Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
Tekst van het document
Programmaonderdeel 2.2.5: Wat wilden we bereiken?
Ondersteunen
1. Duurzame zorg- en basisinfrastructuur: De gemeente sluit aan bij de vraag en contact van de individuele inwoners. Er is een sluitende keten van algemene oplossingen tot maatwerk. Inwoners hebben eenvoudig toegang tot de ondersteuning. Er zijn voldoende laagdrempelige voorzieningen en deze zijn eenvoudig en efficiënt. 2. Langer zelfstandig wonen: Als gevolg van de afbouw van intramuraal aanbod doen meer mensen beroep op ondersteuning in de thuissituatie. Dit geldt voor alle leeftijden.
Wat hebben we bereikt? 1. Het Dorpsteam is toegankelijk en bereikbaar voor inwoners die ondersteuning nodig hebben, zoals een woningaanpassing, dagopvang, opvoedondersteuning, schulddienstverlening, leerlingenvervoer of vervoer voor volwassenen. Het Advies- en Meldpunt verward gedrag is beschikbaar voor ondersteuning van inwoners en professionals bij adviesvragen en meldingen van personen die verward gedrag vertonen. 2. We ondersteunen inwoners en bieden maatwerk, zodat ze zo lang mogelijk in hun eigen woning kunnen blijven wonen.
Wat hebben we daar voor gedaan? 1. We hebben inwoners die zich bij het Dorpsteam gemeld hebben ondersteund naar een passende oplossing. Waar nodig hebben we doorverwezen naar een maatwerkvoorziening. We hebben bij complexe casuïstiek de regierol gevoerd. Voor de jeugdhulp werken we binnen de Jeugdhulpregio Foodvalley samen met onze regiogemeenten. Ook werken we nauw samen met partners als Veilig Thuis en de Raad voor de Kinderbescherming. We hebben een start gemaakt met de regionale Proeftuin Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming, gericht op een nieuwe werkwijze voor jeugdbescherming. We hebben geconstateerd dat hiervoor meer personele inzet nodig is vanuit het Dorpsteam. We hebben het Advies- en Meldpunt verward gedrag regio Foodvalley Utrecht gefaciliteerd en de samenwerkingsovereenkomst met Rhenen en Veenendaal is ondertekend. 2. Zie punt 1.
Financieel overzicht Totaal programma 2 Sociaal domein
primair
Totaal lasten Totaal baten Saldo voor bestemming Toevoeging reserves Onttrekking reserves Saldo reserves Saldo na bestemming
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
Begroting 2022 Rekening 2022 na wijziging 4.447 4.830 5.453 824 1.143 1.026 -3.623 -3.687 -4.427 0 0 0 123 235 123 123 235 123 -3.500 -3.451 -4.303
voordeel nadeel n -623 n -117 n -740 n 0 n -112 n -112 n -852
Verschil
18
Toelichting verschillen Programma 2 Sociaal domein
2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2
Sociaal domein Sociaal domein Sociaal domein Sociaal domein Sociaal domein Sociaal domein Sociaal domein Sociaal domein Sociaal domein Sociaal domein Sociaal domein Sociaal domein Sociaal domein Sociaal domein Sociaal domein
Lasten Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (WMO) Maatwerkdienstverlening 18+ Maatwerkdienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18Volksgezondheid Subtotaal lasten:
2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2
2 2
Sociaal domein Sociaal domein Sociaal domein Sociaal domein Sociaal domein Sociaal domein Sociaal domein Sociaal domein Sociaal domein Sociaal domein Sociaal domein Sociaal domein Sociaal domein Sociaal domein Sociaal domein
Sociaal domein Sociaal domein
Baten Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (WMO) Maatwerkdienstverlening 18+ Maatwerkdienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18Volksgezondheid
Begroting na Realisatie Afwijking wijz. Lasten Lasten Lasten 133 133 0 179 168 11 43 58 -15 165 174 -9 226 228 -2 54 117 -63 908 1.128 -220 261 237 24 34 30 4 197 112 85 556 666 -109 1.456 1.622 -166 143 401 -258 89 64 25 387 316 71 4.830
5.453
-623
Begroting na wijz. baten
Afwijking Realisatie Baten Baten 0 0 0 116 53 -62 30 33 3 14 391 377 28 0 -28 0 0 0 648 491 -157 0 7 7 0 15 15 26 23 -3 0 0 0 278 11 -268 0 0 0 0 0 0 3 3 0
Subtotaal baten:
1.143
1.026
-117
Saldo voor bestemming Toevoegingen reserves Onttrekkingen reserve Subtotaal reserves: Saldo na bestemming
-3.687 0 235 235 -3.451
-4.427 0 123 123 -4.303
-740 0 -112 -112 -852
Afwijkingen: Doorbelasting salarissen programma 2 (lasten - € 53.000) Over het gehele programma Sociaal domein zien we een lagere doorbelasting van salariskosten. Oorzaken hiervan zijn te vinden in bijvoorbeeld vacatures die niet zijn ingevuld of vertrek van medewerkers. Inkomensregelingen energietoeslag (lasten + € 126.000) De verstrekte energietoeslagen zijn hoger uitgevallen dan geraamd. Voor de uitvoering van de energietoeslag was er € 190.000 beschikbaar. Uiteindelijk is er € 316.000 gerealiseerd. Dit betreft een open-einde-regeling. Inkomensregelingen diverse (baten - € 157.000) Deze mutatie ontstaat doordat baten voor diverse inkomensregelingen vanuit de algemene uitkering, zijn verplaatst naar programma algemene dekkingsmiddelen. De baten veroorzaken in dat programma voor een positieve bijstelling. Extra personele inhuur binnen Sociaal domein (lasten + € 320.000) Over het gehele programma Sociaal domein zien we door een toename van aanvragen voorzieningen en uitkeringen, de druk op de werkorganisatie toenemen. Hierdoor is er extra personele inzet ingezet voor o.a. het Dorpsteam, Jeugd en de Wmo. Dit betreffen open-einde-regelingen en de ondersteuning is noodzakelijk.
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
19
Inkomensregelingen Wet Buig, Wmo, WSW (lasten + € 66.000) De uitkeringen in het kader van de Wet BUIG (incl. IOAW, IOAZ en Bbz) zijn € 74.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Voor de uitvoering van de Wet BUIG en de Wmo is € 155.000 geraamd. Er is € 171.000 gerealiseerd. Voor de uitvoering van de Wet Wsw is er € 24.000 minder gerealiseerd dan geraamd. Maatwerkdienstverlening (lasten + € 181.000, baten - € 268.000) Er zijn méér uitkeringen en zorgvoorzieningen in het kader van de Wmo en de Jeugdwet verstrekt in 2022 dan geraamd. Dit heeft geleid tot een overschrijding. De Wmo-voorzieningen zijn € 47.000 hoger uitgevallen dan geraamd. De Jeugdzorgvoorzieningen zijn € 41.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Voor de uitvoering van de Jeugdwet is € 45.000 geraamd. Er is € 138.000 gerealiseerd. Dit betreffen open-einde-regelingen. De deeluitkering Jeugdzorg is begroot op dit programma en verantwoord op programma 4 Algemene dekkingsmiddelen. Dit leidt tot € 268.000 lagere baten. Volksgezondheid (lasten - € 50.000) Er is € 321.000 geraamd als gemeentelijke bijdrage aan de GGD regio Utrecht. Hiervan is € 271.000 gerealiseerd. Er zit een klein surplus in de begroting op deze post, omdat we rekening houden met ontwikkelingen binnen de kadernota van de GGD. Mutaties reserves (baten - € 82.000) In de begroting zijn onttrekkingen uit onderhoudsreserves van € 82.000 dubbel opgenomen.
Eén keer in programma 3 Fysiek domein en één keer in dit programma. Deze post in dit programma is niet gerealiseerd, omdat deze onttrekking in programma 3 Fysiek domein hoort. Onderwijsbeleid en leerlingenzaken (baten - € 31.000) De geraamde specifieke uitkering (SPUK) met betrekking tot onderwijs(achterstanden) en de Wet Inburgering 2021 is ontvangen van het Rijk, maar niet volledig besteed in 2022. Sportaccommodaties (baten + € 377.000) Voor de vervanging van de toplagen van voetbalvelden en tennisbanen waren er voorzieningen gevormd. De vervanging heeft plaatsgevonden in 2022. De voorzieningen zijn vrijgevallen. Deze vrijval is niet geraamd. De bedragen worden via resultaatbestemming weer gereserveerd voor een reserve kapitaallasten voor de nieuwe velden.
2.3.
Programma Fysiek domein
Portefeuillehouder(s): P. Doornenbal-van der Vlist, H.H. van der Schoor, J.A.M. Dirven Dit programma bevat de volgende taakvelden: I. Verkeer en vervoer (verkeer en vervoer) II. Beheer openbare ruimte (onderhoud wegen, parkeerplaatsen en civiele kunstwerken, openbaar groen en (openlucht) recreatie, riolering, openbare verlichting, afval, milieubeheer) III. Begraafplaats (begraafplaatsen en crematoria) IV. Ruimtelijke ordening (ruimtelijke ordening) V. Grondbeleid VI. Grondexploitatie (grondexploitatie woningbouw, grondexploitatie bedrijventerreinen) VII. Wonen en bouwen (vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) VIII. Duurzaamheid (duurzaamheid)
Ambities Renswoude is een plattelandsgemeente, gelegen in de Regio Foodvalley, en daar zijn we trots op! We vinden het belangrijk dat het agrarische karakter zoveel mogelijk behouden blijft en de ruimte krijgt voor ontwikkeling, zoals beschreven in de Omgevingsvisie 2018-2030. De landbouw verandert en deze transitie zal de komende jaren gevolgen hebben voor het landelijk gebied. Klimaatveranderingen dwingen ons ook om goed na te denken over de mogelijke gevolgen voor het openbare gebied en particuliere gebied. Extreme weersomstandigheden (droogte, maar ook wateroverlast) zullen we het hoofd moeten bieden. Wij zetten ons in voor een goede bereikbaarheid van ons dorp en voor veilige wegen, fiets- en voetpaden. Het verbeteren van de veiligheid van de Dorpsstraat is een belangrijke doelstelling. Met de beschikbare middelen willen we ons openbare gebied in stand houden en waar mogelijk optimaliseren.
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
20
De gemeente Renswoude is als één van de weinige gemeenten in Nederland eigenaar van een woningbedrijf. Dit biedt ons unieke mogelijkheden. Wij willen hier op een actieve manier mee omgaan. Eind 2020 begin 2021 wordt het onderzoek naar betere integratie van het Woningbedrijf en de gemeente gepresenteerd. We willen behoren tot de meest ambitieuze gemeenten op het gebied van duurzaamheid. We zoeken daarbij naar een gezonde balans tussen ecologische, sociale en economische belangen. Waar mogelijk ondersteunen en coördineren we initiatieven vanuit de samenleving. In 2035 willen wij als gemeente energieneutraal zijn, op een economisch verantwoorde manier. Bij de ontwikkeling van nieuwe woonwijken en bedrijventerreinen stellen we eisen aan de duurzaamheidsprestatie van het openbare gebied en van de te ontwikkelen gebouwen. We verduurzamen de huurwoningen binnen ons Woningbedrijf. Voor zonne-energie richten wij ons primair op het gebruik van de beschikbare ruimte op daken van woningen, agrarische bebouwing en bedrijven. We onderzoeken de mogelijkheden om (een) eigen collectieve, onafhankelijke energiebron(nen) te realiseren voor alle inwoners.
Kaderstellende beleidsnota’s • • • • • • • • • • •
Algemene Plaatselijke Verordening (2022) Gemeentelijke Rioleringsplan (GRP) 2020 Nota parkeernormen 2016 IBOR Integraal beheerplan openbare ruimte Omgevingsvisie Renswoude 2018-2030 Woningmarktonderzoek juni 2019 Nota grondbeleid 2022 Bestemmingsplannen Portefeuillestrategie Woningbedrijf (2019) Huisvestingsverordening Renswoude (2019) Beleidsplan VTH (2020)
Verbonden partijen • • • •
Afvalverwijdering Utrecht (AVU) Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) Afvalcombinatie De Vallei (ACV) Regio Foodvalley
Programmaonderdeel 2.3.1: Wat wilden we bereiken?
verkeer en vervoer
4. Verbeteren verkeersveiligheid, waarbij de onveiligheid die op de Dorpsstraat wordt ervaren prioriteit heeft 5. Behoud van de intercitystatus van station Veenendaal-De Klomp 6. Behoud van de busverbinding (vooral de aansluiting op het treinverkeer bij station Veenendaal-De Klomp) en verbetering van de bereikbaarheid van Renswoude 7. Verbeteren verkeersveiligheid buitengebied 8. Zorgen voor een toereikend aantal parkeerplaatsen
Wat hebben we bereikt? 1. De verkeersveiligheid heeft de aandacht van de provincie en toegezegd is dat in 2023 een onderzoek komt naar de algehele verkeersveiligheid van de N224. We monitoren op basis van snelheidsmetingen meldingen van te hard rijden. 2. De intercitystatus is in 2022 behouden. 3. De busverbinding en de frequentie in de dienstverlening is in 2022 behouden. 4. Door het onderhoud van drie wegen is de verkeersveiligheid verbeterd door gelijktijdige aanpassing van de weginrichting en belijning. 5. Het aantal parkeerplaatsen bij nieuwbouw is gebaseerd op de parkeernorm.
Wat hebben we daar voor gedaan? 1. Meldingen over verkeersveiligheid worden tijdig en met regelmaat besproken met de Provincie en hierop wordt gemonitord. De verkeerssnelheid is op diverse plekken gemeten naar aanleiding van meldingen. 2. Aandacht voor het behoud van de intercitystatus van station Veenendaal-de Klomp in de diverse regionale overleggen. 3. Aandacht voor behoud van de busverbinding en bereikbaarheid in de diverse regionale overleggen.
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
21
4. De wegen in het buitengebied zijn onderhouden, zoals de Kooiweg, Oude Holleweg en Bekerweg. Bij dit onderhoud is ook de weginrichting aangepast passend bij de maximale snelheid en belijning verbeterd. 5. Aandacht voor realisatie van voldoende parkeerplaatsen bij nieuwbouwprojecten op basis van de vastgestelde parkeernorm.
Programmaonderdeel 2.3.2: Wat wilden we bereiken?
beheer openbare ruimte
1. De onderhoudstoestand van onze wegen en civiele kunstwerken blijven op een acceptabel niveau. 2. De afvoer van water in het buitengebied blijft gewaarborgd. 3. Een goed functionerend rioolstelsel waarbij wateroverlast zoveel mogelijk beperkt blijft. 4. Afval: Blijven voldoen aan de ambitie van het Ministerie van Infrastructuur & Waterstaat, namelijk het behalen van de doelstelling: maximaal 100 kilo restafval per inwoner per jaar inzamelen. Wij zetten in op circulaire economie. Wij nemen maatregelen om te komen tot een betere scheiding van het restafval zodat er minder afval overblijft en meer grondstoffen beschikbaar komen voor hergebruik. We willen komen tot een betere afvalscheiding. 5. Milieubeheer: Het creëren van een duidelijk beeld van het reilen en zeilen van milieu gerelateerde activiteiten waarbij we kunnen bijdragen aan de bescherming van inwoners en omgeving 6. Het verder reduceren van de hoeveelheid fijnstof 7. Openbare verlichting is op orde. 8. Behoud van de huidige sportvoorzieningen in Renswoude.
Wat hebben we bereikt? 1. De kwaliteit van wegen en civiele kunstwerken zijn op orde qua veiligheid, technisch onderhoud en gebruik. 2. Met het uitvoeren van slotenonderhoud is de doorstroming gewaarborgd en zijn geen knelpunten opgetreden bij hevige regenval. 3. Het rioolstelsel functioneert zoals verwacht; er zijn geen knelpunten zoals ‘water op straat’ geconstateerd. Met de afkoppeling van het hemelwater voor Overbosch worden knelpunten in de toekomst voorkomen. 4. We hebben de doelstelling behaald en blijven voldoen aan de ambitie van het Ministerie van Infrastructuur & Waterstaat. Er is 97 kilo restafval per inwoner ingezameld. 5. De bescherming van inwoners en omgeving zijn en blijven gewaarborgd. 6. Renswoude neemt deel aan het Schone Luchtakkoord (SLA). 7. De openbare verlichting functioneert naar verwachting. Het aantal storingen is gemiddeld minder dan 2 per maand en is ruim binnen de normen opgelost. 8. Met het uitvoeren van onderhoud en vervanging is het gebruik van de sportvelden langjarig gegarandeerd.
Wat hebben we daarvoor gedaan? 1. Diverse wegen zijn onderhouden, te weten Oude Holleweg, Bekerweg en de Kooiweg. Conform het onderhoudsbestek elementenverharding zijn op veel plaatsen in het dorp trottoirs onderhouden. In het kader van civiele kunstwerken is de brug in de Oude Holleweg vervangen. 2. Het slootonderhoud is uitgevoerd. 3. Het GRP is geactualiseerd. Het afkoppelplan is verder uitgewerkt. Het hemelwater voor Overbosch is afgekoppeld. 4. Sinds 1 januari 2022 maken de inwoners gebruik van het afvalbrengstation Ede. Men kan hier het grof huishoudelijk restafval brengen. Deze stroom werd voorheen niet meegenomen in de berekening van het aantal kilogrammen restafval per inwoner omdat deze hoeveelheden niet inzichtelijk waren. Toch dient het grof huishoudelijk restafval wel meegenomen te worden bij het totaal aantal kilogrammen zoals opgenomen in de ambitie van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. 5. Er heeft in een vroeg stadium afstemming plaatsgevonden. Door vroegtijdig te adviseren op o.a. het gebied van duurzaamheid, geluid, bodem, luchtkwaliteit, etc. bij ruimtelijke plannen en projecten zijn plannen aangepast om het (leef)milieu minder te belasten of het woon- en leefklimaat te verbeteren. Zo is de bescherming van inwoners en omgeving gewaarborgd.
Daarnaast is er advies gegeven op de milieuvergunningen en meldingen en zijn deze actueel en voldoen aan de wet- en regelgeving. Op de naleving ervan vindt toezicht en eventueel handhaving plaats. 6. Op hoofdlijnen worden de ontwikkelingen gevolgd. 7. Het onderhoud van de openbare verlichting is conform het contract met de leverancier uitgevoerd. 8. De toplagen van 4 kunstgrasvelden voor tennis en 2 kunstgrasvelden voor voetbal zijn vervangen.
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
22
Programmaonderdeel 2.3.3: Begraafplaats Wat wilden we bereiken? 1. Er is voldoende ruimte op de begraafplaats om begraven mogelijk te maken. 2. Aanschrijven van de onderhoudsplichtigen.
Wat hebben we bereikt? 1. Voor 2023 is er voldoende ruimte voor begraven op de begraafplaats. 2. Naar aanleiding van het aanschrijven zijn diverse graven alsnog onderhouden.
Wat hebben we daarvoor gedaan? 1. De administratie en het onderhoud voor de begraafplaats worden adequaat en met zorg uitgevoerd. Ook is een veteranenperkje ingericht. Om de waarborging voor de toekomst te kunnen borgen is een onderzoek naar uitbreiding (op de langere termijn) opgestart en budget aangevraagd in de begroting 2023. 2. De onderhoudsplichtigen zijn aangeschreven.
Programmaonderdeel 2.3.4: Wat wilden we bereiken?
ruimtelijke ordening
1. Het karakter van het landelijk gebied van de gemeente moet zoveel mogelijk behouden blijven en agrariërs moeten voldoende ruimte krijgen voor ontwikkeling zoals beschreven in de Omgevingsvisie 2018-2030. Daarnaast willen we meedenken bij functieverandering.
Wat hebben we bereikt? In regionaal verband (met name Regio Foodvalley) lopen diverse projecten die verband houden met de ruimtelijke ordening. Het betreft onder andere de volgende projecten: • Verstedelijkingsstrategie ANF (Arnhem-Nijmegen-Regio Foodvalley); • Regionaal Perspectief Landelijk Gebied (RPLG); • Regionale Ruimtelijke Verkenning Foodvalley; • Regionale Energiestrategie (RES Regio Foodvalley); • Bereikbaarheidsagenda; • Functieveranderingsbeleid (regio’s Foodvalley en Amersfoort). Zowel bij deze projecten als bij projecten die bij de provincies Utrecht en Gelderland gaande zijn (ruimtelijke puzzel en regioarrangement) zijn de belangen van Renswoude naar voren gebracht. In de tussenproducten van de diverse projecten is zichtbaar dat rekening is gehouden met de Omgevingsvisie 2018-2030, waarin behoud van het landelijk karakter van Renswoude voorop staat.
Wat hebben we daar voor gedaan? Bij alle overleggen is een vertegenwoordiging van Renswoude aanwezig, zowel bestuurlijk als ambtelijk. De belangen van Renswoude zijn daarbij ingebracht. In het kader van de stikstofproblematiek heeft een bijeenkomst met de agrariërs plaatsgevonden. De ontwikkelingen met betrekking tot de invoering van de Omgevingswet zijn gevolgd.
Programmaonderdeel 2.3.5: Wat wilden we bereiken?
grondexploitatie
1. Voldoende vestigingsmogelijkheden voor ondernemers 2. Een passend aanbod van woningen in Beekweide II, dat vanaf 2022/2023 beschikbaar komt
Wat hebben we bereikt? 1. Een vastgesteld bestemmingsplan Beekweide II 2. Een vastgesteld bestemmingsplan Groot Overeem II
Wat hebben we daar voor gedaan? 1. In de raadsvergadering van 15 februari 2022 is het bestemmingsplan voor de ontwikkeling van Beekweide II (ca. 190 woningen) vastgesteld. Tegen dit vaststellingsbesluit is bij de Raad van State één beroepschrift ingediend, waardoor het bestemmingsplan nog niet onherroepelijk is geworden. De zitting bij de Raad van State heeft inmiddels plaatsgevonden, maar eind 2022 is de uitspraak nog niet bekend. De voorbereidende werkzaamheden zijn wel verder opgepakt, zodat bij het onherroepelijk worden van het bestemmingsplan de uitvoering adequaat kan worden opgepakt.
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
23
2. In de raadsvergadering van 15 februari 2022 is het bestemmingsplan voor de ontwikkeling van bedrijventerrein Groot Overeem II vastgesteld. Tegen dit bestemmingplan zijn een aantal beroepschriften ingediend en eind 2022 is er nog geen zicht op een zitting bij de Raad van State. Besloten is om de voorbereiding te stoppen bij de afronding van het definitief ontwerp. Pas als er zicht is op een uitspraak zal de voorbereiding verder worden opgepakt.
Programmaonderdeel 2.3.6: Wat wilden we bereiken?
wonen en bouwen
1. Wij streven ernaar om 20% van de totale woningvoorraad in Renswoude sociaal te houden 2. Beter kunnen inspelen op de vraag naar vrije sector huurwoningen 3. Wij maken ons sterk voor duurzaam, betaalbaar en comfortabel wonen in Renswoude 4. Het woningbezit van het Woningbedrijf sluit aan bij de (toekomstige) woonwensen, passend bij de sociale en duurzaamheiddoelstelling 5. We verduurzamen de huurwoningen binnen ons Woningbedrijf. In 2035 is 50% van de woningen ‘nul-op-de-meter’ en bij nieuwbouw hanteren we ‘nul-op-de-meter’ als randvoorwaarde
Wat hebben we bereikt? 1. Woonvisie 2022-2026 “Samen op Renswou” vastgesteld in raadsvergadering 15 februari 2022 2. Woningmarktonderzoek uitgevoerd in 2022 om vraag naar vrije sector huurwoningen te inventariseren 3. Woonvisie 2022-2026 “Samen op Renswou” vastgesteld in raadsvergadering 15 februari 2022 4. Activiteiten vanuit Portefeuilleplan 2020-2035 Woningbedrijf opgenomen in jaarplan 2022 5. Activiteiten vanuit Routekaart verduurzaming Woningbedrijf opgenomen in jaarplan 2022
Wat hebben we daar voor gedaan? 1. In plan Beekweide 2 was het slechts mogelijk om 17% van het aantal woningen te realiseren als sociale huurwoning. Om die reden is er voor gekozen om in het plan Taets van Amerongenweg fase 2 92% te bestemmen als sociale huurwoning. 2. Uit het woningmarktonderzoek bleek dat er nog behoefte was aan vrije sector huurwoningen. De gemeenteraad heeft er mee ingestemd dat 3 van 37 woningen Taets van Amerongenweg fase 2 als vrije sector huurwoning worden uitgevoerd in plaats van sociale huurwoning. 3. Dit uitgangspunt is standaard in het beleid voor de (her)ontwikkeling opgenomen. 4. Op basis van het reguliere woningmarktonderzoek vindt, indien gewenst, aanpassing plaats van het toekomstig woningbouwprogramma. Daarnaast neemt het Woningbedrijf dit uitgangspunt mee in de geplande renovatie en verduurzamingsprojecten. 5. Voor het realiseren van deze doelstelling is een Routekaart verduurzaming woningbezit Woningbedrijf opgesteld. In 2022 zijn de voorbereidingen getroffen voor de verduurzaming van de 38 huurwoningen in complex 12 (van Reedeweg/van Deylweg). Uitvoering hiervan is gestart in februari 2023 en wordt afgerond in juni 2023.
Programmaonderdeel 2.3.7: Wat wilden we bereiken?
duurzaamheid
1. In 2050 willen wij als gemeente energieneutraal zijn, op een economisch verantwoorde manier 2. Vergroening particuliere achtertuinen 3. Implementatie Actieplan Duurzaamheid
Wat hebben we bereikt? 1. De Transitievisie Warmte is opgesteld door Royal Haskoning DHV. Hierin staat beschreven op welke manier we de komende jaren aan de slag gaan om gebouwen in de gemeente aardgasvrij te maken. Zo zijn er afspraken gemaakt over het inrichten van een Energieloket Renswoude, dat in het eerste kwartaal van 2023 zal gaan starten. Hier kan iedereen terecht voor vragen over isoleren, energie opwekken, besparingsmaatregelen en subsidiemogelijkheden voor verduurzaming. 2. Vanwege de coronamaatregelen in 2021/ begin 2022 is de vergroening van particuliere achtertuinen niet doorgegaan en is dit later in 2022 niet meer opgepakt. 3. Vanuit de implementatie van het Actieplan Duurzaamheid is het opstellen van de Routekaart Duurzaamheid Renswoude voortgevloeid. In de Routekaart staat beschreven wat we de komende jaren op korte en lange termijn (kunnen) gaan doen op het gebied van duurzaamheid in Renswoude.
Wat hebben we daarvoor gedaan? 1. Het document Transitievisie Warmte is opgesteld, waarna deze is gepresenteerd aan de raad en hierna is vastgesteld. Er is een contract afgesloten met Vallei Energie gericht op het openen van het Energieloket Renswoude in het eerste kwartaal
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
24
van 2023. Binnen Regio Foodvalley is op basis van RES 1.0 gewerkt aan de opstelling van RES 2.0, wat aangeeft hoe binnen Regio Foodvalley gewerkt wordt aan het halen van de klimaatdoelstellingen en welke bijdrage Renswoude daaraan geeft. 2. De vergroening van particuliere achtertuinen is vanwege de coronamaatregelen niet opgepakt. 3. Het document Routekaart Duurzaamheid is opgesteld, waarna deze is gepresenteerd en besproken in de commissie.
Financieel overzicht Totaal programma 3 Fysiek domein
primair
Totaal lasten Totaal baten Saldo voor bestemming Toevoeging reserves Onttrekking reserves Saldo reserves Saldo na bestemming
Begroting 2022 Rekening 2022 na wijziging 6.491 7.908 7.209 4.731 5.909 7.765 -1.759 -1.999 556 92 92 381 533 878 335 441 786 -46 -1.319 -1.213 510
voordeel nadeel v 699 v 1.855 v 2.555 n -289 n -543 n -832 v 1.723
Verschil
Toelichting verschillen Programma 3 Fysiek domein
3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3
Fysiek domein Fysiek domein Fysiek domein Fysiek domein Fysiek domein Fysiek domein Fysiek domein Fysiek domein Fysiek domein Fysiek domein Fysiek domein
Lasten Verkeer en vervoer Parkeren Fysieke bedrijfsinfrastructuur Openbaar groen en (openlucht) recreatie Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Wonen en bouwen Subtotaal lasten:
3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3
3 3
Fysiek domein Fysiek domein Fysiek domein Fysiek domein Fysiek domein Fysiek domein Fysiek domein Fysiek domein Fysiek domein Fysiek domein Fysiek domein
Fysiek domein Fysiek domein
Baten Verkeer en vervoer Parkeren Fysieke bedrijfsinfrastructuur Openbaar groen en (openlucht) recreatie Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Wonen en bouwen
Begroting na Realisatie Afwijking wijz. Lasten Lasten Lasten 558 427 131 0 0 0 0 0 0 376 390 -14 737 776 -39 583 612 -29 844 726 117 103 95 7 101 110 -8 0 412 -412 4.607 3.661 946 7.908
7.209
699
Begroting na wijz. baten
Afwijking Realisatie Baten Baten 0 0 0 10 10 0 0 0 0 2 1 -1 650 680 30 656 817 161 45 94 49 68 64 -4 21 2 -19 1.100 1.513 413 3.358 4.584 1.226
Subtotaal baten:
5.909
7.765
1.855
Saldo voor bestemming Toevoegingen reserves Onttrekkingen reserve Subtotaal reserves: Saldo na bestemming
-1.999 92 878 786 -1.213
556 381 335 -46 510
2.555 -289 -543 -832 1.723
Afwijkingen: Mutaties reserves (lasten + € 289.000, baten - € 571.000) Het Woningbedrijf heeft in 2022 een positief resultaat gerealiseerd van € 289.000. Dit resultaat is toegevoegd aan de algemene bedrijfsreserve Woningbedrijf. In de begroting was rekening gehouden met een negatief resultaat van € 501.000 en dus een onttrekking uit de algemene bedrijfsreserve Woningbedrijf. Deze post is niet gerealiseerd, omdat het Woningbedrijf in 2022 een positief resultaat heeft gerealiseerd van € 289.000. In de begroting is een onttrekking uit de bestemmingsreserve kapitaallasten sportpark van € 70.000 dubbel opgenomen. Eén keer in programma 2 Sociaal domein en één keer in dit programma. Deze post in dit programma is niet gerealiseerd, omdat deze onttrekking in programma 2 Sociaal domein hoort.
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
25
Afval en Milieubeheer (lasten - € 91.000, baten € 161.000) De bijdrage aan de Omgevingsdienst regio Utrecht is in 2022 lager uitgevallen. Er is voor € 15.000 méér externe personele inzet ingehuurd voor duurzaamheid dan geraamd. Daarnaast zijn er € 41.000 aan diverse lasten op dit gebied die niet opgenomen zijn in de begroting. De lasten met betrekking tot de sanering van verkeerslawaai van € 94.000 zijn niet geraamd en wél gerealiseerd. Er zijn hogere baten gerealiseerd met de afvalstoffenheffing (€ 123.000) en de afvalinzameling (€ 38.000) dan begroot. Verkeer en vervoer (lasten - € 134.000) Er is € 134.000 minder uitgegeven aan wegenonderhoud dan geraamd. De niet-uitgevoerde werkzaamheden worden doorgeschoven naar 2023 en via resultaatbestemming opnieuw beschikbaar gesteld. Wonen en bouwen Woningbedrijf (lasten - € 1.013.000, baten + € 229.000) De lasten met betrekking tot het Woningbedrijf zijn € 1.013.000 lager dan geraamd. Een groot deel van deze onderbesteding heeft te maken met het project verduurzaming en onderhoud van de Van Reedeweg/ Van Deylweg. € 820.000 is bedoeld voor groot onderhoud van de voorzijde van woningen, kozijnen inclusief HR++ glas, spouwisolatie, moderniseren toilet en badkamer en aanbrengen mechanische ventilatie. Een klein deel is slechts uitgevoerd in 2022, maar een groot deel in 2023. Dit komt door een vertraging in een aanbestedingsprocedure.
De € 820.000 zal via resultaatbestemming beschikbaar gesteld worden in 2023. Dit gaat ten laste van de algemene bedrijfsreserve Woningbedrijf. De baten met betrekking tot het Woningbedrijf zijn € 229.000 hoger dan geraamd. Dit komt mede doordat de doorbelasting van overhead aan het Woningbedrijf is verantwoord in programma 3 Fysiek domein, maar de raming is opgenomen in programma 5 Overhead voor € 369.000. Wonen en bouwen opvang Oekraïense vluchtelingen (lasten + € 109.000, baten + € 958.000) De specifieke uitkering (SPUK) met betrekking tot de opvang van Oekraïense vluchtelingen was niet opgenomen in de primaire begroting. Bij de najaarsrapportage is er een begrotingswijziging gedaan voor de lasten van € 521.000. Uiteindelijke is dit € 630.000 geworden. De hoogte van deze SPUK was niet tijdig in te schatten, omdat de regelgeving rondom deze SPUK pas laat in het jaar 2022 bekend is gemaakt door het Rijk. De baten zijn uiteindelijk € 958.000. Wonen en bouwen personeel bouwen en ruimtelijke ordening (lasten + € 55.000, baten + € 43.000) Er is voor € 112.000 méér externe personele inzet ingehuurd voor zaken op gebied van bouwen en ruimtelijke ordening dan geraamd. Daartegenover staat dat de salarislasten € 57.000 lager zijn uitgevallen dan geraamd. Er is € 212.000 baten uit leges omgevingsvergunningen geraamd. Er is € 255.000 gerealiseerd.
Wonen en bouwen omgevingswet (lasten + € 112.000) Er is € 116.000 geraamd voor de inhuur van externe personele inzet op het gebied van de Omgevingswet. Hiervan is € 4.000 gerealiseerd. Door het uitstellen van de invoering van de omgevingswet, is dit budget niet tot besteding gekomen.
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
26
2.4.
Programma algemene dekkingsmiddelen
Portefeuillehouder(s): H.H. van der Schoor Dit programma bevat de volgende taakvelden: I. Algemene dekkingsmiddelen (OZB-woningen, OZB-niet woningen, belastingen overig, algemene uitkering, treasury, onvoorzien, overige baten en lasten, vennootschapsbelasting)
Ambitie Een goede financiële huishouding is essentieel. Wij willen een financieel gezonde gemeente zijn en daar is ons financieel beleid ook op gericht. Wij communiceren helder en begrijpelijk over de gemeentelijke financiën. In de begrotingen vanaf 2019 worden de financiële effecten van het coalitieakkoord 2018-2022 verwerkt. Daarbij blijft de randvoorwaarde dat we jaarlijks blijven zorgen voor een structureel sluitende begroting.
Kaderstellende beleidsnota’s • • • •
Treasurystatuut gemeente Renswoude (2015) Gemeentelijke belastingverordeningen Financiële verordening gemeente Renswoude 2021 Nota reserves en voorzieningen 2019
Verbonden partijen • n.v.t.
Programmaonderdeel 2.4.1: Wat wilden we bereiken?
algemene dekkingsmiddelen
1. We zijn een financieel gezonde gemeente 2. Het weerstandsvermogen is voldoende om de geïnventariseerde en gekwantificeerde risico’s af te dekken 3. We laten de Onroerende Zaakbelasting (OZB) geen sluitstuk zijn van de begroting 4. We versterken de controlerende taak van de gemeenteraad op het gebied van financiën
Wat hebben we bereikt? 1. Structurele uitgaven worden gedekt met structurele middelen 2. Het weerstandsvermogen voor 2022 is € 5 Mln. en het weerstandsratio is 4,5 3. De autonome verhoging OZB voor 2022 was 1,7%, conform de kadernota 4. De begroting, voorjaarsrapportage, kadernota, najaarsrapportage en de jaarstukken zijn in 2022 uitgebracht. Alle producten zijn doorontwikkeld en vernieuwd. Dit heeft geleid tot een hogere informatiewaarde
Wat hebben we daar voor gedaan? 1. Een structureel sluitende begroting 2. Versterking van het weerstandsvermogen 3. Er is geen additionele OZB verhoging doorgevoerd 4. Continue doorontwikkeling van de financiële producten van de Planning & Control cyclus
Financieel overzicht Totaal programma 4 Algemene dekkingsmiddelen
primair
Totaal lasten Totaal baten Saldo voor bestemming Toevoeging reserves Onttrekking reserves Saldo reserves Saldo na bestemming
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
Begroting 2022 Rekening 2022 na wijziging 193 285 603 7.944 8.774 9.793 7.751 8.489 9.190 0 1.426 1.592 82 910 891 82 -516 -701 7.833 7.972 8.489
voordeel nadeel n -318 v 1.019 v 702 n -166 n -20 n -185 v 516
Verschil
27
Toelichting verschillen Programma 4 Algemene dekkingsmiddelen
4 4 4 4 4 4 4 4
4 4 4 4 4 4 4 4
4 4
Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen
Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen
Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen
Begroting na Realisatie Lasten wijz. Lasten Lasten Treasury -91 OZB woningen 102 OZB niet-woningen 0 Belastingen overig 0 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds 0 Overige baten en lasten 133 Vennootschapsbelasting (VpB) 141 Resultaat van de rekening baten en lasten 0
Afwijking Lasten 120 -212 169 -67 0 0 0 0 0 0 52 82 262 -121 0 0
Subtotaal lasten:
603
Baten Treasury OZB woningen OZB niet-woningen Belastingen overig Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting (VpB) Resultaat van de rekening baten en lasten
285
-318
Begroting na wijz. baten
Afwijking Realisatie Baten Baten 13 147 134 636 645 9 539 485 -54 0 0 0 7.586 8.543 957 0 -27 -27 0 0 0 0 0 0
Subtotaal baten:
8.774
9.793
1.019
Saldo voor bestemming Toevoegingen reserves Onttrekkingen reserve Subtotaal reserves: Saldo na bestemming
8.489 1.426 910 -516 7.972
9.190 1.592 891 -701 8.489
702 -166 -20 -185 516
Afwijkingen: Mutaties reserves (lasten - € 166.000, baten - € 20.000) Er is € 282.000 van de budgetten 2021 middels de resultaatbestemming 2021 overgeheveld naar 2022. Hiervan is € 116.000 daadwerkelijk in 2022 besteed. € 166.000 is weer toegevoegd aan de algemene reserve. In de begroting is er rekening gehouden met een onttrekking uit de algemene reserve van € 82.000 ter dekking van de lasten die verband houden met het generatiepact. De lasten zijn € 62.000 geweest voor 2022, derhalve is er ook een lagere reserveonttrekking gerealiseerd. Treasury (lasten + € 212.000, baten + € 134.000) De Treasury-functie heeft per saldo € 78.000 minder opgebracht ten opzichte van de raming. De toegerekende rente en rentelasten zijn lager. OZB woningen (lasten + € 67.000, baten + € 9.000) Voor de uitvoering van de Wet WOZ is er € 46.000 geraamd. Er is € 134.000 gerealiseerd. Dit komt doordat ook de lasten 2021 ten laste zijn gekomen van 2022. In de jaarcijfers 2021 was geen reservering gevormd voor deze lasten. Er zijn ook hogere kosten door meer beroep en bezwaar op de aanslagen. De OZB is € 45.000 lager uitgevallen dan geraamd. Dit komt door verhuizingen naar en uit het dorp die van invloed zijn geweest op de hoogte van de OZB-opbrengsten.
Overige baten en lasten (lasten - € 82.000, baten - € 27.000) Op de stelposten (investeringsplan, pensionering, onder uitputting acces circulaires) is € 112.000 niet gerealiseerd. Er is € 22.000 geraamd voor ICT, waaronder kosten met betrekking tot softwarelicenties en onderhoud aan applicaties van belastingzaken. Deze post is niet gerealiseerd. De lasten zijn geboekt op de ICT in programma 5. Daar is dan ook sprake van een overschrijding op de ICT-raming. Er zijn diverse (relatief lage) lasten en baten gerealiseerd door het opschonen van de financiële administratie. Hierbij zijn oude posten, waarvan de bron niet meer te achterhalen is, afgeboekt. Het saldo van deze 'grote opschoonactie' is € 27.000 negatief. Dit saldo is niet geraamd. Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds (baten + € 957.000) De algemene uitkering blijkt € 957.000 hoger te zijn dan geraamd. Dit komt vooral omdat de decembercirculaire niet meer is verwerkt in de begroting. Hier zaten nog incidentele middelen in voor 2022. Daarnaast is er een deeluitkering Jeugdzorg van € 278.000 en een deeluitkering energietoeslag van € 239.000 begroot op programma 2 Sociaal domein en is verantwoord op dit programma.
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
28
2.5.
Programma overhead
Portefeuillehouder(s): P. Doornenbal-van der Vlist Dit programma bevat de volgende taakvelden: I. Ondersteunende diensten (Overhead)
Doel Het doel van het overzicht overhead is om de overhead bij de gemeente beter zichtbaar te maken. Daarnaast ontstaat een beter inzicht in de directe kosten die de gemeente maakt voor het leveren van haar producten en het halen van haar doelstellingen binnen de beleidsprogramma’s. Ook kan door het hanteren van een eenduidige systematiek een betere vergelijking met andere gemeenten worden gemaakt. De beoogde effecten zijn: • Een transparant inzicht in de omvang en samenstelling van de overhead; • Een efficiënte en effectieve ondersteuning van het primair proces. Voor de definitie van Overhead wordt aangesloten bij het BBV: Overhead is het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van het primaire proces. Overhead bestaat uit: • • • • • • • • • • •
Leidinggevenden primair proces (exclusief projectleiding) Financiën, toezicht en controle gericht op de (eigen) gemeentelijke organisatie Personeel en organisatie Inkoop (inclusief aanbesteding en contractmanagement) Communicatie (interne en externe communicatie, uitgezonderd klantcommunicatie) Juridische zaken (uitgezonderd bezwaar en beroep en primaire taken als vergunningverlening) Informatievoorziening en automatisering (ICT) Facilitaire zaken en huisvesting (inclusief beveiliging) Documentaire informatievoorziening (DIV) Bestuur ondersteuning Managementondersteuning primair proces
Kaderstellende beleidsnota’s • • • •
Treasurystatuut gemeente Renswoude (2015) Gemeentelijke belastingverordeningen Financiële verordening gemeente Renswoude 2021 Nota reserves en voorzieningen 2019
Verbonden partijen • n.v.t.
Financieel overzicht Totaal programma 5 Overhead
primair
Totaal lasten Totaal baten Saldo voor bestemming Toevoeging reserves Onttrekking reserves Saldo reserves Saldo na bestemming
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
Begroting 2022 Rekening 2022 na wijziging 1.888 2.412 3.003 370 407 42 -1.518 -2.005 -2.961 0 0 0 147 147 0 147 147 0 -1.371 -1.858 -2.961
voordeel nadeel n -591 n -365 n -956 n 0 n -147 n -147 n -1.103
Verschil
29
Toelichting verschillen Programma 5 Overhead
5
Overhead
Lasten Overhead Subtotaal lasten:
5
Overhead
Baten Overhead Subtotaal baten:
5 5
Overhead Overhead
Saldo voor bestemming Toevoegingen reserves Onttrekkingen reserve Subtotaal reserves: Saldo na bestemming
Begroting na Realisatie Afwijking wijz. Lasten Lasten Lasten 2.412 3.003 -591 2.412
3.003
-591
Begroting na Afwijking wijz. baten Realisatie Baten Baten 407 42 -365 407
42
-365
-2.005 0 147 147 -1.858
-2.961 0 0 0 -2.961
-956 0 -147 -147 -1.103
Afwijkingen: Reserve mutaties (baten - € 147.000) In de begroting is een onttrekking uit de bestemmingsreserve kapitaallasten gemeentehuis opgenomen van € 147.000. Deze post is niet gerealiseerd, omdat het gemeentehuis pas in 2023 in gebruik is genomen. Vanaf 2023 wordt hierop afgeschreven. Salarislasten binnen het programma overhead (lasten + € 385.000) 2022 was door diverse ontwikkelingen en omstandigheden een heel bijzonder jaar. Het is een jaar van economische onzekerheden zoals een ongewoon hoge inflatie en krappe arbeidsmarkt. Deze omstandigheden zorgen ervoor dat het zeer lastig is om goed te begroten, omdat je niet alles kunt voorzien. Hierdoor zijn we na de Najaarsrapportage nog geconfronteerd met prijsstijgingen voor o.a. lonen. De begrotingsmethodiek van gemeente Renswoude houdt rekening met een stelpost voor loon- en prijsstijgingen die gebaseerd wordt o.b.v. de Kadernota. Het inflatiecijfer wordt afgegeven door het Centraal Planbureau. Dit zijn allemaal inschattingen. In een normaal jaar kunnen kostenverhogingen hierdoor prima opgevangen worden. Echter de bijzondere omstandigheden in 2022 konden met deze stelpost niet opgevangen worden. Dit leidt tot hogere kosten die niet waren voorzien. De krappe arbeidsmarkt vertaalt zich dus in hogere personeelslasten. Vacatures laten zich slecht invullen en inhuur voor de bedrijf continuïteit is dus noodzakelijk.
Naast deze zeer ingewikkelde markt, zijn we dus ook geconfronteerd met een hoge kostenindexatie op uurtarieven. Dit zien we in de gehele arbeidsmarkt terug en dus ook organisatie breed op de verschillende disciplines. Renswoude begroot een betrekkelijk laag inhuurbudget, omdat deze kosten gedekt dienen te worden uit de salarisbegroting. Dit gaat echter alleen op onder normale omstandigheden. Bovenop de reguliere inhuur, is er het laatste kwartaal binnen diverse disciplines extra ingehuurd door uitval van personeel en het starten van projecten. Hierbij moet gedacht worden aan extra capaciteit voor projecten binnen het team Ruimte, team Middelen en team Samenleving. Net als afgelopen jaar zien we een overschrijding op de totale salariskosten. Het zijn kosten vanuit bestaand beleid en konden niet tijdig gemeld worden. Overige lasten op programma overhead (lasten + € 231.000) Er was € 104.000 geraamd voor ICT, waaronder kosten met betrekking tot softwarelicenties en onderhoud aan applicaties. Er is € 167.000 gerealiseerd. Er is in programma 4 € 22.000 geraamd voor ICT, waaronder kosten met betrekking tot softwarelicenties en onderhoud aan applicaties van belastingzaken. Die post is niet gerealiseerd. Dit betreft een verschuiving van de gerealiseerde lasten t.o.v. de raming.
In dit programma worden lasten met betrekking tot de gemeentewerf en vervoermiddelen verantwoord van € 73.000. In de begroting is rekening gehouden met de doorbelasting van deze lasten naar programma 3 Fysiek domein. Aangezien er op programma 3 Fysiek domein sprake is van een onderschrijding, betreft dit geen begrotingsoverschrijding. Daarnaast is er voor de huisvestingskosten met betrekking tot het gemeentehuis € 45.000 opgenomen in de begroting. Hierop is € 116.000 gerealiseerd. Dit komt doordat het nieuwe gemeentehuis aan het eind van 2022 in gebruik is genomen voor een ‘testfase’. Dit bracht lasten met zich mee die niet waren geraamd, maar die wél passen binnen het beleid van de raad. Er is in 2022 € 24.000 uitgegeven aan fiscale dienstverlening, in verband met het opstellen van Vpb-aangiften. Hier was geen rekening mee gehouden in de begroting. Inmiddels hebben we een samenwerking met een andere fiscalist en zullen de kosten in 2023 veel lager uitvallen.
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
30
3. Paragrafen 3.1.
Paragraaf lokale heffingen
Algemeen De lokale heffingen vormen jaarlijks een belangrijk onderdeel van onze inkomsten en zijn onderdeel van de gemeentelijke beleidsvrijheid. De nota lokale heffingen is het beleidskader voor het heffen van belastingen en rechten. In de paragraaf lokale heffingen bij de jaarrekening legt gemeente Renswoude verantwoording af over het gevoerde beleid 2022 en de realisatie daarvan. Er wordt onderscheid gemaakt in heffingen waarvan de besteding van de opbrengst vrij is (zogenaamd belastingen) en heffingen waarvan de besteding van de opbrengst gebonden is (zogenaamd rechten). De gemeente Renswoude maakt onderscheid tussen de volgende heffingen:
Belastingen: • Onroerende zaakbelastingen • Toeristenbelasting
Rechtens: • • • •
Afvalstoffenheffing en reinigingsrecht Rioolrecht Begrafenisrechten Diverse leges, zoals bouwleges en leges burgerlijke stand, reisdocumenten en rijbewijzen.
Opbrengsten lokale belasting Tarief Toeristenbelasting (overnachtingen, forfaitair) Totaal toeristenbel.
2021 werkelijk Opbrengst € 0,75
Tarief
2022 geraamd Opbrengst
2022 werkelijk Opbrengst
€ 59.023 € 59.023
€ 0,75
€ 51.000 € 51.000
€ 90.420 € 90.420
Onroerende- zaakbelastingen (OZB) Eigenarenheffing woningen - Code 1 Eigenarenheffing niet-woningen - Code 3 Gebruikersheffing niet- woningen - Code 4 Totaal OZB
€ 604.077 € 294.263 € 212.882 € 1.111.222
0,0771 0,1659 0,1491
€ 608.364 € 302.882 € 208.092 € 1.119.338
€ 644.999 € 272.586 € 201.162 € 1.118.747
Totaal opbrengst belastingen
€ 1.170.245
€ 1.170.338
€ 1.209.167
Toeristenbelasting In 2022 zijn de tarieven van de toeristenbelasting ongewijzigd omdat de afgesproken tarieven tot en met 2022 geldig zijn. De toeristenbelasting bedraagt € 0,75 per persoon per nacht. Opbrengsten afvalstoffen- en rioolheffing Tarief Afvalstoffenheffing Vast recht - Code 1 Vast recht medisch - Code 2 Variabel tarief Totaal Rioolheffing Bedrijven > 10 personen - Code 4 Bedrijven < 10 personen - Code 3 Meerpersoonshuishoudens - Code 2 Eenpersoonshuishoudens - Code 1 Totaal
2021 werkelijk Opbrengst
€ 245,00 € 294,00
€ 677,00 € 473,75 € 264,50 € 227,15
€ 509.335 € 1.885 € 73.572 € 584.792
€ 520.215 € 520.215
Tarief
2022 geraamd Opbrengst
€ 254,00 € 300,00
€ 585.000
Tarief
2022 werkelijk Opbrengst
€ 254,00 € 300,00
€ 536.450 € 3.000 € 79.653 € 619.103
€ 677,00 € 473,75 € 264,50 € 227,15
€ 25.049 € 103.396 € 404.406 € 119.580 € 652.431
€ 585.000
€ 677,00 € 473,75 € 264,50 € 227,15
€ 135.000 € 477.000 € 612.000
Voor de rechten hanteren wij in beginsel het uitgangspunt van 100% kostendekkende tarieven. Dit is de maximale benutting van de wettelijke mogelijkheden. Deze opbrengsten zijn bedoeld als tegemoetkoming in de kosten voor een specifieke dienst.
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
31
Afvalstoffenheffing en reinigingsrecht Door alle wet- en regelgeving zien we dat de kosten van het verwerken van afval stijgen. De ingezamelde hoeveelheden PMDafval is groter dan verwacht, de sorteer- en transport kosten van PMD-afval stijgen, terwijl de opbrengsten van oud papier dalen. Naast deze zaken heeft de gemeenteraad besloten per 1 januari 2020 over te gaan op een andere manier van afvalinzameling en ook op een andere manier van het doorberekenen van de kosten hiervan. Hierbij hebben de bewoners van alle percelen een basistarief betaald en is een variabel tarief doorberekend per keer dat een afvalcontainer is aangeboden. Er wordt geen onderscheid meer gemaakt tussen éénpersoonshuishoudens en meerpersoonshuishoudens.
Rioolrecht In het Gemeentelijk Riolering Plan (GRP) wordt berekend wat de lasten van het huidige rioolstelsel zijn, welke vervangings- en uitbreidingsinvesteringen de komende jaren moeten worden gedaan om aan de klimaatveranderingen het hoofd te kunnen bieden. Ook staat in het GRP welke opbrengsten aan rioolrechten we moeten realiseren om dit allemaal mogelijk te maken.
Kwijtscheldingsbeleid Wanneer inwoners onoverkomelijke problemen hebben met het voldoen van gemeentelijke belastingen bestaat de mogelijkheid tot kwijtschelding hiervan. Kwijtschelding is onder bepaalde voorwaarden mogelijk voor de onroerendezaakbelasting, de afvalstoffenheffing en het rioolafvoerrecht. In overleg met de afdeling Sociaal domein wordt bekeken of en in hoeverre cliënten hiervoor in aanmerking komen. Lasten ontwikkeling Belastingdruk Gem. waarde woning Eenpers.huish. OZB Afvalst.heffing - Code 1 Rioolheffing - Code 1 Totaal Meerpers.huish. OZB Afvalst.heffing - Code 1 Rioolrecht - Code 2 Totaal
€ 371.000
2021 Gebruiker (huurder)
Eigenaar/ gebruiker
Gem. waarde woning *
€ 301,99 € 245,00 € 227,15 € 774,14
€ 301,99 € 245,00 € 227,15 € 774,14
€ 388.693
€ 301,99 € 245,00 € 264,50 € 811,49
€ 388.693
€ 245,00 € 264,50 € 509,50
€ 371.000
2022 Gebruiker (huurder)
Eigenaar/ gebruiker
€ 254,00 € 227,15 € 481,15
€ 299,68 € 254,00 € 227,15 € 780,83
€ 254,00 € 264,50 € 518,50
€ 299,68 € 254,00 € 264,50 € 818,18
Onderbouwing lasten per taakveld en dekkingspercentage De kosten van sommige taakvelden hebben gedeeltelijk betrekking op een bepaalde dienst die door de gemeente wordt verricht. In deze gevallen worden de kosten van deze taakvelden voor een evenredig deel aan de betreffende dienst toegerekend.
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
32
Afvalstoffenheffing/ reinigingsrecht Lasten per taakveld 7.3 Afval 2.1 Verkeer en vervoer 6.3 Inkomensregelingen Subtotaal 0.4 Overheadkosten 15% van subtotaal Compensabele BTW Totaal lasten
€ € € € € € €
533.178 9.782 8.962 551.922 82.788 102.841 737.551
7.3 Inkomsten afval Door te berekenen via heffingen
€ €
108.993 628.558
Opbrengst afvalstoffenheffing Gerealiseerde opbrengsten Exploitatieresultaat Afrekening AVU en ACV Minder compensabele btw Te storten in voorziening milieu Dekkingspercentage
€ € € € € €
707.570 707.570 79.012 79.012 113%
2022
De lasten die op het ‘taakveld 7.3 Afval’ worden gepresenteerd, hebben volledig betrekking op de inzameling- afvoer en verwerking van afval. Vanaf 2020 zamelt de gemeente geen afval meer in bij bedrijven. De lasten die staan vermeld op ‘taakveld 2.1 Verkeer en vervoer’, worden gedeeltelijk toegerekend aan de kosten van afvalinzameling – reinigingsrecht en rioolrecht. Een exacte verdeling is moeilijk te bepalen, maar omdat Renswoude een landelijke gemeente is, is het aandeel bladafval relatief groter dan het zwerfvuil. We rekenen daarom 50% van de kosten van straatwegen en onkruidbestrijding toe aan de rioolheffing, 30% aan verkeersveiligheid en 20% aan de afvalstoffenheffing/ reinigingsrecht. De overheadkosten worden toegerekend op de wijze zoals hierboven is toegelicht. De dotatie aan de voorziening milieu is € 79.012.
Rioolrecht Lasten per taakveld 7.2 Riolering 2.1 Verkeer en vervoer 5.7 Openbaar groen en recreatieve voorz. 6.3 Inkomensregelingen Subtotaal 0.4 Overheadkosten 15% van subtotaal Compensabele BTW Totaal lasten onttrekking van voorziening riolering conform GRP Te dekken via rioolrecht
€ € € € € € € € € €
345.685 24.455 14.051 8.011 392.202 58.830 34.523 485.555 485.555
Opbrengst rioolrecht
€
660.442
Te storten in voorziening riolering Dekkingspercentage
€
174.888 136%
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
2022
33
Op ‘taakveld 6.3 Inkomensregelingen’, staat gespecificeerd aangegeven hoeveel wordt geraamd aan kwijtschelding van rioolrecht, dit bedrag wordt ook meegenomen bij de onderbouwing van het rioolrecht.
Begraafplaatsen Lasten per taakveld 7.5 Begraafplaatsen 0.4 Overheadkosten 15% Totaal lasten
2022 € 95.118 € 14.268 € 109.386
Werkelijke opbrengst Dekkingspercentage
€ 63.543 58%
De lasten op ‘taakveld 7.5 Begraafplaatsen’, hebben betrekking op de kosten van begraven met uitzondering van de kosten van het rouwcentrum. Op grond van de beraadslagingen in de commissie RF van 4 juni 2015 heeft de gemeenteraad vastgesteld dat de lasten van de begraafplaats voor minimaal 50% moeten worden gedekt door de opbrengsten van de begraafrechten. De overheadkosten worden toegerekend op de wijze zoals hierboven is toegelicht.
Onderbouwing legestarieven legesverordening De tarieven genoemd in de legesverordening en de bijbehorende tarieventabel hebben betrekking op verschillende en uiteenlopende zaken. Het is ondoenlijk om elk legestarief afzonderlijk te onderbouwen. De in de legesverordening genoemde leges kunnen in 3 groepen worden onderscheiden: 1. Algemene dienstverlening. 2. Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning. 3. Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn. Per groep zal een onderbouwing van de leges worden gegeven.
Algemene dienstverlening Binnen de leges die vallen onder het hoofdstuk algemene dienstverlening vindt kruissubsidiëring plaats. Medewerkers van Burgerzaken werken aan verschillende diensten en het is niet efficiënt om zo gedetailleerd tijd vast te leggen. Voor een aantal kosten die op de afdeling Burgerzaken drukken, is onmogelijk gebleken vast te stellen voor hoeveel procent ze aan één bepaalde dienst zijn toe te rekenen. Geprobeerd is de diverse leges in dit hoofdstuk zodanig vast te stellen, dat ze in een redelijke verhouding staan tot de lasten.
Algemene dienstverlening Lasten per taakveld 0.2 Burgerzaken (bevolkingsaangelegenheden 15%) 0.2 Burgerzaken (burgerlijke stand) Subtotaal 0.4 Overheadkosten 15% Totaal lasten Gerealiseerde opbrengst Dekkingspercentage
2022 € 18.142 € 33.168 € 51.310 € 7.696 € 59.006 € 75.727 128%
De gemeente Renswoude heeft maar één balie, dus voor alle diensten van de gemeente melden de burgers zich hier. Uit het verleden is gebleken dat 15% van de tijd wordt besteed aan algemene dienstverlening, 35% wordt besteed aan dienstverlening
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
34
vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning en 50% wordt besteed aan dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn. Voor een aantal documenten, dat onder dit hoofdstuk valt zijn door het Rijk maximum legesbedragen bepaald. De lasten op ‘taakveld 0.2 Burgerzaken burgerlijke stand’, hebben volledig betrekking op algemene dienstverlening. De baten van dit taakveld hebben betrekking op leges burgerlijke stand, reisdocumenten, rijbewijzen en algemene dienstverlening.
Leges dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning
Fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning Lasten per taakveld 0.2 Burgerzaken ( bevolkingsaangelegenheden 35% ) 1.1 Crisisbeheersing ( 10%) 8.3 Wonen en bouwen Subtotaal 0.4 Overhead 15% Totaal lasten Gerealiseerde opbrengst Dekkingspercentage
2022 € 42.330 € 35.129 € 147.808 € 225.267 € 33.790 € 259.058 € 254.675 98%
De VRU adviseert bij de afgifte van omgevingsvergunningen ten aanzien van eisen die uit oogpunt van brandpreventie aan de betreffende bouwwerken moeten worden gesteld. Deze lasten worden op ‘taakveld 1.1 Crisisbeheersing’, opgenomen. De lasten op ‘taakveld 8.3 Wonen en bouwen’, hebben betrekking op de volgende diensten: • Bouw- en woningtoezicht • Sloopvergunningen • Gedeeltelijk handhaving bouwzaken De post handhaving bouwzaken bevat drie activiteiten: • Activiteiten naar aanleiding van meldingen en klachten • Algemeen toezicht • Handhaving en toezicht op de vergunningverlening Uit het verleden is gebleken dat medewerkers circa 15% van hun tijd aan meldingen en klachten besteden en 5% aan algemeen toezicht. Het merendeel van de tijd op dit taakveld wordt besteed aan toezicht op de vergunningverlening. De eerste twee onderdelen worden niet meegenomen bij de kostenonderbouwing van dit hoofdstuk, het laatste onderdeel wel. Ook ten aanzien van de tarieven binnen dit hoofdstuk vindt kruissubsidiëring plaats. Aanvragen omgevingsvergunningen hebben betrekking op veel verschillende zaken en vereisen sommige aanvragen meer tijd dan anderen. Het is daarom ondoenlijk om voor al die verschillende aanvragen afzonderlijke legesbedragen te bepalen.
We hebben getracht de diverse leges voor in dit hoofdstuk genoemde diensten zodanig vast te stellen, dat ze in redelijke verhouding staan tot de dienstverlening die is verricht. In onze verordening is opgenomen dat de leges van aanvragen omgevingsvergunning in situaties waar al met de bouw is begonnen zonder dat eerst de aanvraag is gedaan, worden verhoogd met 10% met een minimum van € 105,00 en een maximum van € 1.050,00. Deze hogere leges zijn niet gebaseerd op hogere kosten, maar op rechtvaardigingsgrond waarin goed gedrag wordt beloond en ongewenst gedrag niet.
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
35
Leges dienstverlening vallend onder Europese diensten richtlijn
Europese dienstenrichtlijn Lasten per taakveld 0.2 Burgerzaken (bevolkingsaangelegenheden 50%) 0.2 Burgerzaken (burgerlijke zaken) 1.2. Openbare orde en veiligheid Subtotaal 0.4 Overhead 15% Totaal lasten
2022 € 60.472 € 7.432 €0 € 67.904 € 10.186 € 78.089
Gerealiseerde opbrengst Dekkingspercentage
€ 26.495 34%
De kostenverdeling in dit hoofdstuk zijn gelijk aan de verdeling beschreven onder punt 1 Algemene dienstverdeling. Aan de ‘taakveld 1.2 Openbare orde en veiligheid’, wordt 15% van de kosten aan inzet BOA’s toegerekend. De baten op dit hoofdstuk hebben betrekking op leges overige documenten burgerzaken. Ook op dit hoofdstuk is niet mogelijk alle kosten die worden gemaakt voor een bepaald product exact te kwantificeren. We hebben daarom getracht de tarieven zodanig vast te stellen, dat er een redelijke verhouding bestaat tussen de leges die voor een bepaalde dienst of levering wordt gevraagd en de kosten die gemaakt worden. Uit het overzicht blijkt dat de tarieven niet helemaal kostendekkend zijn. Recapitulatie onderbouwing kostendekking legesverordening Hoofdstuk leges verordening 1.Alg.dienstverlening 2.Fysieke leefomgeving/ omg.vergunning 3.Europese diensten Totaal
Lasten € 59.006 € 259.058 € 78.089 € 396.153
Baten 75.727 254.675 26.495 € 356.897
Dekkingspercentage 128% 98% 34% 90%
Aan de hand van deze recapitulatie wordt inzichtelijk gemaakt, hoe de totale baten zich verhouden tot de totale lasten in 2022. Hieruit blijkt dat de gerealiseerde baten lager zijn dan de gerealiseerde lasten. Bij de begroting wordt geprobeerd de lasten en baten en de daarbij behorende tarieven zo goed mogelijk te berekenen.
3.2.
Paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing
Algemeen Het weerstandsvermogen geeft inzicht in hoeverre de gemeente in staat is om de financiële gevolgen van risico’s op te vangen. Dit komt tot uitdrukking in de verhouding tussen de aanwezige weerstandscapaciteit en de inschatting van de risico’s. De gemeente Renswoude loopt, net als andere gemeenten, financiële risico's bij de uitvoering van haar taken. Een eigen financiële buffer ofwel weerstandsvermogen is nodig om te voorkomen dat financiële tegenvallers dwingen tot bezuinigingen of drastische beleidsbijstelling.
Ambitie De gemeente Renswoude kiest voor een solide financieel beleid en streeft het behoud van een structureel gezonde financiële positie na. Dit uitgangspunt bepaalt de relevantie van ons weerstandsvermogen in relatie tot ons risicomanagement. Immers, een gezonde financiële positie is nodig voor het in stand houden van het niveau van voorzieningen binnen onze gemeente.
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
36
Gemeentelijke regelgeving Met ingang van 2019 is de Nota reserves en voorzieningen 2019 van kracht. De volgende zaken zijn van belang voor het weerstandsvermogen van de gemeente Renswoude. 1. De minimale omvang van de risicoreserve is vastgesteld op 1,4 x de berekende risico’s. Dit bedrag wordt jaarlijks geblokkeerd (in de algemene reserve vaste buffer) bij het vaststellen van de begroting. De stand van de algemene reserve vaste buffer is op 31-12-2022 € 4.100.000. Het overige gedeelte van de algemene reserve is niet geblokkeerd. Deze gelden zijn afgezonderd in de “algemene reserve niet geblokkeerd” en vrij te besteden door de raad voor beleidsdoeleinden van de gemeente. 2. De post onvoorzien en de post onbenutte belastingcapaciteit zijn vanaf 2019 geen onderdeel meer van de weerstandscapaciteit.
Benodigde weerstandscapaciteit (risico’s) De risico’s zijn in het hiernavolgende overzicht per programma inzichtelijk gemaakt. De risicopositie wordt bepaald door de risico’s te kwantificeren op basis van de kans dat het risico zich voordoet. Korte toelichting systematiek: • In de eerste kolom worden de risico’s genummerd, deze nummering sluit aan bij de eventuele toelichting op het risico vermeld onder elk programma; • In de tweede kolom wordt het risico omschreven; • In de derde t/m vijfde kolom staat de maximum omvang per risico; • De risicokans is uitgedrukt in drie klassen. Aan deze klassen is een rekenpercentage gekoppeld. Voor risico’s met een lage kans gaat het om 10%, met een gemiddelde kans om 50% en met een hoge kans om 90%. In de begroting 2019 werd bij de kans “groot” nog uitgegaan van een benodigde weerstandscapaciteit van 100%. Bij het vaststellen van de begroting 2020 is dit bijgesteld naar 90%. Een kans van 100% zou immers inhouden dat het risico zich zeker gaat voordoen, wat impliceert dat de begrotingsraming wordt aangepast.