Bijlage 1 Begroting Renswoude 2026 en meerjarenraming 2027-2029

• Het percentage senioren dat (zeer) ernstig eenzaam is, neemt af. In 2024 was dit 8% van de senioren (65+). Bronnen: vierjaarlijkse gezondheidsmonitors GGDrU (volgende onderzoek: 2028 volwassenen en ouderen, 2028 jongvolwassenen, 2027 jeugd) Resultaat II Zo veel mogelijk inwoners, lokale partners en medewerkers van de gemeente zijn alert op signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling en weten hoe te handelen. 1. Activiteit: We organiseren bijeenkomsten voor medewerkers, inwoners, vrijwilligers en/of lokale partners en bieden ondersteuning in hoe te handelen. Daarnaast wordt onder andere in de Heraut aandacht besteed aan dit onderwerp. 2. Activiteit: We geven uitvoering aan de lokale meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling.

Begroting gemeente Renswoude 2026

21

Indicator: •

Het aantal zorgmeldingen bij Veilig Thuis neemt toe. (Toelichting: hiermee willen we niet dat het huiselijk geweld toeneemt, maar wel dat minder verborgen blijft. Het aantal meldingen uit Renswoude is heel laag in vergelijking tot landelijke en provinciale cijfers. Er zijn sterke vermoedens dat er meer huiselijk geweld is dan wordt gemeld.)

Resultaat III De zelfstandigheid, het welbevinden en maatschappelijk participeren van alle volwassen inwoners en in het bijzonder kwetsbare groepen wordt versterkt. 1. Activiteit: We subsidiëren de inzet van het welzijnswerk en geven hier sturing op, waarbij we aandacht hebben voor de toekomstbestendigheid van de welzijnsorganisatie. 2. Activiteit: We maken Renswoude dementievriendelijker en zetten daarbij in op een regionale samenwerking binnen het netwerk dementie Gelderse Vallei. 3. Activiteit: We leveren een bijdrage aan het creëren van ontmoetingsmogelijkheden door het ontwikkelen van multifunctioneel centrum De Hokhorst. 4. Activiteit: We leveren een bijdrage aan de ontwikkeling van geclusterd wonen voor ouderen op het Borgwalterrein, waarbij we ons richten op het zorg en welzijn-concept en de samenwerkingsafspraken met de zorgorganisatie. Indicatoren: • De deelname aan ontmoetingsactiviteiten van het welzijnswerk neemt toe. Het aantal deelnemers in 2024 was 425 (activiteiten die vallen onder ontmoeting & spel, ontmoeting & bewegen en ontmoeting & ontspanning). • Het aantal opdrachten dat het welzijnswerk uitvoert blijft ten minste gelijk. Dit waren er 10 in 2024.

(preventief huisbezoek, seniorenvoorlichting, mantelzorgpunt, netwerkondersteuning, ontmoetingsgroepen, onafhankelijke cliëntondersteuning, formulierenbrigade, vrijwilligerspunt, GALA en IZA-projecten) Bron: Stichting welzijn en ondersteuning Scherpenzeel en Renswoude-jaarverslag 2024 Resultaat IV We bieden een ruim aanbod van mogelijkheden die onze inwoners stimuleren tot sporten en bewegen. 1. Activiteit: Vanuit het Gezond en actief leven akkoord 2023-2026 voeren we activiteiten uit om kinderen en volwassenen te motiveren om gezond en vitaal te leven en te sporten en bewegen. 2. Activiteit: We ondersteunen (sport)verenigingen en het Jeugdfonds Sport & Cultuur door middel van subsidie(s). 3. Activiteit: We financieren de inzet van de buurtsportcoach en versterken daarmee sport en bewegen in Renswoude. Indicatoren: • Het percentage jongeren van 13-17 jaar dat minimaal wekelijks sport (bij een club, vereniging of sportschool) blijft gelijk of neemt toe. In 2023 was dit 74%. • Het percentage volwassenen dat minimaal wekelijks sport, blijft gelijk of neemt toe. In 2024 was dit 51%. • Het aantal leden van sportverenigingen in Renswoude blijft gelijk of neemt toe. Bronnen: vierjaarlijkse gezondheidsmonitors GGDrU Resultaat V Inwoners beschikken over voldoende (digitale) basisvaardigheden, zoals lezen, schrijven en rekenen om te kunnen deelnemen aan de samenleving. 1.

Activiteit: We verlenen subsidie aan bibliotheek Z-O-U-T, aan het Taalhuis en aan VoorleesExpress om (digitale) basisvaardigen te bevorderen. 2. Activiteit: Om laaggeletterdheid te verminderen, richten we ons op de gezinsaanpak om op die manier een nieuwe generatie laaggeletterden te voorkomen. Indicatoren: • Het percentage inwoners dat laaggeletterd is, blijft gelijk of neemt af. Het percentage laaggeletterde inwoners in Renswoude bedroeg in 2024 7%. Bron: www.basisvaardighedeninzicht.nl

Begroting gemeente Renswoude 2026

22

• Het aantal deelnemers aan formeel taalonderwijs, het Taalcafé en de VoorleesExpress blijft gelijk of neemt toe. In 2024 was het aantal respectievelijk 3, 320 en 6. • Het aantal behandelde vragen bij het Informatiepunt Digitale Overheid blijft gelijk of neemt toe. In 2024 zijn er 576 vragen behandeld. Resultaat VI Binnen het beleid en de activiteiten van de gemeente werken we inclusief (we hebben oog voor alle inwoners). 1. Activiteit: We stellen de lokale inclusieagenda vast en voeren de acties uit die hieruit voortkomen. Resultaat VII Inwoners zijn op de hoogte van de activiteiten, initiatieven en ondersteuning binnen het sociaal domein, zoals op het terrein van ontmoeten, sport en bewegen, cultuur en vrijwilligerswerk. 1. Activiteit: We zetten informatie hierover op de gemeentelijke website en houden de website up-to-date. 2. Activiteit: We delen informatie over het sociaal domein op de gemeentepagina's van de Heraut.

5.2 Kunst en cultuur Doelstellingen • Alle inwoners van Renswoude kunnen meedoen binnen hun mogelijkheden en beperkingen. • De gemeente zet zich in voor de instandhouding van cultureel erfgoed. Resultaat l Inwoners kunnen deelnemen aan activiteiten op het gebied van kunst, cultuur en erfgoed. 1. Activiteit: We verlenen subsidies aan lokale verenigingen en organisaties. 2. Activiteit: De Open Monumentendag wordt jaarlijks georganiseerd, in toerbeurt samen met de gemeenten Woudenberg en Scherpenzeel. Indicatoren: • Inwoners zijn in staat gesteld om deel te nemen aan deze activiteiten. • Jaarlijks is de Open Monumentendag georganiseerd binnen de samenwerkende gemeenten. Resultaat ll We ondersteunen instandhouding van gemeentelijke monumenten. 1. Activiteit: Eigenaren met initiatieven voor restauratie en/of onderhoud zijn met subsidie tegemoetgekomen. 2. Activiteit: De monumentencommissie beoordeelt subsidieaanvragen van gemeentelijke monumenten in het kader van restauratie en onderhoud. 3. Activiteit: De monumentencommissie adviseert over aanvragen omgevingsvergunning ten aanzien van Monumenten.

5.3 Wet Maatschappelijke Ondersteuning Doelstelling Volwassen inwoners met een kwetsbaarheid krijgen ondersteuning om zo lang mogelijk thuis te kunnen blijven wonen en mee te doen aan het maatschappelijk leven. Resultaat l Voor iedere volwassen inwoner is tijdige en passende (preventieve) hulp beschikbaar. 1. Activiteit: Het Dorpsteam behandelt meldingen en aanvragen voor ondersteuning in het kader van de Wmo. 2. Activiteit: Maatschappelijk werk wordt ingezet als inwoners kortdurende begeleiding nodig hebben. 3. Activiteit: We houden zicht op de kwaliteit en beschikbaarheid van Wmo-voorzieningen en sturen bij als dit onvoldoende blijkt te zijn. 4. Activiteit: We breiden voorliggende voorzieningen uit, onder andere door de pilot van indicatievrije activiteiten op de kasteelboerderij verder vorm te geven en te borgen. 5. Activiteit: De zorg en ondersteuning kopen we gezamenlijk met Veenendaal en de regio in als dit meerwaarde heeft. De aanbesteding van bemoeizorg en maatschappelijke opvang wordt in gang gezet.

Begroting gemeente Renswoude 2026

23

6.

Activiteit:

7.

Activiteit:

8.

Activiteit:

We werken samen met lokale en regionale partners aan sociale maatschappelijke opgaven, bijvoorbeeld op het gebied van eenzaamheid en vitaal ouder worden. We voeren een Wmo-cliëntervaringsonderzoek uit en voeren verbeteringen door naar aanleiding van de resultaten. Op basis van de uitkomsten van de ETHOS-telling dak en thuisloosheid, ondernemen we acties die aansluiten op het regionale actieplan dakloosheid.

Indicatoren: •

•

Inwoners waarderen de geboden Wmo-ondersteuning met minimaal een 7,5. Bron: Het jaarlijkse gemeentelijk cliëntervaringsonderzoek Alle Wmo-meldingen worden na binnenkomst binnen 6 weken opgepakt. Bron: Het gemeentelijke Wmo-overzicht.

Resultaat ll Er is ondersteuning beschikbaar voor inwoners die onbegrepen of verward gedrag vertonen en er wordt advies gegeven aan professionals die dit gedrag signaleren. 1. Activiteit: In nauwe samenwerking met de gemeenten Veenendaal en Rhenen geven we uitvoering aan het Advies- en Meldpunt onbegrepen gedrag. 2. Activiteit: We geven bekendheid aan het advies- en meldpunt onder professionals binnen onze gemeente. Indicatoren: •

•

Alle signalen die bij het advies- en meldpunt onbegrepen gedrag binnenkomen worden opgevolgd. Er wordt tenminste één presentatie gegeven over het advies- en meldpunt, voor professionals.

Resultaat lll Mantelzorgers en vrijwilligers zijn in beeld en krijgen zo nodig ondersteuning. 1. Activiteit: Het Dorpsteam/welzijnswerk ondersteunt mantelzorgers, onder andere door het mantelzorgcompliment, begeleiding en respijtzorg. 2. Activiteit: We ondersteunen initiatieven die de positie van vrijwilligers versterken, onder andere via het vrijwilligerspunt. Indicator: •

Het aantal mantelzorgers dat we in beeld hebben bij de gemeente of het Mantelzorgpunt, neemt toe. Het aantal in 2023 was 90 (mantelzorgwaardering, hulpvragen mantelzorg, doorverwijzing mantelzorg). Bron: Interne rapportage Wet maatschappelijke ondersteuning en rapportage Stichting Welzijn en ondersteuning Scherpenzeel en Renswoude.

5.4 Jeugd Doelstelling Alle jeugdigen in Renswoude groeien veilig en gezond op. Resultaat l Kinderen die in hun ontwikkeling bedreigd worden, hebben we vroegtijdig in beeld en krijgen de juiste ondersteuning. 1. Activiteit: We werken nauw samen met basisscholen, kinderopvang, leerplicht en jeugdgezondheidszorg, door bijvoorbeeld deel te nemen aan ondersteuningsoverleggen van de scholen. 2. Activiteit: We verlenen subsidie aan de kinderopvangorganisatie voor het reguliere peuteraanbod. 3. Activiteit: We onderzoeken de mogelijkheid van Voorschoolse Educatie (VE) op een locatie in Renswoude. 4. Activiteit: We investeren samen met scholen, kinderopvang, jeugdgezondheidzorg en bibliotheek in aanvullende activiteiten en programma's voor kinderen met taalachterstanden en verlenen daar subsidie voor (zoals de verlengde schooldag). 5. Activiteit: We faciliteren en monitoren de samenwerking met en afspraken tussen het Dorpsteam en de scholen, kinderopvang en GGD over signalering, verwijzing en ondersteuning van peuters en kleuters met (risico op) ontwikkelingsachterstanden.

Begroting gemeente Renswoude 2026

24

Indicator: •

Binnen het aantal kinderen met een VVE-indicatie stijgt het aantal gebruikers van VE (2 in 2024). Bron: Jaarrapportage VVE (voor- en vroegschoolse educatie)

Resultaat ll Er is voor ieder kind met een zorgbehoefte een kwalitatief jeugdhulpaanbod beschikbaar. 1. Activiteit: We bekostigen de Bedrijfvoeringsorganisatie voor de uitvoer van inkoop en contractmanagement. 2. Activiteit: We handelen naar de ontwikkelingen omtrent de Hervormingsagenda Jeugd en de deskundigencommissie onder leiding van Tamara van Ark en spelen hier lokaal en regionaal op in. 3. Activiteit: Het Dorpsteam werkt stevig samen met het Regionale Veiligheidsteam. Indicatoren: • De deelname aan het cliëntervaringsonderzoek jeugd stijgt met 10%. In 2024 nam 25% van de jongeren en 10% van de ouders deel aan het onderzoek. • Cliënten waarderen de geboden ondersteuning met minimaal een 7,5. Bronnen: het gemeentelijk cliëntervaringsonderzoek Resultaat III De toename van de kosten van de Jeugdwet is zoveel mogelijk beperkt. 1. Activiteit: We gaan regionaal aan de slag met kostenbesparende projecten met behoud van kwaliteit. 2. Activiteit: We zetten lokaal acties uit om besparingen tot stand te brengen en zet onder meer in op kortere (behandel)trajecten. Indicator: • De autonome ontwikkeling van de jeugdhulpkosten blijft gelijk of daalt. Bron: Jaarrapportage 2026 Jeugdhulpregio JeugdFV Resultaat IV Er is preventief aanbod voor jongeren gericht op het verminderen van middelengebruik. 1.

Activiteit: De jongerenwerker gaat in gesprek met jongeren en ouders/verzorgers over het gebruik en tolereren van alcohol, roken en drugs. 2. Activiteit: We werken samen met de jongerenwerker aan het verminderen van het alcohol- en drugsgebruik door jongeren onder de 18 jaar. Indicatoren: • Het percentage ouder(s)/verzorger(s) dat alcoholgebruik van jongeren onder de 18 jaar goedkeurt, neemt af (in 2023 betrof het 49%). • Het percentage jongeren onder de 18 jaar dat in de afgelopen 4 weken wel eens 5 of meer glazen alcohol heeft gedronken neemt af (in 2023 betrof het 26%). Bron: Gezondheidsmonitor jeugd 2023 (de volgende gezondheidsmonitor jeugd is 2027) Resultaat V Er is passende ondersteuning beschikbaar voor leerlingen die niet zelfstandig naar school kunnen reizen. 1. Activiteit: We behandelen aanvragen voor het leerlingenvervoer, waarbij de focus ligt op zo zelfstandig mogelijk reizen. Bij elke nieuwe aanvraag wordt hierover het gesprek gevoerd. 2. Activiteit: We werken samen met één vervoerder om het aangepast vervoer (taxivervoer) te verzorgen en geven hier sturing op. Indicator: •

Het aantal leerlingen dat leerlingenvervoer in de vorm van groepsvervoer heeft neemt niet toe. In schooljaar 20242025 waren dit 21 leerlingen.

Begroting gemeente Renswoude 2026

25

5.5 Participatie Doelstelling Alle inwoners van Renswoude doen mee binnen hun mogelijkheden en beperkingen en voorzien zoveel mogelijk in het eigen onderhoud. Resultaat l Inwoners die niet in staat zijn om in hun eigen onderhoud te kunnen voorzien, worden bijgestaan door de gemeente. 1. Activiteit: We geven uitvoering aan de Participatiewet (verschillende soorten uitkeringen, bijzondere bijstand en andere vormen van begeleiding) via de gemeente Veenendaal en geven opdracht voor de verdere beleidsontwikkeling. 2. Activiteit: Samen met Veenendaal en Rhenen nemen we deel aan de gemeenschappelijke regeling van het sociaal werkbedrijf IW4. 3. Activiteit: Samen met Veenendaal geven we uitvoering aan de Wet inburgering. 4. Activiteit: We verkennen (met Veenendaal en Rhenen) het in eigen beheer uitvoeren van de minimaregelingen. Indicatoren: • Inwoners waarderen de geboden ondersteuning vanuit de Participatiewet met minimaal een 7,5 (2024: 7,9). Bron: Klantervaringsmeting 2024 Participatiewet gemeente Veenendaal • Het aantal huishoudens dat gebruik maakt van de Grebbepas blijft tenminste gelijk. In 2024 zijn 117 passen verstrekt. Bron: Dashboard Grebbepas Resultaat ll Inwoners met financiële zorgen, problemen en schulden krijgen in een vroeg stadium de juiste ondersteuning. 1. Activiteit: We financieren en faciliteren de schuldhulpverlening in de vorm van het Budgetloket. 2.

Activiteit: We verlenen subsidie voor een preventief, informeel aanbod (IDH Schuldhulp en de Formulierenbrigade) in goede samenhang met het Dorpsteam en het Budgetloket. 3. Activiteit: We volgen het Nationaal Programma Armoede en Schulden door basisdienstverlening voor schuldhulp op te zetten en 1 persoonlijk overzicht van schulden mogelijk te maken. Indicator: • Het aantal inwoners met (beginnende) schulden dat vroegtijdig met de gemeente in contact komt door de nieuwe aanpak vroegsignalering schulden stijgt. In 2024 zijn er 20 contactpogingen geweest en hebben 5 inwoners hulp geaccepteerd. Bronnen: Dashboards vroegsignalering, formulierenbrigade, IDH Schuldhulp Financiële overzichten baten en lasten programma Samenleving

Begroting gemeente Renswoude 2026

26

Toelichting op de wijzigingen: Wet maatschappelijke ondersteuning Lasten Binnen dit subprogramma zijn de lasten gestegen. De belangrijkste oorzaak is een toename van de uitgaven voor huishoudelijke hulp en dagbesteding, gebaseerd op realisatiecijfers 2025. Ook is budget toegevoegd voor maatschappelijke opvang, waar de kosten oplopen. Daartegenover zijn enkele posten verlaagd of doorgeschoven, zoals bij hulpmiddelen en adviezen van derden. Per saldo bedraagt de bijraming € 56.266. Jeugd Lasten Binnen dit subprogramma is sprake van een bijraming van € 100.993. Dit komt met name door hogere lasten bij jeugdbescherming, waar extra middelen nodig zijn om de dienstverlening te kunnen voortzetten. Daarnaast zijn de salariskosten en bijdragen aan de jeugdgezondheidszorg aangepast op basis van de actuele begroting en afspraken met de GGDrU. Verder is budget doorgeschoven van 2025 naar 2026 voor de inzet van een jongerenwerker. Dit betreft een pilot, waardoor dit budget na 2026 niet structureel in de begroting is verwerkt. Tegenover deze ophogingen staan enkele aframingen, onder meer bij subsidies. Per saldo leidt dit tot de genoemde bijraming. Participatie Lasten Binnen dit subprogramma stijgen de lasten door een hogere bijdrage aan de sociale werkvoorziening IW4.

Mutaties reserves Toevoegingen De toevoegingen aan de Bestemmingsreserve Sociaal domein zijn aangepast, zodat de reserve uitkomt op de beoogde (en tevens maximale) stand van € 800.000 per 1 januari 2027.

Begroting gemeente Renswoude 2026

27

6

Programma Economische ontwikkeling en toerisme

Dit programma draagt bij aan de ontwikkeling van een gezonde, lokale economie in ons dorp en daarmee aan de leefbaarheid. We willen de (toeristische) bekendheid van Renswoude behouden. Voor inwoners en (dag & verblijf) bezoekers willen we de toeristische voorzieningen in onze gemeente behouden. Maatschappelijk effect • Een vitale lokale economie en aantrekkelijk toeristisch aanbod dragen bij aan de leefbaarheid van Renswoude en het behoud van voorzieningen voor inwoners en bezoekers. Kaderstellende beleidsnota’s • Verordening op de heffing en invordering toeristenbelasting Verbonden partijen • Regio Foodvalley • Regionaal Bureau Toerisme

6.1 Ontwikkeling lokale bedrijfsleven Doelstelling • Lokale bedrijven een vestigingslocatie bieden binnen Renswoude. Resultaat I Er is ruimte beschikbaar voor lokale ondernemers op Groot Overeem II. 1. Activiteit: We faciliteren bestaande en potentiële nieuwe ondernemers actief bij de start van de uitgifte van Groot Overeem II nu het bestemmingsplan onherroepelijk is geworden. Dit doen we onder andere door ondernemers te ondersteunen bij het invullen van de benodigde administratie voor de aanvraag. Indicator: • Het faciliteren van bestaande en potentiële nieuwe ondernemers bij de start van de uitgifte van Groot Overeem II is een succes als de begeleiding door de gemeente als positief is ervaren Bron: Tevredenheidsenquête onder partijen die door de gemeente bij de aanvraag geholpen zijn Resultaat II Er is goed contact met lokale ondernemers en de ondernemersvereniging. 1. Activiteit: Het organiseren van werkbezoeken aan bedrijven door het college in 2026. 2. Activiteit: Er is jaarlijks overleg van het college met het bestuur van de Ondernemers Vereniging Renswoude.

6.2 Recreatie en toerisme Doelstelling • Dag- en verblijfsrecreatie mogelijkheden behouden. Resultaat l Het provinciale Wandelroutenetwerk en Fietsroutenetwerk is geactualiseerd en opgeleverd in 2026. 1. Activiteit: Voor Renswoude zijn de routes nagekeken en opmerkingen zijn verwerkt in de nieuwe routes. De werkzaamheden zijn gestart in 2025. Resultaat II We promoten de naamsbekendheid van Renswoude als recreatieve en toeristische locatie bestemming. 1. Activiteit: We nemen deel aan het provinciaal project Merkversterking Grebbelinie (2025-2026) in samenwerking met Grebbelinie Bezoekerscentrum Renswoude en de Provincie Utrecht. 2. Activiteit: We faciliteren subsidieaanvragen die recreatie en toerisme bevorderen.

Begroting gemeente Renswoude 2026

28

Indicator: •

Aangezien dagtoerisme moeilijk te meten is, kiezen we voor het aantal overnachtingen als indicator van het beleid. We spreken van een succesvol beleid als het aantal toeristische overnachtingen (berekend op basis van de toeristenbelasting) in 2026 met 3% is gestegen ten opzichte van 2024.

Financiële overzichten baten en lasten programma Economische ontwikkeling en toerisme Programma Economische ontwikkeling en toerisme Totaal lasten Totaal baten Saldo voor bestemming Toevoeging reserves Onttrekking reserves Saldo reserves Saldo na bestemming

2026

2027

189.597 75.450 -114.147 0 -114.147

2028

83.497 94.450 10.953 0 10.953

2029

83.663 113.450 29.787 0 29.787

83.663 132.450 48.787 0 48.787

Programma Economische ontwikkeling en toerisme

Doelstelling 6.1 6.2

Lasten Ontwikkeling lokale bedrijfsleven Recreatie en toerisme

Subtotaal lasten:

Doelstelling 6.1 6.2

Baten Ontwikkeling lokale bedrijfsleven Recreatie en toerisme

Subtotaal baten: Saldo voor bestemming Toevoegingen reserves Onttrekkingen reserve Subtotaal reserves: Saldo na bestemming

2026 na 2026 na Wijzigingen voorjaarsrapportage wijzigingen 5.850 5.850 184.513 -766 183.747

190.363

-766

189.597

2026 na 2026 na Wijzigingen voorjaarsrapportage wijzigingen 57.400 18.000 75.400 50 50

2027

2028

5.000 78.497

5.150 78.513

5.150 78.513

83.497

83.663

83.663

2029

2027

2028

2029

94.400 50

113.400 50

132.400 50

57.450

18.000

75.450

94.450

113.450

132.450

-132.913 0 -132.913

18.766 0 18.766

-114.147 0 -114.147

10.953 0 10.953

29.787 0 29.787

48.787 0 48.787

Toelichting op de wijzigingen: Ontwikkeling lokale bedrijfsleven Baten De toeristenbelasting is de afgelopen jaren niet geïndexeerd. Om het tarief in lijn te brengen met het landelijk gemiddelde, wordt het tarief gedurende zeven jaren jaarlijks met € 0,25 per persoon per nacht verhoogd. Na deze periode sluit het tarief aan bij het huidige gemiddelde in Nederland. De baten stijgen hierdoor van circa € 75.000 in 2026 tot circa € 132.000 in 2029. Recreatie en toerisme Lasten Binnen dit subprogramma zijn eenmalig voor 2026 extra lasten geraamd voor subsidieverlening aan bibliotheek en/of aan sociale en culturele instellingen. De bijbehorende baten worden ontvangen als decentrale uitkering bij de Algemene Uitkering uit het gemeentefonds (hoofdstuk 8.1)

Begroting gemeente Renswoude 2026

29

7

Programma inwoners, openbare orde en veiligheid, bestuur en organisatie

Dit programma draagt bij aan het versterken van het vertrouwen in de overheid en de rechtstaat. Het college vindt het daarbij essentieel dat de gemeente transparant, bereikbaar en beschikbaar is en communiceert in begrijpelijke taal. Het college heeft verbetering van de contacten met inwoners over de volle breedte als speerpunt benoemd voor de periode 2022 – 2026. Maar het college vindt ook dat bestuur en organisatie voldoende moeten zijn toegerust om de gemeentelijke taken en beleid adequaat uit te voeren en te voldoen aan de eisen die onze toezichthouders daaraan stellen. Denk daarbij aan het bewaken van de basisregistratie persoonsgegeven (BRP), uitgiften van paspoorten en rijbewijzen. Maar ook aan het rechtmatig organiseren van verkiezingen en het afhandelen van meldingen, bezwaren en beschikbaar stellen van informatie (uitvoering van de Wet Open Overheid). Het college zet in op een consistente wijze van toezicht en handhaving van de regels. Het stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving, bezwaar en beroep, maar ook politie-inzet en inzet van andere hulpdiensten, dragen bij aan een betrouwbare overheid als inwoners zien dat gelijke gevallen gelijk worden gehandeld. Dat zichtbaar wordt opgetreden wanneer dat noodzakelijk is. Daarvoor is actueel beleid en een omgevingsplan nodig dat is aangepast op de nieuwe Omgevingswet.

Renswoude is een gemeente waar inwoners, ondernemers en bezoekers veilig zijn en zich veilig voelen. Hiertoe werkt het college intensief samen met diverse partners om dit zo goed mogelijk te waarborgen. In 2023 stelde de gemeenteraad het Integraal Veiligheidsplan (IVP) vast. Dit plan is ontwikkeld in samenwerking met de gemeenten Veenendaal, Rhenen, Wijk bij Duurstede en Utrechtse Heuvelrug, de politie en het Openbaar Ministerie, en bevat onze veiligheidsdoelen. Ook in 2026 blijven we ons inzetten voor de thema's uit het IVP, met speciale aandacht voor ondermijning, digitale veiligheid en maatschappelijke onrust. Daarnaast leggen we lokaal extra nadruk op High Impact Crimes, Zorg & Veiligheid, en ondermijning. Deze focus is uitgewerkt in een tweejarig uitvoeringsprogramma met specifieke acties. Tot slot werken we aan een integere overheid, door het integer handelen van bestuurders en ambtelijke organisatie te bevorderen en klachten zorgvuldig af te handelen. Ten aanzien van de opvang van vluchtelingen zijn menswaardige opvang, samenwerking met inwoners en gastgezinnen de belangrijkste aandachtpunten. Huisvesting van de gemeente dient te voldoen aan alle wettelijke vereisten. Veiligheid, toegankelijkheid, gezondheid en klimaatneutraliteit staan hierbij voorop. Arbowetgeving en Rijkshuisvestingsvereisten zijn van toepassing.

Maatschappelijk effect • Dienstverlening aan de inwoner en ondernemer wordt geleverd conform de visie op dienstverlening. • De inwoner voelt zich veilig in de openbare ruimte van de gemeente. Kaderstellende beleidsnota’s • Algemene Plaatselijke Verordening 2024 • Gezamenlijk Integraal Veiligheidsplan Heuvelrug 2023-2026 • Nota parkeernormen (2016) • Beleidsplan VTH (2023) • Welstandsnota (2012) • Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht (2016) Verbonden partijen • Veiligheidsregio Utrecht (VRU) • Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU)

Begroting gemeente Renswoude 2026

30

7.1 Algemene plaatselijke verordening, Openbare orde en veiligheid, Vergunningverlening (bouw/onroerend goed en evenementen) Doelstelling Het waarborgen van een veilige en ordelijke samenleving, zodat men zich veilig voelt in het dagelijks leven en de openbare ruimte. Resultaat I Het beleid Vergunningen Toezicht Handhaving is op orde en actueel en sluit aan op de Omgevingswet en Wet Kwaliteitsborging. 1. Activiteit: Het jaarverslag 2025 en uitvoeringsprogramma 2027 actualiseren en vaststellen. Indicator: • Het jaarverslag 2025 is voor 1 april 2026 vastgesteld. • Het uitvoeringsprogramma 2027 is in 2026 vastgesteld. Resultaat II Ontheffing stookvergunningen kunnen digitaal worden aangevraagd via de website. 1. Activiteit: Digitaliseren aanvraag via webformulier. Indicator: • Een ontheffing stookvergunning kan in 2026 digitaal worden opgevraagd. Resultaat III De informatie op de website over vergunningen is actueel en duidelijk. 1. Activiteit: Uitvoeren klantonderzoek over ervaring website voor vergunningen. 2. Activiteit: Aanpassen website op basis van analyse klantonderzoek. Resultaat IV Omgevingsplanactiviteiten (OPA's) zonder planwijzigingen tijdens aanvraag worden in 2026 binnen de gestelde wettelijke termijnen afgehandeld. 1. Activiteit: Omgevingsvergunningen worden getoetst en besloten.

Indicator: • 80% van de omgevingsvergunningen wordt binnen de gestelde wettelijke termijn afgehandeld. Resultaat V Buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (BOPA's) en principeverzoeken worden in 2026 binnen redelijke termijn afgehandeld. 1. Activiteit: Buitenplanse omgevingsvergunningen worden getoetst en besloten. 2. Activiteit: Principeverzoeken worden getoetst en besloten. Indicator: • BOPA's en principeverzoeken worden binnen 6 maanden afgehandeld. Resultaat VI De Algemene plaatselijke verordening is geactualiseerd en aangevuld met nieuwe beleidsregels waar nodig. 1. Activiteit: beleid uitstalregels dorpshart vaststellen. 2. Activiteit: aanpassen Algemene plaatselijke verordening aan nieuwe inzichten vanuit uitvoering. Indicator: • De Algemene plaatselijke verordening is geactualiseerd en vastgesteld.

Begroting gemeente Renswoude 2026

31

Resultaat VII Jongeren, senioren en ondernemers van Renswoude zijn in 2026 beter weerbaar tegen cybercrime en digitale dreigingen. 1. Activiteit: Jaarlijks één voorlichtingsbijeenkomst gericht op jongeren, senioren of ondernemers. 2. Activiteit: Cyberchallenge (e-learning) actief onder de aandacht brengen bij inwoners om bewustwording te vergroten. 3. Activiteit: Aansluiten bij ten minste één landelijke campagne met aandacht voor dit thema (bijv. #echtnietvandaag of de Week van de Veiligheid). Indicator: • Het aantal meldingen van cybercrime door jongeren, senioren en ondernemers blijft in 2026 gelijk of neemt af ten opzichte van 2025 (CBS/Politie). Resultaat VIII Het aantal (pogingen tot) High Impact Crimes in Renswoude is in 2026 stabiel gebleven of afgenomen. 1. Activiteit: Uitbreiden en versterken van WhatsApp-buurtpreventiegroepen en jaarlijkse bijeenkomst met beheerders. 2. Activiteit: Organiseren van acties tijdens de Donkere Dagen en deelname aan de Week van de Veiligheid. Indicator: • Het aantal geregistreerde High Impact Crimes (woninginbraken, overvallen en straatroven) in Renswoude is in 2026 gedaald t.o.v. 2025 (CBS/Politie). Resultaat IX Ondermijnende criminaliteit wordt beter zichtbaar gemaakt en tegengegaan in Renswoude. 1. Activiteit: Jaarlijks één awareness-training voor medewerkers én aanbieden van een congres met verschillende workshops. 2.

Activiteit: Activiteit: Jaarlijks één campagne vanuit Meld Misdaad Anoniem om inwoners en ondernemers te stimuleren signalen te melden. 3. Activiteit: Minimaal één integrale controle per jaar in samenwerking met politie en ketenpartner. Indicator: • Het aantal signalen van ondermijning dat via Meld Misdaad Anoniem of partners is binnengekomen is in 2026 toegenomen ten opzichte van 2025, en binnen de gemeentelijke organisatie is meer aandacht voor ondermijning.

7.2 Burgerzaken Burgerzaken heeft als kerntaak het uitvoeren van wettelijke en dienstverlenende taken rondom de persoonlijke levenssfeer van inwoners. Doelstellingen • Betrouwbare en veilige persoonsgegevens. • Toegankelijke en klantgerichte dienstverlening. Resultaat I Een actuele en foutloze BRP, zodat de basisgegevens van inwoners overal in de overheid correct gebruikt worden. Indicator: • Een positieve waardering door de toezichthouders over 2026. Resultaat II Inwoners worden snel, duidelijk en vriendelijk geholpen, zowel fysiek aan de balie als digitaal. Indicator: • Burgerzaken voldoet in 2026 aan servicenorm.

Begroting gemeente Renswoude 2026

32

Resultaat III Verbeterde digitale dienstverlening. Indicator: • De website van de gemeente heeft in 2026 meer digitale producten dan in 2025. Resultaat IV De klanttevredenheid is in 2026 hetzelfde als in 2025. Indicator: • Er zijn over 2026 niet meer klachten over de dienstverlening dan in 2025. Resultaat V Foutloos uitgevoerde gemeenteraadsverkiezing 2026. Indicator: • Er zijn in 2026 geen klachten van inwoners en bedrijven over de uitvoering van de Kieswet.

7.3 Oekraïense vluchtelingen De gemeente is verantwoordelijk voor huisvesting, inkomen, onderwijs en zorg voor vluchtelingen. Maar ook voor hun arbeidsomstandigheden. De opvang van ongeveer 120 Oekraïense vluchtelingen in Renswoude is alleen mogelijk in nauwe samenwerking met de inwoners van Renswoude. Het behoud van draagvlak door het adequaat uitvoeren en nemen van de gemeentelijke verantwoordelijkheid draagt bij aan het vertrouwen in de gemeente en de rechtstaat. De bekostiging van deze opvang door het Rijk is nog niet bekend voor de jaren 2026 en verder. De baten zijn om deze reden niet verwerkt in de begroting 2026. Doelstellingen • Dienstverlening aan de inwoner en ondernemer wordt geleverd conform de visie op dienstverlening. • De inwoner voelt zich veilig in de openbare ruimte van de gemeente. Resultaat l We bieden passende en effectieve opvang en ondersteuning aan Oekraïense vluchtelingen, die in de gemeente Renswoude worden opgevangen. 1. Activiteit: We stellen woonruimte beschikbaar en investeren in nieuwe opvangmogelijkheden zoals tijdelijke woningen. 2. Activiteit: We investeren in communicatie om het verblijf van de Oekraïense inwoners zo soepel mogelijk te laten verlopen. 3. Activiteit: Bieden van maatschappelijke en psychosociale ondersteuning van vluchtelingen door Oekraïense hulpverleners. Indicator: • Alle ingeschreven Oekraïners zijn in 2026 gehuisvest.

Bron: Gemeentelijke administratie Resultaat II In 2026 is het draagvlak voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen in stand gebleven. 1. Activiteit: Uitvoeren van de Verordening tegemoetkoming particuliere opvang Oekraïners. 2. Activiteit: Regelmatige bijeenkomsten met gastgezinnen en gemeente. 3. Activiteit: Bieden van maatschappelijke en psychosociale ondersteuning van vluchtelingen door Oekraïense hulpverleners. 4. Activiteit: Versterken van de zelfredzaamheid van Oekraïense gezinnen in de Nederlandse samenleving, met aandacht voor de voorbereiding op een mogelijke terugkeer. Indicator: • Alle ingeschreven Oekraïners zijn in 2026 gehuisvest. Bron: Gemeentelijke administratie

Begroting gemeente Renswoude 2026

33

Financiële overzichten baten en lasten programma inwoners, OOV, bestuur en organisatie

Toelichting op de wijzigingen: APV, OOV, vergunningverlening (bouw/OG en evenementen) Lasten Binnen dit subprogramma is sprake van een bijraming van € 143.625. Dit wordt vooral veroorzaakt door hogere lasten voor handhaving en vergunningverlening, waar extra inhuur van personeel en advieskosten nodig zijn. Ook de kosten voor crisisbeheersing vallen hoger uit door aanvullende afspraken met de GGDrU en een hogere bijdrage aan de gemeente Veenendaal. Daarnaast is sprake van een structurele verhoging van de subsidie aan Bureau Halt en hogere personeelskosten binnen de uitvoering van openbare orde en veiligheid. Oekraïense vluchtelingen Lasten De lasten binnen dit subprogramma zijn opgehoogd doordat de salarislasten zijn geactualiseerd op basis van de recent vastgestelde CAO-stijgingen.

Begroting gemeente Renswoude 2026

34

8

Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien

Binnen de begroting wordt onderscheid gemaakt tussen specifieke dekkingsmiddelen en algemene dekkingsmiddelen. Specifieke dekkingsmiddelen zijn inkomsten die direct samenhangen met een bepaald beleidsveld, zoals de opbrengsten uit afvalinzameling, leges voor vergunningen, rioolheffing of de uitgifte van reisdocumenten. Deze middelen zijn opgenomen binnen de betreffende programma’s en verlagen daar het saldo van baten en lasten. Algemene dekkingsmiddelen onderscheiden zich doordat zij vrij aanwendbaar zijn. De besteding ervan is niet gebonden aan een specifiek programma of beleidsdoel. Zij vormen de financiële dekking voor de uitgaven binnen de programma’s. De algemene dekkingsmiddelen worden in de begroting onderverdeeld in de voorgeschreven categorieën en de post onvoorzien. In dit hoofdstuk lichten wij de algemene dekkingsmiddelen toe. Verbonden partijen • Gemeenschappelijk Belastingkantoor Lococensus-Tricijn (GBLT) • Archief Eemland Financiële overzichten baten en lasten programma algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien

Algemene dekkingsmiddelen, overhead, Vennootschapsbelasting, onvoorzien

Doelstelling 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6 8.7

Lasten Algemene uitkering Dividend en rente Lokale heffingen (niet-gebonden besteding) Overige algemene dekkingsmiddelen Overhead Vennootschapsbelasting Onvoorzien

Subtotaal lasten:

Doelstelling 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6 8.7

Baten Algemene uitkering Dividend en rente Lokale heffingen (niet-gebonden besteding) Overige algemene dekkingsmiddelen Overhead Vennootschapsbelasting Onvoorzien

2026 na 2026 na Wijzigingen voorjaarsrapportage wijzigingen 43.835 -21.864 21.971 92.000 92.000 4.953.756 842.494 5.796.250 794.000 -794.000 -

2027

2028

310.844 92.000 5.952.212 45.553

132.179 92.000 6.091.629 281.327

-27.103 92.000 6.170.926 675.944

6.400.609

6.597.135

6.911.767

2026 na 2026 na Wijzigingen 2027 2028 voorjaarsrapportage wijzigingen 10.317.000 82.000 10.399.000 10.606.000 10.743.000 163.000 163.000 163.000 163.000 1.249.500 26.000 1.275.500 1.298.000 1.319.000 68.387 4.821 73.208 63.146 66.705 -

11.254.000 163.000 1.341.000 70.281 -

5.883.591

26.630

5.910.221

2029

2029

Subtotaal baten:

11.797.887

112.821 11.910.708 12.130.146 12.291.705

12.828.281

Saldo voor bestemming Toevoegingen reserves Onttrekkingen reserve Subtotaal reserves: Saldo na bestemming

5.914.296 872.000 872.000 6.786.296

86.191 -522.000 -522.000 -435.809

5.916.514 1.668.600 1.668.600 7.585.114

Begroting gemeente Renswoude 2026

6.000.487 350.000 350.000 6.350.487

5.729.537 550.000 550.000 6.279.537

5.694.570 872.000 872.000 6.566.570

35

Toelichting op de wijzigingen: Dividend en rente Lasten In 2026 is sprake van een aframing van € 21.864. Dit hangt samen met een correctie op de rentelasten voor de financiering van lopende investeringen en het Meerjaren Investeringsplan. Door verschuivingen in de startjaren van investeringen (veelal naar latere jaren) vallen de rentelasten in 2026 lager uit, maar nemen zij in 2027 juist toe. Overhead Lasten Binnen dit subprogramma is sprake van een bijraming van € 842.494. Dit komt vooral door de actualisatie van de salarislasten op basis van de CAO-stijgingen, inclusief de jaarlijkse periodieken (tot aan de eindtrede van de loonschaal) en de vacatureruimte. Daarnaast zijn er extra middelen nodig voor personeel, en is sprake van structurele ophogingen voor software en ICT. De stijging van de ICT-lasten hangt samen met herijkte afspraken met de gemeente Veenendaal. In de afgelopen jaren zijn de werkelijke kosten niet volledig doorberekend. Vanaf nu gebeurt dit wel. Onvoorzien Lasten Hier is sprake van een aframing doordat het centrale personeelsbudget is toegedeeld aan de juiste subprogramma’s, zoals Overhead. Hiermee wordt de monitoring van de personeelslasten verbeterd en worden administratieve begrotingsoverschrijdingen voorkomen.

Algemene uitkering Baten De algemene uitkering uit het gemeentefonds is bijgesteld en sluit aan bij de bedragen zoals opgenomen in de meicirculaire. Voor de maatstaf ‘Huishoudens met laag inkomen met drempel’ bestaat onzekerheid over zowel het aantal huishoudens als het financiële effect voor de algemene uitkering. Vanuit het voorzichtigheidsprincipe is het aandeel van deze maatstaf daarom niet volledig meegenomen in de geraamde baten. Met de decembercirculaire verwachten wij hierover meer zekerheid te ontvangen. Lokale heffingen (niet-gebonden bestedingen) Baten De opbrengsten uit onroerendezaakbelasting zijn naar boven bijgesteld op basis van de voortgangsrapportage van GBLT over de eerste maanden van 2025. Ook is rekening gehouden met de areaaluitbreiding door oplevering van 50 woningen per jaar. Mutaties reserves Onttrekkingen In de begroting 2026 was een onttrekking uit de algemene reserve voorzien om dit bedrag toe te voegen aan de reserve kapitaallasten gemeentelijke woningen. Omdat de bijbehorende investering is doorgeschoven naar latere jaren, wordt deze reservemutatie uitgesteld. In plaats daarvan is in 2026 een onttrekking van € 350.000 uit de algemene reserve geraamd ter dekking van het begrotingstekort. Voor 2027 wordt eenzelfde onttrekking van € 550.000 voorzien.

In 2028 en 2029 vinden onttrekkingen plaats die wél worden toegevoegd aan de reserve kapitaallasten gemeentelijke woningen, in lijn met de investeringsplanning.

9

Paragrafen

9.1 Paragraaf Lokale heffingen Algemeen In deze paragraaf worden de ontwikkelingen en kostendekkendheid van de heffingen en leges uiteengezet. Ook wordt de onroerendezaakbelasting (OZB) beschreven en wordt ingegaan op het kwijtscheldingsbeleid. De gemeentelijke heffingen zijn een kleinere bron van inkomsten in vergelijking met de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Er zijn twee gemeentelijke heffingen; rechten en belastingen. Bij rechten is sprake van een tegenprestatie van de gemeente en mogen de geraamde opbrengsten niet hoger zijn dan de geraamde kosten die de gemeente maakt voor de uitoefening van de taak. Dat wil zeggen: niet meer dan honderd procent kostendekkendheid. Bij belastingen is er geen directe relatie met een prestatie van de gemeente.

Begroting gemeente Renswoude 2026

36

Belastingen: • Onroerendezaakbelastingen • Toeristenbelasting • Afvalstoffenheffing en reinigingsrecht • Rioolheffingen • Marktgelden • Begrafenisrechten • Leges Lastenontwikkeling voor onze inwoners in het komende jaar In onderstaande overzichten is aangegeven hoe de ontwikkeling van de lastendruk voor het nieuwe begrotingsjaar is, daarbij rekening houdend met de voorgestelde opbrengstverhogingen. Ter vergelijking is ook de lastendruk van het voorgaande begrotingsjaar weergegeven. Definitieve tarieven worden berekend bij het vervaardigen van de belastingverordeningen. In december 2025 worden de tarieven voor de diverse belastingen en leges, ter vaststelling aangeboden aan de raad, via de belastingverordeningen. Kwijtscheldingsbeleid Wanneer inwoners onoverkomelijke problemen hebben met het voldoen van gemeentelijke belastingen bestaat de mogelijkheid tot kwijtschelding hiervan. Kwijtschelding is onder bepaalde voorwaarden mogelijk voor de onroerendezaakbelasting, de afvalstoffenheffing en het rioolafvoerrecht. In overleg met de afdeling sociale zaken wordt bekeken of en in hoeverre inwoners hiervoor in aanmerking komen. Onderbouwing lasten per taakveld en dekkingspercentage Voor de rechten gaan we uit van 100% kostendekkende tarieven. Dit is de maximale benutting van de wettelijke mogelijkheden.

Deze opbrengsten zijn bedoeld als tegemoetkoming in de kosten voor een specifieke dienst. Toeristenbelasting Voor toeristische overnachtingen wordt toeristenbelasting geheven. Omdat de tarieven de afgelopen jaren niet zijn geïndexeerd, wordt het tarief vanaf 2026 jaarlijks met € 0,25 per persoon per nacht verhoogd. Het huidige tarief van € 0,75 per persoon per nacht groeit daarmee in zeven jaren naar circa € 2,50 per persoon per nacht, het huidige landelijke gemiddelde. Toeristenbelasting Baten per taakveld

werkelijk 2024

begroting 2025

begroting 2026

begroting 2027

(overnachtingen, forfaitair)

55.140

53.172

75.000

94.000

Totaal toeristenbelasting

55.140

53.172

75.000

94.000

Onroerendezaakbelasting (OZB) De OZB wordt geheven op onroerende zaken van eigenaren van woningen en van eigenaren en gebruikers van niet-woningen. De grondslag voor de OZB is de waarde zoals deze wordt vastgesteld volgens de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ). Vanaf het belastingjaar 2008 is de waarde peildatum telkens 1 januari van het voorafgaande jaar. Voor 2026 is dat 1 januari 2025. Bij de opbrengst OZB is rekening gehouden met een trendmatige verhoging van 1,4% conform het inflatiepercentage dat in de kadernota is opgenomen. Ook is rekening gehouden met de areaaluitbreiding door oplevering van 50 woningen per jaar. Onroerendezaakbelasting (OZB) Baten per taakveld OZB baten woningen OZB baten niet woningen Totaal OZB

werkelijk 2024 begroting 2025 665.068 677.352 549.754 553.644 1.214.822 1.230.996

begroting 2026 begroting 2027 704.000 720.000 571.500 578.000 1.275.500 1.298.000

Afvalstoffenheffing en reinigingsrecht Met ingang van 2020 is overgegaan op een andere wijze van afvalstoffeninzameling en ook op een andere manier van het doorberekenen van de kosten. Hierbij betalen de bewoners van alle percelen een basistarief en wordt een variabel tarief

Begroting gemeente Renswoude 2026

37

doorberekend per keer dat een afvalcontainer wordt aangeboden. Er is geen onderscheid meer tussen éénpersoonshuishoudens en meerpersoonshuishoudens. Afvalstoffenheffing/ reinigingsrecht Baten en lasten per taakveld

werkelijk 2024

begroting 2025

begroting 2026

begroting 2027

7.3 Afval

605.191

594.781

641.053

641.020

8.1 Ruimte en leefomgeving

10.044

10.548

10.548

10.548

6.3 Inkomensregelingen

12.926

13.000

9.000

9.000

Subtotaal

628.161

618.329

660.601

660.568

0.4 Overheadkosten 16% van subtotaal

94.224

98.933

99.090

99.085

Compensabele BTW

103.792

69.871

112.302

112.297

Totaal lasten

826.177

787.133

871.993

871.950

7.3 Inkomsten afval

107.536

115.000

95.000

95.000

Te dekken via afvalstoffenheffing

718.641

672.133

776.993

776.950

Opbrengsten via afvalstoffenheffing

645.969

654.030

664.500

673.500

Gerealiseerde opbrengsten

645.969

654.030

664.500

673.500

Exploitatieresultaat

-72.672

-18.103

-112.493

-103.450

Afrekening AVU en ACV

0

0

0

0

Minder compensabele btw

0

0

0

0

-72.672

-18.103

-49.076

0

100%

100%

92%

87%

Dotatie (+)/Onttrekking (-) voorziening milieu Dekkingspercentage

De lasten die op het ‘taakveld 7.3 Afval’ worden gepresenteerd, hebben volledig betrekking op de inzameling, afvoer en verwerking van afval. De lasten die staan vermeld op ‘taakveld 8.1 Ruimte en leefomgeving’, worden gedeeltelijk toegerekend aan de kosten van afvalinzameling – reinigingsrecht en rioolrecht. Een exacte verdeling is moeilijk te bepalen, maar omdat Renswoude een landelijke gemeente is, is het aandeel bladafval relatief groter dan het zwerfvuil. We rekenen daarom 50% van de kosten van straatvegen en onkruidbestrijding toe aan de rioolheffing, 30% aan verkeersveiligheid en 20% aan de afvalstoffenheffing/ reinigingsrecht. Op ‘taakveld 6.3 Inkomensregelingen’, is onder andere geraamd hoeveel de kwijtschelding afvalstoffenheffing bedraagt. Dit bedrag heeft volledig betrekking op afvalstoffenheffing en niet op reinigingsrecht. De overheadkosten worden toegerekend op de wijze zoals hierboven is toegelicht. Rioolrecht In het Gemeentelijk Riolering Plan (GRP) wordt berekend wat de lasten van het huidige rioolstelsel zijn en welke vervangingsen uitbreidingsinvesteringen de komende jaren moeten worden gedaan om aan de klimaatveranderingen het hoofd te kunnen bieden. Uit deze begroting blijkt welke opbrengsten aan rioolrechten we moeten realiseren om dit allemaal mogelijk te maken.

Rioolrecht Baten en lasten per taakveld 7.2 Riolering 2.1 Verkeer en vervoer 5.7 Openbaar groen en rec 8.1 Ruimte en leefomgeving 6.3 Inkomensregelingen Subtotaal 0.4 Overheadkosten 16% van subtotaal Compensabele BTW Totaal lasten Te dekken via rioolrecht Opbrengsten via rioolrecht Gerealiseerde opbrengsten Exploitatieresultaat Dotatie (+)/Onttrekking (-) voorziening riolering Dekkingspercentage

Begroting gemeente Renswoude 2026

werkelijk 2024 begroting 2025 504.318 522.077 25.110 2.749 27.693 10.935 15.000 543.112 564.770 81.467 90.363 70.861 63.819 695.440 718.952 695.440 718.952 717.072 720.954 695.440 718.952 21.632 2.002 21.632 2.002 100% 100%

begroting 2026 518.818 26.370 1.323

begroting 2027 515.313 26.370 1.323

9.000 555.511 83.327 72.216 711.055 711.055 737.500 711.055 26.445 26.445 100%

9.000 552.006 82.801 71.761 706.568 706.568 748.000 706.568 41.432 41.432 100%

38

Op ‘taakveld 6.3 Inkomensregelingen’, is gespecificeerd aangegeven hoeveel wordt geraamd voor kwijtschelding van rioolrecht, dit bedrag wordt meegenomen bij de onderbouwing van het rioolrecht. Grafrechten Begraafplaatsen Baten en lasten per taakveld 7.5 Begraafplaatsen 0.4 Overheadkosten 16% Totaal lasten Werkelijke opbrengst / geraamde opbrengst Dekkingspercentage

werkelijk 2024 begroting 2025 104.852 87.127 15.728 13.940 120.580 101.067 60.668 70.896 50% 70%

begroting 2026 begroting 2027 105.173 106.706 16.827 17.073 122.000 123.779 65.000 65.000 53% 53%

De lasten op ‘taakveld 7.5 Begraafplaatsen’ hebben betrekking op de kosten van begraven met uitzondering van de kosten van het rouwcentrum. In het coalitieakkoord is opgenomen dat de tarieven beperkt stijgen met maximaal het inflatiepercentage. De overheadkosten worden toegerekend op de wijze zoals hierboven is toegelicht. Onderbouwing legestarieven legesverordening De tarieven, zoals genoemd in de legesverordening en bijbehorende tarieventabel hebben betrekking op verschillende en uiteenlopende zaken. Het is ondoenlijk om elk legestarief afzonderlijk te onderbouwen. De in de legesverordening genoemde leges kunnen in drie groepen worden onderscheiden: 1. Algemene dienstverlening. 2. Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning. 3. Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn. Algemene dienstverlening Binnen de leges die vallen onder het hoofdstuk Algemene dienstverlening vindt kruissubsidiëring plaats. Medewerk(st)ers van de afdeling Burgerzaken werken aan verschillende diensten en het is niet efficiënt om zo gedetailleerd tijd vast te leggen. Voor een aantal kosten die op de afdeling Burgerzaken drukken, is het onmogelijk gebleken vast te stellen voor hoeveel procent ze aan één bepaalde dienst zijn toe te rekenen.

Geprobeerd is de diverse leges in dit hoofdstuk zodanig vast te stellen, dat ze in een redelijke verhouding staan tot de lasten. Algemene dienstverlening Baten en lasten per taakveld 0.2 Burgerzaken (bevolkingsaangelegenheden 60%) 0.2 Burgerzaken (burgerlijke stand) Subtotaal 0.4 Overheadkosten 16% Totaal lasten Werkelijke opbrengst / geraamde opbrengst Dekkingspercentage

werkelijk 2024

begroting 2025

4.298

84.381

150.208

155.696

49.827 54.125 8.119 62.244 78.120 126%

29.500 113.881 18.220 132.101 89.639 68%

47.500 197.708 31.633 229.341 129.000 56%

47.500 203.196 32.511 235.707 129.000 55%

begroting 2026

begroting 2027

De gemeente Renswoude heeft één balie voor alle diensten van de gemeente. De lasten op ‘taakveld 0.2 Burgerzaken (bevolkingsaangelegenheden)’ worden verdeeld over de algemene dienstverlening, de dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning en de dienstverlening vallend onder de Europese dienstenrichtlijn. Uit historische data is gebleken dat er méér uren worden besteed aan algemene dienstverlening dan dat er aan deze dienstverlening werd toegerekend. In de begroting 2024 is de verdeling van de lasten op dit taakveld aangepast. Dit leidt tot hogere lasten onder de algemene dienstverlening en lagere lasten onder de dienstverlening vallend onder de Europese dienstenrichtlijn. De lasten op ‘taakveld 0.2 Burgerzaken burgerlijke stand’, hebben volledig betrekking op de algemene dienstverlening. De baten van dit taakveld hebben betrekking op leges burgerlijke stand, reisdocumenten, rijbewijzen en algemene dienstverlening.

Begroting gemeente Renswoude 2026

39

Leges dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning Fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning Baten en lasten per taakveld 0.2 Burgerzaken ( bevolkingsaangelegenheden 35% ) 1.1 Crisisbeheersing ( 10%) 8.3 Wonen en bouwen Subtotaal 0.4 Overhead 16% Totaal lasten Werkelijke opbrengst / geraamde opbrengst Dekkingspercentage

werkelijk 2024

begroting 2025

10.029

49.222

87.621

90.823

39.153 382.320 431.502 64.725 496.227 362.354 73%

40.600 256.677 346.499 55.440 401.939 147.005 37%

41.400 480.029 609.050 97.447 706.497 317.500 45%

41.400 490.509 622.732 99.637 722.369 317.500 44%

begroting 2026

begroting 2027

De VRU adviseert bij de afgifte van omgevingsvergunningen ten aanzien van eisen die uit oogpunt van brandpreventie aan de betreffende bouwwerken moeten worden gesteld. Deze lasten worden op ‘taakveld 1.1 Crisisbeheersing’, opgenomen. De lasten op ‘taakveld 8.3 Wonen en bouwen’, hebben met name betrekking op diensten bouw- en woningtoezicht, sloopvergunningen en handhaving bouwzaken. Leges dienstverlening vallend onder Europese diensten richtlijn Europese dienstenrichtlijn Baten en lasten per taakveld 0.2 Burgerzaken (bevolkingsaangelegenheden 5%) 0.2 Burgerzaken (burgerlijke zaken)

werkelijk 2024

begroting 2025

14.328

7.032

12.517

12.975

1.2. Openbare orde en veiligheid

4.074 26.220

7.875

150

150

Subtotaal 0.4 Overhead 16% Totaal lasten Werkelijke opbrengst / geraamde opbrengst Dekkingspercentage

44.622 6.693 51.315 42.956 84%

14.907 2.385 17.292 2.085 12%

12.667 2.026 14.693 2.900 20%

13.125 2.099 15.224 2.900 19%

begroting 2026

begroting 2027

De kostenverdeling in dit hoofdstuk is gelijk aan de verdeling beschreven onder punt 1 Algemene dienstverdeling. Aan het ‘taakveld 1.2 Openbare orde en veiligheid’, worden onder andere kosten voor de inzet van de buitengewoon opsporingsambtenaar toegerekend. De baten van dit hoofdstuk hebben betrekking op marktgelden en leges evenementenvergunningen.

Recapitulatie onderbouwing kostendekking legesverordening 2026 Hoofdstuk leges verordening Lasten 1.Alg.dienstverlening 229.341 2.Fysieke leefomgeving/ omg.vergunning 706.497 3.Europese diensten 14.693 Totaal 950.531

Begroting gemeente Renswoude 2026

Baten Dekkingspercentage 129.000 56% 317.500 45% 2.900 20% 449.400 47%

40

9.2 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen Het weerstandsvermogen geeft inzicht in hoeverre de gemeente in staat is om de financiële gevolgen van risico’s op te vangen. Dit komt tot uitdrukking in de verhouding tussen de aanwezige weerstandscapaciteit en de inschatting van risico’s. De gemeente Renswoude loopt, net als andere gemeenten, financiële risico’s bij de uitvoering van haar taken. Een eigen financiële buffer ofwel weerstandsvermogen is nodig om te voorkomen dat financiële tegenvallers dwingen tot bezuinigingen of drastische beleidsbijstelling. De gemeente Renswoude kiest voor een solide financieel beleid en streeft het behoud van een structureel gezonde financiële positie na. Dit uitgangspunt bepaalt de relevantie van ons weerstandsvermogen in relatie tot ons risicomanagement. Immers, een gezonde financiële positie is nodig voor het in stand houden van het niveau van voorzieningen binnen onze gemeente.

Gemeentelijke regelgeving De minimale omvang van de risicoreserve is vastgesteld op 1,4 x de berekende risico’s. Dit bedrag wordt geblokkeerd in de Algemene risicoreserve. Jaarlijks wordt bij de begroting beoordeeld of de hoogte van de algemene risicoreserve moet worden aangepast. De stand van de Algemene risicoreserve is op 31-12-2024 €4.100.000. Het overige gedeelte van de algemene reserve is niet geblokkeerd. Deze gelden zijn vrij te besteden door de raad voor beleidsdoeleinden van de gemeente en zijn afgezonderd in de Algemene reserve – niet geblokkeerd.

Benodigde weerstandscapaciteit (risico’s) De risico’s zijn in het hiernavolgende overzicht inzichtelijk gemaakt. De risicopositie wordt bepaald door de risico’s te kwantificeren op basis van de kans dat het risico zich voordoet. Korte toelichting systematiek: • In de eerste kolom worden de risico’s genummerd; • In de tweede kolom wordt het risico omschreven; • In de derde t/m vijfde kolom staat de maximum omvang per risico; • De risicokans is uitgedrukt in drie klassen. Lage kans (10%), gemiddelde kans (50%) en hoge kans (90%).

Begroting gemeente Renswoude 2026

41

Toelichting risico’s

Risico 1.1: Personeelslasten bij ziekte vast personeel

Risico ja/nee

Omschrijving Risico

Bij langdurige afwezigheid van vast personeel wordt de gemeente ja geconfronteerd met extra kosten voor tijdelijke vervanging.

Impact

Tijdelijke vervanging is in de regel duurder dan vast personeel. Hierdoor wordt 10% als benodigde weerstandscapaciteit aangemerkt.

Beheersmaatregelen

Begeleiding, betrokkenheid en managementaandacht bij langdurige afwezigheid. Risico ja/nee

Risico 2.1: Decentralisaties

Omschrijving Risico

Impact

Beheersmaatregelen

Bij de decentralisaties (Wmo, Jeugd en Participatie) is er een risico dat de van het rijk ontvangen vergoeding geen gelijke tred houdt ja met de (toenemende) vraag. De financiële omvang van deze taken is in verhouding tot de omzet van de gemeente relatief hoog. Zolang er geen afspraken zijn gemaakt over een budgetplafond, is sprake van een "openeinderegeling".

Risico klasse Laag Risico klasse Gemiddeld Risico klasse Hoog 10% 50% 90%

3.500.000

Risico klasse Laag Risico klasse Gemiddeld Risico klasse Hoog 10% 50% 90%

300.000

Inzet Dorpsteam en gebruikmaking van de bestemmingsreserve Sociaal Domein voor tegenvallers.

Risico 3.1: Grondexploitatie Beekweide II

Risico ja/nee

Omschrijving Risico

Het woningbouwproject Beekweide II betreft een integrale ontwikkeling waarbij zowel gronden van derden als 'eigen'

Impact

Het belangrijkste risico is dat de kostenstijging de komende jaren aanhoudend hoog blijft, terwijl de grondopbrengsten gelijk blijven of dalen. Ook kan stijgende rente een negatieve impact hebben op het resultaat van de grondexploitatie. Een combinatie van deze factoren kan ertoe leiden dat het saldo van nee grondexploitatie en kostenverhaal minder positief uitpakt. In het doorgerekende worst-case-scenario (waarbij een combinatie van alle drie de risico-componenten optreedt), zakt het resultaat van € 3.263.000 positief naar € 1.900.000 positief.

Beheersmaatregelen

Door indexering van de VON-prijzen, waardoor de exploitatiebijdragen hoger worden, kan dit risico deels worden gemitigeerd.

Risico 3.2: Grondexploitatie Groot Overeem II

ja

Risico ja/nee

Omschrijving Risico

De grondexploitatie van bedrijventerrein Groot Overeem II wordt jaarlijks geactualiseerd, en kent op dit moment een resultaat op ja eindwaarde van € 4.096.000 positief. Hierbij is drie jaar vertraging door netcongestie ingecalculeerd.

Impact

De grondexploitatie van bedrijventerrein Groot Overeem II wordt jaarlijks geactualiseerd, en kent op dit moment een resultaat op eindwaarde van € 4.096.000 positief. Hierbij is drie jaar nee vertraging door netcongestie ingecalculeerd. Het positieve resultaat is nog niet meegenomen in de baten.

Beheersmaatregelen

Periodieke actualisatie van de grondexploitatie Groot Overeem II.

Begroting gemeente Renswoude 2026

Risico klasse Laag Risico klasse Gemiddeld Risico klasse Hoog 10% 50% 90%

Risico klasse Laag Risico klasse Gemiddeld Risico klasse Hoog 10% 50% 90%

42

Risico ja/nee

Risico 3.3: Planschade Omschrijving Risico

Risico dat de gemeente aansprakelijk wordt gesteld voor planschade.

Impact

Externe factoren, zoals rijksbeleid, economische groei, wetgeving, kunnen gevolgen hebben voor de werkelijk te realiseren baten of nee lasten.

Beheersmaatregelen

De planschaderisicoanalyse laat zien dat er mogelijk planschade kan ontstaan. Dit risico wordt opgevangen binnen het kostenverhaal en de grondexploitatie, waardoor de financiële impact nihil is.

Risico 4.1 Informatieveiligheid, privacy en cybersecurity

Omschrijving Risico

Het risico op schendingen van de privacy, datalekken of cyberincidenten en de mogelijke claims daardoor.

Impact

Naast financiële schade is er kans op imago schade. Kosten kunnen bestaan uit mogelijke boetes, schadevergoeding, lasten van onderzoek, communicatie en herstel van systemen. Imagoschade mogelijk bij inwoners en media.

Beheersmaatregelen

Technische beveiliging, bewustzijn bij medewerkers, privacybewuste inrichting van gemeenteprojecten, contractuele afspraken met leveranciers, periodieke audits en tests.

Totaal omvang risico Rekenpercentage Omvang risico x rekenpercentage

Risico klasse Laag Risico klasse Gemiddeld Risico klasse Hoog 10% 50% 90%

ja

Risico ja/nee

Risico klasse Laag Risico klasse Gemiddeld Risico klasse Hoog 10% 50% 90%

ja

400.000

3.500.000 10% 350.000

400.000 50% 200.000

300.000 90% 270.000

Ontwikkeling risico’s Personeelskosten bij langdurige afwezigheid vast personeel Bij langdurige afwezigheid van medewerkers wordt de gemeente met extra kosten voor tijdelijke vervanging geconfronteerd. Ten opzichte van begrotingsjaar 2025 is deze risicopost ongewijzigd gebleven. Een beheersmaatregel is de nadrukkelijke managementaandacht, betrokkenheid en waar nodig intensieve begeleiding voor langdurig afwezige medewerkers. Decentralisaties WMO, Jeugd en Participatie Bij het sociaal domein neemt de zorgvraag toe. De open-einde-regeling kenmerkt zich door de onbeperkte toegang tot gemeentelijke zorg en regelingen. Stijgende zorgkosten kunnen grote effecten hebben voor onze gemeentebegroting. Ten opzichte van begrotingsjaar 2025 is de omvang van het risico toegenomen van € 180.000 in 2025 tot € 270.000 in 2026. Met de inzet van ons Dorpsteam worden de risico’s zoveel mogelijk beheerst. Het Dorpsteam is zichtbaar, laagdrempelig en alert op signalen. Zo houden we zicht op de kwaliteit en financiële houdbaarheid van de zorgverlening. Ook maken we gebruik van de Bestemmingsreserve Sociaal domein waarmee tegenvallers kunnen worden opvangen. Grondexploitatie en planschade De grondexploitaties worden jaarlijks geactualiseerd. De berekeningen van zowel het woningbouwproject Beekweide II als het project Groot Overeem II laten op eindwaarde positieve resultaten zien.

Uit de doorgerekende worst-case-scenario’s blijken lagere, maar nog steeds positieve resultaten. Planschaderisico’s kunnen worden opgevangen binnen het kostenverhaal en de grondexploitatie. De financiële impact van de onderkende risico’s is voor begrotingsjaar 2026 nihil. Informatieveiligheid, privacy en cybersecurity Voor de gemeente bestaat de kans op ongeautoriseerde toegang tot persoonsgegevens, onjuiste of onrechtmatige verwerking, digitale inbreuken of datalekken, met mogelijk aantasting van de dienstverlening, de bedrijfsvoering en het vertrouwen van de inwoners. De mogelijke financiële impact van dit risico is voor begrotingsjaar 2026 geschat op € 200.000. Om dit risico te beperken wordt ingezet op technische beveiliging, bewustwording bij medewerkers, privacybewuste inrichting van processen en systemen, goede contractuele afspraken met leveranciers, periodieke audits en tests.