Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
Tekst van het document
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
1
Inhoud 1.
Inleiding .............................................................................................................................................................3 1.1. Aanbiedingsbrief ...................................................................................................................................3 1.2. Hoofdlijnen financieel resultaat ...........................................................................................................5 1.3. Dashboard financiën .............................................................................................................................8
2.
Programmaverantwoording ..............................................................................................................................9 2.1. Programma dienstverlenend domein ...................................................................................................9 2.2. Programma sociaal domein ................................................................................................................14 2.3. Programma Fysiek domein .................................................................................................................20 2.4. Programma algemene dekkingsmiddelen ..........................................................................................27 2.5. Programma overhead .........................................................................................................................29
3.
Paragrafen .......................................................................................................................................................31 3.1. Paragraaf lokale heffingen ..................................................................................................................31 3.2. Paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing ..........................................................................36 3.3. Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................42 3.4. Paragraaf financiering.........................................................................................................................49 3.5. Paragraaf bedrijfsvoering ...................................................................................................................52 3.6. Paragraaf verbonden partijen ............................................................................................................53 3.7. Paragraaf grondbeleid ........................................................................................................................61 3.8. Paragraaf verplichte beleidsindicatoren .............................................................................................63 3.9.
Paragraaf Wet open overheid ............................................................................................................65
4.
Jaarrekening ....................................................................................................................................................66 4.1. Programmarekening ...........................................................................................................................66 4.2. Toelichting op het overzicht baten en lasten .....................................................................................66 4.3. Overzicht incidentele baten en lasten ................................................................................................68 4.4. Balans .................................................................................................................................................69 4.5. Toelichtingen ......................................................................................................................................73
5.
Bijlagen ............................................................................................................................................................83 5.1. SISA .....................................................................................................................................................83 5.2. Taakvelden..........................................................................................................................................87 5.3. Begrotingsrechtmatigheid ..................................................................................................................87 5.4. Investeringskredieten .........................................................................................................................89 5.5. Controleverklaring ..............................................................................................................................89 5.6. Jaarverslag Woningbedrijf ..................................................................................................................90
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
2
1. Inleiding 1.1.
Aanbiedingsbrief
Renswoude, 12 juni 2023 Aan de leden van de raad van de gemeente Renswoude,
Financieel resultaat De jaarrekening Renswoude en Woningbedrijf 2022 sluit met een positief resultaat van € 496.948 (vóór bestemming). Het verschil tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening is € 707.763 (waarvan € 1.024.000 incidenteel). Deze positieve afwijking ten opzichte van de begroting na wijziging wordt in 1.2. Hoofdlijnen financieel resultaat verder toegelicht.
Bestuurlijke hoofdlijnen Renswoude is bewust zelfstandig om zo adequaat in te kunnen spelen op vragen vanuit de samenleving en de dienstverlening aan inwoners dichtbij te organiseren. De doelstelling van het college blijft om een toekomstbestendige gemeentelijke organisatie neer te zetten. Enerzijds om de regierol te pakken waar nodig. Anderzijds om in de uitvoering als gemeente zichtbaar en nabij te zijn. Een toekomstbestendige organisatie vraagt blijvende aandacht voor de randvoorwaarden zoals bestuurskracht, financieel gezond zijn, een organisatie die op orde is en een constructieve bijdrage aan regionale samenwerking. Voor deze randvoorwaarden zal het college zich blijvend inzetten.
Energie Bij het opstellen van de begroting voor 2022, konden we niet voorzien dat de wereld op korte termijn hard zou veranderen. Begin 2022 kregen wij te maken met exorbitant stijgende energieprijzen. Dit kwam onder andere door de grote vraag naar energie bij het weer opstarten van de economieën wereldwijd na de Coronapandemie en de oorlog in Oekraïne. De dure energie werkt door in onze eigen kosten, in die van onze leveranciers en natuurlijk die van de huishoudens in Renswoude. De groep mensen die hun energierekening niet meer kunnen betalen groeit, zeker nu steeds meer vaste contracten aflopen. Deze problemen treffen niet alleen inwoners met een laag inkomen, ook inwoners met hogere inkomens raken steeds meer in financiële problemen. Naast de bestaande minimaregelingen is de energietoeslag in het leven geroepen om mensen met een laag inkomen te ondersteunen bij het rondkomen met hun hogere energiekosten.
Sociaal domein In de jaarstukken 2022 zien we overschrijdingen op de grote zorgdossiers binnen sociaal domein. Vaak zijn het open-einderegelingen, waardoor de sturing lastig is. Met name binnen de uitvoering van de Jeugdwet en Participatiewet (BUIG) zien we een zorgwekkende ontwikkeling. Daarnaast zien we al enige jaren, teruglopende baten vanuit de circulaires door bezuinigingen van het rijk. Op basis van deze ontwikkelingen worden er ook hoge kosten verwacht in 2023 en verder. In de voorjaarsrapportage 2023 en de Kadernota 2024 gaan we hier ook verder op in.
Personeel Ook in 2022 zijn we geconfronteerd met krapte op de arbeidsmarkt. Dit verandert niet op korte termijn. Alle gemeentes in de regio zoeken in dezelfde categorieën personeel en grotere gemeenten hebben in dat krachtenveld nu eenmaal meer salaris te bieden dan Renswoude. De invulling van onze vacatures is een enorme uitdaging. We zijn er in geslaagd vrijwel alle vacatures op een goede manier in te vullen, echter hoofdzakelijk met extern ingehuurd personeel. Dit betekent dat we in het verslagjaar meer kosten hebben gemaakt dan begroot. Daarnaast werken we ook met extern ingehuurde krachten ten behoeve van noodzakelijke specialistische kennis (op bijvoorbeeld juridisch of fiscaal terrein) en zijn door de krappe arbeidsmarkt tarieven voor inhuur gestegen ten opzichte van voorgaande jaren. Als onderdeel van de interne budgetbewaking, zitten we strak op de personeelsbudgetten, waardoor overschrijdingen zo beperkt mogelijk zijn gebleven. Bovendien zijn er zoveel mogelijk inhuurconstructies gerealiseerd waarbij de ingehuurde kracht uiteindelijk in dienst komt, huren we krachten gezamenlijk met omliggende gemeenten in, en zetten we in op meer regionale samenwerking.
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
3
Oekraïense vluchtelingen Begin 2022 werden we geconfronteerd met de oorlog in Oekraïne. Veel inwoners van Oekraïne zochten een veilig heenkomen voor het oorlogsgeweld. Renswoude heeft velen van hen met open armen ontvangen. We kunnen trots zijn op de inwoners die hen tijdelijke opvang hebben aangeboden. De gemeente heeft het procedureel mogelijk gemaakt om met voorrang een drietal chalets als flexwoningen voor deze doelgroep ter realiseren. Eind 2022 werd het plan voorbereid om de voormalige schoollocatie de Borgwal om te bouwen tot tijdelijke opvanglocatie voor maximaal 42 personen. Medio april 2023 hebben de eerste Oekraïners hun intrek genomen in de Borgwal.
Huis van de inwoners Er werd uitgekeken naar de nieuwe huisvesting van de gemeente. Het vernieuwde gemeentehuis, huis van en voor onze inwoners, is in november 2022 opgeleverd. Het monumentale gedeelte is gerenoveerd en er is een nieuw deel gebouwd. Voor het dorp is het resultaat duidelijk zichtbaar. Het huidige gemeentehuis zorgt voor een geheel nieuwe dynamiek en is een prachtige locatie om in te mogen werken voor de inwoners van Renswoude.
Resultaatbestemming De resultaatbestemming, naar aanleiding van deze jaarrekening, vraagt om het vaststellen van: 1. De jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022 met het daarbij behorende jaarrekeningresultaat; 2. De jaarstukken Woningbedrijf 2022 met het daarbij behorende jaarrekeningresultaat; 3. De budgetoverheveling door het in 2023 opnieuw beschikbaar stellen van specifieke budgetten welke niet (volledig) ingezet zijn in 2022 of nodig zijn in 2023; 4. De uiteindelijke mutatie ten gunste of ten laste van de algemene reserve niet geblokkeerd en de algemene bedrijfsreserve Woningbedrijf; 5. De instemming met de overheveling van de restant investeringskredieten zoals opgenomen in de jaarrekening 2022. Ten aanzien van de budgetten die in 2022 niet (volledig) zijn ingezet, stellen we voor de budgetten waarvoor verplichtingen zijn aangegaan en/of waarvoor een uitgewerkt onderliggend bestedingsplan is opgesteld, over te hevelen naar de exploitatie 2023. De niet-bestede middelen worden bij deze jaarrekening gestort in de algemene reserve niet geblokkeerd. Bij de vaststelling van de jaarrekening stellen we u voor deze budgetten in 2023 opnieuw beschikbaar te stellen en worden de budgetten weer vanuit de algemene reserve naar de exploitatie overgeheveld. Resultaatbestemming 2022 beslispunt 1
Resultaat jaarrekening 2022
beslispunt 2
Totaal over te hevelen budget naar volgend jaar Toevoeging aan (en daarmee vorming van) bestemmingsreserve kapitaallasten vervanging toplagen voetbalvelden Toevoeging aan (en daarmee vorming van) kapitaallasten vervanging toplagen tennisvelden Toevoeging aan onderhoudsreserve wegen en wegmeubilair Budget externe ondersteuning versterking werkorganisatie Overhevelen onderhoudsbudget wegen voor afronding projecten Overhevelen onderhoudsbudget Woningbedrijf (Van Reedeweg / Van Deylweg)
496.948 -1.577.215 312.500 64.215 92.000 250.000 38.500 820.000
beslispunt 3
Te onttrekken uit de algemene bedrijfsreserve Woningbedrijf
820.000
beslispunt 4
Restant te onttrekken uit de algemene reserve (vrij besteedbaar)
260.267
Voor de bestemming van het resultaat stellen we u voor om: 1. Het resultaat van de Jaarrekening 2022 vast te stellen op € 496.948; 2. € 1.577.215 van het niet-bestede budget in 2022 inclusief de te vormen reserves, weer beschikbaar te stellen in 2023; 3. € 820.000 te onttrekken uit de algemene bedrijfsreserve Woningbedrijf; 4. € 260.267 te onttrekken uit de algemene reserve (vrij besteedbaar); 5. In te stemmen met de overheveling van de restant investeringskredieten zoals opgenomen in de Jaarrekening 2022 in de bijlage begrotingsrechtmatigheid. De toelichting op deze bestemming, kan gevonden worden bij onderdeel 1.2. Hoofdlijnen financieel resultaat. Wij nodigen u uit tot behandeling van de Jaarstukken 2022 over te gaan.
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
4
Burgemeester en wethouders van Renswoude,
Burgemeester, Mw. P. Doornenbal-van der Vlist
1.2.
de Secretaris, Dhr. E.J. Jansonius
Hoofdlijnen financieel resultaat
Ontwikkeling resultaat op hoofdlijnen De jaarrekening 2022 sluit af met een positief resultaat van € 496.948 (vóór bestemming). Het verschil tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening is € 707.763 (waarvan € 1.024.000 incidenteel). Deze positieve afwijking ten opzichte van de begroting na wijziging wordt onder meer verklaard door het resultaat Woningbedrijf en de Spuk Oekraïne. Rekening 2021 Totaal lasten programma's - Programma 1. Dienstverlenend domein - Programma 2. Sociaal domein - Programma 3. Fysiek domein
Totaal baten programma's - Programma 1. Dienstverlenend domein - Programma 2. Sociaal domein - Programma 3. Fysiek domein
Saldo baten / lasten programma's - Algemene dekkingsmiddelen - Overhead - Vennootschapsbelasting Saldo baten / lasten programma's voor mutaties reserves Totaal toevoegingen reserves Totaal onttrekkingen reserves Saldo reserves Resultaat voor bestemming Af: Incidentele posten Totaal excl. Incidentele posten
12.440 1.676 4.563 6.201 6.754 88 640 6.026 -5.686 9.074 -2.285 -132 972 4.773 4.410 -363 609 -56 664
Begroting 2022 primair na wijziging 12.755 14.585 1.817 1.847 4.447 4.830 6.491 7.908 5.708 7.213 153 161 824 1.143 4.731 5.909 -7.047 -7.372 7.776 8.630 -1.518 -2.005 -25 -141 -813 -888 92 1.518 910 2.196 818 677 5 -211 0 -250 5 39
Rekening 2022 14.229 1.568 5.453 7.209 9.099 309 1.026 7.765 -5.130 9.453 -2.961 -262 1.099 1.973 1.371 -602 498 774 -276
voordeel nadeel 356 v v 279 n -623 v 699 1.886 v v 147 n -117 v 1.855 2.242 v 823 v -956 n -121 n 1.988 v -455 n -825 n -1.279 n 708 v 1.024 v -316 n
Verschil
Ontwikkeling begrotingssaldo Het verloop van het begrotingssaldo na de tussenrapportages en begrotingswijzigingen is als volgt:
Omschrijving A Saldo primitieve begroting 2022 B Mutatie tussenrapportages C Overige wijzigingen D (A t/m C) Begrotingssaldo na wijzigingen E Positieve afwijkingen jaarrekening F (D+E) Jaarrekening resultaat 2022
Bedrag 5 -104 -102 -211 708 498
Analyse begrotingsrechtmatigheid Op grond van artikel 189, lid 3 van de Gemeentewet zijn alle begrotingsoverschrijdingen op lasten (en daarmee overeenstemmende balansmutaties) onrechtmatig. Bij de afweging of de begrotingsonrechtmatigheden meetellen in het rechtmatigheidsoordeel van de externe accountant zijn de criteria “passend binnen het door de raad uitgezette beleid’’, “sprake van compensatie door direct gerelateerde opbrengsten”, “open-einde-regelingen” en “overschrijding geconstateerd vóór of na verantwoordingsjaar” van belang. Uit het onderstaande overzicht blijkt bij twee van de vijf programma’s dat de lasten lager waren dan begroot na wijziging, dus formeel rechtmatig zijn. De overschrijding op de resterende drie programma’s wordt in de bijlagen (paragraaf 5.3) toegelicht.
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
5
programma Programma 1. dienstverlenend domein Programma 2. sociaal domein Programma 3. fysiek domein Programma 4. algemene dekkingsmiddelen Programma 5. overhead
begroot 1.847 4.830 8.000 1.712 2.412 18.800
realisatie 1.568 5.453 7.589 2.195 3.003 19.808
verschil 279 -623 411 -484 -591 -1.008
% afwijking 15% -13% 5% -28% -25%
Onderbouwing financiële afwijkingen In onderstaande tabel is een analyse opgenomen van de significante afwijkingen ten opzichte van de Programmabegroting 2022 na verwerking van alle begrotingswijzigingen. Waar mogelijk worden mutaties gesaldeerd.
Omschrijving Inkomensregelingen energietoeslag Mutaties voorziening sociaal domein Personeelskosten sociaal domein Inkomensregelingen en maatwerkdienstverlening Onderhoudsbudget Woningbedrijf Specifieke uitkering opvang Oekraïense vluchtelingen Mutaties reserve Woningbedrijf Algemene uitkering Resultaat op treasury Mutaties reserve overhead Personeelskosten overhead Totaal saldo afwijkingen
Programma 2 2 2 2 3 3 3 4 4 5 5
Verschil in € -126.000 377.000 -320.000 -275.000 820.000 849.000 -790.000 957.000 -212.000 -147.000 -385.000 748.000
Inkomensregelingen energietoeslag (lasten + € 126.000) De verstrekte energietoeslagen zijn hoger uitgevallen dan geraamd. Voor de uitvoering van de energietoeslag was er € 190.000 beschikbaar. Uiteindelijk is er € 316.000 gerealiseerd. Dit betreft een open-einde-regeling. Mutaties voorziening Sociaal domein (baten + € 377.000) Voor de vervanging van de toplagen van voetbalvelden en tennisbanen waren er voorzieningen gevormd. De vervanging heeft plaatsgevonden in 2022. De voorzieningen zijn vrijgevallen. Deze vrijval is niet geraamd. De bedragen worden via resultaatbestemming weer gereserveerd voor een reserve kapitaallasten voor de nieuwe velden. Personeelskosten Sociaal domein (lasten + € 320.000) Over het gehele programma sociaal domein zien we door een toename van aanvragen voorzieningen en uitkeringen, de druk op de werkorganisatie toenemen. Hierdoor is er extra personele inzet ingezet voor o.a. het Dorpsteam, Jeugd en de Wmo. Dit betreffen open-einde-regelingen en deze ondersteuning is noodzakelijk. Inkomensregelingen (lasten + € 66.000) De uitkeringen in het kader van de Wet BUIG (incl. IOAW, IOAZ en Bbz) zijn € 74.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Voor de uitvoering van de Wet BUIG en de Wmo is € 155.000 geraamd. Er is € 171.000 gerealiseerd. Voor de uitvoering van de Wet Wsw is er € 24.000 minder gerealiseerd dan geraamd.
Maatwerkdienstverlening (lasten + € 209.000) Er zijn méér uitkeringen en zorgvoorzieningen in het kader van de Wmo en de Jeugdwet verstrekt in 2022 dan geraamd. Dit heeft geleid tot een overschrijding. De Wmo-voorzieningen zijn € 47.000 hoger uitgevallen dan geraamd. De Jeugdzorgvoorzieningen zijn € 69.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Voor de uitvoering van de Jeugdwet is € 45.000 geraamd. Er is € 138.000 gerealiseerd. Dit betreffen open-einde-regelingen.
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
6
Onderhoudsbudget Woningbedrijf (lasten - € 1.013.000, baten + € 229.000) De lasten met betrekking tot het woningbedrijf zijn € 1.013.000 lager dan geraamd. Een groot deel van deze onderbesteding heeft te maken met het project verduurzaming en onderhoud van de Van Reedeweg / Van Deylweg. € 820.000 is bedoeld voor groot onderhoud van de voorzijde van woningen, kozijnen inclusief HR++ glas, spouwisolatie, moderniseren toilet en badkamer en aanbrengen mechanische ventilatie. Een klein deel is slechts uitgevoerd in 2022, maar een groot deel in 2023. Dit komt door een vertraging in de aanbestedingsprocedure. De € 820.000 zal via resultaatbestemming beschikbaar gesteld worden in 2023. Dit gaat ten laste van de algemene bedrijfsreserve Woningbedrijf. De baten met betrekking tot het Woningbedrijf zijn € 229.000 hoger dan geraamd. Dit komt mede doordat de doorbelasting van overhead aan het Woningbedrijf is verantwoord in programma 3 Fysiek domein, maar de raming is opgenomen in programma 5 Overhead voor € 369.000. Specifieke uitkering opvang Oekraïense vluchtelingen (lasten + € 109.000, baten + € 958.000) De specifieke uitkering (SPUK) met betrekking tot de opvang van Oekraïense vluchtelingen was niet opgenomen in de primaire begroting. Bij de najaarsrapportage is een begrotingswijziging uitgevoerd voor de lasten van € 521.000. Uiteindelijk is dit € 630.000 geworden.
De hoogte van deze SPUK was niet tijdig in te schatten, omdat de regelgeving rondom deze SPUK pas laat in het jaar 2022 bekend is gemaakt door het Rijk. De baten zijn uiteindelijk € 958.000. Mutaties reserves Woningbedrijf (lasten + € 289.000, baten - € 571.000) Het Woningbedrijf heeft in 2022 een positief resultaat gerealiseerd van € 289.000. Dit resultaat is toegevoegd aan de algemene bedrijfsreserve Woningbedrijf. In de begroting was rekening gehouden met een negatief resultaat van € 501.000 en dus een onttrekking uit de algemene bedrijfsreserve Woningbedrijf. Deze post is niet gerealiseerd, omdat het Woningbedrijf in 2022 een positief resultaat heeft gerealiseerd van € 289.000. Dit maakt het verschil van € 790.000. Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds (baten + € 957.000) De algemene uitkering blijkt € 957.000 hoger te zijn dan geraamd. Dit komt vooral omdat de decembercirculaire niet meer is verwerkt in de begroting. Hier zaten nog incidentele middelen in voor 2022. Daarnaast is er een deeluitkering Jeugdzorg van € 278.000 en een deeluitkering energietoeslag van € 239.000 begroot op programma 2 Sociaal domein en is verantwoord op dit programma. Resultaat op de treasury functie (lasten + 212.000) Het resultaat op de totale treasury functie geeft hogere lasten. Dit wordt mede veroorzaakt door hogere financieringskosten voor de leningportefeuille.
Mutaties reserve overhead (baten - € 147.000) In de begroting is een onttrekking uit de bestemmingsreserve kapitaallasten gemeentehuis opgenomen van € 147.000. Deze post is niet gerealiseerd, omdat het gemeentehuis pas in 2023 in gebruik is genomen. Vanaf 2023 wordt hierop afgeschreven. Salarislasten binnen het programma overhead (lasten + € 385.000) 2022 was door diverse ontwikkelingen en omstandigheden een heel bijzonder jaar. Het is een jaar van economische onzekerheden zoals een ongewoon hoge inflatie en krappe arbeidsmarkt. Deze omstandigheden zorgen ervoor dat het zeer lastig is om goed te begroten, omdat niet alles is te voorzien. Hierdoor zijn we na het vaststellen van de Najaarsrapportage geconfronteerd met prijsstijgingen voor o.a. lonen. De begrotingsmethodiek van de gemeente Renswoude houdt rekening met een stelpost voor loon- en prijsstijgingen die gebaseerd wordt op basis van de Kadernota. Het inflatiecijfer wordt afgegeven door het Centraal Planbureau. Dit zijn allemaal inschattingen. In een normaal jaar kunnen kostenverhogingen hierdoor prima opgevangen worden, maar door de bijzondere omstandigheden in 2022 konden deze met deze stelpost niet opgevangen worden. Dit leidt tot hogere kosten die niet waren voorzien. De krappe arbeidsmarkt vertaalt zich dus in hogere personeelslasten.
Vacatures laten zich slecht invullen en inhuur voor de bedrijfscontinuïteit is noodzakelijk. Naast deze zeer ingewikkelde markt, zijn we ook geconfronteerd met een hoge kostenindexatie op uurtarieven. Dit zien we in de gehele arbeidsmarkt terug, ook organisatie breed op de verschillende disciplines. Renswoude begroot een betrekkelijk laag inhuurbudget, omdat deze kosten gedekt dienen te worden uit de salarisbegroting. Dit gaat echter alleen op onder normale omstandigheden. Bovenop de reguliere inhuur, is er het laatste kwartaal binnen diverse disciplines extra ingehuurd door uitval van personeel en de opstart van projecten. Hierbij moet gedacht worden aan extra capaciteit voor projecten binnen het team Ruimte, team Middelen en team Samenleving. Net als afgelopen jaar zien we een overschrijding op de totale salariskosten. Het zijn kosten vanuit bestaand beleid en deze konden niet tijdig gemeld worden. De druk op de arbeidsmarkt en onze werkorganisatie zien wij op korte termijn niet verminderen.
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
7
Ondanks dat we kritisch zijn en via een personeelsprognose de budgetten nauwlettend in de gaten houden, is de verwachting dat we ook in 2023 het personeelsbudget zullen overschrijden. Wij stellen daarom voor om € 250.000 over te hevelen via resultaatbestemming naar 2023.
1.3.
Dashboard financiën
Ontwikkeling weerstandsratio
Het weerstandsratio daalt iets in 2022. De norm vanuit de raad is 1,4. Voor 202 komt het ratio uit op 4,5. De risico’s zijn ligt gestegen. In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing vindt u hierover meer informatie.
Weerstand norm en werkelijk (ratio) 5,0 4,5 4,0 3,5
3,0 2,5
4,7
4,5
2,0 1,5 1,0
1,5 0,5 0,0 2020
2021
2022
Ontwikkeling gemiddelde woonlasten Omschrijving (bedragen in €) OZB-aanslag woning met gemiddelde waarde Afvalstoffenheffing (meerpersoonshuish.) Tarief rioolheffing (meerpersoonshuish.) Totaal
2020
2021 272 325 265 862
Gemiddelde woonlasten (tarief) 900 800 265
265
265
325
245
254
272
302
2020
2021
600 500 400 300 200 100
300
0
OZB woningen
Afvalstoffenheffing (meerpersoonshuish.)
300 254 265 818
Een vergelijking van gemiddelde woonlasten tussen verschillende gemeenten is lastig. Er moet rekening gehouden worden met tarieven en grondslagen (woningwaarde). Alle tarieven worden gepubliceerd via www.coelo.nl. Voor deze gegevens is uitgegaan van OZBaanslag met gemiddelde waarde, tarief afvalstoffenheffing en rioolheffing (meerpersoonshuishouden).
1000
700
2022 302 245 265 812
2022 Rioolheffing
Ontwikkeling betaaltermijn crediteuren Crediteuren gegevens Gemiddelde doorlooptijd ontvangstdatum - betaaldatum Aantal inkoopfacturen Aantal inkoopfacturen op tijd betaald Percentage op tijd Percentage te laat
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
2019 36 dagen 2.599 2.214 85 15
2020 35 dagen 2.404 2.106 88 12
2021 20 dagen 2.476 2.096 85 15
2022 21 dagen 2.750 1.870 68 32
8
De gemeente Renswoude betaalt haar facturen gemiddeld binnen 21 dagen. De wettelijke norm voor de gemiddelde betaaltermijn is vastgesteld op 30 dagen.
Betaaltermijn norm en werkelijk (dagen) 40 35 30
30 36
25
35
20 15 20
10
21
5 0 2019
2020 Betaaltermijn crediteuren
2021
2022
Norm betaaltermijn
aantal facturen - percentage op tijd 100
4.000
90
3.500
80
2.599
70
2.404
3.000 2.750
2.476
60
85
50
88
40
In 2022 zijn 2.750 facturen ontvangen en verwerkt. 1.870 inkoopfacturen zijn op tijd betaald, wat neerkomt op 68%. In 2022 zijn wel veel meer inkoopfacturen verwerkt.
2.500 2.000
85
30
1.500 68
20
1.000 500
10
0
0 2019
2020 Percentage op tijd
2021
2022
Aantal inkoopfacturen
2. Programmaverantwoording 2.1.
Programma dienstverlenend domein
Portefeuillehouder(s): P. Doornenbal-van der Vlist, H.H van der Schoor Dit programma bevat de volgende taakvelden: I. Bestuur (college, bestuurlijke samenwerking, raad, griffie) II. Veiligheid (crisisbeheer en brandweer, openbare orde en veiligheid) III. Economische zaken (economische ontwikkeling, bedrijvenloket en bedrijfsregelingen) IV. Recreatie en Toerisme (economische promotie, toerisme) V. Cultuur (cultuurpresentatie, productie en participatie, cultureel erfgoed, media, bibliotheek) VI. Ondersteunende diensten (burgerzaken, klantcommunicatie, privacy)
Ambities Raad en college staan dicht bij de Renswoudenaar. Wij zijn benaderbaar en hechten waarde aan een goede relatie met de inwoners van Renswoude. Wij staan ten dienste van de inwoners van Renswoude en werken hierbij nauw samen met de gemeente Veenendaal en binnen Regio Foodvalley. Iedereen kan bij ons terecht en wij communiceren open en transparant. Het is belangrijk dat we ons veilig voelen thuis en in ons dorp. Veiligheid is een gezamenlijke inspanning. Daarom stimuleren wij de bereidheid van onze inwoners om verdachte of onveilige situaties te melden, zodat de overheid kan ingrijpen. Een toekomstbestendige gemeentelijke organisatie is belangrijk voor de verzorging van een adequate dienstverlening. Om dit te realiseren zijn we voortvarend aan de slag gegaan met de realisatie van goede huisvesting voor bestuur en organisatie.
Kaderstellende beleidsnota’s • Coalitieakkoord 2018-2022 • Stip op horizon, toekomstbestendig Renswoude
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
9
• • • • • •
Algemene Plaatselijke Verordening 2016 Gezamenlijk Integraal Veiligheidsplan Heuvelrug 2019-2022 Drank- en horecaverordening Renswoude 2013 Verordening op de heffing en invordering toeristenbelasting Erfgoedverordening gemeente Renswoude 2018 Subsidieverordening gemeentelijke monumenten Renswoude 2018
Verbonden partijen • Regio Foodvalley • Veiligheidsregio Utrecht (VRU)
Programmaonderdeel 2.1.1: Wat wilden we bereiken?
Bestuur
1. We willen een betrouwbare en benaderbare gemeente zijn
Wat hebben we bereikt? 1. Wij nemen besluiten zoveel mogelijk in de openbaarheid 2. Wij betrekken inwoners vroegtijdig bij het maken van beleidskeuzes en/of grote ontwikkelingen 3. Wij communiceren open en eerlijk
Wat hebben we daar voor gedaan? 1. De dienstverlening aan onze inwoners is volledig doorgegaan
Programmaonderdeel 2.1.2: Wat wilden we bereiken?
Veiligheid
1. Overlast door foutgeparkeerde voertuigen tot een minimum beperken 2. Voorkomen dat bedrijven ontstaan waar criminele activiteiten plaatsvinden of met activiteiten die als dekmantel dienen voor criminele activiteiten 3. Aanpak ondermijning 4. Aanpak snelheidsovertredingen 5. Overlast van loslopende honden en hondenpoep verminderen 6. Terugdringen van de zogenaamde High Impact Crimes (HIC) 7. Digitale veiligheid
Wat hebben we bereikt? 1. We constateren dat er minder voertuigen of aanhangwagens langdurig gestald worden op de vrachtwagenstrook op het bedrijventerrein. Ook worden er bijna geen vrachtwagens meer geconstateerd die voor langere tijd op de openbare weg geparkeerd staan waar het niet is toegestaan. Autowrakken mogen niet meer langdurig op de openbare weg worden gestald. Daarnaast wordt parkeeroverlast en foutparkeren sneller aangepakt. 2. Er is beleid opgesteld om ondermijning tegen te gaan en risicobranches in kaart te brengen. 3. Er is meer bewustwording gecreëerd bij de inwoners, ondernemers op het bedrijventerrein en agrarische ondernemers. Ook is er meer zicht op het bedrijventerrein ontstaan. Meld Misdaad Anoniem heeft meer bekendheid gekregen, de meldingen van Meld Misdaad Anoniem zijn ontvangen en de samenwerking met de organisatie is versterkt. Bovenstaande heeft geleid tot een versterking van de relatie tussen agrarische ondernemers, de politie, de gemeente, het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC) en Meld Misdaad Anoniem. 4. Er is in samenwerking met de politie gehandhaafd op snelheidsovertredingen. Indien nodig is er corrigerend of verbaliserend opgetreden. 5. De boa’s controleren actief op de overlast van loslopende honden en het verminderen van hondenpoep overlast. 6.
Na de forse daling van woninginbraken in 2021 zijn deze in 2022 weer iets gestegen (van 6 naar 10), maar nog steeds onder het aantal van voorgaande jaren (12 en 20). De geweldsdelicten zijn ten aanzien van 2021 afgenomen. 7. Doormiddel van HackShield leren kinderen (8-12 jaar) zich spelenderwijs te wapenen tegen cybercriminaliteit. Meerdere basisscholen hebben meegedaan met de klassencompetitie van HackShield, met een afsluitende dag voor de deelnemers in Ouwehands Dierenpark.
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
10
Wat hebben we daar voor gedaan? 1. In samenwerking met de boa’s is er actief gecontroleerd en gehandhaafd op foutparkeren. Er zijn boetes uitgedeeld en bestuurlijke herstelsancties opgelegd of uitgevoerd. 2. Er is beleid opgesteld waarmee uitvoering kan worden gegeven aan de Wet Bibob. 3. In de Week van de Veiligheid is extra aandacht uitgegaan naar ondernemers in de agrarische sector, o.a. door middel van een ondermijningslunch en de komst van een mobiel drugslab als escaperoom. In de aanpak van ondermijning wordt samengewerkt met de politie, omliggende gemeenten en het RIEC om een gezamenlijke aanpak te ontwikkelen en te onderhouden. 4. De mogelijkheden voor de boa’s om hierop te handhaven zijn beperkt, in samenspraak met de politie zijn er verkeerscontroles uitgevoerd. 5. In samenwerking met de boa’s is er actief gecontroleerd op overlast van loslopende honden en het verminderen van hondenpoep. Er is een nieuw artikel geïntroduceerd voor de vernieuwde APV die het boa’s mogelijk maakt om te controleren en te handhaven op de aanwezigheid van een opruimmiddel wanneer mensen de hond uitlaten. Er is een bericht geplaatst in de Heraut om inwoners bewust te maken van het probleem en er zijn gesprekken geweest met inwoners waarin meer duidelijkheid is gecreëerd over de grenzen van onze mogelijkheden als gemeente om hiertegen op te treden. 6.
We faciliteren bewoners in het oprichten van WhatsApp buurtpreventie groepen en onderzoeken de uitgifte van gratis mobiele alarmsystemen (mobeyes) tijdens vakanties. 7. Het thema digitale veiligheid is in samenwerking met omliggende gemeenten geprioriteerd. Er is gestart met een gezamenlijke werkgroep (politie en gemeenten) om de aanpak te ontwikkelen en te onderhouden.
Programmaonderdeel 2.1.3: Wat wilden we bereiken?
Economische zaken
1. Ondernemers kunnen ondernemen in een veilige en aantrekkelijke omgeving 2. We blijven inzetten op een levendig Dorpshart
Wat hebben we bereikt? 1. Werken aan een veilige omgeving staat weer actief op de agenda vanuit de gemeente 2. Het Dorpshart is een plek aan het worden waar je even kunt bijpraten als je bekenden tegen komt of met je kinderen even naar buiten wilt
Wat hebben we daarvoor gedaan? 1. Met het aanstellen van een medewerker Openbare Orde & Veiligheid, kan de gemeente nu samen met de ondernemers aan de veiligheid in de omgeving werken 2. Het Dorpshart gaat voorzien worden van enkele groenvoorzieningen en zitmeubelen. Ook verwachten we in 2023 de speelplaats af te kunnen maken (naar aanleiding van de keuze die door bewoners gemaakt kon worden uit twee ontwerpen in 2021).
Programmaonderdeel 2.1.4: Wat wilden we bereiken?
Recreatie en toerisme
1. Het toerisme in Renswoude bevorderen 2. Bundeling en versterking van bestaande activiteiten/initiatieven op het gebied van recreatie en toerisme 3. Bekendheid en gebruik wandelpaden vergroten
Wat hebben we bereikt? 1. Renswoude staat als toeristische locatie in alle uitingen van Bezoek De Utrechtse Heuvelrug vermeld (Toeristisch Promotie orgaan van de regio) in 2023. Daarnaast is de Verkennersroute Renswoude geopend in 2022 en is deze terug te vinden op de website van het RBT Utrechtse Heuvelrug. 2. In de Promotie Commissie Renswoude zijn in 2023 (bijna) alle partijen actief die een raakvlak hebben met recreatie en toerisme, hierdoor is onderlinge afstemming over activiteiten makkelijker. We bereiden een gezamenlijke folder (van de Historische Vereniging, het Kasteel, de Koepelkerk en de bibliotheek) met alle zomeractiviteiten in Renswoude voor. Dit is een goed voorbeeld van verder gaande samenwerking op dit vlak. 3. Vanuit de Provincie Utrecht is er het project Herziening Wandelroutenetwerk Utrecht-Oost gestart, hierbij heeft de gemeente Renswoude in samenspraak met belanghebbende partijen in Renswoude haar wensen kenbaar gemaakt en deze worden meegenomen in de realisatie van het project in 2023 en 2024. De startpunten van de Verkennersroute sluiten aan op enkele wandelpaden die starten in Renswoude of door Renswoude lopen en nodigen uit om daar ook gebruik van te
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
11
maken. Ook de verkeersveiligheid van bezoekers van de Toeristische Overstap Plaatsen in Renswoude is door de gemeente Renswoude nadrukkelijk onder de aandacht gebracht bij de provincie Utrecht (als beheerder van de TOP) en het RBT. Dit staat inmiddels (2023) dan ook als agendapunt op de diverse overleggen.
Wat hebben we daarvoor gedaan? 1. We zijn als gemeente (op ambtelijk en bestuurlijk niveau) aanwezig bij de diverse overlegstructuren van het Regionaal Bureau Toerisme om Renswoude als Toeristische locatie op de kaart te houden. De Verkennersroute is mede tot stand gekomen en gefinancierd door de gemeente. 2. Actief werven van nieuwe leden voor de Promotie Commissie Renswoude. 3. Actief overleg vanuit gemeente met partijen in Renswoude die wensen voor aanpassingen hadden. Daarna heeft de gemeente deze wensen met de projectleider besproken en aangedrongen op meenemen van deze wensen in de realisatie. Bij de startpunten van de Verkennersroute zijn borden geplaatst die aansluiten op de bestaande wandelpaden die door Renswoude lopen.
Programmaonderdeel 2.1.5: Wat wilden we bereiken?
Cultuur
1. Bekendheid van cultuur en erfgoed vergroten en het bezoek van inwoners en toeristen stimuleren. 2. Bibliotheekvoorziening voor onze inwoners.
Wat hebben we bereikt? 1. Inwoners en toeristen hebben aan allerlei culturele activiteiten deelgenomen. Er zijn voorbereidingen getroffen om een aantal nieuwe gemeentelijke monumenten aan te wijzen. Met financiële ondersteuning van de gemeente heeft zowel een Kunstroute Renswoude als Beeldenroute plaatsgevonden. Ook heeft de Open Monumentendag 2022 in Renswoude plaatsgevonden (in samenwerking met Scherpenzeel en Woudenberg). Deze was erg succesvol met een grote opkomst van bezoekers. Ook waren er tentoonstellingen van lokale kunstenaars te zien in de bibliotheek. 2. De bibliotheek in Renswoude dient als een plek voor informatie, ontmoeting, boeken en allerlei activiteiten voor alle inwoners.
Wat hebben we daar voor gedaan? 1. We hebben subsidies aan culturele verenigingen en organisaties verleend. Samen met de Historische Vereniging Renswoude heeft de gemeente Renswoude de Open Monumentendag 2022 georganiseerd. De kosten van de verzekering van de tentoonstellingen zijn betaald door de gemeente, zodat deze plaats konden vinden. 2. We hebben de subsidie Bibliotheek en het Taalhuis verleend. We hebben activiteiten en ontmoeting voor verschillende doelgroepen in de bibliotheek gestimuleerd en (mee) georganiseerd.
Programmaonderdeel 2.1.6: Wat wilden we bereiken?
Ondersteunende diensten
1. Behouden en verbeteren van de goede dienstverlening en uitvoering van taken 2. Voldoen aan de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) 3. Overgaan op volledig digitaal werken
Wat hebben we bereikt? 1. Uitbreiding van de openingstijden en het in gebruik nemen van het portaal burgerzaken. 2. Vastgesteld wat de strekking is van nieuwe beleid wordt 2023-2027. Bewustwording en risico gericht werken AVG binnen (o.a. binnen sociaal domein). Risico`s in kaart gebracht en gemitigeerd voor opvang ontheemden en samenwerking knooppunt jeugd. 3. De eerste fase van het digitale werken is uitgerold. Alle medewerkers zijn in het bezit van een laptop en alle applicaties, bestanden en systemen zijn vanuit huis of andere werkplekken te benaderen.
Wat hebben we daar voor gedaan? 1. Geëxperimenteerd met de openingstijden tijdens de huidige werkuren. We zijn nu open, wanneer de burger er behoefte aan heeft. Voor werktijd, na werktijd en na schooltijd. Het portaal Burgerzaken is een geautomatiseerd systeem waar de burgerzakenmedewerker gebruikt van maakt. Dit is een zeer gebruikersvriendelijk systeem met daarin verwerkt een helpdeskfunctie, bij iedere vervolgstap geeft het systeem aan wat de burger moet aanleveren.
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
12
2. Bepaald dat we meer gaan sturen op risico`s en daar keuzes in gaan maken. Summerschool 4 sessies (AVG mini, verwerkersovereenkomsten, datalekken en DPIA) waar medewerkers dorpsteam en andere aanwezig waren. Werksessies met medewerkers dorpsteam Renswoude en participatiewet Veenendaal. Gesprekken en risico`s inzichtelijk gemaakt betreffende opvang ontheemden, ondersteuning ontheemden en knooppunt jeugd foodvalley in samenwerkingsverband. 3. In samenwerking met ICT Veenendaal hebben we de uitrol gedaan van alle laptops en de digitale werkomgeving beschikbaar gemaakt (rondom de verhuizing terug naar de Dorpsstraat). Fase twee van de digitale werkplek staat op het punt van uitrollen.
Financieel overzicht Totaal programma 1 Dienstverlenend domein
primair
Totaal lasten Totaal baten Saldo voor bestemming Toevoeging reserves Onttrekking reserves Saldo reserves Saldo na bestemming
Begroting 2022 Rekening 2022 na wijziging 1.817 1.847 1.568 153 161 309 -1.664 -1.686 -1.259 0 0 0 25 25 22 25 25 22 -1.639 -1.661 -1.237
Verschil
voordeel nadeel v 279 v 147 v 427 n 0 n -3 n -3 v 424
Toelichting verschillen Programma 1 Dienstverlenend domein
1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
Dienstverlenend domein Dienstverlenend domein Dienstverlenend domein Dienstverlenend domein Dienstverlenend domein Dienstverlenend domein Dienstverlenend domein Dienstverlenend domein Dienstverlenend domein Dienstverlenend domein Dienstverlenend domein
Begroting na Realisatie Lasten wijz. Lasten Lasten Bestuur 942 Burgerzaken 185 Crisisbeheersing en brandweer 437 Openbare orde en veiligheid 99 Economische ontwikkeling 17 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 0 Economische promotie 45 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 25 Musea 0 Cultureel erfgoed 20 Media 77 Subtotaal lasten:
1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
Dienstverlenend domein Dienstverlenend domein Dienstverlenend domein Dienstverlenend domein Dienstverlenend domein Dienstverlenend domein Dienstverlenend domein Dienstverlenend domein Dienstverlenend domein Dienstverlenend domein Dienstverlenend domein
Baten Bestuur Burgerzaken Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Economische ontwikkeling Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea Cultureel erfgoed Media Subtotaal baten:
1 1
Dienstverlenend domein Dienstverlenend domein
Saldo voor bestemming Toevoegingen reserves Onttrekkingen reserve Subtotaal reserves: Saldo na bestemming
1.847 Begroting na wijz. baten
Afwijking Lasten 742 200 154 31 443 -6 69 30 0 17 0 0 34 10 49 -24 0 0 2 18 74 3 1.568
279
Afwijking Realisatie Baten Baten 32 104 72 76 113 37 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2 0 -2 51 90 39 0 0 0 0 0 0 0 1 1 0 0 0
161
309
147
-1.686 0 25 25 -1.661
-1.259 0 22 22 -1.237
427 0 -3 -3 424
Afwijkingen: Doorbelasting salarissen programma 1 (lasten - € 76.000) Over het gehele programma Dienstverlening zien we een lagere doorbelasting van salariskosten. Dit wordt veroorzaakt doordat er minder uren gerealiseerd zijn dan er begroot waren. Oorzaken hiervan zijn te vinden in bijvoorbeeld vacatures die niet zijn ingevuld of vertrek van medewerkers.
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
13
Bestuur (lasten - € 200.000, baten + € 72.000) De geraamde lasten op dit taakveld zijn € 200.000 lager dan begroot. Dit wordt dus voor een gedeelte verklaard door lagere doorbelasting salarissen. Op dit taakveld zit ook de dotatie en onttrekking voor de voorziening pensioenen voormalig bestuurders. Er was voor 2022 een dotatie (lasten) begroot van € 90.000 en een onttrekking (baten) van € 20.000. Op basis van een actuariële waarde berekening door Visma is per 31-12-2022 de nieuwe voorziening bepaald. Jaarlijks wordt de pensioen voorziening geactualiseerd en dit geeft een bijstelling van de actuele waarde in de voorzieningen. Visma is het bedrijf dat dit regelt. De rekenrente hierbij is 2,472%. Hierdoor is er een onttrekking van € 30.000 (baten) en een vrijval van € 62.000 (baten) gerealiseerd. Dit leidt uiteindelijk tot een voordeel in de lasten van € 90.000 en een voordeel in de baten van € 72.000. Een bijdrage aan Regio Foodvalley was begroot op € 71.000, waarvan in 2022 € 25.000 tot besteding is gekomen. Daarnaast was er € 50.000 op de balans gereserveerd voor de Regiodeal. Hiervan is € 44.000 vrijgevallen in 2022, dat dit deel reeds in voorgaande jaren is uitbetaald aan Regio Foodvalley. Dit leidt tot een voordeel op de lasten van € 90.000. Burgerzaken (lasten - € 31.000, baten + € 29.000) Op dit taakveld waren o.a.
kosten geraamd voor onderhoud aan machines en apparaten van Burgerzaken van € 25.000, welke niet tot besteding zijn gekomen. Het onderhoud was niet nodig in 2022. Tevens is er voor € 29.000 meer aan baten gerealiseerd door leges bij reisdocumenten en rijbewijzen. Economische promotie (baten + € 39.000) De realisatie van de toeristenbelasting 2022 was € 7.000 hoger. Daarnaast is er een extra baat gerealiseerd van € 33.000 doordat er een discussie liep bij een ondernemer over de toeristenbelasting van 2021. Deze baten zijn ten gunste van 2022 gekomen.
2.2.
Programma sociaal domein
Portefeuillehouder(s): P. Doornenbal-van der Vlist, J.A.M. Dirven Dit programma bevat de volgende taakvelden: I. Onderwijs (onderwijshuisvesting, onderwijsbeleid, leerlingenzaken en leerplicht, voorschoolse en vroegschoolse educatie en peuteropvang) II. Sport (sportbeleid en activering, sportaccommodaties) III. Sociaal Domein (inkomensregelingen, begeleidende participatie, arbeidsparticipatie, samenkracht en burgerparticipatie, dorpsteam, volksgezondheid, maatwerkvoorziening WMO 2015, maatwerkdienstverlening 18+ en 18-, geëscaleerde zorg 18+ en 18-)
Ambities In het Coalitieakkoord 2018-2022 hebben we als speerpunt benoemd: We komen op voor de zwakkeren in de samenleving. Dat is vervolgens uitgewerkt onder het programmapunt Sociaal Actief. Sociaal Actief betekent in onze ogen betrokkenheid, geen betutteling. Iedereen verdient goede zorg. Als je gezondheid je in de steek laat, helpen we elkaar. We vinden het vanzelfsprekend dat familie, buren en vrijwilligers elkaar helpen. Ook kerken en vrijwilligersorganisaties dragen hier hun steentje aan bij De volgende punten worden uitgevoerd in samenspraak met de bevolking, de cliënten van het Sociaal Domein alle betrokken partijen, waaronder vooral de vrijwilligers, ambtenaren en gemeenteraad. • Wij zorgen dat professionele medewerkers klaar staan voor de ondersteuning die nodig is; • Mensen die, tijdelijk of permanent, niet zelfstandig kunnen functioneren, krijgen ondersteuning. Het uitgangspunt bij hulpverlening moet daarbij zijn: één gezin, één aanspreekpunt. Het Dorpsteam speelt hierin een cruciale rol; • We stimuleren een levendig verenigingsleven door een breed gedragen subsidiebeleid dat recht doet aan behoeften van onze inwoners en de wensen van de verenigingen; • Wij kopen zorgdiensten scherp in, waarbij de zorgbehoefte leidend is; in principe binnen de daarvoor beschikbare zorgbudgetten.
Het programmapunt Sociaal Actief bevat een ambitie: Werken aan een integraal Sociaal Domein met een Renswouds gezicht. Integraal betekent dit, dat alle beleidsvelden van het Sociaal Domein in hun onderlinge relatie worden bekeken. Voor Renswoude betekent dit dat de gemeente bereikbaar moet zijn voor al haar inwoners. Het Sociaal Domein al haar cliënten moet kennen, voor hen toegankelijk moet zijn en een eigen actieve regie heeft.
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
14
Kaderstellende beleidsnota’s • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Renswoude 2010 Verordening bekostiging leerlingenvervoer (2022) Nadere regels gemeentelijke compensatie voor eigen bijdrage in de kosten van kinderopvang Subsidieregeling Peuteropvang en VE-peuteropvang gemeente Renswoude 2020 Beleidsplan Sociaal Domein 2019-2022 Verordening maatschappelijke ondersteuning Renswoude 2015, 2019, gemeente Renswoude Beleidsregel meerkosten chronisch zieken en gehandicapten Subsidieverordening 2001* Re-integratieverordening Participatiewet Renswoude 2015 Afstemmingsverordening Participatiewet IOAW en IOAZ 2015 Verordening individuele inkomenstoeslag gemeente Renswoude 2015 Regeling Sociale Werkvoorziening Zuid-Oost Utrecht Beleidsplan Schulddienstverlening en preventie 2018-2022 Beleidsregels individuele inkomenstoeslag Participatiewet Renswoude 2015 Beleidsregel Krediethypotheek PW 2016 Beleidsregel Scholingsplicht Beleidsregel Taaleis 2016 Algemene Subsidieverordening gemeente Renswoude 2021 Subsidiebeleidsnota gemeente Renswoude (2022) Nadere subsidieregels gemeente Renswoude (2021) Beleidsplan sociaal domein (2019-2022) Verordening Wet maatschappelijke ondersteuning 2015, 2019 gemeente Renswoude Verordening Jeugdhulpgemeente Renswoude 2015
Verbonden partijen • IW4 Bedrijven Sociale Werkvoorziening, gevestigd in Veenendaal • GGD regio Utrecht, gevestigd te Zeist
Programmaonderdeel 2.2.1: Wat wilden we bereiken?
Onderwijs
1. De huisvesting op orde houden. 2. Jongeren dienen kennis en vaardigheden te hebben om een zelfstandige plek in de samenleving te verwerven 3. Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) aanbod voor kinderen met een risico op een taalachterstand
Wat hebben we bereikt? 1. Huisvesting is op orde. 2. Er is een multidisciplinaire aanpak gericht op voorkomen van voortijdige uitval op school. Er is samenwerking met basisscholen de Stifthorst en de Borgwal gericht op ondersteuning aan kinderen van groep 7 en 8. Dit heeft als doel de veerkracht van deze kinderen te versterken en zo de overgang naar het voortgezet onderwijs te verbeteren. 3. Een groep van 6 peuters met een risico op (taal)achterstanden heeft aan het programma van VVE deelgenomen. Een groep van circa 20 kinderen van de Stifthorst en de Borgwal heeft deelgenomen aan het project Verlengde schooldag waarmee hun taalontwikkeling en integratie in de Nederlandse cultuur zijn versterkt en vergroot.
Wat hebben we daarvoor gedaan? 1. We hebben regelmatig contact gehad met beide scholen. 2. Onze jeugdconsulenten hebben de spreekuren in samenwerking met scholen uitgevoerd. De medewerkers van het Dorpsteam zijn regelmatig aangesloten bij overleggen op de basisscholen. Verder hebben we op periodieke basis overleg gevoerd met de directies van de basisscholen en kinderopvang. We hebben de opdracht gegeven voor het uitvoeren van het programma Hiro (schooljudo) waaraan alle kinderen van groep 7 en 8 van beide scholen hebben deelgenomen. Voor de kinderen uit Oekraïne die in Renswoude zijn opgevangen hebben we een tijdelijke onderwijsvoorziening in Renswoude opgezet. 3. We hebben subsidie verleend aan het Borghonk om VVE voor peuters mogelijk te maken. We hebben over VVE een jaarlijks overleg georganiseerd met alle betrokkenen, zoals IB’ers, leerkrachten, jeugdverpleegkundigen van de GGD en de kinderopvangorganisaties. Daarnaast hebben we samen met het Borghonk, de GGD (consultatiebureau) en het Dorpsteam
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
15
afspraken gemaakt. Deze afspraken gaan over het signaleren van gedragsproblematiek bij jonge kinderen, het ondersteunen van ouders en het eventueel doorverwijzen naar de juiste hulpverlening. We hebben opdracht verleend voor de uitvoering van het project Verlengde Schooldag, gericht op nieuwkomerskinderen van beide basisscholen. Het project is tussentijds geëvalueerd met de uitvoerder en beide scholen. We hebben samen met de basisscholen een stappenplan gemaakt voor de begeleiding van nieuwkomerskinderen in het onderwijs.
Programmaonderdeel 2.2.2: Wat wilden we bereiken?
Sport
1. Behoud huidige sportvoorzieningen in Renswoude 2. Uitvoering Sport- en vitaliteitsakkoord Renswoude.
Wat hebben we bereikt? 1. Renswoude heeft een rijk en divers sportaanbod. Diverse sportverenigingen zijn gegroeid in ledenaantallen. Er is een sporten beweegaanbod voor kinderen en volwassenen met een beperking beschikbaar. Er hebben 32 kinderen gebruik gemaakt van een bijdrage vanuit het Jeugdsport- en cultuurfonds (20 voor sport en 12 voor cultuur). 2. Door de uitvoering van de projecten en activiteiten uit het Sport- en Vitaliteitsakkoord zijn er voor alle inwoners van Renswoude sport- en beweegactiviteiten beschikbaar, die gericht zijn op een gezonde en vitale leefstijl. Hierbij is er een Sporthub gerealiseerd, een sportieve ontmoetingsplaats voor met name senioren. De samenwerking met de betrokken verenigingen en partners versterkt dankzij de inzet van het kernteam en de buurtsportcoach voor het Sport- en vitaliteitsakkoord.
Wat hebben we daar voor gedaan? 1. We hebben een nieuwe regeling ingesteld, waarmee nieuwe leden in het eerste jaar 50% korting krijgen op het lidmaatschap van hun sportvereniging. Het aanbod voor kinderen en volwassenen met een beperking is toegankelijk gemaakt via unieksporten.nl. De gemeente heeft zich samen met intermediairs vanuit het onderwijs en verenigingsleven ingezet, om zoveel mogelijk kinderen die opgroeien in armoede mee te laten doen aan sport en cultuur. 2. In het kernteam voor het Sport- en vitaliteitsakkoord hebben we samengewerkt met sportverenigingen en organisaties als SWO, GGD, scholen en fysiotherapie. In dit team werd de voortgang van de projecten en activiteiten uit het akkoord gecoördineerd en gemonitord. Vele activiteiten zijn, onder coördinatie van de Buurtsportcoach, uitgevoerd zoals de Sporthub voor 50-plussers, buurtvoetbal en een wekelijkse wandelgroep. Alle activiteiten zijn terug te vinden op renswoudevitaal.nl.
Programmaonderdeel 2.2.3: Wat wilden we bereiken?
Meedoen
1. Bestrijden van armoede en het voorkomen van schulden. Signalen van armoede worden voortijdig opgepakt. Zo willen we zo veel mogelijk problemen voorkomen. Waar dit niet lukt, bieden we ondersteuning om de problemen aan te pakken door uitvoeren minimabeleid en maatwerkvoorzieningen. 2. Uitvoeren inburgeringsprogramma statushouders. Ondersteuning bieden aan nieuwkomers die zich in Renswoude vestigen. Het gaat ook om zaken als: toeleiding naar werk en vrijwilligers ondersteunen die zich hiervoor inzetten. 3. Op de inclusieve arbeidsmarkt doet iedereen mee, ook mensen met een arbeidsbeperking of persoonlijke omstandigheden. Zoals leeftijd, gezinssamenstelling, onjuiste opleiding, mate van belastbaarheid, taalachterstand, armoede, schuldenproblematiek, enz. Op een inclusieve arbeidsmarkt bieden werkgevers werk aan iedereen die kan meedoen. Onderwijs en overheid faciliteren de ondernemers daarbij.
Wat hebben we bereikt? 1. Inwoners zijn geïnformeerd over de voorzieningen die de gemeente biedt voor minima. Inwoners komen eerder in beeld bij mogelijk problematische schulden, zodat vroegtijdig ondersteuning kan worden geboden. Minimaregelingen zijn op een nieuwe wijze ingericht, waardoor ze laagdrempeliger en meer toegankelijk zijn gemaakt voor inwoners. 2. In Renswoude zijn in 2022 tien statushouders gevestigd. Hiermee is de taakstelling behaald. 3. IW4 is doorontwikkeld als sociale onderneming en heeft een goede plek in de sociale arbeidsmarkt ingenomen.
Wat hebben we daarvoor gedaan? 1. In samenwerking met de gemeente Veenendaal hebben we het project Vroegsignalering opgestart. Daarbij is een saneringskrediet beschikbaar gesteld. Verder is de bestaande samenwerking met partners als Schuldhulpmaatje, Budgetloket en Formulierenbrigade geïntensiveerd. Naast de bestaande minimaregelingen is de energietoeslag in het leven geroepen om mensen met een laag inkomen te ondersteunen. Omdat de uitvoering van de Participatiewet (waaronder het
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
16
minimabeleid) belegd is bij Veenendaal, voeren we regelmatig overleg met Veenendaal. Daarbij hebben we allerlei verbeteringen in het beleid in nauwe samenwerking met Veenendaal doorgevoerd. Deze samenwerking is vastgelegd in een nieuwe dienstverleningsovereenkomst. 2. In nauw overleg met Veenendaal hebben we de opdracht aan Stichting Vluchtelingenwerk gegeven voor de begeleiding van statushouders. Ook hebben we subsidie aan het Taalhuis verleend. Vanwege de nieuwe wetgeving is opnieuw gekeken naar wat er nodig is om statushouders zo snel en volwaardig mogelijk mee te laten doen in de samenleving. 3. We hebben via onze rol in het bestuur van IW4 het bedrijf doorontwikkeld naar een werkleerbedrijf voor de brede doelgroep van de Participatiewet. Hiernaast hebben we deze transitie van IW4 geëvalueerd. Uit de evaluatie blijkt dat deze sociale onderneming bijdraagt aan het realiseren van een inclusieve arbeidsmarkt, zowel lokaal als regionaal.
Programmaonderdeel 2.2.4: Wat wilden we bereiken?
Voorkomen
1. Een vitale samenleving: We benutten het zelfoplossend vermogen van de samenleving. Daarbij stimuleren wij vitale inwoners om activiteiten te organiseren voor meer kwetsbare inwoners. Inwoners nemen hun eigen verantwoordelijkheid. Zij zijn oplossingsgericht, signaleren wat nodig is en zetten zich in voor anderen. De gemeente ondersteunt oplossingen en zorgt voor een gevarieerd aanbod van eenvoudig toegankelijke voorzieningen. 2. Ondersteunen van initiatieven uit de samenleving. We gaan uit van de kracht van de samenleving. De gemeente werkt samen met inwoners, (maatschappelijke) organisaties, ondernemers. We stimuleren maatschappelijke initiatieven en faciliteren goede ideeën vanuit de samenleving. 3. Een effectief Dorpsteam. Inwoners met een hulpvraag weten de weg te vinden naar het Dorpsteam en voelen zich gehoord, gezien en begrepen. Inwoners krijgen de zorg en ondersteuning die past bij hun hulpvraag. 4. Lokaal gezondheidsbeleid: Samen met lokale partijen doelen voor de komende jaren bepalen op het gebied van volksgezondheid. 5. Verhogen van de vaccinatiegraad in het Rijksvaccinatieprogramma.
Wat hebben we bereikt? 1. Kinderen, jongeren en volwassenen maken gebruik van allerlei voorliggende voorzieningen, zoals Buurtgezinnen, SWO, Buurtbemiddeling, Taalhuis, IDH Schuldhulp en Formulierenbrigade. Verder bezoeken we senioren aan huis, om hen (preventief) te informeren over voorzieningen in Renswoude. Mantelzorgers kunnen voor ondersteuning terecht bij het Mantelzorgpunt. 2. Nieuwe of bestaande initiatieven vanuit de Renswoudse gemeenschap zijn gefaciliteerd, zoals de Kinderkrant Jong0318, het Silence-café, de kringloopwinkel en Kiestraining voor kinderen in echtscheidingssituaties. Verder zijn we actief in het landelijk actieprogramma Eén tegen Eenzaamheid. 3. De capaciteit van het Dorpsteam, bestaande uit jeugdconsulenten, Wmo-consulenten, gedragswetenschapper en maatschappelijk werk, is op orde. Inwoners van jong tot oud zijn ondersteund bij het aanvragen van zorg en ondersteuning. Er een beperkte wachtlijst voor jeugd en geen wachtlijst voor de Wmo. 4. Er is jeugdgezondheidszorg (JGZ) beschikbaar voor alle kinderen in Renswoude. De JGZ zet zich in op vroegtijdig contact met (potentiële) gezinnen in een kwetsbare situatie, waardoor er meer mogelijkheden zijn voor preventie. 5. Ondanks inspanningen is de vaccinatiegraad van kinderen in Renswoude vanuit het rijksvaccinatieprogramma licht gedaald.
Voor een groot deel van 2022 was het voor inwoners mogelijk om in Renswoude een coronavaccinatie te krijgen.
Wat hebben we daar voor gedaan? 1. We hebben diverse voorliggende voorzieningen door middel van subsidie gefaciliteerd. We hebben het subsidiebeleid verbeterd, onder andere met een format voor de subsidieaanvraag en de subsidievaststelling. Verder hebben we diverse activiteiten georganiseerd, zoals een bijeenkomst over laaggeletterdheid, een jongerenavond en een publiekscampagne en lezing over huiselijk geweld en kindermishandeling. 2. Het netwerk ‘Renswoude voor elkaar’ heeft verschillende activiteiten georganiseerd voor inwoners, vrijwilligers en professionals om eenzaamheid bespreekbaar te maken en te verminderen. Ook is er een werkatelier georganiseerd over laaggeletterdheid. In het netwerk werken organisaties als SWO, bibliotheek, Buurtgezinnen, Taalhuis en kerken samen. Ook in andere verbanden (zoals het breed overleg) is samengewerkt met maatschappelijke organisaties en kerken. 3. De capaciteit van het Dorpsteam is uitgebreid. Daarnaast hebben we aanvullende afspraken gemaakt met de SWO voor cliëntondersteuning. 4. Samen met de JGZ van de GGD hebben we de samenwerking met partners zoals scholen, verloskundigen, medische professionals en het welzijnswerk versterkt. Wij hebben in samenwerking met de JGZ intensief ingezet op de zorg voor de
Jaarstukken gemeente Renswoude en Woningbedrijf 2022
17
kinderen uit Oekraïne die in Renswoude zijn opgevangen. De gemeente heeft twee Oekraïense medewerkers aangenomen voor de begeleiding van de Oekraïense vluchtelingen. Daarnaast hebben we de GGD opdracht gegeven voor diverse gezondheidsonderzoeken, zoals de Corona Monitor Jeugd voor Renswoude. 5. JGZ heeft in Renswoude het Rijksvaccinatieprogramma uitgevoerd. Hierbij zijn extra inspanningen gedaan om ook Oekraïense kinderen te bereiken. Er is geïnvesteerd door de gemeente om zo veel mogelijk inwoners te bereiken met een coronavaccinatie.