Begroting 2026-2029 RdM

2026 807.000 -65.000 194.000 39.000 975.000

Begroting 2026 2027 2028 819.000 840.000 -66.000 -68.000 205.000 214.000 39.000 39.000 997.000 1.025.000

2029 866.000 -70.000 224.000 39.000 1.059.000

C. (Geplande) investeringen Investeringsoverzicht - Groenvoorzieningen

Begroting Afgeronde bedragen in €

2025

Begroting 2026 2026

2027

2028

2029

Nieuwe investeringen (lijst nieuw beleid 2026-2029):** Kwaliteitsimpuls dorpspleinen 2026 Vervanging groen 2026-2029 (40jr afschrijving)

131.000

150.000 131.000

131.000

131.000

Vervanging groen 2026-2029 (80jr afschrijving)

179.000

179.000

179.000

179.000

Totaal investeringen 1.241.000 310.000 460.000 310.000 *Stand per september 2025 ** Kapitaallasten zijn nog niet doorgerek end naar het product groen, omdat de lijst nieuw beleid nog vastgesteld moet worden.

310.000

Lopende investeringen (restant budgetten 2025):* Vervanging groen 2022 (80jr afschrijving) Vervanging groen 2023 (40jr afschrijving) Vervanging groen 2023 (80jr afschrijving) Vervanging groen 2024 (40jr afschrijving) Vervanging groen 2024 (80jr afschrijving) Herinrichting dorpsplein 2023 Kwaliteitsimpuls dorpspleinen 2025 Vervanging groen 2025 (40jr afschrijving) Vervanging groen 2025 (80jr afschrijving)

44.000 100.000 179.000 131.000 179.000 100.000 198.000 131.000 179.000

44

3.7 Grondbeleid 3.7.1.

Algemeen

In 2026 kennen we 5 grondexploitaties. Het gaat om 4 woningbouwlocaties in de verschillende kernen en één bedrijventerrein:  Hasselt II te Lage Mierde  Leeuwerik te Hooge Mierde  Centrumplan te Reusel  ’t Kantje te Hulsel  Bedrijventerrein Kleine Hoeven te Reusel De laatste kavel in Hasselt II te Lage Mierde is in 2025 verkocht. Eerder is begonnen in Lage Mierde met de planvoorbereiding van de volgende fase van plan Hasselt. De gronden voor deze fase zijn reeds verworven en de omgevingsdialoog wordt gevoerd. Parallel wordt gewerkt aan de planologische procedure. Planning is om het plan in het eerste half jaar van 2026 aan te bieden ter vaststelling aan de Gemeenteraad. In Hooge Mierde zijn in het plan Leeuwerik alle kavels inmiddels verkocht. Daarnaast is het bestemmingsplan voor het plan Rogse Wieken in 2025 vastgesteld. De gronden binnen dit plan zijn volledig in bezit van een ontwikkelende partij. Het centrumplan alsmede de bijbehorende grondexploitaties zijn in 2025 aangepast en het aangepaste plan is in 2025 vastgesteld door de gemeenteraad. Ook is in 2025 gestart met het bouw- en woonrijp maken evenals de bouw van de supermarkt en appartementen. In het plan ’t Kantje in Hulsel zijn alle gronden verkocht en zijn de meeste woningen gerealiseerd. Bij nieuw te realiseren woningen zet de gemeente in op 30% sociale huurwoningen conform de regiodeal.

Indien een bouwplan niet kan voorzien in voldoende sociale woningbouw dienen initiatiefnemers een afdracht te doen aan het Vereveningfonds Sociale Woningbouw. Met de gelden uit dit fonds kunnen we elders het tekort aan sociale woningbouw compenseren, zodat wonen voor iedereen betaalbaar blijft. 3.7.2.

Beleidskaders grondbeleid

De ruimte voor het voeren van een actief grondbeleid wordt begrensd door een aantal wetten en beleidskaders. De belangrijkste wetten zijn:  Omgevingswet;  de aanvullingswet grondeigendom en  het onderdeel pacht uit het Burgerlijk Wetboek (Pachtwet is vervallen). De belangrijkste beleidskaders worden gevormd door:  Omgevingsverordening Noord-Brabant;  Omgevingsvisie Reusel-De Mierden,  De Regionale woondeal Zuidoost Brabant van 9 maart 2023,  Kempische visie op wonen 2024 - 2028  Uitgiftebeleid bedrijventerreinen Reusel-De Mierden 2012;  Nota Grondbeleid Reusel-De Mierden,  Woonzorgvisie Kempengemeenten 3.7.3.

Financieel kader

Het financiële kader wordt gevormd door de richtlijnen die door het Rijk en de Provincie zijn opgelegd en eigen kaders van de gemeente. De door het Rijk opgelegde richtlijnen zijn gebaseerd op het Bbv. Het financiële kader is van belang voor:  jaarlijkse prognoses grondexploitatie;  winstnemingen grondexploitaties;  het afdekken van de financiële risico’s. Voor het tussentijds nemen van winst uit grondexploitaties is de Poc-methode (Percentage of completion methode) leidend. De Poc-methode houdt het volgende in: ‘Naar rato van de voortgang van het project wordt tussentijds winst verantwoord. Hierbij wordt voor wat betreft de berekeningsmethodiek en de planinhoudelijke uitgangspunten niet afgeweken van de grondexploitatie of herziening zoals deze tot en met het verslagjaar door de raad is vastgesteld. Dit wordt berekend naar de mate waarin kosten en opbrengsten zijn gerealiseerd per individuele 45

grondexploitatie. Hiermee wordt de totale winst over de individuele grondexploitatie opgedeeld/toegerekend aan de reeds verkochte kavels. Indien nog geen gronden zijn verkocht is er dus nog geen sprake van gerealiseerde winst. Maatgevend is de realisatie tot en met het lopende jaar ten opzichte van het totaal van de kosten en opbrengsten van de grondexploitatie. In formule: % kostenrealisatie x % opbrengstrealisatie = % Poc. (ingeval de kosten voor 50% zijn gerealiseerd en de gronden voor 50% zijn verkocht, is de Poc dus 25%)’. 3.7.4.

Bedrijventerreinen

Kleine Hoeven Reusel Op 28 mei 2024 is fase II van Kleine Hoeven vastgesteld. Kleine Hoeven fase II is onderdeel van de grondexploitatie Kleine Hoeven. In 2026 zal naar verwachting gestart worden met de werkzaamheden voor het bouw- en woonrijp maken en de kaveluitgifte. Vanwege de grote belangstelling blijkende uit de voorinschrijvingen die binnen zijn gekomen voor industriegrond is het de verwachting dat de beschikbare kavels in 2026 en 2027 in zijn geheel zullen worden verkocht. De Kempengemeenten zijn bezig met een locatieonderzoek voor nieuw aanbod van grote en kleine bouwkavels voor bedrijven voor de toekomstige behoefte. Ook in Reusel kijken we naar de mogelijkheden voor uitbreiding na 2027. 3.7.5.

Woningbouw

De Hasselt II en III Lage Mierde In het plan de Hasselt II is in 2025 de laatste kavel verkocht. Het plan is ook al grotendeels woonrijp gemaakt. Na bebouwing van de laatste kavel zal het plan worden afgerond. Naar verwachting is dat in 2026. Wij zijn al eerder gestart met de ontwikkeling van de volgende fase van Hasselt, zijnde Hasselt-III. De gronden voor de ontwikkeling van deze fase zijn reeds in bezit van de gemeente. We hebben voor dit plan de omgevingsdialoog nagenoeg afgerond en starten met de planologische procedure. Het is de verwachting dat we het plan in het tweede kwartaal van 2026 aan de gemeenteraad kunnen aanbieden ter vaststelling. De Leeuwerik Hooge Mierde Het plan Leeuwerik realiseren wij samen met Ontwikkelingsmaatschappij De Luther. Alle kavels binnen het plan zijn verkocht en het plan is ook al grotendeels woonrijp gemaakt. Na bebouwing van de laatste kavel zal het plan worden afgerond. Naar verwachting is dat in 2026. Hart van Reusel Het plan is in 2025 aangepast. Het nieuwe plan omvat o.a.:  Nieuwe winkelruimte voor een supermarkt op de kop ten zuiden van de Markt.  Boven de supermarkt zijn 18 appartementen voorzien voor sociale en reguliere koopprijzen.  Bij de oude St. Jozefschool komen commerciële ruimten en een uitbouw op de begane grond. Op elke verdieping komen appartementen.  Drie patiowoningen aan de achterzijde van de nieuwe supermarkt.

 In een nieuw gebouw op de locatie van het oude gemeentehuis komen 15 appartementen voor sociale en reguliere koopprijzen.  Een parkeerterrein met parkeerplaatsen aan de Groeneweg. Daarnaast wordt de openbare ruimte van het centrum opnieuw ingericht. Het marktplein wordt aangepast en sluit aan op de inrichting van het gerealiseerde nieuwe Kerkplein, de nieuwe ontwikkeling van de supermarkt en de reeds gerealiseerde nieuwe Kei. ’t Kantje Hulsel Alle kavels zijn verkocht en de meeste woningen zijn gerealiseerd. In 2026 is het de planning om het plangebied woonrijp te maken waarna het project af kan worden gesloten. 3.7.6.

Exploitatie en ontwikkelingen

Jaarlijks worden de meest actuele calculaties voorgelegd aan de gemeenteraad. Op basis van deze calculaties wordt een prognose gemaakt van de te verwachten resultaten. Onderstaande tabel geeft een overzicht van de boekwaarde van de diverse plannen per 31 december 2024 en de gecalculeerde eindresultaten (zowel nominaal als in netto contante waarde) alsmede van de nog te 46

verwachten winstnemingen, een en ander op basis van de meest recent geactualiseerde calculaties, zoals vastgesteld in juli 2025.

-71.206

6.693

64.513

0

0

0

Verwachte beschikking over voorziening verlieslatend complex (eindwaarde) 0

Bedrijventerrein Kleine Hoeven

16.380.823

1.181.506

0

17.562.329

3.547.296

8.253.750

12.855.875

De Leeuwerik Hooge Mierde

914.703

-306.310

0

608.393

32.058

92.726

547.725

0

526.457

2.520.525

-1.861.153

0

659.372

3.796.891

0

4.456.263

0

4.036.174

Boekwaarde Boekwaarde per 31-12-2024 Vermeerdering Winstneming per 31-12-2024 voor /vermindering boekjaar 2024 (- =batig saldo) winstneming 2024 (- =batig saldo)

Complex

Molen Akkers Reusel

Hart van Reusel

Geraamde nog te maken kosten

Geraamde nog te realiseren opbrengsten

Totale winst (reeds genomen tussentijdse winst plus nog te realiseren -4.437.108

Verwacht Verwacht resultaat resultaat resterende resterende periode periode (contante (nominale waarde) 31-12waarde) 2024 0 0 0 10.757.220

De Hasselt II Lage Mierde

53.469

31.825

1.324

86.618

16.501

134.750

0

-31.631

-31.011

t Kantje Hulsel

87.456

-547.133

82.827

-376.850

248.815

0

0

-128.460

-124.172

-564.713

19.885.770

-1.494.573

148.664

18.539.862

7.641.560

8.481.226

17.859.863

-160.091

15.164.667

-5.482.451

Totaal

-480.629

Waar in de kolommen met verwachte resultaten negatieve bedragen staan betreft dat winstgevende exploitaties. Verliezen zijn vermeld als positieve bedragen. Voor de verliesgevende exploitaties is een voorziening getroffen op basis van de contante waarde van de gecalculeerde verliezen. 3.7.7.

Weerstandsvermogen voor grondexploitaties

Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen: De weerstandscapaciteit: de middelen en mogelijkheden waarover we beschikken of kunnen beschikken om niet begrote kosten te dekken. Alle risico's waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. We moeten de mogelijke financiële gevolgen van de ruimtelijke ontwikkelingen opvangen. Dit doen we door de risico’s af te dekken (post onvoorzien) binnen de grondexploitatie. Andere risico’s nemen we op in de calculaties. Als de risico’s groter zijn dan de te verwachten winst, houden we de weerstandscapaciteit aan. De (financiële) risico’s van ruimtelijke ontwikkelingen moeten we in relatie brengen met de beschikbare weerstandscapaciteit van de gemeente. De relatie tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s is bepalend voor het weerstandsvermogen van de gemeente. We moeten daarom een financieel weerstandsvermogen in stand houden. Daarmee dekken we de risico’s van grondexploitatie. Het benodigde weerstandsvermogen is een minimaal noodzakelijke buffer binnen de bedrijfsvoering van de gemeente. De aanwezigheid van weerstandsvermogen maakt het voor ons mogelijk om in moeilijke tijden de geplande bedrijfsprocessen voort te zetten.

Zowel ten aanzien van het bedrag als ten aanzien van de kans op voordoen zijn inschattingen gemaakt voor:  vertraging in de uitgifte;  verlaging van de gronduitgifteprijs;  verhoging van de inflatie. Kleine risico’s (tot € 50.000) zijn niet meegenomen, omdat deze wegvallen binnen normaal te achten schommelingen in het resultaat (zowel positief als negatief). Op basis van deze inschattingen is het weerstandsvermogen bepaald dat deze risico’s moet afdekken. De bedragen voor de geraamde risico’s zijn in een aantal gevallen lager dan het resultaat van het plan. Bij het optreden van deze risico’s kunnen deze binnen het resultaat van het project worden opgevangen. Dat geldt niet voor de plannen De Leeuwerik, Hart van Reusel en Kleine Hoeven. Door de negatieve resultaten van deze plannen kunnen geen risico’s binnen de exploitatie worden opgevangen. Op grond van de ‘Methode bepalen weerstandsvermogen grondexploitaties gemeente Reusel-De Mierden’, moet een weerstandsvermogen worden aangehouden voor de grondexploitaties. De hoogte hiervan is op basis van de actuele calculaties bepaald op: De Leeuwerik Hart van Reusel Kleine Hoeven Totaal

€ 6.000 € 226.000 € 894.000 € 1.126.000 47

3.8 Openbaarheidsparagraaf In deze paragraaf beschrijven we de beleidsvoornemens met betrekking tot de Wet open overheid (Woo). De Woo is bedoeld om besluitvorming door bestuursorganen transparanter te maken en zo het belang van openbaarheid van publieke informatie beter te dienen. Om tot deze transparantie te komen dient informatie beter vindbaar en uitwisselbaar te worden. Om transparantie te bevorderen worden op drie thema’s acties uitgevoerd (actieve openbaarmaking, passieve openbaarmaking en verbetering van de informatiehuishouding). Actieve openbaarmaking De Woo noemt 11 categorieën die wij actief openbaar moeten maken. Het overgangsrecht van de Woo regelt dat de start van de actieve openbaarmaking van deze 11 categorieën wordt geregeld in een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB). De 11 categorieën zullen gefaseerd openbaar gemaakt moeten worden. De volgende categorieën zijn reeds verplicht en maken wij actief openbaar:  Wetten en algemeen verbindende voorschriften  Overige besluiten van algemene strekking  Organisatie en werkwijze  Bereikbaarheidsgegevens De ingangsdatum van de openbaarmaking van de overige voor ons relevante categorieën is nog niet vastgesteld.

Het gaat hierbij om:  Raadsstukken  Bestuursstukken  Stukken van adviescolleges  Convenanten  Jaarplannen en -verslagen  Woo-verzoeken en -besluiten  Onderzoeksrapporten  Beschikkingen  Klachtoordelen Wij maken nu al diverse zaken uit de bovengenoemde categorieën actief openbaar, bijvoorbeeld de raadsstukken en jaarplannen en -verslagen. Publicatieplatform Een publicatieplatform is een digitaal platform waar documenten die onder de verplichte openbaarmaking vallen kunnen worden gepubliceerd. Jaarlijks handelen wij gemiddeld 20 Woo-verzoeken af. Op basis van dit gegeven en gezien het aantal documenten die vallen onder de verplichte openbaar te maken informatiecategorieën, is het op dit moment nog niet noodzakelijk om een extra publicatieplatform in de vorm van een subsite aan te schaffen. Dit omdat we het huidige aantal documenten binnen onze de beschikbare capaciteit van de hoofdwebsite (Shift2) en de publieke omgeving van iBabs kunnen publiceren. Mocht we in de toekomst onze documenten niet meer binnen de beschikbare capaciteit kunnen publiceren, dan zal een extra publicatieplatform moeten worden ingekocht. Aansluiting Woo-index De Woo-index verwijst naar de publicatielocaties van gemeenten en intergemeentelijke organisaties. Om met de zoekfunctie van de Woo-index vindbaar en doorzoekbaar te zijn moet de publicatielocatie aan bepaalde eisen voldoen.

Om volledig aangesloten te zijn op de Woo-index, inclusief een werkende zoekfunctionaliteit (Harvester), moet een bestuursorgaan een aantal verplichte of aanbevolen stappen doorlopen. De harvester helpt bezoekers van de website om gemakkelijk naar en in gepubliceerde overheidsdocumenten te zoeken. Hierbij staat het perspectief van de burger centraal. Passieve openbaarmaking Onder passieve openbaarmaking verstaan we het openbaar maken van informatie naar aanleiding van een Woo-verzoek. De Woo is hierin de opvolger van de Wob (Wet openbaarheid van bestuur). Ook bij openbaarmaking op verzoek gaat de Woo ervan uit dat het belang van openbaarheid altijd geldt en dat alleen in uitzonderingsgevallen een bijzonder belang vóór openbaarmaking kan gaan. Concreet betekent dit dat een Woo-verzoek (of onderdelen daarvan) alleen kan (of kunnen) worden geweigerd wanneer een beschermd belang in het geding is. 48

De gemeente Reusel-De Mierden heeft op de website een pagina voor inkomende Woo-verzoeken1. Op deze pagina is meer informatie terug te vinden over het Woo-verzoek en hoe een Woo-verzoek kan worden ingediend. Op de pagina is ook terug te vinden wie de Woo-contactpersonen van de gemeente zijn. De Woo-contactpersoon is het eerste aanspreekpunt voor burgers en beantwoordt vragen over de beschikbaarheid van informatie en kan burgers helpen te overzien welke informatie aanwezig is bij de gemeente. Met verzoekers wordt persoonlijk contact opgenomen en besproken om welke informatie concreet wordt verzocht zodat op de beste manier tegemoet kan worden gekomen aan het verzoek, gelet op informatie die beschikbaar is. Op deze manier proberen we in de meeste gevallen om Woo-verzoeken informeel af te handelen zodat geen formeel Woo-besluit hoeft te worden genomen en de verzoeker wel goed geholpen is. Verbetering van de informatiehuishouding Een van de uitgangspunten van de Woo is dat de informatiehuishouding op orde is. De verbetering van de informatiehuishouding is bij ons niet nieuw maar een onderwerp dat voortdurend onze aandacht heeft.

Ook in 2026 worden daarin weer de nodige stappen gezet qua uitleg aan medewerkers over goed gebruik van het documentmanagementsysteem voor het registreren van zaken, registreren van e-mailberichten in zaakgericht archiveren, het regelen van een beveiligde toegang tot specifieke mappen op de centrale schijf en het tijdig opschonen van bestanden, gelet op de eisen in het kader van de Archiefwet, informatieveiligheid en privacy. Ook hebben wij Kempenbreed anonimiseringssoftware ingekocht. Het gebruik van deze anonimiseringssoftware is in mei 2025 uitgerold en heeft anonimiseren van documenten die gepubliceerd moeten worden onder de Woo een stuk eenvoudiger gemaakt. De integratie met ons documentmanagementsysteem zal nog gerealiseerd worden. In het najaar van 2025 staat er een grote update van Corsa op de planning: naar verwachting zullen daarna alle functionaliteiten van DataMask optimaal werken en geïntegreerd zijn met Corsa. Door de informatiehuishouding op orde te brengen, wordt niet alleen het actief openbaar maken overzichtelijker en beter uitvoerbaar, maar kunnen we ook sneller en beter voldoen aan de afhandeling van Woo-verzoeken. Hierdoor wordt de ambtelijke organisatie minder belast, omdat informatie rechtstreeks vanuit de bron beter gearchiveerd en geordend wordt en beschikbaar is.

1 https://www.reuseldemierden.nl/informatie-opvragen-woo-verzoek

49

3.9 Bezuinigingen 3.9.1

Proces

In de meerjarenbegroting 2024-2027 was al zichtbaar dat onze gemeente de jaren vanaf 2026 niet meer sluitend kon presenteren. De oorzaken waren divers, grote stijgingen van energie- en afgeleide kosten. Maar ook door de toename van taken die aan gemeenten worden opgedragen. Daar bovenop komt het teruglopen van de inkomsten vanuit het Rijk vanaf 2026. Ondanks wat compensatie in de Algemene Uitkering voor hogere kosten van bijvoorbeeld jeugdzorg bleef een negatief begrotingssaldo zichtbaar. Dit heeft afgelopen twee jaar geleid tot gesprekken tussen College en Raad waarin besloten is bezuinigingen in gang te zetten. Er is een ambtelijke projectgroep gestart met het inventariseren van de mogelijke maatregelen om te komen tot een sluitende begroting. Ook de input van de inwoners van onze gemeente hebben we mee laten wegen middels het Inwonerspanel. Op basis van alle ideeën heeft het College in twee fases voorstellen gedaan aan de Raad. Spoor 1 betrof beleidsarme keuzes die al in de begroting van 2025-2028 verwerkt zijn. Spoor 2 is daarna gaan lopen en heeft in de loop van 2025 geleid tot een lijst van keuzes van de Raad van maatregelen waarmee we, indien nodig, het begrotingstekort kunnen terugdringen. Uiterlijk in 2029 zal de begroting van gemeente Reusel- De Mierden weer in de zwarte cijfers staan. 3.9.2

Spoor 1 in begroting 2025-2028

In de vorige meerjarenbegroting zijn de gevonden bezuinigingen of meeropbrengsten uit Spoor 1 al verwerkt voor een bedrag van € 725.000. Hierin zaten de volgende budgetbijstellingen: - Inkomsten uit toeristen- en forensenbelasting werden te laag begroot, verhoogd met € 35.000 - Hogere verwachte rente-inkomsten € 75.000 - Vrijval stelpost in prijsindexering uit vorige begroting € 150.000 - Mogelijke opbrengst uit verhuur van leegstaande Plint € 50.000 - Meerjarig opnemen te ontvangen uitkering uit BTW compensatiefonds € 360.000 - Scherper begroten diverse kleine kostenposten € 55.000

50

3.9.3 Nr. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13a 13b 14 16 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34a 34b 35 36 37 38 39

Spoor 2 Voorstellen tot bezuiniging (Raadsbesluit 3 juli 2025)

Omschrijving Omvorming kapitaalgoed (minder onderhoud) Verlagen bijdrage aan Muzikale en Culturele vorming TDO Invoeren precario op terrassen Schrappen vrij besteedbaar budget vrije tijds economie Verlagen budget voor aanjagen economie Verhogen forensenbelasting met 10% Verminderen opleidingskosten Rampenbestrijding Verlagen budget Slimme Maakregio/ Kempenmanifest/Vakroute Verhogen toeristenbelasting met 10% Ketenaanpak valpreventie minder financieel ondersteunen Verlagen Bijzondere bijstand coll. Ziekteverzekering Schrappen niet wettelijke preventieve acties antidiscriminatievoorziening Afschaffen functionarissen voor Sportbeoefening/bevordering Afschaffen combinatiefunctionaris Cultuur..

Sportparken samenvoegen Bezuinigingen op communicatie klimaatadaptatie Inwonerspanel: Recreatie en Toerisme: niet meer financieren opening Kermis Niet meer aanwijzen van gemeentelijke monumenten Verlagen onkruidbeheersingsniveaus op verharding Bladafval mulchen Combineren belastingaanslagen op 1 biljet Verlagen post onvoorzien in begroting Aanvulling op spoor 1: aframen diverse budgetten niet besteed afgelopen jaren Doorberekenen volledige kosten G/W/L aan huurders Opbrengst verhuur Plint (Raadsvoorstel huisvesting MD in okt 2025) Stoppen met preventief spuiten eikenprocessie rups Stoppen deelname aan netwerken door B&W Verhoging huur volkstuinen Stoppen plaagdierenbestrijding bij particulieren maar in openbare ruimte handhaven Verhoging inkomsten via pacht Beëindigen contract met het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen Projecten bezuinigen c.q. inkomsten subsidiepot ramen (INV) Schrappen bepaalde verzekeringen Verminderen opleidingen en trainingen (muv veiligheid) Extra posten verlagen budget omgevingsplannen Extra posten verlagen budget opbrengst hout Verhogen Leges Hoofdstuk 2 Omgevingswet Kempenplus nieuwe verdeelsleutel Geen structurele invulling coördinator Kempenbranie (amendement SW 25.14444) Schrappen uitvoeringsbudget Kempenbranie (amendent SW 25.14445) Stoppen met programma Skip die Trip (amendement SW 25.14446) Totaal van voorstellen

40

2026

4.900 1.000 4.000 2.000 10.000

4.900 1.000 4.000 2.000 10.000 20.000

2028 10.000 5.000 25.000 4.900 1.000 4.000 2.000 10.000 20.000

30.000

30.000

92.000

6.400

6.400

15.000

15.000

15.000

6.400 34.000 16.000 100.000 15.000

5.500

13.999

5.500 30.000 7.000 15.000 13.999

5.500 30.000 7.000 15.000 13.999

3.000 5.500 30.000 7.000 15.000 13.999

70.000 2.000

70.000 2.000

70.000 2.000

70.000 2.000

16.000

16.000

16.000

3.000

3.000

3.000

16.000 8.000 3.000

5.000 10.000 1.300 3.000 7.300

5.000 13.300 1.300 3.000 7.500

5.000 16.700 1.300 3.000 7.700

40.000 50.000 103.000 85.000

40.000 50.000 165.000 38.000

40.000 50.000 165.000 90.000

5.000

2027 5.000 5.000

2029 10.000 5.000 25.000 4.900 1.000 4.000 2.000 10.000 20.000 25.000 92.000

5.000 20.000 1.300 3.000 7.900 25.000 40.000 50.000 165.000 90.000 11.000 7.000 2.000

486.999

588.899 736.499

970.999 29.001

Inzet van vrij beschikbare algemene reserve2

Streefbedrag

Euro:

1.000.000

2 Inzet van vrij beschikbare algemene reserve is niet nodig aangezien in deze meerjarenbegroting het saldo in 2029 positief is.

51

3.9.3

Toelichting per maatregel

1. Omvorming openbare ruimte zodat minder onderhoud nodig is: Bestaande nader te bepalen kapitaalgoederen in de openbare ruimte ( bijv. zonder een duidelijke functie) omvormen naar kapitaalgoederen met lagere afschrijvingskosten/ vergelijkbare functie. Hierbij valt bijv. te denken aan omvormen van overbodige verharding naar onderhoudsvriendelijk groen (tevens in lijn met klimaatdoelstelling). Of bijv. omvorming van onderhoudintensieve beheergroepen naar onderhoudextensieve beheergroepen. Hierbij valt bijvoorbeeld te denken aan de omvorming van gazon/ heesters naar kruidenrijk grasland/ berm/ bosplantsoen. Kanttekening daarbij is dat de openbare groenvoorziening mede wegens eerdere bezuinigingen al jaren overheersend sober en doelmatig is ingericht waardoor de te behalen resultaten binnen enkel dit onderdeel beperkt zijn zonder daarbij de functionele inrichting aan te tasten. 2. Verlagen subsidieplafond Muzikale en Culturele vorming TDO: Het rugzakjesmodel voor bijdrage per leerling aan individuele muzieklessen kent momenteel een subsidieplafond van € 35.000. Dit wordt verlaagd naar € 30.000 met ingang van 2026. Kanttekening: Het maken van muziek draagt bij aan de emotionele intelligentie van kinderen en het stimuleert hun creatieve activiteit, motoriek, sociale vaardigheden en schoolprestaties.

Met het verlaagde plafond kunnen nog steeds 100 kinderen per jaar gebruik maken van € 300 bijdrage in de kosten. Gemeente Bladel hanteert dezelfde regeling, met gelijke bedragen, waardoor er nu een verschil tussen de gemeentes zal ontstaan. 3. Invoeren precario op terrassen: Nu rekent Reusel-De Mierden geen precario voor terrassen, terwijl de horeca-gelegenheden wel ruimte innemen van de openbare ruimte. Om deze heffing in te voeren zal een gedegen onderzoek naar tarief en inning moeten plaatsvinden. De verwachte ingangsdatum zal dan ook niet voor 1 januari 2028 zijn. 4. Schrappen vrij besteedbaar budget vrije tijds economie: Dit budget is bedoeld om lokale projecten en actiepunten op te pakken, die niet Kempenbreed zijn georganiseerd. Bijvoorbeeld bijdragen aan ambities vanuit dorpsraden of lokale ommetjes/routes. Ook kan dit budget worden ingezet om lokaal invulling te geven aan Kempenbrede projecten. Bijv. toevoegen van QR-codes/paaltjes aan een route of het maken van routekaartjes/flyers. 5. Verlagen budget voor aanjagen economie: Een goede en gezonde economie draagt bij aan een hogere kwaliteit van leven voor alle inwoners. Dit d.m.v. werkgelegenheid, het genereren van inkomsten en goede voorzieningen. Verlaging van dit budget zal bijstelling vereisen van de beoogde beleidsdoelstelling. 6.

Verhogen forensenbelasting met 10%: Verhogen van het tarief forensenbelasting met 10% levert € 4.000 extra inkomsten op. De invoering zal zorgvuldig voorbereid moeten worden, maar het streven is in december 2025 een verhoging op te nemen in de Verordening Forensenbelasting 2026. 7. Verminderen opleidingskosten Rampenbestrijding: In het budget voor rampenbestrijding zit een reservering voor opleidingskosten. Door zoveel mogelijk gebruik te maken van de bestuurlijke menukaart van de VRBZO (gratis opleidingen) kan er met ingang van 2026 structureel een bezuiniging van € 2.000 per jaar worden gerealiseerd. 8. Verlagen budget Slimme Maakregio/ Kempenmanifest/Vakroute: Dit budget is voor projecten die samen worden gedaan met het Kempisch Ondernemers Platform (KOP). Deze projecten worden per keer bekeken en zijn altijd samen met de andere 3 Kempen gemeenten. De projecten staan in het teken van de Triple Helix. Zoals onderwijs, techniek en inspelen op mismatch tussen onderwijs/ondernemers/overheid. Voorstel is om €10.000,- te bezuinigen; er blijft dan € 5.000,- over voor mogelijke kleine projecten.

52

9. Verhogen toeristenbelasting met 10%: Verhogen van het tarief toeristenbelasting met 10% levert € 20.000 extra inkomsten op. Het beleid is om niet jaarlijks het tarief aan te passen, daarom kan pas in december 2026 een verhoging verwerkt worden in de Verordening Toeristenbelasting 2027. 10. Ketenaanpak valpreventie minder financieel ondersteunen: De coalitie ketenaanpak valpreventie bestaat uit: fysiotherapeuten, huisartsen, praktijkondersteuners, diëtisten, apothekers, ouderenbonden, ergotherapeuten, podotherapeuten. Momenteel wordt dit gefinancierd vanuit een subsidie voor het Gezond en Aktief Leven Akkoord (SPUK GALA). Vanaf 2029 zullen we deze bijdrage stopzetten. 11. Verlagen Bijzondere bijstand collectieve ziekteverzekering: De collectieve ziektekostenverzekering is een onderdeel van het aanbod dat we als Kempengemeenten bieden voor inwoners met een laag inkomen en maakt deel uit van de kadernota geldzorgen (vastgesteld door de 4 raden in december 2024). Het is dus ook belangrijk dat we hierin samen optrekken met de Kempengemeenten om het uitvoerbaar te houden voor Maatschappelijke Dienstverlening en daarmee de uitvoeringskosten kunnen beperken. Er ligt eind september een voorstel bij het college mbt tot passend verzekeren van de gemeentepolis. Dit wil zeggen dat een inwoner niet oververzekerd is, maar zeker ook niet onderverzekerd.

In plaats van het volledig vergoeden van de aanvullende verzekering, is het voorstel om een maximale bijdrage per pakket te geven. Het is een Kempisch voorstel in samenwerking met MD met aangepaste bedragen per pakket. Inwoners krijgen nog steeds een ruime vergoeding, maar betalen zelf ook iets mee als ze kiezen voor een uitgebreider pakket. Dit levert vanaf 2026 al een bezuiniging op die geschat wordt op € 30.000. Stoppen met de bijzondere bijstand collectieve ziekteverzekering kan vanaf 2028. Dit levert nog een extra bezuiniging op van € 62.000 per 2028. Dit heeft als consequentie dat inwoners die in de bijstandsnorm vallen, zich niet meer aanvullend kunnen verzekeren via de gemeente. 12. Schrappen niet wettelijke preventieve acties antidiscriminatie-voorziening: De gemeente is wettelijk gezien verplicht een antidiscriminatie meldpunt te hebben. Deze taak hebben we bij LEV- groep neergelegd. We hebben er sinds 2025 voor gekozen om ook preventieve taken op het gebied van anti discriminatie bij LEV groep af te nemen, in samenwerking met Pius X college, Basisonderwijs, maatschappelijke partners en meerdere Kempengemeenten. Deze preventieve maatregelen zijn niet wettelijk verplicht, dus deze samenwerking gaat gestopt worden per 2027 als de huidige contracten aflopen. 13.

A: Afschaffen functionarissen voor Sportbeoefening/bevordering vanaf 2029 Doel van deze functionarissen is om de sportparticipatie bij alle doelgroepen te stimuleren, kinderen al vroeg kennis te laten maken met sport en motorische ontwikkeling en om verenigingen te ondersteunen. Deze functionarissen worden deels betaald door gemeente en deels vanuit subsidie (brede SPUK). De bezuiniging treft 3 functionarissen:  de coördinator Sport en Preventie; dit is een verplichting vanuit het Sportakkoord en wordt gezamenlijk ingezet door de 4 Kempengemeenten. Stoppen met de coördinator heeft ook het stoppen met het Sportakkoord (en stichting Kempen in Beweging) als gevolg  de beweegcoach Uniek Sporten is een verplichting vanuit de samenwerking met Uniek Sporten en wordt gezamenlijk ingezet door de 4 Kempengemeenten. Door te stoppen met de beweegcoach stopt ook de samenwerking met Uniek Sporten.  de combinatiefunctionaris onderwijs verzorgt gymonderwijs en buitenschoolse sport. De financiering van de functionaris voor gymonderwijs stopt verplicht vanaf 1-1-2027. Helemaal stoppen met de combinatiefunctionaris betekent ook het stoppen van de buitenschoolse activiteiten door Click Sport.  Het bedrag van € 34.000 heeft betrekking op het afschaffen van functionarissen Sport. 13. B.

Afschaffen combinatiefunctionaris Cultuur (cultuurcoaches) vanaf 2029 De combinatiefunctionaris cultuur zorgt voor een breed en kwalitatief hoogwaardig cultuuraanbod voor álle ruim 1100 basisschoolleerlingen via het Kunstmenu. De kinderen komen gedurende hun basisschool periode via het Kunstmenu in aanraking met verschillende kunstdisciplines (oa. beeldende kunst, dans en literatuur) Leerlingen ontwikkelen door kunst- en cultuuronderwijs kennis, inzicht en vaardigheden.

53

Het afschaffen van deze functie betekent het volledig wegvallen van het Kunstmenu, wat leidt tot een verarming van het onderwijs, minder kansen voor talentontwikkeling en een negatieve impact op de creatieve en sociale ontwikkeling van onze jeugd. Het bedrag dat hiermee gemoeid is bedraagt € 16.000. 14. Sportparken samenvoegen: Het samenvoegen van meerdere sportparken kan kosten besparen; er zijn minder faciliteiten nodig (gezamenlijk gebruik), minder onderhoud aan velden en opstallen en minder inzet van personeel. Sportparticipatie staat mogelijk onder druk als sporters verder moeten reizen naar hun sportclub. Een eerste verkennende bijeenkomst met verenigingen heeft plaatsgevonden. Dit voorstel moet komende jaren verder uitgewerkt worden in samenspraak met alle betrokkenen. 15. Bezuinigingen op communicatie klimaatadaptatie: In de Visie Water en Riolering is specifiek opgenomen dat we als gemeente ook een bijdrage willen vragen aan de klimaatadaptatie van onze inwoners. Hiertoe worden bewustwordingscampagnes en communicatiecampagnes gevoerd, waarmee inwoners en ondernemers in de gemeente worden opgeroepen om de particuliere omgeving anders in te richten (bijvoorbeeld vergroenen van schoolpleinen, tegelwippen, regentonacties). De kosten voor deze campagnes worden nu betaald door de gemeente. Echter komen deze in veel gevallen ook in aanmerking voor subsidie.

Verkenning van de mogelijkheden voor subsidie kan eraan bijdragen dat we toch gerichte campagnes kunnen uitvoeren maar de kosten kunnen verlagen. Hiervoor is wel voorfinanciering nodig. 16. Niet meer financieren opening Kermis: 22% van inwonerspanel geeft aan dat de gemeente als eerste kan besparen op Recreatie en Toerisme. Een onderdeel van recreatie in de begroting zijn ook de kermissen. Daarom is de keuze gemaakt de feestelijke opening van kermissen te laten vervallen met ingang van 2029. 17. Niet meer aanwijzen van gemeentelijke monumenten: Niet meer toewijzen van gemeentelijke monumenten: de raad besloot eerder jaarlijks 0-5 gemeentelijke monumenten aan te wijzen. De kosten voor het aanwijzen van gemeentelijke monumenten bedragen jaarlijks zo’n 5.500 euro voor onderzoeks- en aanwijzingskosten. 18. Verlagen onkruidbeheersingsniveaus op verharding: In alle dorpscentra het onkruidbeheersingsniveau op verhardingen terugbrengen van beeldkwaliteitsniveau A naar B en in alle woongebieden van B naar C. Conform gebiedsbegrenzingen zoals opgenomen in Beleidsen Beheerplan Openbaar Groen 2022-2031.Op bedrijventerreinen behoud van beeldkwaliteitsniveau C. Deze beleidswijziging zal afgestemd moeten worden met Kempenplus en gecommuniceerd moeten worden naar onze inwoners, om toename van meldingen over groenonderhoud te voorkomen. 19.

Bladafval mulchen: Stoppen met bladbeheersing binnen sierheesters, blokhagen en bosplantsoen. Het laten liggen van het bladafval van bomen en andere begroeiingen tussen voornoemde beheergroepen. 20. Combineren belastingaanslagen op 1 biljet: Nu wordt afval- en rioolheffing tweemaal per jaar opgelegd, in juli en in januari. Daarnaast wordt eind februari de aanslag Onroerende Zaak Belasting opgelegd. Kortom, per jaar ontvangen onze inwoners drie belastingaanslagen. Dit kunnen we beperken tot één jaarlijkse, gecombineerde, belastingaanslag. Naast dat dit praktische voordelen heeft voor onze burgers; transparanter en alle te betalen heffingen staan overzichtelijk op één factuur, heeft het financiële voordelen. Deze voordelen bestaan uit print- en portokosten. Daarnaast kunnen de beschikbare werkuren efficiënter worden ingezet. Ook aan invorderingszijde kunnen besparingen gerealiseerd worden in de vorm van; minder te versturen herinneringsbrieven (combineren meerdere belastingen), minder invorderingskosten omdat openstaande bedragen eveneens gecombineerd kunnen worden. Daarnaast de inwoners te stimuleren tot afgifte automatische incasso omdat éénmaal per jaar slechts één gecombineerde aanslag zal worden opgelegd. De lasten kunnen zodoende gespreid worden over 10 termijnen, maart tot en met december. Dit leidt tot minder administratieve kosten zoals reeds gememoreerd.

Voor het doorvoeren van deze maatregel zal een werkgroep worden opgezet met daarin o.a. een afvaardiging van team belastingen, team financiële administratie en team communicatie. 54

21. Verlagen post onvoorzien in begroting: Met het verlagen van de post “onvoorzien” in de begroting van € 14.000 (€ 1,00 per inwoner) naar € 1,00 wordt een jaarlijkse bezuiniging gerealiseerd van € 13.999. De financiële verordening zal hierop worden aangepast. 22. Aanvulling op spoor 1: diverse budgetten niet besteed afgelopen jaren: In het kader bezuinigingen zijn alle budgetten nog een keer grondig doorgenomen. De budgetten die afgelopen jaren niet besteed zijn en waarvan de inschatting is dat deze ook niet meer benodigd zijn, worden nu niet meer begroot. Dit gaat om een bedrag van € 70.000 dat per 2026 ten gunste komt van het structurele saldo. 23. Doorberekenen volledige kosten G/W/L aan huurders: Bij verhuur van ruimtes aan derden wordt een vast bedrag aan servicekosten in rekening gebracht waaronder de kosten van gas-water-licht. Deze kosten worden vanaf 2026 voortaan doorbelast op basis van daadwerkelijk verbruik. Bij de huurders van ruimten in het gemeentehuis zullen eerst afspraken over een verdeelsleutel gemaakt moeten worden (er zijn namelijk geen tussenmeters). Daarvoor zal invoering naar verwachting pas in 2027 kunnen plaatsvinden. 24. Opbrengst verhuur Plint: Hiervoor komt een Raadsvoorstel in oktober 2025 Verhuur lege ruimten gemeentehuis aan MD met 50 werkplekken.

Let op, bovenstaand bedrag zijn de inkomsten per jaar, echter staan hier ook investeringen en structurele extra kosten tegenover. In Spoor 1 is hiervoor al € 50.000 meegenomen in de begroting van 2025 en verder. Afstemming met de GRSK over de plannen en tijdslijn is gaande. Er zal een substantiële investering nodig zijn om de ruimtes geschikt te maken voor verhuur. Ook structurele kosten voor facilitaire zaken zullen omhoog gaan, denk aan water, gas, licht, koffie, thee, kantoorartikelen, schoonmaak, bodeondersteuning, extra parkeergelegenheid. 25. Stoppen met preventief spuiten eikenprocessie rups: Jaarlijks wordt er op risicolocaties preventief gespoten ter beheersing van de eikenprocessierups. Deels is dit afhankelijk van de plaagdruk van het voorgaande jaar, maar volgens het beheerkader wordt op sommige plekken altijd gespoten omdat dit hoog risico locaties zijn (bijv. belangrijk doorgaand fietspad). Voorstel is om te stoppen met preventief spuiten tegen de eikenprocessierups en bij grote overlast op hoog-risico locaties alleen correctief te bestrijden (wegzuigen). 26.

Stoppen deelname aan netwerken door B&W vanaf 2029: Bezuinigen op contributies en reiskosten door niet langer of met minder personen deel te nemen aan verschillende netwerkverenigingen/kringen, zoals de wethoudersvereniging, burgemeesterskring, genootschap van burgemeesters, secretarissenkring of deelname aan VNG-congres. Als rekenvoorbeeld: reis- en verblijfkosten en kosten voor deelname/begeleiding voor een tweedaagse heidag of congres bedragen ongeveer 1500 euro per persoon. De mogelijkheden om te netwerken en informeel af te stemmen met collega’s uit andere gemeenten nemen hierdoor wel af. Het is realistisch en haalbaar om hierover in een nieuwe bestuursperiode (aantreden nieuw college en nieuwe burgemeester) nieuwe afspraken te maken. 27. Verhoging huur volkstuinen: De gemeente verhuurt volkstuinen in alle 4 de kernen. De huur daarvan bedraagt op dit moment € 29,53 voor een volkstuin van 150 m² en € 48,52 voor een volkstuin van 250 m² per jaar per volkstuin. Deze bedragen zijn laag omdat het gebruik van een volkstuin ook een maatschappelijke functie heeft. Het zorgt voor sociale verbinding van de gebruikers en gebruikers kunnen op een goedkope en laagdrempelige manier hun eigen groenten en fruit verbouwen op hobbymatige wijze.

De uitvoeringskosten voor de volkstuinen (wachtlijst bijhouden, facturering, vragen beantwoorden, onderhoud en handhaving) liggen veel hoger dan de opbrengsten. En met een verdubbeling van de huur, is deze nog steeds ver beneden de marktprijs en blijft de maatschappelijke functie van het aanbieden van de volkstuinen behouden. Enkel voor nieuwe contracten, afgesloten vanaf 1 jan 2026, zal de huur verdubbeling mogelijk zijn. Voor bestaande huurders kan dit niet op basis van hun huurovereenkomst. 28. Stoppen plaagdierenbestrijding bij particulieren: De gemeente heeft momenteel een contract waardoor ongedierte op particuliere grond bestreden wordt op kosten van de gemeente (voornamelijk ratten, maar ook wespen e.d.). De gemeente is echter wettelijk niet verplicht om op particuliere grond ongedierte te bestrijden. Wel heeft de gemeente een wettelijke taak om ongedierte (in de openbare ruimte) te bestrijden indien er een gevaar is voor de volksgezondheid. Voorstel is 55

daarom om te stoppen met ongediertebestrijding op particulier terrein (tenzij aantoonbaar is dat de volksgezondheid in gevaar is) en in de openbare ruimte ook alleen te bestrijden als de volksgezondheid in gevaar is (grootschalige overlast van ratten, Aziatische hoornaar e.d.). Er resteert een budget van € 5.000 voor bestrijding die wel wettelijk verplicht is. 29. Verhoging inkomsten via pacht: Hiervoor moet de gemeente pachtontbinding aankaarten bij diverse vaste pachters met een lage pachtprijs, die in feite niet meer als reguliere pachter kunnen worden aangemerkt. De reden kan zijn dat ze niet voldoen aan een van de basisregels van de pachtwet nl. dat zij de grond nodig hebben voor een agrarische bedrijfsuitoefening. Het betreft naar verwachting ruim 20 ha grond. Dit kan wel aanloopkosten met zich meebrengen, zoals bijvoorbeeld juridische procedures waarbij de gemeente pachtontbinding eist. 30.

Beëindigen contract met het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen:

De gemeente heeft een contract met het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen. Zij verstrekken informatie over plaagdierbeheersing, ondersteunen de gemeente bij het opstellen van beleid, verstrekken informatie aan inwoners over preventie en beheersing en kunnen aangetroffen ongedierte determineren. Vanaf 2026 worden deze activiteiten gestaakt. 31. Projecten bezuinigen c.q. inkomsten tegenover investeringen vanuit subsidie begroten: Voor 2026 hebben we verkeersmaatregelen voor de Willibrordlaan in Hulsel in de planning staan. Voor 2027 hebben we inrichten van de Wilhelminalaan in Reusel naar een 30 km-weg in de planning staan. Hiervoor kunnen we naar schatting € 100.000 euro subsidie krijgen als Investeringsimpuls Verkeersveiligheid. De kapitaallasten dalen hiermee met ongeveer € 3.000 per jaar. 32. Schrappen bepaalde verzekeringen: Het schrappen van onderstaande verzekeringen Glasverzekering (voor oa gekleurd glazen pui in de hal van gemeentehuis Kunstverzekering (voor alle schilderijen en kunstwerken in RDM Transportgoederenverzekering (voor alle AED) Er geldt een opzegtermijn van 2 maanden voor bovenstaande verzekeringen (voor de kunstverzekering is dit 3 maanden). Mocht het in de toekomst nodig zijn dat er een uitkering wordt gedaan in het kader van bovenstaande onderwerpen dan zal dit plaatsvinden vanuit de algemene reserve. 33. Verminderen opleidingen en trainingen (m.u.v.

veiligheid met ingang van 2029): Gemeenten hebben een wettelijke plicht om hun werknemers de kans te geven zich te ontwikkelen. Zowel nieuwe medewerkers als bestaande medewerkers hebben scholing nodig om zich te blijven ontwikkelen en hun kennis en vaardigheden te versterken. De kosten die gemeenten aan opleidingen uitgeven, worden meestal bepaald als een percentage van de totale loonsom. Voor gemeenten met een omvang van minder dan 20.000 inwoners bedroeg dit percentage over 2024 gemiddeld 1,7% van de totale loonsom (bron: Personeelsmonitor Gemeenten 2024 AenO fonds). Dit percentage is vanaf 2020 gestegen vanaf 1,4 %. Als bezuinigingsvoorstel wordt voorgesteld voortaan als opleidingsbudget een geïndexeerd percentage van de totale loonsom te hanteren. Vanaf 2026 zou dit neerkomen op 1,8% van de totale loonsom. 34. A: Extra posten verlagen budget omgevingsplannen: Omgevingswet: We zitten in een overgangsperiode tussen de oude bestemmingsplannen op basis van de Wet ruimtelijke ordening en de nieuwe omgevingsplannen op basis van de Omgevingswet. Dit jaar gaan we een eerste veegplan in procedure brengen en waarschijnlijk vanaf 2026 ook (particuliere) wijzigingen van het omgevingsplan. Dan kunnen we een betere inschatting van de benodigde kosten maken.

Verder gebruiken we dit budget voor het opstellen van de Nota Ruimtelijke Kwaliteit Stedelijk Gebied, maar hiervoor ligt een voorstel om deze niet in 2025 op te pakken, maar nog even uit te stellen of niet uit te voeren. Ook betalen we uit dit budget (incidentele) advieskosten voor omgevingsvergunningen. In het verleden was voor de oude bestemmingsplannen ca € 70.000 op jaarbasis beschikbaar. Vaak was dit bedrag toereikend, het lijkt -in ieder geval voor nu- logisch om het budget weer terug naar dit bedrag te brengen. Met ingang van 2026 bespaart dit een bedrag van € 40.000. B: Verhoging opbrengst hout: in het kader van reëel begroten kan de opbrengst hout met € 50.000 verhoogd worden. 56

35. Verhogen Leges Hoofdstuk 2 Omgevingswet In 2025 is er een onderzoek naar de kostendekkendheid leges uitgevoerd. Daaruit is naar voren gekomen dat de leges niet voor 100% dekkend zijn. Dit biedt de mogelijkheid om de tarieven te verhogen. Nadere analyse is nodig om vast te stellen welke tarieven wanneer met welk bedrag verhoogd kunnen worden. 36. Kempenplus nieuwe verdeelsleutel: Na een extern onderzoek komt vanuit de Kempengemeenten een verzoek aan Kempenplus om de kosten voor het uitvoeren van de taken onder de Participatiewet en WSW op een objectievere manier te verdelen over de Kempengemeenten. Dit levert voor onze gemeente een besparing op. 37. Geen structurele invulling coördinator Kempenbranie: In april 2025 is een coördinator aangenomen voor de Kempen om met organisaties en professionals de gezamenlijke doelen van Kempenbranie en Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) te bereiken. Onze gemeente kan besluiten dit contract niet te verlengen. 38. Schrappen uitvoeringsbudget Kempenbranie: Kempenbranie is een langlopend preventief programma (gestart in 2018) om uiteindelijk effecten te gaan zien in het middelen gebruik bij jongeren. Het gebruik van alcohol op jonge leeftijd is schrikbarend hoog in De Kempen. Ook vapen is toegenomen en er zijn zorgen over het mentale welzijn van jongeren. Kempenbranie zet in op de omgeving van jongeren.

Hiervoor is veel nodig op het gebied van netwerk onderhouden, boodschap uitdragen, interventies inzetten en ondersteunen. Tot en met 2026 kunnen de bijdragen nog betaald worden met subsidiemiddelen uit SPUK/GALA. Onze gemeente kan deze samenwerking beëindigen. De bestaande landelijke en regionale campagnes voorzien ook in voorlichting en preventie op het gebied van alcohol en drugs. De GGD biedt bijvoorbeeld lesprogramma’s aan voor leerlingen in de onderbouw van het voortgezet onderwijs en hun ouders over alcoholen drugsgebruik. 39. Stoppen met programma Skip die Trip: Dit samenwerkingsverband regelt de volgende activiteiten op het gebied van voorlichting en preventie op het gebied van drugs: ontwikkelen van een monitor, faciliteren van kennisplatforms (website, nieuwsbrief en LinkedIn), maken van video’s, ontwikkelen van een leidraad, sociale media campagne, oudervoorlichting, en het organiseren van netwerkbijeenkomsten. De bestaande landelijke en regionale campagnes voorzien ook in voorlichting en preventie op het gebied van alcohol en drugs. 40. Inzet van vrij beschikbare algemene reserve Gemeenten kunnen het surplus in de algemene reserve (de reserve waar geen bestemming aan is gegeven) aanwenden voor het dekken van structurele exploitatielasten.

Hieraan zitten wel voorwaarden verbonden, jaarlijks mag maar 10% van het vrij beschikbare deel van de AR ingezet worden en alleen als de solvabiliteit van de gemeente daarna nog op minimaal 20% blijft.

57

4. Programma’s

58

Programma 0. Bestuur en ondersteuning Portefeuillehouder

Thema

Burgemeester Van de Ven

Bestuur en organisatie, Samen Doen

Wethouder Rombouts

Belastingen, Planning en Control, Financiën

Wat gaan we doen? 0.1 Bestuur Ambities: Samenwerken met andere gemeenten als het meerwaarde heeft.

Maatschappelijk effect / Resultaat

Inspanning 2026

A

Meerwaarde bereiken door samenwerking met andere Kempengemeenten.

A.1

Samen met de Kempengemeenten Bergeijk, Bladel en Eersel is een Ontwikkelstrategie opgesteld voor de Kempen die zich richt op de thema’s wonen, werken, mobiliteit en brede welvaart. Eind 2024 hebben de gemeenteraden van Bergeijk, Bladel en ReuselDe Mierden Ontwikkelstrategie De Kempen 20242040 met de titel “Samen op eigen wijze vorm geven” unaniem vastgesteld. De gemeenteraad van Eersel heeft middels een amendement een ander raadsbesluit genomen. In 2025 zijn we gestart met een impactbeoordeling van deze beslissing op de Kempen en voor de regio. We onderzoeken hoe en op welke punten/thema’s we gezamenlijk uitvoering kunnen geven en gaan daar ook in 2026 mee aan de slag.

B

Op thema’s die zich daarvoor lenen samenwerken met andere gemeenten.

B.1

We onderzoeken de mogelijkheden om (op thema’s) efficiënter samen te werken binnen de Kempen en als subregio met de MRE.

B.2

Als gemeente en subregio de Kempen werken we samen en dragen wij bij aan de opgaven en programma’s van de MRE en Brainport.

B.3

We intensiveren op thema’s die zich daarvoor lenen, de bestuurlijke contacten met alle aangrenzende buurgemeenten -ook in België- en ondersteunen de samenwerking over de grenzen heen door deelname aan BENEGO.

Ambities: Inwoners betrekken bij de lokale politiek.

Maatschappelijk effect / Resultaat C

De politiek dichter bij de inwoners brengen.

Inspanning 2026 C.1

Veelvuldig over de lokale politiek communiceren via verschillende wegen, zowel fysiek als digitaal.

59

D

Jongeren dichter bij de politiek brengen.

D.1

In samenwerking met scholen contactmomenten organiseren tussen jongeren en de lokale politiek.

Ambities: Samen Doen continueren. Maatschappelijk effect / Resultaat E

Een vervolg geven aan Samen Doen!

0.2

Burgerzaken

Inspanning 2026 E.1

Met de Werkgroep Samen Doen! met daarin leden van diverse teams werken we aan projecten om Samen Doen! nog beter in te bedden in onze organisatie. In 2026 gaan we de participatieverordening opstellen samen met onze inwoners en partners. Daarnaast gaan we onderzoeken of we kunnen werken met een participatiemodule zodat we onze inwoners nog beter kunnen betrekken bij de projecten die we doen. Ook intern blijven we prikkelen met themabijeenkomsten en verschillende tools om Samen Doen! nog meer op de kaart te zetten.

Ambitie: Dienstverlening loket Burgerzaken laten aansluiten bij behoeften inwoners.

Maatschappelijk effect / Resultaat A

Dienstverlening van het loket Burgerzaken laten aansluiten bij de behoeften van onze inwoners.

Inspanning 2026 A.1

De verkiezingen worden in 2026 georganiseerd. De paspoortenpiek vraagt ook in 2026 de aandacht. Inwoners kunnen hiervoor een afspraak inplannen. Het team kan er op die manier voor zorgen dat wachttijden beperkt blijven. Verder gaan we nog meer communiceren naar inwoners dat veel producten ook digitaal aangevraagd kunnen worden. De verordening gegevensverstrekking BRP en diverse werkprocessen worden geactualiseerd.

0.4

Overhead

Ambities: Actieve communicatie in begrijpelijke, toegankelijke taal.

Maatschappelijk effect / Resultaat A

Onze inwoners actief informeren en daarbij communiceren in heldere, begrijpelijke taal.

Inspanning 2026 A.1

We blijven inzetten op het optimaliseren van onze website en het hanteren van begrijpelijke taal in onze communicatie naar buiten toe.

60

B

Als gemeentelijke organisatie laten zien wie we zijn, waar we voor staan en waar we mee bezig zijn.

B.1

In 2026 communiceren we actief over een aantal majeure projecten middels projectpagina’s op de website (zoals woningbouw, centrumplan, ontwikkelstrategie, omgevingsvisie, huisvesting urgente doelgroepen) die in de planning staan.

C

Toegankelijke communicatievormen voor alle inwoners.

C.1

We gebruiken onze (sociale) mediakanalen op een efficiënte manier die past bij de functies van deze media en onze gemeente. Hiermee optimaliseren we ons bereik en willen we voor alle inwoners toegankelijk zijn. Inclusie en digitale toegankelijkheid blijven belangrijke speerpunten. Daarin willen we het reeds bereikte niveau handhaven of, waar mogelijk, nog verder verbeteren.

Ambities: Dienstverlening op niveau.

Maatschappelijk effect / Resultaat D

We zeggen wat we doen en doen wat we zeggen en managen daarbij de verwachtingen van onze inwoners.

Inspanning 2026 D.1

Ook in 2026 streven we naar een goede dienstverlening richting onze inwoners.

Ambities: Informatiehuishouding op orde. Maatschappelijk effect / Resultaat

Inspanning 2026

E

Onze informatiehuishouding is op orde, daarbij beschermen we de informatie zo goed als mogelijk en hebben aandacht voor de dienstverlening naar onze inwoners.

E.1

Ook in 2026 zetten we verdere stappen in het op orde brengen van onze informatiehuishouding. Met het vastgestelde kwaliteitshandboek en de i-Visie kunnen we beter invulling geven aan de Plan Do Check Act (PDCA)-cyclus en de uitgangspunten die we daarbij hanteren. Daarnaast wordt het procesmanagement verder uitgerold binnen de organisatie zodat we beter inzicht krijgen in onze werkprocessen, waar de risico’s liggen en waar verbetermogelijkheden zijn. Ook de implementatie van Microsoft 365 zal in 2026 de nodige tijd en aandacht vragen binnen de organisatie.

F

Inzetten op deregulering van regels en vereenvoudiging van processen.

F.1

Deregulering en vereenvoudiging van processen is een doorlopend (en tijdrovend) proces. We controleren jaarlijks de bestaande beleidsregels of deze nog actueel en/of nodig zijn. Het eenvoudiger/begrijpelijker formuleren van verordeningen krijgt (gelukkig) ook landelijk steeds meer aandacht. De VNG is gestart met het eenvoudiger formuleren van de eerste verordeningen.

0.6

OZB

Ambitie: OZB-verhogingen beperken.

61

Maatschappelijk effect / Resultaat

Inspanning 2026

A

Belastingopbrengsten op peil houden.

0.8

Overige baten en lasten

A.1

Verhoging van tarieven met het inflatiepercentage is noodzakelijk om in de pas te blijven met de lastenontwikkeling. Onze tarieven liggen onder het landelijk gemiddelde.

Ambitie: Sluitende begroting en kosten beheersbaar houden.

Maatschappelijk effect / Resultaat

Inspanning 2026

A

Een structureel sluitende begroting.

A.1

B

Gebruik maken van subsidiemogelijkheden om eigen gestelde doelen te realiseren.

B.1

De teruglopende bijdrage van het Rijk en oplopende kosten zullen we compenseren door kritisch te kijken naar kosten van niet-wettelijke taken. Samen met de Raad worden keuzes zorgvuldig afgewogen om zo snel mogelijk, maar uiterlijk in 2029, weer een structureel sluitende begroting te hebben. In de tussenliggende jaren zullen tekorten aangevuld worden uit het vrij beschikbare deel van de Algemene Reserve. Een subsidie-adviesbureau ondersteunt ons hierbij.

Wat mag het kosten? Bestuur en ondersteuning Bedragen x € 1.000

0.1 0.2

Saldo per product Bestuur Burgerzaken

0.3

Beheer overige gebouwen en gronden

0.4

Overhead

0.5

Treasury

0.6 0.7 0.8

OZB Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten

0.9

Vennootschapsbelasting

0.10

Rekening Begroting 2024 2025 Saldo

Saldo

-1.835 -75

-1.348 -112

Begroting 2026 Lasten

Baten

-1.767 -407

1 260

Begroting Begroting Begroting 2027 2028 2029

Saldo

Saldo

-1.765 -147

Saldo

-1.420 -161

Saldo

-1.475 -172

-1.536 -182

22

21

-7

22

15

15

15

15

-6.498

-6.903

-6.968

124

-6.844

-7.017

-7.219

-7.424

127

82

-56

101

45

17

1

-13

2.809 27.200

3.411 27.603

-334 -10

3.786 29.074

3.453 29.064

3.518 29.887

3.587 30.149

3.656 31.363 316

0

64

102

0

102

182

384

0

-1

-1

0

-1

-1

-1

-1

Mutaties reserves

1.854

740

271

271

261

259

242

Saldo programma 0

23.605

23.557

33.641

24.192

25.281

25.529

26.437

-9.449

62

Programma 1. Veiligheid Portefeuillehouder

Thema

Burgemeester Van de Ven

Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid

Wat gaan we doen? 1.1 Crisisbeheersing en brandweer Ambities: Versnellen aanrijtijden hulpdiensten op de agenda houden.

Maatschappelijk effect / Resultaat A

Aandacht houden voor het versnellen van de aanrijtijden van onze brandweer hulpdiensten.

Inspanning 2026 A.1

Onderwerp wordt actueel gehouden op de bestuurlijke agenda in de Veiligheidsregio. . Daarnaast stimuleren we maatregelen in het kader van zelfredzaamheid van onze inwoners. Ook ondersteunen we komende projecten voor een weerbare samenleving. Een inwoner wordt naar landelijk beleid geacht 72 uur zelfredzaam te zijn. Voorheen was dat 48 uur.

Ambities: Risico op natuurbranden beperken.

Maatschappelijk effect / Resultaat B

Het borgen van een goede samenwerking met omliggende gemeenten en voorlichting geven aan inwoners op het gebied van natuurbranden.

1.2

Openbare orde en veiligheid

Inspanning 2026 B.1

Met de omliggende gemeenten is ook in 2026 overleg over het risico op natuurbranden en hoe te handelen. Om onze inwoners alert te maken op het voorkomen van natuurbranden, kunnen we ook in 2026 gebruik maken van een toolkit samengesteld door de Veiligheidsregio waaruit gemeenten kunnen putten om dezelfde boodschap en handreikingen aan inwoners te kunnen delen (bv. een hitte protocol).

Ambities: Dekkend buurtpreventienetwerk.

Maatschappelijk effect / Resultaat A

Een dekkend buurtpreventienetwerk in alle kernen.

Inspanning 2026 A.1

We blijven streven naar een dekkend netwerk voor buurtpreventie. Dit doen we door de gehouden acties te vermelden op de website en/of sociale media. Ook organiseren we jaarlijks een bijeenkomst om de betrokkenheid te bevorderen. Onze BOA’s sluiten aan bij deze bijeenkomsten. Wijkagenten geven bekendheid aan buurtpreventie als ze bij inwoners op bezoek gaan naar aanleiding van bijv. inbraak of bij andere gelegenheden die zich daarvoor lenen.

63

Ambities: Goede samenwerking met alle ketenpartners op het gebied van leefbaarheid, toezicht en handhaving en veiligheid.

Maatschappelijk effect / Resultaat

Inspanning 2026

B

De inzet van onze buitengewone opsporingsambtenaren (boa’s) is primair gericht op leefbaarheid: een schone en veilige leefomgeving voor onze inwoners.

B.1

De BOA’s zijn zichtbaar aanwezig in onze kernen. We zetten in op de ingeslagen weg in het verbeteren van de afstemming en samenwerking met andere opsporingsdiensten, zoals de politie.

C

Een goede samenwerking met alle ketenpartners op het gebied van leefbaarheid, toezicht en handhaving en veiligheid, alsmede met zorgpartners, uit het oogpunt van vroeg-signalering en preventie ‘voorkomen is beter dan genezen’.

C.1

We zetten bestaande samenwerkingen voort, zoals het Kempen Interventie Team (KIT), Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC) en het Zorg- en veiligheidshuis.

Ambities: Verhogen weerbaarheid en meldingsbereidheid, ook op het gebied van digitale veiligheid.

Maatschappelijk effect / Resultaat D

Inspanning 2026

Verhogen van de maatschappelijke en bestuurlijke weerbaarheid.

D.1

In 2026 wordt binnen de Kempen het Uitvoeringsplan Veiligheid basisteam De Kempen en het Integraal Veiligheidsplan De Kempen herzien. Beide plannen lopen namelijk tot en met 2026. Het Integraal Veiligheidsplan (IVP) is een strategisch document waarin de gemeente haar ambities en doelen op het gebied van veiligheid vastlegt. Het Uitvoeringsplan (UVP) is een tactisch/operationeel plan dat de concrete invulling en acties beschrijft om de doelen uit het IVP te realiseren. Informatievoorziening en gesprekken met inwoners worden ingezet om bewustwording met betrekking tot weerbaarheid te vergroten.

E

Bewustwording van onze inwoners op het gebied van digitale veiligheid (cybercrime, cybersecurity) verhogen.

E.1

Digitale veiligheid is een van de prioriteiten in hetRVP (Regionaal Veiligheidsplan) en IVP (IntegraalVeiligheidsplan). In 2026 gaan we verder uitvoering geven aan het verhogen van bewustwording digitaleveiligheid voor doelgroepen (bijv. ouderen en jeugd).

Wat mag het kosten? Veiligheid

Rekening 2024 Bedragen x € 1.000

1.1 1.2

Saldo per product Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Saldo programma 1

Saldo

Begroting Begroti Begroti Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 ng 2026 ng 2014 2014 2027 2028 2029 Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

-953 -563

-1.036 -502

-1.110 -575

39 10

-1.070 -565

-1.094 -585

-1.163 -605

-1.202 -626

-1.516

-1.539

-1.685

49

-1.635

-1.679

-1.768