Conceptbegroting 2025 gemeente Renswoude

Begroting gemeente Renswoude 2025

‘Samen voor een zelfstandig en toekomstbestendig Renswoude’

Begroting gemeente Renswoude 2025

1

Begroting gemeente Renswoude 2025

2

Inhoudsopgave 1

Inleiding ................................................................................................................................................................................................................................... 5 Aanbiedingsbrief ..................................................................................................................................................................................................................... 5 2 Hoofdlijnen financiële positie .................................................................................................................................................................................................. 7 Beleidsbegroting ............................................................................................................................................................................................................................... 9 3 Programma wonen en woningen ............................................................................................................................................................................................ 9 3.1 Afstemming op de woningmarkt ............................................................................................................................................................................

10 3.2 Passende woningtoewijzing .................................................................................................................................................................................... 10 3.3 Vastgoedontwikkeling sociale huurwoningen ........................................................................................................................................................ 12 4 Programma ruimtelijke ontwikkeling en beheer ................................................................................................................................................................... 13 4.1 Ruimtelijke ontwikkeling ........................................................................................................................................................................................ 14 4.2 Ontwikkeling buitengebied & agrarische sector ..................................................................................................................................................... 14 4.3 Ontwikkeling dorp ..................................................................................................................................................................................................

15 4.4 Verkeersveiligheid en bereikbaarheid .................................................................................................................................................................... 16 4.5 Biodiversiteit........................................................................................................................................................................................................... 17 4.6 Onderhoud openbare ruimte en afval .................................................................................................................................................................... 17 4.7 Duurzame ontwikkeling .......................................................................................................................................................................................... 18 4.8 Begraafplaats .......................................................................................................................................................................................................... 19 5 Programma samenleving .......................................................................................................................................................................................................

20 5.1 Sociale infrastructuur ............................................................................................................................................................................................. 21 5.2 Kunst en cultuur ..................................................................................................................................................................................................... 22 5.3 Wet Maatschappelijke Ondersteuning ................................................................................................................................................................... 23 5.4 Jeugd ...................................................................................................................................................................................................................... 24 5.5 Participatie ............................................................................................................................................................................................................. 25 6 Programma Economische ontwikkeling en toerisme.............................................................................................................................................................

27 6.1 Ontwikkeling lokale bedrijfsleven ........................................................................................................................................................................... 27 6.2 Recreatie en toerisme............................................................................................................................................................................................. 28 7 Programma inwoners, openbare orde en veiligheid, bestuur en organisatie ........................................................................................................................ 29 7.1 Algemene plaatselijke verordening, Openbare orde en veiligheid, Vergunningverlening (bouw/OG en evenementen) ....................................... 30 7.2 Burgerzaken ............................................................................................................................................................................................................ 31 7.3 Oekraïense vluchtelingen .......................................................................................................................................................................................

32 7.4 Huisvesting ............................................................................................................................................................................................................. 32 8 Algemene dekkingsmiddelen, Overhead, Vpb en onvoorzien ............................................................................................................................................... 33 9 Paragrafen ............................................................................................................................................................................................................................. 35 9.1 Paragraaf Lokale heffingen ..................................................................................................................................................................................... 35 9.2 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................................................................................. 39 9.3 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen .................................................................................................................................................................

43 9.4 Paragraaf financiering ............................................................................................................................................................................................. 49 9.5 Paragraaf bedrijfsvoering ....................................................................................................................................................................................... 52 9.6 Paragraaf verbonden partijen ................................................................................................................................................................................. 55 9.7 Paragraaf grondbeleid ............................................................................................................................................................................................ 62 9.8 Paragraaf Wet open overheid ................................................................................................................................................................................. 64 Financiële begroting ........................................................................................................................................................................................................................

65 10 Overzicht van baten en lasten .......................................................................................................................................................................................... 65 10.1 Overzicht van baten en lasten in meerjarig perspectief .................................................................................................................................... 65 10.2 Grondslagen van de begroting .......................................................................................................................................................................... 66 10.3 Structureel en reëel evenwicht (provinciaal toezicht) ...................................................................................................................................... 66 10.4 Overzicht per taakveld ...................................................................................................................................................................................... 68 11 Uiteenzetting van de financiële positie ............................................................................................................................................................................

69 11.1 Geprognosticeerde begin- en eindbalans ......................................................................................................................................................... 69 11.2 Investeringen .................................................................................................................................................................................................... 69 11.3 Reserves ............................................................................................................................................................................................................ 71 11.4 Voorzieningen ................................................................................................................................................................................................... 73 11.5 EMU saldo ......................................................................................................................................................................................................... 74 11.6 Incidentele baten en lasten...............................................................................................................................................................................

75 12 Bijlagen ............................................................................................................................................................................................................................. 76 12.1 Samenstelling bestuur ...................................................................................................................................................................................... 76 12.2 Mutaties per kadernota 2025 – 2028................................................................................................................................................................ 77 12.3 Raadsbesluit ...................................................................................................................................................................................................... 77

Begroting gemeente Renswoude 2025

3

Begroting gemeente Renswoude 2025

4

1

Inleiding

Aanbiedingsbrief Renswoude, 8 oktober 2024 Aan de leden van de raad, Voor u ligt het concept van de derde begroting van het college in haar huidige samenstelling. In een dynamische tijd als deze, mag van ons als gemeentebestuur worden verwacht dat we verstandige keuzes maken zodat onze inwoners, verenigingen en bedrijven ondersteund worden in de onzekere tijd waarin we leven. Als kleine gemeente en saamhorige gemeenschap benutten we de voordelen van onze schaal en sociale samenhang waar het kan. Met name bij de preventieve taken hebben we voordeel van de kleine schaal. In ons dorp kennen we korte lijnen en hebben we oog voor elkaar. Dat maakt dat we waar nodig en mogelijk maatwerk kunnen bieden in zorg en ondersteuning. We zijn volop bezig met het realiseren van Beekweide II, het vernieuwen van de gemeentewerf en de ontwikkeling van de Borgwal. De dorpshuisfunctie in de Hokhorst is in ontwikkeling en we bereiden besluitvorming over de uitbreiding van ons dorp aan de zuid-/ zuidwestzijde voor. Er is een heel aantal onzekerheden waarmee we als Renswoudse samenleving worden geconfronteerd. Zo is er een grote vraag naar geschikte woningen, passend bij de levensfase van onze jongeren en ouderen. Wij willen graag meer bouwen maar zijn voor de uitbreiding afhankelijk van de provincie Utrecht, die terughoudend is.

Naast onze eigen woningbehoefte zijn we ook verplicht nieuwe Nederlanders te huisvesten en een opvang van vluchtelingen te organiseren. Het is nodig om toekomstgerichte keuzes te maken om in deze woonbehoefte te kunnen voorzien zowel binnen onze huidige gebouwde omgeving als daarbuiten. Hiervoor zetten we strategische denkkracht in. De samenleving wil minder afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen en verstandiger omgaan met grondstoffen, door deze waar het kan opnieuw te gebruiken. In de slag richting het verduurzamen van onze woningen en onze productieprocessen blijft het onderliggende elektriciteit-netwerk achter, waardoor er onzekerheid van elektriciteitslevering ontstaat. Nieuwe bedrijventerreinen kunnen daarom niet zondermeer worden aangelegd. Om die reden legt Stedin extra stroomhuisjes aan in Renswoude om onze huishoudens van stroom te kunnen blijven voorzien en worden plannen uitgewerkt voor energielevering van onze bedrijven ten behoeve van hun productie en dienstverlening. De geopolitieke ontwikkelingen zijn meer in beweging dan ooit. De veiligheid in de wereld staat onder druk. Die spanningen zijn ontstaan door politieke of economische conflicten en hebben ook effect op ons in Nederland. We merken dat heel concreet in ons dorp door de aanwezigheid van vluchtelingen uit Oekraïne en het toegenomen aantal statushouders.

Behalve de bovenstaande ontwikkelingen waar wij geen invloed op hebben als lokale overheid maar wel op dienen in te spelen, zijn er nog meer zaken waar we komende tijd mee rekening moeten houden in onze gemeente. De hoogte van de uitkering uit het gemeentefonds is onzeker. Uit dit fonds ontvangt de gemeente geld van de landelijke overheid om wettelijke taken te doen. Het aantal taken dat op het bord ligt van de gemeente zal eerder toe- dan afnemen. Met de landelijke Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en daarbinnen de K80 (kleine gemeenten) staan wij op het standpunt dat er geen taken bij mogen komen zonder dat daar ook geld voor komt. De huidige arbeidsmarkt is nog steeds overspannen. Het is voor alle gemeenten, maar zeker voor de kleinere, erg moeilijk om goed geschoolde krachten aan te trekken en deze vast te houden. Externe inhuur is noodzakelijk om onze basisdienstverlening te kunnen garanderen. Wij doen datgene dat mogelijk is om mensen aan ons te binden en te boeien, zodat onze organisatie een prettige werkomgeving biedt en we de kwaliteit kunnen bieden om dienstbaar te kunnen zijn aan onze inwoners. Bij het sociaal domein zien we het aantal kinderen dat zorg nodig heeft toenemen. Bovendien zien we dat de casuïstiek ook steeds ingewikkelder wordt. De kosten nemen toe en dit komt voor rekening van de gemeente. Het gaat hierbij om een “openeinde-regeling”.

Dat wil zeggen dat deze kostenpost geen beperking kent als het gaat om het aantal kinderen, dat hier gebruik van kan maken. Wij maken ons zorgen over de grote effecten die dit kan hebben voor onze gemeentebegroting. We zetten zo veel mogelijk in op preventie en vroeg-signalering, waarbij ons Dorpsteam samen optrekt met partners om onze jeugd zo goed mogelijk te ondersteunen in hun ontwikkeling.

Begroting gemeente Renswoude 2025

5

Deze begroting is de financiële vertaling van onze dienstverlening, die zowel de reguliere taken als de taken die extra nodig zijn vanwege de maatschappelijke ontwikkelingen omvat. Samen met onze medewerkers binnen- en buiten ons gemeentehuis en samen met u, onze gemeenteraadsleden, zetten we ons blijvend in voor een veilig, zelfstandig en toekomstbestendig Renswoude.

Financiële hoofdlijnen Voor een financieel gezonde organisatie is het van belang dat de gemeentelijke financiën een positief en toekomstbestendig beeld laten zien en dat de ambtelijke organisatie voor haar taken toegerust is. In de afgelopen periode is al flink geïnvesteerd in de organisatie. Het is verstandig ook de komende raadsperiode hierin te blijven investeren. Het regeerakkoord van het kabinet vraagt tijd om plannen uit te werken. Gemeenten moeten nu al, vanuit schaarste, beslissingen nemen. Het kabinet bouwt voort op de ingezette lijn van decentralisatie en maatschappelijke participatie en daarbij trekt het de broekriem aan. Ontwikkeling begroting 2025 Saldo begroting 2024 en meerjarenraming 2025 - 2027 Mutaties kadernota 2025 en voorjaarsrapportage 2024 Saldo begroting na vaststelling kadernota en voorjaarsrapportage Mutaties begroting 2025 en meerjarenraming 2026 - 2028 Saldo begroting na mutaties begroting 2025 en meerjaren raming 2026 - 2028

2025 962 -449 513 74 587

2026 681 -508 172 468 640

(Bedragen * € 1.000) 2027 2028 813 813 -410 -715 402 98 578 919 980 1.017

Toelichting Saldi: Het saldo van de begroting na vaststelling van de kadernota 2025 en voorjaarsrapportage 2024 is € 513.000 (2025), € 172.000 (2026), € 402.000 (2027) en € 98.000 (2028). Inclusief de voorgestelde mutaties voor de begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028, komt het nieuwe saldo uit op € 587.000 (2025), € 640.000 (2026), € 980.000 (2027) en € 1.017.000 (2028). In hoofdstuk 2 ‘hoofdlijnen financiële positie, worden de mutaties toegelicht. Deze begroting laat structureel nog een overschot zien. Ondanks de positieve saldi zijn er ook negatieve ontwikkelingen om rekening mee te houden. De zorgvraag binnen sociaal domein (WMO en Jeugd) wordt steeds groter en complexer en dit brengt financiële gevolgen met zich mee. De septembercirculaire laat zien dat de baten achterblijven op de stijgende lasten bij WMO en Jeugd. Gemeenten ontvangen vanuit de circulaire vanaf 2025 nog wel een hogere inflatiecorrectie en een aantal deel uitkeringen. Echter, omdat deze compensatie in latere jaren afloopt en het geld opgaat aan hogere lonen en prijzen, zal dit niet toereikend zijn. De deel uitkeringen staan ook lasten tegenover voor taken die uitgevoerd moeten worden. De financiële ontwikkeling binnen sociaal domein doet een groot beroep op de reserve sociaal domein. We zetten daarom ook bewust in op groei van deze reserve.

We hebben hiervoor de budgetten binnen de bedrijfsvoering naar beneden bijgesteld, waardoor we in staat zijn, om structureel de reserve sociaal domein met € 100.000 per jaar te laten groeien. Per 1 januari 2029 bereikt deze reserve de maximale stand van € 800.000. Het college nodigt u van harte uit tot behandeling van deze begroting en bijbehorende meerjarenperspectief. Het college van burgemeester en wethouders van Renswoude,

Burgemeester, Mw. P. Doornenbal-van der Vlist

Begroting gemeente Renswoude 2025

de Secretaris, Dhr. E.J. Jansonius

6

2

Hoofdlijnen financiële positie

Meerjarenraming 2026-2028 Uitgangspunt voor de begroting 2025 en de meerjarenraming 2026-2028 is het financieel perspectief vanuit de programmabegroting 2024 en de mutaties uit de kadernota 2025 en de voorjaarsrapportage 2024. De autonome ontwikkelingen en diverse besluiten zijn verwerkt in de meerjarenbegroting. De financiële ontwikkelingen worden hieronder op hoofdlijnen toegelicht. Ontwikkeling begroting 2025 Saldo begroting 2024 en meerjarenraming 2025 - 2027 Mutaties kadernota 2025 en voorjaarsrapportage 2024 Saldo begroting na vaststelling kadernota en voorjaarsrapportage Mutaties begroting 2025 en meerjarenraming 2026 - 2028 Saldo begroting na mutaties begroting 2025 en meerjaren raming 2026 - 2028

2025 962 -449 513 74 587

2026 681 -508 172 468 640

(Bedragen * € 1.000) 2027 2028 813 813 -410 -715 402 98 578 919 980 1.017

Toelichting Saldi: Het saldo van de begroting na vaststelling van de kadernota 2025 en voorjaarsrapportage 2024 is € 513.000 (2025), € 172.000 (2026), € 402.000 (2027) en € 98.000 (2028). Inclusief de voorgestelde mutaties voor de begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028, komt het nieuwe saldo uit op € 587.000 (2025), € 640.000 (2026), € 980.000 (2027) en € 1.017.000 (2028). Hieronder worden de belangrijkste mutaties verder toegelicht. Voor het financieel toezicht vanuit de provincie Utrecht, wordt er rekening gehouden met de saldi excl. incidentele mutaties. Deze worden toegelicht in onderdeel 10.3 ‘structureel en reëel evenwicht’ en onderdeel 11.6 ‘incidentele baten en lasten. Saldo begroting na vaststelling kadernota en voorjaarsrapportage Deze regel geeft de begrotingssaldi weer zoals vastgesteld door de raad bij de behandeling van de begroting 2024, de voorjaarsrapportage 2024 en de kadernota 2025. De bestemming van het resultaat van de jaarstukken 2023 is ook verwerkt. Totale mutaties begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 Totale mutaties begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 l. Autonome ontwikkelingen ll. Actualisatie staand beleid Totaal ontwikkelingen begroting

l.

2025 -169 243 74

2026

2025 206 25 -400 -169

2026

-227 695 468

(Bedragen * € 1.000) 2027 2028 -284 -3 862 922 578 919

197 26 -450 -227

(Bedragen * € 1.000) 2027 2028 189 482 27 65 -500 -550 -284 -3

Autonome ontwikkelingen

Autonome ontwikkelingen a. Gevolgen mei- en septembercirculaire 2024 b. Ontwikkeling lokale heffingen c. Loon- en prijsbijstelling Totaal autonome ontwikkelingen

a. Gevolgen mei- en septembercirculaire 2024 Bij het aanbieden van de voorjaarsrapportage 2024 en de kadernota 2025, was de meicirculaire nog niet gepubliceerd, en kon er geen doorrekening gemaakt worden van de effecten in de cijfers. Bij de doorrekening van de mutaties in de begroting 2025, is de meicirculaire wel verwerkt. Normaliter is het niet haalbaar om de septembercirculaire mee te nemen in de begroting. Hierin zijn we afhankelijk van het rijk. Doordat Renswoude een effectief proces heeft ingericht samen met onze adviseur op het gebied van de rijkscirculaires, kon de doorrekening na publicatie van de septembercirculaire snel gemaakt worden. Dit geeft een zuiverder beeld van de financiële positie van Renswoude voor 2025 en verder. De algemene uitkering in de begroting wordt in het lopende jaar altijd begroot op basis van de betaalspecificatie die we ontvangen van het ministerie. Dit zijn de maandelijkse betalingen die we vervolgens ontvangen. Meerjarig wordt de begroting bijgesteld op basis van de circulaires. De begroting loopt dus altijd iets achter door deze methodiek. Doordat we nu twee circulaires verwerken, zien we een behoorlijke bijstelling in deze begroting.

Begroting gemeente Renswoude 2025

7

Het algemene beeld van beide circulaires laat vooral zien dat er geen of nauwelijks compensatie plaatsvindt voor gemeentelijke taken. Of een compensatie die niet in verhouding staat met de werkelijke lastenstijging. Wel zien we deel uitkeringen voor specifieke taken. Hier moeten echter ook lasten voor begroot worden, dus per saldo is dit een neutrale mutatie. Hieronder de meest opvallende mutaties. Uikeringsfactor algemeen Bij dit onderdeel van de circulaire zien we een positieve bijstelling voor loon en prijsstijgingen van ongeveer € 50.000 per jaar. Echter wordt hier ook een bezuiniging tegenover gezet van € 4.000 in 2025, oplopend tot € 40.000 in 2028. Per saldo is deze mutatie nog licht positief. Taakmutaties Bij dit onderdeel van de circulaire zien we positieve bijstellingen voor Jeugd en WMO. Bij Jeugd wordt de bezuiniging op lasten teruggedraaid. Dit levert een voordeel op van € 108.000 (2026), € 113.000 (2027) en € 116.000 (2028). Echter hadden wij deze lastenverzwaring al doorgevoerd in de begroting in 2024, dus dit is dan een neutrale mutatie. Bij WMO worden we gecompenseerd voor indexatie op basis van demografie. Dit is een positieve bijstelling van € 11.000 (2026), € 24.000 (2027) en € 37.000 (2028). Decentralisatie uitkeringen In 2024 en 2025 ontvangen wij voor beide jaren € 371.000.

Deze middelen dienen ter versterking van het toekomstbestendig maken van het energiebeleid voor de RES-regio’s. Deze middelen zullen wij doorstorten aan de regio foodvally. In 2025 en 2026 ontvangen wij € 100.000 voor de wettelijke zorgplicht openbare bibliotheken. Aan de lastenkant wordt deze ook begroot, dus dit geeft een neutrale mutatie. WOZ Bij dit onderdeel ontvangen wij een bijstelling van structureel € 137.000 van 2025 t/m 2028. Dit is als gevolg van de actualisatie van de WOZ-waarden. b. Ontwikkeling lokale heffingen Het uitgangspunt van het beleid is dat voor afval en riolering kostendekkende tarieven in rekening worden gebracht. De gemeentelijke belastingen, heffingen en leges worden geïndexeerd met 1,4% zoals in de kadernota is vastgesteld. Deze indexering van de baten is in deze begroting verwerkt. c. Loon- en prijsstijgingen Voor de bijstelling van de lonen hebben wij rekening gehouden met een tweetal cao-wijzigingen. De eerste is de wijziging voor oktober 2024 en de tweede is de verwachte stijging voor de nieuwe cao in 2025. Tevens houden we rekening met een jaarlijkse indexatie van de lonen. De algemene uitkering is voor Renswoude gebaseerd op de methode ‘lopende prijzen’. In deze methodiek van begroten, dien je rekening te houden met een stelpost bij lonen en prijzen voor inflatie.

Totaal geven deze ontwikkelingen een bijstelling in de lasten van € 400.000 voor 2025 oplopend naar € 550.000 voor 2028. ll.

Actualisatie staand beleid

Actualisatie staand beleid 2025 a. Actualisatie kapitaallasten bestaande activa b. Actualisatie kapitaallasten nieuwe investeringen c. Actualisatie mutaties reserves en voorzieningen d. Actualisatie begroting woningbedrijf e. Actualisatie Jeugdzorg f. Overige bijstellingen Totaal actualisatie staand beleid

-24 11 -575 1.850 -480 -540 243

2026 -85 -182 379 1.450 -480 -386 695

(Bedragen * € 1.000) 2027 2028 -199 -199 -365 -462 604 663 1.616 1.706 -480 -480 -313 -305 862 922

a. en b. Actualisatie kapitaallasten Kapitaallasten bestaande activa Op basis van de jaarrekening zijn de bestaande activa en daarmee de bijbehorende kapitaallasten geactualiseerd. Totaal leidt dit tot een verhoging van de lasten in de jaren 2025-2028, van respectievelijk € 24.000, € 85.000, € 199.000 en € 199.000.

Begroting gemeente Renswoude 2025

8

Kapitaallasten nieuwe investeringen Voor nieuwe investeringen hanteren wij een stelpost kapitaallasten. Deze is geactualiseerd ten opzichte van de begroting 2024. Totaal leidt dit tot een verhoging van de lasten in de jaren 2025-2028, van respectievelijk € 182.000 (2026), € 365.000 (2027) en € 462.000 (2028). Het gaat hier o.a. om investeringen in het Integraal plan Beheer Openbare Ruimte (IBOR), Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP), speelbeleidsplan en het woningbedrijf. Voor een onderbouwing van de investeringen die Renswoude de komende jaren wil gaan doen, en de bijbehorende kapitaallasten verwijzen wij naar het complete overzicht bij onderdeel 11.2 ‘investeringen’. c. Actualisatie mutaties reserves en voorzieningen De toevoegingen en onttrekkingen aan reserves en de dotaties en onttrekkingen aan voorzieningen zijn geactualiseerd. De belangrijkste actualisaties vinden plaats in de algemene reserve, algemene bedrijfsreserve woningbedrijf, reserve sociaal domein en de bestemmingsreserve kapitaallasten gemeentelijke woningen. Zie onderdeel reserves (paragraaf 11.3) en onderdeel voorzieningen (paragraaf 11.4), voor totaaloverzichten van en toelichtingen op de standen en mutaties van reserves en voorzieningen. d.

Actualisatie begroting woningbedrijf in begroting algemene dienst De begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 is de eerste begroting waarbij alle ontwikkelingen van het woningbedrijf volledig geïntegreerd zijn. De totale baten en lasten van het woningbedrijf waren altijd al onderdeel van programma Wonen en woningen. Maar het inzicht in budgetten, reserves, investeringen in onderhoud en verduurzaming stonden apart opgenomen in de bijlage woningbedrijf. Vanaf deze begroting worden alle mutaties verantwoord conform het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Dit betekent bijvoorbeeld dat groot onderhoud van woningen niet meer in één keer in mindering wordt gebracht op de exploitatie, maar opgevoerd wordt in de vorm van investeringskredieten en afgeschreven wordt over vele jaren. Dit leidt tot een voordeel in deze begroting. Het betekent ook dat er in deze begroting een bestemmingsreserve kapitaallasten gemeentelijke woningen wordt gevormd voor de investeringen in onderhoud en verduurzaming. Ook vinden we de investeringskredieten van het woningbedrijf terug in de staat van investeringen (paragraaf 11.2). Deze begroting geeft hierdoor een completer beeld en meer inzicht. e. Actualisatie Jeugdzorg De lasten Jeugdzorg maken onderdeel uit van de doelstelling ‘Jeugd’.

Uit de septembercirculaire blijkt dat de aanvullende bezuinigingen in het kader van de Hervormingsagenda Jeugd, € 100.000 voor Renswoude, structureel worden geschrapt. Dit betekent structureel een hoger budget van € 100.000 voor Jeugdzorg. Daarnaast blijken de lasten Jeugdzorg voor 2024 € 367.650 hoger te zijn dan de initieel geraamde lasten. Deze bijstelling wordt voorzien o.b.v. de prognose van Jeugdhulpregio (Foodvalley). De twee bijstellingen, verklaren de hogere lasten van € 467.650. De hogere lasten worden met name veroorzaakt door een grotere toename in het aantal zorgvoorzieningen, de zwaarte en de complexiteit van de problematiek, en de duur en de intensiteit van de behandeltrajecten. f. Overige bijstellingen Onder de categorie ‘Overige bijstellingen’ vallen diverse bijstellingen. Vanwege prijsstijgingen door hogere indexatie, zijn we genoodzaakt om budgetten te verhogen. Meestal zijn dit budgetten op het gebied van de bedrijfsvoering. Hierbij moet gedacht worden aan budgetverhogingen bij ICT, energie en advisering. Daarnaast zien we ook bij de inkoop van dienstverlening van Veenendaal en afvalinzameling een stijging.

Beleidsbegroting 3

Programma wonen en woningen

Het college ziet het als een belangrijk speerpunt dat elke inwoner uit Renswoude de mogelijkheid moet krijgen om de wens naar woonruimte te kunnen realiseren. Dit programma draagt bij aan het zorgen voor passende woonruimte voor deze Renswoudenaren. In de Woonvisie 2022 zijn de uitgangspunten voor het toekomstige woningaanbod vastgelegd als het gaat om huur of koop en de categorieën sociaal, betaalbaar en vrije sector. Voor de komende jaren is het de uitdaging om te zorgen voor voldoende en duurzame woningen waarvan een groot deel ook betaalbaar is. Het realiseren van woningen vereist afstemming binnen Regio Foodvalley. Doelstelling: Uitbreiding van een passend, duurzaam en betaalbaar woningaanbod voor Renswoudenaren.

Begroting gemeente Renswoude 2025

9

Indicator: jaarlijks worden 50 à 60 woningen opgeleverd die qua woningtype voldoen aan de actuele woningvraag en wetgeving Kaderstellende beleidsnota’s • Omgevingsvisie Renswoude 2018-2030 • Woningmarktonderzoek (december 2021) • Woonvisie 2022-2026 (februari 2022) • Doelgroepenverordening 2023 • Portefeuillestrategie woningbedrijf (december 2019) • Huisvestingsverordening Renswoude • Volkshuisvestelijk kader (december 2023) • Woondeal 2023 • Regionaal afsprakenkader ouderenhuisvesting (najaar 2024)

3.1 Afstemming op de woningmarkt Resultaat l We hebben actueel inzicht in vraag en aanbod van de woningmarkt. 1. Activiteit: In opdracht van de Regio Foodvalley is in 2024 een woningmarktonderzoek uitgevoerd. De uitkomsten daarvan voor Renswoude worden in de komende periode verder uitgewerkt waarna een rapportage wordt opgesteld die met de gemeenteraad wordt gedeeld. De vraag van diverse aandachtsgroepen wordt daarbij betrokken. Indicator: • De uitkomsten van het woningmarktonderzoek is in het tweede kwartaal van 2025 gedeeld met de raad. Resultaat ll De woonvisie wordt voor einde huidige looptijd eind 2026 geactualiseerd. 1. Activiteit: Plan van aanpak actualisatie woonvisie opstellen 2. Activiteit: In het plan van aanpak wordt het volkshuisvestelijk kader zoals dat in 2023 is vastgesteld meegenomen. 3. Activiteit: In het plan van aanpak aandacht voor aanbod van woningen en de woningbehoefte van de diverse aandachtsgroepen, zoals die in de Wet versterking regie op de volkshuisvesting worden benoemd. Indicator: • Het plan van aanpak voor de actualisatie van de Woonvisie is in het derde kwartaal van 2025 bestuurlijk vastgesteld. Resultaat III In het voorjaar van 2025 vindt er een eerste herijking van de regionale Woondeal plaats.

Daarbij wordt specifiek ingegaan op een drietal onderdelen, te weten: • Een verhoging van het aantal te realiseren woningen met een doorkijk naar het jaar 2035 • Afspraken over de huisvesting van de doelgroep ouderen • Toekomstbestendig bouwen

3.2 Passende woningtoewijzing Resultaat l De slagingskans voor woningzoekenden uit Renswoude is vergroot, zodat zoveel mogelijk inwoners van Renswoude met een woonwens de beschikking krijgen over een, bij inkomen en type huishouden passende, duurzame woning in een prettige woon- en leefomgeving door maximaal gebruik te maken van de wettelijke mogelijkheid om woningen beschikbaar te stellen voor inwoners uit Renswoude 1. Activiteit: De door de gemeenteraad vastgestelde gewijzigde huisvestingsverordening waarin de mogelijkheid is opgenomen om meer woningen toe te wijzen aan woningzoekenden met een binding aan de gemeente Renswoude wordt geïmplementeerd en die mogelijkheden worden benut bij het aanbieden van voor verhuur vrijgekomen woningen en nieuw gerealiseerde sociale koopwoningen

Begroting gemeente Renswoude 2025

10

2.

Activiteit:

Indicator: •

Monitoring van de toewijzing van sociale en betaalbare huurwoningen waarbij aspecten als aantal reacties, gemiddelde wachttijd en slagingskans inzichtelijk worden gemaakt. Voor zover mogelijk zal dit ook voor betaalbare koopwoningen worden gedaan.

Het percentage toegewezen / verkochte woningen aan inwoners van Renswoude is in 2025 meer dan in 2024.

Resultaat ll De voorrangsregeling is actueel en duidelijk voor de inwoners van Renswoude 1. Activiteit: De wijzigingen zoals die in de geactualiseerde Huisvestingsverordening zijn opgenomen, zullen actief bekend worden gemaakt via de gebruikelijke communicatiemiddelen zoals de website en De Heraut. Indicator: • Elk kwartaal staat er een artikel in De Heraut over de toewijzing van huurwoningen. Resultaat lII Door stimulering van doorstroming en of woningruil binnen Renswoude wonen inwoners van Renswoude meer passend bij hun levensfase 1. Activiteit: Voor ouderen geschikte woningen zullen bij verhuur met voorrang aan deze doelgroep worden toegewezen 2. Activiteit: Met enige regelmaat informatie verstrekken over de mogelijkheden voor ouderen om door te stromen naar een voor hen meer geschikte woning 3. Activiteit: Gebruik maken van de mogelijkheid in de Huisvestingsverordening om nieuwe sociale koopwoningen met voorrang aan te bieden aan belangstellenden met een binding aan de gemeente Renswoude Indicator: • Woningen bestemd voor huisvesting ouderen zijn voor 100% aan ouderen toegewezen. Resultaat lV Renswoude voldoet voor 100% aan de Taakstelling Statushouders 1. Activiteit: Het aanbieden van geschikte woningen voor statushouders die door het COA aan de gemeente Renswoude zijn gekoppeld 2.

Activiteit: Met COA in gesprek gaan voor een betere aansluiting van de aan de gemeente Renswoude gekoppelde statushouders op de beschikbare woningvoorraad (meerpersoonshuishoudens in plaats van eenpersoonshuishoudens) Indicator: • Taakstelling 2025 huisvesting statushouders is voor 100% gerealiseerd. Resultaat V In 2025 is de geactualiseerde portefeuillestrategie, inclusief routekaart verduurzaming en verkoopbeleid, door de gemeenteraad vastgesteld. 1. Activiteit: Het actualiseren van de portefeuillestrategie zoals die op dit moment nog van toepassing is. Hierbij wordt rekening gehouden met de uitkomsten van het regionale woningmarktonderzoek en de noodzaak tot huisvesting van diverse aandachtsgroepen 2. Activiteit: Onderzoek en inrichting beheerorganisatie passend aan portefeuillestrategie. Indicator: • De portefeuillestrategie is voor 100% actueel in 2025. Resultaat VI In 2030 zijn de woningen verduurzaamd naar label A conform de portefeuillestrategie. 1. Activiteit: Inventarisatie van de woningen welke nog in deze periode moeten worden verduurzaamd 2. Activiteit: Inspelen op mogelijke aanpassingen van het landelijke beleid als het gaat om de verduurzaming van de bestaande woningvoorraad in combinatie met de financiële regelingen daaromtrent 3. Activiteit: In 2025 wordt de tweede fase uitgevoerd van de renovatie en verduurzaming Van Reedeweg en Van Deylweg 4.

Activiteit: Oplevering Kastanjelaan uiterlijk Q1 2025

Begroting gemeente Renswoude 2025

11

Indicator: •

Het percentage van de sociale huurwoningen met energielabel A neemt toe in 2025 (beginstand aantal woningen met label A wordt in 2025 opnieuw bepaald.

Resultaat VII Alle woningen op de verkooplijst zijn in 2030 verkocht 1. Activiteit: Bij huuropzegging de woningen verkopen 2. Activiteit: Actief bewoners van te verkopen huurwoningen benaderen om door te stromen naar nieuwere vrijkomende huurwoningen Indicator: • Vrijgekomen huurwoningen die voor verkoop zijn aangewezen, zijn binnen drie maanden na einde huurcontract verkocht.

3.3 Vastgoedontwikkeling sociale huurwoningen Resultaat I In 2026 zijn 50 flexwoningen gerealiseerd 1. Activiteit: Aanbesteding van realisatie van flexwoningen Indicator: • In 2025 is er een aannemer gecontracteerd voor de realisatie van de flexwoningen. Resultaat ll Het aanbod van woningen die geschikt zijn voor senioren is vergroot door nieuwbouwplannen en levensloopbestendige aanpassingen in de bestaande woningvoorraad (zowel huur als koop) 1. Activiteit: Realiseren van nieuwbouw op het Borgwalterrein geschikt voor ouderen 2. Activiteit: Voor de inwoners is informatie beschikbaar over de (on)mogelijkheden om de huidige woning levensloopbestendig te maken. 3. Activiteit: In het project Borgwalterrein tenminste tweederde betaalbare woningen opnemen. Indicator: • Het project Borgwalterrein bevat zorgwoningen bestemd voor ouderen; • Er is informatie beschikbaar over het levensloopbestendig maken van woningen Resultaat III: In 2026 zijn 26 sociale woningen gerealiseerd op Beekweide II. 1. Activiteit: Gunning opdracht realisatie van in beginsel 16 sociale huurwoningen en 10 sociale koopwoningen conform randvoorwaarden project Beekweide II Indicator: • Bouw is in 2025 gestart. Financiële overzichten baten en lasten programma Wonen en woningen Programma Wonen en woningen

2025

2026

2027

2028

Totaal lasten

2.570.674

2.498.293

2.500.037

2.491.250

Totaal baten

3.705.500

4.094.400

4.394.400

4.494.400

Saldo voor bestemming

1.134.826

1.596.107

1.894.363

2.003.150

Toevoeging reserves

3.272.000

1.668.600

1.710.000

0

Onttrekking reserves

2.400.000

193.121

325.921

418.628

Saldo reserves

-872.000

-1.475.479

-1.384.079

418.628

Saldo na bestemming

262.826

120.628

510.284

2.421.778

Begroting gemeente Renswoude 2025

12

Programma Wonen en woningen

Doelstelling 3.1 3.3

Doelstelling 3.1 3.3

Lasten Afstemming op de woningmarkt Vastgoedontwikkeling sociale huurwoningen

2025 na Wijzigingen Kadernota 62.500 7.500 4.228.129 -1.727.455

2025 na wijz. 70.000 2.500.674

2026

2027

2028

11.810 2.486.483

24.268 2.475.769

11.725 2.479.525

Subtotaal lasten:

4.290.629

-1.719.955

2.570.674

2.498.293

2.500.037

2.491.250

Baten Afstemming op de woningmarkt Vastgoedontwikkeling sociale huurwoningen

2025 na Wijzigingen Kadernota 4.523.733 -818.233

2025 na wijz. 3.705.500

2026

2027

2028

4.094.400

4.394.400

4.494.400

Subtotaal baten:

4.523.733

-818.233

3.705.500

4.094.400

4.394.400

4.494.400

Saldo voor bestemming Toevoegingen reserves Onttrekkingen reserve Subtotaal reserves: Saldo na bestemming

233.104 519.296 519.296 752.400

901.722 3.272.000 1.880.704 -1.391.296 -489.574

1.134.826 3.272.000 2.400.000 -872.000 262.826

1.596.107 1.668.600 193.121 -1.475.479 120.628

1.894.363 1.710.000 325.921 -1.384.079 510.284

2.003.150 418.628 418.628 2.421.778

Toelichting op de wijzigingen: Afstemming op de woningmarkt Lasten Een deel van het budget voor de portefeuillestrategie huurwoningen uit 2024 wordt doorgeschoven naar 2025. Hier zit een sterke relatie met de uitkomsten van het regionale woningmarktonderzoek. Vastgoedontwikkeling sociale huurwoningen Lasten De begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 is de eerste begroting waarbij alle ontwikkelingen van het woningbedrijf volledig geïntegreerd zijn in de gemeentelijke begroting. Alle mutaties worden nu verantwoord conform het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Dit betekent bijvoorbeeld dat onderhoud in woningen niet meer in één keer in mindering wordt gebracht op de exploitatie, maar opgevoerd wordt via een investeringskrediet en dus afgeschreven over vele jaren. Dit leidt tot een voordeel in de begroting. Baten Bij de baten zien we vooral in 2025 enkele correcties (verlagingen) in zowel de baten als lasten die verband houden met de financiële integratie van de begroting van het woningbedrijf in de totale begroting van de gemeente. Dit heeft tot gevolg dat de onderlinge doorbelasting van overhead niet meer plaatsvindt. Vanaf 2026 zien we wel een extra verhoging van de huuropbrengsten als gevolg van oplevering van nieuwbouw.

Mutaties reserves Toevoegingen In deze begroting wordt een bestemmingsreserve kapitaallasten gemeentelijke woningen gevormd voor de investeringen in onderhoud en verduurzaming. Onttrekkingen De onttrekking in 2025 heeft te maken met opheffen algemene bedrijfsreserve woningbedrijf en aanpassingen aan de verantwoording conform BBV. Vanaf 2026 loopt de onttrekking op als gevolg van investeringen in nieuwbouw, onderhoud en verduurzaming van huurwoningen.

4

Programma ruimtelijke ontwikkeling en beheer

Het Programma Ruimtelijke ontwikkeling en beheer draagt bij aan het behoud van de leefbaarheid van het binnen- en buitengebied van Renswoude. We vinden het belangrijk dat het agrarische karakter zoveel mogelijk behouden blijft en de ruimte krijgt voor ontwikkeling zoals beschreven in de Omgevingsvisie 2018-2030. We maken stappen op het gebied van duurzaamheid. Renswoude heeft zich als doel gesteld in 2050 klimaatneutraal te zijn.

Begroting gemeente Renswoude 2025

13

De basis blijft een goed rentmeesterschap van ons openbaar gebied, waarbij wij integraal ervoor zorgen dat het openbaar gebied schoon, heel en veilig blijft door tijdig onderhoud en het oplossen van meldingen. Kaderstellende beleidsnota’s • Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2020 • Afkoppelplan 2023 • IBOR Integraal beheerplan openbare ruimte • Nota grondbeleid • Omgevingsvisie Verbonden partijen • Regio Foodvalley • Afval Verwijdering Utrecht (AVU) • Afvalcombinatie De Vallei (ACV) Doelstellingen • De begraafplaats biedt gelegenheid aan iedere inwoner van Renswoude voor een laatste rustplaats. • De kwaliteit van de openbare ruimte wordt in stand gehouden, ingezet wordt op verbetering. • De verduurzaming van Renswoude wordt verder vormgegeven; de openbare ruimte wordt klimaatbestendiger • Daarnaast bevorderen we een betere scheiding van het afval

4.1 Ruimtelijke ontwikkeling Resultaat l: in 2028 is het nieuwe omgevingsplan voor het totale grondgebied van Renswoude opgeleverd. 1. Activiteit 1: Voor het landelijk gebied wordt een visie opgesteld dat als input zal dienen voor het omgevingsplan. 2. Activiteit 2: Voor het totale omgevingsplan zal een plan van aanpak vastgesteld worden. Indicator: • In 2025 is het plan van aanpak voor het Omgevingsplan vastgesteld.

4.2 Ontwikkeling buitengebied & agrarische sector Resultaat l Het gebiedsproces Utrechtse Vallei in het kader van het Utrechts Programma Landelijk Gebied leidt tot een in 2025 vast te stellen concept-gebiedsagenda. 1. Activiteit: Bepalen voor welke gebieden een gebiedsproces opgestart moet worden. 2. Activiteit: Bepalen welke stakeholders betrokken moeten zijn bij het opstellen van gebiedsprocessen Indicator: • De gebiedsagenda is in 2025 in concept opgeleverd. Resultaat ll In 2024 is het regionale afwegingskader functieveranderingsbeleid vastgesteld. In 2025 is er een integrale visie voor het landelijk gebied vastgesteld met onder meer ruimte voor duurzame landbouw, waarbij het landelijk karakter behouden blijft en kaders geeft voor het op te stellen omgevingsplan. 1. Activiteit: De opgaven in het landelijk gebied worden verkend. 2. Activiteit: Er vindt participatie plaats met alle stakeholders in het landelijk gebied 3. Activiteit: Er wordt een gebiedskaart opgesteld, waarin keuzes gemaakt worden welke functies waar gewenst zijn en waar niet. Indicator: • In de visie landelijk gebied is het landelijk karakter behouden en is meer ruimte gecreëerd voor duurzame landbouw. Resultaat III De agrariërs die stoppen met hun bedrijfsvoering en/of verplaatsen en/of innoveren worden gefaciliteerd. 1.

Activiteit: Initiatieven in het landelijk gebied, in de vorm van principeverzoeken en vergunningaanvragen,

Begroting gemeente Renswoude 2025

14

worden in principe met een ja, mits-benadering behandeld. Indicator: •

Agrariërs die plannen hebben voor hun bedrijfsvoering of om te stoppen zijn gefaciliteerd.

Resultaat IV In Foodvalley-verband wordt met 8 andere gemeenten samengewerkt om de opgaven in het landelijk gebied gezamenlijk tegemoet te treden. 1. Activiteit: Waar mogelijk en wenselijk wordt gezamenlijk uitvoering gegeven aan de rijks- en provinciale doelen in het landelijk gebied.

4.3 Ontwikkeling dorp Resultaat l Beekweide II is in 2029 als nieuwe woonwijk gerealiseerd en het openbaar gebied en alle woningen zijn opgeleverd. 1. Activiteit: De 26 woningen in fase 2a+b worden opgeleverd (1e kwartaal 2025) 2. Activiteit: We starten met de realisatie van de openbare ruimte (1e kwartaal 2025) 3. Activiteit: De verkoop van een deel van de woningen in fase 4 wordt gestart 4. Activiteit: Met de bouw van Fase 3b (26 sociale koop en – huurwoningen) wordt 2e helft van 2025 gestart 5. Activiteit: We starten met de voorbereiding van de realisatie van de kunstwerken (bruggen) (2e kwartaal 2025) 6. Activiteit: We zorgen ervoor dat alle woningen in fase 4 kunnen (planologisch) worden gerealiseerd 7. Activiteit: De 10 sociale koopwoningen in fase 3b worden eind 2025 te koop aangeboden 8. Activiteit: De 9 woningen in fase 3a worden opgeleverd en de openbare ruimte is ingericht Indicatoren • Met de oplevering van 35 woningen wordt het 1e deel van Beekweide II gerealiseerd • Met de bouw van 26 woningen, de verkoop van 45 woningen en de voorbereiding van de openbare ruimte wordt een vervolg gegeven aan de realisatie van de woonwijk • Een Buitenplanse Omgevingsplanactiviteit (BOPA) voor de huidige kavel Barneveldsestraat 16a is vastgesteld. Resultaat ll Het project Borgwalterrein is in 2027 ontwikkeld tot woningen voor geclusterd wonen voor ouderen. 1.

Activiteit: Programma van eisen vaststellen. 2. Activiteit: Stedenbouwkundig ontwerp en gebouwontwerp gereed Indicator: • In 2025 is het stedenbouwkundig plan vastgesteld. Resultaat III De gebiedsvisie Binnen de Beken-Zuid Zuidwest is in 2026 opgenomen in het Provinciaal Programma wonen en werken 1. Activiteit: Overleg met provincie over Programma wonen en werken 2. Activiteit: Overleg met grondeigenaren over mogelijke realisatie visie inclusief begraafplaats Indicator: • In 2025 zijn afspraken met de grondeigenaren vastgelegd over de realisatie van de visie. Resultaat IV Ruimtelijke uitgangspunten gebiedsontwikkeling Veenendaal de Klomp zijn bepaald 1. Activiteit: Helderheid over gebiedsafbakening van plangebied 2. Activiteit: Inventarisatie kwaliteiten en wensen van plangebied 3. Activiteit: Opstellen plan van aanpak Indicator: • Besluit plan van aanpak gebiedsontwikkeling Veenendaal – De Klomp is genomen. Resultaat V Groot Overeem II is in 2028 als nieuw bedrijventerrein gerealiseerd en voorziet in de behoefte van de bedrijfslocatie van met name de lokale ondernemers. 1. Activiteit: We starten met de voorbereidingen van het bouwrijp maken

Begroting gemeente Renswoude 2025

15

2. 3.

Activiteit: Activiteit:

4.

Activiteit:

We starten met de uitgifte van de eerste kavels zodra bestemmingsplan onherroepelijk is We blijven gesprekken voeren met de netbeheerders om de gevolgen van de netcongestie voor het bedrijventerrein te beperken Wij blijven zoeken naar alternatieven voor continuïteit in het stroomnetwerk om zo toch aansluitingen te kunnen realiseren

Indicatoren: • Het bestemmingsplan is in eerste kwartaal 2025 onherroepelijk geworden. Resultaat Vl Bouwrijp maken van eerste locatie flexwoningen in 2025. 1. Activiteit: Overeenkomst met grondeigenaar over locatie flexwoningen. 2. Activiteit: Voorbereiding en aanbesteding bouwrijp maken locatie flexwoningen. Indicator: • De locatie flexwonen is bouwrijp gemaakt. Resultaat VII Actief inspelen op particuliere initiatieven 1. Activiteit: Stedenbouwkundige analyse van particuliere initiatieven die zich voor doen 2. Activiteit: Onderzoek naar ruimtelijke ontwikkelingen die zich voordoen. Indicator: • Nieuwe particuliere initiatieven worden binnen een half jaar getoetst op haalbaarheid. Resultaat Vlll Sporthal De Hokhorst is in 2027 verduurzaamd en uitgebreid met een dorpshuisfunctie en een bibliotheek. 1. Activiteit: Programma van eisen vaststellen 2. Activiteit: Aanbesteding uitvoeren en gebouwontwerp gereed Indicator: • In 2025 is het gebouwontwerp door het college vastgesteld.

4.4 Verkeersveiligheid en bereikbaarheid Resultaat l De provincie heeft verkeersveiligheidsonderzoek over de N224 in 2025 afgerond. 1. Activiteit: Input geleverd project verbetering verkeersveiligheid in onderzoek door de provincie Utrecht. Indicator: • Samen met Provincie investeringsagenda voor verkeersveiligheidsmaatregelen N224 vastgesteld. Resultaat II Voor de verbetering van de verkeersveiligheid van de Barneveldsestraat is een wegontwerp opgesteld voor het wegprofiel en/of verbetering fietspaden. 1. Activiteit: Onderzoek doen naar mogelijke opties en vaststellen ambitieniveau. Indicator: • Vastgesteld wegontwerp Resultaat III De veiligheid rondom de schoolzone van de school De Spikhorst is onderzocht en mogelijke maatregelen zijn genomen. 1. Activiteit: Samen met schoolbestuur maatregelen bespreken maatregelen uitvoeringsplan Indicator: • Maatregelen vastgesteld en gebudgetteerd Resultaat IV Veiligheid voor fietsers verbeteren op de Veenweg door het aanbrengen van een fietsveilige infrastructuur 1. Activiteit: Voorbereiding en uitvoering groot onderhoud op de Veenweg in 2025 Indicator: • Openstelling Veenweg met fietsveilige weginrichting

Begroting gemeente Renswoude 2025

16

4.5 Biodiversiteit Resultaat l Het openbaar gebied is meer biodivers en laat een toename zien van 10 % meer kwalitatieve en kwantitatieve soorten ten opzichte van begin 2025; zowel voor het gebied binnen de bebouwde kom als het buitengebied. 1. Activiteit: Selectief maaibeleid van de bermen in het buitengebied. 2. Activiteit: Tweejaarlijkse monitoring door erkend ecologisch bedrijf. Indicator: • Trendvergelijk laat een toename zien van het aantal en de verschillende soorten beplanting, vogels en insecten (flora en fauna) in de openbare ruimte. Bron: locatie onderzoek Natuurpro (Heem) en waarnemingen van medewerkers van de gemeente Renswoude Resultaat ll De gemeente faciliteert de inwoners van Renswoude bij natuurvriendelijk isoleren met een Pre soorten-management plan vergunning (2024/2025) en, na onderzoek, de soorten-management plan vergunning (2026) een van de provincie in het verkrijgen faciliteren Het mogelijk blijven. 1. Activiteit: Plaatsen 5 stuks voorzieningen gebouw gebonden soorten. 2. Activiteit: Uitvoeren monitoring gebouw gebonden soorten. 3. Activiteit: Communicatie m.b.t. natuurvriendelijk isoleren.

4.6 Onderhoud openbare ruimte en afval Resultaat l Het onderhoud van de openbare ruimte is op orde conform actueel beleid voor de verschillende disciplines in de openbare ruimte en voldoet aan Kwaliteitsniveau A voor haar centrumgebieden en Kwaliteitsniveau B voor de overige gebieden. 1. Activiteit: Vaststellen beleidsplannen voor Wegen, Groen, Bomen en Openbare Verlichting. 2. Activiteit: Vaststellen geactualiseerd Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR). 3. Activiteit: Opstellen Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR). 4. Activiteit: Op orde brengen data van kapitaalgoederen voor de onderdelen groen, wegen, kunstwerken en openbare verlichting; riolering. Indicator: • Kwaliteitsniveau A voor centrumgebieden en Kwaliteitsniveau B voor de overige gebieden. Resultaat ll De projecten en beheer werkzaamheden worden uitgevoerd conform Meerjaren Investering Plan en Uitvoeringsprogramma Beheer. 1. Activiteit: Afkoppelen hemelwater Binnenveld (realisatie) 2. Activiteit: Afkoppelen hemelwater en herinrichting Eikenlaan en omgeving (realisatie). 3. Activiteit: Afkoppelen hemelwater en herinrichting Kastanjelaan en omgeving (voorbereiding). 4. Activiteit: Groot onderhoud en fietsveilig maken Veenweg (voorbereiding en realisatie). 5. Activiteit: Groot onderhoud Emminkhuizerlaan (voorbereiding en realisatie). 6. Activiteit: Verkeerskundig onderzoek Barneveldsestraat (voorbereiding).

7. Activiteit: Integraal herinrichten 2 speellocaties (voorbereiding, participatie, realisatie). 8. Activiteit: Verledden armaturen Openbare Verlichting (voorbereiding en realisatie). Indicatoren • Middels monitoring en inspecties wordt de kwaliteit van de openbare ruimte getoetst. • De riolering stort niet vaker dan vijf keer per jaar over in de beken. • 100% van het riool is in 2040 afgekoppeld van het regenwater • De vijf strategisch geplaatste meetpunten in Renswoude geven informatie over de werking van het riool (‘droge voeten, natte voeten'). Bronnen: Beeldkwaliteitsmeting, monitoring biodiversiteit, inspecties, meetgegevens van de vijf meetpunten riolering, kennis medewerkers buitendienst, meetgegevens waterschap, H2go.

Begroting gemeente Renswoude 2025

17

Resultaat lll Een betere scheiding van de restafvalstroom en minder vervuiling van de andere grondstromen (aanvullend op de behaalde VANG (Van Afval Naar Grondstof) doelstelling) 1. Activiteit: Periodiek de juiste maatwerkcommunicatie aanbieden aan inwoners 2. Activiteit: Bij afkeur van de grondstoffen mogelijk controles uitvoeren 3. Activiteit: Bij afkeur van grondstoffen de schone buurt coach inzetten Indicatoren • De restafvalstroom heeft zo min mogelijk aantal grondstoffen • Het PMD heeft zo min mogelijk stoorstoffen zodat de afkeur van vrachten minimaal is of zelfs nihil Resultaat lV Inwoners zijn tevreden over de wijze waarop het afval wordt ingezameld en welke mogelijkheden men hiervoor heeft. 1. Activiteit: Naar aanleiding van de uitkomst van het onderzoek naar de mogelijkheid tot ondergrondse inzameling van restafval bij woningen met een kleine tuin verder vervolg geven aan het project. Indicatoren • De restafvalstroom heeft zo min mogelijk aantal grondstoffen • Het PMD heeft zo min mogelijk stoorstoffen zodat de afkeur van vrachten minimaal is of zelfs nihil

4.7 Duurzame ontwikkeling Resultaat l Renswoude voldoet aan haar RES Foodvalley 1.0 bod van 20 GWh herwinbare opwek in 2030. 1. Activiteit: Opstellen in Regio Foodvalley verband van de Voortgangsrapportage 2025 (conform NPRES verplichtingen). 2. Activiteit: Stimuleren van de organisatiegraad op het bedrijventerrein. 3. Activiteit: Ondersteunen van het opstellen van een werkbare collectieve businesscase voor het bedrijventerrein in aanloop naar groepscontracten. Indicator: • Jaarlijkse toename hoeveelheid herwinbare opwek in relatie tot RES-bod 20 GWh (in 2030). Bron: Klimaatmonitor Resultaat II Renswoude voldoet aan haar RES Foodvalley 1.0 bod van 1,5% energiebesparing per jaar en 15% energiebesparing in 2030 (t.o.v. 2019). 1. Activiteit: Voeren energiebesparende promotie en advies acties, zoals Energiecaravan, Energiecoaches en gratis energiebesparende maatregelen. 2. Activiteit: Wijk specifieke isolatie- en besparingsprogramma gericht op woningen met lagere energielabels. Indicator: • Jaarlijkse monitor op energiebesparing toont de trend van besparing en toename aantal hogere woninglabels. Bron: Klimaatmonitor. Resultaat III Renswoude is energieneutraal in 2050, waarbij er in de zomer en in de winter voldoende energie beschikbaar is voor inwoners en bedrijven; zowel voor warmte, huishoudelijk gebruik als productie. 1.

Activiteit: Opstellen verplicht warmteplan als actualisatie van de transitievisie warmte uit 2022. 2. Activiteit: Opstellen bodemenergieplan nodig ter uitvoering van het warmteplan. 3. Activiteit: Deelnemen in proces herijking RES Foodvalley waarbij vraag en aanbod energie in relatie bezien wordt tot ruimtelijke en maatschappelijke belangen (wonen, economie, energie, natuur, etc.); alsmede het opstellen van een visie op energiesysteem voor de toekomst, local for local en concentratiegebieden. 4. Activiteit: Inzetten op contractuele afspraken met Stedin inzake blijvende beschikbaarheid van energie voor inwoners en bedrijven; zowel huidig als uitbreiding van woningen en bedrijvigheid. Indicator: • Het warmteplan en het bodemenergieplan zijn vastgesteld.

Begroting gemeente Renswoude 2025

18

4.8 Begraafplaats Resultaat l In 2038 is de uitbreiding van de begraafplaats gerealiseerd en biedt deze ruimte voor begraven, bijzetten, bezinnen, herdenken en overdenken. 1. Activiteit: Voorbereiding realisatie uitbreiding begraafplaats en verwerving gronden conform locatie visie Binnen de Beken ZZW. Indicator: • In 2025 zijn er afspraken met de grondeigenaren gemaakt over de grondverwerving. Financiële overzichten baten en lasten programma Ruimtelijke ontwikkeling en beheer Programma Ruimtelijke ontwikkeling en beheer

2025

2026

2027

2028

Totaal lasten

3.657.398

3.454.278

3.413.063

3.428.172

Totaal baten

1.791.812

1.664.252

1.632.339

1.635.123

Saldo voor bestemming

-1.865.585

-1.790.026

-1.780.724

-1.793.049

Toevoeging reserves

55.000

55.000

55.000

55.000

Onttrekking reserves

295.449

225.000

255.375

255.375

Saldo reserves

240.449

170.000

200.375

200.375

-1.625.136

-1.620.026

-1.580.349

-1.592.674

Saldo na bestemming

Programma Ruimtelijke ontwikkeling en beheer

Doelstelling 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8

Doelstelling 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8

Lasten Ontwikkeling buitengebied & agrarische sector Ontwikkeling dorp Verkeersveiligheid en bereikbaarheid Biodiversiteit Onderhoud openbare ruimte en afval Duurzame ontwikkeling Begraafplaats

2025 na Wijzigingen Kadernota 123.127 60.001 968.693 5.493 388.401 -38 35.000 1.635.810 12.573 235.051 106.160 89.527 -2.400

2025 na wijz. 183.128 974.186 388.363 35.000 1.648.383 341.211 87.127