Bijlage 1 Begroting Renswoude 2026 en meerjarenraming 2027-2029

Begroting gemeente Renswoude 2026

43

Beschikbare weerstandscapaciteit Met de weerstandscapaciteit wordt bedoeld: al die elementen waarmee tegenvallers eventueel bekostigd kunnen worden. In de Nota reserves en voorzieningen 2023 heeft gemeente Renswoude de Algemene risicoreserve aangemerkt als structurele buffer die de gemeente permanent apart houdt. Naast de Algemene risicoreserve beschikt de gemeente in algemene zin over stille reserves. Dit betreft waardes die in de gemeentelijke balans niet of slechts beperkt tot uitdrukking komen, bijvoorbeeld in onroerend goed of gronden. Deze stille reserves zijn in principe alleen beschikbaar als we het betreffende bezit verkopen. Daaraan zijn bestuurlijke keuzes, onzekerheden in de markt en praktische beperkingen verbonden. Daarom wordt aan deze stille reserves geen expliciete waarde toegekend in de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit. Zij worden slechts als aanvullende potentiële capaciteit in algemene zin benoemd.

Beschikbare weerstandscapaciteit Weerstandscapaciteit Algemene risicoreserve Beschikbare weerstandscapaciteit

2026 4.100.000 4.100.000

2027 4.100.000 4.100.000

2028 4.100.000 4.100.000

2029 4.100.000 4.100.000

Omvang van het weerstandsvermogen Omdat de risico’s die gemeenten lopen verschillen, is er geen algemene norm voor de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s. Gemeenten moeten zelf bepalen welke weerstandscapaciteit noodzakelijk is in relatie tot de risico’s. De minimale waarde van de weerstandsratio (beschikbare weerstandscapaciteit in relatie tot de benodigde weerstandscapaciteit) is 1. Een waarde hoger dan 1 geeft aan dat tegenvallers kunnen worden opgevangen zonder grote ingrepen te doen in het voorzieningenniveau. In Renswoude is in de Nota reserves en voorzieningen 2023 gekozen voor een minimale waarde van 1,4. Onderstaande indeling wordt gehanteerd om de hoogte van het weerstandsvermogen te kunnen duiden.

Als de benodigde weerstandscapaciteit wordt afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit ontstaat het volgende beeld. Ratio weerstandsvermogen Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit (Berekende risico's x factor 1,4) Risico weerstandsvermogen

2025 4.100.000

2026 4.100.000

1.120.000

1.148.000

3,7

3,6

De weerstandsratio komt voor 2026 uit op 3,6. De risico’s zijn opnieuw beoordeeld en deze zijn ten opzichte van het jaar 2025 iets toegenomen. De weerstandsratio blijft uitstekend. Ruimte in algemene reserve vaste buffer 2026 A. Stand algemene reserve vaste buffer B. Benodigde stand: Berekende risico's x factor 1,4 C. Ruimte in algemene reserve vaste buffer (A-B)

Begroting gemeente Renswoude 2026

4.100.000 1.148.000 2.952.000

44

Kengetallen BBV De volgende kengetallen zijn verplicht gesteld vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV): 1. Netto schuldquote 2. Netto schuldquote, gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen 3. Solvabiliteitsratio 4. Kengetal grondexploitatie 5. Structurele exploitatieruimte 6. Belastingcapaciteit. Met de kengetallen kan snel een beeld worden gevormd van de financiële positie van de gemeente. Het zijn kengetallen die iets zeggen over de weerbaarheid en wendbaarheid van de gemeentelijke begroting. Voor de weerbaarheid (kan de gemeente financiële tegenvallers het hoofd bieden) is het van belang te weten hoe groot het eigen vermogen is, hoeveel schulden de gemeente heeft en waarvoor deze schulden zijn aangegaan. De kengetallen daarvoor zijn solvabiliteit, netto schuldquote en de grondexploitatie. Een wendbare begroting kan snel worden aangepast als er zich tegenvallers voordoen. Dat is een begroting waarvan de inkomsten op korte termijn kunnen worden verhoogd (stijging tarief OZB omdat de woonlasten zich nog onder het landelijke gemiddelde bevinden) en de lasten op korte termijn kunnen worden bijgesteld omdat er meer structurele baten dan structurele lasten zijn. De kengetallen daarvoor zijn belastingcapaciteit en structurele exploitatieruimte.

Beoordeling van de kengetallen in samenhang Een afzonderlijk kengetal zegt weinig over hoe de financiële positie moet worden beoordeeld. Zo hoeft een hoge schuld geen nadelig effect te hebben op de financiële positie, maar is dat afhankelijk of en wat er aan eigen vermogen en structurele baten tegenover die schuld staat en hoe groot de kans is dat de schuld weer wordt afgelost. Het is dus, met andere woorden, niet mogelijk om een individueel kengetal te gebruiken voor de beoordeling van de financiële positie. Zo worden voorraden strategische gronden en onderhanden werk bouwgrondexploitatie door gemeenten met leningen gefinancierd. Maar bij verkoop vallen de geldmiddelen weer vrij om de leningen af te lossen. De kengetallen zullen altijd in samenhang moeten worden bezien, omdat ze alleen gezamenlijk en in hun onderlinge verhouding een beeld kunnen geven van de financiële positie van een gemeente. Er zijn geen landelijke normen voor de kengetallen omdat deze erg afhangen van de lokale situatie. De gemeenteraad kan wel eigen normen stellen voor deze kengetallen en bij belangrijke raadsbesluiten laten opnemen wat het effect is op de financiële kengetallen en de afgesproken normen. Voor de financiële kengetallen geldt, net als voor de weerstandscapaciteit, dat de raad kan aangeven welk financieel beleid zij voor ogen heeft en eventueel overgaan tot het formuleren van eigen normen.

Om de in deze paragraaf opgenomen kengetallen enigszins te kunnen duiden is aansluiting gezocht bij de door de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) gehanteerde signaleringswaarden. De VNG heeft een aantal signaalwaarden ontwikkeld om een grofmazige waardering te geven aan deze kengetallen. Deze zijn onderverdeeld in drie groepen. In onderstaande tabel is dit zichtbaar gemaakt.

Begroting gemeente Renswoude 2026

45

Kengetal Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen Solvabiliteitsratio Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit

jaarrekening Begroting 2024 2025 149% 172% 142% 162% 32% 32% 18% 19% -2,5% 3,3% 93% 96%

Begroting Begroting 2026 2027 223% 284% 214% 276% 29% 24% 19,8% 19,6% 0,9% 1,0% 90% 92%

Nadere duiding bij de in de tabel in beeld gebrachte financiële kengetallen: • Netto schuldquote: hoe zwaar drukt de schuld op de begroting? Hier wordt de schuldpositie van de gemeente uitgedrukt in een percentage van de omvang van de jaarlijkse exploitatie (inkomsten exclusief mutaties in reserves). De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Voor Renswoude geldt dat de financiering van het gemeentelijk woningbezit in verhouding zwaar drukt ten opzichte van de totale lasten in de begroting. • Netto schuldquote, gecorrigeerd met verstrekte leningen De gemeente leent soms geleend geld door aan andere organisaties. Om inzicht te verkrijgen in hoeverre er sprake is van doorlenen, wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven. Op die manier wordt duidelijk wat het aandeel van de verstrekte leningen is en wat dit betekent voor de schuldenlast. • Solvabiliteit: welk deel van het gemeentebezit is betaald met eigen middelen? Dit is het eigen vermogen als aandeel in het balanstotaal. Ofwel: de solvabiliteitsratio geeft aan welk deel van het balanstotaal niet door schuld is gefinancierd.

Een solvabiliteitsratio van minder dan 20 procent geeft aan dat een gemeente zijn bezit met relatief veel schulden heeft belast. • Grondexploitatie: heeft de gemeente relatief veel grond en loopt zij daardoor risico? Dit kengetal geeft weer hoe de waarde van de grond zich verhoudt tot het totaal van de baten. De boekwaarde van de voorraden grond moet worden terugverdiend bij de verkoop. Als dat niet lukt, kan de grondexploitatie een negatieve impact hebben op de financiële positie van de gemeente. Hoe lager het kengetal des te minder afhankelijk is de gemeente van het resultaat van de grondexploitatie. • Structurele exploitatieruimte: heeft de gemeente voldoende structurele middelen om haar structurele lasten te dekken? De relevantie van het kengetal structurele exploitatieruimte is om te weten welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Bij dit kengetal wordt gekeken naar de structurele baten en structurele lasten in vergelijking met de totale baten. Een positief percentage betekent dat incidentele lasten deels uit structurele middelen worden gedekt en dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Een negatief getal betekent dat structurele lasten deels uit incidentele baten worden gedekt.

• Belastingcapaciteit: heft de gemeente relatief veel belastingen en is er ruimte deze belastingen te verhogen? De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Het kengetal belastingcapaciteit vergelijkt de woonlasten (OZB, rioolheffing, afvalstoffenheffing) van een gemiddeld gezin in Renswoude met landelijke cijfers. Een percentage lager dan 100% betekent dat de woonlasten van een gemiddeld gezin in Renswoude onder het landelijk gemiddelde uitkomen. Dit percentage is een indicatief percentage, omdat de tarieven pas worden vastgesteld bij de verordeningen.

Begroting gemeente Renswoude 2026

46

9.3 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen Inleiding De gemeente Renswoude heeft een oppervlakte van 1.852 hectare. Deze ruimte wordt gebruikt voor verschillende doeleinden zoals wonen, werken en recreëren. Voor deze activiteiten zijn kapitaalgoederen (assets) nodig: wegen, riolering, verlichting, groen, gebouwen en water. Goed beheer van deze kapitaalgoederen is belangrijk omdat er directe invloed is op het woon-, leef- en werkklimaat van en voor iedereen. Kapitaalgoederen zijn ook nodig om de programmadoelen van de gemeente te realiseren. Om bijvoorbeeld economische ontwikkeling te stimuleren is een goede bereikbaarheid van belang, om onderwijs te geven zijn schoolgebouwen nodig. Straatverlichting en de inrichting van groen leveren een bijdrage aan de sociale veiligheid. De riolering draagt bij aan de gemeentelijke milieudoelstellingen. Kapitaalgoederen leggen blijvend beslag op de gemeentelijke begroting. Niet alleen is geld nodig voor de aanschaf of aanleg, maar ook voor de jaarlijkse kosten van onderhoud en afschrijving. Het BBV schrijft voor dat in de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen per kapitaalgoed tenminste wordt ingegaan op het beleidskader, de uit het beleidskader voortvloeiende financiële consequenties en de vertaling van de financiële consequenties in de begroting.

Uitgangspunten beheer openbare ruimte De uitgangspunten voor het beheer van de openbare ruimte worden in de beheerplannen per kapitaalgoed beschreven. Hieronder is een overzicht weergegeven waarin per onderscheiden beheerdomein de omvang van het areaal en de waarde die dit vertegenwoordigt is aangegeven. Integraal beheerplan openbare ruimte (IBOR) Er wordt gewerkt conform een vastgesteld integraal beheerplan en integraal meerjarenonderhouds- en vervangingsplan.

Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen Domein

Omvang areaal

Waarde (€)

Wegen Riolering Pompen, gemalen en bergbezinkbassins

330000 m2 30 km vrijverval 10 pompgemalen, 50 km drukleiding, 2 bergbezinkbassins, 4 km drainage, 224 drukrioolpompen buitengebied en 1345 kolken

24.000.000 35.000.000 6.000.000

Civiele kunstwerken

19 bruggen, circa 60 duikers, vee-tunnel

3.000.000

Openbare verlichting

900 lichtpunten

1.000.000

Groen

350.000 m2 waarvan 3.500 bomen

6.000.000

Sportaccomodaties

3 voetbalvelden, 4 tennisbanen, 1 sporthal

2.400.000

Afvalinzameling

2 ondergrondse containers en 15 bovengrondse containers

110.000

Toelichting per kapitaalgoed

Wegen en verkeersvoorzieningen Aantal kilometers te onderhouden weg Oppervlakte wegennet Doel Beheerplan Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau

Begroting gemeente Renswoude 2026

Circa 41 km, waarvan 12 km elementenverharding en 29 km asfaltverharding. Circa 330.000 m2, waarvan 30% elementverharding en 70% asfaltverharding. In stand houden van een kwalitatief goede en veilige wegeninfrastructuur. Integraal beheerplan en een integraal meerjarenonderhouds- en vervangingsplan. Uitgangspunt is de CROW-norm (CROW is een kennisorganisatie op het gebied van infrastructuur, openbare ruimte, verkeer en vervoer en werk en veiligheid). Het werken conform de richtlijnen CROW wordt door de gemeente bewerkstelligd door: - Periodiek globale visuele inspecties (eens per twee/vijf jaar);

47

Staat van onderhoud

Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen? Groot onderhoud komende jaar

Jaarlijks budget Ontwikkelingen

- Te werken met een wegbeheersysteem; - Onderhoud uit te voeren volgens systematiek en planning. De staat van onderhoud van de asfaltwegen en de elementenverhardingen is in het algemeen goed. Op basis van de meerjarenplanning wordt groot onderhoud gepland en uitgevoerd aan diverse wegen. Hiervoor wordt ook een integrale afweging gemaakt met andere disciplines (werk met werk maken). Kleinschalig onderhoud aan zowel de wegen in elementenverharding als in asfaltverharding worden uitgevoerd via het raamcontract. Ja.

Regulier onderhoud wordt uitgevoerd op basis van inspectie en beheerprogramma (exploitatiebegroting). Groot onderhoud en Vervanging worden uitgevoerd conform Meerjaren Investeringsplan (kapitaallasten). Circa € 350.000 Uitvoering diverse wegen buitengebied en herinrichting openbare ruimte.

Openbaar Groen Oppervlakte te onderhouden groen

Doel

Beheerplan Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau

Staat van onderhoud Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen? Groot onderhoud komende jaar Jaarlijks budget Ontwikkelingen

Begroting gemeente Renswoude 2026

Totaal circa 336.511 m2, waarvan: - Bermen 126.964 m2 - Gazon 44.195 m2 - Bosplantsoen 35.000 m2 - Sierplantsoen: 28.662 m2 - Heesters 19.999 m2 - Overig groen 81.691 m2 - Bomen 3.615 stuks Een beheervriendelijke (efficiënt) en hoogwaardige (functie) buitenruimte die binnen de financiële kaders beheer(s)baar is en bijdraagt aan een groene beleefomgeving. Samenwerkingsovereenkomst met Rosa Novum, Integraal beheerplan en een integraal meerjarenonderhouds- en vervangingsplan. Het vastgestelde kwaliteitsniveau voor het centrumgebied is niveau A, voor overige gebieden is dat niveau B. Belangrijke uitgangspunten hierbij zijn: - Groen is waardevol voor de leefomgeving en voor gezondheid; - Koesteren van het groen, maar wel rationeel; - Realiseren van groene kwaliteit, inclusief vergroten biodiversiteit; - Deskundig beheren; - Groen moet duurzaam zijn; - Diversiteit in aanplant bomen (structureel omlaag brengen plaagdierdruk (o.a. eikenprocessierups). De staat van onderhoud is in het algemeen goed te noemen en voldoet minimaal aan de in het beheerplan genoemde beeldkwaliteitsniveaus. Ja.

Structurele inboet en renovatie aanpak. Circa € 500.000 (Groen, straatvegen en onkruidbestrijding) - Meer variatie in straatbeeld en verlagen hittestress door grotere diversiteit in te planten bomen. - Duurzame groene maatregelen toepassen in afkoppelprojecten.

48

Riolering Aantal kilometers te onderhouden riolering

Doel

Beheerplan Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau

Staat van onderhoud Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen? Groot onderhoud komende jaar

Jaarlijks budget Ontwikkelingen

Vrijverval riolering: circa 30 kilometer Drukriolering in het buitengebied: circa 50 kilometer Riool- en hemelwatergemalen: 10 stuks Pompunits: ruim 224 stuks Kolken: circa 1.350 stuks Bergbezinkbassins: 2 stuks Voldoen aan de wettelijke zorgplicht voor een goed functionerend en goed onderhouden rioleringsstelsel. Dit is vanuit het oogpunt van volksgezondheid, bewoonbaarheid en milieubescherming een belangrijke taak van de gemeente. GRP 2021-2026 Een goed stabiel en functionerend rioleringsstelsel qua capaciteit en onderhoud om te voldoen aan de geldende wettelijke zorgplicht vereisten: - Verwijderen van afvalwater uit de directe leefomgeving ten behoeve van de volksgezondheid en transporteren naar de zuivering. - Opvangen en verwerken afvloeiend hemelwater om overlast te voorkomen dan wel te beperken. De staat van onderhoud van het rioleringsstelsel is in het algemeen goed te noemen. De reguliere werkzaamheden zijn in de begroting opgenomen conform het Gemeentelijk RioleringsPlan.

Regulier onderhoud wordt uitgevoerd op basis van inspectie en beheerprogramma (exploitatiebegroting). Groot onderhoud en vervanging worden uitgevoerd conform Meerjaren Investeringsplan (kapitaallasten). Circa € 550.000 Conform Meerjaren Investeringsplan.

Gebouwen Algemeen

Aantal te onderhouden gebouwen:

Doel Beheerplan

Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau

Begroting gemeente Renswoude 2026

Naast gemeentelijke gebouwen, onderhoudt de gemeente ook de gemeentelijke woningen. Voor de scholen geldt, dat de schoolbesturen verantwoordelijk zijn voor het onderhoud (zowel binnen als buiten). - gemeentehuis - sporthal - Gemeentewerf (nieuwbouw gereed 2025) - brandweerkazerne - bibliotheek (alleen binnenzijde, buitenzijde ten laste van VvE) - ambtswoning - aula begraafplaats - baarhuisje - gemeentelijke (verhuurde) woningen In stand houden van de gebouwen en voorkomen achterstallig onderhoud. - gemeentehuis -> beheerplan opgesteld in 2022 - sporthal -> beheerplan opgesteld in 2021 - gemeentewerf -> nieuwbouw - brandweerkazerne -> beheerplan opgesteld in 2022 - bibliotheek (alleen binnenzijde, buitenzijde ten laste van VvE) - gemeentelijke woningen -> beheerplan opgesteld in 2022 - aula begraafplaats -> beheerplan wordt opgesteld - baarhuisje -> onderdeel van begraafplaats - Voormalige basisschool de Borgwal is ingericht voor tijdelijk gebruik. Een proces voor herontwikkeling is gestart.

49

-

Staat van onderhoud Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen? Groot onderhoud komende jaar

Jaarlijks budget Ontwikkelingen

Sporthal en bibliotheek: in 2026 wordt uitbreiding sporthal De Hokhorst met een nieuwe dorpshuis- en bibliotheekfunctie aanbesteed en start uitvoering. De sporthal zelf wordt hierbij verduurzaamd. - Voor gemeentelijke woningen is een portefeuillestrategie met daarin het onderhoudsniveau ook een verduurzamingsplan tot 2030 en 2050 voor de woningen. Gezien de nieuwbouw, dan wel de planvorming rondom de diverse gebouwen zijn hier geen bijzonderheden te vermelden. De opgestelde / op te stellen beheerplannen zijn / worden in de begroting opgenomen.

Regulier onderhoud wordt uitgevoerd op basis van inspectie en beheerprogramma (exploitatiebegroting). Groot onderhoud en vervanging worden uitgevoerd conform Meerjaren Investeringsplan (kapitaallasten). Circa € 480.000 Conform Meerjaren Investeringsplan.

Openbaar Water Omvang areaal

Doel

Beheerplan Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau Staat van onderhoud Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen? Jaarlijks budget Groot onderhoud komende jaar Ontwikkelingen

De watergangen die volgens de Keur van het Waterschap onderhoudsplichtig zijn en in eigendom zijn van de gemeente, worden door de gemeente onderhouden. Watergangen bergen afvloeiend hemelwater (zorgplicht) en zorgen als stelsel dat voldoende water kan worden aan- en afgevoerd; zodat voor de bewoners van een gebied geen waterproblemen ontstaan. Integraal beheerplan en meerjarenonderhouds- en vervangingsplan . Het doorstroomprofiel moet voldoende zijn, als maat wordt gehanteerd dat minimaal 2/3 van het theoretische profiel beschikbaar is. Het onderhoud van de watergangen is goed. Ja.

Circa € 30.000 (een deel zit in budget rioleringen) Aanhaken bij integrale uitvoering van het afkoppelplan in combinatie met herinrichting van de openbare ruimte. Er wordt gestreefd naar het clusteren van werkzaamheden aan de watergangen. Vergroten van de biodiversiteit wordt waar mogelijk geïntegreerd met slotenonderhoud en onderhoud/maaien van bermen.

Civiele kunstwerken (bruggen en duikers) Omvang areaal Doel Beheerplan

Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau Staat van onderhoud Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan

Begroting gemeente Renswoude 2026

Het areaal bestaat uit 19 bruggen, duikers en een vee-tunnel. Civiele kunstwerken moeten te allen tijde veilig zijn. Er mag geen achterstallig onderhoud ontstaan. Rapportage ‘Inspectie en meerjarenplanning kunstwerken’ d.d. 11 december 2018. Integraal beheerplan en integraal meerjarenonderhouds- en vervangingsplan. De kunstwerken moeten functioneel en veilig zijn. De kwaliteit is redelijk tot goed. Ja.

50

volledig in de begroting opgenomen? Jaarlijks budget

Groot onderhoud komende jaar

Circa € 7.500 voor onderhoudsmaatregelen. Voor groot onderhoud en vervanging worden budgetten opgenomen in het Meerjaren Investeringsplan. Vervangen bruggen Hopeseweg en Emminkhuizerlaan.

Ontwikkelingen

Geen.

Openbare Verlichting Omvang areaal Doel Beheerplan Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau Staat van onderhoud Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen? Jaarlijks budget Groot onderhoud komende jaar

Ontwikkelingen

Het areaal bestaat uit ruim 900 lichtpunten, bestaande uit masten en armaturen. Bijdragen aan een verkeersveilige en sociaal veilige openbare ruimte. Integraal beheerplan en integraal meerjarenonderhouds- en vervangingsplan. Als uitgangspunt geldt de RVOL (Richtlijn voor openbare verlichting). De kwaliteit van de masten is in het algemeen redelijk tot goed. De kwaliteit van de armaturen is goed (vervanging LED-armaturen afgerond in 2025). Ja.

Circa € 65.000 voor onderhoud. Regulier onderhoud wordt uitgevoerd aan de hand van meldingen (exploitatiebegroting). Vervanging worden uitgevoerd conform Meerjaren Investeringsplan (kapitaallasten). Geen. Meubilair (bebording en speelvoorzieningen)

Omvang areaal

Doel

Beheerplan Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau Staat van onderhoud

Begroting gemeente Renswoude 2026

Het areaal bestaat ongeveer uit: - 850 verkeersborden; - 16 speelplaatsen met circa 125 speeltoestellen; - Banken 25 stuks; - Hondenpoep voorzieningen. Speelplekken: bewegen en ontmoeten voor diverse doelgroepen. Verkeersborden voor geleiding van het verkeer. Banken voor ontmoeting en recreatie. Hondenpoep voorzieningen: overlast beperken. Integraal beheerplan en integraal meerjarenonderhouds- en vervangingsplan. Functionele en veilige voorzieningen. Bij vervanging wordt ook maatschappelijk effecten toegevoegd. De kwaliteit van de speeltoestellen is, ondanks de gemiddeld hoge ouderdom, in het algemeen matig tot goed. Als plekken die uitnodigen tot bewegen en ontmoeten voldoen de locaties maar matig. De kwaliteit van de bebording is goed. De kwaliteit van de banken is goed. De kwaliteit van de hondenpoep voorzieningen is goed.

51

Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen? Jaarlijks budget Groot onderhoud komende jaar

Ontwikkelingen

Ja.

Circa € 27.000 Renovatie van speellocaties conform het in 2024 vastgestelde speelbeleidsplan; in samenwerking met de omgeving. Onveilig meubilair wordt direct aangepakt. Zie hierboven.

Buitensportaccommodaties Omvang areaal Doel Beheerplan Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau

Staat van onderhoud Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen? Jaarlijks budget Groot onderhoud komende jaar

Ontwikkelingen

Het areaal bestaat uit 3 voetbalvelden, 4 tennisbanen en 1 sporthal. Goede voorzieningen ten behoeve van sport. Integraal beheerplan en integraal meerjarenonderhouds- en vervangingsplan met uitzondering van de sporthal. Onderhoud wordt uitgevoerd op grond van de eis dat de voorziening voldoet aan ‘schoon, heel en veilig’. Deze begrippen zijn niet nader gespecificeerd. Daarnaast moeten ze voldoen aan de wettelijke eisen NOCNSF. De kwaliteit is goed. Ja.

circa € 80.000 Er is geen grootschalig onderhoud gepland voor de nabij toekomst. Wel is er voor de sporthal (binnensport) een renovatieplan in combinatie met het realiseren van het Multi Functioneel Centrum. Geen bijzonderheden.

9.4 Paragraaf financiering Inleiding In de paragraaf financiering wordt de financieringsfunctie van de gemeente Renswoude voor de jaren 2026-2029 uiteengezet. In deze paragraaf komen onder andere de kasgeldlimiet en de renterisiconorm aan de orde. Daarnaast wordt aandacht besteed aan de verwachte ontwikkeling van de schulden in 2026-2029 en de hiermee gepaard gaande rentekosten. Beleidskader De Wet Fido geeft voorschriften over het aantrekken van geldleningen, het uitzetten van middelen en het verstrekken van garanties. Het is belangrijk dat dit alleen gebeurt om gemeentelijke taken uit te voeren en de gemeente moet geen overmatige risico’s lopen. Het beleggings- en financieringsbeleid van de gemeente is vastgelegd in het Treasurystatuut 2023 gemeente Renswoude. Doelstellingen van het treasurybeleid De doelstellingen van het treasurybeleid zijn: ▪ De organisatie van voldoende financiële middelen voorzien, streven naar voldoende liquiditeit (de mate waarin de direct opeisbare schulden tijdig kunnen worden voldaan) en solvabiliteit (de mate waarin alle schulden kunnen worden voldaan bij een eventuele liquidatie) en; ▪ Het nastreven van een financiële rentabiliteit (het aantrekken van middelen tegen zo laag mogelijke kosten, het uitzetten van middelen tegen zo hoog mogelijke opbrengsten en het gebruik maken van marktontwikkelingen).

Gemeentefinanciering Financiering voor een periode van één jaar en langer wordt enkel aangetrokken voor de uitoefening van de publieke taak. Bij het bepalen van de financieringsbehoefte worden alle inkomsten en uitgaven betrokken. De financiering met externe

Begroting gemeente Renswoude 2026

52

financieringsmiddelen wordt zoveel mogelijk beperkt door primair de beschikbare interne financieringsmiddelen (reserves en voorzieningen) te gebruiken om het renteresultaat te optimaliseren. Kasgeldlimiet Met kortlopende schuld worden leningen bedoeld die een looptijd korter dan één jaar hebben. Eens per kwartaal moet een opgave aan de toezichthouder (Provincie Utrecht) worden gedaan met betrekking tot de gemiddelde netto vlottende schuld. Dit bedrag mag de kasgeldlimiet, dit is de maximaal toegestane netto vlottende schuld, niet overschrijden. Soms is de overschrijding tijdelijk (bijvoorbeeld omdat de gemeente op korte termijn opbrengsten uit grondexploitatie verwacht). Als de overschrijding niet tijdelijk is zal de gemeente een vaste geldlening moeten aantrekken. Door de minister van Financiën wordt het percentage van de kasgeldlimiet vastgesteld. Momenteel bedraagt dit percentage 8,5% van het begrotingstotaal bij aanvang van het dienstjaar. Kasgeldlimiet 2026 t/m 2029 1a. Begrotingstotaal lasten (incl. toevoeging reserves) 1b. Vastgestelde percentage kasgeldlimiet 2. Netto renteherziening op vast schuld (1a x 1b)

Begroting 2026 20.830 8,50% 1.771

Begroting 2027 23.879 8,50% 2.030

Bedragen x € 1.000 Begroting Begroting 2028 2029 23.139 24.624 8,50% 8,50% 1.967 2.093

Kasbeheer Het liquiditeitsgebruik wordt beperkt door de geldstromen op gemeenteniveau en de liquiditeitsplanning af te stemmen. Hierbij wordt erop toegezien dat de liquiditeitspositie voldoende is om te garanderen dat de financiële verplichtingen tijdig kunnen worden nagekomen. Het betalingsverkeer wordt bijna uitsluitend elektronisch uitgevoerd door de N.V. Bank Nederlandse Gemeenten. De gemeentelijke kaspositie verandert per dag. Om de saldi optimaal te beheren, wordt gebruik gemaakt van het pakket voor geïntegreerde dienstverlening op het terrein van betalingsverkeer en kredietverlening van de N.V. Bank Nederlandse Gemeenten. Op basis van de hiervoor gesloten overeenkomst met de bank, trekt de bank voor de gemeente daggelden aan bij een schuld in rekeningcourant en zet de bank voor de gemeente daggelden uit bij een tegoed in rekening-courant. Het voordeel hiervan is, dat de tarieven voor daggeld gunstiger zijn dan de tarieven voor rekening-courant. Renterisiconorm De renterisiconorm is bedoeld om het renterisico dat de gemeente loopt op zijn langlopende schuld te beperken. Hierbij is het uitgangspunt om zoveel mogelijk spreiding in de looptijden van leningen aan te brengen. Het renterisico op de vaste schuld mag de renterisiconorm niet overschrijden.

De renterisiconorm wordt berekend op 20% (het door de minister van Financiën vastgestelde percentage) van het begrotingstotaal, inclusief toevoeging reserves aan het begin van het begrotingsjaar. Stap 1 2 3

Variabelen renterisico(norm) Bedragen x € 1.000 Renteherzieningen Aflossingen Renterisico (1+2)

4

Renterisiconorm

5 = (4 groter Ruimte onder renterisiconorm dan 3)

Begroting 2026

20%

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

0 2.653 2.653

0 2.653 2.653

0 2.653 2.653

0 2.653 2.653

4.166

4.776

4.628

4.925

1.513

2.123

1.975

2.272

Uit dit overzicht blijkt dat de gemeente Renswoude in de jaren 2026-2029 op begrotingsbasis zal voldoen aan de renterisiconorm. Schatkistbankieren Gemeenten, provincies, waterschappen en gemeenschappelijke regelingen zijn verplicht hun overtollige liquide middelen te stallen en beleggingen aan te houden bij het Ministerie van Financiën. Overtollige liquiditeiten en beleggingen mogen niet worden gestald bij private partijen buiten de schatkist. De middelen die een decentrale overheid in de schatkist aanhoudt, blijven beschikbaar voor de uitoefening van de publieke taak van deze decentrale overheid. Gemeente Renswoude heeft gelden gestald op de bankrekening bij het Ministerie van Financiën. Relatiebeheer Gemeente Renswoude heeft als huisbankier de N.V. Bank Nederlandse Gemeenten, een bankinstelling gecertificeerd met de triple Arating volgens Moodys en volgens Standaard & Poor's. Bij deze bank heeft de gemeente een viertal zakelijke rekeningen, te weten een

Begroting gemeente Renswoude 2026

53

rekening voor het dagelijks betalingsverkeer en een rekening voor de inning van belastingen, een rekening voor de inning van de huren en een rekening ten behoeve van schatkistbankieren. Financieringspositie Gemeentefinanciering heeft betrekking op de financiering van de organisatie voor de lange termijn. De financieringsstructuur wordt hierbij bepaald door de verhouding tussen het eigen vermogen en vreemd vermogen. Zodra de financieringsmiddelen (de reserves, voorzieningen en opgenomen geldleningen) lager zijn dan het totaal van de boekwaarde van de investeringen is dit een teken dat de gemeente een vaste geldlening moet gaan aantrekken. In de meerjarenbegroting wordt in dat geval ook rekening gehouden met de daaruit voortkomende rentelasten.

Bedragen x € 1.000 Financieringsmiddelen Reserves Voorzieningen Langlopende geldleningen A. Totale financieringsmiddelen

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

21.352 2.706 43.847 67.906

20.258 2.703 56.668 79.629

18.841 2.659 73.425 94.925

17.795 2.599 76.370 96.764

Benodigde financieringsmiddelen Vaste activa B. Totaal benodigde financieringsmiddelen

64.712 64.712

76.435 76.435

91.731 91.731

93.570 93.570

Financieringsbehoefte (A-B)

3.194

3.195

3.194

3.194

Financieringsbehoefte De financieringsbehoefte van de gemeente wordt bepaald aan de hand van een liquiditeitsbegroting. Op basis van de verwachte uitgaven en inkomsten (kasstromen) wordt een schatting gemaakt van het verwachte liquiditeitsverloop. Voor een goede liquiditeitsplanning is vooral inzicht nodig in de financiële planning van grote projecten en investeringen. Geldleningen die de gemeente aantrekt zijn vooral bedoeld voor het financieren van investeringen van het woningbedrijf. De verwachting is dat de financieringsbehoefte tot en met 2029 zal toenemen. Dit wordt met name veroorzaakt door de realisatie van nieuwe projecten. Met de rentelasten van de nieuw aan te trekken geldleningen in de komende jaren is rekening gehouden in de begroting. Ook zijn de rentelasten (en afschrijvingslasten) van de (nog niet door de raad beschikbaar gestelde) investeringskredieten zoals opgenomen in het investeringsplan in de begroting geraamd. Toe te rekenen rente (omslagrente) Voor de toerekening van de betaalde rente maakt de gemeente gebruik van de rente-omslag-methode. Door toepassing van de rente-omslag-methode wordt de rente aan de hand van de stand van de investeringen toegerekend aan de taakvelden in de programmabegroting. De commissie BBV heeft de aanbeveling gedaan geen bespaarde rente toe te rekenen aan het eigen vermogen.

Renteschema op basis van notitie rente BBV In het BBV is opgenomen dat de paragraaf financiering van de begroting en jaarstukken naast de beleidsvoornemens en het gerealiseerde beleid ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille ook inzicht moet geven in de rentelasten, het renteresultaat en de doorberekende rente aan investeringen, grondexploitaties en projecten. Dit is in onderstaand schema weergegeven. De doorberekende rente is inclusief de rente over de investeringen van het woningbedrijf.

Begroting gemeente Renswoude 2026

54

Renteschema op basis van notitie rente Besluit Begroting en Verantwoording

a. b.

De externe rentelasten over de korte en lange financiering De externe rentebaten ( idem) Saldo rentelasten en rentebaten

c1.

De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken ( = projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend

c2.

c3.

d1. d2.

Rente over eigen vermogen Rente over voorzieningen

-/-

-/-

-

-/-

328.000

+/+

-

+/+ +/+

Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente e.

De aan taakvelden toegerekende rente ( renteomslag )

f.

Renteresultaat op het taakveld Treasury

Begroting 2026 1.063.000 4.000 1.059.000

731.000

-/-

748.000 -17.000

9.5 Paragraaf bedrijfsvoering Dienstverlening De gemeente Renswoude kent servicenormen voor de dienstverlening. Deze zijn in 2024 gepubliceerd in de Heraut en opgenomen in de begroting 2025. In 2025 heeft in opdracht van de gemeenteraad een onderzoek van de rekenkamer plaatsgevonden naar de dienstverlening binnen de gemeente Renswoude. In het najaar van 2025 wordt dit rapport gepresenteerd aan de Raad. De adviezen uit dit onderzoek worden in 2026 overgenomen en uitgerold binnen de ambtelijke organisatie. Personeel en Organisatieontwikkeling Renswoude werkt regionaal samen op het gebied van jeugd, de Participatiewet, personeel en ICT. Met de gemeenten in Regio Foodvalley wordt samengewerkt op het terrein van werving en selectie, het vergroten van werkplezier en het delen van HRexpertise en ideeën. In 2025 is het eerste traineeprogramma gestart, waarbij tien trainees binnen de deelnemende gemeenten aan de slag zijn gegaan. Ook Renswoude zet een trainee in. Met dit initiatief worden jongeren gestimuleerd om bij gemeenten te werken en wordt gewerkt aan duurzame binding door hen tijdens het programma te begeleiden naar een passende functie. In 2025 is veel gebruikgemaakt van het opleidingsaanbod; dit wordt in 2026 voortgezet.

In de huidige arbeidsmarkt is het belangrijk om medewerkers te motiveren door begeleiding, training en opleiding, en hen naast de CAO-voorwaarden extra ontwikkelmogelijkheden te bieden. Dit draagt bij aan stabiliteit in het personeelsbestand. Het beleid is gericht op de inzet van vast personeel in strategische functies en inhuur voor specialistische functies. Gezien de krappe arbeidsmarkt, met name voor projectleiders, financials, juristen, vergunningverleners en archiefmedewerkers, blijft inhuur noodzakelijk. Daarbij wordt bij voorkeur samengewerkt met collega-gemeenten, bijvoorbeeld voor de inzet van BOA’s, OOV’ers, crisisfunctionarissen en ICTmedewerkers.

Begroting gemeente Renswoude 2026

55

Renswoude wil een inclusieve en veilige organisatie zijn. Alle medewerkers, inclusief ingehuurde krachten, leggen de eed of belofte af. Daarnaast worden dilemma-gesprekken gevoerd en is er een klokkenluidersregeling. De organisatie hecht waarde aan een collegiale cultuur, waarin medewerkers elkaar ondersteunen, ruimte krijgen voor eigen initiatieven en zich gekend voelen. Voor een kleine organisatie met veel parttimemedewerkers is ontmoeting en onderlinge verbondenheid van groot belang. Hierin wordt ook in 2026 verder geïnvesteerd, onder meer door gezamenlijke bijeenkomsten waarin informatievoorziening wordt gecombineerd met een inspirerende en verbindende activiteit.

(1) Omschrijving Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten): zijn de noodzakelijke financiële middelen voor o.a. het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten en dergelijke voor de uitvoering van de organisatorische taken. Apparaatskosten zijn dus alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur.

Toelichting apparaatskosten en overhead De totale apparaatskosten kunnen in grote lijnen onderverdeeld worden naar de categorieën personeelskosten (57%), financieringskosten (18%), onderhoudskosten (16%), bedrijfsvoeringkosten (6%) en diverse kleine posten (3%). We zien kostenstijgingen bij alle categorieën. Door CAO-wijzigingen stijgen de loonkosten. Op onderhoudsbudgetten verwachten we hogere uitgaven door prijsindexaties. Formatie, bezetting en externe inhuur Het lukt ons steeds vaker vast personeel aan te stellen. Hierdoor lopen de inhuurkosten terug. In 2026 wordt dit beleid voortgezet met als doel het percentage inhuur verder terug te brengen. Communicatie Of het nu gaat om bewonersavonden, in- en externe schriftelijke communicatie of het dagelijkse gesprek, communicatie is een punt dat continue verbeterd kan worden. Om brieven, college- en raadsvoorstellen en andere teksten eenduidig en helder te formuleren, is er door het team communicatie in 2025 een training gegeven aan alle medewerkers van de gemeente Renswoude. Dit wordt in 2026 verder verfijnd. Er komt een aanvullende training en de in- en externe communicatie wordt scherper beoordeeld. In 2025 is er een onderzoek gedaan naar de toegankelijkheid van onze website. Deze is positief en heeft nog steeds haar B status. Dit wordt continue gemonitord, zodat deze B status ook in 2026 gegarandeerd is.

De interne communicatie blijft in beweging, Intranet wordt wekelijks bijgehouden, aangevuld en verbeterd. Informatievoorziening, Informatiebeveiliging en Gegevensbescherming Gemeente Renswoude is een professionaliseringsslag aan het maken in de ICT-faciliteiten en informatievoorziening. Misschien nog wel belangrijker zijn de stappen op het gebied van informatiebeveiliging en gegevensbescherming. Ook is er blijvende aandacht voor het privacy beleid. Extern toezicht Op verschillende bedrijfsonderdelen wordt wettelijk extern getoetst op kwaliteit. Het gaat om interprovinciaal toezicht, SISO, Archiefinspectie, Financieel toezicht door de provincie, accountant en ENSIA. De functionaris voor gegevensbescherming en de Privacy Officer houden zich bezig met de AVG.

Begroting gemeente Renswoude 2026

56

In control (middel- en lange termijn) Planning & control cyclus De planning & control cyclus geeft inzicht waar de gemeente staat, in relatie tot de door de gemeenteraad vastgestelde doelstellingen. Het gaat over het dagelijks werk van het college, waarover verantwoording wordt afgelegd aan de gemeenteraad. Belangrijk uitgangspunt hierbij is dat wij een lerende organisatie zijn, die fouten en verbeterpunten in onze bedrijfsprocessen zelf constateert, oppakt en bewaakt. Hierover geeft het college jaarlijks een in-control verklaring af, waarin het aangeeft wat de status is op dit punt. Hierbij ligt de focus op de rechtmatigheid en getrouwheid van processen met een forse financiële impact. Bedrijfsvoering brengt dynamiek met zich mee. Het vraagt de werkorganisatie om steeds slimmer te organiseren. De financiële producten uit de planning & control cyclus staan nooit stil en behoren tot een proces dat continue aan verandering en doorontwikkeling onderhevig is. Rechtmatigheid Het college legt over het rechtmatig handelen verantwoording af in de jaarrekening aan de Raad. De kaderstellende en controlerende taak van de Raad op de financiële rechtmatigheid van transacties krijgt hierdoor extra aandacht. Daarnaast biedt de rechtmatigheidsverantwoording een kans om de kwaliteit van de interne beheersing te versterken. Jaarlijks worden verbeterpunten doorgevoerd.

Belastingen en fiscaliteit Om fiscaal in control te blijven en te kunnen beschikken over specialistische kennis, werkt Renswoude samen met een extern adviesbureau dat is gespecialiseerd in fiscale vraagstukken. Deze advisering heeft betrekking op de omzetbelasting, het BTWcompensatiefonds (BCF), maar ook de loonbelasting en de vennootschapsbelasting. Voor de lokale heffingen, zoals afvalstoffenheffing en onroerendezaakbelasting, is er een belastingsamenwerking met GBLT. GBLT verzorgt de aanslagen voor de gemeente- en waterschapsbelastingen.

9.6 Paragraaf verbonden partijen Informatie per verbonden partij Voor inzicht in de verbonden partijen is een overzicht per verbonden partij opgenomen, gebaseerd op de in het BBV opgenomen eisen voor de te verstrekken informatie. Naam

Veiligheidsregio Utrecht (VRU), gevestigd te Utrecht

Doel en openbaar belang dat wordt behartigd

De Veiligheidsregio Utrecht behartigt de belangen van de gemeenten op het gebied van de brandweerzorg, de organisatie van de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen, de rampenbestrijding en crisisbeheersing (bevolkingszorg), het beheer van de gemeenschappelijke meldkamer, de zorg voor een adequate samenwerking met de politie Utrecht en de meldkamer ambulancezorg, een gecoördineerde en multidisciplinaire voorbereiding op de rampenbestrijding en crisisbeheersing. Alle 26 gemeenten van de Provincie Utrecht. Mevrouw P. Doornenbal-van der Vlist De gemeente draagt financieel bij op basis van een inwonerbijdrage. In de begroting 2026 van de VRU is opgenomen: € 414.000. Eind 2024: € 35.470 mln.

Deelnemende partijen Bestuurder(s) Renswoude Bijdrage Renswoude Eigen vermogen verbonden partij Vreemd vermogen verbonden partij Resultaat Ontwikkelingen

Risico’s

Begroting gemeente Renswoude 2026

Eind 2024: € 70.24 mln. 2024: € 7,3 mln. De regio Utrecht heeft de afgelopen jaren een aanzienlijke groei doorgemaakt en blijft zich verder ontwikkelen. Tegelijkertijd worden de risico’s waarmee we te maken hebben steeds groter en complexer. De bezuinigingen binnen de deelnemende gemeentes hebben ook zijn weerslag op de begroting van de Veiligheidsregio. Diverse risico’s zoal

57

onder andere cyberaanvallen, uitval van nutsvoorzieningen, grote natuurbranden kunnen gevolgen hebben voor de crisisbeheersing en financiële gevolgen voor de deelnemersbijdragen. Het relatief lage weerstandsvermogen is een aandachtspunt waaraan gewerkt wordt vanuit de VRU. Naam

GGD regio Utrecht

Doel en openbaar belang dat wordt behartigd

Een goede basisgezondheidszorg en gelijke kansen op gezondheid voor inwoners bevorderen, onder meer door preventie. De Gemeentelijke Gezondheidsdienst regio Utrecht bevordert en beschermt de gezondheid van de 1,4 miljoen inwoners van de 26 Utrechtse gemeenten. Alle 26 gemeenten van de Provincie Utrecht. De heer C.E. Eskes De gemeente draagt naar rato bij en op basis van afname van diensten. De bijdrage van de gemeente Renswoude aan de GGDrU wordt voor 2026 geraamd op € 335.960. Eind 2024: € 3,8 mln.

Deelnemende partijen Bestuurder(s) Renswoude Bijdrage Renswoude

Eigen vermogen verbonden partij Vreemd vermogen verbonden partij

Eind 2024: € 19,3 mln.

Resultaat Ontwikkelingen

2024: € 2,5 mln. Voor 2026 wordt de bijdrage van de gemeente Renswoude aan de GGDrU vooral beïnvloed door loon- en prijsontwikkelingen en enkele inhoudelijke aanpassingen in de uitvoering. Het gaat daarbij onder meer om een toename van de kosten voor forensische zorg en toezicht op de kinderopvang, terwijl tijdelijke uitbreidingen zoals bij het MAZL-project weer terugvallen naar het oude niveau. Daarnaast lopen er verschillende maatwerkprojecten die aansluiten bij landelijke programma’s en incidentele middelen van het Rijk. Per saldo zijn de effecten voor Renswoude beperkt en blijft de focus gericht op het waarborgen van een stabiele en toekomstbestendige dienstverlening. De begroting 2026 van de GGDrU bevestigt de trend van oplopende kosten en een blijvende druk op de gemeentelijke financiën. De zorgen hierover zijn in diverse zienswijzen geuit. Er ligt een vastgestelde begroting die de gemeenten helderheid geeft over de financiële kaders voor 2026. Het risico blijft dat de structurele groei van taken en kosten zich ook na 2026 voortzet en daardoor opnieuw druk legt op de gemeentelijke begroting.

Risico’s

Naam

Doel en openbaar belang dat wordt behartigd

Deelnemende partijen Bestuurder(s) Renswoude Bijdrage Renswoude

Begroting gemeente Renswoude 2026

IW4

IW4 is een sociaal werkbedrijf, die de talenten van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt benut en hen aan passend volwaardig werk helpt. IW4 voert voor de gemeenten Veenendaal, Rhenen en Renswoude de Wet sociale werkvoorziening (WSW) en trajecten in het kader van de Participatiewet uit, waaronder beschut werk. IW4 valt onder de Gemeenschappelijke Regeling Instituut Sociale Werkvoorziening Zuidoost Utrecht. Renswoude en de andere twee gemeenten zijn vertegenwoordigd in het algemeen en dagelijks bestuur van deze gemeenschappelijke regeling. Gemeenten Veenendaal, Rhenen en Renswoude. De heer C.E. Eskes De gemeente betaalt de rijksbijdrage WSW in zijn geheel door aan IW4. De eventuele tekorten van de beheer NV worden (naar rato) door de deelnemende partijen aangezuiverd.

58

Eigen vermogen verbonden partij

Eind 2024: € 2 mln.

Vreemd vermogen verbonden partij

Eind 2024: € 13 mln.

Resultaat Ontwikkelingen

2024: -€ 20.000 In 2026 zet de daling van het aantal WSW-medewerkers verder door (naar circa 208 fte), terwijl het aantal beschut-werkplekken geleidelijk groeit. Het contract met de gemeente Wageningen en de uitbreiding van trajecten arbeidsontwikkeling zorgen voor extra werkgelegenheid, maar de financiële meerjarenraming van IW4 Beheer NV laat opnieuw een negatief resultaat zien. Dit vergroot het risico. Daarnaast nemen de rentelasten toe door de herfinanciering van een lening tegen een hoger rentepercentage. De belangrijkste risico’s hangen samen met de exploitatie van IW4 Beheer NV. De algemene risicoreserve van de NV is beperkt, waardoor negatieve resultaten in de NV druk kunnen leggen op de deelnemende gemeenten. De risico’s hebben betrekking op loonstijgingen, het dalende aantal WSW-medewerkers, stijgende rentelasten en onzekerheden rond de rijksbijdrage voor beschut werk. Op de langere termijn zijn aanvullende keuzes noodzakelijk: verder interen op de bestemmingsreserve of het vragen van een extra gemeentelijke bijdrage. Daarbij wordt bezien in hoeverre de door het Rijk aangekondigde extra middelen voor sociaal ontwikkelbedrijven benut kunnen worden.

Risico’s

Naam Doel en openbaar belang dat wordt behartigd

Deelnemende partijen

Bestuurder(s) Renswoude Bijdrage Renswoude

Eigen vermogen verbonden partij Vreemd vermogen verbonden partij Resultaat Ontwikkelingen

Risico’s

Begroting gemeente Renswoude 2026

Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU), gevestigd te Utrecht Het op een doelmatige, kwalitatief goede, efficiënte en controleerbare manier uitvoeren van de door de deelnemende gemeenten opgedragen adviserende en uitvoerende taken op het gebied van de omgeving, milieu en duurzaamheid in de ruimste zin. Deze samenwerking levert betere garanties voor de kwaliteit van uitvoering, financiële schaalvoordelen en vermindering van de kwetsbaarheid. De gemeenten: Bunnik, De Bilt, De Ronde Venen, Montfoort, Oudewater, Renswoude, Rhenen, Stichtse Vecht, Utrechtse Heuvelrug, Veenendaal, Vianen, Wijk bij Duurstede, Woerden, IJsselstein en Zeist. De heer H.H. van der Schoor De bijdrage van de gemeente is gebaseerd op de omvang van taken die wij gegarandeerd afnemen. Bij tekorten of overschotten wordt ook afgerekend op basis van de opdrachtenportefeuilles (of als AB anders bepaalt). In de begroting 2026 van de ODRU is het volgende bedrag opgenomen: € 513.841. Eind 2024: € 1,7 mln. Eind 2024: € 6,6 mln. 2024: € 843.228 De ODRU gaat per 1-1-2026 fuseren met omgevingsdienst RUD. Binnen de provincie Utrecht is dan 1 omgevingsdienst actief voor alle Utrechtse gemeenten. Door andere berekening van de maatstaf per gemeente wordt de bijdrage voor de kleine gemeenten, zoals Renswoude, iets lager dan de bijdrage over 2025.

De nieuwe Omgevingsdienst moet nieuwe reserves en liquiditeit opbouwen om aan de verplichtingen kunnen voldoen. Een groot deel van

59

de lasten betreffen personeel, waarbij CAO-stijgingen en krapte op de arbeidsmarkt kunnen leiden tot snellere stijging van de lasten dan de verwachte inflatie of relatieve stijging van de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Naam

Afvalverwijdering Utrecht (AVU), gevestigd te Soest

Doel en openbaar belang dat wordt behartigd

Het openbaar lichaam heeft tot doel in het belang van de deelnemers te komen tot een doelmatige en uit oogpunt van milieuhygiëne verantwoorde wijze van overslag, transport en verwerking van huishoudelijke afvalstoffen en grondstoffen en andere categorieën van afvalstoffen. Alle 26 gemeenten van de Provincie Utrecht. De heer H.H. van der Schoor De gemeente draagt bij op basis van de tonnages die verwerkt worden. In de begroting 2026 is het volgende bedrag opgenomen: € 160.310. Eind 2024: € 43 mln.

Deelnemende partijen Bestuurder(s) Renswoude Bijdrage Renswoude Eigen vermogen verbonden partij Vreemd vermogen verbonden partij Resultaat Ontwikkelingen

Risico’s

Eind 2024: € 60 mln. 2024: € 303.626 Belangrijk is de deelname van de AVU in CirkelWaarde. In deze samenwerking wordt samen met Circulus-Berkel en ROVA middels een Expertisecentrum kennis vergaard over diverse afvalstromen, in de breedste zin van het woord. Er worden hiertoe onderzoek en marktverkenningen verricht, in eigen beheer of met behulp van derden. In het Handelshuis worden aanbestedingen gedaan en diverse contracten beheerd. Vanuit de landelijke politiek zijn er plannen dat er extra inkomsten gegenereerd moeten worden door middel van onder andere het verhogen van de bestaande Afvalstoffenbelasting, het verhogen van de bestaande CO2 –heffing op restafvalverwerking. Zodra dit aan de orde is wordt dit doorberekend via de begroting van de AVU. De risico’s bestaan uit de normale bedrijfsrisico’s. Door het ontbreken van reserves en voorzieningen heeft de AVU geen weerstandsvermogen. Alle in enig jaar gemaakte kosten worden aan de deelnemers doorberekend. Ook wetswijzigingen kunnen effect hebben op de hoogte van de aan de deelnemers door te belasten kosten. Als gevolg hiervan kunnen schommelingen optreden in de jaarlijks te betalen bedragen.

Naam

Regio Foodvalley, gevestigd te Ede

Doel en openbaar belang dat wordt behartigd

De gemeenschappelijke regeling wordt getroffen om de Foodvalley regio een Europese topregio te maken op het gebied van kennis, ontwikkeling en innovatie in de agro-foodsector door versterking van het vestigingsklimaat en de kwaliteit van de leefomgeving. Hiertoe wordt samengewerkt met ondernemers en onderwijs/onderzoek. Regio Foodvalley concentreert zich op de terreinen economie, werkgelegenheid, ruimtelijke ontwikkeling, wonen en mobiliteit. De gemeenten Ede, Veenendaal, Wageningen, Rhenen, Nijkerk, Barneveld, Scherpenzeel en Renswoude. Mevrouw P. Doornenbal-van der Vlist, de heer H.H. van der Schoor, de heer C.E. Eskes De begrote bijdrage voor 2026 bestaat uit de volgende onderdelen: - Regiobureau € 35.179 - Mobiliteitsfonds € 6.400 - Strategische agenda € 33.767 De totale bijdrage voor 2026 komt uit op € 75.346.

Deelnemende partijen Bestuurder Renswoude Bijdrage Renswoude

Begroting gemeente Renswoude 2026

60

Eigen vermogen verbonden partij Vreemd vermogen verbonden partij Resultaat Ontwikkelingen

Risico’s

Eind 2024: € 5,7 mln. Eind 2024: € 23,2 mln. 2024: € 111.284 Eind 2025 – begin 2026 wordt de Strategische Agenda vastgesteld, waarmee de gezamenlijke doelstellingen bepaald worden. Voor een groot deel vullen de gemeenten dit in door in hun eigen beleidskeuzes te maken en deels wordt dit ondersteund vanuit de Regio Foodvalley. Kenmerkend voor het risicoprofiel van Regio Foodvalley is dat de regio met betrekking tot de strategische samenwerking nauwelijks ontvankelijk is voor risico’s. Bovendien is een Algemene Reserve gevormd voor het opvangen van deze risico’s.

Naam

Vitens N.V., gevestigd te Zwolle

Doel en openbaar belang dat wordt behartigd

Het dragen van medeverantwoordelijkheid voor de gezondheid door het duurzaam leveren van veilig en betrouwbaar drinkwater met zorg voor de bescherming van natuur en milieu. De gemeenten in de Provincies Flevoland, Friesland, Gelderland, Utrecht, Overijssel en een aantal gemeenten in de Provincies Drenthe en NoordHolland. De heer H.H. van der Schoor Wij bezitten 4.389 aandelen (0,076% van het totaal aantal aandelen) met een nominale waarde van € 1,00 per stuk. Deze staan op de balans voor een bedrag van € 60.359. Jaarlijks ontvangen wij van Vitens dividend. Het dividend bedraagt maximaal 50% van het nettoresultaat. Randvoorwaardelijk hierbij is de continuïteitsdoelstelling. Bij een solvabiliteit < 30% wordt in beginsel geen dividend uitgekeerd. Eind 2024: € 713,6 mln.

Deelnemende partijen

Bestuurder(s) Renswoude Bijdrage Renswoude/ opbrengst dividend

Eigen vermogen verbonden partij Vreemd vermogen verbonden partij Resultaat Ontwikkelingen

Risico’s

Eind 2024: € 1.684,8 mln. 2024: € 34,5 mln. Voor de komende jaren is de verwachting dat Vitens geen dividend zal uitkeren als gevolg van het hoge investeringsniveau voor de komende jaren. Vitens beheerst de risico’s door kennis van de wetgeving te borgen in de organisatie en indien noodzakelijk adequate beheersmaatregelen te nemen.

Naam

Afvalcombinatie De Vallei NV (ACV, gevestigd te Ede)

Doel en openbaar belang dat wordt behartigd Deelnemende partijen Bestuurder(s) Renswoude Bijdrage Renswoude

ACV richt zich met name op het herwinnen van grondstoffen uit afvalstromen en het beheer van de openbare ruimte. Ede, Wageningen, Renkum, Veenendaal, Scherpenzeel en Renswoude De heer H.H. van der Schoor Per 1 januari 2020 is de gemeente Renswoude aandeelhouder van de ACV. Voor een bedrag van € 185.394 heeft de gemeente een belang van 1,6%, wat neerkomt op 90.920 aandelen. De begrote bijdrage voor 2026 is € 450.000. Eind 2024: € 16,8 mln.

Eigen vermogen verbonden partij Vreemd vermogen verbonden partij Resultaat

Begroting gemeente Renswoude 2026

Eind 2024: € 17,3 mln. 2024: € 1,4 mln.

61

Ontwikkelingen

Risico’s

Binnen het inzamelcollectief ACV is gewerkt met een gestandaardiseerde kostentoedelingssystematiek om de kosten inzameling afval op een zo eerlijk en uniform mogelijke wijze door te belasten naar de gemeenten. Om het model en de realiteit zo goed mogelijk op elkaar te laten aansluiten wordt het in de regel om de drie jaar herijkt. Bij het herijken wordt op basis van actuele- inzameldata, areaalgegevens en kostprijzen een nieuwe tarievenlijst vastgesteld. In 2024 vond de meest recente herijking plaats. Het risico voor de gemeente bestaat uit het ingebrachte aandelenkapitaal. Daarnaast heeft de gemeente de verplichting een eventueel negatief bedrijfsresultaat aan te vullen. Beëindiging contract met ACV kan alleen met toestemming van alle aandeelhouders.

Naam

Bedrijfsvoeringsorganisatie Valleihopper, gevestigd in Barneveld

Doel en openbaar belang dat wordt behartigd

Valleihopper is er voor mensen met een Wmo-vervoerindicatie die wonen in de regio Foodvalley. Dit vervoer is bestemd voor sociaal-recreatieve doeleinden. Daarnaast biedt de Valleihopper aanvullend openbaar vervoer voor de gemeenten Renswoude, Rhenen en Veenendaal. Barneveld, Ede, Nijkerk, Renswoude, Rhenen, Scherpenzeel, Wageningen en Veenendaal De heer C.E. Eskes De begrote bijdrage voor 2026 is € 37.555 Eind 2024: € 0

Deelnemende partijen Bestuurder(s) Renswoude Bijdrage Renswoude Eigen vermogen verbonden partij Vreemd vermogen verbonden partij Resultaat Ontwikkelingen

Risico’s

Eind 2024: € 0 2024: € 0 Sinds de coronacrisis is het gebruik van de Valleihopper gedaald. Daarnaast is de kwaliteit van het vervoer, met name door personeelstekorten, onder druk komen te staan. Mede daarom is in 2025 een nieuw contract met vervoerders ingegaan. Het gebruik, de kwaliteit, toekomstbestendigheid en betaalbaarheid van het Wmo-vervoer blijft de komende jaren een aandachtspunt. De risico’s bestaan uit de normale bedrijfsrisico’s. Door het ontbreken van reserves en voorzieningen heeft de Valleihopper geen weerstandsvermogen. Alle kosten en opbrengsten worden jaarlijks aan de deelnemende gemeenten doorberekend. Prijsstijgingen of andere financiële gevolgen worden meegenomen in de gemeentelijke bijdragen.

Naam

Jeugdhulpregio JeugdFV

Doel en openbaar belang dat wordt behartigd

Gemeenten zijn bestuurlijk, financieel en uitvoeringstechnisch verantwoordelijk voor de uitvoering van vrijwel alle jeugdhulp. In de Jeugdhulpregio JeugdFV werken de gemeenten samen voor een betere jeugdhulp. In de samenwerking geldt het principe: ‘Lokaal wat lokaal kan en regionaal wat regionaal moet’. Dit principe heeft geleid tot regionaal samenwerken voor betere jeugdhulp. De gemeenten werken samen omdat: We samen sterker staan; We zo efficiënter zijn; We zorginhoudelijk kunnen verbeteren; We van elkaar kunnen leren. Per 1 januari 2026 is de samenwerking geformaliseerd tot een Gemeenschappelijke Regeling in de vorm van een Bedrijfsvoeringsorganisatie.

Begroting gemeente Renswoude 2026

62

Deelnemende partijen Bestuurder(s) Renswoude Bijdrage Renswoude Eigen vermogen verbonden Vreemd vermogen verbonden partij Resultaat Ontwikkelingen

Risico’s

Gemeente Barneveld, Ede, Nijkerk, Renswoude, Rhenen, Scherpenzeel en Veenendaal De heer C.E. Eskes De begrote bijdrage voor 2026 is €58.675. N.v.t. Tekorten en overschotten worden afgerekend met de deelnemende gemeenten. De balans wordt geconsolideerd met de balans van de gemeente Ede. De jeugdhulpregio heeft zelf geen pand, leningen e.d. Posten als debiteuren en crediteuren worden vrijwel direct afgewikkeld. Per 1 januari 2026 start de GR. Er is gekozen voor de variant Bedrijfsvoeringsorganisatie omdat de gemeenten verantwoordelijk willen blijven voor de beleidsvorming en beleidsbepaling. De kosten voor de inzet van jeugdhulp stijgen fors, onder andere door de toegenomen zwaarte van de problematiek. De Hervormingsagenda Jeugdhulp bevat een omvangrijk pakket aan afspraken met als doel de jeugdzorg te verbeteren en financieel gezond te maken. Doordat Jeudhulpregio JeugdFV al goed samenwerkt, is de impact van de Hervormingsagenda op de kostenreductie relatief beperkt.

Naam

GBLT, gevestigd te Zwolle

Doel en openbaar belang dat wordt behartigd

De gemeenschappelijke regeling Gemeenschappelijk Belastingkantoor Lococensus-Tricijn (verder GBLT) verzorgt de belastingaanslagen voor verschillende gemeenten en waterschappen. GBLT stelt zich hierbij tot doel het regelen van belastingen voor inwoners, bedrijven en eigenaren zo makkelijk mogelijk te maken. De gemeenten Zwolle, Bunschoten, Leusden, Nijkerk, Dronten, Dalfsen, Ommen, Veenendaal, Woudenberg en Renswoude. De waterschappen Drents Overijsselse Delta, Rijn en IJssel, Vechtstromen, Vallei en Veluwe en Zuiderzeeland. De heer H.H. van der Schoor De begrote bijdrage voor 2026 is € 94.000. Eind 2024: € 2.281.000 (Dit betreft het resultaat over 2024, tekorten en overschotten worden jaarlijks met de deelnemende partijen verrekend) Eind 2024: € 6.110.000 2024: € 2.281.000 De begroting 2026 van GBLT is opgesteld op basis van bestaand beleid en de uitgangspunten van de kadernotitie 2026. De bijdrage van gemeente Renswoude is berekend conform de overeengekomen verdeelsleutel. De risico’s bestaan uit de normale bedrijfsrisico’s. Door het ontbreken van reserves heeft de GBLT geen weerstandsvermogen. Alle kosten en opbrengsten worden jaarlijks aan de deelnemende partijen doorberekend. Prijsstijgingen of andere financiële gevolgen worden meegenomen in de gemeentelijke bijdrage.