Conceptbegroting 2025 gemeente Renswoude
Tekst van het document
Benodigde weerstandscapaciteit (risico’s) De risico’s zijn in het hiernavolgende overzicht per programma inzichtelijk gemaakt. De risicopositie wordt bepaald door de risico’s te kwantificeren op basis van de kans dat het risico zich voordoet.
Begroting gemeente Renswoude 2025
39
Korte toelichting systematiek: • In de eerste kolom worden de risico’s genummerd, deze nummering sluit aan bij de eventuele toelichting op het risico vermeld onder elk programma; • In de tweede kolom wordt het risico omschreven; • In de derde t/m vijfde kolom staat de maximum omvang per risico; • De risicokans is uitgedrukt in drie klassen. Aan deze klassen is een rekenpercentage gekoppeld. Voor risico’s met een lage kans gaat het om 10%, met een gemiddelde kans om 50% en met een hoge kans om 90%. In de begroting 2019 werd bij de kans “groot” nog uitgegaan van een benodigde weerstandscapaciteit van 100%. Bij het vaststellen van de begroting 2020 is dit bijgesteld naar 90%. Een kans van 100% zou immers inhouden dat het risico zich zeker gaat voordoen, wat impliceert dat de begrotingsraming wordt aangepast.
Toelichting risico’s
Risico 1.1: Personeelskosten bij ziekte vast personeel
Omschrijving Risico
Bij ziekte van vast personeel wordt de gemeente geconfronteerd met extra kosten voor tijdelijke vervanging.
Impact
Tijdelijke vervanger is in de regel duurder dan vast personeel. Hierdoor wordt 10% van de totale personeelskosten als benodigde weerstandscapaciteit aangemerkt.
Beheersmaatregelen
Geen specifieke beheersmaatregelen.
Risico 2.2: Decentralisaties
Risico ja/nee
Risico klasse Laag 10%
ja
3.500.000
Risico ja/nee
Risico klasse Laag 10%
Omschrijving Risico
Bij de decentralisaties (Wmo, Jeugd en Participatie) is er een risico dat de van het rijk ontvangen vergoeding geen gelijke tred houdt ja met de (toenemende) vraag.
Impact
De financiële omvang van deze taken is in verhouding tot de omzet van de gemeente relatief hoog. Zolang er geen afspraken zijn gemaakt over een budgetplafond, is sprake van een “openeinderegeling”.
Beheersmaatregelen
Gelet op de ontwikkeling van deze kosten, voorzien we stelposten in de begroting en hebben we een bestemmignsreserve voor tegenvallers.
Risico 4.1 Minder uitkering gemeentefonds
Omschrijving Risico
Risico ja/nee
Risico Risico klasse klasse Gemiddeld Hoog 50% 90%
Risico Risico klasse klasse Gemiddeld Hoog 50% 90% 200.000
Risico klasse Laag 10%
Risico Risico klasse klasse Gemiddeld Hoog 50% 90%
Gemeenten ontvangen het grootste gedeelte van hun inkomsten uit de Algemene uitkering van het Gemeentefonds. Hoeveel uitkering wordt ontvangen is voor een groot gedeelte afhankelijk van de hoogte van de rijksuitgaven. Wijzigingen in de ja rijksuitgaven hebben direct invloed op de omvang van de Algemene uitkering. Daarnaast zijn we nog in afwachting van de herverdeeleffecten van de algemene uitkering.
Impact
Verandering in de rijksuitgaven kunnen dus een directe invloed hebben op de inkomsten van de gemeente.
Beheersmaatregelen
Geen specifieke maatregelen, want het gaat om een externe factor.
Totaal omvang risico Rekenpercentage Omvang risico x rekenpercentage
Begroting gemeente Renswoude 2025
300.000
3.500.000 10% 350.000
0 50% 0
500.000 90% 450.000
40
Beschikbare weerstandscapaciteit Met de weerstandscapaciteit wordt bedoeld: al die elementen waarmee tegenvallers eventueel bekostigd kunnen worden. In de nota Reserves en Voorzieningen is de richtlijn voor het berekenen van de weerstandscapaciteit vastgesteld. De weerstandscapaciteit bestaat met ingang van 2019 uit de “algemene reserve vaste buffer” en de stille reserves. Op basis hiervan is de weerstandscapaciteit als volgt te berekenen: Beschikbare weerstandscapaciteit Weerstandscapaciteit Algemene reserve vaste buffer Stille reserves Beschikbare weerstandscapaciteit
2022 4.100.000 900.000 5.000.000
2023 4.100.000 933.000 5.033.000
Berekening stille reserves (objecten niet voor de openbare dienst bestemd) balanswaarde WOZ-waarde 10.000 De Hokhorst voetbal 942.656 0 Grond carports 90.000 Totaal 1.032.656 10.000
2024 4.100.000 947.560 5.047.560
2025 4.100.000 1.022.656 5.122.656
verschil 932.656 90.000 1.022.656
Omvang van het weerstandsvermogen Omdat de risico’s die gemeenten lopen verschillen, is er geen algemene norm voor de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s. Gemeenten dienen zelf een beleidslijn te formuleren over de in de organisatie noodzakelijk geachte weerstandscapaciteit in relatie tot de risico’s. Wel dient de weerstandscapaciteit voldoende te zijn om de risico’s af te dekken. De weerstandsratio (beschikbare weerstandscapaciteit in relatie tot de benodigde weerstandscapaciteit) moet dus minimaal 1 zijn. Een waarde hoger dan 1 geeft aan dat tegenvallers kunnen worden opgevangen zonder grote ingrepen te doen in het voorzieningenniveau. In Renswoude is middels de nota Reserves en Voorzieningen 2019 gekozen voor een minimale waarde van 1,4. Dit wordt geblokkeerd als risicobuffer in de “algemene reserve vaste buffer”. Onderstaande indeling wordt gehanteerd om de hoogte van het weerstandsvermogen te kunnen duiden.
Als de benodigde weerstandscapaciteit wordt afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit ontstaat het volgende beeld. Ratio weerstandsvermogen Beschikbare weerstandscapaciteit
2022 5.000.000
2023 5.033.000
2024 5.047.560
2025 5.122.656
Benodigde weerstandscapaciteit Factor 1,4 Extra reservering Gr. Overeem II
1.062.602 1.062.602 0
1.108.800 1.108.800 0
1.220.800 1.220.800 0
1.120.000 1.120.000 0
4,7
4,5
4,1
4,6
Risico weerstandsvermogen
Het weerstandsratio komt uit op 4,6 voor 2025. Ten opzichte van de jaarrekening 2023 is de beschikbare weerstandscapaciteit toegenomen. De waardering van de stille reserves zijn hoger door de aanpassing van de WOZ-waarde. De risico’s zijn opnieuw beoordeeld en deze zijn iets toegenomen. Wanneer de salarisbegroting toeneemt, moet ook het risico op inhuur meegewogen worden. De weerstandratio blijft uitstekend.
Begroting gemeente Renswoude 2025
41
Ruimte in algemene reserve vaste buffer A. Stand algemene reserve vaste buffer Benodigde stand * risico's x factor 1,4 B. Totaal benodigde stand C. Ruimte in algemene reserve vaste buffer (A-B)
4.100.000 1.120.000 1.120.000 2.980.000
Kengetallen BBV De volgende kengetallen zijn verplicht gesteld vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV): 1. Netto schuldquote 2. Netto schuldquote, gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen 3. Solvabiliteitsratio 4. Kengetal grondexploitatie 5. Structurele exploitatieruimte 6. Belastingcapaciteit. Met de kengetallen kan snel een beeld worden gevormd van de financiële positie van de gemeente. Het zijn kengetallen die iets zeggen over de ‘weerbaarheid’ en ‘wendbaarheid’ van de gemeentelijke begroting. Voor de weerbaarheid (kan de gemeente financiële tegenvallers het hoofd bieden) is het van belang te weten hoe groot het eigen vermogen is, hoeveel schulden de gemeente heeft en waarvoor deze schulden zijn aangegaan. De kengetallen daarvoor zijn solvabiliteit, netto schuldquote en de grondexploitatie. Een wendbare begroting kan snel worden aangepast als er zich tegenvallers voordoen. Dat is een begroting waarvan de inkomsten op korte termijn kunnen worden verhoogd (stijging tarief OZB omdat de woonlasten zich nog onder het landelijke gemiddelde bevinden) en de lasten op korte termijn kunnen worden bijgesteld omdat er meer structurele baten dan structurele lasten zijn. De kengetallen daarvoor zijn “belastingcapaciteit” en “structurele exploitatieruimte”.
Beoordeling van de kengetallen in samenhang Een afzonderlijk kengetal zegt weinig over hoe de financiële positie moet worden beoordeeld. Zo hoeft een hoge schuld geen nadelig effect te hebben op de financiële positie, maar is dat afhankelijk of en wat er aan eigen vermogen en structurele baten tegenover die schuld staat én hoe groot de kans is dat de schuld weer wordt afgelost. Het is dus, met andere woorden, niet mogelijk om een individueel kengetal te gebruiken voor de beoordeling van de financiële positie. Zo worden voorraden strategische gronden en onderhandenwerk bouwgrondexploitatie door gemeenten met leningen gefinancierd. Maar bij verkoop vallen de geldmiddelen weer vrij om de leningen af te lossen. De kengetallen zullen altijd in samenhang moeten worden bezien, omdat ze alleen gezamenlijk en in hun onderlinge verhouding een beeld kunnen geven van de financiële positie van een gemeente. Er zijn geen landelijke normen voor de kengetallen omdat deze erg afhangen van de lokale situatie. De gemeenteraad kan wel eigen normen stellen voor deze kengetallen en bij belangrijke raadsbesluiten laten opnemen wat het effect is op de financiële kengetallen en de afgesproken normen. Voor de financiële kengetallen geldt, net als voor de weerstandscapaciteit, dat de raad kan aangeven welk financieel beleid zij voor ogen heeft en eventueel overgaan tot het formuleren van eigen normen.
Om de in deze paragraaf opgenomen kengetallen enigszins te kunnen duiden is aansluiting gezocht bij de door de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) gehanteerde signaleringswaarden. De VNG heeft een aantal signaalwaarden ontwikkeld om een grofmazige waardering te geven aan deze kengetallen. Deze zijn onderverdeeld in drie groepen. In onderstaande tabel is dit zichtbaar gemaakt.
Begroting gemeente Renswoude 2025
42
Nadere duiding bij de in de tabel in beeld gebrachte financiële kengetallen: • Netto schuldquote: hoe zwaar drukt de schuld op de begroting? Hier wordt de schuldpositie van de gemeente uitgedrukt in een percentage van de omvang van de jaarlijkse exploitatie (inkomsten exclusief mutaties in reserves). De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. • Netto schuldquote, gecorrigeerd met verstrekte leningen De gemeente leent soms geleend geld door aan andere organisaties. Om inzicht te verkrijgen in hoeverre er sprake is van doorlenen, wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven. Op die manier wordt duidelijk wat het aandeel van de verstrekte leningen is en wat dit betekent voor de schuldenlast. • Solvabiliteit: welk deel van het gemeentebezit is betaald met eigen middelen? Dit is het eigen vermogen als aandeel in het balanstotaal. Ofwel: de solvabiliteitsratio geeft aan welk deel van het balanstotaal niet door schuld is gefinancierd. Een solvabiliteitsratio van minder dan 20 procent geeft aan dat een gemeente zijn bezit met relatief veel schulden heeft belast.
• Grondexploitatie: heeft de gemeente relatief veel grond en loopt zij daardoor risico? De boekwaarde van de voorraden grond moet worden terugverdiend bij de verkoop. Als dat niet lukt, kan de grondexploitatie een negatieve impact hebben op de financiële positie van de gemeente. De accountant beoordeelt ieder jaar in hoeverre de gronden tegen actuele waarde op de balans zijn opgenomen. Het kengetal wordt berekend door de in exploitatie genomen gronden te delen door het totaal van de baten (excl. mutaties reserves). • Structurele exploitatieruimte: heeft de gemeente voldoende structurele middelen om haar structurele lasten te dekken? De relevantie van het kengetal structurele exploitatieruimte is om te weten welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Bij dit kengetal wordt gekeken naar de structurele baten en structurele lasten in vergelijking met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. • Belastingcapaciteit: heeft de gemeente relatief veel belastingen en is er ruimte deze belastingen te verhogen? Hieronder wordt verstaan de woonlasten voor een meerpersoonshuishouden in jaar t ten opzichte van het landelijk gemiddelde (in jaar t-1).
Hiermee komt tot uitdrukking de ruimte die een gemeente heeft om zijn belastingen te verhogen. Zijn de woonlasten laag, dan kan bij tegenvallers gemakkelijk worden bijgestuurd door de Onroerende Zaakbelasting te verhogen. Dit percentage is een indicatief percentage, omdat de tarieven pas worden vastgesteld bij de verordeningen. Wel zien we dat de lokale woonlasten iets harder zijn gestegen de afgelopen 3 jaar t.o.v. de gemiddelde landelijke woonlasten. Of de landelijke woonlasten zijn harder gedaald.
9.3 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen Inleiding De gemeente Renswoude heeft een oppervlakte van 1.852 hectare. Deze ruimte wordt gebruikt voor verschillende doeleinden gebruikt zoals wonen, werken en recreëren. Voor deze activiteiten zijn kapitaalgoederen (assets) nodig: wegen, riolering, verlichting, groen, gebouwen en water. Goed beheer van deze kapitaalgoederen is belangrijk omdat er een directe invloed is op het woon-, leef- en werkklimaat van en voor iedereen. Kapitaalgoederen zijn ook nodig om de programmadoelen van de gemeente te realiseren. Om bijvoorbeeld economische ontwikkeling te stimuleren is een goede bereikbaarheid van belang, om
Begroting gemeente Renswoude 2025
43
onderwijs te geven zijn schoolgebouwen nodig. Straatverlichting en de inrichting van groen leveren een bijdrage aan de sociale veiligheid. De riolering draagt bij aan de gemeentelijke milieudoelstellingen. Kapitaalgoederen leggen blijvend beslag op de gemeentelijke begroting. Niet alleen is geld nodig voor de aanschaf of aanleg, maar ook voor de jaarlijkse kosten van onderhoud en afschrijving. Het BBV schrijft voor dat in de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen per kapitaalgoed tenminste wordt ingegaan op het beleidskader, de uit het beleidskader voortvloeiende financiële consequenties en de vertaling van de financiële consequenties in de begroting. Uitgangspunten beheer openbare ruimte De uitgangspunten voor het beheer van de openbare ruimte worden in de beheerplannen per kapitaalgoed beschreven. Hieronder is een overzicht weergegeven waarin per onderscheiden beheerdomein de omvang van het areaal en de waarde die dit vertegenwoordigt is aangegeven. Integraal beheerplan openbare ruimte (IBOR) Er is een integraal beheerplan (periode 2021 – 2030) en een integraal meerjarenonderhouds- en vervangingsplan (periode 2021 – 2025) vastgesteld in de raadsvergadering van 27 oktober 2021. Op basis van een “conserverend” scenario is de uitwerking verwerkt in de begroting 2022-2025 en gecontinueerd in onderhavige begroting. In 2025 wordt een geactualiseerd IBOR-plan aan de raad voorgelegd.
Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen Domein
Omvang areaal
Waarde (€)
Wegen
330000 m2
20.000.000
Riolering
30 km vrijverval
30.000.000
Pompen, gemalen en bergbezinkbassins
10 pompgemalen, 50 km drukleiding, 2 bergbezinkbassins, 4 km drainage, 224 drukrioolpompen buitengebied en 1345 kolken
5.000.000
Civiele kunstwerken
19 bruggen en ca. 60 duikers
2.500.000
Openbare verlichting
900 lichtpunten
Groen
350.000 m2 waarvan 3.500 bomen
5.000.000
Sportaccomodaties
3 voetbalvelden, 4 tennisbanen, 1 sporthal 2 ondergrondse containers en 15 bovengrondse containers
2.000.000
Afvalinzameling
900.000
100.000
Toelichting per kapitaalgoed
Wegen en verkeersvoorzieningen Aantal kilometers te onderhouden weg Oppervlakte wegennet Doel Beheerplan Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau
Staat van onderhoud
Begroting gemeente Renswoude 2025
41 km, waarvan 12 km elementenverharding en 29 km asfaltverharding. 330.000 m2, waarvan 30% elementverharding en 70% asfaltverharding. In stand houden van een kwalitatief goede en veilige wegeninfrastructuur. Integraal beheerplan (periode 2021 – 2030) en een integraal meerjarenonderhouds- en vervangingsplan (periode 2021 – 2025). Uitgangspunt is de CROW-norm (CROW is een kennisorganisatie op het gebied van infrastructuur, openbare ruimte, verkeer en vervoer en werk en veiligheid). Het werken conform de richtlijnen CROW wordt door de gemeente bewerkstelligd door: ll. Periodiek globale visuele inspecties (eens per twee jaar) mm. Te werken met een wegbeheersysteem nn. Onderhoud uit te voeren volgens systematiek en planning. De staat van onderhoud van de asfaltwegen en de elementenverhardingen is in het algemeen redelijk tot goed. Op basis van de meerjarenplanning
44
Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen? Groot onderhoud komende jaar
Jaarlijks budget Ontwikkelingen
wordt groot onderhoud gepland en uitgevoerd aan diverse wegen. Hiervoor wordt ook een integrale afweging gemaakt met andere disciplines (werk met werk maken). Kleinschalig onderhoud aan zowel de wegen in elementenverharding als in asfaltverharding worden uitgevoerd via het raamcontract. Ja.
Regulier onderhoud wordt uitgevoerd op basis van inspectie en beheerprogramma (exploitatiebegroting). Groot onderhoud en Vervanging worden uitgevoerd conform Meerjaren InvesteringsPlan (kapitaallasten). € 388.400 Zie resultaten bij paragraaf ‘Onderhoud openbare ruimte'.
Openbaar Groen Oppervlakte te onderhouden groen
Doel
Beheerplan Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau
Staat van onderhoud Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen? Groot onderhoud komende jaar Jaarlijks budget Ontwikkelingen
Begroting gemeente Renswoude 2025
Totaal 350.000 m2, waarvan: Bermen 160.000 m2 Gazon 43.000 m2 Bosplantsoen 35.000 m2 Sierplantsoen: 22.000m2 Heesters 6.000 m2 Overig 28.000 m2 Bomen: 3.500 stuks Een beheervriendelijke (efficiënt) en hoogwaardige (functie) buitenruimte die binnen de financiële kaders beheer(s)baar is en bijdraagt aan een groene beleefomgeving. Integraal beheerplan (periode 2021 – 2030) en een integraal meerjarenonderhouds- en vervangingsplan (periode 2021 – 2025). Het vastgestelde kwaliteitsniveau voor het centrumgebied is niveau A, voor overige gebieden is dat niveau B. Belangrijke uitgangspunten hierbij zijn: oo. Groen is waardevol voor de leefomgeving en voor gezondheid; pp. Koesteren van het groen, maar wel rationeel; qq. Realiseren van groene kwaliteit, inclusief vergroten biodiversiteit; rr. Deskundig beheren; ss. Groen moet duurzaam zijn; tt. Diversiteit in aanplant bomen (structureel omlaag brengen plaagdierdruk (o.a. eikenprocessierups). De staat van onderhoud is in het algemeen goed te noemen en voldoet minimaal aan de in het beleidsplan genoemde beeldkwaliteitsniveaus. Ja
n.v.t. € 481.500 (Groen, Straatvegen en onkruidbestrijding) Daar waar het in het straatbeeld past, zullen er meerdere soorten bomen worden gepland. In combinatie met afkoppelen van regenwater zal tegelijk worden gekeken naar duurzame groene maatregelen; zoals het verlagen van groenstroken, omvormging van groen en/of uitbreiding en inpassing van bollenstroken en vaste planten borders (biodiversiteit).
45
Riolering Aantal kilometers te onderhouden riolering
Doel
Beheerplan Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau
Staat van onderhoud Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen? Groot onderhoud komende jaar
Jaarlijks budget Ontwikkelingen
Vrij verval riolering: 30 kilometer Drukriolering in het buitengebied: 50 kilometer Riool- en hemelwatergemalen: 10 stuks Pompunits: ruim 224 stuks Kolken: 1.345 stuks Bergbezinkbassins: 2 stuks Voldoen aan de wettelijke zorg voor goed functionerende riolering. Dit is vanuit het oogpunt van volksgezondheid, bewoonbaarheid en milieubescherming een belangrijke taak van de gemeente. GRP 2021-2028 Voldoen aan de daarvoor geldende wettelijke vereisten. Een goed functionerende riolering is nodig om afvalwater uit de directe leefomgeving te verwijderen ten behoeve van de volksgezondheid. Ook komt riolering de bewoonbaarheid in de kernen ten goede doordat wateroverlast en stank worden voorkomen. Daarnaast wil de gemeente Renswoude door hemelwater af te koppelen een bijdrage leveren aan klimaat adaptieve maatregelen die nodig zijn. De staat van onderhoud van het rioleringsstelsel is in het algemeen goed te noemen. De reguliere werkzaamheden zijn in de begroting opgenomen conform het Gemeentelijk RioleringsPlan.
Regulier onderhoud wordt uitgevoerd op basis van inspectie en beheerprogramma (exploitatiebegroting). Groot onderhoud en Vervanging worden uitgevoerd conform Meerjaren InvesteringsPlan (kapitaallasten). € 537.100 Uitvoeren afkoppelplan en groot onderhoud (integraal).
Gebouwen Algemeen
Aantal te onderhouden gebouwen:
Doel Beheerplan
Begroting gemeente Renswoude 2025
Naast gemeentelijke gebouwen, onderhoudt de gemeente ook de gemeentelijke woningen. Voor de scholen geldt, dat de schoolbesturen verantwoordelijk zijn voor het onderhoud (zowel binnen als buiten). - gemeentehuis - sporthal - Gemeentewerf (nieuwbouw gereed 2025) - brandweerkazerne - bibliotheek (alleen binnenzijde, buitenzijde t.l.v. VvE) - ambtswoning - aula begraafplaats - baarhuisje - gemeentelijke (verhuurde) woningen In stand houden van de gebouwen en voorkomen achterstallig onderhoud. - gemeentehuis -> beheerplan opgesteld in 2022 - sporthal -> beheerplan opgesteld in 2021 - gemeentewerf -> nieuwbouw - brandweerkazerne -> beheerplan opgesteld in 2022 - bibliotheek (alleen binnenzijde, buitenzijde t.l.v. VvE) - gemeentelijke woningen -> beheerplan opgesteld in 2022 - aula begraafplaats -> beheerplan wordt opgesteld - baarhuisje -> onderdeel van begraafplaats
46
Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau
Voormalige basisschool de Borgwal is ingericht voor tijdelijk gebruik. Een proces voor herontwikkeling is gestart. - Gemeentewerf -> kwaliteitseisen onderdeel van planvorming - Sporthal en bibliotheek: sporthal De Hokhorst wordt in 2026 uitgebreid met een nieuwe dorpshuis- en bibliotheekfunctie. De sporthal zelf wordt hierbij verduurzaamd. In 2025 wordt dit plan voorbereid. Gezien de nieuwbouw, dan wel de planvorming rondom de diverse gebouwen zijn hier geen bijzonderheden te vermelden. De opgestelde/op te stellen beheerplannen zijn/worden in de begroting opgenomen. -
Staat van onderhoud Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen? Groot onderhoud komende jaar
Jaarlijks budget Ontwikkelingen
Regulier onderhoud wordt uitgevoerd op basis van inspectie en beheerprogramma (exploitatiebegroting). Groot onderhoud en Vervanging worden uitgevoerd conform Meerjaren InvesteringsPlan (kapitaallasten). € 405.800
Openbaar Water Omvang areaal
Doel Beheerplan Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau Staat van onderhoud Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen? Jaarlijks budget Groot onderhoud komende jaar Ontwikkelingen
De watergangen die volgens de Keur van het Waterschap onderhoudsplichtig zijn en in eigendom zijn van de gemeente, worden door de gemeente onderhouden. Watergangen moeten voldoende water kunnen blijven aan- en afvoeren, zodat voor de bewoners van een gebied geen waterproblemen ontstaan. Integraal beheerplan (periode 2021 – 2030) en een integraal meerjarenonderhouds- en vervangingsplan (periode 2021 – 2025). Het doorstroomprofiel moet voldoende zijn, als maat wordt gehanteerd dat minimaal 2/3 van het theoretische profiel beschikbaar is. Het onderhoud van de watergangen is goed. Ja
€ 20.627 Geen grootschalige werkzaamheden gepland. Er wordt gestreefd naar het clusteren van werkzaamheden aan de watergangen. Vergroten van de biodiversiteit wordt waar mogelijk geïntegreerd met slotenonderhoud en onderhoud/maaien van bermen.
Civiele kunstwerken (bruggen en duikers) Omvang areaal Doel Beheerplan
Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau Staat van onderhoud Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan
Begroting gemeente Renswoude 2025
Het areaal bestaat uit 20 bruggen, duikers en een vee-tunnel. Civiele kunstwerken moeten te allen tijde veilig zijn, waarbij het onderhoud zodanig moet zijn dat er geen achterstallig onderhoud ontstaat. Rapportage ‘Inspectie en meerjarenplanning kunstwerken’ d.d. 11 december 2018. Integraal beheerplan (periode 2021 – 2030) en een integraal meerjarenonderhouds- en vervangingsplan (periode 2021 – 2025). De kunstwerken moeten functioneel en veilig zijn. De kwaliteit is redelijk tot goed. Ja
47
volledig in de begroting opgenomen? Jaarlijks budget Groot onderhoud komende jaar
€ 7.500 Geen
Ontwikkelingen
Openbare Verlichting Omvang areaal Doel Beheerplan Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau Staat van onderhoud
Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen? Jaarlijks budget Groot onderhoud komende jaar
Ontwikkelingen
Het areaal bestaat uit ruim 900 lichtpunten, bestaande uit masten en armaturen. Bijdragen aan een verkeersveilige en sociaal veilige openbare ruimte. Integraal beheerplan (periode 2021 – 2030) en integraal meerjarenonderhouds- en vervangingsplan (periode 2021 – 2025). Als uitgangspunt geldt de RVOL (Richtlijn voor openbare verlichting) Het areaal is relatief oud (veel armaturen zijn ouder dan 20 jaar en veel masten zijn ouder dan 40 jaar, d.w.z. afgeschreven) De kwaliteit is in het algemeen redelijk tot goed. Nee
€ 65.300 Regulier onderhoud wordt uitgevoerd op basis van inspectie en beheerprogramma (exploitatiebegroting). Groot onderhoud en Vervanging worden uitgevoerd conform Meerjaren InvesteringsPlan (kapitaallasten). In 2025 worden veel conventionele lampen vervangen voor LED-verlichting. Daarmee wordt beoogd om veel energie te besparen. Meubilair (bebording en speelvoorzieningen)
Omvang areaal
Doel
Beheerplan Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau Staat van onderhoud
Begroting gemeente Renswoude 2025
Het areaal bestaat uit: uu. 850 verkeersborden vv. 16 speelplaatsen met 125 speeltoestellen ww. Banken 25 xx. Hondenpoep voorzieningen Speelplekken: bewegen, ontmoeten en ontspannen voor de doelgroeppen Verkeersborden: geleiding verkeer Banken: recreatie Hondenpoep voorzieningen: overlast beperken Integraal beheerplan (periode 2021 – 2030) en een integraal meerjarenonderhouds- en vervangingsplan (periode 2021 – 2025). Functionele en veilige voorzieningen. Bij vervanging wordt ook maatschappelijk effecten toegevoegd. De kwaliteit van de speeltoestellen is, ondanks de gemiddeld hoge ouderdom, in het algemeen matig tot goed. Als plekken die uitnodigen tot bewegen en ontmoeten voldoen de locaties maar matig. De kwaliteit van de bebording is goed. De kwaliteit van de banken is goed. De kwaliteit van de hondenpoep voorzieningen is goed.
48
Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen? Jaarlijks budget Groot onderhoud komende jaar
Ontwikkelingen
Ja
€ 21.180 Renovatie van speellocaties conform het in 2024 vastgestelde speelbeleidsplan; in samenwerking met de omgeving. Onveilig meubilair wordt direct aangepakt. Zie hierboven.
Buitensportaccommodaties Omvang areaal Doel Beheerplan
Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau
Staat van onderhoud Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen? Jaarlijks budget Groot onderhoud komende jaar Ontwikkelingen
Het areaal bestaat uit 3 voetbalvelden, 4 tennisbanen en 1 sporthal. Goede voorzieningen ten behoeve van sport. Integraal beheerplan (periode 2021 – 2030) en een integraal meerjarenonderhouds- en vervangingsplan (periode 2021 – 2025) m.u.v. de sporthal. Onderhoud wordt uitgevoerd op grond van de eis dat de voorziening voldoet aan ‘schoon, heel en veilig’. Deze begrippen zijn niet nader gespecificeerd. Daarnaast moeten ze voldoen aan de wettelijke eisen NOCNSF. De kwaliteit is goed (de kunstgrassportvelden van zowel de voetbal als de tennis zijn alle vervangen in 2022). Ja.
€ 98.400 Er is geen grootschalig onderhoud gepland voor de nabij toekomst. Geen bijzonderheden.
9.4 Paragraaf financiering Inleiding In de paragraaf financiering wordt de financieringsfunctie van de gemeente Renswoude voor de jaren 2025-2028 uiteengezet. In deze paragraaf komen onder andere de kasgeldlimiet en de renterisiconorm aan de orde. Daarnaast wordt aandacht besteed aan de verwachte ontwikkeling van de schulden in 2025-2028 en de hiermee gepaard gaande rentekosten. Beleidskader De Wet Fido geeft voorschriften met betrekking tot het aantrekken van geldleningen, het uitzetten van middelen en het verstrekken van garanties. Van belang hierbij is, dat deze activiteiten geschieden in het kader van het uitoefenen van de publieke taak. Uitzetting van tijdelijk overtollige middelen dient een voorzichtig karakter te hebben en mag niet gericht zijn op het verschaffen van inkomen door het lopen van overmatige risico’s. Het beleggings- en financieringsbeleid van de gemeente is vastgelegd in het Treasurystatuut 2015 gemeente Renswoude, dat voor het laatst is vastgesteld door de raad op 3 maart 2015.
Doelstellingen van het treasurybeleid De doelstellingen van het treasurybeleid zijn: ▪ De organisatie van voldoende financiële middelen voorzien, streven naar voldoende liquiditeit (de mate waarin de direct opeisbare schulden tijdig kunnen worden voldaan) en solvabiliteit (de mate waarin alle schulden kunnen worden voldaan bij een eventuele liquidatie) en; ▪ Het nastreven van een financiële rentabiliteit (het aantrekken van middelen tegen zo laag mogelijke kosten, het uitzetten van middelen tegen zo hoog mogelijke opbrengsten en het gebruik maken van marktontwikkelingen).
Begroting gemeente Renswoude 2025
49
Gemeentefinanciering Financiering voor een periode van één jaar en langer wordt enkel aangetrokken ten behoeve van de uitoefening van de publieke taak. Bij het bepalen van de financieringsbehoefte worden alle inkomsten en uitgaven betrokken. De financiering met externe financieringsmiddelen wordt zoveel mogelijk beperkt door primair de beschikbare interne financieringsmiddelen (reserves en voorzieningen) te gebruiken om het renteresultaat te optimaliseren. Kasgeldlimiet Met kortlopende schuld worden leningen bedoeld die een looptijd korter dan één jaar hebben. Eens per kwartaal dient een opgave aan de toezichthouder (Provincie Utrecht) te worden gedaan met betrekking tot de gemiddelde netto vlottende schuld. Dit bedrag mag de kasgeldlimiet, dit is de maximaal toegestane netto vlottende schuld, niet overschrijden. Soms is de overschrijding tijdelijk (bijvoorbeeld omdat de gemeente op korte termijn opbrengsten uit grondexploitatie verwacht). Als de overschrijding niet tijdelijk is zal de gemeente een vaste geldlening moeten aantrekken. Door de minister van Financiën wordt het percentage van de kasgeldlimiet vastgesteld. Momenteel bedraagt dit percentage 8,5% van het begrotingstotaal bij aanvang van het dienstjaar. Bedragen x € 1.000 Kasgeldlimiet 2025 t/m 2028
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2025
2026
2027
2028
1a. Begrotingstotaal lasten (incl. toevoeging reserves)
22.589
20.799
21.142
19.664
1b. Vastgestelde percentage kasgeldlimiet
8,50%
8,50%
8,50%
8,50%
2. Netto renteherziening op vast schuld (1a x 1b)
1.920
1.768
1.797
1.671
Kasbeheer Het liquiditeitsgebruik wordt beperkt door de geldstromen op gemeenteniveau en liquiditeitsplanning af te stemmen. Hierbij wordt erop toegezien dat de liquiditeitspositie voldoende is om te garanderen dat de financiële verplichtingen tijdig kunnen worden nagekomen. Het betalingsverkeer wordt bijna uitsluitend elektronisch uitgevoerd door de N.V. Bank Nederlandse Gemeenten. De gemeentelijke kaspositie verandert per dag. Om de saldi optimaal te beheren, wordt gebruik gemaakt van het pakket voor geïntegreerde dienstverlening op het terrein van betalingsverkeer en kredietverlening van de N.V. Bank Nederlandse Gemeenten. Op basis van de hiervoor gesloten overeenkomst met de bank, trekt de bank voor de gemeente daggelden aan bij een schuld in rekeningcourant en zet de bank voor de gemeente daggelden uit bij een tegoed in rekening-courant. Het voordeel hiervan is, dat de tarieven voor daggeld gunstiger zijn dan de tarieven voor rekening-courant. Renterisiconorm De renterisiconorm is bedoeld om het renterisico dat de gemeente loopt op zijn langlopende schuld te beperken. Hierbij is het uitgangspunt om zoveel mogelijk spreiding in de looptijden van leningen aan te brengen. Het renterisico op de vaste schuld mag de renterisiconorm niet overschrijden.
De renterisiconorm wordt berekend op 20% (het door de minister van Financiën vastgestelde percentage) van het begrotingstotaal, inclusief toevoeging reserves aan het begin van het begrotingsjaar.
Stap
Variabelen renterisico (norm)
Begroting
Bedragen x € 1.000
1 2 3
Renteherzieningen
4
Renterisiconorm
5 = (4 groter dan 3)
Begroting
2025
Begroting
2026
Begroting
2027
2028
0
0
0
0
Aflossingen
2.653
2.653
2.653
2.653
Renterisico (1+2)
2.653
2.653
2.653
2.653
4.518
4.160
4.228
3.933
Ruimte onder renterisiconorm
20%
1.865
1.507
1.575
1.280
Uit dit overzicht blijkt dat de gemeente Renswoude in de jaren 2025-2028 op begrotingsbasis zal voldoen aan de renterisiconorm. Schatkistbankieren Vanaf 2014 zijn gemeenten, provincies, waterschappen en gemeenschappelijke regelingen verplicht hun overtollige liquide middelen te stallen en beleggingen aan te houden bij het Ministerie van Financiën. Overtollige liquiditeiten en beleggingen mogen niet meer
Begroting gemeente Renswoude 2025
50
worden gestald bij private partijen buiten de schatkist. De middelen die een decentrale overheid in de schatkist aanhoudt, blijven beschikbaar voor de uitoefening van de publieke taak van deze decentrale overheid. Vanaf medio 2015 heeft de gemeente Renswoude gelden gestald op de bankrekening bij het Ministerie van Financiën. Relatiebeheer De gemeente Renswoude heeft als huisbankier de N.V. Bank Nederlandse Gemeenten, een bankinstelling zoals hiervoor vermeld, gecertificeerd met de triple A-rating volgens Moodys en volgens Standaard & Poor's. Bij deze bank heeft de gemeente Renswoude een viertal zakelijke rekeningen, te weten een rekening voor het dagelijks betalingsverkeer en een rekening voor de inning van belastingen, een rekening voor de inning van de huren en een rekening ten behoeve van schatkistbankieren. Financieringspositie Gemeentefinanciering heeft betrekking op de financiering van de organisatie voor de lange termijn. De financieringsstructuur wordt hierbij bepaald door de verhouding tussen het eigen vermogen en vreemd vermogen. Zodra de financieringsmiddelen (de reserves, voorzieningen en opgenomen geldleningen) lager zijn dan het totaal van de boekwaarde van de investeringen is dit een teken dat de gemeente een vaste geldlening moet gaan aantrekken. In de meerjarenbegroting wordt in dat geval ook rekening gehouden met de daaruit voortkomende rentelasten.
Financieringsbehoefte De financieringsbehoefte van de gemeente wordt bepaald aan de hand van een liquiditeitsbegroting. Op basis van de verwachte uitgaven en inkomsten (kasstromen) wordt een schatting gemaakt van het verwachte liquiditeitsverloop. Voor een goede liquiditeitsplanning is vooral inzicht nodig in de financiële planning van grote projecten en investeringen. Geldleningen die de gemeente aantrekt zijn vooral bedoeld voor het financieren van investeringen van het woningbedrijf. De verwachting is dat de financieringsbehoefte tot en met 2027 zal toenemen. Dit wordt met name veroorzaakt door de realisatie van nieuwe projecten. Met de rentelasten van de nieuw aan te trekken geldleningen in de komende jaren is rekening gehouden in de begroting. Ook zijn de rentelasten (en afschrijvingslasten) van de (nog niet door de raad beschikbaar gestelde) investeringskredieten zoals opgenomen in het investeringsplan in de begroting geraamd. Toe te rekenen rente (omslagrente) Voor de toerekening van de betaalde rente maakt de gemeente gebruik van de rente-omslag-methode. Door toepassing van de rente-omslag-methode wordt de rente aan de hand van de stand van de investeringen toegerekend aan de taakvelden in de programmabegroting. De commissie BBV heeft de aanbeveling gedaan geen bespaarde rente toe te rekenen aan het eigen vermogen.
Renteschema op basis van notitie rente BBV In het BBV is opgenomen dat de paragraaf financiering van de begroting en jaarstukken naast de beleidsvoornemens en het gerealiseerde beleid ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille ook inzicht moet geven in de rentelasten, het renteresultaat en de doorberekende rente aan investeringen, grondexploitaties en projecten. Dit is in onderstaand schema weergegeven. De doorberekende rente is inclusief de rente over de investeringen van het woningbedrijf.
Begroting gemeente Renswoude 2025
51
Renteschema op basis van notitie rente Besluit Begroting en Verantwoording
a. b.
De externe rentelasten over de korte en lange financiering De externe rentebaten ( idem) Saldo rentelasten en rentebaten
c1.
De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken ( = projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend
c2.
c3.
d1. d2.
Rente over eigen vermogen Rente over voorzieningen
-/-
-/-
€
-
-/-
€
320.000
+/+
€
-
Begroting 2025 664.300 4.300 660.000
-
320.000
-
+/+ +/+
Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente e.
De aan taakvelden toegerekende rente ( renteomslag )
f.
Renteresultaat op het taakveld Treasury
340.000
-/-
374.665 -34.665
9.5 Paragraaf bedrijfsvoering Dienstverlening De gemeente Renswoude kent servicenormen voor de dienstverlening. Deze zijn in 2024 gepubliceerd in de Heraut en opgenomen in de begroting 2024. Inmiddels worden deze normen breder in de organisatie uitgezet en in 2025 zal hier systematisch op worden gestuurd en gemeten. De servicenormen zijn een praktisch uitvloeisel van de organisatievisie: ”Ik Bedoel Wij Samen”. Daarin hebben we met elkaar vastgelegd dat we er zijn voor onze inwoners en bedrijven. Zeker omdat dat die nergens anders terecht kunnen dan bij hun gemeentelijke overheid. Samen met de samenleving creëren en oplossingen bedenken begint bij een zorgvuldige communicatie. Dit betekent dat het onze plicht is, dat we inwoners zien en te horen. De service normen geven aan hoe we dat doen. Zo weten inwoners wat ze van ons mogen verwachten en wat ze zelf kunnen doen om snel en goed geholpen te worden. Het gaat om de volgende service normen: 1.
2. 3.
4.
De receptie is bemenst tussen 0900-1600 uur en rond openingstijden burgerzaken. De receptie geleidt verder het verloop van het bezoek. De receptie beantwoordt voorkomende vragen van bezoekers, kan afspraken maken, en de bezoeker kan er medio 2025 reisdocumenten of rijbewijzen afhalen; Alle schriftelijke verzoeken (brieven, mails, vragen, klachten, aanvragen voor vergunningen en subsidies) worden voorzien van een ontvangstbevestiging; Binnen vijf werkdagen krijgt de indiener een (telefonisch) antwoord over de stand van zaken. Dit antwoord is inhoudelijk of procedureel. Bijvoorbeeld hoe en wanneer de indiener verder wordt geïnformeerd; Dit wordt zo nodig schriftelijk bevestigd; Klachtafhandeling. Een klacht betreft bijna uitsluitend de wijze van bejegening door een ambtenaar (houding & gedrag). Hiervoor geldt de klachtenprocedure:
Begroting gemeente Renswoude 2025
52
• • • • •
Binnen termijn van twee dagen reageren met uitnodiging voor een afspraak om te horen Horen gebeurt door de betrokken manager in het bijzijn van de ambtenaar tegen wie de klacht is gericht Van de hoorzitting wordt schriftelijk verslag gemaakt en deze wordt bij de zaak opgeslagen in Djuma De klacht is hiermee afgehandeld; de gemaakte afspraken worden nagekomen Is de indiener niet tevreden, dan wordt deze doorverwezen naar de ombudsman
5. 6.
De telefoon wordt tijdens kantooruren (09.00 – 16.00u) na drie keer overgaan beantwoord; Bij een terugbelverzoek wordt betrokkene binnen 2 werkdagen teruggebeld;
7.
Burgerzaken werkt altijd op afspraak. Voor een afspraak bij Burgerzaken kan de aanvrager altijd binnen 5 werkdagen terecht, vaak eerder;
8.
Alle schriftelijke uitingen van deze gemeente zijn in begrijpelijke taal opgesteld (Volgens de richtlijnen genootschap Onze Taal) en onze website voldoet aan de algemene eisen van toegankelijkheid;
Personeel en Organisatieontwikkeling Op regionaal gebied werken we samen op het gebied van Jeugd, Participatiewet, Personeel en ICT. In 2024 is een start gemaakt met een fysieke helpdesk. Dit wordt in 2025 gecontinueerd. Op het gebied van personeel werken we samen met de gemeenten uit Regio Foodvalley op het terrein van werving en selectie, verhoging werkplezier van onze medewerkers en het uitwisselen van HR-expertise en ideeën. In 2025 wordt een gezamenlijk trainee-programma ontwikkelt. De verwachting is, dat dit op de langere termijn onze concurrentiepositie op de arbeidsmarkt versterkt en de overheid als interessante werkgever bij jongeren op de kaart zet. Ook in 2025 wordt geïnvesteerd in ons personeel op het gebied van training, opleiding, arbeidsvoorwaarden en werkomstandigheden. Het huidige beleid is gericht op het aannemen van vast personeel op strategische functies en inhuur voor specialistische. Gelet op de overspannen arbeidsmarkt, met name in onze zoekgebieden (projectleiders, financials, juristen, vergunningverleners, archiefmedewerkers) is inhuur onvermijdelijk. Inhuur - zowel incidenteel als structureel - vindt bij voorkeur plaats bij collega gemeenten. Voorbeelden zijn BOA's, OOV'ers, crisisfunctionaris, ICT-helpdesk. Gemeente Renswoude wil een inclusieve en veilige organisatie zijn.
Op het gebied van integriteit legt iedere medewerker (ook de inhuur) de eed of belofte af. Daarnaast worden er dilemma-gesprekken gevoerd en is er een klokkenluidersregeling. Renswoude als werkorganisatie is gebaat bij een collegiale, cultuur waarbij we elkaar zoveel mogelijk helpen en ondersteunen. Waarbij we doen wat nodig is en er veel ruimte is voor eigen initiatieven en ideeën. Voor een kleine organisatie met veel parttimemedewerkers is het daarom belangrijk elkaar veel te ontmoeten en door en door te kennen in een uitnodigende omgeving. Een omgeving die ook uitstraalt dat je als individuele werknemer belangrijk bent. Hier zal ook in 2025 verder in worden geïnvesteerd. Om de medewerkers goed op de hoogte te houden van alle ontwikkelingen zijn er in 2025 ook weer personeelsconsultaties gepland. In 2024 is gestart met een nieuwe vorm, die we in 2025 verder uitwerken. Naast de informatie die de medewerkers onder de aandacht willen brengen bij collega’s en management wordt een spreker uitgenodigd. Dit om uit onze visie “ik bedoel wij samen” het samen nog meer vorm en inhoud te geven. Afsluitend is er dan een gezamenlijke activiteit.
Begroting gemeente Renswoude 2025
53
Organisatie gegevens Renswoude Indicator
Eenheid
Inwoners Formatie
Aantal FTE per 1.000 inwoners FTE per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten inhuur externen als % van totale loonsom + kosten inhuur externen % van totale lasten
Bezetting Apparaatskosten (1) Externe inhuur
Overhead
Jaarrekening 2021 5.444
Jaarrekening 2022 5.556
6,4
6,8
8,6
9,0
5,7
6,0
7,2
9,9
881 €
1.526 €
1.565
42%
49%
44%
39%
16%
21%
24%
24%
€
Jaarrekening Begroting 2025 2023 5.755 5.793
€
1.295
(1) Omschrijving Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten): zijn de noodzakelijke financiële middelen voor o.a. het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten en dergelijke voor de uitvoering van de organisatorische taken. Apparaatskosten zijn dus alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur. Daarnaast behoren de kosten voor investeringen, zoals afschrijvingen, rente en onderhoud tot de apparaatskosten.
Toelichting apparaatskosten en overhead De totale apparaatskosten kunnen in grote lijnen onderverdeeld worden naar de categorieën personeelskosten (55%), financieringskosten (25%), (onderhoudskosten (10%), bedrijfsvoeringkosten (6%) en energiekosten (4%). De afgelopen jaren zien we kostenstijgingen bij alle categorieën. Door CAO-wijzigingen, zien we dat loonkosten stijgen. Op onderhoudsbudgetten zien we hogere uitgaven door prijsindexaties. Formatie, bezetting en externe inhuur Het lukt ons steeds vaker vast personeel aan te stellen. Hierdoor lopen de inhuurkosten terug. Dit is o.a. terug te zien bij de indicator bezetting in het aantal FTE per 1.000 inwoners. De formatie is toegenomen door de formatie-uitbreiding vanuit de kadernota. Er wordt consequent gestuurd op de schil van externe inhuur. Een aantal externe medewerkers is zelfs in dienst gekomen. Ook worden er vacatures vast ingevuld. We verwachten een lager percentage inhuur (39%) t.o.v. de cijfers 2023 (44%). Communicatie Of het nu gaat om bewonersavonden, in- en externe schriftelijke communicatie of het dagelijkse gesprek, communicatie is een punt dat continue verbeterd kan worden.
Om brieven, college- en raadsvoorstellen en andere teksten eenduidig en helder te formuleren, organiseert team communicatie eind 2024 en begin 2025 een schrijftraining voor alle (beleids-)medewerkers, zodat we als organisatie in 2025 nog meer heldere taal gebruiken en dit verder kunnen aanscherpen. Woordvoering en externe contacten is ook belegd in het team en dat is bij alle medewerkers in de organisatie bekend. Ook is binnen het team geregeld dat de website toegankelijk is en up-to-date blijft, deze verfijning wordt in 2025 verder doorgevoerd. De interne communicatie wordt verbeterd door het nieuwe Intranet, waaraan in 2025 verder wordt gebouwd. Informatievoorziening, Informatiebeveiliging en Gegevensbescherming Gemeente Renswoude is een behoorlijke professionaliseringsslag aan het maken in de ICT-faciliteiten en informatievoorziening. Misschien nog wel belangrijker zijn de stappen op het gebied van informatiebeveiliging en gegevensbescherming. Met een digitale werkplek voor de medewerkers is er ingespeeld op de toegenomen vraag naar mobiliteit, omdat je overal moet kunnen werken. Iedere medewerker heeft een laptop die gekoppeld kan worden aan een groot scherm. De instellingen van deze laptops zijn op advies van de CISO en de FG, waarbij de wens is voor een zo goed mogelijke beveiliging en minimale registratie van privacygevoelige data (locatie, gebruik internet, log-ins).
In 2025 gaat de organisatie op een andere manier inloggen, via een nieuwe omgeving. Dit wordt gedaan vanuit veiligheidsaspect. Op dit moment wordt er ook gewerkt aan een actualisering van het privacy beleid.
Begroting gemeente Renswoude 2025
54
Extern toezicht Op verschillende bedrijfsonderdelen wordt wettelijk extern getoetst op kwaliteit. Het gaat om interprovinciaal toezicht, SISO, Archiefinspectie, Financieel toezicht door de provincie, accountant en ENSIA. De functionaris voor gegevensbescherming en de Privacy Officer houden zich bezig met de AVG. In control (middel- en lange termijn) Planning & control cyclus De planning & control cyclus geeft inzicht waar de gemeente staat, in relatie tot de door de gemeenteraad vastgestelde doelstellingen. Het gaat over het dagelijks werk van het college, waarover verantwoording wordt afgelegd aan de gemeenteraad. Belangrijk uitgangspunt hierbij is dat wij een lerende organisatie zijn, die fouten en verbeterpunten in onze bedrijfsprocessen zelf constateert, oppakt en bewaakt. Hierover geeft het college jaarlijks een in-control verklaring af, waarin het aangeeft wat de status is op dit punt. Hierbij ligt de focus op de rechtmatigheid en getrouwheid van processen met een forse financiële impact. Bedrijfsvoering in publieke organisaties is een voortdurende veranderende wereld. Dit brengt veel dynamiek met zich mee. Het vraagt de werkorganisatie om steeds slimmer te organiseren. De financiële producten uit de planning & control cyclus staan hierin nooit stil en behoren tot een proces dat continue aan verandering en doorontwikkeling onderhevig is.
De nu voorliggende begroting 2025 en meerjarenraming, is de 3e begroting volgens de methodiek ‘Logisch Kader’. De meest recente prestatie van de werkorganisatie van gemeente Renswoude is de toevoeging van beleidsindicatoren in de begroting bij de activiteiten. Daarnaast is het gemeentelijk woningbedrijf financieel volledig geïntegreerd in de gemeentelijke begroting. Dit geeft veel meer inzicht aan de gemeenteraad. Rechtmatigheid (landelijke ontwikkeling) Het college was altijd al verantwoordelijk voor het rechtmatig handelen van de gemeente. Maar na de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording over 2023 neemt het college heel expliciet de verantwoordelijkheid hiervoor. Het college legt over het rechtmatig handelen verantwoording af in de jaarrekening aan de Raad. De kader stellende en controlerende taak van de Raad op de financiële rechtmatigheid van transacties krijgt hierdoor extra aandacht. Daarnaast biedt de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording ook een kans om de kwaliteit van de interne beheersing te versterken. Inmiddels is er een eerste rechtmatigheidsverklaring afgegeven door het college, waarbij het oordeel van de accountant positief was. De verbeterpunten zijn doorgevoerd.
Belastingen en fiscaliteit Om het punt te bereiken dat we ook fiscaal in control zijn, en toegang hebben tot deze specialistische kennis, is Renswoude een samenwerking aangegaan met een bedrijf dat gespecialiseerd is in fiscale advisering. Het betreft hier dan btw en btwcompensatiefonds (bcf), maar ook inkomstenbelasting en vennootschapsbelasting. Voor de lokale heffingen, zoals afvalstoffenheffing en ozb, is er een belastingsamenwerking t/m 2024 met gemeente Veenendaal. Voor de belastingsamenwerking geldt, dat we deze met de gemeente Veenendaal beëindigen en dit samen met Veenendaal en Woudenberg per2025 uitbesteden aan de organisatie GBLT (gemeente en waterschapsbelasting). Accountant In 2024 hebben wij een aanbestedingstraject doorlopen voor de accountantsdiensten. Met succes hebben we een accountant kunnen aanstellen. Voor de komende 4 jaar en een optie tot verlenging van 2 jaar is de nieuwe accountant Verstegen accountants en adviseurs. Het boekjaar 2024 is het eerste controlejaar dat we samen zullen doen.
9.6 Paragraaf verbonden partijen Informatie per verbonden partij Omdat er meer inzicht wordt verlangd in de verbonden partijen vanwege vergroting van de ‘grip’, is een overzicht per verbonden partij opgenomen, gebaseerd op de in het BBV opgenomen eisen voor de te verstrekken informatie. Naam
Veiligheidsregio Utrecht (VRU), gevestigd te Utrecht
Doel en openbaar belang dat wordt behartigd
De Veiligheidsregio Utrecht behartigt de belangen van de gemeenten op het gebied van de brandweerzorg, de organisatie van de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen, de rampenbestrijding en
Begroting gemeente Renswoude 2025
55
Deelnemende partijen Bestuurder(s) Renswoude Bijdrage Renswoude Eigen vermogen verbonden partij
crisisbeheersing (bevolkingszorg), het beheer van de gemeenschappelijke meldkamer, de zorg voor een adequate samenwerking met de politie Utrecht en de meldkamer ambulancezorg, een gecoördineerde en multidisciplinaire voorbereiding op de rampenbestrijding en crisisbeheersing. Alle 26 gemeenten van de Provincie Utrecht. Mevrouw P. Doornenbal-van der Vlist De gemeente draagt financieel bij op basis van een inwonerbijdrage. In de begroting 2024 is het volgende bedrag opgenomen: € 386.000 Eind 2023: € 28,3 mln.
Vreemd vermogen verbonden partij
Eind 2023: € 65 mln.
Resultaat Ontwikkelingen
2023: € 4,5 mln. Vanuit het rijk wordt de laatste jaren ten aanzien van de veiligheidsregio's ingezet op de versterking van de crisisbeheersing. Ook de VRU is de weg ingeslagen om de daarvoor beschikbaar gestelde gelden te besteden voor een adequaat niveau van crisisbeheersing te bereiken. Toename van het aantal inwoners betekent onder andere ook dat de brandweerzorg overeenkomstig moet worden uitgebreid. In Amersfoort wordt dan ook een extra brandweerpost gerealiseerd om aan de normen te voldoen. In GR-verband worden deze ontwikkelingen gezamenlijk financieel gedragen. De weerstandsratio is op dit moment nog niet bekend, waardoor de groei of daling niet bepaald kan worden. De risico’s worden gemonitord. Het algemeen bestuur en de gemeenten worden geïnformeerd over relevante ontwikkelingen. Als daar aanleiding voor is worden eventuele financiële consequenties via een begrotingswijziging voorgelegd aan het algemeen bestuur en de gemeenten.
Risico’s
Naam
GGD regio Utrecht, gevestigd te Zeist
Doel en openbaar belang dat wordt behartigd
Een goede basisgezondheidszorg en gelijke kansen op gezondheid voor inwoners bevorderen, onder meer door preventie. De Gemeentelijke Gezondheidsdienst regio Utrecht bevordert en beschermt de gezondheid van de 1,4 miljoen inwoners van de 26 Utrechtse gemeenten. Alle 26 gemeenten van de Provincie Utrecht. De heer C.E. Eskes De gemeente draagt naar rato bij en op basis van afname van diensten. De bijdrage van de gemeente Renswoude aan de GGDrU wordt voor 2025 geraamd op € 306.950. Eind 2023: € 4,6 mln.
Deelnemende partijen Bestuurder(s) Renswoude Bijdrage Renswoude
Eigen vermogen verbonden partij Vreemd vermogen verbonden partij
Eind 2023: € 32,4 mln.
Resultaat Ontwikkelingen
2023: € 1.3 mln. De bijdrage van de gemeente Renswoude is voor 2025 met ruim € 31.000 verhoogd ten opzichte van 2024. Deze verhoging heeft te maken met: − indexering van lonen en prijzen; − hoger inschalen van functies om aantrekkelijk werkgever te blijven; − de demografische ontwikkeling dat het aantal kinderen in Renswoude verhoudingsgewijs sterk is toegenomen en dat de
Begroting gemeente Renswoude 2025
56
Risico’s
Naam
Doel en openbaar belang dat wordt behartigd
Deelnemende partijen Bestuurder(s) Renswoude Bijdrage Renswoude
Eigen vermogen verbonden partij
kindbijdrage het grootste deel uitmaakt van de bijdrage aan de GGDrU. De begroting van de GGDrU laat in de afgelopen jaren een stijgende trend zien, die voor een grotere druk op de gemeentelijke begroting zorgt. De raad heeft – net als veel andere gemeenten – hierover een zienswijze ingediend bij de ontwerpbegroting 2025. De GGDrU gaat vroegtijdig het gesprek met de gemeenten aan over de begroting 2026. IW4 bedrijven, gevestigd te Veenendaal
IW4 is een sociaal werkbedrijf, die de talenten van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt benut en hen aan passend volwaardig werk helpt. IW4 voert voor de gemeenten Veenendaal, Rhenen en Renswoude de Wet sociale werkvoorziening (WSW) en trajecten in het kader van de Participatiewet uit, waaronder beschut werk. IW4 valt onder de Gemeenschappelijke Regeling Instituut Sociale Werkvoorziening Zuidoost Utrecht. Renswoude en de andere twee gemeenten zijn vertegenwoordigd in het algemeen en dagelijks bestuur van deze gemeenschappelijke regeling. Gemeenten Veenendaal, Rhenen en Renswoude. De heer C.E. Eskes De gemeente betaalt de rijksbijdrage Wsw in zijn geheel door aan IW4. De eventuele tekorten van de beheer NV worden (naar rato) door de deelnemende partijen aangezuiverd. Het aandeel van Renswoude daarin bedraagt 2,81%. Eind 2023: € 2,1 mln.
Vreemd vermogen verbonden partij
Eind 2023: € 13 mln.
Resultaat Ontwikkelingen
2023: -€ 58.000 De omzet vanuit een aantal grote vaste klanten van IW4 NV nam in 2023 behoorlijk af. In plaats daarvan zijn nieuwe klanten verworven, waardoor het werkaanbod per saldo op niveau gebleven is. Ook de catering en het nieuwe vergadercentrum van IW4 hebben voor extra inkomsten gezorgd. Een nieuw initiatief is de was-service voor HACCP-gecertificeerde bedrijven. Verder is het aantal trajecten arbeidsontwikkeling voor gemeenten en UWV fors toegenomen. In de Wsw stromen geen nieuwe mensen meer in. Het aantal Wsw’ers nam af van 257 fte in 2022 naar 243 fte in 2023. Tegelijkertijd neemt het aantal inwoners dat gebruikmaakt van de regeling voor beschut werk de komende jaren langzamerhand toe. De vraag is of dit voor een groter financieel risico gaat zorgen. De meerjarenraming van IW4 Beheer NV laat een toenemend negatief resultaat zien. Dit vormt ook voor de GR een risico, omdat zij eigenaar is van de NV. Daarom zijn de GR en de NV in gesprek over de vraag hoe de NV een toekomstbestendige exploitatie kan krijgen met een positief bedrijfsresultaat. Gedurende het begrotingsjaar wordt een van de leningen van de GR verlengd. Door het gestegen rentepercentage brengt dit een jaarlijkse kostenstijging voor de GR met zich mee.
Begroting gemeente Renswoude 2025
57
Risico’s
De risico’s voortvloeiende uit de bedrijfsvoering liggen binnen IW4 Beheer NV. Binnen de NV is echter slechts een beperkte algemene risicoreserve opgebouwd. Dit betekent dat wanneer risico’s daadwerkelijk (ernstige) negatieve gevolgen voor het financieel resultaat binnen de NV hebben, dit zal leiden tot een beroep op de middelen binnen de GR of op middelen van de deelnemende gemeenten. Het betreft hier risico’s als gevolg van de economie, bedrijfsvoering en andere externe factoren. De bestemmingsreserve van de GR is voldoende om (eventuele) tekorten over de jaren 2024 en 2025 te dekken. Maar op de lange termijn moet er dekking gevonden voor de gestegen rentelasten. Oplossingsrichtingen die verkend worden zijn het nog verder putten uit de bestemmingsreserve of een extra bijdrage vragen van de drie deelnemende gemeenten. Voor die bijdrage kunnen de gemeenten mogelijk gebruikmaken van de door het kabinet aangekondigde extra middelen voor de sociaal ontwikkelbedrijven.
Naam
Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU), gevestigd te Utrecht Het op een doelmatige, kwalitatief goede, efficiënte en controleerbare manier uitvoeren van de door de deelnemende gemeenten opgedragen adviserende en uitvoerende taken op het gebied van de omgeving, milieu en duurzaamheid in de ruimste zin. Deze samenwerking levert betere garanties voor de kwaliteit van uitvoering, financiële schaalvoordelen en vermindering van de kwetsbaarheid. De gemeenten: Bunnik, De Bilt, De Ronde Venen, Montfoort, Oudewater, Renswoude, Rhenen, Stichtse Vecht, Utrechtse Heuvelrug, Veenendaal, Vianen, Wijk bij Duurstede, Woerden, IJsselstein en Zeist. De heer H. H. van der Schoor De bijdrage van de gemeente is gebaseerd op de omvang van taken die wij gegarandeerd afnemen. Bij tekorten of overschotten wordt ook afgerekend op basis van de opdrachtenportefeuilles (of als AB anders bepaalt). In de begroting 2024 is het volgende bedrag opgenomen: € 365.800. Eind 2023: € 475.000
Doel en openbaar belang dat wordt behartigd
Deelnemende partijen
Bestuurder(s) Renswoude Bijdrage Renswoude
Eigen vermogen verbonden partij Vreemd vermogen verbonden partij
Eind 2023: € 5,9 mln.
Resultaat Ontwikkelingen
2023: -€ 644.000 De ODRU heeft zich de laatste jaren voorbereid op de inwerkingtreding van de Omgevingswet die per 1 januari 2024 in werking is getreden. In 2024 zal blijken hoe de implementatie verloopt. De Omgevingswet wordt immers het integrale wettelijke kader voor beheer en ontwikkeling in de fysieke leefomgeving. De wet stelt ODRU en de andere omgevingsdiensten voor de opgave zich aan te passen aan de nieuwe gemeentelijke taken. In het bijzonder de invoering van het digitaal stelsel per 2024 vormt een grote opgave voor gemeenten en ODRU. De invoering van de Omgevingswet betekent ook dat gemeenten en ODRU opnieuw in gesprek zijn over de taken die de ODRU voor de gemeenten uitvoert. In de begroting van de ODRU is de verhouding beschikbare weerstandscapaciteit en benodigde weerstandscapaciteit berekend op 1,1.
Risico’s
Begroting gemeente Renswoude 2025
58
Naam
Afvalverwijdering Utrecht (AVU, gevestigd te Soest)
Doel en openbaar belang dat wordt behartigd
Het openbaar lichaam heeft tot doel in het belang van de deelnemers een doelmatige en uit oogpunt van milieuhygiëne verantwoorde wijze van overslag, transport en verwerking van huishoudelijke afvalstoffen en grondstoffen en andere categorieën van afvalstoffen. Alle 26 gemeenten van de Provincie Utrecht. De heer H. H. van der Schoor De gemeente draagt bij op basis van de tonnages die verwerkt worden. In de begroting 2024 is het volgende bedrag opgenomen: € 155.928 Eind 2023: € 0
Deelnemende partijen Bestuurder(s) Renswoude Bijdrage Renswoude Eigen vermogen verbonden partij Vreemd vermogen verbonden partij
Eind 2023: € 20,8 mln.
Resultaat Ontwikkelingen
2023: € 0 Belangrijk is de deelname van de AVU in CirkelWaarde. In deze samenwerking wordt samen met Circulus-Berkel en ROVA middels een Expertisecentrum kennis vergaard over diverse afvalstromen, in de breedste zin des woords. Er worden hiertoe onderzoek en marktverkenningen verricht, in eigen beheer of met behulp van derden. In het Handelshuis worden aanbestedingen gedaan en diverse contracten beheerd. De risico’s bestaan uit de normale bedrijfsrisico’s. Door het ontbreken van reserves en voorzieningen heeft de AVU geen weerstandsvermogen. Alle in enig jaar gemaakte kosten worden aan de deelnemers doorberekend. Ook wetswijzigingen kunnen effect hebben op de hoogte van de aan de deelnemers door te belasten kosten. Als gevolg hiervan kunnen schommelingen optreden in de jaarlijks te betalen bedragen.