Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
Tekst van het document
Toelichting risico’s Risico 1.1: Personeelskosten bij ziekte vast personeel
Omschrijving Risico
Bij ziekte van vast personeel wordt de gemeente geconfronteerd met extra kosten voor tijdelijke vervanging.
Impact
Tijdelijke vervanger is in de regel duurder dan vast personeel. Hierdoor wordt 10% van de totale personeelskosten als benodigde weerstandscapaciteit aangemerkt.
Beheersmaatregelen
Geen specifieke beheersmaatregelen.
Risico 2.1: Meer beroep op voorzieningen
Omschrijving Risico
Reguliere begrotingspost waarbij externe factoren een risico zijn voor de begroting
Impact
Externe factoren, zoals rijksbeleid, economische groei, wetgeving, kunnen gevolgen kunnen hebben voor de werkelijk te realiseren baten of lasten.
Beheersmaatregelen
Geen specifieke maatregelen, want het gaat om een externe factor.
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
Risico ja/nee
Risico klasse Laag 10%
ja
3.000.000
Risico ja/nee
Risico klasse Laag 10%
ja
Risico Risico klasse klasse Gemiddeld Hoog 50% 90%
Risico Risico klasse klasse Gemiddeld Hoog 50% 90% 100.000
37
Risico ja/nee
Risico 2.2: Decentralisaties
Omschrijving Risico
Bij de decentralisaties (Wmo, Jeugd en Participatie) is er een risico dat de van het rijk ontvangen vergoeding geen gelijke tred houdt met de (toenemende) vraag. Vooral bij jeugdzorg is hier sprake van. Door het rijk zijn inmiddels meer gelden (tijdelijk) voor de ja jeugdzorg beschikbaar gesteld. Hierdoor zijn de risico’s lager geworden. Ook zijn de benodigde budgetten ander begroot waardoor de risico’s zijn afgenomen.
Impact
De financiële omvang van deze taken is in verhouding tot de omzet van de gemeente relatief hoog. Zolang er geen afspraken zijn gemaakt over een budgetplafond, is sprake van een “openeinderegeling”.
Beheersmaatregelen
Gelet op de ontwikkeling van de kosten jeugdzorg is het noodzakelijk om het instellen van een budgetplafond te overwegen.
Risico 3.1: Grondexploitaties
Risico ja/nee
Omschrijving Risico
Het woningbouwproject Beekweide II betreft een integrale ontwikkeling waarbij zowel gronden van derden als ‘eigen’ gronden worden ontwikkeld. Het is dan ook evident dat de kosten behorende bij de ontwikkeling van de gronden van derden ten laste komen van de betreffende initiatiefnemers, het zgn. kostenverhaal. Voor de kosten (en opbrengsten) die gerealiseerd ja worden op de ‘eigen’ gronden is in 2020 een grondexploitatie geopend. Deze grondexploitatie wordt jaarlijks geactualiseerd, en kent op dit moment een resultaat op eindwaarde van € 1.320.000 positief. Het kostenverhaal kent een resultaat van € 796.000 negatief. Per saldo is daarmee sprake van een positief resultaat van € 524.000.
Impact
Het belangrijkste risico is dat de kostenstijging de komende jaren aanhoudend hoog blijft, terwijl de grondopbrengsten gelijk blijven of dalen. Omdat de indexatie van de exploitatiebijdragen van de initiatiefnemers is gefixeerd, zou dit een negatief effect hebben op het resultaat van het kostenverhaal. Daarnaast kan stijgende rente een negatieve impact hebben op het resultaat van de grondexploitatie. Een combinatie van deze factoren kan ertoe leiden dat het saldo van grondexploitatie en kostenverhaal negatief uitpakt.
Beheersmaatregelen
Door opnieuw in onderhandeling te treden met de initiatiefnemers over de te hanteren VON-prijzen van de woningen enerzijds en anderzijds de indexatie van de te betalen exploitatiebijdragen, kan dit risico deels worden gemitigeerd.
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
Risico klasse Laag 10%
Risico Risico klasse klasse Gemiddeld Hoog 50% 90%
100.000
Risico klasse Laag 10%
Risico Risico klasse klasse Gemiddeld Hoog 50% 90%
244.000
38
Risico ja/nee
Risico 4.1 Minder uitkering gemeentefonds
Omschrijving Risico
Gemeenten ontvangen het grootste gedeelte van hun inkomsten uit de Algemene uitkering van het Gemeentefonds. Hoeveel uitkering wordt ontvangen is voor een groot gedeelte afhankelijk van de hoogte van de rijksuitgaven. Wijzigingen in de ja rijksuitgaven hebben direct invloed op de omvang van de Algemene uitkering. Daarnaast zijn we nog in afwachting van de herverdeeleffecten van de algemene uitkering.
Impact
Verandering in de rijksuitgaven kunnen dus een directe invloed hebben op de inkomsten van de gemeente.
Beheersmaatregelen
Geen specifieke maatregelen, want het gaat om een externe factor.
Omschrijving Risico
Risico dat gemeente aansprakelijk wordt gesteld voor planschade. nee
Impact
Externe factoren, zoals rijksbeleid, economische groei, wetgeving, kunnen gevolgen kunnen hebben voor de werkelijk te realiseren baten of lasten.
Beheersmaatregelen
De planschaderisicoanalyse laat zien dat er mogelijk planschade kan ontstaan. Dit risico is opgevangen binnen het kostenverhaal en de grondexploitatie, waarmee er geen risico is.
Totaal omvang risico Rekenpercentage Omvang risico x rekenpercentage
Risico Risico klasse klasse Gemiddeld Hoog 50% 90%
300.000
Risico ja/nee
Risico 3.4: Planschade
Risico klasse Laag 10%
Risico klasse Laag 10%
3.000.000 10% 300.000
Risico Risico klasse klasse Gemiddeld Hoog 50% 90%
444.000 50% 222.000
300.000 90% 270.000
Beschikbare weerstandscapaciteit Met de weerstandscapaciteit wordt bedoeld: al die elementen waarmee tegenvallers eventueel bekostigd kunnen worden. In de Nota reserves en voorzieningen is de richtlijn voor het berekenen van de weerstandscapaciteit vastgesteld. De weerstandscapaciteit bestaat met ingang van 2019 uit de “algemene reserve vaste buffer” en de stille reserves. Op basis hiervan is de weerstandscapaciteit als volgt te berekenen:
Beschikbare weerstandscapaciteit Weerstandscapaciteit Algemene reserve vaste buffer Stille reserves Beschikbare weerstandscapaciteit
2020 4.100.000 860.000 4.960.000
2021 4.100.000 900.000 5.000.000
2.022 4.100.000 900.000 5.000.000
Berekening stille reserves (objecten niet voor de openbare dienst bestemd) balanswaarde bedragen (x € 1.000) WOZ-waarde 41.000 De Hokhorst voetbal 880.000 11.000 Grond carports 72.000 Totaal 952.000 52.000
verschil 839.000 61.000 900.000
Omvang van het weerstandsvermogen Omdat de risico’s die gemeenten lopen verschillen, is er geen algemene norm voor de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s. Gemeenten dienen zelf een beleidslijn te formuleren over de in de organisatie noodzakelijk geachte weerstandscapaciteit in relatie tot de risico’s. De weerstandsratio (beschikbare weerstandscapaciteit in relatie tot de benodigde weerstandscapaciteit) moet dus minimaal 1 zijn. Een waarde hoger dan 1 geeft aan dat tegenvallers kunnen worden opgevangen zonder grote ingrepen te doen in het voorzieningenniveau. In Renswoude is middels de Nota reserves en
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
39
voorzieningen 2019 gekozen voor een minimale waarde van 1,4. Dit wordt geblokkeerd als risicobuffer in de “algemene reserve vaste buffer”.
Als de benodigde weerstandscapaciteit wordt afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit ontstaat het volgende beeld. bedragen (x € 1.000) 2020 2021 2.022 Beschikbare weerstandscapaciteit 4.960.000 5.000.000 5.000.000
Benodigde weerstandscapaciteit Factor 1,4 Extra reservering Gr. Overeem II
3.324.880 2.224.880 1.100.000
1.062.602 1.062.602 0
1.108.800 1.108.800 0
1,5
4,7
4,5
Risico weerstandsvermogen
De weerstandsratio is op 31 december 2022 4,5. Ten opzichte van de jaarrekening 2021 is de beschikbare weerstandscapaciteit niet gegroeid. Daarnaast zijn de risico’s opnieuw beoordeeld en deze zijn iets toegenomen.
Ruimte in algemene reserve vaste buffer A. Stand algemene reserve vaste buffer Benodigde stand * risico's x factor 1,4 B. Totaal benodigde stand C. Ruimte in algemene reserve vaste buffer (A-B)
4.100.000 1.108.800 1.108.800 2.991.200
Kengetallen BBV De volgende kengetallen zijn verplicht gesteld vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV): 1. Netto schuldquote 2. Netto schuldquote, gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen 3. Solvabiliteitsratio 4. Kengetal grondexploitatie 5. Structurele exploitatieruimte 6. Belastingcapaciteit. Met de kengetallen kan snel een beeld worden gevormd van de financiële positie van de gemeente. Het zijn kengetallen die iets zeggen over de ‘weerbaarheid’ en ‘wendbaarheid’ van de gemeentelijke begroting. Voor de weerbaarheid (kan de gemeente financiële tegenvallers het hoofd bieden) is het van belang te weten hoe groot het eigen vermogen is, hoeveel schulden de gemeente heeft en waarvoor deze schulden zijn aangegaan. De kengetallen daarvoor zijn de solvabiliteit, de netto schuldquote en de grondexploitatie. Een wendbare begroting kan snel worden aangepast als er zich tegenvallers voordoen. Dat is een begroting waarvan de inkomsten op korte termijn kunnen worden verhoogd (stijging tarief OZB omdat de woonlasten zich nog onder het landelijke gemiddelde bevinden) en de lasten op korte termijn kunnen worden bijgesteld omdat er meer structurele baten dan structurele lasten zijn. De kengetallen daarvoor zijn “belastingcapaciteit” en “structurele exploitatieruimte”.
Beoordeling van de kengetallen in samenhang Een afzonderlijk kengetal zegt weinig over hoe de financiële positie moet worden beoordeeld. Zo hoeft een hoge schuld geen nadelig effect te hebben op de financiële positie, maar is dat afhankelijk of en wat er aan eigen vermogen en structurele baten tegenover die schuld staat en hoe groot de kans is dat de schuld weer wordt afgelost. Het is dus, met andere woorden, niet
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
40
mogelijk om een individueel kengetal te gebruiken voor de beoordeling van de financiële positie. Zo worden voorraden strategische gronden en onderhandenwerk bouwgrondexploitatie door gemeenten met leningen gefinancierd. Maar bij verkoop vallen de geldmiddelen weer vrij om de leningen af te lossen. De kengetallen zullen altijd in samenhang moeten worden bezien, omdat ze alleen gezamenlijk en in hun onderlinge verhouding een goed beeld kunnen geven van de financiële positie van een gemeente. Er zijn geen landelijke normen voor de kengetallen omdat deze erg afhangen van de lokale situatie. De gemeenteraad kan wel eigen normen stellen voor deze kengetallen en bij belangrijke raadsbesluiten laten opnemen wat het effect is op de financiële kengetallen en de afgesproken normen. Voor de financiële kengetallen geldt, net als voor de weerstandscapaciteit, dat de raad kan aangeven welk financieel beleid hij voor ogen heeft en eventueel kan overgaan tot het formuleren van eigen normen. Om de in deze paragraaf opgenomen kengetallen enigszins te kunnen duiden is aansluiting gezocht bij de door de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) gehanteerde signaleringswaarden. De VNG heeft een aantal signaalwaarden ontwikkeld om een grofmazige waardering te geven aan deze kengetallen. Deze zijn onderverdeeld in drie groepen. In onderstaande tabel is dit zichtbaar gemaakt.
Kengetal Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen Solvabiliteitsratio Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit
jaarrekening Begroting jaarrekening 2021 2022 2022 110% 181% 111% 120% 192% 120% 40% 33% 38% 18% 8% 17% 4,2% -4,0% -1,5% 108% 104% 101%
Nadere duiding bij de in de tabel in beeld gebrachte financiële kengetallen: • Netto schuldquote: hoe zwaar drukt de schuld op de begroting? Hier wordt de schuldpositie van de gemeente uitgedrukt in een percentage van de omvang van de jaarlijkse exploitatie (inkomsten exclusief mutaties in reserves). De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie van de algemene dienst en van het Woningbedrijf. • Netto schuldquote, gecorrigeerd met verstrekte leningen De gemeente leent soms geleend geld door aan andere organisaties. Om inzicht te verkrijgen in hoeverre er sprake is van doorlenen, wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven. Op die manier wordt duidelijk wat het aandeel van de verstrekte leningen is en wat dit betekent voor de schuldenlast. De aan het Woningbedrijf verstrekte geldleningen worden niet gezien aan leningen aan derden, omdat het Woningbedrijf onderdeel is van de gemeente. De schuldquote mag dus niet met deze leningen worden verlaagd. • Solvabiliteit: welk deel van het gemeentebezit is betaald met eigen middelen? Dit is het eigen vermogen als aandeel in het balanstotaal.
Ofwel: de solvabiliteitsratio geeft aan welk deel van het balanstotaal niet door schuld is gefinancierd. Een solvabiliteitsratio van minder dan 20 procent geeft aan dat een gemeente zijn bezit met relatief veel schulden heeft belast.
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
41
• Grondexploitatie: heeft de gemeente relatief veel grond en loopt zij daardoor risico? De boekwaarde van de voorraden grond moet worden terugverdiend bij de verkoop. Als dat niet lukt, kan de grondexploitatie een negatieve impact hebben op de financiële positie van de gemeente. De accountant beoordeelt ieder jaar in hoeverre de gronden tegen actuele waarde op de balans zijn opgenomen. Het kengetal wordt berekend door de in exploitatie genomen gronden te delen door het totaal van de baten (excl. mutaties reserves). • Structurele exploitatieruimte: heeft de gemeente voldoende structurele middelen om haar structurele lasten te dekken? De relevantie van het kengetal structurele exploitatieruimte is om te weten welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Bij dit kengetal wordt gekeken naar de structurele baten en structurele lasten in vergelijking met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. • Belastingcapaciteit: heft de gemeente relatief veel belastingen en is er ruimte deze belastingen te verhogen? Hieronder wordt verstaan de woonlasten voor een meerpersoonshuishouden in jaar t ten opzichte van het landelijk gemiddelde (in jaar t-1).
Hiermee komt tot uitdrukking de ruimte die een gemeente heeft om zijn belastingen te verhogen. Zijn de woonlasten laag, dan kan bij tegenvallers gemakkelijk worden bijgestuurd door de onroerendezaakbelasting te verhogen.
3.3.
Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen
Inleiding De gemeente Renswoude heeft een oppervlakte van 1.852 hectare. Deze ruimte wordt gebruikt voor verschillende doeleinden gebruikt zoals wonen, werken en recreëren. Voor deze activiteiten zijn kapitaalgoederen nodig: wegen, riolering, verlichting, openbaar groen, gebouwen en water. Goed beheer van de kapitaalgoederen is belangrijk voor een prettig woon-, leef- en werkklimaat voor iedereen. Kapitaalgoederen zijn ook nodig om de programmadoelen van de gemeente te realiseren. Om bijvoorbeeld economische ontwikkeling te stimuleren is een goede bereikbaarheid van belang, om onderwijs te geven zijn schoolgebouwen nodig. Straatverlichting en de inrichting van groen leveren een bijdrage aan de sociale veiligheid. De riolering draagt bij aan de gemeentelijke milieudoelstellingen. Kapitaalgoederen leggen blijvend beslag op de gemeentelijke begroting. Niet alleen is geld nodig voor de aanschaf of aanleg, maar ook voor de jaarlijkse kosten van onderhoud. Het BBV schrijft voor dat in de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen per kapitaalgoed tenminste wordt ingegaan op het beleidskader, de uit het beleidskader voortvloeiende financiële consequenties en de vertaling van de financiële consequenties in de begroting.
Uitgangspunten beheer openbare ruimte De uitgangspunten voor het beheer van de openbare ruimte worden in de beheerplannen per kapitaalgoed beschreven. Hieronder is een overzicht weergegeven waarin per onderscheiden beheerdomein de omvang van het areaal en de waarde die dit vertegenwoordigt is aangegeven.
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
42
Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen Domein Omvang areaal Wegen 330000 m2 Riolering 30 km vrijverval Pompen, gemalen 10 pompgemalen, 50 km drukleiding, 2 en bergbezinkbassins, 4 km drainage, 224 bergbezinkbassins drukrioolpompen buitengebied en 1345 kolken
Waarde (€) 20.000.000 30.000.000
5.000.000 Civiele 19 bruggen en ca. 60 duikers kunstwerken Openbare 900 lichtpunten verlichting Groen 350.000 m2 waarvan 3.500 bomen Sportaccomodaties 3 voetbalvelden, 4 tennisbanen, 1 sporthal
2.500.000 900.000 5.000.000 2.000.000
Afvalinzameling
2 ondergrondse containers en 15 bovengrondse containers
100.000
Integraal beheerplan openbare ruimte (IBOR) Er is een integraal beheerplan (periode 2021 – 2030) en een integraal meerjaren onderhouds- en vervangingsplan (periode 2021 – 2025) vastgesteld in de raadsvergadering van 27 oktober 2021. Deze documenten gaan uit van het eerder gedefinieerde scenario “conserverend”, waarna de uitkomsten zijn verwerkt in de begroting 2022-2025.
Toelichting per kapitaalgoed
Wegen en verkeersvoorzieningen Aantal kilometers te onderhouden weg Oppervlakte wegennet Doel Beheerplan Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau
Staat van onderhoud
Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen?
41 km, waarvan 12 km elementenverharding en 29 km asfaltverharding. 330.000 m2, waarvan 30% elementverharding en 70% asfaltverharding. In stand houden van een kwalitatief goede en veilige wegeninfrastructuur. Integraal beheerplan (periode 2021 – 2030) en een integraal meerjaren onderhouds- en vervangingsplan (periode 2021 – 2025). Uitgangspunt is de CROW-norm (CROW is een kennisorganisatie op het gebied van infrastructuur, openbare ruimte, verkeer en vervoer en werk en veiligheid). Het werken conform de richtlijnen CROW wordt door de gemeente bewerkstelligd door: - Periodiek globale visuele inspecties (eens per twee jaar) - Te werken met een wegbeheersysteem - Onderhoud uit te voeren volgens systematiek en planning. De staat van onderhoud van de elementenverhardingen is in het algemeen goed. De asfaltwegen die zich met name in het buitengebied bevinden, hebben over het algemeen allemaal ongeveer dezelfde ouderdom. De wegen waarvan de technische levensduur ruim is overschreden, zijn in 2022 aangepakt. Ja.
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
43
Groot onderhoud komende jaar Jaarlijks budget Ontwikkelingen
Geen grootschalige reconstructies gepland voor 2023. € 241.300 In 2023 wordt een nieuw raamcontract in de markt gezet voor het dagelijks- en groot onderhoud van de wegen. Er wordt gewerkt conform het in 2021 door de raad goedgekeurde plan IBOR met bijbehorende meerjarenplanning. Conform MJOP zijn in 2024 en verder o.a. Eikenlaan en Hopeseweg in de planning opgenomen.
Openbaar Groen Oppervlakte te onderhouden groen
Doel Beheerplan Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau
Staat van onderhoud Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen? Groot onderhoud komende jaar Jaarlijks budget Ontwikkelingen
Totaal 350.000 m2, waarvan: Bermen 160.000 m2 Gazon 43.000 m2 Bosplantsoen 35.000 m2 Sierplantsoen: 22.000m2 Heesters 6.000 m2 Overig 28.000 m2 Bomen: 3.500 stuks Een beheervriendelijke (efficiënt) en hoogwaardige (functie) buitenruimte die binnen de financiële kaders beheersbaar is. Integraal beheerplan (periode 2021 – 2030) en een integraal meerjaren onderhouds- en vervangingsplan (periode 2021 – 2025). In het beheerplan is het gewenste kwaliteitsniveau vermeld. Belangrijke uitgangspunten zijn: - Groen is waardevol voor de leefomgeving - Koesteren van het groen, maar wel rationeel - Realiseren van groene kwaliteit - Deskundig beheren - Groen moet duurzaam zijn en bij voorkeur bio divers - Er wordt wat aanplant van bomen betreft gestreefd naar meer afwisseling, dit om de plaagdierdruk (eikenprocessierups) structureel omlaag te brengen De staat van onderhoud is in het algemeen goed te noemen en voldoet minimaal aan de in het beleidsplan genoemde beeldkwaliteitsniveaus. Ja.
€ 357.570 In 2023 worden verdere stappen genomen om de biodiversiteit in het openbaar groen te vergroten. Daar waar het in het straatbeeld past zal worden gestreefd naar een minder homogeen bomenbestand. Eind 2021 is het plan IBOR en bijbehorende meerjarenplanning door de raad goedgekeurd.
Riolering Aantal kilometers te onderhouden riolering
Vrij verval riolering: 30 kilometer Drukriolering in het buitengebied: 50 kilometer Riool- en hemelwatergemalen: 10 Pompunits: ruim 224 Kolken: 1.345 Bergbezinkbassins: 2
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
44
Doel
Beheerplan Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau
Staat van onderhoud Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen? Groot onderhoud komende jaar Jaarlijks budget Ontwikkelingen
Zorg voor goed functionerende riolering. Dit is uit oogpunt van volksgezondheid, bewoonbaarheid en milieubescherming een belangrijke taak van de gemeente. GRP 2021-2028 Voldoen aan de daarvoor geldende wettelijke vereisten. Een goed functionerende riolering is nodig om afvalwater uit de directe leefomgeving te verwijderen ten behoeve van de volksgezondheid. Ook komt riolering de bewoonbaarheid in de kernen ten goede doordat wateroverlast en stank worden voorkomen. Daarnaast wil de gemeente Renswoude door hemelwater af te koppelen een bijdrage leveren aan klimaat adaptieve maatregelen die nodig zijn. De staat van onderhoud van het rioleringsstelsel is in het algemeen goed te noemen. Ja.
Aanpassen riolering bedrijventerrein Groot Overeem en Hooge Hoek (foutaansluitingen). € 456.000 Het afkoppelplan wordt ter vaststelling aangeboden aan de raad. De voorbereidingen worden getroffen voor de vervanging van de riolering (inclusief afkoppelen) voor de Lindenhof, Wilgenlaan e.o.
Gebouwen (exclusief woningbedrijf) Algemeen
Aantal te onderhouden gebouwen:
Doel Beheerplan
Naast gemeentelijke gebouwen, onderhoudt de gemeente ook de woningen in het gemeentelijke woningbedrijf. Voor het woningbedrijf is enkele jaren geleden een onderhoudsplan opgesteld. In deze paragraaf wordt alleen op de overige gemeentelijke gebouwen ingegaan. Voor de scholen geldt, dat de schoolbesturen verantwoordelijk zijn voor het onderhoud (zowel binnen als buiten). − Gemeentehuis − Sporthal − Gemeentewerf − Brandweerkazerne − Bibliotheek (alleen binnenzijde, buitenzijde t.l.v. VvE) − Ambtswoning − Aula begraafplaats − Baarhuisje In stand houden van de gebouwen en voorkomen achterstallig onderhoud. − Gemeentehuis -> beheerplan nieuwe gemeentehuis in 2022 opgesteld − Sporthal -> beheerplan opgesteld in 2021, uitvoering wordt meegenomen in mogelijke ontwikkeling Dorpshuis 2.0 − Gemeentewerf -> voorbereiding voor renovatie en verduurzaming in 2023 − Brandweerkazerne -> beheerplan opgesteld in 2022 − Bibliotheek (alleen binnenzijde, buitenzijde t.l.v. VvE) − Ambtswoning -> beheerplan opgesteld in 2022 (conform het aangrenzende wooncomplex-cpl.31-van het Woningbedrijf) − Aula begraafplaats -> beheerplan wordt opgesteld in 2023 − Baarhuisje -> onderdeel van begraafplaats
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
45
− − −
Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau
Staat van onderhoud Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen? Groot onderhoud komende jaar Jaarlijks budget Ontwikkelingen
Gemeentehuis is deels nieuw en deels gerenoveerd in 2022 Brandweerkazerne in 2021 nieuw gebouwd Voormalige basisschool de Borgwal wordt ingericht voor tijdelijk gebruik als tijdelijke opvanglocatie voor Oekraïners en daarna gesloopt − Gemeentewerf: planvorming voor renovatie en verduurzaming in 2023 Gezien de planvorming rondom de diverse gebouwen is dit niet relevant. De opgestelde/op te stellen beheerplannen zijn/worden in de begroting opgenomen.
2023 -> verduurzaming sporthal gelijktijdig met ombouw tot dorpshuis 2.0 Daarnaast is er een reserve onderhoud gemeentelijke gebouwen (stand 31-12-2022 is € 258.681. Het gemeentehuis is begin 2023 opgeleverd. Over de toekomst van de gemeentewerf, renovatie en verduurzaming, zal de raad in 2023 een besluit nemen. In 2023 zal voor de aula een meerjarig onderhoudsplan worden opgesteld.
Openbaar Water Omvang areaal
Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau
De sloten die volgens de Keur van het Waterschap onderhoudsplichtig zijn en in eigendom zijn van de gemeente, worden door de gemeente onderhouden. Sloten moeten voldoende water kunnen blijven aan- en afvoeren, zodat voor de bewoners van een gebied geen waterproblemen ontstaan. Integraal beheerplan (periode 2021 – 2030) en een integraal meerjaren onderhouds- en vervangingsplan (periode 2021 – 2025). Het doorstroomprofiel moet voldoende zijn; als maat wordt gehanteerd dat minimaal 2/3 van het theoretische profiel beschikbaar is.
Staat van onderhoud
Goed
Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen? Jaarlijks budget Groot onderhoud komende jaar Ontwikkelingen
Ja.
Doel Beheerplan
€ 39.900 Geen grote onderhoudswerkzaamheden gepland. De ontwikkelingen rondom klimaatadaptatie en mogelijke gevolgen voor de openbare ruimte worden nauwlettend gevolgd.
Civiele kunstwerken (bruggen en duikers) Omvang areaal
Het areaal bestaat uit 19 bruggen en duikers
Doel
Kunstwerken moeten te allen tijde veilig zijn. Het uit te voeren onderhoud is gericht op het voorkomen van achterstallig onderhoud en het waarborgen van de veiligheid.
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
46
Beheerplan
Rapportage ‘Inspectie en meerjarenplanning kunstwerken’ d.d. 11 december 2018. Integraal beheerplan (periode 2021 – 2030) en een integraal meerjaren onderhouds- en vervangingsplan (periode 2021 – 2025).
Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau
De kunstwerken moeten functioneel en veilig zijn.
Staat van onderhoud
De kwaliteit is goed.
Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen?
Ja.
Jaarlijks budget
€ 66.500
Groot onderhoud komende jaar
In 2023 wordt de 5-jaarlijkse inspectie uitgevoerd. Er zijn geen grootschalig onderhoudswerkzaamheden of vervangingen gepland.
Ontwikkelingen
Er wordt gewerkt conform het in 2021 door de raad goedgekeurde plan IBOR met bijbehorende meerjarenplanning.
Openbare Verlichting Omvang areaal Doel Beheerplan Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau Staat van onderhoud
Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen? Jaarlijks budget Groot onderhoud komende jaar Ontwikkelingen
Het areaal bestaat uit +/- 900 lichtpunten met in totaal 889 masten en 895 armaturen. Bijdragen aan een verkeersveilige en sociaal veilige openbare ruimte. Integraal beheerplan (periode 2021 – 2030) en integraal meerjaren onderhouds- en vervangingsplan (periode 2021 – 2025). Als uitgangspunt geldt de RVOL (Richtlijn voor openbare verlichting) Hoewel het areaal relatief oud is (417 armaturen zijn ouder dan 20 jaar en 128 masten ouder dan 40 jaar, d.w.z. economisch afgeschreven), is de kwaliteit in het algemeen redelijk tot goed. Ja, het huidige wel, maar voor het toekomstige beheerplan niet.
€ 41.000 Noodzakelijke vervangingen worden toegepast. Voor 2022 tot en met 2025 is jaarlijks 15.000 opgenomen in de begroting. Eind 2021 is het plan IBOR en bijbehorende meerjarenplanning door de raad goedgekeurd. De hierin en in de begroting opgenomen bedragen zijn onvoldoende voor de vervangingsinvesteringen van het areaal in de toekomst. Voor openbare verlichting worden in 2023 een onderhoudsbestek, beleid-/beheerplan (inclusief vervangingsplan) opgesteld in samenwerking met de gemeente Scherpenzeel (synergievoordeel).
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
47
Meubilair (bebording en speelvoorzieningen) Omvang areaal
Het areaal bestaat uit: - 850 verkeersborden - 16 speelplaatsen met 125 speeltoestellen
Doel
Speelplekken: ontspanningsplek voor de doelgroep Verkeersborden: geleiding verkeer
Beheerplan
Integraal beheerplan (periode 2021 – 2030) en een integraal meerjaren onderhouds- en vervangingsplan (periode 2021 – 2025).
Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau
Functionele en veilige voorzieningen.
Staat van onderhoud
De kwaliteit van de speeltoestellen is, ondanks de gemiddeld hoge ouderdom, in het algemeen goed. Bebording is goed.
Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen?
Ja.
Jaarlijks budget
€ 13.300
Groot onderhoud komende jaar Ontwikkelingen
Niet gepland (afhankelijk van nieuw beleid). In 2023 wordt beleid opgesteld voor speelvoorzieningen, waaronder een vervangingsinvesteringenplan. Te zijner tijd wordt het beleidsplan aan de raad aangeboden.
Buitensportaccommodaties Omvang areaal
Het areaal bestaat uit 3 voetbalvelden, 4 tennisbanen en 1 sporthal.
Doel
Goede voorzieningen ten behoeve van sport.
Beheerplan
Integraal beheerplan (periode 2021 – 2030) en een integraal meerjaren onderhouds- en vervangingsplan (periode 2021 – 2025) m.u.v. de sporthal.
Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau
Onderhoud geschiedt op grond van de eis dat de voorziening voldoet aan ‘schoon, heel en veilig’. Deze begrippen zijn niet nader gespecificeerd. Daarnaast moeten ze voldoen aan de wettelijke eisen.
Staat van onderhoud
De kwaliteit is redelijk (voetbal en tennisvelden zijn goed). In 2022 zijn 4 kunstgras tennisvelden en 2 kunstgras voetbalvelden gerenoveerd.
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
48
Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen?
Ja.
Jaarlijks budget
€ 115.833
Groot onderhoud komende jaar Ontwikkelingen
Er zijn geen werkzaamheden voor groot onderhoud of vervanging gepland. Eind 2021 is het plan IBOR en bijbehorende meerjarenplanning door de raad goedgekeurd. Dit plan IBOR gaat niet over de sporthal.
3.4.
Paragraaf financiering
Inleiding In de paragraaf financiering wordt de financieringsfunctie van de gemeente Renswoude uiteengezet. In deze paragraaf komen de kasgeldlimiet en de renterisiconorm aan de orde. Daarnaast wordt aandacht besteed aan de ontwikkeling van de schuld in 2022 en de hiermee gepaard gaande rentekosten. Beleidskader De Wet Fido geeft voorschriften met betrekking tot het aantrekken van geldleningen, het uitzetten van middelen en het verstrekken van garanties. Van belang hierbij is dat deze activiteiten geschieden in het kader van het uitoefenen van de publieke taak. Uitzetting van tijdelijk overtollige middelen dient een voorzichtig karakter te hebben en mag niet gericht zijn op het verschaffen van inkomen door het lopen van overmatige risico’s. Het beleggings-en financieringsbeleid van de gemeente is vastgelegd in het Treasurystatuut 2015 gemeente Renswoude, dat laatstelijk is vastgesteld door de raad op 3 maart 2015. Doelstelling van het treasurybeleid De doelstellingen van het treasurybeleid zijn: • De organisatie van voldoende financiële middelen voorzien en het streven naar voldoende liquiditeit (de mate waarin de direct opeisbare schulden tijdig kunnen worden voldaan) en solvabiliteit (de mate waarin alle schulden kunnen worden voldaan bij een eventuele liquidatie).
• Het nastreven van een financiële rentabiliteit (het aantrekken van middelen tegen zo laag mogelijke kosten, het uitzetten van middelen tegen zo hoog mogelijke opbrengsten, het gebruik maken van marktontwikkelingen). Gemeentefinanciering Financiering voor een periode van één jaar en langer wordt enkel aangetrokken ten behoeve van de uitoefening van de publieke taak. Bij het bepalen van de financieringsbehoefte worden alle inkomsten en uitgaven betrokken. De financiering met externe financieringsmiddelen wordt zoveel mogelijk beperkt door primair de beschikbare interne financieringsmiddelen (reserves en voorzieningen) te gebruiken om het renteresultaat te optimaliseren. Kasgeldlimiet Met kortlopende schuld worden leningen bedoeld die een looptijd korter dan één jaar hebben. Eens per kwartaal dient een opgave aan de toezichthouder (Provincie Utrecht) te worden gedaan met betrekking tot de gemiddelde netto vlottende schuld. Dit bedrag mag de kasgeldlimiet, dit is de maximaal toegestane netto vlottende schuld, niet overschrijden. Som is de overschrijding tijdelijk (bijvoorbeeld omdat de gemeente op korte termijn opbrengsten uit grondexploitatie verwacht). Als de overschrijding niet tijdelijk is zal de gemeente een vaste geldlening moeten aantrekken. De minister van Financiën stelt het percentage van de kasgeldlimiet vast.
Dit percentage is momenteel 8,5% van het begrotingstotaal bij aanvang van het dienstjaar.
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
49
Bedragen x € 1.000 1e kw. 2e kw.
Kasgeldlimiet 2022 Omvang van de begroting per 1 januari 2022 Toegestane kasgeldlimiet in % Toegestane kasgeldlimiet in bedragen a. Vlottende middelen, kwartaalgemiddelde b. Vlottende schulden, kwartaalgemiddelde c. Saldo vlottend kwartaalgemiddelde: a-b
14.835 8,5% 1.261
3e kw.
4e kw.
1.261
1.261
1.261
1.261
6 327 -321
11 288 -276
108 0 108
-198 21 -219
-321 1.261 940
-276 1.261 985
108 1.261 1.369
-219 1.261 1.042
Toets kasgeldlimiet d. Saldo vlottend kwartaalgemiddelde: c e. Toegestane kasgeldlimiet, in bedragen Onderschrijding: d+e
Renterisiconorm De renterisiconorm is bedoeld om het renterisico dat de gemeente loopt op zijn langlopende schuld te beperken. Hierbij is het uitgangspunt om zoveel mogelijk spreiding in de looptijden van leningen aan te brengen. Het renterisico op de vaste schuld mag de renterisiconorm niet overschrijden. De renterisiconorm wordt berekend op 20% (het door de minister van Financiën vastgestelde percentage) van het begrotingstotaal, inclusief toevoeging reserves aan het begin van het begrotingsjaar.
Renterisiconorm 2022 1a. Renteherziening op vaste schuld o/g 1b. Renteherziening op vaste schuld u/g 2. Netto renteherziening op vast schuld (1a-1b) 3a. Nieuw aangetrokken vaste schuld o/g 3b. Nieuw verstrekte lange leningen u/g 4. Netto nieuwe aangetrokken schuld (3a-3b) 5. Betaalde aflossingen 6. Herfinanciering (laagste van 4 en 5) 7. Renterisico op vaste schuld (2+6)
Bedragen x € 1.000 Begroting Rekening 2022 2022 0 0 0 0 0 0 0 7.000 0 0 0 7.000 2.233 2.233 2.233 2.233 2.233 2.233
Verschil 0 0 0 7.000 0 7.000 0 0 0
Renterisiconorm 8. Begrotingstotaal primitieve begroting 2022 9. Toegestane percentage renterisiconorm 10. Renterisiconorm
14.835 20% 2.967
17.282 20% 3.456
2.447 20% 489
Toets Renterisiconorm 10. Renterisiconorm 7. Renterisico op vaste schuld (2+6) Ruimte (+) / Overschrijding (-) (10-7)
2.967 2.233 811
3.456 2.233 1.223
489 0 489
Relatiebeheer De gemeente Renswoude heeft als huisbankier de N.V. Bank Nederlandse Gemeenten, een bankinstelling zoals hiervoor vermeld, gecertificeerd met de triple A-rating volgens Moody’s en volgens Standard & Poor's. Bij deze bank heeft de gemeente Renswoude een viertal zakelijke rekeningen: een rekening voor het dagelijks betalingsverkeer, een rekening voor de inning van
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
50
belastingen, een rekening voor de inning van de huren en een rekening ten behoeve van schatkistbankieren. Gemeente Renswoude heeft verder nog een rekening bij de Rabobank Woudenberg e.o., deze rekening wordt hoofdzakelijk gebruikt voor transacties via de legeskas. Financieringspositie Gemeentefinanciering heeft betrekking op de financiering van de organisatie voor de lange termijn. De financieringsstructuur wordt hierbij bepaald door de verhouding tussen het eigen vermogen en het vreemd vermogen. Zodra de financieringsmiddelen (de reserves, voorzieningen en opgenomen geldleningen) lager zijn dan het totaal van de boekwaarde van de investeringen is dit een teken dat de gemeente een vaste geldlening moet gaan aantrekken. Schatkistbankieren Vanaf 2014 zijn gemeenten, provincies, waterschappen en gemeenschappelijke regelingen verplicht hun overtollige liquide middelen te stallen en beleggingen aan te houden bij het Ministerie van Financiën. Overtollige liquiditeiten en beleggingen mogen niet meer worden gestald bij private partijen buiten de schatkist. Voor de gemeente Renswoude betekent dit dat alle liquide middelen die in een kwartaal het drempelbedrag overstijgen, afgeroomd moeten worden naar een daartoe geopende werkrekening Schatkistbankieren (SKB), waarna de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) het doorstort naar ’s Rijksschatkist. Er was een drempelbedrag van € 1.000.000.
Uit onderstaand overzicht, blijkt dat het drempelbedrag niet is overschreden. Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren (bedragen x € 1000) Verslagjaar (1) Drempelbedrag 1000 Kwartaal 1 Kwartaal 2 Kwartaal 3 Kwartaal 4 Kwartaalcijfer op dagbasis buiten (2) 's Rijks schatkist aangehouden 7 77 204 120 middelen (3a) = (1) > (2) Ruimte onder het drempelbedrag 993 923 796 880 Overschrijding van het (3b) = (2) > (1) drempelbedrag (1) Berekening drempelbedrag (4a) (4b)
(4c)
Begrotingstotaal verslagjaar Het deel van het begrotingstotaal dat kleiner of gelijk is aan € 500 miljoen Het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat
Verslagjaar 14.835 14.835
(1) = (4b)*0,02 + (4c)*0,002 met een minimum van €1.000.000 als het begrotingstotaal kleiner of gelijk is aan 500 mln. En als begrotingstotaal groter dan € 500 miljoen is is het Drempelbedrag drempelbedrag gelijk aan € 10 miljoen, vermeerderd met 0,2% van het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat.
1000
(2) Berekening kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Kwartaal 1 (5a) (5b) (2) - (5a) / (5b)
Som van de per dag buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen (negatieve bedragen tellen als nihil) Dagen in het kwartaal Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
Kwartaal 2
Kwartaal 3
Kwartaal 4
613
6.964
18.791
11.015
90
91
92
92
7
77
204
120
51
Renteschema op basis van notitie rente BBV In de BBV is opgenomen dat de paragraaf financiering van de begroting en jaarstukken naast de beleidsvoornemens en het gerealiseerde beleid ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille ook inzicht moet geven in de rentelasten, het renteresultaat en de doorberekende rente aan investeringen, grondexploitaties en projecten. In onderstaand schema is dat weergegeven. De doorberekende rente is inclusief de rente over de investeringen van het Woningbedrijf. Renteschema op basis van Notitie rente Besluit Begroting en Verantwoording
a. b.
De externe rentelasten over de korte en lange financiering De externe rentebaten ( idem) Saldo rentelasten en rentebaten
c1.
De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken ( = projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend
c2.
c3.
d1. d2.
Rente over eigen vermogen Rente over voorzieningen
-/-
-/-
€
-
8.751
-/-
€
-
-
+/+
€
-
-
-
-
210.451
118.388
314.910
36.405
-104.459
81.983
+/+ +/+
Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente e.
De aan taakvelden toegerekende rente ( renteomslag )
f.
Renteresultaat op het taakveld Treasury
3.5.
Paragraaf bedrijfsvoering
Begroot na wijziging Werkelijk 210.451 114.304 4.667 210.451 109.637
-/-
De doelstelling van het college is om een toekomstbestendige gemeentelijke organisatie neer te zetten. Enerzijds om de regierol te pakken waar nodig. Anderzijds om in de uitvoering als gemeente zichtbaar en nabij te zijn. Er is geïnvesteerd in het aantrekken en opleiden van personeel, waardoor de organisatie er opnieuw, maar met moeite, in geslaagd is om alle cruciale functies met voldoende kwaliteit in te vullen met vast personeel of met (tijdelijke) inhuur. Ten opzichte van de begroting 2022 is er structureel bij geplust op het Sociaal Domein. Het in stand houden van capaciteit en kwaliteit is een dagelijkse zorg. Zoals bekend is de arbeidsmarkt krap. Niet alleen op het gebied van financiën, maar bijvoorbeeld ook voor Burgerzaken, Ruimtelijke Ordening, juridische zaken, duurzaamheid en binnen het Sociaal domein. Daarnaast zijn de toezichts- en kwaliteitseisen over de gehele breedte verhoogd en is nieuwe wetgeving aangekondigd. Het personeelsbestand bestaat uit een vaste kern van 37 medewerkers met daaromheen een flexibele schil. Deze wordt gevormd door 31 medewerkers, waarvan 9 via een DVO aan ons verbonden zijn en 22 medewerkers worden ingehuurd via derden. Voor de DVO wordt gebruik gemaakt van de gemeente Veenendaal, Mee Utrecht, Gooi & Vecht en Sante Partners.
In 2022 bleek helaas – alle eerdere inspanningen ten spijt - dat er een stevige extra inzet noodzakelijk was om het team financiën, zowel qua bemensing als qua inhoud, duurzaam op orde te brengen. Hoewel toezichtregimes niet zijn gewijzigd, was het duidelijk dat er moest worden ingegrepen. Het (interim-) team heeft de basis op orde gebracht en de verbeteringen in nauw overleg met onze toezichthouders met kracht opgepakt. In het verslagjaar is op gemeentesecretarisniveau actief regionaal overleg gestart om de knelpunten in de personele bezetting met elkaar op te lossen. Er is een start gemaakt voor een gezamenlijk trainee-programma en een pool van (beleids-) ambtenaren. Dit is op lange termijn een kansrijke richting.
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
52
Renswoude kent een laag ziekteverzuim. Percentages zeggen voor Renswoude niet zoveel omdat de langdurige uitval van een enkele collega meteen een behoorlijke impact heeft, die extern moet worden opgevangen. Twee managementleden zijn gedurende een half jaar uitgevallen en voor het overige gaat het om kortdurend verzuim (een paar dagen), in de meeste gevallen corona gerelateerd. Een aantal taken is structureel uitbesteed aan de gemeente Veenendaal (o.a. ICT, uitvoering participatiewet,Boa’s, Belastingen) en verloopt over het algemeen naar tevredenheid. ICT en Belastingen blijven daarbij een zorgpunt. Er is een regionaal klantoverleg gestart met als doel om de vinger beter aan de pols te houden m.b.t. de ICT-dienstverlening. Daarnaast zijn de collegiale contacten met Veenendaal verder versterkt. De huisvesting aan de Borgwal voldeed goed en is tijdens de coronacrisis een uitstekende ruime werkplek gebleken. Positief voor de organisatieontwikkeling is het gemak waarmee digitaal gewerkt wordt vanuit huis. Wanneer het nodig is, wordt er soepeltjes, hybride of geheel digitaal vergaderd, wat als je elkaar kent effectiever en efficiënter is. Omdat er relatief veel nieuwe collega’s zijn, worden er verschillende activiteiten georganiseerd om elkaar beter te leren kennen, zodat we van elkaars kwaliteiten gebruik kunnen maken.
In het verslagjaar is er een tweede personeelsconsultatie georganiseerd. Hierin zijn gezamenlijk stappen gezet, die in 2023 tot een nieuwe organisatiestructuur kunnen gaan leiden. Dit heeft opvolging gehad in verschillende bijeenkomsten van kleinere groepen, waarin interactief met elkaar over deze onderdelen is gesproken. Elkaar (nog) beter leren kennen, betere begeleiding (juiste leider/leiderschap) en transparantie in o.a. communicatie waren de belangrijkste uitkomsten. Iedereen kijkt uit naar de nieuwe huisvesting die gestaag vorm krijgt. Het project blijft ondanks prijsstijgingen en kleine tegenvallers, binnen de vooraf gestelde budgettaire kaders. Het nieuwe gemeentehuis is in november opgeleverd. Voor het dorp is het resultaat zichtbaar.
3.6.
Paragraaf verbonden partijen
Inleiding In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) worden verbonden partijen gedefinieerd als privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisaties waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Een bestuurlijk belang houdt in dat de gemeente zeggenschap heeft door vertegenwoordiging of stemrecht. Een financieel belang betekent dat de gemeente financiële middelen ter beschikking stelt, die ze niet kan verhalen in geval van faillissement van de verbonden partij. Er is ook sprake van een financieel belang als een verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt en de gemeente daarvoor aansprakelijk kan worden gesteld. Visie op en de beleidsvoornemens omtrent verbonden partijen Om verschillende redenen voert de gemeente Renswoude diverse gemeentelijke taken niet zelf uit, maar laat dit door een derde rechtspersoon doen. Vaak vanwege schaalvoordelen, soms vanwege de noodzaak om slagvaardiger te kunnen handelen. De vorm waarin de samenwerking wordt gegoten is afhankelijk van de aard van de uitbestede taak. Soms kan de gemeente niet vrij kiezen om een taak zelf uit te voeren of via een verbonden partij. Zo kan de gemeente op grond van wetgeving verplicht worden om gemeenschappelijke regelingen aan te gaan, bijvoorbeeld de Veiligheidsregio Utrecht (VRU) en de Omgevingsdienst regio Utrecht (OdrU). Verbonden partijen dienen een publiek en openbaar belang.
De gemeente blijft uiteindelijk verantwoordelijk voor het realiseren van de beoogde doelstellingen van de beleidsprogramma’s waaraan de verbonden partij een bijdrage levert. De raad heeft een kaderstellende en controlerende taak en ziet erop toe dat de verbonden partijen bijdragen aan de doelstellingen in de programma’s. Overzicht van verbonden partijen Gemeenschappelijke regelingen • Veiligheidsregio Utrecht (VRU) gevestigd te Utrecht • GGD regio Utrecht (GGDrU) gevestigd te Zeist • IW4 Bedrijven gevestigd te Veenendaal • Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU) gevestigd te Utrecht • Afvalverwijdering Utrecht (AVU) gevestigd te Soest • Regio Foodvalley gevestigd te Ede • Afvalcombinatie De Vallei (ACV) gevestigd te Ede • Bedrijfsvoeringsorganisatie Valleihopper gevestigd te Barneveld
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
53
Stichtingen en verenigingen De gemeente Renswoude heeft geen stichtingen en verenigingen als verbonden partij. Coöperaties en vennootschappen • Vitens N.V., Waterleidingbedrijf statutair gevestigd te Zwolle Informatie per verbonden partij Omdat er meer inzicht wordt verlangd in de verbonden partijen zodat de “grip” kan worden vergroot, is een overzicht per verbonden partij opgenomen, gebaseerd op de in het BBV opgenomen eisen voor de te verstrekken informatie.
Naam
Veiligheidsregio Utrecht (VRU), gevestigd te Utrecht
Doel en openbaar belang dat wordt behartigd
Eigen vermogen verbonden partij
De Veiligheidsregio Utrecht behartigt de belangen van de gemeenten op het gebied van de brandweerzorg, de organisatie van de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen, de rampenbestrijding en crisisbeheersing (bevolkingszorg), het beheer van de gemeenschappelijke meldkamer, de zorg voor een adequate samenwerking met de politie Utrecht en de meldkamer ambulancezorg, een gecoördineerde en multidisciplinaire voorbereiding op de rampenbestrijding en crisisbeheersing. Alle 26 gemeenten van de Provincie Utrecht. Mevrouw P. Doornenbal-van der Vlist De gemeente draagt financieel bij op basis van een inwonerbijdrage. In de jaarrekening 2022 is het volgende bedrag opgenomen: € 361.000 Begin 2022: € 23,2 Mln. Eind 2022: € 23,3 Mln.
Vreemd vermogen verbonden partij
Begin 2022: € 46 Mln. Eind 2022: € 43 Mln.
Resultaat 2022 Ontwikkelingen
2022: € 742.000. De begroting 2022 van de VRU heeft betrekking op het derde jaar van de nieuwe beleidsperiode zoals beschreven in het beleidsplan 20202023. De verhouding beschikbare weerstandscapaciteit en benodigde weerstandscapaciteit is voor 2022 2,5. Dit is dus hoger dan de benodigde Dit komt door de bijstelling van de risico’s en de groei van het eigen vermogen. De risico’s worden gemonitord. Het algemeen bestuur en de gemeenten worden geïnformeerd over relevante ontwikkelingen. Als daar aanleiding voor is worden eventuele financiële consequenties via een begrotingswijziging voorgelegd aan het algemeen bestuur en de gemeenten.
Deelnemende partijen Bestuurder(s) Renswoude Bijdrage Renswoude
Risico’s
Naam
GGD regio Utrecht, gevestigd te Zeist
Doel en openbaar belang dat wordt behartigd
Een goede basisgezondheidszorg en gelijke kansen op gezondheid voor inwoners bevorderen, onder meer door preventie. De GGD (Gemeentelijke Gezondheidsdienst) regio Utrecht beschermt, bewaakt en bevordert de gezondheid van de ruim 1,2 miljoen inwoners van de 26 Utrechtse gemeenten. Zij doen dat door risico’s voor de gezondheid te signaleren, te voorkomen en de gezondheid van alle inwoners te bevorderen. Alle 26 gemeenten van de Provincie Utrecht. De heer J.A.M. Dirven De gemeente draagt bij op basis van afname van diensten. In de jaarrekening 2022 is het volgende bedrag opgenomen: € 231.000.
Deelnemende partijen Bestuurder(s) Renswoude Bijdrage Renswoude
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
54
Eigen vermogen verbonden partij
Begin 2022: € 4,1 Mln. Eind 2022: € 4,3 Mln.
Vreemd vermogen verbonden partij
Begin 2022: € 9,5 Mln. Eind 2022: € 9,3 Mln.
Resultaat 2022 Ontwikkelingen
2022: € 0,7 Mln. De bijdrage van de gemeente Renswoude aan de GGDrU wordt voor 2023 geraamd op € 227.575. Zoals in het raadsvoorstel over de begroting 2023 van de GGDrU vermeld is, wordt de verhoging vooral veroorzaakt door stijging van loon- en materiële kosten en stijging van de kindbijdrage door invoering van het prenataal huisbezoek, vaccinatie van jongens tegen HPV en verlaging van de vaccinatieleeftijd naar 10 jaar. De ambities van de GGDrU voor 2023 zijn: 1. Kansrijk opgroeien van jeugdigen 2. Veilige leefomgeving: inclusief gezonde leefomgeving 3. Infectieziekte-bestrijding (excl. corona) en seksuele gezondheid 4. Sociaal kwetsbaren: Openbare geestelijke gezondheidszorg 5. Gezonde Wijken en scholen 6. Toezicht en Monitoring In 2022 heeft de GGDrU het moeilijke besluit genomen om de samenwerking met de leverancier van het zogeheten Digitaal Dossier Jeugd Gezondheid (GGiD) te beëindigen. Het proces om te komen tot het GGiD verliep moeizaam. Op 2 november 2022 heeft het algemeen bestuur van GGDrU besloten definitief te stoppen met het ontwikkelen van het GGiD. Dit besluit heeft extra kosten voor de deelnemende gemeenten tot gevolg gehad. Voor Renswoude heeft in 2022 € 22.739,bijgedragen aan de afboekingskosten van het GGiD.
Hiernaast heeft de gemeente in 2022 een bedrag van € 2.803,- bijgedragen aan de kosten voor een nieuwe aanbesteding voor een digitaal dossier voor de jeugdgezondheidszorg.
Risico’s
De bijdrage van de gemeente Renswoude aan de GGDrU wordt voor 2023 geraamd op € 227.575,- . Dit is een verhoging van € 18.000,- ten opzichte van 2022. De gemeente betaalde toen € 210.000,-. Zoals in het raadsvoorstel over de begroting 2023 van de GGDrU vermeld, wordt de verhoging vooral veroorzaakt door een stijging van loon- en materiële kosten en van de kindbijdrage. De kindbijdrage stijgt, door het invoeren van het prenataal huisbezoek, de vaccinatie van jongens tegen het HPVvirus en de verlaging van de vaccinatieleeftijd naar 10 jaar. Deze stijging van de kosten kan worden opgevangen vanuit de beschikbare middelen in de begroting.
Naam
IW4 Bedrijven, gevestigd te Veenendaal
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
55
Eigen vermogen verbonden partij
De doelstelling van IW4 is het handhaven, vergroten of herstellen van de arbeidsgeschiktheid van personen die tot arbeid in staat zijn, maar voor wie, in belangrijke mate, ten gevolge van bij hen gelegen factoren, gelegenheid om onder normale omstandigheden arbeid te verrichten niet of nu niet aanwezig is. De regie van de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) is belegd bij de rechtspersoon bezittend openbaar lichaam (gemeenschappelijke regeling) Instituut Sociale Werkvoorziening Zuidoost Utrecht. Het Instituut heeft de uitvoering via een samenwerkingsovereenkomst belegd bij IW4 Beheer NV, waarvan de aandelen in handen zijn van de GR. De aangesloten gemeenten uit de provincie Utrecht zijn vertegenwoordigd in het algemeen en dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling. Gemeenten Veenendaal, Rhenen en Renswoude. De heer J.A.M. Dirven Op 14 februari 2023 heeft de gemeenteraad van Renswoude een nieuw financieringsmodel voor de Wet sociale werkvoorziening vastgesteld, waarbij de jaarlijkse extra gemeentelijke bijdrage aan IW4 is komen te vervallen en de rijksbijdrage ongewijzigd in zijn geheel beschikbaar wordt gesteld aan de GR IW4. In de jaarrekening 2022 is het volgende bedrag opgenomen: € 233.000. Begin 2022: € 4,8 Mln. Eind 2022: € 5,5 Mln.
Vreemd vermogen verbonden partij
Begin 2022: € 0,2 Mln. Eind 2022: € 2 Mln.
Resultaat 2022 Ontwikkelingen
Resultaat 2022 gemeenschappelijke regeling € 0,6 Mln. In het najaar 2018 hebben de gemeenteraden van Veenendaal, Rhenen en Renswoude besluiten genomen over de toekomst van IW4, de uitvoering van de Wsw en de verstrekte zeggenschap vanuit de gemeenten (governance). Er is besloten door te ontwikkelen naar een professioneel werkleerbedrijf voor de brede doelgroep van de Participatiewet, met een focus op in-, door- en uitstroom van (kandidaat)werknemers. Transitie was o.a. nodig vanwege de landelijke bepaling dat er vanaf 2015 geen nieuwe mensen mogen instromen in de Wet Sociale Werkvoorziening. Voor de periode van 2018 t/m 2021 is een Transitieplan uitgevoerd, in 2022 is deze geëvalueerd. Belangrijke ontwikkelingen hierin: • De organisatiestructuur is aangepast tot een structuur waarin de afdelingen Werk en Arbeidsontwikkeling een centrale rol hebben. • Er is een nieuwe methodiek Arbeidsontwikkeling geïmplementeerd. • Versterken samenwerking IW4 en Economie & Werk, o.a. door een regulier overlegstructuur, aanstellen van een verbindingsofficier en structurele rapportages. • De formatie is aangepast, o.a. door het verminderen van managementfuncties en versterking binnen de afdeling Arbeidsontwikkeling. • Er is een besluit genomen over de huisvesting van IW4, inmiddels is de nieuwe huisvesting opgeleverd. • Diverse efficiency maatregelen zijn doorgevoerd in de bedrijfsvoering, o.a.
door middel van automatisering. Om de transitie mogelijk te maken zijn er extra middelen beschikbaar gesteld (gezamenlijk € 600.000). IW4 heeft de opgave weten te realiseren en is hierbij binnen de financiële kaders gebleven.
Doel en openbaar belang dat wordt behartigd
Deelnemende partijen Bestuurder(s) Renswoude Bijdrage Renswoude
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
56
Risico’s
De risico’s voortvloeiende uit de bedrijfsvoering van IW4 liggen binnen IW4 Beheer NV. Dit geldt ook voor het subsidierisico, het verschil tussen de rijkssubsidie en de personele kosten van Sw-medewerkers. Binnen de NV is echter slechts een beperkte algemene risicoreserve opgebouwd. Dit betekent dat wanneer risico’s daadwerkelijk (ernstige) negatieve gevolgen voor het financieel resultaat binnen de NV hebben, dit zal leiden tot een beroep op de middelen binnen de GR. Het betreft hier risico’s als gevolg van de economie, bedrijfsvoering en andere externe factoren. Risico’s bedrijfsvoering: Kostenstijgingen In 2022 bedroeg de inflatie ruim 10% en naar verwachting blijft deze ook in 2023 relatief hoog. Het effect hiervan op zowel de loonkosten als de andere kostensoorten is moeilijk in te schatten. Het is echter wel zeker dat deze fors zullen stijgen. Energieprijzen De energieprijzen zijn zeer sterk gestegen en het verdere verloop hiervan is onzeker. Dit is van invloed op de kosten van IW4, niet alleen direct, maar ook indirect door prijsstijgingen bij leveranciers.
Naam Doel en openbaar belang dat wordt behartigd
Eigen vermogen verbonden partij
Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU), gevestigd te Utrecht Het op een doelmatige, kwalitatief goede, efficiënte en controleerbare manier uitvoeren van de door de deelnemende gemeenten opgedragen adviserende en uitvoerende taken op het gebied van de omgeving, milieu en duurzaamheid in de ruimste zin. Deze samenwerking levert betere garanties voor de kwaliteit van uitvoering, financiële schaalvoordelen en vermindering van de kwetsbaarheid. De gemeenten: Bunnik, De Bilt, De Ronde Venen, Montfoort, Oudewater, Renswoude, Rhenen, Stichtse Vecht, Utrechtse Heuvelrug, Veenendaal, Vijfheerenlanden, Wijk bij Duurstede, Woerden, IJsselstein en Zeist. De heer H.H. van der Schoor De bijdrage van de gemeente is gebaseerd op de omvang van taken die wij gegarandeerd afnemen. Bij tekorten of overschotten wordt ook afgerekend op basis van de opdrachtenportefeuilles (of als AB anders bepaalt). In de jaarrekening 2022 is het volgende bedrag opgenomen: € 366.000. Begin 2022: € 1,7 Mln. Eind 2022: € 1,2 Mln.
Vreemd vermogen verbonden partij
Begin 2022: € 0,2 Mln. Eind 2022: € 0,05 Mln.
Resultaat 2022
2022: - € 49.407
Deelnemende partijen
Bestuurder(s) Renswoude Bijdrage Renswoude
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
57
Ontwikkelingen
Risico’s
De voorbereidingen en de implementatie van de Omgevingswet blijven de komende jaren een belangrijk deel van de agenda bepalen. De Omgevingswet wordt immers het integrale wettelijke kader voor beheer en ontwikkeling in de fysieke leefomgeving. De wet stelt ODRU en de andere omgevingsdiensten voor de opgave zich aan te passen aan de nieuwe gemeentelijke taken. In het bijzonder de invoering van het digitaal stelsel per 2024 vormt een grote opgave voor gemeenten en ODRU. De voorbereiding op de Omgevingswet betekent ook dat gemeenten en ODRU opnieuw in gesprek gaan over de taken die de ODRU voor de gemeenten uitvoert. In de begroting van de ODRU is de verhouding beschikbare weerstandscapaciteit en benodigde weerstandscapaciteit berekend op 1,1.
Naam
Afvalverwijdering Utrecht (AVU), gevestigd te Soest
Doel en openbaar belang dat wordt behartigd
Eigen vermogen verbonden partij
Het openbaar lichaam heeft tot doel in het belang van de deelnemers een doelmatige en uit oogpunt van milieuhygiëne verantwoorde wijze van overslag, transport en verwerking van huishoudelijke afvalstoffen en grondstoffen en andere categorieën van afvalstoffen. Alle 26 gemeenten van de Provincie Utrecht. De heer H.H. van der Schoor De gemeente draagt bij op basis van de tonnages die verwerkt worden. In de jaarrekening 2022 is het volgende bedrag opgenomen: € 75.000. Begin 2022: € 0,8 Mln. Eind 2022: € 0,3 Mln.
Vreemd vermogen verbonden partij
Begin 2022: € 22 Mln. Eind 2022: € 28 Mln.
Resultaat 2022 Ontwikkelingen
2022: € 62.927. Belangrijk is de deelname van de AVU in CirkelWaarde. In deze samenwerking wordt samen met Circulus-Berkel en ROVA middels een Expertisecentrum kennis vergaard over diverse afvalstromen, in de breedste zin des woords. Er worden hiertoe onderzoek en marktverkenningen verricht, in eigen beheer of met behulp van derden. In het Handelshuis worden aanbestedingen gedaan en diverse contracten beheerd. In 2021 zijn de nieuwe verwerkingscontracten voor huishoudelijk restafval, grof huishoudelijk restafval en gft-afval ingegaan en heeft dit tot verhoging van de lage AVU tarieven geleid. Door het ontbreken van reserves en voorzieningen heeft de AVU geen weerstandsvermogen. Alle in enig jaar gemaakte kosten worden aan de deelnemers doorberekend. Als gevolg hiervan kunnen schommelingen optreden in de jaarlijks te betalen bedragen.
Deelnemende partijen Bestuurder(s) Renswoude Bijdrage Renswoude
Risico’s
Naam
Regio Foodvalley, gevestigd te Ede
Doel en openbaar belang dat wordt behartigd
De gemeenschappelijke regeling wordt getroffen om de Foodvalley regio een Europese topregio te maken op het gebied van kennis, ontwikkeling en innovatie in de agro-foodsector door versterking van het vestigingsklimaat en de kwaliteit van de leefomgeving. De GR werkt daartoe samen met ondernemers en onderwijs/onderzoek. Regio Foodvalley concentreert zich op de terreinen economie, werkgelegenheid, ruimtelijke ontwikkeling, wonen en mobiliteit. De gemeenten Ede, Veenendaal, Wageningen, Rhenen, Nijkerk, Barneveld, Scherpenzeel en Renswoude. Mevrouw P. Doornenbal-Van der Vlist
Deelnemende partijen Bestuurder Renswoude
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
58
Bijdrage Renswoude
Eigen vermogen verbonden partij
De gemeente draagt € 17.467 (op basis van een bedrag per inwoner) bij aan deze gemeenschappelijke regeling. Naast cofinanciering voor de uitvoering van projecten. Totale bijdrage 2022 bedraagt € 52.667. Begin 2022: € 3,5 Mln. Eind 2022: € 3,1 Mln.
Vreemd vermogen verbonden partij
Begin 2022: € 2,7 Mln. Eind 2022: € 2,2 Mln.
Resultaat 2022 Ontwikkelingen
2022: € 0,1 Mln. In 2020 is de Strategische Agenda door alle partners (waaronder de gemeenteraden) vastgesteld: iedereen schaart zich daarmee achter de gezamenlijke doelstellingen en zegt ook toe zich in te spannen hier een bijdrage aan te leveren. Voor een groot deel doen gemeenten dat door in hun eigen beleid keuzes te maken die de ambities van de Strategische Agenda versterken. En voor een klein deel doen gemeenten dat door in programma’s bij te dragen aan gezamenlijke projecten die heel sterk bijdragen aan de realisatie van de doelen Kenmerkend voor het risicoprofiel van Regio Foodvalley is dat de regio m.b.t. de strategische samenwerking nauwelijks ontvankelijk is voor risico’s. Bovendien is een Algemene Reserve gevormd voor het opvangen van deze risico’s.