Jaarrekening 2020

Duurzame zorg- en basisinfrastructuur De gemeente sluit aan bij de vraag en contact van de individuele inwoners. Er is een sluitende keten van algemene oplossingen tot maatwerk. Inwoners hebben eenvoudig

Inwoners met een hulpvraag kunnen terecht bij het sociaal team. De resultaten van de evaluatie gebruiken wij bij de doorontwikkeling. De nadruk komt weer te liggen op preventie. De teams zoeken samen met inwoners welke passende ondersteuning mogelijk is binnen generalistisch werken. Met aandacht voor • minder bureaucratie, meer daadkracht en investeren in preventieve aanpak bij hulpvragen; • eenvoudige toegang; • toegankelijke algemene oplossingen waardoor het beroep op maatwerkoplossingen afneemt; • adequate ondersteuning bij vragen over zorg en ondersteuning, passend bij de leefroutes van de inwoner.

Het Dorpsteam is geworteld in de samenleving van Renswoude. Zij weet wat er leeft en speelt hier actief op in. Het werk is vanwege corona wel lastiger geweest, omdat bijvoorbeeld huisbezoeken moeilijk waren.

Er is een bijeenkomst georganiseerd over ‘Gezond en veilig opgroeien en ouder worden in Renswoude’. De opbrengst van deze bijeenkomst wordt meegenomen bij de opstelling van de uitvoeringsplannen van de beleidsnota Sociaal Domein.

Bij de VNG budget voor een preventieakkoord aangevraagd en dit ook toegekend gekregen, met doel om in 2021 samen met lokale partijen thema’s en projecten voor de komende jaren te bepalen. Dit is vanwege corona niet van de grond gekomen.

Samen met de GGD regio Utrecht en de gemeenten Veenendaal en Rhenen plannen maken (en uitvoeren) hoe de vaccinatiegraad verhoogd kan worden. We sluiten aan bij het regionaal transformatieprogramma Foodvalley. Dit bevat zes projectlijnen, te weten: 1) Afbouw verblijf 2) Onderwijs en jeugdhulp 3) Crisis als kans 4) 18-/18+ 5) Van exclusieve naar inclusieve opvang 6) Actieve regie Optimaliseren zorgtoegang Voor inwoners die dit nodig hebben is er een toegankelijk aanbod van ondersteuning en maatwerk. Het aanbod sluit aan bij de algemene oplossingen. De toegang tot het aanbod is eenvoudig.

De projecten Actieve regie en 18-/18+ zijn inmiddels afgerond. De overige projecten lopen nog door in 2021 en de resultaten hiervan worden geborgd in de nieuwe inkoopstrategie.

Iedereen in Renswoude heeft toegang tot zorg op maat. Het Dorpsteam organiseert dit in samenwerking met partners zoals de huisarts, het gezondheidscentrum,

24

toegang tot de ondersteuning. Er zijn voldoende laagdrempelige voorzieningen en deze zijn eenvoudig en efficiënt.

Langer zelfstandig wonen Als gevolg van de afbouw van intramuraal aanbod doen meer mensen beroep op ondersteuning in de thuissituatie. Dit geldt voor alle leeftijden.

Samenwerken met 1e-lijns zorg. Gemeenten en eerste lijn hebben veel raakvlakken. Ze kunnen veel aan elkaar hebben. De eerstelijnsgezondheidszorg krijgt veel welzijnsvragen als zorgvraag gepresenteerd en kan verwijzen naar het sociale domein. Als de gemeente signalen krijgt van huisartsen over sociale en leefstijl items, kan de gemeente hierop een aanbod organiseren. We stemmen af en sluiten aan bij de eerstelijnszorg over verschillende onderwerpen. Dit zijn verwijzing jeugdzorg, gezonde leefstijl en gezond gewicht, signaleren dementieproblematiek en verbinding met welzijnsactiviteiten. Daarnaast werken we samen met huisartsen op het gebied van jeugdgezondheidszorg. Verbinding Zvw en Wlz. Ontwikkelen sluitende GGZ keten. We maken hiervoor afspraken op regionaal en lokaal niveau. Mensen willen zo lang mogelijk in hun eigen woning blijven wonen. Zo hebben ze regie over hun eigen leven. Waar nodig met zorg en ondersteuning. Randvoorwaarde is dat mensen kunnen deelnemen in de maatschappij en contacten kunnen onderhouden. We faciliteren kleinschalige maatschappelijke opvang en dagactiviteiten dicht bij huis. We subsidiëren welzijn, ontmoeting en collectieven diensten mede om eenzaamheid te voorkomen.

en de gemeente Veenendaal.

Conform gewerkt.

Welke verbonden partijen schakelen wij in IW4 Bedrijven Sociale Werkvoorziening, gevestigd in Veenendaal IW4 speelt een belangrijke rol in het realiseren van de inclusieve arbeidsmarkt. Zij kunnen hun eigen werknemers detacheren of begeleid laten werken, waardoor zij in een reguliere omgeving terecht komen. Ook kan de expertise die IW4 heeft in de begeleiding van de doelgroep waar een baanafspraak voor wordt gemaakt, ingezet worden om ervoor te zorgen dat deze doelgroep duurzaam aan het werk komt. GGD regio Utrecht, gevestigd te Zeist De GGD (Gemeentelijke Gezondheidsdienst) regio Utrecht beschermt, bewaakt en bevordert de gezondheid van de inwoners. Zij doen dat door risico’s voor de gezondheid te signaleren en te voorkomen en de gezondheid van alle inwoners te bevorderen. Onderdeel hiervan zijn de vaccinaties, consultatiebureau en advies bij evenementen.

25

Beleidsindicatoren Programma 2 – Sociaal Domein Nr.

Indicator

17.

Onderwijs Absoluut verzuim

18. 19.

20.

Eenheid

Periode

Renswoude

Provincie Utrecht

Grootte klasse <25.000 inwoners

Aantal per 1.000 leerlingen

2019

0,0

1,7

1,8

Relatief verzuim

Aantal per 1.000 leerlingen

2019

25

25

19

Vroegtijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsvers)

% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs

2018

1,4%

1,7%

1,4%

%

2016

57,1

44,2

48,8

Eenheid

Renswoude 2019

Renswoude 2020

Provincie Utrecht 2020

Grootte klasse <25.000 inwoners 2020

Sport Cultuur en Recreatie Niet-sporters

Programma 2 – Sociaal Domein Nr.

Indicator

Sociaal Domein

27.

Personen met een bijstandsuitkering

per 10.000 inwoners

102,9

147,6

455,2

262,7

28.

Aantal reintegratievoorzieningen

per 10.000 inwoners van 15-64 jaar

75,2

114,7

179,6

148,6

32.

Cliënten met een maatwerkarrangement WMO

Aantal per 10.000 inwoners

290

280

551

548

26

Programma 2 – Sociaal Domein Nr.

Indicator

Eenheid

Periode

Renswoude

Provincie Utrecht

Grootte klasse <25.000 inwoners

21.

Banen

per 1.000 inwoners 15-64 jaar

2019

977,4

866,4

682,7

22.

Jongeren met een delict voor de rechter

% van jongeren (12-21 jaar)

2015

1

1

1

23.

Kinderen in uitkeringsgezin

% van kinderen tot 18 jaar

2019

2

5

4

24.

Netto arbeidsparticipatie

% van de totale beroepsbevolking

2019

74,4

71,7

69,8

26.

Werkloze jongeren

% van jongeren (16-22 jaar)

2015

0

1

1

29.

Jongeren met jeugdhulp

% van alle jongeren tot 18 jaar

2019

7,3

12,2

10,9

30.

Jongeren met jeugdbescherming

% van alle jongeren tot 18 jaar

2019

1,1

1

1,1

31.

Jongeren met jeugdreclassering

% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

2019

0,3

0,3

0,4

27

Wat heeft het gekost 2.

Baten en lasten Sociaal domein (bedragen x € 1.000)

Lasten

4.2 4.3 5.1 5.2 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.71 6.72 6.81 6.82 7.1

Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (WMO) Maatwerkdienstverlening 18+ Maatwerkdienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18Volksgezondheid

Totaal lasten

Begroting 2020

Begroting 2020, na wijziging

Rekening 2020

Afwijking

148 158 12 201 226 63 639 244 45 116 473 847 135 95 317

148 167 12 217 218 70 1.944 268 47 135 535 1.171 150 95 289

141 156 27 223 131 161 907 273 34 155 513 1.189 141 67 267

7 12 -15 -5 87 -91 1.037 -5 13 -20 23 -19 9 28 21

3.720

5.467

4.386

1.081

Begroting 2020

Begroting 2020 na wijziging

Rekening 2020

Afwijking

0 6 0 14 28 0 488 0 0 26 13 0 0 0 6

0 6 0 14 28 0 1.771 0 0 26 10 0 0 0 6

0 35 15 106 0 0 773 0 0 17 0 0 0 0 6

0 30 15 92 -28 0 -998 0 0 -9 -10 0 0 0 -0

581

1.861

953

-908

-3.139

-3.606

-3.433

173

6 103 97

6 103 97

6 70 64

0 -33 -33

-3.041

-3.509

-3.369

140

Baten

4.2 4.3 5.1 5.2 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.71 6.72 6.81 6.82 7.1

Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (WMO) Maatwerkdienstverlening 18+ Maatwerkdienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18Volksgezondheid

Totaal baten Saldo programma 0.10 Toevoegingen aan reserves 0.10 Onttrekkingen aan reserves Saldo mutaties reserves Resultaat programma 2

28

Analyse afwijkingen Lasten 4.2 Onderwijshuisvesting + € 7.000 De lagere lasten betreffen vooral lagere huurkosten voor de scholen in 2020. 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken + € 12.000 Het voordeel op dit taakveld wordt veroorzaakt door lagere lasten leerlingenvervoer (€ 37.000), hogere lasten onderwijsachterstandenbeleid (-/- € 26.000) en overige lagere lasten (€ 1.000). De hogere lasten (voor- en vroegschoolse educatie) zijn gedekt uit een bijdrage van het Ministerie van OC&W (hogere bate). 5.1 Sportbeleid en activering (5.1) -/- € 15.000 De hogere lasten betreffen de inzet van een sportformateur (Sportakkoord 2020-2022). De hogere lasten zijn volledig gedekt door een hogere bate van het Ministerie van VWS. 5.2 Sportaccommodaties (5.2) + € 92.000 Ondanks dat er een meevaller op sportaccommodaties te zien is, is deze niet gelinkt aan de sportaccommodatie zelf. De hogere baten betreffen de vaststelling van de specifieke uitkering stimulering sport 2019 van het Ministerie van VWS. Het gaat hierbij om een uitkering gelinkt aan het sportakkoord. 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie + € 87.000 Het voordeel op dit taakveld wordt veroorzaakt door lagere lasten inburgering nieuwkomers (€ 39.000), lagere lasten kinderopvang (€ 29.000), lagere lasten collectief vervoer regiotaxi (€ 11.000) en overige lagere lasten (€ 8.000).

6.3 Inkomensregelingen + € 1.037.000 Het voordeel op dit taakveld betreft de lagere last voor de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (€ 988.000) en een lagere last voor de overige inkomensregeling ad € 49.000. Tegenover de lagere last van de Tozo staat een lagere bate voor hetzelfde bedrag. 6.4 Begeleide participatie -/- € 5.000 Het nadeel op dit taakveld ontstaat door een Coronacompensatie aan de Sociale Werkvoorziening (€ 18.000) en een bonus beschut werk ad € 3.000. De begrote lasten voor de sociale werkvoorziening zijn € 16.000 lager dan begroot. 6.5 Arbeidsparticipatie + € 13.000 De lagere lasten betreffen vooral lagere re-integratie kosten van € 12.000. 6.6, 6.71 en 6.81 Maatschappelijke ondersteuning (WMO) + € 12.000 Het voordeel op dit taakveld bestaat uit een lagere last voor schuldhulpverlening (+ € 19.000), een hogere last voor woonvoorzieningen (€ -/-18.000), lagere toegerekende salariskosten (+ € 8.000) en overige lagere lasten (+ € 3.000). 6.72 en 6.82 Jeugdzorg +/+ € 9.000 Het nadeel op deze taalvelden betreft een hogere last voor de jeugdhulp (-/- € 83.000), een lagere last PGB Jeugd (+ € 55.000), een lagere last jeugdbescherming en reclassering (+ € 28.000) en diverse overige lagere lasten (+ € 9.000). 7.1 Volksgezondheid + € 21.000 De lagere lasten betreffen vooral lagere kosten jeugdgezondheidszorg van € 19.000.

Baten 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken + € 30.000 Het voordeel op dit taakveld wordt veroorzaakt door een lagere bate leerlingenvervoer (-/- € 3.000), hogere bate onderwijsachterstandenbeleid (€ 35.000) en overige lagere baten (-/- € 2.000).

29

De hogere bate onderwijsachterstandenbeleid (voor- en vroegschoolse educatie) betreft de niet begrote bijdrage van het Ministerie van OC&W. 5.1 Sportbeleid en activering (5.1) + € 15.000 De hogere bate is de bijdrage van het Ministerie van VWS voor de inzet van een sportformateur in 2020 (Sportakkoord 2020-2022). 5.2 Sportaccommodaties (5.2) + € 92.000 De hogere bate betreft de vaststelling van de specifieke uitkering stimulering sport 2019 van het Ministerie van VWS. 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie -/- € 28.000 De lagere bate betreft inburgering nieuwkomers (€ 28.000). 6.3 Inkomensregelingen -/- € 998.000 De lagere bate betreft de bate voor de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (€ 988.000) en overige lagere baten ad € 10.000. De lagere bate van de Tozo zijn de niet besteedde middelen van het ontvangen voorschot van het Rijk voor deze regeling. 6.6, 6.71 en 6.81 Maatschappelijke ondersteuning (WMO) -/- € 19.000 De lagere bate betreft een lagere eigen bijdrage voor de WMO. Mutaties reserves -/- € 33.000 De begrote onttrekking bestaat uit € 70.000 reserve herinrichting sportpark, € 30.000 reserve sociaal domein en € 3.000 overige onttrekkingen. De onttrekking reserve herinrichting sportpark ad € 70.000 is gerealiseerd. De overige onttrekkingen zijn niet gerealiseerd, vanwege het voordeel in programma 2 Sociaal Domein.

30

Programma 3 Fysiek domein Wat zijn onze ambities

Renswoude is een plattelandsgemeente, gelegen in de Regio Foodvalley, en daar zijn we trots op! We vinden het belangrijk dat het agrarisch karakter zoveel mogelijk behouden blijft en ruimte krijgt voor ontwikkeling zoals beschreven in de Omgevingsvisie 2018-2030. Klimaatveranderingen dwingen ons goed na te denken over de mogelijke gevolgen voor het openbare gebied. Regelmatig zien we dat onze beken tot (over) de rand toe vol staan. Wij zetten ons in voor een goede bereikbaarheid van ons dorp en voor veilige wegen, fiets- en voetpaden. Het verbeteren van de veiligheid van de Dorpsstraat is een belangrijke doelstelling in de komende periode. De gemeente Renswoude is als een van de weinige gemeenten in Nederland eigenaar van een woningbedrijf. Dit biedt ons unieke mogelijkheden en wij willen hier dan ook op een actieve manier mee omgaan. We willen behoren tot de meest ambitieuze gemeenten op het gebied van duurzaamheid. We zoeken daarbij naar een gezonde balans tussen ecologische, sociale en economische belangen. Waar mogelijk ondersteunen en coördineren we initiatieven vanuit de samenleving. In 2035 willen wij op een economisch verantwoorde manier een energie neutrale gemeente zijn. Bij de ontwikkeling van nieuwe woonwijken en bedrijventerreinen stellen we eisen aan de duurzaamheidsprestatie van de te ontwikkelen gebouwen.

We verduurzamen de huurwoningen binnen ons woningbedrijf. Voor zonne-energie richten wij ons primair op het gebruik van de beschikbare ruimte op daken van woningen, agrarische bebouwing en bedrijven. We onderzoeken de mogelijkheden om (een) eigen collectieve, onafhankelijke energiebron(nen) te realiseren voor alle inwoners.

Welke taakvelden vallen onder dit programma? Taakveld Verkeer en vervoer/ Parkeren Verkeer en vervoer Beheer openbare ruimte Onderhoud wegen Openbaar groen en (openlucht) recreatie Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaats Begraafplaatsen en crematoria Ruimtelijke ordening Ruimtelijke ordening Grondexploitatie Grondexploitatie woningbouw Grondexploitatie bedrijventerreinen Wonen en bouwen Wonen en bouwen Woningbedrijf Duurzaamheid Duurzaamheid

Portefeuillehouder Wethouder M. Teunissen Wethouder S. van ’t Foort

Burgemeester P. Doornenbal-van der Vlist Wethouder S. van ’t Foort Wethouder M. Teunissen

Wethouder S. van ’t Foort

Wethouder S. van ’t Foort

31

De belangrijkste kaderstellende beleidsnota’s zijn: Verkeer en vervoer: • Algemene Plaatselijke Verordening (2015) Beheer openbare ruimte: • Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2013 (in 2020 is het nieuwe GRP voor 2021-2025 vastgesteld) Ruimtelijke ordening: • Omgevingsvisie Renswoude 2018-2030 • Woningmarktonderzoek juni 2019 Wonen en bouwen: • Portefeuilleplan woningbedrijf 2019 • Huisvestingsverordening Renswoude (juli 2019)

Ontwikkelingen Verkeer en vervoer/parkeren Bij de vaststelling van de begroting 2020 is besloten de structurele verbeteringen aan het fietspad langs de Barneveldsestraat naar 2023/2024 door te schuiven. Er zijn in 2020 tijdelijke verbeteringen aan het fietspad aangebracht, hiervoor zijn gereserveerde middelen (á 15K per jaar, naar voren geschoven). De komende tijd wordt gebruikt voor het uitwerken van een variantstudie voor de reconstructie van de Barneveldsestraat. Verder moet er nog een overleg met de provincie worden ingepland om de hoogte van een eventuele subsidiebijdrage te bespreken. In het IBOR (Inrichting en Beheerplan Openbare Ruimte) is een bedrag van € 800.000,- gereserveerd voor de reconstructie van de Barneveldsestraat in 2023/2024. In 2020 is door de provincie Utrecht kleinschalig onderhoud aan de N224 uitgevoerd. Momenteel worden deze werkzaamheden geëvalueerd. Over circa 7 jaar vindt er een grootscheepse renovatie plaats van de N224 inclusief de ondergrondse infra. Met de Provincie is afgesproken dat er dan ook meer ingezet gaat worden op de verbetering van de leefbaarheid rondom de N224. In 2020 zijn er wel enkele ‘quick wins’ uitgevoerd ter verbetering van de leefbaarheid/veiligheid. Dit is vooral rondom de oversteekplaatsen gebeurd. Vanwege Corona is de evaluatie van de invoering 60 km/uur in het buitengebied nog niet uitgevoerd.

De verkeersbewegingen zijn door de diverse lockdownperiodes zo afgenomen dat er geen representatief beeld ontstaat. Beheer openbare ruimte In 2020 is gestart met het opstellen van het nieuwe IBOR. Omdat de raad gevraagd heeft meerdere scenario’s uit te werken is deze nog niet vastgesteld in 2020. Er ligt dan voor het eerst in de geschiedenis van Renswoude een integraal beheerplan voor de openbare ruimte vast voor de komende jaren. Inclusief alle daarbij behorende financiële effecten op de begroting. Deze worden in 2021 bij het opstellen van de begroting 2022-2025 doorgevoerd. In 2020 zijn twee asfaltwegen (Biesbosserweg, Ubbeschoterweg) en de fietspaden langs de Barneveldsestraat in het buitengebied grondig aangepakt. Begin 2021 dient de afwerking van de fietspaden langs de Barneveldsestraat nog plaats te vinden. Naast het aanbrengen van markeringen op de asfaltwegen, is er tevens een inspectie uitgevoerd aan de staat van onderhoud van de bruggen en duikers. Hieruit is naar voren gekomen dat de duikerbrug in de Oude Holleweg aan vervanging toe is. Deze vervanging wordt in 2021 uitgevoerd vooruitlopend op het groot onderhoud aan de Oude Holleweg in 2022. Waar de eikenprocessierups in 2019 een groot probleem veroorzaakte in de gemeente was dit probleem in 2020 zeer beperkt. Er zijn door vrijwilligers 100 nestkasten voor mezen opgehangen. Dit blijkt heel goed te werken.

Daarbij is er preventief gewerkt met Feromoonvallen en is er tweemaal gespoten met een biologische middel. In 2020 is er nauwelijks overlast geweest van de eikenprocessierups. In slechts 50 bomen zijn eikenprocessierupsnesten gesignaleerd (2019: ca. 1.000).

32

Afval De ambitie van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstraat, de VNG, de Koninklijke vereniging voor afval- en reinigingsmanagement (NVRD) en Rijkswaterstaat is om in 2020 nog maar 100 kilo restafval per inwoner per jaar te produceren en 75% scheiding van het huishoudelijk afval te realiseren. Dit heeft geleid tot een verandering van de afvalinzameling in Renswoude vanaf 1 januari 2019. De Afvalcombinatie De Vallei (ACV) verzorgt de afvalinzameling. Vanaf 1 januari 2020 wordt het principe van betaling per aanbieding restafval toegepast. De resultaten hiervan zijn spectaculair. In 2020 is er gemiddeld 73,9 kilo fijn huishoudelijk restafval per inwoner per jaar aangeboden. Ten opzichte van 2019 is dit een daling van 63%. GRP In 2020 is het nieuwe GRP voor de periode 2021-2028 door de raad vastgesteld. In het GRP zijn de gevolgen van de klimaatverandering meegenomen. Het GRP heeft voor de komende jaren geen negatief effect op de rioolheffing. Milieubeheer Alle Wabo- (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht) milieutaken worden sinds 2017 uitgevoerd door de Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU). In 2020 is de samenwerking met de ODRU geëvalueerd en is er vooral ingezet op goede verantwoording van de afgenomen uren door de ODRU. De ODRU geeft nu gedetailleerde overzichten over haar inzet, waardoor er beter gecontroleerd kan worden of deze inzet conform afspraak is.

De evaluatie was met name gericht op twee vragen: wat zijn wettelijke taken en welke taken moeten verplicht door de omgevingsdienst worden uitgevoerd? Tijdens de in januari 2021 gehouden presentatie is een duidelijk beeld geschetst van de wettelijke taken en is ook aangegeven dat het weghalen van taken bij de ODRU (slechts beperkt mogelijk) wellicht aantrekkelijk lijkt, maar op veel problemen zal stuiten voor wat betreft de coördinatie van taken en het houden van de regie daarop. Begraafplaats In 2020 is de tweede fase van de uitbreiding van de begraafplaats gerealiseerd. Alleen de asfaltering van de paden vindt in 2021 plaats. In principe kunnen we circa acht jaar vooruit door deze uitbreiding. Ruimtelijke ordening De toekomstvisie uit het jaar 2000 heeft in 2018 plaats gemaakt voor de Omgevingsvisie 2018-2030. Daarin is, in lijn met de geest van de Omgevingswet, voor een meer integrale benadering gekozen. De Omgevingsvisie is erg breed ingestoken door naast fysieke ook sociale aspecten een plaats te geven. In 2021 wordt de implementatie van de Omgevingswet verder ter hand genomen. Op het gebied van ruimtelijke ordening komen ontwikkelingen op ons af. Er liggen grote opgaven op het gebied van woningbouw, ontwikkeling van bedrijventerreinen, transitie van de landbouw en duurzame energieopwekking. Allemaal ontwikkelingen die ruimte vragen.

In 2020 zijn in de regio Foodvalley voorbereidingen gestart voor het opstellen van een verstedelijkingsstrategie ArnhemNijmegen-Foodvalley (ANF). Mede omdat in Foodvalley ook het Ontwikkelbeeld Amersfoort (Barneveld en Nijkerk zijn daarbij betrokken) betrokken is, is ervoor gekozen voor de gehele regio Foodvalley ook een regionale ruimtelijke verkenning op te starten. Daarnaast is in het kader van de Omgevingsvisie van de provincie Utrecht gestart met het regionaal programmeren van wonen en werken. Tot slot heeft ook de Regionale Energie Strategie (RES) een ruimtelijke component. Medio 2020 is een conceptbod RES door de gemeenteraad vastgesteld en de verdere uitwerking van de plannen moeten in 2021 leiden tot de vaststelling van de RES 1.0. In 2020 zijn de voorbereidingen gestart voor de opstelling van bestemmingsplannen voor de uitbreiding van Beekweide (Beekweide II) en de uitbreiding van het bedrijventerrein (Groot Overeem II). De verwachting is dat beide bestemmingsplannen in 2021 kunnen worden vastgesteld. In het buitengebied speelt voornamelijk het probleem van de Vrijkomende Agrarische Bebouwing (VAB). In Foodvalley-verband en met de provincie Utrecht is een programma opgestart om gezamenlijk beleid te ontwikkelen. In Gelderland is daar al veel ervaring mee.

Nu vindt in de provincie Utrecht door middel van maatwerk functieverandering plaats, maar het biedt voordelen door in regionaal verband uniforme regels te hanteren. De goede ervaringen uit Gelderland kunnen hiervoor ingezet worden en uiteindelijk moet dit voor de (stoppende) agrariërs meer duidelijkheid bieden betreffende welke mogelijkheden er zijn. Een goed voorbeeld is de uitwisseling van sloopmeters, die nu op ad hoc-basis plaatsvindt, maar beter geborgd kan worden in beleid.

33

Grondexploitatie woningbouw Zie de paragraaf grondbeleid Grondexploitatie bedrijventerreinen In 2020 zijn de voorbereidingen voor het nieuwe bedrijventerrein Groot Overeem II voortvarend opgepakt. De benodigde gronden zijn aangekocht, diverse onderzoeken zijn uitgevoerd en is gestart met het opstellen van het bestemmingsplan. In 2021 komt het uitgiftebeleid gereed en worden de voorbereidingen getroffen voor de uiteindelijke realisatie van het bedrijventerrein. De verwachting is dat de kavels in 2022 bouwrijp worden opgeleverd. Naar behoefte wordt bedrijventerrein fasegewijs ontwikkeld. Wonen en Bouwen Beekweide I In het achterliggende jaar is de laatste seriematige woningbouw in Beekweide I gerealiseerd. Het betreft hier de bouw van 37 woningen. Daarnaast is de inrichting van de openbare ruimte voor het grootste deel gerealiseerd. Eind 2020 is de verkoopprocedure van de laatste (vrije) kavel opgestart. De levering van deze kavel vindt plaats in 2021. Omdat deze levering niet meer in grondexploitatie voor 2020 kan worden meegenomen zal de grex Beekweide in de jaarrekening van 2022 worden afgesloten. De laatste openbare ruimte ter plaatse van de zone Beekweide 33 t/m 43 zal in het najaar van 2021 of begin 2022 worden gerealiseerd. Beekweide II Het stedenbouwkundige plan en beeldkwaliteitsplan van Beekweide II zijn in 2020 afgerond, maar zullen in 2021 worden vastgesteld.

In 2020 is gestart met de voorbereiding van het bestemmingsplan. Deze zal in de loop van 2021 in procedure worden gebracht. Ook zijn enkele aanvullende onderzoeken uitgevoerd ter voorbereiding op het bestemmingsplan. Door de complexe eigendomsverhouding in het plangebied en de Coronacrisis is het proces omtrent het contracteren van de partijen vertraagd. Omdat verwerving niet voor alle percelen mogelijk is, worden er ook gesprekken gevoerd onder welke condities partijen mee kunnen ontwikkelen in het plangebied. De laatste huurcontracten met de gebruikers van de volkstuinen zijn in 2020 beëindigd. Vanwege de ontstane vertraging is de gebruikers de mogelijkheid geboden de volkstuin in 2021 nog eenmaal te gebruiken Taets van Amerongenweg In 2020 is een start gemaakt met de voorbereidingen voor de Taets van Amerongenweg fase 2. Het college heeft het projectplan vastgesteld en de gemeenteraad heeft inmiddels het voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld. In het 1e halfjaar van 2021 worden de plannen verder uitgewerkt zodat in de 2e helft van 2021 de aanbesteding kan plaatsvinden. Om die reden worden de woningen tot eind 2021 tijdelijk verhuurd. De sloop van de huidige 26 woningen vindt plaats in het 1e kwartaal van 2022. Aansluitend start de bouw van de 37 huurwoningen.

De afsluiting van de grex Taets van Amerongen fase 1 is nog niet afgerond vanwege de verantwoording voor de subsidie van de Provincie Utrecht. Naar verwachting wordt de grex bij de jaarrekening 2021 afgesloten. Dorpshart Ook in 2020 zijn er inspanningen verricht om het Dorpshart af te ronden. Dit heeft geresulteerd in de realisatie van commerciële ruimten met bovenliggende appartementen door een ontwikkelaar in bouwdeel 2. De grex Dorpshart zal bij het vaststellen van de jaarrekening 2020 worden afgesloten. Woningbedrijf Eind 2020 heeft het woningbedrijf 20 huurwoningen (14 sociaal en 6 vrije sector) opgeleverd in Beekweide fase 8. Ter voorbereiding op de sloop van 26 woningen aan de Taets van Amerongenweg fase 2 en vervangende nieuwbouw van 37 woningen is voor de zittende bewoners gezocht naar vervangende huisvesting. Inmiddels zijn zij allemaal verhuisd en worden de woningen tijdelijk verhuurd via de Leegstandswet. Duurzaamheid In 2020 is de formatie uitgebreid met een tijdelijke medewerker Duurzaamheid. In 2020 is gewerkt aan het opstellen van het RES (Regionale Energie Strategie), inclusief de inzet van Renswoude daarbij. De verwachting is dat in het voorjaar van 2021 deze strategie door de raad kan worden vastgesteld. Duidelijk is geworden dat in Renswoude een combinatie van wind en zonne-energie opwek nodig is om aan de duurzaamheidsdoelstellingen te kunnen voorzien.

In 2020 is door een particulier initiatief een onderzoek gestart voor de realisatie van twee tot drie windmolens in Renswoude. Daarnaast is er een initiatief gestart om zon op bedrijfsdaken te stimuleren.

34

Om inwoners te voorzien van meer informatie over duurzaamheid, is begin 2020 een bijeenkomst georganiseerd. Daarna zijn echter veel duurzaamheidsinitiatieven vanwege Corona stil komen te liggen.

Wat willen we bereiken en wat gaan we doen om dat te bereiken Wat willen we bereiken Verkeer en vervoer/ parkeren Verbeteren verkeersveiligheid, waarbij de onveiligheid die op de Dorpsstraat wordt ervaren prioriteit heeft.

Behoud van de intercitystatus van station Veenendaal-De Klomp.

Behoud van de busverbinding (vooral de aansluiting op het treinverkeer bij station Veenendaal-De Klomp) en verbetering van de bereikbaarheid van Renswoude. Het verder reduceren van de hoeveelheid fijnstof.

Verbeteren verkeersveiligheid buitengebied. Zorgen voor een toereikend aantal parkeerplaatsen.

Beheer openbare ruimte Kostenefficiënt beheer en onderhoud.

Wat gaan we daarvoor doen

Wat hebben we in 2020 gedaan

-Onderzoeken welke maatregelen genomen kunnen worden om de verkeersveiligheid te verbeteren zoals de aanleg van een rondweg. -Doorgaan met het plaatsen van “smiley borden” om de bewustwording van de gereden snelheid bij automobilisten te vergroten. -leveren input aan provincie in de ontwerpfase op de door hun voorgestelde ontwerpwijzigingen Blijvend aandacht vragen voor de bereikbaarheid van de gemeente met openbaar vervoer.

Bij het onderhoud aan de N224 zijn kleine aanpassingen t.b.v. de verkeersveiligheid gedaan. Over 5/6 jaar wordt er groot onderhoud verwacht aan de N224. Wij zijn nu reeds aan het nadenken over de maatregelen die wij dan doorgevoerd willen hebben.

Blijvend aandacht vragen voor de bereikbaarheid van de gemeente met openbaar vervoer. Maximaal bijdragen aan de onderzoeken die al zijn opgestart vanuit Regio Foodvalley, waar wordt gewerkt aan oplossingen en stimuleren van pilotprojecten. Inrichten buitenwegen als 60km weg. - Mocht uit onderzoek blijken dat op sommige locaties het aantal parkeerplaatsen ontoereikend is, dan wordt in de openbare ruimte naar extra parkeeroplossingen gezocht. - Met de ondernemers willen wij onderzoeken waar grote(re) voertuigen in Renswoude een plek kunnen krijgen.

- Professionaliseren van contracten en contractmanagement.

In Regio Foodvalleyverband is actief meegepraat over de ontwikkeling van OV in de regio en daarmee in gemeente Renswoude. Bij de Provincie is protest aangetekend tegen het tijdelijk verdwijnen van buslijn 298. Zowel op bestuurlijk als ambtelijk niveau wordt er actief meegepraat in de Regio Foodvalley. Bij de herinrichting van de Biesbosserweg is hier rekening mee gehouden. In de planvorming van Groot Overeem II en Beekweide II wordt hier rekening mee gehouden. Ook bij particuliere initiatieven is de parkeernota leidend.

-Start gemaakt met professionalisering contractmanagement. Wordt in 2021 voortgezet

35

De onderhoudstoestand van onze wegen blijven op een acceptabel niveau.

De afvoer van water in het buitengebied blijft gewaarborgd.

Een goed functionerend rioolstelsel waarbij wateroverlast zoveel mogelijk beperkt blijft.

Wij zetten in op circulaire economie. Wij nemen maatregelen om te komen tot een betere scheiding van het restafval zodat er minder afval overblijft en meer grondstoffen beschikbaar komen voor hergebruik. We willen komen tot een betere afvalscheiding. Onze ambitie is om in 2020 al 75% afvalscheiding te behalen (in 2018: 50%) en nog maximaal 100 kg restafval per inwoner in te zamelen.

- Opstellen integraal beleidsplan, integraal beheerplan en meerjaren onderhouds- en vervangingsplan. -Actueel houden van areaalgegevens door periodieke opnames en inspecties. -Het wegenonderhoud besteden we voor meer jaren uit (2-4) zodat de onderhoudskosten marktconform blijven. - Door middel van onderzoek wordt het groot onderhoud aan de wegen geagendeerd en geprioriteerd. - Uitvoering constructie Biesbosserweg. - Voorbereiding en start uitvoering reconstructie oude Holleweg. - Voorbereiding renovatie/vervanging duikerbrug Oude Holleweg - Het onderhoud van sloten frequenter (in voor- en najaar) uit te laten voeren. - Samen met het waterschap de baggerbehoefte in kaart brengen. - Actualisering gemeentelijk rioleringsplan (GRP) voor de periode 2020-2028. - Verwerken maatregelen stresstest in GRP. - Voldoende onderhoud plegen aan het rioolstelsel, conform het GRP. - Extra aandacht geven aan afkoppelen van woningen en verhardingen. - Voorbereiding renovatie/vervanging duikerbrug Oude Holleweg. -Met ingang van 1-1-2020 wordt het principe van betaling per aanbieding restafval ingevoerd. -We bekijken of we ook bedrijven kunnen stimuleren om hun afval te scheiden. -Begin 2021 maken we de balans op en monitoren we of we onze doelen hebben bereikt en besluit de raad of er nog aanvullende maatregelen getroffen dienen te worden.

-IBOR wordt in 2021 vastgesteld. Hierin worden ook de inspecties e.d. meegenomen

-Er is een nieuwe ramingsovereenkomst voor het onderhoud van de wegen afgesloten. - Er is gestart met het opstellen van het plan IBOR. Hierin worden weginspecties meegenomen. IBOR wordt in 2021 vastgesteld. Biesbosserweg is uitgevoerd. Reconstructie Oude Holleweg is vanwege financiële planning verschoven naar 2022. Vervanging duikerbrug Oude Holleweg vindt in 2021 plaats. -Conform afspraak uitgevoerd. -De baggerbehoefte is nog niet in kaart gebracht. Initiatief ligt bij het Waterschap. Het nieuwe GRP is in 2020 vastgesteld. Verder zijn alle noodzakelijke onderhoudsen vervangingswerkzaamheden uitgevoerd. De Duikerbrug aan de Oude Holleweg wordt in 2021 vervangen.

De invoering heeft geleid tot een forse reductie van restafval tot ongeveer 75 kg per inwoner.

36

De klimaatdoelstelling voor openbare verlichting wordt behaald (20% energiereductie in 2020 t.o.v. 2013 en 50% in 2030). Milieubeheer: -Het creëren van een duidelijk beeld van het reilen en zeilen van milieu gerelateerde activiteiten waarbij we kunnen bijdragen aan de bescherming van inwoners en omgeving. -Het bevorderen van een ‘level playing field’ waarbij alle ondernemers gelijk worden behandeld. De toezicht- en handhavingstaken van basistaken Milieu en Wabo milieutaken op een adequaat niveau brengen. Kwalitatief goede speelvoorzieningen die veelvuldig gebruikt worden en hoog gewaardeerd worden door de gebruikers.

Nieuwe armaturen worden voorzien van ledverlichting en kunnen aan- of uitgezet worden, afhankelijk van het gebruik. - Het toepassen van risico gestuurd toezicht, handhaving en vergunningverlening die passend is binnen de financiële mogelijkheden van Renswoude. - Op basis van een goede evaluatie wordt een uitvoeringsprogramma opgesteld voor 2020.

Vraagstuk wordt meegenomen bij vaststelling IBOR.

Ontwikkelen visie ten aanzien van speelvoorzieningen (doelgroepen-gericht). Focus op concentratie en opwaardering/verbreding speelplekken.

Beperken overlast als gevolg van eikenprocessierups.

Actief zicht houden op ontwikkelingen in Nederland op gebied van preventie en beheersing betreffende overlast eikenprocessierups. Tijdig starten met preventieve en verdelgingswerkzaamheden.

In 2020 is gewerkt aan het opstellen van het IBOR. Hierin zijn de speelplaatsen nog niet meegenomen. Hier wordt later beleid voor opgesteld. De onderhoudssituatie van de speeltoestellen is uitstekend. Door een andere aanpak is er in 2020 nauwelijks overlast van de Eikenprocessierups geweest. Biologische bestrijding met nestkasten van koolmezen werkt goed. Verder is er heel gericht gewerkt met feromoonvallen waardoor haarden gericht bestreden konden worden.

Begraafplaats Iedereen uit, of met een sterke verbondenheid met, Renswoude moet een laatste rustplaats kunnen vinden op de begraafplaats van Renswoude. Ruimtelijke ordening Het agrarisch karakter van de gemeente moet zoveel mogelijk behouden blijven en ruimte krijgen voor ontwikkeling zoals beschreven in de Omgevingsvisie 2018-2030.

Conform afspraken uitgevoerd in nauwe samenwerking met de ODRU.

Onderzoek starten naar mogelijke uitbreidingslocatie wanneer huidige locatie vol is.

Conform afspraken gerealiseerd. De komende jaren is er voldoende ruimte op de begraafplaats.

-Bij de uitvoering van de Omgevingsvisie van Renswoude maken we de transitie naar toelatingsplanologie: van ‘nee, tenzij’ naar ‘ja, mits’. -Wij maken heldere afspraken, zodat agrarische activiteiten in de omgeving niet belemmerd worden. Bij vrijkomende agrarische bebouwing mogen alleen bedrijfsactiviteiten worden ontwikkeld, die niet hinderlijk, gevaarlijk en/of schadelijk zijn voor de

- Bij alle ontwikkelingen worden de verschillende en vaak ook tegenstrijdige belangen goed tegen elkaar afgewogen. - Bij functieverandering wordt meegedacht in oplossingen.

37

Nuttig hergebruik van Vrijkomende Agrarische Bebouwing (VAB)/ Sanering varkenshouderijen. Beperking energieverbruik.

Grondexploitatie Voldoende vestigingsmogelijkheden voor ondernemers.

Het project Beekweide I binnen het financiële kader afronden binnen de verwachte looptijd van dit project. Een passend aanbod van woningen in Beekweide II, dat vanaf 2021 beschikbaar komt. Wonen en Bouwen Wij streven ernaar om 20% van de totale woningvoorraad in Renswoude sociaal te houden. Beter kunnen inspelen op de vraag naar duurdere huurwoningen.

Wij maken ons sterk voor duurzaam, betaalbaar en comfortabel wonen in Renswoude.

Het woningbezit van het woningbedrijf sluit aan bij de (toekomstige) woonwensen, passend bij de sociale- en duurzaamheidsdoelstelling.

omgeving of het leefmilieu. Dit alles met respect voor de in het buitengebied voorkomende natuur- en cultuur-historische waarden. Met de regio’s Foodvalley en Amersfoort hier beleid voor ontwikkelen.

Dit is in Regio Foodvalley opgepakt.

Meewerken aan opstelling Regionale Energie Strategie (RES).

Renswoude is trekker geweest van de RES. In 2021 wordt de RES in de raad vastgesteld

De mogelijkheden onderzoeken om nieuwe bedrijventerreinen te ontwikkelen.

Gronden voor Groot Overeem II zijn aangekocht. De verdere voorbereiding is voortvarend ter hand genomen. In tegenstelling tot de eerdere verwachting zal Beekweide I in 2022 worden afgerond. Conform uitgevoerd.

Afronding vindt plaats in 2021.

Het uitvoeren van voorbereidende werkzaamheden zoals onderzoeken en planontwerp. Ook bij de ontwikkeling van Beekweide II voldoende sociale huurwoningen ontwikkelen om te kunnen voldoen aan de doelstelling. -Bouw van 6 nieuwe woningen (Beekweide). - Bij de ontwikkeling van Beekweide II, op basis van de opgedane ervaring, onderzoeken of de inzet van meer vrije sector huurwoningen wenselijk is. Wij doen dit op de kortere termijn bij de verdere ontwikkeling van Beekweide I, volledig bij Beekweide II en het vrijkomende terrein van de Borgwal. Voor de langere termijn wordt op basis van de omgevingsvisie gewerkt aan een visie op de ontwikkeling van de woningbouwlocaties. In het strategisch voorraadbeleid (SVB) is opgenomen op welke wijze het Woningbedrijf zorgdraagt voor voldoende passende woningen. In 2019 wordt in het 3e kwartaal het geactualiseerde SVB (portefeuillestrategie) vastgesteld.

Er zijn 20 huurwoningen opgeleverd. Dit gaat om 14 woningen in de sociale sector en 6 woningen in de vrije sector. -6 nieuwe woningen in Beekweide zijn gerealiseerd - Er wordt vanaf 2021 gewerkt aan een nieuwe woonvisie. Hierin worden vragen over welk soort huurwoningen er nodig zijn beantwoord. -In het concept van het stedenbouwkundige plan voor Beekweide II zijn 30 huurwoningen opgenomen. Voor de locatie de Borgwal is nog geen tijdspad bekend. -Bij alle initiatieven wordt deze behoefte meegenomen. Diverse besluiten vanuit het Portefeuilleplan zijn reeds uitgevoerd of in voorbereiding.

38

Duurzaamheid In 2035 willen wij als gemeente energieneutraal zijn, op een economisch verantwoorde manier.

We verduurzamen de huurwoningen binnen ons woningbedrijf. In 2035 is 50% van de woningen nul-op-demeter en bij nieuwbouw hanteren we ‘nul-op-de-meter’ als randvoorwaarde.

Vergroening particuliere achtertuinen. Implementatie Actieplan Duurzaamheid.

-Bestaande situatie in kaart brengen. -Visie voor Renswoude opstellen. -Uitvoeringsprogramma opstellen. -Samenwerking zoeken met omliggende gemeenten en de ondernemersvereniging Renswoude. -Actief op zoek gaan naar financiële middelen om onze ambities te bekostigen. -Vanaf 2019 verkennen we hoe we burgers kunnen betrekken bij de uitvoering van ons beleid, bijvoorbeeld door te verkennen of er mogelijkheden zijn voor lokale energiecoöperaties. Begroting 2020 iets anders verwoord: Verkennen hoe we de burgers kunnen betrekken bij de uitvoering van ons beleid, bijvoorbeeld door lokale energiecoöperaties. -Opzetten website of webpagina ‘Renswoude Duurzaam’ met allerlei nuttige informatie en een link naar het energieloket voor 2022. Uitvoering ‘Routekaart verduurzaming’. Hierin zijn de maatregelen en het tijdspad alsmede de financiën opgenomen. Vooruitlopend daarop raamt het woningbedrijf met ingang van 2020 jaarlijks € 0,2 miljoen voor het verduurzamen van woningen. Uitrol operatie Steenbreek. Uitvoering acties uit Actieplan: -Met ingang van 1-1-2020 werd het principe van betaling per aanbieding restafval ingevoerd. -We bekijken of we bedrijven kunnen stimuleren om hun afval te scheiden. -Begin 2021 maken we de balans op en monitoren we of we onze doelen hebben bereikt en besluit de raad of er nog aanvullende maatregelen getroffen dienen te worden.

-Er is actief bijgedragen aan het opstellen van de RES (Regionale Energie Strategie). In 2021 wordt deze vertaald naar een lokale routekaart voor de doelstelling ‘klimaatneutraal in 2035’. -De bestaande situatie is in kaart gebracht waardoor de opgave voor Renswoude duidelijk is. -Ondanks de Coronamaatregelen heeft een communicatietraject plaatsgevonden.

Dit wordt uitgevoerd conform de in 2019 vastgestelde routekaart.

Vanwege Corona is dit stil komen te liggen. Ondanks Corona is een deel van het actieplan uitgevoerd.

39

Welke verbonden partijen schakelen wij in Afvalverwijdering Utrecht (AVU), gevestigd te Soest De gemeenschappelijke regeling AVU draagt namens de Utrechtse gemeenten zorg voor het transport, de overslag, de bewerking en verwerking van het ingezamelde huishoudelijke afval. Omgevingsdienst Regio Utrecht, gevestigd te Utrecht Alle Wabo milieutaken worden uitgevoerd door de Omgevingsdienst Regio Utrecht. Op verzoek van de gemeente wordt ook ondersteuning ingezet bij de afhandeling van klachten. Daarnaast ondersteunt of adviseert de Omgevingsdienst de gemeente bij andere (milieu)taken. Zo houdt de Omgevingsdienst het bodeminformatiesysteem up-to-date, implementeert nieuwe wet- en regelgeving en adviseert inhoudelijk en beleidsmatig met betrekking tot archeologietaken. ACV groep (voornemen tot het innemen van een positie) Per 1 januari 2020 is de gemeente aandeelhouder in de Afvalcombinatie “De Vallei” N.V. ACV is een zelfstandig opererend bedrijf op het gebied van afvalinzameling, straatreiniging, het kolken van riolen, gladheid- en plaagdierbestrijding.

Beleidsindicatoren Programma 3 – Fysiek Nr.

33. 34.

Indicator

Beheer openbare ruimte: Energie en klimaat Omvang huishoudelijk restafval Hernieuwbare elektriciteit

Eenheid

Periode

Renswoude

Provincie Utrecht

Grootte klasse <25.000 inwoners

Kg/inwoner per jaar

2019

200

167

126

%

2018

11,3

6,1

x

Eenheid

Renswoude 2019

Renswoude 2020

Provincie Utrecht 2020

Grootte klasse <25.000 inwoners 2020

Programma 3 – Fysiek Domein Nr.

Indicator

Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en Stedelijke vernieuwing 35.

Gemiddelde WOZwaarde

Bedrag * € 1.000

304

330

323

314

36.

Nieuw gebouwde woningen

Aantal per 1.000 woningen

58

58

10,8

9,6

37.

Demografische druk (Groene + grijze druk t.o.v. 20-64)

%

78,7

55,8

67,7

79,4

38.

Woonlasten 1 persoonshuishouden

€

709

797

710

747

€

773

872

791

826

39.

Woonlasten meer persoonshuishouden

40

Wat heeft het gekost 3.

Baten en lasten Fysiek domein (bedragen x € 1.000)

Lasten

0.3 2.1 2.2 5.7 7.2 7.3 7.4 7.5 8.1

3.2 8.2 8.3

Begroting 2020

Begroting 2020 na wijziging

Rekening 2020

Afwijking

0 598 0 388 407 501 386 100 121

8 643 0 434 407 470 706 100 121

23 638 0 375 289 543 537 96 95

-16 5 0 59 118 -74 169 4 26

Subtotaal lasten programma 3

2.499

2.887

2.596

292

Fysieke bedrijfsinfrastructuur Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Wonen en bouwen Subtotaal lasten grondexpl./wonen en bouwen

0 1.483 3.262 4.745

0 1.508 3.307 4.815

1.488 2.873 3.526 7.886

-1.488 -1.365 -219 -3.071

7.245

7.703

10.482

-2.780

Begroting 2020

Begroting 2020 na wijziging

Rekening 2020

Afwijking

0 0 14 2 581 666 0 58 16

0 0 14 2 581 626 10 58 16

5 0 10 1 658 725 17 77 21

5 0 -4 -1 77 99 8 19 5

Subtotaal baten programma 3

1.337

1.306

1.514

208

Fysieke bedrijfsinfrastructuur Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Wonen en bouwen Subtotaal baten grondexpl./wonen en bouwen

0 1.483 3.372 4.856

0 1.533 3.372 4.906

1.488 3.422 3.884 8.794

1.488 1.889 512 3.888

6.192

6.212

10.307

4.096

-1.052

-1.491

-175

1.316

286 277 -9

286 514 228

530 0 -530

-245 -514 -759

-1.061

-1.263

-705

557

Beheer overige gebouwen en gronden Verkeer en vervoer Parkeren Openbaar groen en (openlucht) recreatie Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria Ruimtelijke ordening

Totaal lasten

Baten

0.3 2.1 2.2 5.7 7.2 7.3 7.4 7.5 8.1

3.2 8.2 8.3

Beheer overige gebouwen en gronden Verkeer en vervoer Parkeren Openbaar groen en (openlucht) recreatie Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria Ruimtelijke ordening

Totaal baten Saldo programma Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves Saldo mutaties reserves Resultaat programma 3

41

Analyse afwijkingen Lasten 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden -/- € 16.000 Het nadeel op dit taakveld bestaat uit een hogere last voor het gebruik van de Borgwal. Vooral de energiekosten zijn hoger dan begroot. 2.1 Verkeer en vervoer + 5.000 Het voordeel op dit taakveld bestaat uit een lagere last voor gladheidsbestrijding (+ € 14.000), een lagere last voor straatmeubilair (€ +12.000) en een lagere last voor civiele kunstwerken (+ € 21.000) en overige lagere lasten (€ + 1.000). Daar tegenover staan hogere lasten voor verhardingen (-/- € 13.000), straatvegen en onkruidbestrijding (-/- € 21.000) en openbare verlichting (-/- € 9.000). 5.7 Openbaar groen en luchtrecreatie + € 59.000 Het voordeel op dit taakveld is voornamelijk veroorzaakt door lagere lasten voor de bestrijding van de eikenprocessierups en lagere lasten openbaar water. Dit betreft vooral een lagere last voor uitmaaien/uitdiepen. 7.2 Riolering + € 118.000 Het voordeel op dit taakveld bestaat uit lagere onderhoudskosten (+ € 91.000) en een lagere toevoeging aan de rioolvoorziening (+ € 27.000). 7.3 Afval -/- € 74.000 Het nadeel op dit taakveld ontstaat vooral door hogere lasten inzameling restafval. 7.4 Milieubeheer + € 169.000 Het voordeel op dit taakveld bestaat uit een lagere last duurzaamheid (+ € 197.000). Dit zijn RES gelden (Regionale Energie Strategie) die via de algemene uitkering zijn ontvangen.

Er is minder doorbetaald aan de regio Foodvalley ten behoeve van de gezamenlijke uitvoering hiervan in regioverband. De Raad wordt ter besluitvorming een budgetoverheveling ad € 190.000 voorgelegd. 8.1 Ruimtelijke ordening + € 26.000 Het voordeel op dit taakveld ontstaat door lagere lasten bestemmingplannen (€ 22.000) en het niet benodigde budget voor planschade (€ 4.000). 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur -/- € 1.488.000 Het nadeel op dit taakveld Groot Overeem bestaat uit de niet begrote kosten voor bedrijventerrein Groot Overeem ad € 1.488.000. Dit nadeel staat tegenover het voordeel op de niet begrote bate (mutatie boekwaarde) van € 1.488.000. 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) -/- € 1.365.000,Het nadeel op dit taakveld betreft de hogere lasten voor de grondexploitatie Beekweide (-/- € 550.000), een hogere last voor Beekweide II (-/- € 107.000) een lagere last voor de GREX Herontwikkeling Taets van Amerongenweg (+ € 23.000), een hogere last voor het Dorpshart (-/754.000) en lagere lasten personeel van derden (+ € 24.000). Tegenover de hogere last voor Beekweide II en Taets en het Dorpshart staat een hogere bate (mutatie boekwaarde) voor eenzelfde bedrag. 8.3 Wonen en bouwen -/- € 219.000 Het nadeel op dit taakveld betreft hogere exploitatielasten Woningbedrijf ad (-/- € 210.000) en hogere rentelasten woningbedrijf (-/- € 9.000).

De doorberekende exploitatielasten voor het woningbedrijf zijn € 2.935.000 en de rentelasten woningbedrijf zijn € 302.000. Baten 7.2 Riolering + € 77.000 Het voordeel op dit taakveld bestaat uit een hogere bate rioolrecht gezinnen van € 75.000 en hogere bate rioolrecht bedrijven van € 2.000.

42

7.3 Afval + € 99.000 Het voordeel op dit taakveld ontstaat door onttrekking uit de voorziening milieu van € 65.000 en hogere baten afvalinzameling van € 34.000. 7.5 Begraafplaatsen en crematoria + € 19.000 Het voordeel op dit taakveld ontstaat door een hogere bate voor retributies en rechten begraafplaatsen. 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur +/+ € 1.488.000 Het voordeel op dit taakveld bestaat uit de niet begrote opbrengst (mutatie boekwaarde) voor bedrijventerrein Groot Overeem ad € 1.488.000. Dit voordeel staat tegenover het nadeel van de niet begrote last ad € 1.488.000. 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) +/+ € 1.889.000 Het voordeel op dit taakveld betreft vooral de hogere baten voor de grondexploitatie Beekweide (+/+ € 1.035.000), een hogere bate voor Beekweide II (+/+ € 107.000), een hogere bate voor de grex Herontwikkeling Taets van Amerongenweg (+ € 23.000), en een hogere bate voor het Dorpshart (+/+ 754.000). Tegenover de hogere bate Beekweide II, Taets en Dorpshart staat een eveneens hogere last voor hetzelfde bedrag. Bij beekweide I heeft een winstneming ad € 485.000 plaats gevonden. Over de winstneming is de gemeente vennootschapsbelasting verschuldigd, welke verantwoord zijn in programma 4.

8.3 Wonen en bouwen +/+ € 512.000 Het voordeel op dit taakveld betreft hogere bate van het Woningbedrijf ad (+ € 522.000) en een lagere bate voor omgevingsvergunningen van (-/- € 10.000). Mutaties reserves De begrote dotatie is € 245.000 lager dan de werkelijke dotatie aan de reserve. Het verschil bestaat vooral uit een hogere dotatie aan de algemene bedrijfsreserve van het woningbedrijf ad € 265.000. De dotatie in de reserve van programma 3 is € 530.000. De gerealiseerde toevoegingen betreffen het exploitatieresultaat van het woningbedrijf aan de bedrijfsreserve woningbedrijf (€ 475.000) en de jaarlijkse toevoegingen aan de reserve openbare gebouwen (€ 40.000) en de reserve onderhoud speeltoestellen (€ 15.000). De begrote onttrekking is € 514.000, in werkelijkheid heeft er geen onttrekking aan de reserve plaats gevonden. De begrote onttrekkingen bestaan uit: • Aansluitingen als gevolg van werkzaamheden N224 provincie € 60.000. Werkzaamheden vinden in 2021 plaats, er wordt een budgetoverheveling voorgesteld. • Implementatie omgevingswet € 75.000. Werkzaamheden vinden in 2021 plaats, er wordt een budgetoverheveling voorgesteld. • Duurzaamheid € 237.000. Er is een positief saldo op dit taakveld gerealiseerd en er zijn daarom geen middelen uit de algemene reserve onttrokken. Voor € 190.000 wordt een budgetoverheveling voorgesteld.

• Overige onttrekking programma Fysiek domein € 142.000. Voor € 60.000 wordt een budgetoverheveling voorgesteld, € 82.000 wordt niet meer in gezet.

43

Programma 4 Algemene dekkingsmiddelen Wat zijn onze ambities

Belastinggeld wordt opgebracht door onze ondernemers en inwoners. Iedere euro die de gemeente uitgeeft is door hardwerkende inwoners verdiend. Dit geld moet daarom zuinig en zinnig worden besteed. Een goede financiële huishouding is essentieel. Wij willen een financieel gezonde gemeente zijn en daar is ons financieel beleid ook op gericht. Wij communiceren helder en begrijpelijk over de gemeentelijke financiën.

Welke taakvelden vallen onder dit programma Taakveld Algemene dekkingsmiddelen OZB woningen OZB niet-woningen Belastingen overig Algemene uitkering Treasury Onvoorzien Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting

Portefeuillehouder Wethouder Teunissen

De belangrijkste kaderstellende beleidsnota’s zijn Treasury: • Treasurystatuut Gemeente Renswoude 2015 Belastingen: • Gemeentelijke belastingverordeningen (jaarlijks) Financieel beleid: • Financiële verordening gemeente Renswoude 2020 • Nota reserves en voorzieningen 2020

Ontwikkelingen Algemene dekkingsmiddelen: De algemene uitkering uit het gemeentefonds is de grootste inkomstenbron van de gemeente. De hoogte van de algemene uitkering is niet door de gemeente te beïnvloeden; deze wordt door het rijk vastgesteld. De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van de rijksuitgaven. Volgens het systeem van ‘samen de trap op en samen de trap af’ hebben wijzigingen in de rijksuitgaven direct invloed op de omvang van het gemeentefonds. Lagere gasbaten door een lagere productie bijvoorbeeld hebben daardoor ook een nadelig effect op het gemeentefonds. Herijking gemeentefonds: onzekerheid over omvang voor Renswoude Er is een herziening van het totale gemeentefonds per 2023 op komst. Met deze herziening wordt onder meer beoogd de vastgestelde knelpunten in de verdeling van de middelen voor het sociaal domein op te lossen. Het doel van de herziening van het gemeentefonds is te komen tot een volledige en integrale herijking van het gemeentefonds. Alle uitgavenclusters worden bij de herziening betrokken, evenals de manier waarop de inkomsten van gemeenten verevend worden. Het is de bedoeling om de nieuwe verdeelmodellen in 2023 in te voeren. Het voorlopige voorstel voor de nieuwe verdeling lijkt vooralsnog licht positief uit te vallen voor de gemeente.

Tot het definitieve voorstel kunnen wij dan ook geen uitspraak doen over het effect voor de gemeente. De verwachting is dat het definitieve besluit rond juni/juli van dit jaar (2021) zal worden genomen.

44

Financiering In 2020 is er een nieuwe geldlening aangetrokken voor een totaal van € 3 miljoen. De rente voor deze lening is -/-0,01% (looptijd 10 jaar). Het grootste deel van de financieringsbehoefte van de gemeente wordt momenteel bepaald door investeringen van het woningbedrijf.

Wat willen we bereiken en wat gaan we doen om dat te bereiken Wat willen we bereiken Algemene dekkingsmiddelen We zijn een financieel gezonde gemeente.

Wat gaan we daarvoor doen

Wat hebben we in 2020 gedaan?

-Jaarlijks zorgen we voor een structureel sluitende begroting, waarin structurele uitgaven worden gedekt met structurele middelen. -Incidentele inkomstenmeevallers kunnen worden gebruikt voor incidentele, extra, uitgaven.

In 2020 zijn er diverse verdere verbeteringen doorgevoerd in het planning en control proces. Dit betreft onder meer de herschikking van budgetten en de start van integratie van financiën binnen de gemeente. In 2020 is er voor het eerst de begroting opgebouwd via Key2Finance. Dit zorgt voor minder handwerk in Excel en is minder bewerkelijk. De ontwikkeling van de lasten van jeugdzorg, WMO en de baten uit de algemene uitkering zijn risico’s met betrekking tot het handhaven van het begrotingsevenwicht.

Het weerstandsvermogen is voldoende om de geïnventariseerde en gekwantificeerde risico’s af te dekken. We laten de Onroerende Zaakbelasting (OZB) geen sluitstuk zijn van de begroting.

Er is een algemene risicoreserve (buffer). In de nota reserves en voorzieningen 2019 is bepaald, dat de minimale omvang daarvan gelijk is aan 1,4 maal de berekende risico’s. Als de gemeente tekortkomt, dan zal in eerste instantie moeten worden gekeken naar de mogelijkheid tot bezuiniging.

Om tot een sluitende begroting 2020 te komen, was een verhoging van de OZB met meer dan het inflatiepercentage (1,5%) nodig. Bij de behandeling van de begroting 20212023 kwam naar voren dat, naast taakstellingen op fysiek en sociaal domein, een verhoging van de

45

We versterken de controlerende taak van de gemeenteraad op het gebied van financiën.

Eenvoudiger en frequentere financiële en inhoudelijke rapportages.

opbrengstraming OZB noodzakelijk was. In 2020 zijn verschillende financiële rapportages aan de raad voorgelegd.

Welke verbonden partijen schakelen wij in n.v.t.

Beleidsindicatoren n.v.t.

46

Wat heeft het gekost 4.

Baten en lasten algemene dekkingsmiddelen (bedragen x € 1.000)

Lasten

Begroting 2020 na wijziging

Rekening 2020

Afwijking

-125 91 0 0 0 84 25

-145 91 0 0 0 -600 25

-238 104 0 0 0 14 42

94 -14 0 0 0 -614 -17

75

-629

-78

-551

Begroting 2020

Begroting 2020 na wijziging

Rekening 2020

Afwijking

17 556 487 354 5.955 0 0

13 580 449 354 6.363 0 0

0 565 468 377 6.406 23 0

-13 -15 20 23 43 23 0

Totaal baten

7.369

7.760

7.841

81

Saldo programma

7.294

8.389

7.918

-470

Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves Saldo mutaties reserves

4.354 4.075 -279

4.698 4.460 -238

481 0 -481

4.217 -4.460 -243

Resultaat programma 4

7.016

8.151

7.438

-713

Begroting 2020

0.5 0.61 0.62 0.64 0.7 0.8 0.9

Treasury OZB woningen OZB niet-woningen Belastingen overig Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting (VpB)

Totaal lasten

Baten

0.5 0.61 0.62 0.64 0.7 0.8 0.9

Treasury OZB woningen OZB niet-woningen Belastingen overig Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting (VpB)

Analyse afwijkingen Lasten 0.5 Treasury +/+ € 94.000 Het voordeel op dit taakveld bestaat uit lagere rentelasten bij het aantrekken van geldleningen vooral ten behoeve van het woningbedrijf van € 64.000. Het overige rentevoordeel van € 30.000 bestaat vooral uit de toerekening van rente aan het woningbedrijf en aan de diverse grondexploitaties. 0.61 OZB Woningen en 0.62 OZB niet-woningen -/- € 14.000 Het nadeel op dit taakveld bestaat voornamelijk bestaat voornamelijk uit hogere lasten voor de uitvoering wet WOZ (€ 16.000). 0.8 Overige baten en lasten -/- € 614.000 Dit saldo bestaat uit het begrotingstekort zoals dit bij de Najaarsnota is vastgesteld (-/- € 659.000) en lagere incidentele baten en lasten ad € 45.000. 0.9 Vennootschapsbelasting -/- € 17.000 Het nadeel op dit taakveld bestaat uit de definitieve aanslag VPB 2019 en de voorlopige aanslag VPB 2020.

47

Baten 0.5 Treasury -/- € 13.000 Het nadeel op dit taakveld ontstaat, omdat de opbrengsten uit de rentetoerekening zijn verantwoord onder de lasten. 0.64 Belastingen overig + € 23.000 He voordeel op dit taakveld ontstaat door een hogere opbrengst inzake precariobelasting 2020. 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeente Het voordeel op dit taakveld is € 43.000. 0.8 Overige baten en lasten + € 23.000 Het voordeel op dit taakveld bestaat vooral uit niet begrote BTW teruggaven uit voorgaande jaren. Mutaties reserves -/- € 243.000 De oorzaak van dit verschil is vooral de niet gedane dotatie ten behoeve van de reserve groot onderhoud gebouwen van € 250.000. De werkelijke dotatie is € 481.000. Deze bestaat uit: • Toevoeging precario-opbrengst aan de Algemene Reserve € 377.000 • Toevoeging exploitatieresultaat riolering aan reserve riolering € 104.000

48

Paragrafen •

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

•

Onderhoud kapitaalgoederen

•

Financiering

•

Bedrijfsvoering

•

Verbonden partijen

•

Lokale heffingen

•

Grondbeleid

49

Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing Algemeen Het weerstandsvermogen geeft inzicht in hoeverre de gemeente in staat is om de financiële gevolgen van risico’s op te vangen. Dit komt tot uitdrukking in de verhouding tussen de aanwezige weerstandscapaciteit en de inschatting van de risico’s. De gemeente Renswoude loopt, net als andere gemeenten, bij de uitvoering van haar taken financiële risico's. Een eigen financiële buffer ofwel weerstandsvermogen is nodig om te voorkomen dat financiële tegenvallers dwingen tot bezuinigingen of drastische beleidsbijstelling. Ambitie De gemeente Renswoude kiest voor een solide financieel beleid en streeft het behoud van een structureel gezonde financiële positie na. Dit uitgangspunt bepaalt de relevantie van ons weerstandsvermogen in relatie tot ons risicomanagement. Immers, een gezonde financiële positie is nodig voor het in stand houden van het niveau van voorzieningen binnen onze gemeente. Gemeentelijke regelgeving Met ingang van 2019 is de nota reserves en voorzieningen 2019 van kracht. De volgende zaken zijn van belang voor het weerstandsvermogen van de gemeente Renswoude. 1. De minimale omvang van de risicoreserve is vastgesteld op 1,4 x de berekende risico’s. Dit bedrag wordt jaarlijks geblokkeerd (in de algemene reserve vaste buffer) bij het vaststellen van de begroting.

De stand van de algemene reserve vaste buffer is op 31-12-2020 € 2.224.880. Het overige gedeelte van de algemene reserve is niet geblokkeerd. Deze gelden zijn afgezonderd in de “algemene reserve niet geblokkeerd” en vrij te besteden door de raad voor beleidsdoeleinden van de gemeente. 2. De post onvoorzien en de post onbenutte belastingcapaciteit zijn vanaf 2019 geen onderdeel meer van de weerstandscapaciteit. Wel worden deze posten in deze paragraaf inzichtelijk gemaakt. Benodigde weerstandscapaciteit (risico’s) De risico’s zijn in het hiernavolgende overzicht per programma inzichtelijk gemaakt. De risicopositie wordt bepaald door de risico’s te kwantificeren op basis van de kans dat het risico zich voordoet. Korte toelichting systematiek: • In de eerste kolom worden de risico’s genummerd, deze nummering sluit aan bij de eventuele toelichting op het risico vermeld onder elk programma; • In de tweede kolom wordt het risico omschreven; • In de derde t/m vijfde kolom staat de maximum omvang per risico • De risicokans is uitgedrukt in drie klassen. Aan deze klassen is een rekenpercentage gekoppeld. Voor risico’s met een lage kans gaat het om 10%, met een gemiddelde kans om 50% en met een hoge kans om 90%. In de begroting 2019 werd bij de kans “groot” nog uitgegaan van een benodigde weerstandscapaciteit van 100%.