Conceptbegroting 2025 gemeente Renswoude
Tekst van het document
2026
2027
2028
120.034 986.231 445.384 10.000 1.679.767 125.811 87.051
123.552 981.048 444.615 10.000 1.671.060 95.811 86.977
126.243 980.866 442.350 10.000 1.686.571 95.811 86.331
Subtotaal lasten:
3.440.609
216.789
3.657.398
3.454.278
3.413.063
3.428.172
Baten Ontwikkeling buitengebied & agrarische sector Ontwikkeling dorp Verkeersveiligheid en bereikbaarheid Biodiversiteit Onderhoud openbare ruimte en afval Duurzame ontwikkeling Begraafplaats
2025 na Wijzigingen Kadernota 13.668 1.528.222 33.626 139.240 6.160 70.896 -
2025 na wijz. 13.668 1.561.848 145.400 70.896
2026
2027
2028
13.682 1.578.681 71.889
13.682 1.545.762 72.895
13.682 1.548.546 72.895
Subtotaal baten:
1.752.026
39.786
1.791.812
1.664.252
1.632.339
1.635.123
Saldo voor bestemming Toevoegingen reserves Onttrekkingen reserve Subtotaal reserves: Saldo na bestemming
-1.688.583 70.449 70.449 -1.618.134
-177.002 55.000 225.000 170.000 -7.002
-1.865.585 55.000 295.449 240.449 -1.625.136
-1.790.026 55.000 225.000 170.000 -1.620.026
-1.780.724 55.000 255.375 200.375 -1.580.349
-1.793.049 55.000 255.375 200.375 -1.592.674
Toelichting op de wijzigingen: Ontwikkeling buitengebied & agrarische sector Lasten Voor 2025 worden er extra lasten verwacht voor het opstellen van een concept-gebiedsagenda landelijk gebied en daarnaast voor het opstellen van kaders voor het omgevingsplan.
Begroting gemeente Renswoude 2025
19
Biodiversiteit Lasten Er worden in 2025 extra lasten verwacht voor het opstellen van een soorten-management plan. Voor 2026 en verder is er structureel € 10.000 opgenomen voor o.a. het maken van biodiverse borders en het opstellen van toetsingskaders. Te gebruiken bij werken en vergunningen en om de buitenruimte te monitoren. Onderhoud openbare ruimte en afval Baten De hogere opbrengsten van de afvalstoffenheffing heeft deels te maken met de extra lasten die voor afval begroot worden. Duurzame ontwikkeling Lasten Op het gebied van duurzaamheid zijn er extra kosten voor een warmte- en bodemenergieplan en voor (externe) inzet om de gevolgen van netcongestie te beperken voor onze gemeente. Mutaties reserves Toevoegingen Er zijn toevoegingen aan de onderhoudsreserves van € 55.000 verschoven van programma Samenleving naar programma Ruimtelijke ontwikkeling en beheer. Deze mutaties waren geraamd in het onjuiste programma. Onttrekkingen Er zijn onttrekkingen aan de onderhoudsreserves van € 225.000 verschoven van programma Samenleving naar programma Ruimtelijke ontwikkeling en beheer. Deze mutaties waren geraamd in het onjuiste programma.
5
Programma samenleving
Dit programma draagt bij aan een inclusief, vitaal en leefbaar dorp. In Renswoude werken we aan een samenleving waarin inwoners zich verantwoordelijk voelen voor elkaar, werken, actief meedoen en waarin de gemeente als het nodig is een handje helpt. In Renswoude is hiervoor ondersteuning geregeld. Het Dorpsteam speelt hier een belangrijke rol in. In Renswoude zorgen we voor elkaar. Doelstelling Alle inwoners van Renswoude kunnen meedoen binnen hun mogelijkheden en beperkingen Kaderstellende beleidsnota’s • Algemene Subsidieverordening 2021 • Subsidiebeleidsnota gemeente Renswoude • Nadere Subsidieregels gemeente Renswoude • Verordening Jeugdhulpgemeente Renswoude 2015 • Verordening Wet maatschappelijke ondersteuning 2015, 2019 gemeente Renswoude • Aanpassing verordening Jeugdhulp Gemeente Renswoude 2015, 2017 • Beleidsplan Sociaal Domein 2023-2026 • Besluit nadere regels Maatschappelijke ondersteuning Renswoude 2021 • Verordening Minimaregelingen Renswoude (2021) • Re-integratieverordening Participatiewet Renswoude 2022 • Verordening Loonkostensubsidie Participatiewet Renswoude 2022 • Verordening Individuele Inkomenstoeslag Renswoude 2022 • Verordening tegenprestatie Participatiewet gemeente Renswoude 2022 • Verordening Regionale Cliëntenparticipatie Werk en Inkomen Renswoude 2022 • Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW, IOAZ en BBZ Renswoude 2022 • Beleidsregel
Scholingsplicht Renswoude 2022 • Beleidsregel tegemoetkoming eigen bijdrage kinderopvang Renswoude 2022 • Beleidsregel Tegenprestatie Renswoude 2022 • Beleidsregel Terugvordering en verhaal Renswoude 2022 • Beleidsregel Vaststelling vermogen Renswoude 2022
Begroting gemeente Renswoude 2025
20
• • • • • • • • • •
Besluit uitvoering re-integratie Renswoude 2022 Regeling Sociale Werkvoorziening Zuid-Oost Utrecht Beleidsplan Schulddienstverlening en preventie 2018-2022 Beleidsregel vrijlating giften Participatiewet Renswoude Verordening beslistermijn schuldhulpverlening (2021) Verordening bekostiging leerlingenvervoer 2022 Beleidsregel draagkracht bijzondere bijstand Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Renswoude 2010 Beleidsregel Krediethypotheek PW 2016 Beleidsregel Taaleis 2016
Verbonden partijen • IW4 Bedrijven Sociale Werkvoorziening, gevestigd in Veenendaal • GGD regio Utrecht (GGDrU), gevestigd te Zeist • Valleihopper, gevestigd te Barneveld • Jeugdhulpregio (Foodvalley), gevestigd in Ede
5.1 Sociale infrastructuur Resultaat I Binnen het beleid en de activiteiten van de gemeente werken we inclusief (we hebben oog voor alle inwoners) 1. Activiteit: We vragen de Adviesraad Sociaal Domein om met een advies te komen op het vlak van sociale inclusie. Resultaat ll De inwoners van Renswoude leven in een gezonde en veilige omgeving 2. Activiteit: We stemmen af met de GGD Regio Utrecht over de publieke gezondheid. 3. Activiteit: We starten met de JOGG-aanpak aan een gezonde leefomgeving. 4. Activiteit: We maken een aanpak om het alcohol- en drugsgebruik onder jongeren te verminderen. 5. Activiteit: We voeren het plan van aanpak voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) uit en nemen deel aan de uitvoering van het Regioplan van het Integraal Zorgakkoord (IZA). 6. Activiteit: We maken een lokaal hitteplan. Indicatoren: • Het percentage volwassen inwoners dat de eigen gezondheid als (zeer) goed ervaart blijft gelijk (2022: 77%) of neemt toe. In 2022 beoordeelde 77% van de Renswoudenaren de eigen gezondheid als goed of zeer goed. • Het percentage inwoners met overgewicht (inclusief obesitas) neemt af. In 2022 was dit 48% van de volwassenen (18-64 jaar) en 64% van de senioren (65+). • Het percentage senioren (65+) dat in het afgelopen jaar gevallen is, neemt af. Dit betrof 36% van de senioren in Renswoude in 2022.
• Het percentage senioren dat (zeer) ernstig eenzaam is, neemt af. In 2022 was dit 11% van de senioren (65+). Bronnen: vierjaarlijkse gezondheidsmonitors GGDrU Resultaat lll Alle inwoners hebben de mogelijkheid om een leven lang plezier in sport en bewegen te hebben 1. Activiteit: Vanuit het Gezond en actief leven akkoord 2023-2026 voeren we activiteiten uit om kinderen en volwassenen te motiveren om gezond en vitaal te leven en te sporten en bewegen. 2. Activiteit: We verlenen subsidie aan sportverenigingen. Indicatoren: • Het percentage jongeren van 13-17 jaar dat minimaal wekelijks sport (bij een club, vereniging of sportschool) blijft gelijk of neemt toe. In 2023 was dit 74%. • Het pecentage volwassenen dat minimaal wekelijks sport blijft gelijk of neemt toe. In 2022 was dit 46%. Bronnen: Gezondheidsmonitor jeugd 2023 en volwassenen en senioren 2022
Begroting gemeente Renswoude 2025
21
Resultaat lV Inwoners zijn op de hoogte van de activiteiten, initiatieven en ondersteuning binnen het sociaal domein, zoals op het terrein van ontmoeten, sport en bewegen, cultuur en vrijwilligerswerk. 1. Activiteit: Up-to-date houden van de gemeentelijke website en de gemeentepagina's van de Heraut. Indicator: • Het aantal bezoekers op de pagina's van de website binnen het sociaal domein en zoekwoorden wordt gemonitord. Bronnen: de interne monitor door de gemeentelijke websitebeheerder Resultaat V De zelfstandigheid, het welbevinden en maatschappelijk participeren van alle volwassen inwoners en in het bijzonder kwetsbare groepen wordt versterkt. 1. Activiteit: We subsidiëren de inzet van het welzijnswerk en sturen vanuit onze rol op de inhoud van deze inzet. 2. Activiteit: We maken Renswoude dementievriendelijker en onderzoeken welke eventuele aanvullende activiteiten hierbij horen. 3. Activiteit: We leveren een bijdrage aan het creëren van ontmoetingsmogelijkheden door het ontwikkelen van multifunctioneel centrum De Hokhorst. 4. Activiteit: We leveren een bijdrage aan de ontwikkeling van geclusterd wonen voor ouderen op het Borgwalterrein, waarbij we aandacht hebben voor zorg en welzijn. Indicator: • De deelname aan ontmoetingsactiviteiten van het welzijnswerk neemt toe.
Het aantal deelnemers in 2023 was 223 (NAH-café, mantelzorg high tea, ontmoetingsgroep, samen soepen, creatieve inloop, samen gezellig, samen eten) Bronnen: Stichting welzijn en ondersteuning Scherpenzeel en Renswoude-rapportage
Resultaat Vl Het lezen en de (digitale) geletterdheid van inwoners wordt bevorderd. 1. Activiteit: We verlenen subsidie aan bibliotheek Z-O-U-T, aan het Taalhuis en aan VoorleesExpress. 2. Activiteit: Om laaggeletterdheid te verminderen, richten we ons op de gezinsaanpak om op die manier een nieuwe generatie laaggeletterden te voorkomen. Indicator: • Het percentage inwoners dat laaggeletterd is, blijft gelijk of neemt af. Het percentage laaggeletterde inwoners in Renswoude bedraagt in 2024 7%. Bronnen: www.geletterdheidinzicht.nl
5.2 Kunst en cultuur Resultaat l Inwoners kunnen deelnemen aan activiteiten op het gebied van kunst, cultuur en erfgoed. 1. Activiteit: We verlenen subsidies aan lokale verenigingen en organisaties. 2. Activiteit: We organiseren jaarlijks de Open Monumentendag in samenwerking met Woudenberg en Scherpenzeel. Indicatoren: • Inwoners hebben deelgenomen aan deze activiteiten. • In 2025 is de Open Monumentendag georganiseerd. Resultaat ll We ondersteunen instandhouding van gemeentelijke monumenten. 1. Activiteit: Eigenaren met initiatieven voor restauratie en/of onderhoud zijn met subsidie tegemoetgekomen. 2. Activiteit: De monumentencommissie beoordeelt subsidieaanvragen van gemeentelijke monumenten in het kader van restauratie en onderhoud 3. Activiteit: De monumentencommissie adviseert over aanvragen omgevingsvergunning ten aanzien van monumenten.
Begroting gemeente Renswoude 2025
22
5.3 Wet Maatschappelijke Ondersteuning Resultaat l Binnen het budget is voor iedere volwassen inwoner tijdige en passende (preventieve) ondersteuning beschikbaar. 1. Activiteit: Het Dorpsteam geeft uitvoering aan aanvragen voor maatschappelijke ondersteuning. 2. Activiteit: Voor zover passend bij Renswoude, stemmen we ons beleid af met Veenendaal of andere regiogemeenten. 3. Activiteit: We zorgen dat er kwalitatief goed Wmo-vervoer beschikbaar is, die toekomstbestendig is. 4. Activiteit: We onderzoeken de uitbreiding van voorliggende voorzieningen, bijvoorbeeld op het gebied van was-verzorging of laagdrempelige dagactiviteiten. 5. Activiteit: De zorg en ondersteuning kopen we samen met de gemeente Veenendaal (en Ede/ regio) in. Hierbij bewaken we de beschikbaarheid en kwaliteit van de voorzieningen. 6. Activiteit: We geven vervolg aan de lokale aanpak om eenzaamheid te verminderen en voeren dit uit met onze lokale partners. 7. Activiteit: We voeren jaarlijks een cliëntervaringsonderzoek uit en voeren verbeteringen door naar aanleiding van de resultaten. Indicator: • Cliënten waarderen de geboden ondersteuning met minimaal een 7,5. Bronnen: Het jaarlijkse gemeentelijk cliëntervaringsonderzoek Resultaat ll Er is advies en ondersteuning beschikbaar voor inwoners en professionals die onbegrepen gedrag signaleren.
Indien nodig, is er snelle en passende hulp beschikbaar voor inwoners met onbegrepen gedrag 1. Activiteit: In nauwe samenwerking met de gemeenten Veenendaal en Rhenen geven we uitvoering aan het advies- en meldpunt onbegrepen gedrag. Indicator: • Alle signalen die bij het advies- en meldpunt onbegrepen gedrag binnenkomen worden opgevolgd.
Resultaat lll Mantelzorgers en vrijwilligers zijn in beeld en krijgen zo nodig ondersteuning. 1. Activiteit: Het Dorpsteam/welzijnswerk ondersteunt mantelzorgers, onder andere door het mantelzorgcompliment, begeleiding en respijtzorg. 2. Activiteit: We ondersteunen initiatieven die de positie van vrijwilligers versterken, onder andere door middel van werkateliers en het vrijwilligerspunt. Indicator: • Het aantal mantelzorgers dat we in beeld hebben bij de gemeente of het Mantelzorgpunt, neemt toe. Het aantal in 2023 was 90 (mantelzorgwaardering, hulpvragen mantelzorg, doorverwijzing mantelzorg). Bronnen: Interne rapportage Wet maatschappelijke ondersteuning en rapportage Stichting Welzijn en ondersteuning Scherpenzeel en Renswoude. Resultaat lV Zo veel mogelijk inwoners, lokale partners en medewerkers van de gemeente zijn alert op signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling en weten hoe te handelen. 1. Activiteit: We organiseren tenminste één bijeenkomst voor medewerkers en één voor inwoners, vrijwilligers en/of lokale partners. Daarnaast wordt er o.a. in de Heraut aandacht besteed aan dit onderwerp. 2. Activiteit: We maken een uitvoeringsprogramma samen met Rhenen en Veenendaal en geven hier uitvoering aan.
Indicator: • De bekendheid van Veilig Thuis neemt toe bij inwoners en maatschappelijke partners (scholen, zorgorganisaties), wat zich uit in een toename van het aantal meldingen bij Veilig Thuis. (Toelichting: hiermee willen we niet dat het huiselijk geweld toeneemt, maar wel minder verborgen blijft. Het aantal meldingen uit Renswoude is heel laag, in vergelijking tot landelijke en provinciale cijfers. Er zijn sterke vermoedens dat er meer huiselijk geweld is, dan wordt gemeld.) Bronnen: rapportage Veilig Thuis
Begroting gemeente Renswoude 2025
23
5.4 Jeugd Resultaat l Kinderen die in hun ontwikkeling bedreigd worden, hebben we vroegtijdig in beeld en krijgen de juiste ondersteuning. 1. Activiteit: We werken nauw samen met basisscholen, kinderopvang, leerplicht en jeugdgezondheidszorg, door bijvoorbeeld deel te nemen aan ondersteuningsoverleggen van de scholen. 2. Activiteit: We verlenen subsidie aan de kinderopvangorganisatie voor het reguliere peuteraanbod. 3. Activiteit: We onderzoeken de mogelijkheden van Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) op een locatie in Renswoude. 4. Activiteit: We investeren samen met scholen, kinderopvang, jeugdgezondheidzorg en bibliotheek in aanvullende activiteiten en programma's voor kinderen met taalachterstanden en verlenen daar subsidie voor (zoals Verlengde Schooldag) 5. Activiteit: We faciliteren en monitoren de samenwerking met en afspraken tussen het Dorpsteam en de scholen, kinderopvang en GGD over signalering, verwijzing en ondersteuning van peuters en kleuters met (risico op) ontwikkelingsachterstanden. Indicatoren: • Het aantal leerlingen dat langdurig thuis zit en niet naar school gaat blijft gelijk of daalt. Dit aantal leerlingen (geregistreerde thuiszitters) in het schooljaar 2022-2023 2. Bron: Jaarverslag leerplicht Veenendaal Resultaat ll Er is voor ieder kind met een zorgbehoefte een kwalitatief jeugdhulpaanbod beschikbaar. 1.
Activiteit: We bekostigen het Knooppunt voor de uitvoer van inkoop en contractmanagement. 2. Activiteit: We handelen naar de ontwikkelingen omtrent de Hervormingsagenda Jeugd en spelen hier lokaal en regionaal op in. 3. Activiteit: We formaliseren de regionale samenwerking in een publiekrechtelijke samenwerkingsvorm: een gemeenschappelijke regeling. 4. Activiteit: Wij nemen actief deel aan de werkwijze van de Proeftuin Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Indicatoren: • De deelname aan het cliëntervaringsonderzoek jeugd stijgt met 10%. In 2024 nam 25% van de jongeren en 10% van de ouders deel aan het onderzoek. • Cliënten waarderen de geboden ondersteuning met minimaal een 7,5. Bronnen: het gemeentelijk jaarlijks cliëntervaringsonderzoek Resultaat III De toename van de kosten van de Jeugdwet is zoveel mogelijk beperkt. 1. Activiteit: We gaan regionaal aan de slag met kostenbesparende projecten. 2. Activiteit: We brengen lokaal in beeld waarop besparingen mogelijk zijn en zetten hierop acties uit. Indicator: • Het aantal gezinnen waarvoor de werkwijze van de Proeftuin is bedoeld en die we bij het Veiligheidsteam van de Proeftuin bespreken en ondersteunen, neemt toe. In 2023 ging het om 5 gezinnen. Bronnen: Rapportage Proeftuin Resultaat IV Er is preventief aanbod voor jongeren gericht op het verminderen van middelengebruik. 1.
Activiteit: De jongerenwerker gaat in gesprek met jongeren en ouders/verzorgers over het gebruik en tolereren van alcohol, roken en drugs. 2. Activiteit: We maken een start met een aanpak om het alcohol- en drugsgebruik onder jongeren te verminderen. Indicatoren: • Het percentage jongeren onder de 18 jaar dat in de afgelopen 4 weken wel eens 5 of meer glazen alcohol heeft gedronken neemt af (in 2023 betrof het 26%). • Het percentage ouder(s)/verzorger(s) dat alcoholgebruik van jongeren onder de 18 jaar goedkeurt, neemt af (in 2023 betrof het 49%). Bron: Gezondheidsmonitor jeugd 2023
Begroting gemeente Renswoude 2025
24
Resultaat V Er is passende ondersteuning beschikbaar voor leerlingen die niet zelfstandig naar school kunnen reizen. 1. Activiteit: We geven uitvoering aan aanvragen voor de bekostiging van leerlingenvervoer, waarbij we focussen dat leerlingen naar vermogen zo zelfstandig mogelijk reizen. Indicator: • Het aantal leerlingen dat leerlingenvervoer in de vorm van groepsvervoer heeft neemt niet toe. In schooljaar 20232024 waren dit 22 leerlingen.
5.5 Participatie Resultaat l Iedereen neemt naar vermogen deel aan de samenleving en voorziet zoveel mogelijk in het eigen onderhoud. Inwoners die niet in staat zijn om in hun eigen onderhoud te kunnen voorzien, worden bijgestaan door de gemeente. 1. Activiteit: We geven uitvoering aan de Participatiewet (verschillende soorten uitkeringen, bijzondere bijstand en andere vormen van begeleiding) via de gemeente Veenendaal en geven opdracht voor de verdere beleidsontwikkeling. 2. Activiteit: Samen met Veenendaal en Rhenen nemen we deel aan de gemeenschappelijke regeling van het sociaal werkbedrijf IW4. 3. Activiteit: Samen met Veenendaal geven we uitvoering aan de Wet inburgering. 4. Activiteit: We nemen met Veenendaal en Rhenen deel aan het aanbestedingsproces voor de uitvoering van de minimaregelingen. Indicatoren: • Na de sterke stijging van de afgelopen twee jaar, vlakt de groei van het aantal inwoners met een bijstandsuitkering af. In 2023 waren het 30 huishoudens. Bronnen: Dashboard in- en uitstroom participatie • Het aantal huishoudens dat gebruik maakt van de Grebbepas blijft tenminste gelijk. In 2024 zijn 117 passen verstrekt. Bron: Dashboard Grebbepas Resultaat ll Inwoners met financiële zorgen, problemen en schulden krijgen in een vroeg stadium de juiste ondersteuning 1. Activiteit: We financieren en faciliteren de schuldhulpverlening in de vorm van het Budgetloket 2.
Activiteit: We verlenen subsidie voor een preventief, informeel aanbod (IDH Schuldhulp en de Formulierenbrigade) in goede samenhang met het Dorpsteam en het Budgetloket Indicator: • Het aantal inwoners met (beginnende) schulden dat vroegtijdig met de gemeente in contact komt door de nieuwe aanpak vroegsignalering schulden stijgt. In 2023 was dit aantal 0. Bronnen: Dashboards vroegsignalering, formulierenbrigade, IDH Schuldhulp Financiële overzichten baten en lasten programma Samenleving Programma Samenleving
2025
2026
2027
2028
Totaal lasten
6.179.099
6.057.072
5.985.006
5.985.206
Totaal baten
1.055.679
1.038.853
974.496
974.496
Saldo voor bestemming
-5.123.420
-5.018.219
-5.010.510
-5.010.710
Toevoeging reserves
225.000
225.000
225.000
225.000
Onttrekking reserves
125.114
125.114
125.114
125.114
Saldo reserves
-99.886
-99.886
-99.886
-99.886
-5.223.306
-5.118.105
-5.110.396
-5.110.596
Saldo na bestemming
Begroting gemeente Renswoude 2025
25
Programma Samenleving
Doelstelling 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5
Doelstelling 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5
Lasten Sociale infrastructuur Kunst en cultuur Wet maatschappelijke ondersteuning Jeugd Participatie
2025 na Wijzigingen Kadernota 875.843 157.018 24.872 -5.116 1.001.075 -8.339 2.159.916 467.650 1.466.680 39.500
2025 na wijz. 1.032.861 19.756 992.736 2.627.566 1.506.180
2026
2027
2028
930.852 19.750 994.724 2.602.566 1.509.180
882.168 19.744 996.848 2.602.566 1.483.680
882.374 19.738 996.848 2.602.566 1.483.680
Subtotaal lasten:
5.528.386
650.713
6.179.099
6.057.072
5.985.006
5.985.206
Baten Sociale infrastructuur Kunst en cultuur Wet maatschappelijke ondersteuning Jeugd Participatie
2025 na Wijzigingen Kadernota 221.986 20.000 7.500 3.193 774.500 28.500
2025 na wijz. 221.986 27.500 3.193 803.000
2026
2027
2028
205.160 27.500 3.193 803.000
140.803 27.500 3.193 803.000
140.803 27.500 3.193 803.000
Subtotaal baten:
1.019.679
36.000
1.055.679
1.038.853
974.496
974.496
Saldo voor bestemming Toevoegingen reserves Onttrekkingen reserve Subtotaal reserves: Saldo na bestemming
-4.508.707 180.000 350.114 170.114 -4.338.593
-614.713 45.000 -225.000 -270.000 -884.713
-5.123.420 225.000 125.114 -99.886 -5.223.306
-5.018.219 225.000 125.114 -99.886 -5.118.105
-5.010.510 225.000 125.114 -99.886 -5.110.396
-5.010.710 225.000 125.114 -99.886 -5.110.596
Toelichting op de wijzigingen: Sociale infrastructuur Lasten Op het gebied van leerplicht maken wij gebruik van de dienstverlening vanuit de gemeente Veenendaal. Hiervoor is voor 2025 een hoger budget nodig dan initieel geraamd vanwege taakverbreding en verzwaring van de problematiek. Daarnaast heeft CBS De Borgwal een extra schoollokaal nodig gehad, vanwege een groeiend leerlingenaantal. Voor de bekostiging van dit extra schoollokaal is budget bijgeraamd. Verder is er een deeluitkering via het gemeentefonds ontvangen voor de versterking van de openbare bibliotheek in het kader van de wettelijke zorgplicht. Tot slot zijn de afschrijvingslasten toegenomen vanwege investeringen in de verduurzaming van sporthal De Hokhorst. Jeugd Lasten De lasten Jeugdzorg maken onderdeel uit van de doelstelling ‘Jeugd’. Uit de septembercirculaire blijkt dat de aanvullende bezuinigingen in het kader van de Hervormingsagenda Jeugd, € 100.000 voor Renswoude, structureel worden geschrapt. Dit betekent structureel een hoger budget van € 100.000 voor Jeugdzorg. Daarnaast blijken de lasten Jeugdzorg voor 2024 € 367.650 hoger te zijn dan de initieel geraamde lasten. Deze bijstelling wordt voorzien o.b.v. de prognose van Jeugdhulpregio (Foodvalley). De twee bijstellingen, verklaren de hogere lasten van € 467.650.
De hogere lasten worden met name veroorzaakt door een grotere toename in het aantal zorgvoorzieningen, de zwaarte en de complexiteit van de problematiek, en de duur en de intensiteit van de behandeltrajecten. Participatie Lasten Op het gebied van de Wet inburgering en de re-integratie maken wij gebruik van de dienstverlening vanuit de gemeente Veenendaal. Hiervoor zijn hogere budgetten nodig dan initieel geraamd voor 2025. Dit heeft te maken met de toenemende cliëntenaantallen. Baten Recentelijk is de voorlopige hoogte van de Rijksbijdrage voor de lasten Participatiewet bekend geworden. In de ramingen waren deze bijdragen opgenomen op basis van de Rijksbijdrage 2024. De voorlopige Rijksbijdrage 2025 blijkt hoger te zijn, wat leidt tot een positieve bijstelling in de baten. Mutaties reserves
Begroting gemeente Renswoude 2025
26
Toevoegingen Jaarlijks wordt er aanvullend € 100.000 toegevoegd aan de reserve sociaal domein voor het egaliseren van het productresultaat van Wet maatschappelijke ondersteuning en Jeugdwet, met een beoogde stand van € 800.000 per 1 januari 2029. Aan deze reserve is een maximale omvang gesteld van € 800.000. Een versterking van deze reserve achten wij noodzakelijk, vanwege de ontwikkelingen binnen Wmo en Jeugd. Een deel van de versterking wordt bekostigd door een bezuiniging van de bedrijfsvoering budgetten. Tegelijkertijd zijn toevoegingen aan de onderhoudsreserves van € 55.000 verschoven van programma Samenleving naar programma Ruimtelijke ontwikkeling en beheer. Deze mutaties waren geraamd in het onjuiste programma. Onttrekkingen Er zijn onttrekkingen aan de onderhoudsreserves van € 225.000 verschoven van programma Samenleving naar programma Ruimtelijke ontwikkeling en beheer. Deze mutaties waren geraamd in het onjuiste programma.
6
Programma Economische ontwikkeling en toerisme
Dit programma draagt bij aan de ontwikkeling van een gezonde, lokale economie in ons dorp en daarmee aan de leefbaarheid. We willen de (toeristische) bekendheid van Renswoude vergroten. Voor inwoners en (dag & verblijf) bezoekers willen we de toeristische voorzieningen in onze gemeente behouden. Doelstelling • Lokale bedrijven een vestigingslocatie bieden binnen Renswoude • Dag en verblijfsrecreatie mogelijkheden behouden Kaderstellende beleidsnota’s • Verordening op de heffing en invordering toeristenbelasting Verbonden partijen • Regio Foodvalley • Regionaal Bureau Toerisme
6.1 Ontwikkeling lokale bedrijfsleven Resultaat I Er is ruimte beschikbaar voor lokale ondernemers op Groot Overeem II 1. Activiteit: Wij faciliteren bestaande en potentiële nieuwe ondernemers actief bij de start van de uitgifte van Groot Overeem II zodra bestemmingsplan onherroepelijk is geworden. Dit doen we onder andere door ondernemers te ondersteunen bij het invullen van de benodigde administratie voor de aanvraag. Indicator: • Het faciliteren van bestaande en potentiële nieuwe ondernemers bij de start van de uitgifte van Groot Overeem II, mits het bestemmingsplan onherroepelijk is geworden. Resultaat II Er is goed contact met lokale ondernemers en de ondernemersvereniging 1. Activiteit: Het organiseren van (minimaal) twee werkbezoeken aan bedrijven door het college in 2025. 2. Activiteit: Er is jaarlijks twee keer overleg van het college met het bestuur van de Ondernemers Vereniging Renswoude Indicatoren: • Er is twee keer per jaar overlegd met de ondernemersvereniging en er hebben twee werkbezoeken plaatsgevonden.
Begroting gemeente Renswoude 2025
27
6.2 Recreatie en toerisme Resultaat l Het provinciale Wandelroutenetwerk en Fietsroutenetwerk is geactualiseerd en opgeleverd in 2025. 1. Activiteit: Voor Renswoude zijn de routes nagekeken en opmerkingen zijn aangeleverd aan de provincie Utrecht. Resultaat II Deelname Regionaal Bureau Toerisme Heuvelrug & Vallei is geborgd door het afsluiten van een nieuwe vijfjarige samenwerkingsovereenkomst (SLA) in 2025 1. Activiteit: Wensen vanuit Renswoude verwerken in nieuwe SLA en de aangepaste SLA afsluiten. Resultaat III We promoten de naamsbekendheid van Renswoude als recreatieve en toeristische locatie bestemming. 1. Activiteit: We nemen deel aan het provinciaal project Merkversterking Grebbelinie (2025-2026) in samenwerking met Grebbelinie Bezoekerscentrum Renswoude 2. Activiteit: We faciliteren subsidieaanvragen die recreatie en toerisme bevorderen Indicator: • We zoeken nog naar een bron om de naamsbekendheid van Renswoude als toeristische bestemming te meten. Financiële overzichten baten en lasten programma Economische ontwikkeling en toerisme Programma Economische ontwikkeling en toerisme
2025
2026
2027
2028
Totaal lasten
90.163
84.887
79.037
79.187
Totaal baten
53.622
54.367
55.122
55.887
Saldo voor bestemming
-36.541
-30.520
-23.915
-23.300
Toevoeging reserves
0
0
0
0
Onttrekking reserves
0
0
0
0
Saldo reserves
0
0
0
0
-36.541
-30.520
-23.915
-23.300
Saldo na bestemming
Programma Economische ontwikkeling en toerisme
Doelstelling 6.1 6.2
Lasten Ontwikkeling lokale bedrijfsleven Recreatie en toerisme
Subtotaal lasten:
Doelstelling 6.1 6.2
Baten Ontwikkeling lokale bedrijfsleven Recreatie en toerisme
2025 na Wijzigingen Kadernota 4.352 1.348 61.537 22.926
65.889
2025 na wijz. 5.700 84.463
24.274
90.163
2025 na Wijzigingen Kadernota 55.257 -1.685 50 -
2025 na wijz. 53.572 50
2026
2027
2028
5.850 79.037
5.000 74.037
5.150 74.037
84.887
79.037
79.187
2026
2027
2028
54.317 50
55.072 50
55.837 50
Subtotaal baten:
55.307
-1.685
53.622
54.367
55.122
55.887
Saldo voor bestemming Toevoegingen reserves Onttrekkingen reserve Subtotaal reserves: Saldo na bestemming
-10.582 0 -10.582
-25.959 0 -25.959
-36.541 0 -36.541
-30.520 0 -30.520
-23.915 0 -23.915
-23.300 0 -23.300
Toelichting op de wijzigingen: Recreatie en toerisme Lasten
Begroting gemeente Renswoude 2025
28
Bij de actualisatie van de budgetten 2025 is gebleken dat er een bijstelling nodig was voor onder andere het project Merkversterking Grebbelinie. Bij het project Merkversterking Grebbelinie gaat het om een meerjaren inzet en toewijding aan een (in potentie) toeristisch sterk en waardevol product in samenwerking met de provincie Utrecht en andere gemeenten waar de Grebbelinie doorheen loopt.
7
Programma inwoners, openbare orde en veiligheid, bestuur en organisatie
Dit programma draagt bij aan het versterken van het vertrouwen in de overheid en de rechtstaat. Het college vindt het daarbij essentieel dat de gemeente transparant, bereikbaar en beschikbaar is en communiceert in begrijpelijke taal. Het college heeft verbetering van de contacten met inwoners over de volle breedte als speerpunt benoemd voor de periode 2022 – 2026. Maar het college vindt ook dat bestuur en organisatie voldoende moeten zijn toegerust de gemeentelijke taken en beleid adequaat uit te voeren en te voldoen aan de eisen die onze toezichthouders daaraan stellen. Denk daarbij aan het bewaken van de basisregistratie persoonsgegeven (BRP), uitgiften van paspoorten en rijbewijzen maar ook aan het rechtmatig organiseren van verkiezingen. En het afhandelen van meldingen, bezwaren en beschikbaar stellen van informatie (uitvoering van de Wet Open Overheid). Het college zet zich in op een consistente wijze van toezicht en handhaving van de regels. Het stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving, bezwaar en beroep, maar ook politie-inzet en inzet van andere hulpdiensten dragen bij aan een betrouwbare overheid als inwoners zien dat gelijke gevallen gelijk worden gehandeld. Dat zichtbaar wordt opgetreden wanneer dat noodzakelijk is. Daarvoor is actueel beleid en een omgevingsplan nodig dat is aangepast op de nieuwe Omgevingswet.
Het college streeft naar transparante uitvoering van de bevoegdheden van burgemeester en wethouders bij openbare orde vraagstukken en het tegengaan van ondermijning. Renswoude is een gemeente waar inwoners, ondernemers en bezoekers veilig zijn en zich veilig voelen. Hoewel veiligheid nooit volledig gegarandeerd kan worden, werken we intensief samen met diverse partners om deze zo goed mogelijk te waarborgen. In 2023 stelde de gemeenteraad het Integraal Veiligheidsplan (IVP) vast. Dit plan is ontwikkeld in samenwerking met de gemeenten Veenendaal, Rhenen, Wijk bij Duurstede en Utrechtse Heuvelrug, de politie en het Openbaar Ministerie, en bevat onze veiligheidsdoelen. Ook in 2025 blijven we ons inzetten voor de thema's uit het IVP, met speciale aandacht voor ondermijning, digitale veiligheid en maatschappelijke onrust. Daarnaast leggen we lokaal extra nadruk op High Impact Crimes, Zorg & Veiligheid, en ondermijning. Deze focus is uitgewerkt in een tweejarig uitvoeringsprogramma met specifieke acties. Ook geeft zij uitvoering aan het integer handelen van bestuurders en ambtelijke organisatie en het correct afhandelen van klachten. Ten aanzien van de opvang van vluchtelingen zijn menswaardige opvang, samenwerking met inwoners en gastgezinnen de belangrijkste aandachtpunten. Huisvesting van de gemeente dient te voldoen aan alle wettelijke vereisten.
Veiligheid, toegankelijkheid, gezondheid en klimaatneutraliteit staan hierbij voorop. Arbowetgeving en Rijkshuisvestingsvereisten zijn van toepassing Doelstelling • Dienstverlening aan de inwoner en ondernemer wordt geleverd conform de visie op dienstverlening. • De inwoner voelt zich veilig in de openbare ruimte van de gemeente. Kaderstellende beleidsnota’s • Algemene Plaatselijke Verordening 2024 • Gezamenlijk Integraal Veiligheidsplan Heuvelrug 2023-2026 • Nota parkeernormen 2016 • Beleidsplan VTH (2023) Verbonden partijen • Veiligheidsregio Utrecht (VRU) • Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU)
Begroting gemeente Renswoude 2025
29
7.1 Algemene plaatselijke verordening, Openbare orde en veiligheid, Vergunningverlening (bouw/OG en evenementen) Resultaat I Het beleid Vergunningen Toezicht Handhaving (VTH) is op orde en actueel en sluit aan op de Omgevingswet en Wet Kwaliteitsborging 1. Activiteit: Het VTH beleid wordt getoetst aan wettelijke kaders en geactualiseerd vastgesteld. 2. Activiteit: Beleidsregels uitvoering wet Kwaliteitsborging vaststellen Indicator: • Het beleid VTH is in 2025 geactualiseerd vastgesteld. Resultaat II Bouwdossiers opvragen kan digitaal worden aangevraagd. 1. Activiteit: Digitaliseren aanvraag via webformulier Indicator: • Een bouwdossier kan in 2025 digitaal worden opgevraagd Resultaat III De beleidsregels pre-mantelzorgwoningen zijn in 2025 vastgesteld. 1. Activiteit: Intern beleidsregels opstellen en laten vaststellen. Indicator: • Het beleid pre-mantelzorg is in eerste kwartaal 2025 vastgesteld. Resultaat IV Alle Omgevingsvergunningen worden in 2025 binnen de gestelde wettelijke termijnen afgehandeld 1. Activiteit: Omgevingsvergunningen worden in behandeling genomen Indicator: • 90% van de omgevingsvergunningen wordt binnen de gestelde wettelijke termijn afgehandeld Resultaat V Evenementen categorie C worden tijdig voor aanvang gepubliceerd. 1.
Activiteit: Evenementen worden in behandeling genomen Indicator: • Evenementen categorie C worden minimaal twee weken voor aanvang gepubliceerd. Resultaat VI Het verbeteren van de digitale veiligheid voor inwoners van Renswoude door het implementeren van gerichte maatregelen en initiatieven voor 2026. 1. Activiteit: Verhogen van de bewustwording en weerbaarheid van jongeren, senioren en ondernemers door middel van gerichte acties en ten minste één voorlichtingsbijeenkomst. 2. Activiteit: Aansluiten bij ten minste twee landelijke campagnes die gericht zijn op het vergroten van digitale weerbaarheid. Indicator: • Het aantal geregistreerde gevallen van cybercrime in Renswoude is in 2025 gedaald ten opzichte van 2024. Bron: CBS Resultaat VII Voor 2026 is het aantal (pogingen tot) High Impact Crimes (HIC) in Renswoude verminderd door gerichte preventieve maatregelen, wat heeft bijgedragen aan een significante verbetering van het veiligheidsgevoel. 1. Activiteit: Vergroten van de bewustwording bij inwoners en ondernemers door minimaal twee keer per jaar informatie over veiligheids- en preventiemaatregelen aan te bieden via lokale mediakanalen. 2. Activiteit: Organiseren van een jaarlijks overleg met eigenaren van WhatsApp-buurtpreventiegroepen om de voortgang en effectiviteit van bestaande groepen te waarborgen, nieuwe groepen op te zetten, en deelnemers te werven.
Begroting gemeente Renswoude 2025
30
Indicator: • Het aantal geregistreerde woninginbraken in Renswoude is in 2025 gedaald ten opzichte van 2024. Bron: CBS Resultaat VIII In 2026 is uitvoering gegeven aan de door het IVP vastgestelde doelen door middel van concrete acties en effectieve samenwerking met 5 gemeenten. 1. Activiteit: Het uitvoeringsplan wordt geactualiseerd en in 2025 opnieuw vastgesteld voor de komende twee jaar. Indicator: • In 2025 is het uitvoeringsplan voor het integraal veiligheidsplan vastgesteld
7.2 Burgerzaken Het tijdig en foutloos verstrekken van noodzakelijke officiële documenten voor inwoners en het bewaken van de kwaliteit van de basisregistratie personen, dragen bij aan het behoud en vertrouwen van de rechtstaat. Er vindt een jaarlijkse zelfevaluatie plaats van de BRP en reisdocumenten. Resultaat l In 2025 zijn de reguliere producten van Burgerzaken ook digitaal verkrijgbaar en daarmee 24/7 bereikbaar voor inwoners. De reguliere producten zijn: - Verhuisaangifte; - Aanvragen uittreksels; - Verklaring naamgebruik; - Geboorteaangifte; - Overlijdensaangifte; - Emigratie; - Huwelijksaangifte; - Aanvragen rijbewijs (via de RDW) 1. Activiteit: Digitaal loket inrichten Indicator: • In 2025 is het digitaal loket ingericht op de website. Bron: website gemeente Renswoude Resultaat ll We worden met de kwalificatie goed beoordeeld door de toezichthouder. 1. Activiteit: Uitvoeren van zelfevaluaties en evaluaties door toezichthouders Indicator: • Uit de toezichtbrieven blijkt dat we in 2025 als goed zijn beoordeeld. Bron: Toezichtsbrieven van de toezichthouders aan college Resultaat III De inwoners geven gemiddeld een zeven voor de dienstverlening aan het loket burgerzaken. 1. Activiteit: In 2025 zal er een nulmeting plaatsvinden voor de dienstverlening burgerzaken 2.
Activiteit: Het inregelen en uitvoeren van regelmatige metingen onder klanten van loket burgerzaken Indicator: • Een 7 of hoger Bron: Nulmeting.
Begroting gemeente Renswoude 2025
31
7.3 Oekraïense vluchtelingen De gemeente is verantwoordelijk voor huisvesting, inkomen, onderwijs en zorg voor vluchtelingen. Maar ook voor hun arbeidsomstandigheden. De opvang van ongeveer 120 Oekraïense vluchtelingen in Renswoude is alleen mogelijk in nauwe samenwerking met de inwoners van Renswoude. Het behoud van draagvlak door het adequaat uitvoeren en nemen van de gemeentelijke verantwoordelijkheid draagt bij aan het vertrouwen in de gemeente en de rechtstaat. De bekostiging van deze opvang door het Rijk is nog niet bekend voor de jaren 2025 en verder. Deze baten zijn om deze reden niet verwerkt in deze begroting. Resultaat l We bieden passende en effectieve opvang en ondersteuning aan Oekraïense vluchtelingen, die in de gemeente Renswoude worden opgevangen. 1. Activiteit: We stellen, naast de particuliere opvang, woonruimte beschikbaar en investeren in nieuwe opvangmogelijkheden zoals flexwoningen. 2. Activiteit: We investeren in communicatie om het verblijf van de Oekraïense inwoners zo soepel mogelijk te laten verlopen. 3.
Activiteit: Bieden van maatschappelijke en psychosociale ondersteuning van vluchtelingen door Oekraïense hulpverleners Indicator: • Alle ingeschreven Oekraïners zijn in 2025 gehuisvest • De casuïstiek in hulpverlening neemt af Bron: Eigen administratie Resultaat II In 2025 is het draakvlak voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen in stand gebleven 1. Activiteit: Uitvoeren van de verordening tegemoetkoming particuliere opvang Oekraïners 2. Activiteit: Regelmatige bijeenkomsten met gastgezinnen en gemeente 3. Activiteit: Vergroten van de weerbaarheid van Oekraïense gezinnen om in de Nederlandse samenleving op eigen benen te staan. Indicator: • Aantal particuliere opvangadressen blijft gelijk in 2025. Bron: eigen administratie
7.4 Huisvesting Resultaat l In 2025 zijn medewerkers en materieel van de buiten- en onderhoudsdienst ondergebracht in een adequate, veilige, energie neutrale en toegankelijke huisvesting, inclusief een plaats voor het gemeentedepot (opslag van materialen) 1. Activiteit: Oplevering gemeentewerf 2025 2. Activiteit: Realisering van een gemeentedepot Indicator: • Gemeentewerf is opgeleverd • Gemeentedepot is gerealiseerd Resultaat II Beheer van vastgoed niet-woningen is op orde. 1. Activiteit: Actualisatie van MJOP van gemeentelijk vastgoed niet-woningen 2. Activiteit: Onderzoek opzet beheer vastgoed Indicator: • Actualisatie van MJOP is in 2025 gerealiseerd.
Begroting gemeente Renswoude 2025
32
Financiële overzichten baten en lasten programma inwoners, oov, bestuur en organisatie Programma Inwoners, OOV, bestuur en organisatie Totaal lasten
2025
2026
877.309
2027
862.205
2028
873.139
872.974
Totaal baten
347.639
342.858
342.858
342.858
Saldo voor bestemming
-529.670
-519.347
-530.281
-530.116
Toevoeging reserves
0
0
0
0
Onttrekking reserves
400.022
400.022
400.022
150.022
Saldo reserves
400.022
400.022
400.022
150.022
Saldo na bestemming
-129.648
-119.325
-130.259
-380.094
Programma Inwoners, OOV, bestuur en organisatie
Doelstelling 7.1 7.2 7.3
Lasten APV, OOV, vergunningverlening (bouw/OG en evenementen) Burgerzaken Oekraïense vluchtelingen
Subtotaal lasten:
Doelstelling 7.1 7.2 7.3
Baten APV, OOV, vergunningverlening (bouw/OG en evenementen) Burgerzaken Oekraïense vluchtelingen
2025 na Wijzigingen Kadernota 557.268 75.116 71.612 6.500 166.813 -
795.693
2025 na wijz. 632.384 78.112 166.813
81.616
877.309
2025 na Wijzigingen Kadernota 258.000 82.406 7.233 -
2025 na wijz. 258.000 89.639 -
2026
2027
2028
632.694 62.698 166.813
643.628 62.698 166.813
643.463 62.698 166.813
862.205
873.139
872.974
2026
2027
2028
258.000 84.858 -
258.000 84.858 -
258.000 84.858 -
Subtotaal baten:
340.406
7.233
347.639
342.858
342.858
342.858
Saldo voor bestemming Toevoegingen reserves Onttrekkingen reserve Subtotaal reserves: Saldo na bestemming
-455.287 400.022 400.022 -55.265
-74.383 0 -74.383
-529.670 400.022 400.022 -129.648
-519.347 400.022 400.022 -119.325
-530.281 400.022 400.022 -130.259
-530.116 150.022 150.022 -380.094
Toelichting op de wijzigingen: APV, OOV, vergunningverlening (bouw/OG en evenementen) Lasten Op het gebied van veiligheid en crisisbeheersing maken wij onder andere gebruik van de inzet van adviseurs vanuit de gemeente Veenendaal. Deze dienstverleningsovereenkomsten zijn vernieuwd in 2024, wat heeft geleid tot een versterking van de weerbaarheid van de gemeente en voor dit doel een verhoging van deze budgetten.
8
Algemene dekkingsmiddelen, Overhead, Vpb en onvoorzien
Binnen de begroting bestaat er onderscheid tussen specifieke dekkingsmiddelen en algemene dekkingsmiddelen. Specifieke dekkingsmiddelen (bijvoorbeeld opbrengsten voor ophalen afval, verstrekken van vergunningen, onderhouden van het riool, reisdocumenten en meer) hangen samen met een concreet beleidsveld en staan opgenomen in de betreffende programma’s. Deze dekkingsmiddelen verlagen het saldo van lasten en baten op de betreffende programma’s in de begroting. De algemene dekkingsmiddelen onderscheiden zich van specifieke dekkingsmiddelen doordat zij vrij aan te wenden zijn. De besteding van deze inkomsten is niet aan een bepaald programma (doel) gebonden. De algemene dekkingsmiddelen vormen de financiële dekking van de bestedingen van de programma’s, en zijn ingedeeld naar voorgeschreven categorieën en onvoorzien. In dit hoofdstuk lichten wij de algemene dekkingsmiddelen toe.
Begroting gemeente Renswoude 2025
33
Financiële overzichten baten en lasten programma algemene dekkingsmiddelen, overhead, Vpb en onvoorzien Algemene dekkingsmiddelen, Overhead, Vpb, onvoorzien
2025
2026
2027
2028
Totaal lasten
5.662.377
5.893.496
6.302.209
6.526.998
Totaal baten
12.129.350
11.632.384
11.906.759
12.228.980
Saldo voor bestemming
6.466.973
5.738.888
5.604.550
5.701.982
Toevoeging reserves
0
0
0
0
Onttrekking reserves
872.000
1.668.600
1.710.000
0
Saldo reserves
872.000
1.668.600
1.710.000
0
7.338.973
7.407.488
7.314.550
5.701.982
Saldo na bestemming
Algemene dekkingsmiddelen, Overhead, Vpb, onvoorzien
Doelstelling 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6 8.7
Doelstelling 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6 8.7
Lasten Algemene uitkering Dividend Lokale heffingen (niet-gebonden besteding) Overige algemene dekkingsmiddelen Overhead Vennootschapsbelasting Onvoorzien
2025 na Wijzigingen Kadernota 282.096 -631.435 42.000 4.763.629 575.087 242.333 388.667
2025 na wijz. -349.339 42.000 5.338.716 631.000
2026
2027
2028
-378.411 42.000 4.964.136 377.000 888.771
-412.652 42.000 4.927.273 373.500 1.372.088
-429.612 42.000 4.923.659 373.500 1.617.451
Subtotaal lasten:
5.330.058
332.319
5.662.377
5.893.496
6.302.209
6.526.998
Baten Algemene uitkering Dividend Lokale heffingen (niet-gebonden besteding) Overige algemene dekkingsmiddelen Overhead Vennootschapsbelasting Onvoorzien
2025 na Wijzigingen Kadernota 9.763.000 677.000 82.000 1.202.989 28.007 65.654 310.700 -
2025 na wijz. 10.440.000 82.000 1.230.996 376.354 -
2026
2027
2028
9.918.000 82.000 1.248.230 384.154 -
10.167.000 82.000 1.265.705 392.054 -
10.468.000 82.000 1.283.426 395.554 -
Subtotaal baten:
11.113.643
1.015.707
12.129.350
11.632.384
11.906.759
12.228.980
Saldo voor bestemming Toevoegingen reserves Onttrekkingen reserve Subtotaal reserves: Saldo na bestemming
5.783.585 0 5.783.585
683.388 872.000 872.000 1.555.388
6.466.973 872.000 872.000 7.338.973
5.738.888 1.668.600 1.668.600 7.407.488
5.604.550 1.710.000 1.710.000 7.314.550
5.701.982 0 5.701.982
Toelichting op de wijzigingen: Algemene uitkering Baten De effecten van de meicirculaire 2024 op de algemene uitkering waren niet tijdig bekend geworden om nog verwerkt te kunnen worden in de Voorjaarsrapportage 2024. Deze effecten zijn daarom meegenomen in deze begroting. Daarnaast zijn de effecten van de septembercirculaire 2025 op de algemene uitkering verwerkt. Deze effecten leiden tot een totale positieve bijstelling van de algemene uitkering van € 677.000 voor 2025. Dividend Lasten De rentetoerekening aan de taakvelden leidt tot een bate in doelstelling 8.2 (Dividend). De toe te rekenen rente is toegenomen. Dit komt door de integratie van het woningbedrijf en de algemene dienst en door een aanpassing van de begroting van het woningbedrijf in lijn met het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) anderzijds.
Begroting gemeente Renswoude 2025
34
Overhead Lasten De toename van de geraamde lasten in doelstelling 8.5 (Overhead) bestaat uit meerdere bijstellingen. Vanwege prijsstijgingen door hogere indexatie, zijn we genoodzaakt om budgetten te verhogen. Meestal zijn dit budgetten op het gebied van de bedrijfsvoering, waaronder ICT, energie en advisering. Daarnaast zien we ook bij de inkoop van de dienstverlening van Veenendaal een stijging. Baten In verband met de integratie van het woningbedrijf en de algemene dienst is er in doelstelling 8.5 (Overhead) een administratieve correctie verwerkt in deze begroting. De salarislasten van de medewerkers van het woningbedrijf worden door deze correctie doorbelast aan programma Wonen en woningen. Onvoorzien Lasten Voor de bijstelling van de lonen hebben wij rekening gehouden met een tweetal cao-wijzigingen. De eerste is de wijziging voor oktober 2024 en de tweede is de verwachte stijging voor de nieuwe CAO in 2025. Op basis van officiële berichtgeving kunnen we een inschatting maken van het percentage. Daarnaast houden we rekening met prijsstijgingen van de lasten door inflatie. We hanteren voor het indexeren van de lasten een stelpost prijsstijgingen in de begroting. Totaal geeft dit een bijstelling in de lasten in doelstelling 8.7 (Onvoorzien) van € 400.000.
Mutaties reserves Onttrekkingen In 2024 wordt de reserve kapitaallasten gemeentelijke woningen gevormd als dekking voor de kapitaallasten die samenhangen met de investeringen in gemeentelijke woningen. Aan deze reserve wordt in 2025 € 872.000 toegevoegd ten laste van de algemene reserve.
9
Paragrafen
9.1 Paragraaf Lokale heffingen Algemeen In deze paragraaf worden de ontwikkelingen en kostendekkendheid van de heffingen en leges uiteengezet. Daarna wordt de Onroerende Zaakbelasting beschreven (OZB). Tot slot wordt ingegaan op de onbenutte belastingcapaciteit en het kwijtscheldingsbeleid. De gemeentelijke heffingen zijn, ten opzichte van de algemene uitkering uit het gemeentefonds, een kleinere bron van inkomsten. Er zijn twee gemeentelijke heffingen; rechten en belastingen. Bij ‘rechten’ is sprake van een tegenprestatie van de gemeente en mogen de geraamde opbrengsten niet hoger zijn dan de geraamde kosten die de gemeente maakt voor de uitoefening van de taak. Dat wil zeggen: niet meer dan honderd procent kostendekkendheid. Bij ‘belastingen’ is er geen directe relatie met een prestatie van de gemeente. Belastingen: • Onroerendezaakbelastingen • Toeristenbelasting • Afvalstoffenheffing en reinigingsrecht • Rioolheffingen • Marktgelden • Begrafenisrechten • Leges Lastenontwikkeling voor onze inwoners in het komende jaar In onderstaande overzichten is aangegeven hoe de ontwikkeling van de lastendruk voor het nieuwe begrotingsjaar is, daarbij rekening houdend met de voorgestelde opbrengstverhogingen. Ter vergelijking is ook de lastendruk van het voorgaande begrotingsjaar weergegeven. Definitieve tarieven worden berekend bij het vervaardigen van de belastingverordeningen.
In december 2024 zullen de tarieven voor de diverse belastingen en leges, ter vaststelling worden aangeboden aan de raad, via de belastingverordeningen.
Begroting gemeente Renswoude 2025
35
Kwijtscheldingsbeleid Wanneer inwoners onoverkomelijke problemen hebben met het voldoen van gemeentelijke belastingen bestaat de mogelijkheid tot kwijtschelding hiervan. Kwijtschelding is onder bepaalde voorwaarden mogelijk voor de Onroerende Zaakbelasting, de afvalstoffenheffing en het rioolafvoerrecht. In overleg met de afdeling sociale zaken wordt bekeken of en in hoeverre cliënten hiervoor in aanmerking komen. Onderbouwing lasten per taakveld en dekkingspercentage Voor de rechten gaan we uit van 100% kostendekkende tarieven. Dit is de maximale benutting van de wettelijke mogelijkheden. Deze opbrengsten zijn bedoeld als tegemoetkoming in de kosten voor een specifieke dienst. Toeristenbelasting Baten per taakveld (overnachtingen, forfaitair) Totaal toeristenbelasting
werkelijk 2023
begroting 2024
70.296
52.438
53.172
53.917
70.296
52.438
53.172
53.917
begroting 2025
begroting 2026
Onroerendezaakbelasting (OZB) De OZB wordt geheven op onroerende zaken van eigenaren van woningen en van eigenaren en gebruikers van niet-woningen. De grondslag voor de OZB is de waarde zoals deze wordt vastgesteld volgens de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ). Vanaf het belastingjaar 2008 is de waarde peildatum telkens 1 januari van het voorafgaande jaar. Voor 2025 is dat 1 januari 2024 Bij de opbrengst OZB is rekening gehouden met een trendmatige verhoging van 1,4% conform het inflatiepercentage dat in de kadernota is opgenomen. Onroerendezaakbelasting (OZB) Baten per taakveld OZB baten woningen OZB baten niet woningen Totaal OZB
werkelijk 2023 begroting 2024 657.778 669.240 497.382 517.140 1.155.160 1.186.380
begroting 2025 begroting 2026 677.352 686.835 553.644 561.395 1.230.996 1.248.230
Afvalstoffenheffing en reinigingsrecht Met ingang van 2020 is overgegaan op een andere wijze van afvalstoffeninzameling en ook op een andere manier van het doorberekenen van de kosten hiervan. Hierbij betalen de bewoners van alle percelen een basistarief en wordt een variabel tarief doorberekend per keer dat een afvalcontainer wordt aangeboden. Er is geen onderscheid meer tussen éénpersoonshuishoudens en meerpersoonshuishoudens. Afvalstoffenheffing/ reinigingsrecht Baten en lasten per taakveld
werkelijk 2023
begroting 2024
7.3 Afval 8.1 Ruimte en leefomgeving 6.3 Inkomensregelingen Subtotaal 0.4 Overheadkosten 16% van subtotaal Compensabele BTW Totaal lasten
580.841 9.972 8.152 598.965 89.845 101.809 790.619
619.368 10.548 13.000 642.916 102.867 72.650 818.432
594.781 10.548 13.000 618.329 98.933 69.871 787.133
599.773 10.548 13.000 623.321 99.731 70.435 793.488
7.3 Inkomsten afval Te dekken via afvalstoffenheffing
129.867 660.752
100.000 718.432
115.000 672.133
115.000 678.488
Opbrengsten via afvalstoffenheffing Gerealiseerde opbrengsten Exploitatieresultaat Afrekening AVU en ACV Minder compensabele btw
624.183 624.183 -36.569 0 0
638.820 638.820 -79.612 0 0
654.030 654.030 -18.103 0 0
663.187 663.187 -15.301 0 0
Dotatie (+)/Onttrekking (-) voorziening milieu
-36.569
-79.612
-18.103
-15.301
94%
100%
100%
100%
Dekkingspercentage
Begroting gemeente Renswoude 2025
begroting 2025
begroting 2026
36
De lasten die op het ‘taakveld 7.3 Afval’ worden gepresenteerd, hebben volledig betrekking op de inzameling- afvoer en verwerking van afval. De lasten die staan vermeld op ‘taakveld 8.1 Ruimte en leefomgeving’, worden gedeeltelijk toegerekend aan de kosten van afvalinzameling – reinigingsrecht en rioolrecht. Een exacte verdeling is moeilijk te bepalen, maar omdat Renswoude een landelijke gemeente is, is het aandeel bladafval relatief groter dan het zwerfvuil. We rekenen daarom 50% van de kosten van straatvegen en onkruidbestrijding toe aan de rioolheffing, 30% aan verkeersveiligheid en 20% aan de afvalstoffenheffing/ reinigingsrecht. Op ‘taakveld 6.3 Inkomensregelingen’, staat o.a. geraamd hoeveel de kwijtschelding afvalstoffenheffing bedraagt. Dit bedrag heeft volledig betrekking op afvalstoffenheffing en niet op reinigingsrecht. De overheadkosten worden toegerekend op de wijze zoals hierboven is toegelicht. Rioolrecht In het Gemeentelijk Riolering Plan (GRP) wordt berekend wat de lasten van het huidige rioolstelsel zijn, welke vervangings- en uitbreidingsinvesteringen de komende jaren moeten worden gedaan om aan de klimaatveranderingen het hoofd te kunnen bieden. Ook staat in het GRP welke opbrengsten aan rioolrechten we moeten realiseren om dit allemaal mogelijk te maken. In december 2024 zal de conceptverordening Rioolheffing 2025 aangeboden worden.
Hierin zal een belangrijke wijziging zitten bij het gebruik voor de bedrijven (niet-woningen). In de huidige verordening wordt onderscheid gemaakt tussen bedrijven met 1 t/m 9 werkzame personen en bedrijven met 10 en meer werkzame personen. Het aantal werkzame personen zegt niets over de hoeveelheid geloosd water op de gemeentelijke riolering. GBLT zal hierin een voorstel doen voor een nieuwe methodiek van tariefberekening voor 2025. Rioolrecht Baten en lasten per taakveld 7.2 Riolering 2.1 Verkeer en vervoer 5.7 Openbaar groen en rec 8.1 Ruimte en leefomgeving 6.3 Inkomensregelingen Subtotaal 0.4 Overheadkosten 16% van subtotaal Compensabele BTW Totaal lasten Te dekken via rioolrecht Opbrengsten via rioolrecht Gerealiseerde opbrengsten Exploitatieresultaat Dotatie (+)/Onttrekking (-) voorziening milieu Dekkingspercentage
werkelijk 2023 362.412 24.931 4.260 0 8.604 400.207 60.031 37.675 497.913 497.913 683.955 497.913 186.042 186.042 137%
begroting 2024 465.752 0 0 27.693 15.000 508.445 81.351 57.454 647.250 647.250 719.940 647.250 72.690 72.690 100%
begroting 2025
begroting 2026
522.077
548.470
27.693 15.000 564.770 90.363 63.819 718.952 718.952 720.954 718.952 2.002 2.002 100%
27.693 15.000 591.163 94.586 66.801 752.550 752.550 731.048 752.550 -21.502 -21.502 100%
Op ‘taakveld 6.3 Inkomensregelingen’, staat gespecificeerd aangegeven hoeveel wordt geraamd aan kwijtschelding van rioolrecht, dit bedrag wordt ook meegenomen bij de onderbouwing van het rioolrecht. Grafrechten Begraafplaatsen Baten en lasten per taakveld 7.5 Begraafplaatsen 0.4 Overheadkosten 16% Totaal lasten Werkelijke opbrengst / geraamde opbrengst Dekkingspercentage
Begroting gemeente Renswoude 2025
werkelijk 2023 begroting 2024 85.728 97.567 12.859 15.611 98.587 113.178 69.654 69.917 71% 62%
begroting 2025 begroting 2026 87.127 87.051 13.940 13.928 101.067 100.979 70.896 71.889 70% 71%
37
De lasten op ‘taakveld 7.5 Begraafplaatsen’, hebben betrekking op de kosten van begraven met uitzondering van de kosten van het rouwcentrum. In het coalitieakkoord is opgenomen dat de tarieven beperkt stijgen, met maximaal het inflatiepercentage. De overheadkosten worden toegerekend op de wijze zoals hierboven is toegelicht. Onderbouwing legestarieven legesverordening De tarieven, zoals genoemd in de legesverordening en bijbehorende tarieventabel hebben betrekking op verschillende en uiteenlopende zaken. Het is ondoenlijk om elk legestarief afzonderlijk te onderbouwen. De in de legesverordening genoemde leges kunnen in 3 groepen worden onderscheiden: 1. Algemene dienstverlening. 2. Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning. 3. Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn. Algemene dienstverlening Binnen de leges die vallen onder het hoofdstuk Algemene dienstverlening vindt kruissubsidiëring plaats. Medewerk(st)ers van de afdeling Burgerzaken werken aan verschillende diensten en het is niet efficiënt om zo gedetailleerd tijd vast te leggen. Voor een aantal kosten die op de afdeling Burgerzaken drukken, is onmogelijk gebleken vast te stellen voor hoeveel procent ze aan één bepaalde dienst zijn toe te rekenen. Geprobeerd is de diverse leges in dit hoofdstuk zodanig vast te stellen, dat ze in een redelijke verhouding staan tot de lasten.
Algemene dienstverlening Baten en lasten per taakveld
werkelijk 2023
0.2 Burgerzaken (bevolkingsaangelegenheden 60%)
begroting 2024
begroting 2025
begroting 2026
70.218
0.2 Burgerzaken (burgerlijke stand)
18.690 22.507
Subtotaal
41.197
25.500
84.381 29.500
77.533 25.500
95.718
113.881
103.033
0.4 Overheadkosten 16%
6.179
15.314
18.220
16.485
Totaal lasten
47.376
111.032
132.101
119.518
Werkelijke opbrengst / geraamde opbrengst
66.993
79.636
89.639
84.858
141%
72%
68%
71%
Dekkingspercentage
De gemeente Renswoude heeft één balie voor alle diensten van de gemeente. De lasten op ‘taakveld 0.2 Burgerzaken (bevolkingsaangelegenheden)’ worden verdeeld over de algemene dienstverlening, de dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning en de dienstverlening vallend onder de Europese dienstenrichtlijn. Uit historische data is gebleken dat er méér uren worden besteed aan algemene dienstverlening dan dat er aan deze dienstverlening werd toegerekend. In de begroting 2024 is de verdeling van de lasten op dit taakveld aangepast. Dit leidt tot hogere lasten onder de algemene dienstverlening en lagere lasten onder de dienstverlening vallend onder de Europese dienstenrichtlijn. De lasten op ‘taakveld 0.2 Burgerzaken burgerlijke stand’, hebben volledig betrekking op de algemene dienstverlening. De baten van dit taakveld hebben betrekking op leges burgerlijke stand, reisdocumenten, rijbewijzen en algemene dienstverlening. Leges dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning Fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning Baten en lasten per taakveld
werkelijk 2023
0.2 Burgerzaken ( bevolkingsaangelegenheden 35% ) 1.1 Crisisbeheersing ( 10%) 1.2 Openbare orde en veiligheid
begroting 2024
begroting 2025
begroting 2026
40.961 43.609 36.337
38.600
49.222 40.600
45.227 40.600
-
8.3 Wonen en bouwen
201.476
205.294
256.677
256.677
Subtotaal
281.422
284.855
346.499
342.504
0.4 Overhead 16%
42.213
45.577
55.440
54.801
Totaal lasten
323.635
330.431
401.939
397.305
Werkelijke opbrengst / geraamde opbrengst
193.171
144.976
147.005
147.005
60%
44%
37%
37%
Dekkingspercentage
Begroting gemeente Renswoude 2025
38
De VRU adviseert bij de afgifte van omgevingsvergunningen ten aanzien van eisen die uit oogpunt van brandpreventie aan de betreffende bouwwerken moeten worden gesteld. Deze lasten worden op ‘taakveld 1.1 Crisisbeheersing’, opgenomen. De lasten op ‘taakveld 8.3 Wonen en bouwen’, hebben met name betrekking op diensten bouw- en woningtoezicht, sloopvergunningen en handhaving bouwzaken. Leges dienstverlening vallend onder Europese diensten richtlijn Europese dienstenrichtlijn Baten en lasten per taakveld
werkelijk 2023
begroting 2024
0.2 Burgerzaken (bevolkingsaangelegenheden 5%)
begroting 2025
begroting 2026
5.852 -
1.2. Openbare orde en veiligheid
62.299 3.335 712
1.875
7.032 7.875
6.461 7.875
Subtotaal
66.346
7.727
14.907
14.336
0.4 Overhead 16%
9.952
1.236
2.385
2.294
Totaal lasten
76.298
8.963
17.292
16.630
Werkelijke opbrengst / geraamde opbrengst
41.028
2.056
2.085
2.085
54%
23%
12%
13%
0.2 Burgerzaken (burgerlijke zaken)
Dekkingspercentage
De kostenverdeling in dit hoofdstuk zijn gelijk aan de verdeling beschreven onder punt 1 Algemene dienstverdeling. Aan het ‘taakveld 1.2 Openbare orde en veiligheid’, worden o.a. kosten aan inzet van de buitengewoon opsporingsambtenaar toegerekend. De baten op dit hoofdstuk hebben betrekking op leges overige documenten Burgerzaken. Recapitulatie onderbouwing kostendekking legesverordening Hoofdstuk leges verordening
Lasten
Baten
Dekkingspercentage
1.Alg.dienstverlening
132.101
89.639
68%
2.Fysieke leefomgeving/ omg.vergunning
401.939
147.005
37%
3.Europese diensten Totaal
17.292
2.085
12%
551.332
238.729
43%
9.2 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen Het weerstandsvermogen geeft inzicht in hoeverre de gemeente in staat is om de financiële gevolgen van risico’s op te vangen. Dit komt tot uitdrukking in de verhouding tussen de aanwezige weerstandscapaciteit en de inschatting van risico’s. De gemeente Renswoude loopt, net als andere gemeenten, bij de uitvoering van haar taken financiële risico's. Een eigen financiële buffer ofwel weerstandsvermogen is nodig, om te voorkomen dat financiële tegenvallers dwingen tot bezuinigingen of drastische beleidsbijstelling. De gemeente Renswoude kiest voor een solide financieel beleid en streeft het behoud van een structureel gezonde financiële positie na. Dit uitgangspunt bepaalt de relevantie van ons weerstandsvermogen in relatie tot ons risicomanagement. Immers, een gezonde financiële positie is nodig voor het in stand houden van het niveau van voorzieningen binnen onze gemeente.
Gemeentelijke regelgeving De minimale omvang van de risicoreserve is vastgesteld op 1,4 x de berekende risico’s. Dit bedrag wordt jaarlijks geblokkeerd (in de algemene reserve vaste buffer) bij het vaststellen van de begroting. De stand van de algemene reserve vaste buffer is op 31-12-2022 €4.100.000. Het overige gedeelte van de algemene reserve is niet geblokkeerd. Deze gelden zijn afgezonderd in de “algemene reserve niet geblokkeerd” en vrij te besteden door de raad voor beleidsdoeleinden van de gemeente. De post onvoorzien en de post onbenutte belastingcapaciteit zijn vanaf 2019 geen onderdeel meer van de weerstandscapaciteit.