Format vragen over de Programmabegroting 2025 (definitief)
Tekst van het document
Vragen over de Programmabegroting 2025 Definitief Leeswijzer: Dit document geeft overzicht van de schriftelijke vragen en antwoorden bij de programmabegroting 2025-2028. De aanvullingen ten opzicht van de tussentijdse versie van 15 oktober zijn groen gearceerd. In deze definitieve set zijn ook de antwoorden meegenomen op de vragen die in de ‘tweede ronde’ zijn gesteld. Naam: Sjir Hanssen, VVD Datum van indienen vragen: 01-10-2024 Nr. 1
Verwijzing (A) Vraag Antwoord Bij het doorwerken van de Is het mogelijk om per programma een overzicht De ombuigingen zoals opgenomen in de kadernota 2025 zijn ontvangen programmabegroting te geven van voorgestelde bezuinigingen, 1-op-1 overgenomen in de programmabegroting 2025. In de 2025 lezen we op meerdere bedrag en mogelijke effecten. kadernota zijn de ombuigingen per programma weergegeven plaatsten dat er bezuinigingen met bijbehorende informatie (bedrag, impact en risico’s). Wij verwijzen u hiervoor naar de betreffende passages in de worden gepland voor het jaar 2025. kadernota 2025. Zie ook bijlage 1. Het is voor de VVD fractie is het niet duidelijk welke bezuiniging in welk programma welke omvang en onderbouwing heeft en wat het effect zal zijn voor onze inwoners. In de programma begroting 2024 staat in bijlage 11 een overzicht genoemd welke risico’s worden ingeschat en welke effect deze risico’s hebben. In de voorliggende programmabegroting 2025 vinden we geen overzicht met genoemde risico’s.
Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 1 / 70
Nr.
Verwijzing (A)
Vraag
2
Antwoord
Is het mogelijk om naar analogie van bijlage 11 Bijlage 11 uit de programmabegroting gaf een overzicht van programma begroting 2024 een overzicht te de ombuigingen die destijds zijn voorgesteld. Daarmee komt geven van de grootste risico’s met bij behorende deze vraag overeen met vraag 1. Een overzicht van de maatregelen. grootste financiële risico’s zijn te vinden in de paragraaf weerstandsvermogen (pagina 85-87), waar ook maatregelen zijn opgenomen. Eén totaaloverzicht van de ombuigingen hebben we nu niet beschikbaar, maar zullen we voor de besluitvormende raad aanleveren.
Naam: D66 – Erik (een eerste set van vragen) Datum van indienen vragen: 03.10.2024 Programma 2 Leefomgeving Nr. Verwijzing (A) 1
Vraag
p.35 Doorwerken energietransitie – er staat “opgaven waarvoor geen subsidie of eigen middelen zetten we niet door of schalen af”
a. b.
Antwoord
Kan het college wat voorbeelden geven? Ad. a In eerdere berichten van Rijk zou de bekostiging van de energietransitie middels de Tijdelijke regeling capaciteit Wat betekent dit voor lopende trajecten zoals de warmtetransitie in bepaalde wijken? decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE-regeling) stapsgewijs stijgen, op weg naar een verdubbeling van de middelen voor de inzet van capaciteit vanaf 2026. Of deze verhoging doorgaat is
Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 2 / 70
2
p.35 Kostendekkende – er staat “daar waar mogelijk”
a. b.
3
p.45 C.E. in navolging van de a. Kadernota wordt 50K geschrapt dat effect heeft op ‘onze doelen die we nu vooral in samenwerking met de b. GMR willen bereiken’
4
p.48 Rozendaalse Veld – er staat a. “voor zaken die buiten de scope van de subsidies vallen, maar die wij als gemeente wel belangrijk vinden, is b. door de bezuinigingen geen ruimte meer”
Programma Bestuur & organisatie 6 p.69/70 tabel ‘wat mag het kosten’
a.
Wat betekent dit in deze context? En als het niet kostendekkend kan, is de consequentie dan dat we het dan maar niet uitvoeren? Of zijn hier extra middelen voor geraamd?
op dit moment onduidelijk. Hierbij speelt mee dat het nog onduidelijk is hoe het rijk omgaat met keuze met betrekking tot de specifieke uitkeringen (SPUK). Ad. b De lopende trajecten gaan door maar we kunnen alleen in nieuwe wijken aan de slag als daarvoor middelen beschikbaar zijn. Enkele voorbeelden van lopende trajecten zijn: WUP dieren-west, samenwerking in Stenfert en Ellecom, klusbedrijven in Dieren, Velp en Spankeren, energiewinkel, coaching, uitvoering van de lokale aanpak isolatie, enz Dit betekent dat we er naar streven al onze inzet bij ruimtelijke ontwikkelingen kostendekkend te krijgen. Dit kan echter niet overal en 100%. We hebben dit vertaald naar een extra opbrengst uit leges en kostenverhaal van bij elkaar € 175K. Dit heeft dus een positief effect op het saldo.
Kan het college uitleggen wat hiermee wordt Het budget van € 50K had als functie om (met name binnen bedoeld? Gaan we onze doelen WEL halen de gemeentelijke organisatie) ingezet te worden om circulair maar nu in samenwerking met de GMR of denken en doen te stimuleren. Deze aanjaagfunctie wordt halen we onze doelen niet? losgelaten. Hiervoor in de plaats wordt meer gebruik Wat wordt er anders? gemaakt van c.q. aangesloten bij de kennis en kunde die in regionaal verband wordt ontwikkeld. De doelstelling ‘meer circulariteit’ blijft gehandhaafd. Circulair inkopen blijft een onderdeel van ons inkoopbeleid. Kan het college wat voorbeelden geven van Het gaat hier om extra activiteiten om de natuurkwaliteit van wat wij wel belangrijk vinden maar die het Rozendaalse Veld te vergroten. Het effect van het niet buiten de scope van de subsidies vallen? doorgaan is dat we de natuurkwaliteit niet verder kunnen vergroten. En wat is (van het niet meer kunnen uitvoeren) het effect?
Kan het college voorbeelden geven wat we bij “baten” bij 1.1 crisisbeheersing brandweer moeten verstaan?
Dit betreft doorbelasting van kosten aan gemeenten Rozendaal en Doesburg inzake werkzaamheden m.b.t. rampenbestrijding en crisisbeheersing.
Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 3 / 70
Paragrafen 8 p.104 Bij E ‘bedrijfsvoering’ staan op verschillende thema's benoemd en zijn verderop verder uitgewerkt.
a.
b.
Waarom zijn de eerste 4 thema's wel uitgewerkt en thema ‘digitale toegankelijkheid van dienstverlening’ niet? (terwijl een aantal aanbevelingen uit het rekenkamerrapport kwaliteit van dienstverlening over de noodzakelijke voortgang van digitale dienstverlening gaan) Heeft het college ergens budget opgenomen voor deze noodzakelijke voortgang? …zo ja, waar kunnen we dat vinden?
a.
b.
Het laatste thema is niet expliciet verder uitgewerkt vanwege de verwijzing naar de uitwerking in het programma Digitaal Rheden. De ingang van de Wet Modernisering Elektronisch Verkeer is uitgesteld tot 1-1-2026. Wij werken met Arnhem en Renkum gezamenlijk aan de afronding in de komende periode. • In de kern komt het voor dit thema in 2025 neer op de volgende aandachtspunten/ambities: • Afronding digitale toegankelijkheid voor alle 600 producten en diensten (UPL 2024-3); • Inbouwen van een klantwaarderingsmodule; • Beheer E-formulieren binnen organisatie verankerd; • Aanwijzingsbesluit elektronische kanalen publieke dienstverlening beschikbaar; • Communicatiecampagne Digifitte inwoners gerealiseerd; • Notificaties voor alle producten en diensten inregelen (2026) Het budget is in 2022 beschikbaar gesteld voor een periode van 3 jaar (2023 t/m 2025); het is terug te vinden in het raadsbesluit rond het programma Digitaal Rheden).
Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 4 / 70
Naam: Hendri Witteveen Datum van indienen vragen: 3-10-2024 Nr.
Verwijzing (A)
Vraag
Antwoord
1
Samenleving blz 11
“Anderzijds is de keuze om de komende jaren in te zetten op een transformatie binnen Programma 1 Samenleving. Voor deze transformatie maken we transitiekosten.” Is er al iets te zeggen over de aanpak die het college voor ogen staat? Hoe kansrijk is dit?
Dit betreft de transformatie zoals in het Koersdocument Samen Leven in Rheden, rapport Berenschot en de landelijke hervormingsagenda wordt omschreven.
2
Samenleving blz 21 Tabel wat mag het kosten?
6.3 Inkomensregelingen Waar is de verlaging van 23.151k in 2025 naar 22.957k in 2026 p gebaseerd?
3
Samenleving blz 24
Ombuigingen 2025 e.v. 1. Gaan deze nog volledig door? 2. Hoeveel bezuinigen we hierop? 3. Het lijken toch goede preventieve voorzieningen, in hoeverre krijgen we de rekening later dubbel gepresenteerd?
Dit vraagt om anders denken en handelen zoals ook in de koers leefomgeving en transitieagenda is vastgelegd. We richten een programma in dat ervoor zorgt dat de gemeente de regie op de medebewindstaken versterkt, de kosten beheerst en dat met het beschikbare budget een maximaal maatschappelijke resultaat kan worden gerealiseerd. Het college acht het kansrijk en onderzoekt momenteel mogelijke maatregelen voor de extra taakstelling zoals beschreven op p 11. Deze is gebaseerd op ombuigingsvoorstellen bijzondere bijstand.
1.
2. 3.
Deze bezuinigingen staan nog op de brede lijst om door te voeren tot en met 2028. Het college werkt aan amendement 1, voorstellen voor het jaar 2026 ontvangt u met de kadernota mei 2025. In 2028 zou er € 327.189 als bezuiniging gerealiseerd moeten zijn. Het zijn ook goede preventieve voorzieningen. De peutersubsidie brengt kansengelijkheid voor peuters. Een risico is dat meer peuters een vve-indicatie krijgen wat hogere kosten met zich meebrengt. Het inloopspreekuur van het taalhuis biedt kansen om basisvaardigheden te vergroten voor volwassenen, en de SMI is een vangnet voor ouders die geen recht hebben op kinderopvangtoeslag. Bij de SMI is versobering echter goed mogelijk zoals ook genoemd in het ombuigingsvoorstel.
Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 5 / 70
4
Samenleving blz 25 bovenaan
5
Samenleving blz 25 Tabel wat mag het kosten?
6
Samenleving blz 26
7
Samenleving blz 26
8
Samenleving blz 29 Tabel wat mag het kosten?
9
10
Samenleving blz 31 Hoe meten we onze prestaties?
“Met een versobering van de regeling en de gestarte pilot om met Incluzio aan duurzame versterking van gezinnen verwachten we betere resultaten te halen dan afschaffing.” Gaan we door met de versoberde regeling en de pilot? 7.1 Volksgezondheid Waardoor kan het budget in 2027 verlaagd worden van 2.651k naar 2013k?
Zoals het nu in de begroting is verwerkt zal de SMI worden afgeschaft.
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie. Wordt dit na 2026 verder afgebouwd? Wat gaan we niet meer doen?
Er wordt na 2026 niet verder afgebouwd op de structurele subsidies voor maatschappelijke organisaties (sociale basis, w.o. cultuur en sport).
Tot en met 2026 is aan de uitgavenkant en aan de inkomstenkant rekening gehouden met de Brede SPUK (sport, gezondheid, cultuur, sociale basis), waarvan een beschikking is ontvangen die de periode 2023 tot en met 2026 dekt. “Als gemeente garanderen we ontmoeting voor Onder taakveld 6.1 vallen op dit moment naast de inwoners in kwetsbare situaties.” Valt dit buurtaccommodatie en buurtbudgetten ook “Ik buurt mee!”, allemaal onder taakveld 6.1? Valt hier nog meer Integrale wijkaanpak, vrijwilligersondersteuning, onder? opbouwwerk en algemeen jeugd & onderwijsbeleid (subsidies). “Vanaf 2025 worden de incidentele subsidies Deze tekst is ten aanzien van de incidentele subsidies stopgezet.” Is deze tekst nog actueel? Krijgen actueel. De structurele subsidies voor het in stand houden we een aangepaste begroting of een addendum? van de sociale basis worden pas vanaf 2026 verlaagd en uitsluitend eenmalig in 2026.
“% huishoudens met problematische schulden” Dit is we de belangrijkste indicator, maar houden we ook de hoogte van de schuld bij aanvang traject en het aantal trajecten nog bij? Samenleving blz 33 Programmataat Waar is de toevoeging van de reserves voor in 25 en 26?
Er staan daarnaast nog bezuinigingen gepland na 2026 voor professionele partners (denk aan activerend werk) en voor bijvoorbeeld de Integrale Wijkaanpak. Wij monitoren ook de hoogte van de schuld bij aanvang van een traject en het aantal meldingen en trajecten. Informatie hierover wordt gedeeld via de Raadsbrief Samenleving. In de Kadernota 2024 is een nieuw te vormen reserve “Bestemmingsreserve hervormingsagenda Jeugdstelsel” voorgesteld. Hiermee kunnen eventuele nadelige financiële effecten van de hervormingsagenda worden opgevangen. De in de Kadernota
Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 6 / 70
11
Leefomgeving blz 41
12
In de begroting 2024 was voor flexwonen incidenteel 50k opgenomen. Inmiddels hebben we voor de realisatie van de ontwikkeling op Haveland (flexwoningen) subsidie van het Rijk gekregen (€ 1,5 mln.) Daaruit dekken we deze kosten. Hiermee kunnen we het doel van flexwoningen realiseren. De inzet van de gemeentelijke middelen 50k is hiermee niet meer nodig, wat heeft geleid tot deze ombuigingsmaatregel. De totaal begrote lasten 2025 bij dit taakveld 8.3 ‘Wonen en bouwen’ bedragen € 2.565k en bestaan uit geraamde kosten van personele inzet (1.785k), kosten i.v.m. bouwaanvragen (125k). advieskosten en diensten derden m.b.t. Wonen (169k) en diverse kosten m.b.t. basisregistraties vastgoed (486k). Leefomgeving blz 47 Tabel wat mag 3.4 Baten economische promotie, baten hoger De geraamde baten bij taakveld 3.1 betreffen de het kosten? dan de kosten. Waar bestaan de baten uit? opbrengsten van de Bedrijven Investerings Zone (BIZ) ad 101k en op taakveld 3.4 betreft het de forensenbelasting ad 66k en toeristenbelasting ad 517k. Bestuur en organisatie blz 62 0.8 Overige baten en lasten. Vanaf 2025 worden De geraamde lasten op taakveld 0.8 ‘Overige baten en deze fors hoger. Waar bestaan deze uit? lasten’ bedragen in 2025 € 4,6 mln. Ten opzichte van raming 2024 ad € 1,9 mln. is dit een toename van € 2,7 mln.
Deze toename vloeit voort uit hogere stelposten voor prijsstijgingen (1,4 mln) en voor stijging salarissen (€ 1,3 mln). Bestuur en organisatie blz 71 De lasten en baten van 6.1 Samenkracht en De bedragen in de tabel op pag. 70-71 betreffen de lasten en burgerparticipatie wisselen nogal sterk onder dit baten die gemoeid zijn met de opvang van vluchtelingen. programma. In 23 en 25 zijn ze hoog. In 24, 26, Deze worden op taakveld 6.1 verantwoord. Hiervoor is met 27 en 28 zijn ze 0. Hoe werkt dit? ingang van deze begroting 2025 een apart thema opgenomen, zodat we de betreffende financiële verantwoording goed kunnen monitoren. De lasten en baten
13
14
15
16
“Verhogen inkomsten leges en verhoging inkomsten kostenverhaal (Kosten:175). Toelichting kosten: -75 (leges) en -100 (kostenverhaal)” Zijn dit inkomsten? Is het dan in 2025 100k, in 26 150k en in 27 200k? Leefomgeving blz 43 “Meer vernieuwende woonvormen: In 2025 realiseren we 181 flexwoningen. Dit is een ombuiging uit het volkshuisvestingsbudget en wordt betaald uit subsidie Haveland (50k) (Kosten:1.500.000).” Mag ik de som 1.500 – 50 k maken? Waar worden de overige kosten uit gedekt? Leefomgeving blz 44 Tabel wat mag 8.3 Wonen en bouwen Hoe is dit budget het kosten? opgebouwd, wat valt er allemaal onder?
2024 opgenomen dotaties in 2024 en 2025 worden hier benoemd. In 2025 betekent dit 175K extra inkomsten. Dit loopt op naar 350K in 2028.
Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 7 / 70
in 2025 zijn per saldo budgetneutraal. In de jaren 20262028 zullen we naar verwachting ook deze opvang verzorgen en betreffende lasten en baten (ook budgetneutraal) moeten we nog in onze begroting opnemen. Voor 2026-2028 hebben we nog geen ramingen opgenomen i.v.m. onzekerheden over de hoogte van de hiermee gemoeide lasten en baten. Bij de kadernota 2025 verwachten we hierover meer inzicht te hebben en zullen we de begroting hierop aanpassen.
Naam: Steven Marshall (D66) Datum van indienen vragen: 3-10-2024 Nr. 1
Verwijzing (A) p. 10 / meerjarig perspectief
Vraag Bij de aanvullende maatregelen t.o.v. de kadernota 2025 staat genoemd dat er na 2026 niet verder bezuinigd zal worden op de sociale basis. Tijdens het technisch vragenuur van 2-10 is aangegeven dat de jaarlijkse ombuiging voor de sociale basis in 2026 én de jaren daarna jaarlijks €745k bedraagt.
Antwoord In bijlage 1 het overzicht van de bezuinigingen op de sociale basis (exclusief de maatwerkvoorzieningen). De ombuigingen op Inburgering, Minimabeleid en Sport in Rheden tellen hierin niet mee. Het gevraagde totaaloverzicht hebben we nu niet beschikbaar, maar zullen we voor de besluitvormende raadsvergadering aanleveren.
Het is onduidelijk welke concrete ombuigingen die in de kadernota genoemd staan hier vallen onder ‘de sociale basis’. Welke van de volgende (of andere) ombuigingen tellen op tot de genoemde 745k en vallen daarmee onder de ‘verzachting’? (tussen haakjes genoemd de ombuiging in miljoen euro zoals opgenomen in de kadernota). • • • • •
Inburgering (0,11) Minimabeleid & Minimaregelingen: subsidies vrijwilligersorganisaties (0,44) Sportaccomodaties (0,36) Sportstimulering (0,02) Cultuur (0,12)
Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 8 / 70
Nr.
Verwijzing (A)
Vraag • Preventief jeugdbeleid (0,08) • Sociale basis collectief voorliggend (0,35) • Verlaging ombuigingen sociale basis (0,2) • Versoberen bibliotheek (0,07)
2
p. 11 / tabel 2. Aanvullende maatregelen na kadernota
In tabel 2 staat bij ‘verlagen ombuiging sociale Zoals mondeling beantwoord tijdens de technische basis’ dat de verlaging voor 2027 260k bedraagt vragenronde: De exacte uitwerking van de ombuigingen en voor 2028 410k. sociale basis zal na vaststelling van de begroting nog moeten plaatsvinden. Klopt onze berekening dat het totaal van de in de kadernota genoemde oorspronkelijke In de Programmabegroting 2025 is in totaal € 48,6 miljoen ombuigingen in 2027 voor de sociale basis (dus beschikbaar voor uitgaven sociale basis (exclusief o.b.v. de in het antwoord op de vorige vraag onderwijs). Dit totale budget is bedoeld voor de maatschappelijke opgaven op gebied van cultuur, media, genoemde maatregelen) €745k + €260k = €1005k bedraagt? En voor 2028 €745k + €410k samenkracht en burgerparticipatie, wijkteams, = €1155k? maatwerkvoorzieningen en -dienstverlening en jeugdzorg. Een specificatie hiervan is opgenomen in de tabel op pagina Zo niet: wat klopt er niet in onze 29 van de Programmabegroting 2025. Dit totale budget loopt benaderingswijze? af naar € 45 miljoen in 2028.
3
p. 29 / tabel 5.3
4
p. 47 / tabel 3.3
Bij 5.3 Cultuurpresentatie, prod.partic is ten opzichte van de GB2024 voor 2025 een verlaging van €217k, voor 2026 €286k en voor 2027 en verder €415k opgenomen. Dit is veel hoger dar de in de kadernota genoemde ombuigingen op cultuur (resp. 0,05, 0,12 en 0,25 mio). Waarin zit het verschil? Waar moeten we aan denken bij baten vanuit economische promotie’
Antwoord
De ombuigingen op sociale basis in 2025 (€ 150 k) en 2026 (€ 700 k) blijven ongewijzigd ten opzichte van de kadernota 2025. In de jaren 2027 en 2028 verlagen we de ombuigingen sociale basis met respectievelijk € 260 k en € 410 k waarmee de structurele ombuiging op € 700 k blijft. In 2024 is met de eerste Berap een bedrag van € 161 k toegevoegd aan het budget vanuit de reserve Covid-19.
Zie ook antwoord op vraag 14 van de Christen Unie.
Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 9 / 70
Nr.
Verwijzing (A)
Vraag
Antwoord De geraamde baten bij taakveld 3.1 betreffen de opbrengsten van de Bedrijven Investering Zone (BIZ) ad 101k en op taakveld 3.4 betreft het de forensenbelasting ad 66k en toeristenbelasting ad 517k.
5
p. 62 / tabel 0.8
De overige baten en lasten stijgen tov GB2024 volgend jaar met ongeveer 2,8 miljoen euro. Wat zijn deze overige baten en lasten en wat veroorzaakt deze grote stijging
Zie antwoord op vraag 15 van de Christen Unie.
6
7
p. 110 / personeelsbeleid
p. 110 / personeelsbeleid
In tegenstelling tot vorig jaar (toen p. 107) bevat de begroting 2025-2028 geen informatie over de ontwikkeling van de formatie. De argumentatie hiervoor is: in de kadernota 2025 zijn een aantal ombuigingen opgenomen die invloed hebben op de formatie en het huidige salarisbudget. De verdere uitwerking van de voorstellen volgt in 2025.
De geraamde lasten op taakveld 0.8 ‘Overige baten en lasten’ bedragen in 2025 € 4,6 mln. Ten opzichte van raming 2024 ad € 1,9 mln. is dit een toename van € 2,7 mln. Deze toename vloeit voort uit hogere stelposten voor prijsstijgingen (1,4 mln) en voor stijging salarissen (€ 1,3 mln). Zoals mondeling beantwoord tijdens de technische vragenronde volgt de uitwerking van de formatie de inhoudelijke bestuurlijke keuzes. Op basis van de definitieve ombuiging zal zorgvuldig worden onderzocht wat de exacte impact is.
Kunt u een overzicht geven van alle ombuigingen uit de kadernota die daar invloed op hebben en dus meegenomen gaan worden in die voorstellen? In tegenstelling tot vorig jaar (toen p. 107) Zoals mondeling beantwoord tijdens de technische bevat de begroting 2025-2028 geen informatie vragenronde is er geen specifiek inhuurbudget. Als gevolg over de begrote inhuur. hiervan wordt alle inhuur gedekt uit materiele budgetten (waaronder projecten) en de vacatureruimte. In de kadernota noemt u dat Rheden op dit moment 25,1% van haar loonsom uitgeeft aan Ten aanzien van het tweede deel van uw vraag: Bij deze externe inhuur, en stelt u voor dit met 50% te ombuiging gaat het daarmee niet om het verlagen van de reduceren en zoveel mogelijk werk met vaste personeelskosten of een besparing, maar om het verlagen van een eventuele overschrijding. Met de extra maatregelen medewerkers uit te voeren.
Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 10 / 70
Nr.
Verwijzing (A)
Vraag a. Kunt u aangeven hoeveel u daarmee begroot voor externe inhuur in 2025 en verder? (eventueel uitgesplitst naar typen inhuur) b. Kunt u aangeven wat uw concreet in de begroting verwerkte besparingsdoel in euro’s is voor externe inhuur in 2025 en verder?
Antwoord voor 2024 wordt er nadrukkelijk gestuurd op de beschikbare financiële ruimte. Omdat inhuur duurder is dan vaste invulling, betekent dit de facto dat er minder uren beschikbaar zijn.
Naam: Marleen Noorland, PvdA Datum van indienen vragen: 3-10-2024 Nr. 1
Verwijzing (A) P11
2
P11 tabel 2
Vraag Graag voorbeeld van transitiekosten (5K)
Antwoord Dit betreft de transformatie zoals in het Koersdocument Samen Leven in Rheden, rapport Berenschot en de landelijke hervormingsagenda wordt omschreven. Dit vraagt om anders denken en handelen. We richten een programma in dat ervoor zorgt dat de gemeente de regie op de medebewindstaken versterkt, de kosten beheerst en dat met het beschikbare budget een maximaal maatschappelijke resultaat kan worden gerealiseerd. Het college acht het kansrijk en onderzoekt momenteel mogelijke maatregelen voor de extra taakstelling zoals beschreven op p 11. Voor opzet en uitvoering van het programma zijn de transitiekosten bedoeld. Aanvullende besparingen in 2027 -260 en -410. In de Programmabegroting 2025 is in totaal € 48,6 miljoen Eerder was vastgesteld dat de bezuiniging op de beschikbaar voor uitgaven sociale basis (exclusief sociale basis in 2026 zou plaatsvinden en de onderwijs). Dit totale budget is bedoeld voor de jaren erna niet meer. Hoe zit het nu? maatschappelijke opgaven op gebied van cultuur, media, samenkracht en burgerparticipatie, wijkteams, maatwerkvoorzieningen en -dienstverlening en jeugdzorg. Een specificatie hiervan is opgenomen in de tabel op pagina 29 van de Programmabegroting 2025. Dit totale budget loopt af naar € 45 miljoen in 2028.
Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 11 / 70
Nr.
Verwijzing (A)
3
P11
4
P11 tabel 2
Vraag
Antwoord De ombuigingen op sociale basis in 2025 (€ 150 k) en 2026 (€ 700 k) blijven ongewijzigd ten opzichte van de kadernota 2025. In de jaren 2027 en 2028 verlagen we de ombuigingen sociale basis met respectievelijk € 260 k en € 410 k waarmee de structurele ombuiging op € 700 k blijft. De exacte uitwerking van de ombuigingen sociale basis zal na vaststelling van de begroting nog moeten plaatsvinden.Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Wat betekent “inzetten op extra middelen Rijk”? Neen, hiermee wordt bedoeld om op basis van een Zijn dat subsidies? (landelijke) politieke lobby in nauw overleg met voornamelijk de VNG een hogere uitkering vanuit het Gemeentefonds te verkrijgen. Bezuiniging minimabeleid: wat is hier de Als antwoord op motie M9 is een alternatief voorstel t.a.v. toelichting? het minimabeleid geformuleerd. In dit alternatieve voorstel (zie ook pagina 19 van de programmabegroting) blijven de Gelrepas en het kindpakket beschikbaar voor kinderen uit gezinnen met een inkomen tot 150%. De gemeentepolis wordt nog voortgezet voor het jaar 2025, met halvering van de gemeentelijke bijdrage. In 2026 (als de gemeentepolis afgeschaft is) treedt een regeling “tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten” in werking. Inwoners met een handicap of chronische ziekte kunnen in aanmerking komen voor een jaarlijkse financiële bijdrage in de extra zorgkosten die zij maken.
De regeling moet nog nader uitgewerkt worden.
5
P12 Opschalingskorting
Oploop korting verdwijnt in 2026. Toch is opschalingskorting een groot probleem. Hoe groot is deze korting in 2025 ev?
Deze zin (zie hierna) is niet correct en had niet vermeld moeten worden. (‘Ondanks dat de meicirculaire leidt tot een positieve bijstelling van de begroting, blijft de opschalingskorting de grootste impact op het negatieve begrotingsresultaat voor de jaren 2026 en verder.’). Zoals gemeld in de memo ‘financiële effecten meicirculaire 2024’ wordt de oploop van de opschalingskorting vanaf 2026
Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 12 / 70
Nr.
Verwijzing (A)
Vraag
6
P19
Wat kost geldfit de gemeente en hoeveel gebruikers heeft geldfit?
7
P19
Hoeveel wordt er op de Gelrepas gekort in 2025? Voor 18+ en 18-?
8
P19
een regeling voor chronisch zieken en gehandicapten te maken. Hoe ziet zo’n regeling er (bijvoorbeeld) uit?
9
P20
10
P23 Preventie gezondheidszorg en vrijwilligersorg.
11
P11 2e bullet
Antwoord geschrapt. Dit geeft voor Rheden een structureel voordeel van € 1,6 miljoen in de algemene uitkering. Geldfit kost ca. € 7.000 per jaar. De eerste helft van 2024 is de website zo’n 317 keer bezocht vanuit de gemeente Rheden. In 1,5 jaar zijn er slechts enkele doorverwijzingen gekomen naar de gemeente of onze maatschappelijke partners via Geldfit. De site blijft toegankelijk voor inwoners, alleen zonder directe lokale doorverwijzing. De Gelrepas wordt in 2025 ongewijzigd voortgezet (geen aanpassingen in de doelgroep noch in de tegoeden).
Hierbij kan gedacht worden aan een jaarlijkse tegemoetkoming voor inwoners die a.g.v. chronische ziekte of handicap extra zorgkosten hebben. Diverse gemeenten kennen een dergelijke regeling, bijvoorbeeld Arnhem en Doesburg. Beëindigen instrumenten begeleiden naar werk: In het ombuigingsvoorstel P-wet is te vinden wat de hoe ziet dit eruit? Welke instrumenten voorgestelde verandering is per klantgroep en de verdwijnen? Welke bedragen zijn hieraan bijbehorende bezuiniging. verbonden en verdwijnt ook de loonkosten Loonkostensubsidie is een wettelijke taak. Dit blijft. subsidie? Betreft kwetsbare jongeren: Onderzoek naar de Deze subsidies zijn al wel betrokken. Vanaf 2025 willen we financieringsmogelijkheden vanuit landelijk dat nog meer doen. Er worden momenteel projecten gelden in het kader van het Gezond & Actief gefinancierd vanuit GALA en IZA middelen. Dit gaat om een Leven Akkoord (GALA) en Integraal Zorgakkoord mogelijke accentverschuiving en uitbreiding van (IZA). Zijn deze subsidies nog niet betrokken? financieringsmogelijkheden. Vanuit GALA is voor 2025 Wat zijn verwachtte bedragen? € 130.000 begroot om in te zetten op verschillende preventieniveaus.
Dit betekent dat wij vanaf nu extra in zullen Binnen het sociaal domein zijn er autonome ontwikkelingen moeten zetten op maatregelen die de negatieve die zorgen voor hogere uitgaven dan waar tot nu toe autonome ontwikkelingen binnen programma 1 rekening mee is gehouden. Deze autonome ontwikkelingen Samenleving compenseren. Wat staat hier nu hebben betrekking op de Wmo maatwerkvoorzieningen en precies? Kan dit ook makkelijker omschreven Jeugdzorg. Het college stelt de raad bij deze begroting voor worden? om de kosten in 2025 volledig, voor 2026 75 % 2027 50 % en 2028 25 % als lasten op te nemen.
Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 13 / 70
Nr. 12
Verwijzing (A) P20 Beoogde resultaten
Vraag Kan er meer uitleg komen over de genoemde percentages hierbij?
Antwoord Gelrepas: uit de regionale evaluatie Gelrepas* bleek dat het bereik van de Gelrepas gemiddeld 54% bedroeg. Wij streven naar een groter bereik van de doelgroep. Wij hebben daar o.a. uitvoering aan gegeven door de gelrepas ambtshalve te verstrekken aan inwoners met een uitkering (sinds oktober 2023). Wij hebben ons daarom tot doel gesteld een bereik van 65% te realiseren. Kindpakket: a.g.v. corona nam het bereik van het kindpakket in 2020 af. Sinds 2022 keert deze trend zich weer. In 2023 bereikten we circa 64% van de doelgroep. Wij streven er naar dit bereik nog verder te vergroten naar circa 70%.
13
P35: 7e bullet
Er wordt kritisch gekeken naar de investeringsprojecten. Ook wordt gesproken over uitstel van één of meerdere jaren, of vervallen van projecten. Welke projecten heeft het college in beeld om te vertragen (en hoe lang), of om te laten vervallen?
*waarover u mei 2023 middels een raadsinformatiebrief geïnformeerd bent. In de 2e Berap van dit jaar is al aangegeven dat de integrale projecten vanuit het Watertakenplan Olburgen (bijlage 4 meerjarig investeringsplan) vertraging oplopen. Enerzijds veroorzaakt doordat de lopende ruimtelijke ontwikkelingsprojecten meer capaciteit vragen, anderzijds loopt de uitvoering van enkele projecten vertraging op vanwege stikstof en netcongestie. Vanaf eind 2023 is er 1 fte projectleider civiel als tijdelijk beheermaatregel vanwege de financiële tekorten niet ingevuld. Hiermee lopen we vooruit op het ombuigingsvoorstel uit de Kadernota om een jaarschijf uit de planning te halen. Een aantal projecten/straten in de vogelbuurt Oost in Dieren schuift een jaar door, dit zijn: De Fazantenlaan, Patrijslaan, Buizerdlaan, Valkenlaan, Haviklaan en de Spechtlaan in Dieren.
14
P40 Wat mag het kosten
Hier staat n.v.t.. Dit terwijl er wel kosten zijn verbonden (zoals ook uit de tekst hierboven blijkt). Waarom staat hier niet van toepassing?
Er staat niet van toepassing omdat alle kosten extern gefinancierd worden en dus geen effect hebben op het saldo van de begroting
Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 14 / 70
Nr. 15
Verwijzing (A) P58 Toename in baten leefomgeving
Vraag Waar komen de extra baten van ca. 2,5 tot 5 mln vanuit Leefomgeving vandaan de komende jaren?
Antwoord Hieronder de tabel van pag. 58 uit de PB2025 met lasten en baten van Leefomgeving.
In onderstaande tabel is de toename van baten ten opzichte van de raming 2024 nader gespecificeerd.
Gebouwen en gronden: geraamde verkoopopbrengst onroerend goed (als onderdeel van de ombuigingen). Parkeren: dit is inmiddels gecorrigeerd (zie RiB 15 okt jl.) Riolering: stijging opbrengsten rioolheffing (ter dekking kapitaallasten nieuwe investeringen) Afval: stijging opbrengsten afvalstoffenheffing Milieubeheer: hogere bijdragen derden tbv versnelling energie- en warmtetransitie Ruimtelijke ordening: baten Masterplan Veluwezoom Wonen en bouwen: hogere legesinkomsten
Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 15 / 70
Nr. 16
Verwijzing (A) P59 Inwonersparticipatie
17
P63 Vergoeding raadsleden
18
P64 wat mag het kosten
19
P65 wat mag het kosten
Vraag Antwoord Hier wordt ingegaan op het burgerakkoord en de Dit is scherp gezien. De tekst in deze alinea klopt niet met de duurzaamheidsagenda. In onderdeel werkelijkheid. De extra middelen voor de leefomgeving wordt aangegeven dat hierop duurzaamheidsagenda worden geschrapt (m.u.v. personele bezuinigd wordt vanwege de financiële situatie. lasten). In deze alinea staat juist dat er extra middelen nodig zijn voor proces en concrete maatregelen. Hoe verhouden deze zich tot elkaar? De vergoeding voor raadsleden en De stijging van de raadsvergoeding van 34 k is in 2025 commissieleden gaat omhoog met 5,4 %. Dit is verwerkt in taakveld 0.1 bestuur. De begrote lasten in 2025 in totaal een structureel bedrag van € 34 k. zijn lager dan in 2024, omdat enkele (incidentele) Waar terug te vinden in de tabel hierboven? begrotingsposten uit 2024 niet terugkomen in 2025. Dat geldt met name voor de bijdrage aan de Groene Metropool van € 274 k. Deze wordt jaarlijks vastgesteld (een 5-tal opgaven zijn t/m 2024 begroot, vanaf 2025 aan de hand van nadere besluitvorming Raad). Hier staat: n.v.t.. Betekent dit dat voor komend We zijn momenteel bezig met de ontwikkeling en jaar voor een inclusieagenda geen financiën uitwerking van een Inclusieagenda, waarin we de kaders en beschikbaar zijn? uitgangspunten vaststellen voor hoe we binnen onze gemeente willen omgaan met inclusie en diversiteit.
Zodra deze agenda is vastgesteld, kan er een uitvoeringsagenda volgen. Indien voor de uitvoering hiervan financiële middelen nodig zijn, zal dit ter besluitvorming aan de Raad worden voorgelegd. Hier staat nvt. Dat terwijl er onlangs in de raad is besloten hiervoor geld beschikbaar te stellen (eenmalig 25k, en drie jaar 40k). Waarom staat dit niet hier benoemd?
Dit heeft te maken met de inrichting onze administratie. De financiële taakvelden zoals voorgeschreven vanuit het Rijk hebben wij ‘gekoppeld’ aan de thema’s zoals wij ze in de programmabegroting kennen. Omdat wij de taakvelden niet zelf bepalen, kan het zijn dat een taakveld op meerdere thema’s betrekking heeft. “Niet van toepassing” betekent in deze context dat er geen financieel taakveld aan het thema ‘Inwonersparticipatie’ is toegewezen. We begrijpen dat u als raadslid wel behoefte heeft aan meer informatie over de kosten binnen dit thema. Om die reden is vanaf deze begroting voor de resultaten, de ‘nieuwe dingen’ die we voor dit thema oppakken, een inschatting van de
Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 16 / 70
Nr.
20
Verwijzing (A)
Vraag
P94
Elders in de begroting wordt gesproken over temporiseren/schrappen van projecten. Dit wordt bij beheer van wegen niet benoemd. Betekent dit dat er bij wegen geen temporisatie/schrappen van projecten plaatsvinden? Hetzelfde geldt voor openbare verlichting: daar wordt elders in de begroting gesproken om te temporiseren, dit zien we hier niet terug. Hoe zit dit?
21
P134 Grondex.
22
P70 Kosten en Baten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
Antwoord kosten opgenomen per resultaat. We zijn hier als experiment op advies van de financiële commissie mee gestart, voor een behoorlijk aantal resultaten is dit ook al gelukt. De middelen die beschikbaar zijn gesteld voor de specifieke resultaten lees u voor het thema ‘Inwonersparticipatie’ onder het kopje “Beoogde resultaten” (pagina 65). Wegen zijn inderdaad onderdeel van deze projecten. Bij de vervanging/herinrichting gaat het hierbij dus om een integrale aanpak van de hele omgeving: met wegen, groen, spelen. Het aanbrengen/vervangen van (extra) riolering, waterberging, infiltratieriolen of hemelwaterriolen zijn vaak de aanleiding voor de integrale projecten. Daarnaast wordt er in de projecten gekeken naar meekoppel kansen vanuit andere beleidsterreinen, denk hierbij aan biodiversiteit, klimaatadaptatie, energietransitie, etc. (zie link Integraal Beheerplan Openbare Ruimte)
Voor de openbare verlichting is er een meerjarenplanning en worden de doelstellingen volgens het beleidsplan OV uitgevoerd. In de loop van 2023 wordt getoetst of het totaal Met VPB bedoelen we de vennootschapsbelasting. De van de grondexploitaties van de gemeente gemeente dient over de opbrengsten van grondexploitatie Rheden als een (winstgevende) onderneming vennootschapsbelasting te betalen. Over 2023 hoeft de kan worden gezien. Als dat het geval is wordt gemeente geen VPB te betalen. een openingsbalans opgesteld en zal een inschatting worden gemaakt van de te betalen VPB. Verwacht wordt dat het effect op de resultaten van de lopende grondexploitaties klein is. Wat is VPB en wat is de uitkomst van de toetsing in 2023? Is er hier sprake van voor- of na financiering? We ontvangen van het Ministerie van Justitie en Veiligheid Dit o.a. i.v.m. de liquiditeit. een bijdrage in de jaarlijkse opvangkosten van asielzoekers en ontheemde Oekraïners. Deze bijdrage is waarschijnlijk meer dan dekkend. De gemeente factureert per kwartaal vooruit.
Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 17 / 70
Nr. 23
24
Verwijzing (A) P162 Voorziening spaarverlof
Vraag Waar dient deze voorziening voor en waarom wordt er de komende 4 jaar niet gemuteerd?
P77 Lokale heffingen
Er staat dat lokale heffingen niet meer mogen stijgen dan de inflatie. Leges staan in de tabel op de volgende pagina (zoals bouwleges (is dit oa kosten voor een omgevingsvergunning?)). Tegelijkertijd hebben we uitgesproken om leges (meer) kostendekkend te laten zijn. Hoe verhoudt 'kostendekkend' en niet meer stijgen dan de inflatie zich tot elkaar? Onderaan pagina 82 wordt hier kort op ingegaan.
Antwoord Deze voorziening dient ter dekking van betalingsverplichtingen als gevolg van opgebouwd spaarverlof. Door een verandering in de wetgeving zijn wij verplicht deze voorziening op te nemen. Elk jaar wordt de hoogte van de voorziening opnieuw vastgesteld aan de hand van het saldo spaarverlof. Bij het opstellen van de jaarstukken wordt de onttrekking over het afgesloten boekjaar bepaald. Bouwleges betreffen inderdaad ook een omgevingsvergunning. Leges brengen wij in rekening voor een concrete tegenprestatie. Zoals bij het aanvragen van een paspoort, rijbewijs of (omgevings)vergunning. Hierbij betrekken wij de kosten die wij hiervoor maken en mogen toerekenen. De inflatie is een onderdeel van de berekening hiervan, maar niet de enige factor. Voor nadere toelichting verwijzen wij graag naar de onlangs vastgestelde nieuwe legesverordening (Raadsvergadering 24 september 2024).
Naam: VVD Fractie Datum van indienen vragen: 3 oktober 2024 Nr. 1
Verwijzing (A) Algemeen
Vraag De programma begroting begint met een bestuurlijk voorwoord en vervolgens met twee inleidingen. Wat is de reden dat voor deze aanpak wordt gekozen?
Antwoord Ten opzichte van de begroting van vorig jaar zijn er twee aanpassingen in de opbouw van de inleiding. Ten eerste is ervoor gekozen om te beginnen met het bestuurlijk voorwoord, in plaats van de leeswijzer. Hierdoor krijg de lezer gelijk inzicht in de bestuurlijke samenvatting, zonder eerst de leeswijzer te hoeven lezen. Ten tweede is er voor gekozen om in de inleiding nadere invulling te geven op het perspectief n.a.v. besluit 1a bij de kadernota 2025-2028 (2 juli 2024). Deze invulling gaat daarmee specifiek in op het besluit van de raad.
Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 18 / 70
Nr.
Verwijzing (A)
Vraag
2
Algemeen
Welke ambities worden met deze programmabegroting bijgesteld?
3
Bestuurlijke inleiding – Pagina 3
Er wordt gesproken over de samenwerking met organisaties en ondernemers in de gemeente. Hoe gaat deze samenwerking er de komende periode uitzien en waar wordt gezamenlijk naar toe gewerkt? Wat gaat de rol van de raad in dit proces zijn?
Antwoord De tweede aanpassing is in principe eenmalig van aard. Wij verwijzen u graag naar het bestuurlijk voorwoord op pagina 3. In het onderdeel “Bijstellen keuzes” leest u meer over de keuzes die worden bijgesteld. Hiermee borduren we voort op de ombuigingen en bijstelling ambities zoals opgenomen in de kadernota 2025-2028. De ambities voor de komende periode blijven staan, waarbij de focus ligt op de vijf vliegwielen die wij hebben benoemd op pagina 8 van de programmabegroting. In deze alinea wordt verwezen naar het gesprek dat in de zomerperiode is gevoerd n.a.v. de behandeling van de kadernota 2025-2028. We doen hierbij een beroep op onze partners om gezamenlijk aan een gezamenlijk toekomstperspectief te werken. Bij de kadernota 2026-2029 wordt voorgesteld op welke wijze de ombuigingen een plek krijgen voor de jaren 2026 en verder. De raad heeft hierin haar gebruikelijk rol.
4
Algemeen
Voor nadere toelichting verwijzen wij u graag naar de Raadsinformatiebrief amendement 1. Het college heeft met deze begroting geacht het advies van de financiële commissie volledig over te nemen.
Door de financiële commissie zijn begin 2024 een aantal aanbevelingen gedaan om er voor zorg te dragen dat de programma begroting “nog beter’ te maken. Wat is er met deze De toelichting op de volgende stap in onze gezamenlijke aanbevelingen gedaan en waar vinden we deze doorontwikkeling is te lezen in het onderdeel “Opbouw effecten terug in deze programmabegroting? Een begroting” op pagina 6 en 7 van de programmabegroting. van de aanbevelingen is om de activiteiten alleen te benoemen en te onderbouwen voor Hier is inderdaad een deel van de aanbeveling over de alles wat additioneel is en niet meer wat er resultaten per abuis niet opgenomen, terwijl het advies wel volledig is omarmd en overgenomen voor deze “going concern” is. Dat vinden we terug maar het is onduidelijk van wat er wordt programmabegroting. De aanbeveling waar het om gaat is gereserveerd/geraamd voor “going concern”. Is om resultaten meer concreet (activiteitgericht) op te het mogelijk om dit te leveren per taakveld? schrijven en te beperken tot de ‘nieuwe dingen’ (zgn.
Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 19 / 70
Nr.
Verwijzing (A)
Vraag
Antwoord “growing concern”). Daarnaast is voor deze resultaten, waar mogelijk, een inschatting van de kosten opgenomen. Per thema is een financiële tabel opgenomen met de baten en lasten, dit omvat zowel “growing” – als “going concern”. We hebben geen apart overzicht van alleen ”going concern” en zijn ook niet voornemens deze op te stellen. Dit zou namelijk relatief veel tijd kosten, terwijl de meerwaarde beperkt is. Net als eerdere jaren zal er worden geëvalueerd in hoeverre dit is gelukt en welke (extra) acties voor de begroting 2026 gewenst zijn. We hopen deze evaluatie wederom samen met de financiële commissie uit te kunnen voeren.
5
Pagina 10 Tabel 1
6
Algemeen
In eerste bullet geeft U aan dat de voorgestelde Dat klopt. bezuinigingen naar aanleiding van amendement A1 is aangepast en dat subsidies vanaf 2027 niet Voor organisaties die een structurele subsidie ontvangen van meer worden aangepast. Betekent dat de de gemeente verandert er in 2025 niets. Vanaf 2026 staat voorgenomen bezuinigingen voor 2025v en 2026 een korting van 25% op het totale budget voor de sociale basis gepland. Oploop van de bezuinigingen voor 2027 en wel worden doorgevoerd? Wat zijn de effecten voor de getroffen instellingen/verenigingen als 2028 zijn van de baan. Na vaststelling van de begroting in de voorgestelde bezuinigingen wel worden november door uw raad geeft het college vervolg aan de gespreksavonden. Samen met onze partners bepalen we de doorgevoerd? prioriteiten voor de komende jaren en verdeling van de middelen. Op dit moment zijn de effecten voor deze instellingen/verenigingen daarom nog niet te geven. Het college zal bij de kadernota 2026 aan de raad voorstellen op welke wijze de ombuigingen een plek krijgen voor de jaren 2026 en verder. De programmabegroting is gebaseerd op de De ombuigingen zoals opgenomen in de kadernota 2025 zijn kadernota 2025 welke door de raad is 1-op-1 overgenomen in de programmabegroting 2025. Daar geamendeerd.
waar er aanpassingen zijn vanuit aangenomen amendementen en/of vanuit aanvullende maatregelen na In de kadernota(concept) zijn een groot aantal mogelijke bezuinigingen/ombuigingen genoemd. kadernota (zie tabel 2 op pag. 11 van de PB2025) zijn de Door raad is een amendement ingediend waarin
Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 20 / 70
Nr.
Verwijzing (A)
7
Algemeen
8
Inleiding pagina 7
9
Inleiding pagina 8
Vraag Antwoord het totaal van bezuinigingen is vastgesteld maar betreffende ombuigingen aangepast in voorliggende een groot aantal ombuigingen niet zijn begroting. geaccordeerd. Dit is in de programmabegroting niet eenvoudig Het gevraagde totaaloverzicht hebben we nu niet te herleiden. De genoemde ombuigingen beschikbaar, maar zullen we voor de besluitvormende (hyperlink) zijn documenten welke zijn raadsvergadering aanleveren. achterhaald door besluitvorming. Graag een overzicht aanleveren welke geheel, gedeeltelijk en geheel niet zijn overgenomen. In de inleiding wordt gesteld dat de drie w Dat klopt; de gedetailleerde acties maken geen onderdeel uit vragen worden beantwoord in het programma. van de begroting. Wat we gaan doen en wat dit oplevert wel De wat vraag (wat gaan we doen) wordt (resultaten). Dit is ook conform het advies van de financiële beschreven als resultaat … er wordt nergens commissie. beschreven welke acties gekoppeld worden aan de verschillende thema’s Daarbij wordt erkend dat de resultaten nog meer concreet opgeschreven kunnen worden. Als u bedoelt dat hierin nog stappen te zetten zijn dan kunnen we dat beamen. We zullen dit meenemen in de evaluatie. Grondexploitatie. Dit betreft een omissie in de tekst.
Hier moet staan: Wat is de reden dat de resultaatverwachting ‘Ook wordt inzicht verschaft in de resultaatverwachting van (2023) wordt gebruikt en niet het gerealiseerde de grondexploitatie zoals deze blijkt uit de begroting 2024 in resultaat van 2023? vergelijking met de prognoses volgens de overeenkomstige paragraaf in de laatste jaarrekening 2023.’ In de inleiding wordt geschreven dat de reden Het is een feit dat het Rijk de gemeenten kort. Wij zijn ook waarom Rheden er financieel minder goed realistisch en zien dat wij een omslag moeten maken. Wij voorstaat te vinden is door landelijk beleid en de moeten een aanpak creëren die maakt dat we minder samenstelling van de gemeenschap. Het lijkt afhankelijk worden van het Rijk. Wij zetten daarbij in op het erop dat U de schuld buiten de gemeente legt. Is verduidelijken van keuzes, het verbinden van alle het misschien ook zo dat we als gemeente een betrokkenen en het bieden van perspectief voor de te Grote ambitie hebben gehad afgezet tegen de toekomst. Buiten bestaande paden denken is aan de orde. beschikbare financiële middelen? Naast de maatregelen die nodig zijn om op de korte termijn de financiële huishouding op orde te brengen, zetten wij daarom voor de lange termijn in op: • Woningbouwversnelling; • Samenwerking aan de sociale basis;
Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 21 / 70
Nr.
Verwijzing (A)
10
Inleiding pagina 9
11
Inleiding pagina 13
12
Programma 1 samenleving
Vraag
Antwoord • Samenwerken aan de versterking van de lokale economie; • Samenwerking aan de kwaliteit van onze leefomgeving; • Werken aan een slanke en meer wendbare organisatie.
Zie graag ook pagina 8 van de programmabegroting. In het onderdeel samenwerken aan de lokale De prioriteit is in de eerder vastgestelde economische visie. economie. Aangegeven wordt dat de prioriteit Tevens blijven we ons inzetten op de verdere verduurzaming ligt bij de groene sector, recreatie en toerisme van het totale bedrijfsleven in de gemeente Rheden en het MKB. Vallen hier grote ondernemers zoals Gazelle, die van belang zijn voor de Rhedense economie, ook onder? Waarom is hiervoor gekozen? In overige ontwikkelingen meldt U dat er een Vanuit treasurybeheer monitoren we onze nieuwe langlopende lening wordt aangegaan leningenportefeuille. In verband met te verwachte grote voor een bedrag van €15 M. Wat is de reden (investerings-)uitgaven in Q4-2024 en in 2025 is het voor het afsluiten van deze nieuwe lening en wat noodzakelijk om een lening af te sluiten. Het afsluiten van betekent dit voor de solvabiliteit? een lening betreft vreemd vermogen en hierdoor daalt de solvabiliteit. In de berekening van de solvabiliteit in de paragraaf weerstandsvermogen (pag. 89 score van 12%) is hiermee rekening gehouden. Wat is onze visie? Zoals mondeling beantwoord tijdens de technische vragenronde: Begin 2025 neemt het college de raad graag In mei 2024 is de sociale visie 2024 door de raad vastgesteld.
Daarin is kenbaar gemaakt dat mee in de strategische agenda en voortgang uitvoeringsagenda sociaal domein. de uitwerking hiervan terug te vinden zou zijn binnen de programmabegroting. Waar vind ik de financiële consequenties van de Ten aanzien van de programmabegroting 2025: Per opgave uitwerking en welke effecten worden verwacht? (basis is het koersdocument) wordt beschreven wat we in 2025 kunnen en willen bereiken en aan welke ambitie dit Wat is de reden dat er in de programmabegroting zo’n uitgebreide aandacht bijdraagt. De financiële mogelijkheden zijn beperkt in 2025 en dit heeft invloed op de wijze waarop we in dat jaar aan de aan de visie is besteed? ambities kunnen werken. We houden dus de ambities vanuit het koersdocument in stand.
Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 22 / 70
Nr. 13
Verwijzing (A) Programma 1 Samenleving pagina 11
Vraag Er wordt gesproken over een transformatie binnen het sociale domein? Wat houdt dit in? Wat gaat het opleveren en wat gaan we ervoor doen?
14
Programma samenleving – Bestaanszekerheid – Pagina 19
Waarom is ervoor gekozen de Gelrepas toch beschikbaar te houden voor de doelgroep tot 150% van het sociaal minimum.
Antwoord Dit betreft de transformatie zoals in het Koersdocument Samen Leven in Rheden, advies van Berenschot en de landelijke hervormingsagenda wordt omschreven. Dit vraagt om anders denken en handelen zoals ook in de koers leefomgeving en transitieagenda is vastgelegd. We richten een programma in dat ervoor zorgt dat de gemeente de regie op de medebewindstaken versterkt, de kosten beheerst en dat met het beschikbare budget een maximaal maatschappelijk resultaat kan worden gerealiseerd. De Gelrepas blijft alleen voor kinderen beschikbaar voor de inkomensgroep tot 150%. Hiermee geven we invulling aan motie M9. Er is voor deze doelgroep gekozen omdat we in willen blijven zetten op gelijke kansen voor kinderen. Daarnaast laat de minima effect rapportage (nibud) zien dat gezinnen met oudere (>12 jr) kinderen het financieel moeilijk hebben. We willen deze doelgroep daarom blijven ondersteunen.
15
Programma samenleving – Bestaanszekerheid – Pagina 19
Kunt u meer toelichten wat u voor zich ziet omtrent de regeling voor chronisch zieken en gehandicapten en wat hier de mogelijke financiële consequentie van is?
Hierbij kan gedacht worden aan een jaarlijkse tegemoetkoming voor inwoners die a.g.v. chronische ziekte of handicap extra zorgkosten hebben. Diverse gemeenten kennen een dergelijke regeling, bijvoorbeeld Arnhem en Doesburg. Een voorstel volgt in 2025. In het ombuigingsvoorstel P-wet is te vinden wat de voorgestelde verandering is per klantgroep en wat het te verwachten effect is op de inwoners. We borgen de doelstelling door wel in te blijven zetten op inwoners met arbeidspotentieel. De financiële consequentie wordt meegenomen bij de kadernota 2026.
16
Programma 1 Pagina 20
17
Programma 1 Pagina 22
Binnen de participatie worden aantal instrumenten niet meer ingezet. Kunt U aangeven welke instrumenten hier worden bedoeld en welk effect dit heeft op de deelnemers binnen deze trajecten en de personele effecten van het niet meer inzetten van deze instrumenten? Hoe wordt geborgd dat doelstelling (75% van de deelnemers hebben een actief participatie traject). Op pagina 22 staat dat we het percentage Aantal meldingen houtstookoverlast – Rheden overlast door houtstook willen verminderen met Stookseizoen: 20%. Hoeveel overlast was er de afgelopen Nov 2022 – mei 2023: 112
Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 23 / 70
Nr.
Verwijzing (A)
Vraag jaren, hoe willen we dit verminderen en welk beleid gebruiken we hiervoor?
Antwoord Nov 2021 – mei 2022: 76 (beperkte registratie door wijziging landelijk systeem) Sep 2019 – juni 2021: 48 Om overlast te verminderen, zetten we enerzijds communicatie en voorlichting in. Middels gemeentewebsite, video's, artikelen in lokale media en berichten op social media werken we aan bewustzijn over de gezondheidseffecten van houtstook, en geven we concrete tips om overlast te voorkomen.
18
19
20
Daarnaast onderzoeken we (i.s.m. andere gemeenten) de mogelijkheden voor regelgeving en handhaving voor houtstook. Dit onderzoek loopt. Zodra wij een beoogde aanpak hebben, informeren wij u daarover. Programma 1 Er wordt gesproken over het verantwoord In de begroting spreken we over: bewust omgaan met omgaan met drugs? Wat wordt hiermee alcohol/drugs. We bedoelen daarmee dat we inwoners via Pagina 23 Programma samenleving - Gezond bedoeld? Deze vraag stellen wij mede vanuit het een combinatie van voorlichting/educatie, beleid (regels, en vitaal van -10 maanden tot 100+ feit dat drugs verboden zijn. waaronder verbod) en hulp/ondersteuning bewust worden jaar van de schadelijke effecten van de middelen en hen stimuleren een gezondere keuze te maken. Programma leefomgeving – Wat is Rheden heeft een aantal goede ambities op het Wij hebben inderdaad aangegeven wat onze ambities zijn op onze visie? – Pagina 36 gebied van duurzaamheid. Onder andere over dit thema. Wij geven hiermee duidelijk richting, waarbij we circulaire economie en over een CO2 neutrale afhankelijk zijn van veel (externe) factoren. De omgeving. Hoe realistisch is het om deze afhankelijkheid van externe financiering is met deze ambities te halen in het licht van onze huidige begroting sterk vergroot. Het realiseren van deze ambities is financiële situatie? dus zeker een uitdaging.
Wie kiezen er wel voor om de ambities te blijven formuleren vanuit het willen. Programma leefomgeving – Er komt een onderzoek naar het mogelijk Op dit moment valt daar nog niet veel over te zeggen. De Energie- en warmtetransitie – realiseren van een (groot) zonneveld in het mogelijkheid wordt meegenomen in de gebiedsvisie en dan Pagina 40 Soerense Beekdal Wat zou er moeten gebeuren zal er pas onderzocht kunnen worden of- en wat er mogelijk. om dit mogelijk te maken en wat is de rol van de gemeente hierin? Gaat het om particuliere of gemeentelijke grond? Hoe past dit in het planologische en beeld op natuur en landschap?
Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 24 / 70
Nr. 21
Verwijzing (A) Programma 2 Pagina 43 resultaat
Vraag Per project vragen we aan de ontwikkelende partij om inzichtelijk te maken in welke mate circulair gebouwd gaat worden. Is dit wettelijk verplicht en wat draagt dit bij aan het verminderen van het woningtekort?
Antwoord Antwoord herzien: In het kader van de regionale samenwerking binnen de Groene Metropoolregio heeft de gemeente Rheden in 2023 ingestemd met de intentieverklaring Toekomstbestendig Bouwen. Hierin hebben wij onze steun uitgesproken aan het regionale Programma Conceptueel Circulair Bouwen 2023-2030 en onze intentie om bij te dragen aan het versterken en versnellen van Conceptueel en Circulair Bouwen. Dit is noodzakelijk om het gebruik van primaire grondstoffen in de bouw terug te dringen en hergebruik van materiaal te stimuleren. Circulair Bouwen zegt niets over de hoeveelheid te bouwen woningen, maar over de manier waarop we bouwen. Op dit moment is het nog niet wettelijk verplicht om de mate van circulariteit van een plan inzichtelijk te maken.
22
Programma leefomgeving – Economische ontwikkeling – Pagina 45 Programma 2 pagina 45 Circulair inkopen
Hoe gaat dit doel bereikt worden ondanks de geplande bezuinigingen?
Onduidelijk is me wat met 'dit doel' wordt bedoeld.
23
24
Programma leefomgeving – Mobiliteit en infra – Pagina 53
De interne organisatie is geïnformeerd over de noodzaak van (lokaal) circulair inkopen (Eind2025). Wat zijn de mogelijke kosten of baten van op deze manier van inkopen?
Circulaire economie gaat over maatschappelijke waarde; dit is naast financiële waarde ook oog hebben voor sociale waarden en milieueffecten. Het belang van circulaire economie c.q. circulair inkopen is vooral gericht op het zorgen voor een duurzame toekomst. Er wordt gesproken over een onderzoek naar Uw raad heeft met amendement A8 Parkeerbeleid gevraagd passend parkeren binnen de gemeente, inclusief om een onderzoek naar betaald parkeren gevraagd bij de betaald parkeren. Klopt onze interpretatie dat er behandeling van de kadernota. Of en zo ja hoe er betaald betaald parkeren ingevoerd gaat worden en hier parkeren wordt ingevoerd is dus nog niet duidelijk. In de al een budget voor begroot is? Baten + 150 K en kadernota was een ombuiging opgenomen voor het lasten -9K? Als antwoord ja is graag invoeren van betaald parkeren in de parkeergarage Dieren. onderbouwing waar deze bedragen op zijn gebaseerd? De baten hiervan bedroegen € 150 k. In onze raadsinformatiebrief met betrekking tot de septembercirculaire informeren we u over de financiële verwerking in de voorliggende begroting.
Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 25 / 70
Nr.
Verwijzing (A)
25
Programma bestuur & organisatie – Er wordt in het kopje ontwikkeling organisatie Wat is onze visie? – Pagina 60 & gesproken over een slanke organisatie. Hoe ziet Ontwikkeling organisatie pagina 67 een slanke gemeentelijke organisatie in Rheden eruit? (Hoe) wordt de raad betrokken bij de bijgestelde strategische personeelsplanning? En stellen wij als raad nu ook al bezuinigingen vast op de gemeentelijke organisatie? Programma 3 Nieuwe content management systeem met een nieuwe website en hosting partij Pagina 62 (2026).(Kosten:50.000). Hoe en wat gaan inwoners hiervan merken en betekent dit ook dat de informatie eenvoudiger en beter beschikbaar wordt?
26
27
Programma 3 Sluiting servicepunt pagina 62
Vraag
Antwoord De slanke organisatie is een organisatie die past bij de opdracht die de organisatie krijgt van de Raad. De doorrekening van de strategische personeelsplanning komt terug in de kadernota van 2026. Dit is tevens de manier waarop de Raad betrokken wordt bij de Strategische personeelsplanning. Politieke keuzes hebben direct invloed op de manier waarop de organisatie personeel kan inzetten. De website wordt volledig nieuw en zal volledige voldoen aan de toegankelijkheidseisen voor inwoners. Daarmee wordt ook informatie eenvoudiger en bereikbaar.
Het voorstel is om het servicepunt te Deze vraag is in de Raadsinformatiebrief van 8 oktober 2024 concentreren in het nieuwe gemeentehuis. Dit meer uitvoerig beantwoord. Daarin is een scenario-analyse levert een bezuiniging op van € 10K. Om de verwoord voor het openhouden van 1, 2 of 3 locaties. De inwoners toch maximaal te faciliteren om het financiële en personele effecten blijken daaruit groot. De servicepunt in het gemeentehuis te kunnen genoemde € 10K zijn de directe koste van Dieren, de directe bereiken zullen we het bezoek aan het kosten van Velp zijn aanzienlijk hoger. Daarnaast zijn de gemeentehuis maximaal faciliteren met personele consequenties groot. Voor het openhouden van vervoersmogelijkheden. Hoe moeten we dit voor meerdere locaties zijn de indirecte kosten van o.a. ons zien en welke financiële effecten kan dit personeel, facilitair, veiligheid en ICT groot. Daarnaast gaan hebben? voldoen nevenlocaties vaak niet aan de verwachtingen van de inwoner, die ook een nevenvestiging zien als ‘het gemeentehuis’. Integrale, meer complexe vragen kunnen alleen worden afgehandeld op het moment dat meerdere disciplines betrokken zijn.
Naam: Hendri Witteveen Deel 2 N.a.v. inspraak Datum van indienen vragen: 3-10-2024 Nr. 17
Verwijzing (A) Leefomgeving. Blz 18 Verwijzing Link Ombuigingen Format
Vraag In het Format wordt gesproken over een zogenaamde tussenvoorziening: “Continueren 3
Antwoord 1) Ja.
Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 (definitief) 26 / 70
Nr.
Verwijzing (A) Ombuigingen sociale basis (collectief) voorliggend
18
Leefomgeving. Blz. 29 5.6 Media
19
Leefomgeving. Blz 22 Gezond en vitaal
Vraag Antwoord dorpshuizen + ombuigen naar 1 2) Een tussenvoorziening bevindt zich tussen de dorps- of tussenvoorziening”. In de Kadernota staat: “We buurthuizen en professionele dagopvang; een buurthuis-plus hebben ervoor gekozen om in de minder en een dagopvang-min. Een tussenvoorziening draagt bij aan de participatie van inwoners door het bieden van veerkrachtige wijken ontmoetingsplekken in stand te houden als ook zogenaamde dagactiviteiten en ontwikkeling van sociaal kwetsbare tussenvoorzieningen in Velp, Rheden en Dieren.” inwoners. 3) Dat is niet uitgesloten. Vragen: 1. Wordt er nog steeds gekozen voor een 4) Begin 2025 neemt het college de raad graag mee in de tussenvoorziening in de drie grootste dorpen? strategische agenda en voortgang uitvoeringsagenda sociaal 2. Wat wordt daar onder verstaan? domein. 3. Wordt hierbij gedacht aan het doorontwikkelen van een bestaand dorpshuis? 4. Welke samenwerking staat het college voor ogen met de bestaande dorpshuizen, zowel bij de ontwikkeling als in de nieuwe situatie? In de periode van 2024 tot 2028 neemt het Voor 2025 en 2026 is aan de gemeente Rheden een DU budget voor het taakveld 5.6. Media, waaronder verstrekt van bijna 130 K voor de openbare bibliotheken (via de bibliotheek valt, af van 887 tot 817k. Het de septembercirculaire 2024 van het gemeentefonds).