ontvangen worden Wat is de betekenis van ‘afbouw’: wat zijn het in 2025 niet gekort. Op het totale budget sociale basis wordt verwachte eindresultaat en de tijdlijn? in 2026 25 % bezuinigd. Dit bedrag is gefixeerd voor 2027 Hoe staat dit in verhouding tot: ‘wij voorkomen en 2028. Na vaststelling van de begroting 2025 vervolgen schulden bij jeugdigen en inwoners met een laag we de gesprekken met onze partners. Met hen bepalen we de prioriteiten en verdeling van de middelen in de komende inkomen en helpen hen met het invullen van jaren. Hiervoor volgt met de kadernota 2026 een inhoudelijk formulieren’? voorstel. De aandacht zal specifiek uitgaan naar gezinnen Voor jongeren tot en met 17 jaar blijven de Gelrepas en ouderen, wat betekent dit voor jongeren? (inkomens tot 150%) en het kindpakket beschikbaar. Voor Immers, bijvoorbeeld de na-ijl effecten van overige ondersteuning (financieel en anderszins) kunnen COVID eisen nog steeds hun tol. Wordt de inzet jongeren (t/m 27 jaar) nog steeds terecht bij de voor jongeren of andere groepen teruggebracht? jongerencoaches van de gemeente.

De afgelopen jaren hebben we vanuit NPO-middelen extra ingezet op het vergroten van het welbevinden van jeugdigen en ontmoeting te stimuleren; onder andere met extra schoolmaatschappelijk werk, vakantieaanbod en verlengde schooldagen. De NPO-middelen zijn tot de zomer 2025 in te zetten. We richten ons de komende periode specifiek op het verminderen van thuiszitters. Vanuit GALA-middelen zetten we met het voortgezet onderwijs samen in op onder andere meer bewegen, gezond leven, kunst en cultuur, en digitaal burgerschap. Dat heet de combinatiefunctionarisregeling voortgezet onderwijs.

10.

P 19

De ambitie is dat inwoners met een laag inkomen optimaal gebruik maken van de inkomensregelingen. Over welke regelingen gaat dit: wat zijn de beoogde doelen en resultaten voor deze regelingen?

De gemeente kent verschillende minimaregelingen: -Gelrepas -Kindpakket -Individuele inkomenstoeslag -individuele studietoeslag

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 43 / 70

Nr.

Verwijzing (A)

Vraag

Antwoord -gemeentepolis -kwijtschelding gemeentebelasting -energietoeslag (tijdelijk: nu afgesloten) De doelen ten aanzien van de Gelrepas en het Kindpakket vindt u op pagina 20 van de programmabegroting. Wij rapporteren binnen de P&C cyclus over het bereik van de Gelrepas en het Kindpakket. Met de evaluatie van het beleidskader ‘minimabeleid en schuldhulpverlening 20212024 Iedereen Doet Mee’ informeren wij u ook over het bereik van de overige regelingen.

11.

12.

P 22

P 22

De norm voor verkoeling in 2020 wordt ook Door klimaatverandering wordt het steeds warmer. De geambieerd voor 2028. Hoe verhoudt dit zich tot ervaren verkoeling in de leefomgeving gelijk houden in 2028 de klimaatverandering, wat is tot dusver bereikt t.o.v. 2020 vinden we daarom een reëele ambitie. Zonder met de 3-30-300 afspraak en hoe wordt dit inzet zou de mate van verkoeling naar verwachting namelijk doorgezet richting 2028? dalen.

Op welke wijze wordt een gezonde voedingomgeving gestimuleerd waarin gezonde producten de basis zijn?

De 3-30-300 afspraken hanteren we de komende jaren als vuistregel in de uitvoering. Het dient als één van de kaders in projecten. Het is niet realistisch om 3-30-300 op iedere locatie te bereiken. Zie hiervoor ook de toelichting in de raadsbrief van 7 feb 2024. In (integrale) projecten openbare ruimte vormen we gemiddeld 10% verharding om naar groen, t.o.v. bestaande situatie. Daarnaast voeren specifieke acties uit gericht op vergroening en verkoeling. Zo hebben we in Velp-Zuid afgelopen jaar 450 bomen uitgereikt in de wijk en reikten we voor Rheden 450 jaar 750 bomen uit aan particulieren. Ook investeren we in groeiplaatsverbetering van bestaande bomen. We onderzoeken de mogelijkheden om in de wijken VelpZuid, Dieren-Stenfert en Rheden aanbod van groente en fruit dichtbij en goedkoop aan te bieden door ruimte te bieden aan initiatiefnemers op dit vlak. Daarnaast onderzoeken we mogelijkheden om in de Omgevingsvisie

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 44 / 70

Nr.

Verwijzing (A)

13.

P 23

14.

P 24

15.

P 24

16.

P 25

Vraag

Antwoord en Omgevingsplan doelen en kaders op het gebied van een gezonde voedingsomgeving kunnen opnemen. Dat gaat om het aandeel gezond voedingsaanbod in de leefomgeving t.o.v. aandeel ongezond voedingsaanbod. Aangegeven wordt dat een andere invulling Enerzijds kijken we naar andere beheervormen van de wordt gezocht voor sportaccomodaties. Wat binnensportlocaties (sporthallen, gymzalen). We wordt hier precies mee bedoeld? Als het gaat onderzoeken of bepaalde beheertaken die wij nu zelf doen over uitbreiding mede-gebruik, waar wordt dan door gebruikers uitgevoerd kunnen worden. Voor aan gedacht en zijn hier al contacten over gymlocaties onderzoek we mogelijkheden om naast en in geweest met de betrokken beheerders van de plaats van gymzalen ook in andere soorten sportruimtes te sportlocaties? Wat levert dit op? organiseren (buitenruimte, sportvelden, zwembad, ruimtes van sportaanbieders). We voeren hierover nu gesprekken met gebruikers. Vergroten van kansen voor jeugdigen in een Dit vraagt om anders denken en handelen zoals beschreven kwetsbare situaties. U geeft aan bij in het Koersdocument Samen Leven in Rheden, rapport ombuigingen: “vanaf 2025 bouwen we subsidies Berenschot en Hervormingsagenda.

af die wij aan organisaties verstrekken, die er Het vergt nieuwe inzichten, samenwerking met inwoners en organisaties en lef om met minder geld de sociale basis aan bijdragen om geen jeugdzorgmaatwerkvoorziening aan te vragen” Wat wordt effectiever in te zetten voor de preventie op hier precies mee bedoeld en wat betekent dat maatwerkvoorzieningen. We richten daarnaast een voor aanvragen van jeugdzorgprogramma in dat ervoor zorgt dat de gemeente de regie op de medebewindstaken versterkt, de kosten beheerst en dat maatwerkvoorzieningen op langere termijn? met het beschikbare budget een maximaal maatschappelijk resultaat kan worden gerealiseerd. Bij afbouw subsidies die geen Scoutingverenigingen en vakantiebouwdorpen zijn maatwerkvoorzieningen leveren worden onder voorbeelden van partijen die deel uitmaken van de lokale andere scouting én Iris zorg als voorbeeld pedagogische basis. Dergelijke activiteiten kunnen bijdragen genoemd. Wat is de relatie tussen deze partijen aan beschermende factoren die bijdragen aan het opgroeien en de doelgroepen? Wat doet bijvoorbeeld van jeugdigen. scouting in relatie tot verslavingszorg en Iriszorg ontvangt subsidie van de gemeente om preventieve maatschappelijke opvang (Iriszorg). Is daar activiteiten uit te voeren op het gebied van (voorkomen) van onderzoek naar gedaan? Zo ja, is dit verslaving.

beschikbaar? Aangegeven wordt dat sprake is van nieuwe De extra lasten (Sport in Rheden) hebben met name te lasten, welke zijn dat? maken met kapitaallasten en servicekosten

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 45 / 70

Nr.

Verwijzing (A)

17.

P 26

18.

P 30

19.

P 41

20.

P 44

21.

P 45

22.

P 45

Vraag

Antwoord (sportaccommodatie en toegangssysteem) en verzekeringskosten. De ontmoetingsplekken in kwetsbare wijken wilt Begin 2025 neemt het college de raad graag mee in de u in stand houden. Welke (locaties) zijn dat strategische agenda en voortgang uitvoeringsagenda sociaal concreet? domein. In de voorstellen wordt aangegeven met Wij willen mogelijkheden onderzoeken waarbij de wijze van kritische blik naar voorzieningen als verlenen van huishoudelijke hulp door onze gecontracteerde huishoudelijke hulp te kijken. Kunt u aangeven zorgaanbieders nog efficiënter georganiseerd kan worden. waar u concreet aan denkt en waar Rheden dan staat ten opzichte van andere gemeenten in onze regio? Er wordt gesproken over kostendekkende leges. Ja. De zg. voortoetsen noemen wij inmiddels Gaan er ook leges gevraagd worden voor de conceptverzoeken. Hiervoor brengen wij leges in rekening. voortoets? Voor een nadere toelichting verwijzen wij graag naar de onlangs vastgestelde legesverordening (Raadsvergadering 24 september 2024). In de tekst wordt een relatie gelegd tussen Voldoende beschikbaarheid van areaal voor bedrijvigheid beschikbaarheid van (nieuwe) locaties en betekent in het algemeen werkgelegenheid. De hoeveelheid mogelijke toename werkgelegenheid. Kunt u dat werkgelegenheid is afhankelijk is van de soort nader toelichten, immers het aantal m2 lijkt bedrijvigheid.

daarmee voorwaardelijk voor toename van het Bij geen voldoende aanbod van areaal zullen bedrijven zich aantal WP . niet in de gemeente Rheden kunnen vestigen of groeien. Circulariteit wordt ‘onder de aandacht gebracht’. Bij de acties uit de Routekaart Circulaire Economie ligt de Hoe gaat de gemeente zich inspannen om focus van de gemeente vooral op de interne organisatie. circulair inkopen ook bij onze In het kader van vastgestelde Kadernota is besloten om het partnerorganisaties en gemeenschappelijke budget voor stimuleringsmaatregelen te schrappen. Waar mogelijk wordt circulaire economie onder de aandacht regelingen te bereiken? gebracht maar hierin wordt geen actieve rol gespeeld. Toename overnachtingen wordt gestimuleerd. Graag uitleg hoe het aantal (toeristische ?) overnachtingen wordt gestimuleerd of gefaciliteerd. Zijn er in de gemeente Rheden überhaupt voldoende faciliteiten voor overnachtingen en in welk segment is het aantal

Via de promotie en marketing organisatie Toerisme Veluwe, Arnhem, Nijmegen (TVAN) zetten we de bestaande overnachtingslocaties positief neer. We stimuleren een groei van duurzame en kleinschalige verblijfsrecreatie. Zo is er een nieuwe informatiefolder om het starten van een Bed & Breakfast te vergemakkelijken.

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 46 / 70

Nr.

Verwijzing (A)

Vraag teruggelopen tov 2022 dan wel wordt groei verwacht voor de komende jaren? Wat wordt hiermee beoogd?

Antwoord Er is geen specifiek segment aan te wijzen waar de terugloop aan te relateren is. Verblijfsgasten brengen meer tijd door in één van de dorpen en geven meer geld uit in de middenstand of horeca. Dat resulteert indirect weer in versterking van de lokale economie in lijn met de economische visie Verblijfsgasten brengen meer tijd door in één van de dorpen en geven meer geld uit in de middenstand of horeca. Dat resulteert indirect weer in het behoud van bedrijfsleven. In 2022 is de Economische visie vastgesteld. De Routekaart (incl. acties en maatregelen) is hier een onderdeel van. In het kader van vastgestelde Kadernota is besloten om minder inzet te plegen op thema economische ontwikkeling. Dit heeft ook gevolgen voor de uitvoering van de Routekaart Circulaire Economie. De her-prioritering gaat na de vaststelling van de begroting plaatsvinden.

23.

P 45

24.

P 46

25.

P 46

26.

P 63

Circulaire economie: in de routekaart voor een circulaire economie van de gemeente Rheden wordt ook gesproken over het aantrekken van start-ups die zich bezig houden met circulair produceren. welk economisch beleid met welke maatregelen wordt ingezet om een aantrekkelijke gemeente te worden voor bedrijven binnen de circulaire economie? Maximaal scheidingspercentage: Wat ziet de Door de Raad is als ambitie een scheidingspercentage van gemeente als het maximale 75% vastgesteld scheidingspercentage? De gemeente Rheden spreekt van een Het huidige beleid van de gemeente heeft een focus op een grondstoffenbeleid, hierbij lag de focus vooral op goede kwaliteit van ingezamelde grondstoffen. afval. Wanneer gaat de gemeente haar grondstoffenbeleid verbreden naar alle grondstoffenstromen in de gemeente? Waarom blijft het bedrag voor de OB voor niet- De hogere OZB-opbrengsten (als gevolg van stijging met woningen gelijk? 20% en vanaf 2026 jaarlijkse indexering) zijn bij het opstellen van de begroting uit praktische overweging volledig verwerkt bij de post OZB-woningen. Vandaar de stijging bij taakveld 0.61 en gelijkblijvende bedragen bij taakveld 0.62. In werkelijkheid zullen de hogere OZB-opbrengsten tot uitdrukking komen bij beide taakvelden. De totale raming aan OZB-opbrengsten blijft gelijk aan de bedragen zoals opgenomen in tabel op pag.

63 (bedragen van taakvelden 0.61 en 0.62 bij elkaar opgesteld).

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 47 / 70

Nr. 27.

Verwijzing (A) P 64

28.

P 69

29.

P 79

30.

P 78 -79

Vraag Op welke wijze wordt concreet zichtbaar dat kansengelijkheid volgens de verwachtingen is verbeterd (monitoring?)

Antwoord De uitvoeringsprojecten uit het preventieakkoord geven inzicht op de inzet kansengelijkheid. Hiernaast wordt eind 2024 de inclusieagenda ter vatstelling aan de raad voorgelegd waarin staat wat wij op het gebied van inclusiviteit en kansengelijkheid uitvoeren. Wat verstaat u onder aanpak jeugdgroepen? Om De aanpak is voor problematische jeugdgroepen (onder 23 welke inwoners gaat het hier en wat is het doel? jaar) binnen de gemeente Rheden waarbij integraal informatie kan worden uitgewisseld om maatregelen te nemen met als doel overlast en criminaliteit te verminderen. Wat is de belastingruimte ? (zoals in het Waarschijnlijk wordt gedoeld op de onbenutte verleden werd gepresenteerd, wat is nu de belastingcapaciteit (m.b.t. de OZB). Dit vraagt een aparte ruimte) berekening. De meest recente berekening is gemaakt bij de jaarstukken 2023 en is daarin opgenomen bij de paragraaf weerstandsvermogen (pag. 80) met de volgende passage: 'Voor de hoogte van de OZB geldt overigens ook geen voorgeschreven norm, behalve bij een eventuele “artikel 12aanvraag”, dan geldt een normtarief voor de OZB als één van de toelatingseisen. In dat geval dient een gemeente minimaal 20% meer OZB te heffen dan het landelijk gemiddelde. Op basis van die norm bedraagt de onbenutte belastingcapaciteit voor de gemeente Rheden afgerond € 2,3 miljoen.’

Kan de tabel ontwikkeling lokale belastingdruk worden aangevuld met de prognoses voor 2025?

We laten deze passage sinds de begroting 2024 achterwege. Zie ook toelichting op pag. 88 van PB2025 bij kopje ‘Onbenutte belastingcapaciteit’. Zie antwoord op vraag 30 van VPR.

Naam: CDA Datum van indienen vragen: 04-10-2024 Nr. 1

Verwijzing (A) Bestuurlijk Voorwoord blz. 3

Vraag Antwoord Er staat dat er meer geld is voor Deze middelen staan opgenomen in tabel 2 van de bestaanszekerheid en sociale basis. Graag meer (financiële) inleiding.

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 48 / 70

Nr.

Verwijzing (A)

2

Inleiding Blz. 10

3

1. Samenleving Blz. 19

4

Blz. 20

5

Blz. 21

6

Blz. 24

Vraag info over hoeveel meer er is en wat dat betekent.

Antwoord

Na 2026 zal niet verder worden bezuinigd op de sociale basis. Klinkt goed, maar wat betekent dat voor de sociale basis als dan inmiddels de dorpshuizen gesloten zijn, Schuldhulpmaatje heeft moeten stoppen enz.?

Organisaties die een structurele subsidie ontvangen worden in 2025 niet gekort. Op het totale budget sociale basis wordt in 2026 25 % bezuinigd. Dit bedrag is gefixeerd voor 2027 en 2028. Na vaststelling van de begroting 2025 vervolgen we de gesprekken met onze partners. Met hen bepalen we de prioriteiten en verdeling van de middelen in de komende jaren. Hiervoor volgt met de kadernota 2026 een inhoudelijk voorstel.

op p. 19 is te lezen dat de subsidie voor Voor 2026 zijn we met onze partners in gesprek hoe we Leergeld wordt gehandhaafd, maar richting kunnen geven aan onze werkzaamheden. Hiervoor schuldhulpmaatje wordt in het hele document volgt met de kadernota 2026 een inhoudelijk voorstel. We niet genoemd. Hoe zijn de keuzes van B&W benoemen daarom niet alle partners. terugvinden? Wij zou graag een lijst willen zien van alle subsidie-ontvangers, met een korte Tijdens de behandeling van de kadernota op 2 juli is door de toelichting per organisatie en de keuze van B&W raad een motie aangenomen gericht op de voorgenomen daarin.. bezuinigingen binnen het minimabeleid. Als beantwoording op deze memo is het alternatief voor het minimabeleid (waaronder st. Leergeld) opgenomen in deze begroting. Bij het kopje: ombuigingen 2025 e.v. staat Vanaf 2025 maken we geen gebruik meer van een aantal “Vanaf …in.” Deze zin loopt niet en niet duidelijk instrumenten gericht op doelgroepen die moeilijk tot niet aan is wat er nu precies bedoeld is. het werk komen. Bij bullit 2 onder het kopje ‘Toelichting op Het gaat hier om de structurele ophoging van de BUIGnieuwe lasten t.o.v. Kadernota 2025” staat “Op uitgaven, zoals die in de eerste Berap 2024 (€ 852 k) en basis hiervan stellen we de begrote lasten tweede Berap 2024 (€ 400 k) zijn aangegeven. structureel bij”.

Hoe en op welke wijze wordt er dan structureel omgebogen en waar zien we dat dan terug? Bij Ombuigingen 2025 e.v. staat dat de Dit vraagt om anders denken en handelen zoals beschreven subsidies aan organisaties worden afgebouwd in het Koersdocument Samen Leven in Rheden, rapport die er aan bijdragen om geen jeugdzorgBerenschot en Hervormingsagenda.

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 49 / 70

Nr.

Verwijzing (A)

7

Blz. 28

8

Blz. 28

Vraag maatwerkvoorziening aan te vragen. Deze redenering lijkt tegenstrijdig aangezien een jeugdzorg-maatwerkvoorziening aanmerkelijk duurder zal zijn dan de subsidies. Betekent dit nu dat de kans aanzienlijk groot zal zijn dat daardoor nu juist de kosten voor jeugdzorg zullen stijgen en zo dus de besparing te niet zullen doen. In dat kader ook de vraag wat de gemiddelde kosten van een jeugdzorgmaatwerkvoorziening voor de gemeente is. Meerdere keren wordt gesproken over een robuuste basis. Wat verstaat de gemeente hieronder gelet op en na de voorgestelde bezuinigingen. Onder het kopje ombuigingen 2025 e.v. wordt onder meer gemeld dat bezuinigd gaat worden op bijvoorbeeld de dorpshuizen. Er is geen overzicht van de verschillende subsidiebijdragen aan de tien dorpshuizen. Kan B&W ons dit geven? Hoeveel krijgt ieder dorpshuis in 2024? En wat is het voorstel voor de komende drie jaar?

Antwoord Het vergt nieuwe inzichten, samenwerking met inwoners en organisaties en lef om met minder geld de sociale basis effectiever in te zetten voor de preventie op maatwerkvoorzieningen. We richten daarnaast een programma in dat ervoor zorgt dat de gemeente de regie op de medebewindstaken versterkt, de kosten beheerst en dat met het beschikbare budget een maximaal maatschappelijke resultaat kan worden gerealiseerd. In het koersdocument is een robuuste sociale basis één van de ambities, hier vindt u ook een uitgebreide toelichting. Begin 2025 neemt het college de raad graag mee in de strategische agenda en voortgang uitvoeringsagenda sociaal domein. 2024 Buurthuis "De Poort,6" in Velp. Buurthuis "De Paperclip" in Velp.

€ 61.547

Buurthuis "De Elleboog" in Velp. Dorpshuis "'t Sprengenhus" in Laag-Soeren. Dorpshuis "Het Parkhuis" in de Steeg Buurthuis "De Drieschaar" in Dieren

€ 54.069

Buurthuis "De Oase" in Dieren. Dorpshuis "Nieuw Bergstein" in Ellecom. Dorpshuis "Spankeren" in Spankeren Dorpshuis "Willem de Zwijger" in Rheden.

€ 111.534

€ 29.000

€ 52.000 € 20.000 € 30.600

€ 29.947 € 15.472 € 62.000

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 50 / 70

Nr.

Verwijzing (A)

Vraag

9

Blz. 29

10

Blz. 30

In de tabel “Wat mag het kosten?” staat bij Baten onder post 6.2 Wijkteams bij R 2023 een bedrag van 65 en in de jaren daarna steeds 0. Hoe moeten wij dit lezen? Ik buurt mee: de besparing is 25.000 euro. Maar Er is een budget van 75 k beschikbaar voor de overblijvende wat zijn de kosten voor de overblijvende ronde? ronde Ik buurt mee! Personeelskosten zijn hierin niet Hoeveel personeelsinzet is hiervoor nodig? inbegrepen. Inzet is ca 0,5 fte gedurende 2,5 maanden, deze komt uit de reguliere bezetting.

11

2. Leefomgeving Blz. 35

12

Blz. 36

Bij het 6e gedachtenstreepje “Het huidige onderhoudsniveau” wordt aangegeven dat het onderhoudsniveau van de wegen onder het basisniveau. Hoelang is dit uit veiligheidsoogpunt nog acceptabel en zijn er op dit moment wegen die dringend en eigenlijk onmiddellijk moeten worden hersteld?

Onder het kopje Duurzame en leefbare wijken en dorpen” staat “We willen de komende vier jaar in vier wijken concreet aan de slag met de

Antwoord Begin 2025 neemt het college de raad graag mee in de strategische agenda en voortgang uitvoeringsagenda sociaal domein. Dat betekent dat we in 2023 een incidentele baat hadden op deze post.

Voor de technische staat van wegen hanteren we binnen de gemeente Rheden nu CROW-niveau C (laag). Dit betekent dat op wegen en trottoirs oneffenheden, hobbels, scheuren, gaten, wortelopdruk en losliggende tegels, voor kunnen komen. Dit kan consequenties hebben voor de toegankelijkheid van trottoirs en wegen. Het kan voorkomen dat niet alle wegen en trottoirs even prettig en comfortabel zijn om te fietsen, wandelen, sporten of spelen. Daarnaast kan het de kans op valpartijen vergroten. We constateren dat de huidige technische staat van onze verharding door eerdere bezuinigingen steeds verder achterop begint te geraken, hierdoor lopen het risico op aansprakelijkheidsstellingen en kapitaalvernietiging. Om een goed beeld te krijgen van de kwaliteit van de openbare ruimte, stellen we in de komende periode de Nota Kapitaalgoederen op, waarin de financiële doorrekening voor de kosten van vervanging en het onderhoud zijn uitgewerkt. Hierbij wordt gekeken naar de huidige situatie, de komende 4 jaar en een doorkijk naar de komende 60 jaar. Bij de risico's wordt al aangegeven dat het afhangt van de beschikbare rijksmiddelen om dit ook te kunnen doen. Op dit moment zijn er activiteiten in Dieren-West, Stenfert en Ellecom. Er is in afwachting van de beschikbare middelen (en

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 51 / 70

Nr.

Verwijzing (A)

Vraag warmtetransitie.”: is dit reëel, is er al een planning? Zo ja, welke wijken?

Antwoord zeker de eerder aangekondigde maar zeer onzekere verhoging van de middelen voor capaciteit) nog geen planning of keuze. Wel zal de nieuwe energievisie richting en volgorde geven voor alle wijken en kernen in de gemeente.

13

Blz. 39

Bovenaan deze pagina staat vermeld dat veel De volgende initiatieven uit de duurzaamheidsagenda zullen doelen van de duurzaamheidsagenda niet bij het stopzetten niet worden uitgevoerd: gerealiseerd kunnen worden. Welke doelen zullen dan naar verwachting niet kunnen worden · Extra ondersteuning voor inwoners bij verduurzaming. gehaald? · Een subsidiepotje voor initiatieven van bewoners. · Beleidstoetsing op CO2-impact en de CO2-voetafdruk per wijk. · Verhoogde inspanningen om inwoners te stimuleren tot het plaatsen van zonnepanelen op woningen. · Energiecoaching voor inwoners met een inkomen boven 130% van het wettelijk minimumloon. · Het organiseren van een duurzame lunch in het basisonderwijs. · Extra inspanningen voor de energietransitie in meer wijken dan de huidige. · Extra investering in activering, bewustwording en het bevorderen van consuminderen. Als gevolg hiervan kan in 2025 geen klimaatfestival worden georganiseerd. Het is lastig aan te geven wat het effect op de doelstellingen is. Wel gaan we ervan uit dat door een beperking van de activiteiten er een effect is op de samenwerking in- en met de samenleving

14

Blz. 40

in 2023 stond in de begroting een onderzoek Op dit moment valt daar nog niet veel over te zeggen. De geformuleerd van 15ha, nu staat bij een mogelijkheid wordt meegenomen in de gebiedsvisie en dan voorgenomen onderzoek in het Soerense zal er pas onderzocht kunnen worden of- en wat er mogelijk. Beekdal 'groot'. Wij veronderstellen dat dit moet worden gelezen als ‘een paar ha, max. 15 ha’, omdat bij de ‘koers voor de omgevingsvisie’ in mei namelijk is aangegeven dat grootschalige opwek één van de onderwerpen is waarin we

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 52 / 70

Nr.

Verwijzing (A)

15

Blz. 43

16

Blz. 44

17

Blz. 44

18

Blz. 45

Vraag meer naar de regio gaan kijken (de handjes). Klopt deze veronderstelling? Hier wordt Bij het kopje Betaalbare, levensloopgeschikte en circulaire woningen onder bullit 2 de wooncoach genoemd. Wat zijn de kosten van de wooncoach en wat zijn de resultaten van de inzet van de wooncoach over 2023 en 2024?

Antwoord

De kosten voor de wooncoach zijn 66.000 euro per jaar incl. communicatiekosten.In 2023 heeft de wooncoach 8 daadwerkelijke verhuizingen tot stand gebracht, maar vooral veel tijd gestoken in bewustwording en begeleiding. In 2024 is de opdracht veranderd in begeleidingstrajecten en gericht op groepen: communicatie, bewustwording, toolkits etc. Er lopen inmiddels 41 begeleidingstrajecten en groepsbijeenkomsten en informatiemateriaal worden voorbereid.

In de laatste alinea: is dat zo, is er echt Meer areaal voor bedrijvigheid betekent in het algemeen dat schaarste? Zijn er niet plekken voor ook werkgelegenheid wordt gecreëerd. Hierbij geldt wel dat kantoorfuncties beschikbaar, zoals de Kop van het afhankelijk is van de soort bedrijvigheid. Bij geen de Spoorstraat en het Ericaplein? Plekken binnen voldoende aanbod van areaal zullen bedrijven zich niet in de de gebouwde omgeving waar veel gemeente Rheden kunnen vestigen. Het klopt dat ook op werkgelegenheid gecreëerd kan worden op een bestaande locaties werkgelegenheid kan worden gecreëerd. kleine oppervlakte. Wat betekent de bullit bij Wij zetten in op wonen en werken (en dus werkgelegenheid). Beoogde resultaten? Zet dit college in op werkgelegenheid en wonen, of prioriteert ze wonen? Wat betekenen de voorgenomen ombuigingen We zullen na vaststelling van de begroting moeten bij de economische ontwikkeling zoals genoemd herprioriteren. We blijven zoveel als mogelijk inzetten op de op deze pagina voor de resultaten bij de eerder vastgestelde economische visie (inclusief routekaart genoemde doelen? Zijn deze nog reeel ? circulaire economie). Tegelijkertijd gaan we met het georganiseerdenbedrijfsleven in gesprek over wat gezamenlijk opgepakt kan worden. Duidelijk is wel dat niet alles meer kan.