Zomernota 2025 def
Tekst van het document
Toelichting
Voorgesteld wordt € 110.000 bijdrage van de projectontwikkelaar op te nemen met daar tegenover een uitgaaf van € 110.000 voor bijdragen aan initiatieven die bijdragen aan lokale gebiedsopgaven en duurzaamheidsambities.
30
Programma 6: Economie Portefeuillehouder: Wethouder B. Breunissen Programmacoördinator: Domeinmanager M. Lammerts van Bueren
Maatschappelijk doel: Ondernemers zijn van groot belang voor onze lokale economie,
Doel: Acties:
Toelichting: Doel:
Acties:
Toelichting:
31
1. Een minimale top tien en het streven naar een top drie notering in de MKB vriendelijkste gemeente in Overijssel. 1.1 We blijven in gesprek met onze ondernemers om te kijken hoe we onze dienstverlening verder kunnen verbeteren. 1.2 In 2025 gaan we door met het startersloket. ZP-Raalte voert het startersloket mede namens ons uit. 1.3 We blijven inzetten op de accountmanagers Economische Zaken als eerste aanspreekpunt voor het bedrijfsleven en ondernemersverenigingen. N.v.t. 2. We zetten in op een voldoende en kwalitatief aantrekkelijk aanbod van bedrijfskavels en bedrijventerreinen. 2.1 Op de uitgifte van bedrijfskavels plegen wij een actieve inzet. Dit doen wij door nauw contact te hebben met het bedrijfsleven. 2.2 Samen met ondernemers gaan we aan de slag met het toekomstbestendig maken van bestaande bedrijventerreinen. De economie van de gemeente Raalte is de afgelopen jaren sterk gegroeid. We hebben ons actief ingezet voor de uitgifte hiervan. Daardoor is er nu nog maar een beperkt aanbod beschikbaar – slechts 1% van de kavels is nog vrij. Om ook in de toekomst aan deze vraag te kunnen voldoen, hebben we onderzocht hoeveel extra bedrijventerrein nodig is. Hieruit blijkt dat er tot 2040 behoefte is aan 15 tot 30 hectare netto uitgeefbaar terrein. Het is daarom dringend nodig om nieuwe werklocaties te verkennen.
Financieel
Inhoudelijk
werkgelegenheid en leefbaarheid. Wij werken aan een duurzame concurrerende economie die een goede uitgangspositie kan behouden en versterken. We gaan aan de slag met de uitvoering van de economische agenda. Ook in 2024 zetten we ons in om de lokale Human Capital Agenda (HCA) uit te voeren. Samen met de projectgroep centrumvisie Heino gaan we verder met de aanpak van de centrumvisie Heino. Om de vraag in de toekomst te kunnen blijven bedienen verkennen we de mogelijkheden van nieuwe bedrijventerreinen. De gemeente Raalte actief betrokken zijn bij de regio Zwolle en de verbindingen leggen bij de voor ons kansrijke programma's/projecten.
Doel: Acties:
3. We gebruiken de kansen en mogelijkheden die de Regio Zwolle ons biedt. 3.1 Wij blijven ons zowel bestuurlijk als ambtelijk actief inzetten binnen de Regio Zwolle (onder andere economie en combi arbeidsmarkt-economie). Daarnaast koppelen wij initiatieven vanuit de Regio Zwolle aan ons lokale bedrijfsleven. 3.2 In het programma Karakteristieke Stationsomgevingen werkt de gemeente Raalte met ander gemeenten samen aan de ontwikkeling van de stationsgebieden en directe omgeving (NOVEX-programma).
Toelichting:
We werken met 6 gemeenten samen in het programma stationsomgevingen en in het najaar van 2024 is het parapluplan samen met het Rijk en de provincie vastgesteld. Toen is afgesproken om met een maatregelenboek voor de stationsgebieden te komen. Daarnaast is een actieve lobby opgezet. Dit betekent dat er nog extra middelen nodig zijn, om dit jaar tot een maatregelenboek te komen om inzichtelijk te maken welke investeringen er nodig zijn in het stationsgebied Raalte. Dit vraagt om extra voorinvesteringen om tot onder andere een maatregelenboek en effectieve lobby te komen. Wij proberen dit binnen de begroting op te lossen. Mocht dit niet lukken, dan komen we bij de jaarrekening hierop terug.
Doel:
4. Wij zetten in op de realisatie van vitale en attractieve winkelcentra.
Acties:
4.1 Met projectgroep Heino geven we invulling aan de aanpak van CentrumVisie Heino. 4.2 We blijven de ontwikkelingen ruimtelijk kwaliteitsplan fase 2 voor het centrum van Raalte volgen en stimuleren. De eerste fase van het ruimtelijk kwaliteitsplan voor het centrum van Raalte is uitgevoerd. Een enorme beeldkwaliteit impuls op de Grote Markt en de Plas is bij ondernemers en inwoners goed ontvangen. Insteek is om aan de slag te gaan met fase 2 van het ruimtelijk kwaliteitsplan. Dit betekent de aanpak van de entrees, de stegen en het winkel-achtje van het centrum van Raalte. In aanvulling op het in 2024 beschikbaar gestelde voorbereidingskrediet voor het opstellen van een schetsontwerp van fase 2 centrumplan (€ 65.000) is in 2025 een extra krediet nodig van € 75.000. Dit is nodig voor de nadere uitwerking van het schetsontwerp tot een definitief ontwerp. Voorgesteld wordt aanvullend € 75.000 beschikbaar te stellen voor de voorbereiding van 2e fase centrumplan.
Toelichting:
32
Doel:
5. Het toeristisch aanbod stimuleren en faciliteren wij.
Acties:
5.1 ‘Salland’ blijft het te vermarkten toeristische merk. Salland Marketing is daarbij onze partner. 5.2 Wij zetten in op het in stand houden en doorontwikkelen van het fiets- en wandelnetwerk. Het huidige kwaliteitsniveau van deze basisvoorziening is hierbij onze maatstaf. 5.3 Wij benutten de toeristische en recreatieve kansen met betrekking tot het Overijssel kanaal. Het plan wat er ligt wordt verder uitgewerkt in 2025. Dit wordt gedaan in samenwerking met ondernemers en de waterschap Drents Overijsselse Delta. N.v.t.
Toelichting: Doel: Acties:
6. We zetten in op goede ondersteuning van evenementenorganisaties. 6.1 In 2025 voeren we de evenementenvisie uit.
Toelichting:
N.v.t.
Doel:
7. Samen met het bedrijfsleven blijven we inzetten op het merk Raalte geeft Ruimte. 7.1 Ter stimulering van voorspoedige economische ontwikkelingen gaan wij het merk Raalte geeft Ruimte verder promoten over de verschillende sectoren en voeren de initiatieven uit. Deze initiatieven vergroten het draagvlak van het bedrijfsleven, onderwijs en de gemeente. N.v.t.
Acties:
Toelichting: Doel: Acties:
Toelichting:
33
8. We spelen in op de economische opgaven via de economische agenda. 8.1 In 2025 gaan we verder met het uitvoeren van de economische agenda 2020 - 2025. Daarnaast gaan wij in 2025 aan de slag met het actualiseren van de agenda. N.v.t.
Programma 7: Sport, cultuur en maatschappelijk vastgoed Portefeuillehouder: Wethouders B. Breunissen en G. Toeter Programmacoördinator: Domeinmanager T. Schrör
Maatschappelijk doel: We zorgen goed voor ons maatschappelijk vastgoed, omdat deze
Doel:
Acties:
34
1. Vanuit de visie van Positieve Gezondheid zien wij voldoende Sporten en bewegen als 'must' voor een gezonde leefstijl. Het levert een goede bijdrage aan het fysiek, mentaal en sociaal welbevinden van onze inwoners. Wij zetten ons daarom in dat iedere inwoner met plezier en zonder belemmering op zijn eigen niveau kan bewegen en sporten. Inclusief aandacht voor sporttalentontwikkeling en topsporters. 1.1 Sport en bewegen worden ondersteund met verschillend beleid. Op basis van onderzoeken bij private sporthalstichtingen, sportverenigingen en het Sport- en beweeg beleidsoverzicht van 2024, maken we keuzes over hoe we sport en bewegen blijven ondersteunen. Deze keuzes kunnen leiden tot aanpassingen in beleidsdocumenten. In 2025 leggen we deze keuzes vast in een beleidsnota over sport en bewegen. Omdat we ons als (top)sportgemeente willen profileren, kijken we ook hoe we sporttalent en topsporters het beste kunnen ondersteunen. 1.2 De buurtsportcoaches worden in 2025 op profielen ingezet en gefinancierd op basis van speerpunten in het Uitvoeringsplan 2025 van het Sportakkoord en de keuzes voor doelgroepen en gezondheidsthema's in het integrale plan van aanpak GALA/Brede SPUK.
Het ondersteunen van het kernteam bij het onderhouden van een digitaal sporten preventieplatformen het ondersteunen van sportverenigingen om te voldoen aan de vier basiseisen van Sociale Veiligheid zijn daarbij verplichte onderdelen.
Financieel
Inhoudelijk
voorzieningen belangrijk zijn voor een leefbaar dorp. We zetten in op het behoud van de inzet van actieve en betrokken inwoners en betrekken daar ook actief en aansprekend de jeugd bij. Onderwijs is van groot belang voor onze gemeente, daar horen kwalitatief sterke, gezonde, toekomstbestendige, betaalbare onderwijsvoorzieningen bij. We willen ons subsidiebeleid zodanig vormgeven, dat we meer aan kunnen sluiten bij ideeën uit de samenleving. We inspireren inwoners om (nog) gezonder te leven, omdat fitte inwoners met een gezonde leefstijl en die zich fysiek, mentaal en sociaal vitaal voelen, beter kunnen meedoen in de maatschappij. Op cultureel gebied zorgen we voor een zichtbaar en samenhangend aanbod wat onze gemeente aantrekkelijk maakt. Hierbij richten wij ons ook op de kracht en kwaliteiten van het lokale aanbod.
1.3 Het Sportbedrijf ontvangt voor het uitvoeren van de twee maatschappelijke hoofdopdrachten, een kostendekkende aanvullende exploitatiebijdrage, zodat het Sportbedrijf met een sluitende begroting de maatschappelijke taken kan uitvoeren. De twee maatschappelijke hoofdopdrachten zijn: a. Beheer en verhuur van de gemeentelijke accommodaties met de overeengekomen bezettingsgraad door onderwijs en sportverenigingen. b. Het organiseren van sport- en beweegstimuleringsactiviteiten met een extra scope op kwetsbare inwoners die extra inspanning vragen om hen voldoende te laten sporten en bewegen. We maken per hoofdopdracht, concrete prestatieafspraken met het Sportbedrijf. Deze stellen we bij op basis van monitoring van de gemaakte (prestatie)afspraken en, beoogde (beleids)effecten/ uitkomsten. Dit is een continu (gezamenlijk) proces met het Sportbedrijf. 1.4 We zorgen ervoor dat scholen, verenigingen en andere maatschappelijke organisaties in voldoende mate, naar behoefte, gebruik kunnen maken van de sportaccommodaties en -velden. 1.5 Sportverenigingen en -stichtingen, die willen verduurzamen ondersteunen we met (verwijs)informatie. Daarnaast kunnen ze een gunstige, laagrentende Stimuleringslening Sportaccommodaties bij ons aanvragen zolang ons fonds bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (Svn) daarvoor toereikend is. Toelichting:
35
De (prijs)stijging van de cao-lonen en schoonmaakdiensten is voor het Sportbedrijf € 64.768 hoger dan de indexering volgens onze begrotingsrichtlijnen van de exploitatiebijdrage (4,5% versus 2,5%). Dit is het zogeheten 'indexeringsgat'. In 2020 heeft de raad besloten dat de indexering van de exploitatiebijdrage wordt bepaald op basis van de werkelijke indexontwikkelingen van de kosten (loon-, huur- en overige kosten) en van de baten (maatschappelijke en markttarieven). Wanneer daardoor de begrote indexering moet worden verhoogd, wordt dit bij de zomernota gedaan en gedekt via de stelpost loonen prijsstijging.
Doel:
Acties:
Toelichting: Doel:
Acties:
Toelichting:
36
2. We dragen zorg voor een duurzaam, toekomstbestendig en passend aanbod aan maatschappelijk vastgoed en onderwijshuisvesting in nauw overleg met onze partners. 2.1 Op basis van het in december 2021 vastgestelde Integrale Huisvestingsplan (IHP) werken wij samen met schoolbesturen en aanverwante partijen aan de uitwerking van zes projecten die voorzien zijn in de eerste en tweede fase (2022-2029) van het IHP in concrete projectplannen. Het doel is om door middel van (ver)bouw een veilige, plezierige en toekomstbestendige leeromgeving te creëren. Elk projectplan vormt de basis voor het beschikbaar stellen van de exact benodigde investeringsbudgetten. N.v.t. 3. We zetten in op het minimaal handhaven van het huidige voorzieningenniveau en het bevorderen van een sterk, veelzijdig, voor iedereen toegankelijk cultuuraanbod, waarbij de cultuurverenigingen en de makers worden ondersteund en gefaciliteerd. Ook zetten we de sector meer voor het voetlicht en zorgen we voor ons erfgoed en beeldende kunst. 3.1 De uitvoering van het uitvoeringsprogramma van het in 2024 vastgestelde nieuwe cultuurbeleidsplan 2024 Cultuur versterkt, wordt ter hand genomen. 3.2 We ondersteunen werkgroepen die een plan voor herbestemming van een kerkgebouw, dat aan de eredienst is of in de nabije toekomst wordt onttrokken, ontwikkelen.
3.3 Met het HOFtheater gaan we het aantal theater- en filmprogramma's en evenementen vaststellen, afgezet tegen de financiële mogelijkheden. Dit is met het oog op de gestegen inkoop- en personeelskosten (door krapte op de arbeidsmarkt en de noodzakelijke inzet van geschoolde technici). 3.4 Samen met de Bibliotheek Salland wordt gekeken waaruit de benodigde investering voor het verduurzamen en toekomstgericht herinrichten van de bibliotheek in Heino gedekt kan worden. 3.5 De Maalderij in Heino behouden voor de cultuursector. 3.6 We blijven deelnemen aan de proeftuin van de cultuurregio Zwolle, VAKTOR. 3.7 Op een of twee markante plekken in de gemeente gaan we een kunstwerk realiseren. 3.8 Om creativiteit bij grote maatschappelijke opgaven, zoals de groeiopgave van de gemeente, te kunnen inbrengen voor nieuwe inzichten en oplossingsrichtingen, ontbreekt intern capaciteit. We gaan na hoe de noodzakelijke inbreng toch geregeld kan worden. N.v.t.
Doel:
Acties: Toelichting:
4. We komen met voorstellen voor het verbeteren van de huidige subsidieregeling ‘sociaal beleid’ en werken aan een uniforme werkwijze in het subsidieproces. 4.1 Het project herijking subsidieregeling 'sociaal beleid' is opgepakt en loopt door in 2025. N.v.t.
Overige aspecten Integraal Het integraal huisvestingsplan onderwijs dient geactualiseerd HuisvestingsPlan te worden. Het huidige plan dateert uit 2021 en is toe aan herijking. Beoogd wordt een actueel kompas te formuleren voor onderwijshuisvesting op de korte en middellange termijn. Toelichting
Voorgesteld wordt eenmalig € 30.000 beschikbaar te stellen voor de actualisatie van het huisvestingsplan onderwijs en de middelen te onttrekken uit de reserve onderhoud onderwijsgebouwen.
Onderhoud Hoftheater
Vanwege een lekkage en onvoltooide dakwerkzaamheden moeten er dit jaar herstelwerkzaamheden aan het dak van het Hoftheater plaatsvinden om toekomstige lekkages te voorkomen.
Toelichting
Voorgesteld wordt eenmalig € 35.000 toe te voegen aan het budget onderhoud Hoftheater ten laste van de reserve onderhoud gemeentelijke gebouwen.
Subsidie Hoftheater
De beschikte budgetsubsidie 2025 (€ 461.558), berekend met de door de gemeente gehanteerde regels, valt hoger uit dan in de begroting is opgenomen. Daarnaast worden de salarissen per 1 juli 2025 verhoogd met 3%. Dit compenseren we (dit jaar nog; extra benodigd bedrag daarvoor is € 6.375). In de begroting is € 429.448 opgenomen. Daarmee is een extra bedrag van € 38.485 nodig.
Toelichting
Voorgesteld wordt het subsidieplafond en de budgetsubsidie 2025 voor het Hoftheater te verhogen met € 38.485 en dit te dekken uit de stelpost loon- en prijsontwikkelingen.
37
Rohdahal
Sinds 2015 staat een (te activeren) bedrag van € 100.000 in de gemeentebegroting voor sloop van de ROHDA-hal als onderdeel van het project Nieuw Tijenraan. Reden hiervoor was dat de hal geen concurrerende positie mag innemen ten opzichte van het nieuwe sportcomplex Tijenraan. ROHDA Raalte is sinds 2015 bezig met renovatieplannen voor haar clubhuis en kleedkamers. Deze plannen hebben de afgelopen jaren de nodige wijzigingen ondergaan. Duidelijk werd dat (gedeeltelijke) sloop van de ROHDA-hal niet mogelijk/haalbaar is vanwege de technische installaties in deze hal ten behoeve van de kantine. In 2023 is samen met ROHDA geconcludeerd, dat sloop van de ROHDA-hal geen doel op zich is (onder voorwaarde: geen concurrerende positie). ROHDA gaat in 2025 renoveren: kleedkamers 1-8, daken, entree, bestuurskamer en deel van de kantine. Toegezegd is aan Rohda om het sloopbedrag van € 100.000 om te zetten in een eenmalige bijdrage voor deze renovatie.
Toelichting
Voorgesteld wordt ROHDA een eenmalige bijdrage te verstrekken van € 100.000 t.l.v. de reserve Tijenraan. Daarmee kan het reeds in de begroting opgenomen te activeren bedrag van € 100.000 komen te vervallen. Dit laatste te verwerken bij het effect van vervallen investeringskredieten in hoofdstuk 4.
38
Programma 8: Openbare orde en veiligheid Portefeuillehouder: Burgemeester R. Zuidema Programmacoördinator: Domeinmanager M. Lammerts van Bueren
Maatschappelijk doel: 'Het blijven van een veilige gemeente Raalte' was het hoofddoel van de
Doel:
Acties:
Toelichting:
39
1. Verbeteren van de weerbaarheid en verbondenheid in de samenleving, zodat we het veiligheidsgevoel van de inwoners van de gemeente Raalte minimaal op het huidige niveau houden. 1.1 We voeren het vastgestelde Uitvoeringsplan Veiligheid 2025-2026 uit. Hierin zijn ook de prioriteiten opgenomen die we samen met onze Veiligheidspartners (politie, veiligheidsregio en openbaar ministerie) hebben vastgesteld. 1.2 We voeren een communicatiecampagne uit, gericht op het vergroten van de weerbaarheid tegen ondermijnende criminaliteit in de samenleving, bij het bestuur en de ambtelijke organisatie. 1.3 Het proces om te komen tot her certificering van drie jaar van het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) bedrijventerrein en winkelgebied in Raalte wordt afgerond. 1.4 Het project Buurtbemiddeling wordt samen met politie en de woningbouwvereniging voortgezet. In de Kamerbrief van 6 december 2024 roept het ministerie van Justitie & Veiligheid en Defensie op om de weerbaarheid van de Nederlandse samenleving te vergroten, vanwege verschillende ontwikkelingen waaronder de toegenomen oorlogsdreiging en gevolgen van klimaatverandering. Samen met de Veiligheidsregio zijn we dit jaar met voorrang gestart met de planvorming 'maatschappelijke weerbaarheid'. Dit kan gevolgen hebben voor de uitvoering van een aantal voorgenomen acties die mogelijk aangepast of uitgesteld worden.
Financieel
Inhoudelijk
nieuwe Integrale Veiligheidsstrategie (IVS) 2023-2026. We zetten opnieuw in op het behouden van een veilige woon- en leefomgeving. Er zijn drie speerpunten benoemd: ondermijnende criminaliteit, zorg & veiligheid en digitale veiligheid. Daarnaast blijven we inzetten op reguliere werkzaamheden en lopende thema's. De inzet op deze speerpunten kan worden beïnvloed, doordat (acute) inzet nodig is door onvoorziene omstandigheden op het gebied van openbare orde en veiligheid, maatschappelijke onrust en crisis.
Doel:
Acties:
Toelichting: Doel:
Acties:
Toelichting: Doel:
Acties:
40
2. Het stimuleren van een positief maatschappelijk effect door het verder verstevigen van de samenwerking tussen de ketens zorg en veiligheid. Met inzet op een betere kwaliteit van leven voor de kwetsbare inwoner, ontstaan minder veiligheidsproblemen en risico’s. 2.1 We denken vanuit veiligheid mee en zijn betrokken bij de opgave ‘toekomstbestendige en leefbare dorpen en wijken’. 2.2 Er wordt samen met het sociaal domein een verkenning uitgevoerd naar mogelijke vormen van ondermijning in de keten zorg- en veiligheid. 2.3 Vanuit het Programma Veilig Leven werken we samen met de Veiligheidsregio IJsselland aan het uitvoeren van initiatieven met als doel de zelfredzaamheid van inwoners te vergroten. N.v.t. 3. De gemeente Raalte zo onaantrekkelijk mogelijk maken voor ondermijnende criminaliteit, waarbij we inzetten op het tegengaan van oneerlijke concurrentie door malafide bedrijvigheid en streven naar een gezond woon- en ondernemersklimaat. 3.1 In het ondermijningsoverleg en via het informatieknooppunt ondermijnende criminaliteit (IOC) pakken we, samen met onze veiligheidspartners, signalen op om te komen tot een integrale aanpak op criminele personen en/ of netwerken en bepalen we op welke specifieke thema's we gaan inzetten.
3.2 We zetten met de lokale werkgroep het project Veilig Buitengebied voort en organiseren hiermee korte lijnen tussen verschillende organisaties die werkzaam zijn in het buitengebied. We voeren de communicatiecampagne, genoemd onder 1.2 uit. 3.3 We zorgen ervoor dat het instrumentarium om barrières op te kunnen werpen tegen ondermijnende criminaliteit op orde is. We zetten consequent de bestuurlijke bevoegdheden in op het gebied van de Opiumwet, de Wet Bibob en de APV. N.v.t. 4. Het bevorderen van de digitale veiligheid van de gemeente Raalte als geheel met specifieke aandacht voor het versterken van de digitale weerbaarheid met behulp van reeds ontworpen/te ontwerpen instrumenten en middelen die aansluiten bij de verschillende doelgroepen. 4.1 We nemen deel aan de activiteiten vanuit het regionale plan van aanpak digitale veiligheid.
4.2 Het regionale risicoprofiel is uitgebreid met onder andere ‘digitale ontwrichting’, waarmee de komende jaren via de strategische beleidsagenda ook aandacht is voor dit risico. Er vindt onder andere een Regionaal Beleidsteam (RBT) oefening cyber plaats. Toelichting:
N.v.t.
Doel:
5. We zetten in op de naleving van de leefregels op het gebied van openbare orde en veiligheid in onze gemeente. 5.1 De boa’s worden op basis van het Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) uitvoeringsbeleid, ingezet op verschillende aandachtsgebieden. De inzet is daarbij hoofdzakelijk risico gestuurd. In het kader van het KVO surveilleren de boa’s in het winkelgebied. 5.2 We gaan verder met de thematische aanpak op een aantal gebieden: jeugdtoezicht, toezicht leefbaarheid openbare ruimte, Alcoholwet & exploitatievergunningen en toezicht op basis van meldingen. Via het VTHUitvoeringsprogramma worden de beschikbare uren verdeeld over de aandachtsgebieden. N.v.t.
Acties:
Toelichting: Doel:
Acties:
Toelichting:
41
6. Als gemeentelijke organisatie en als inwoners willen we goed voorbereid blijven op rampen en crises. We willen hierin een gewaardeerd partner in regionaal verband zijn. 6.1 Om goed voorbereid te zijn op rampen en crises, organiseren we in regionaal verband frequent trainingen en oefeningen voor betrokken functionarissen. Daarnaast onderzoeken we hoe ingezet kan worden op het voorkomen van, maar ook de aanpak van ontstane maatschappelijke onrust. 6.2 We zijn betrokken bij de uitwerking en uitvoering van de thema’s, genoemd in de Beleidsagenda 2023-2026 van de Veiligheidsregio IJsselland. We zorgen voor lokale borging van de afspraken die vastgelegd zijn in het regionaal Crisisplan. N.v.t.
Programma 9: Bestuur en dienstverlening Portefeuillehouder: Burgemeester R. Zuidema Programmacoördinator: Domeinmanager J. Hulzebos
Maatschappelijk doel: De gemeente wordt steeds meer als gewaardeerd partner gezien en
Doel: Acties:
Toelichting: Doel:
Acties:
42
1. Wij streven naar inclusieve dienstverlening en staan daarbij in nauwe verbinding met de samenleving. 1.1 We blijven actief doorgaan met luisteren naar de vraag achter de vraag, denken mee in hoe het wél kan en bij ideeën en initiatieven blijven we naast inwoners en initiatiefnemers staan. 1.2 De verbinders hebben een belangrijke rol in het contact met de samenleving. De verbinders gaan actief naar de dorpen en initiatiefnemers toe. Ze staan midden in de samenleving, ze weten wat er leeft en zijn benaderbaar. 1.3 We zetten in op het blijven vernieuwen van participatie, zodat we in goed contact zijn met inwoners. Ook werken we dit uit tot een participatieverordening. N.v.t. 2. Onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties blijven onze dienstverlening waarderen, zoals ze dat nu ook doen. 2.1 De manier waarop collega's door hun houding en gedrag (de menselijke maat) omgaan met vragen en verzoeken maakt het verschil voor onze inwoners. Vanuit onze kernwaarden, persoonlijk contact en een verbindende houding denken we mee met onze inwoners. Zo doen we dat in Raalte! 2.2 In de komende jaren zetten we in op een omnichannel kanaalstrategie, waarmee we het mogelijk maken dat, ongeacht het kanaal de inwoner kiest, we in staat zijn om te kunnen schakelen tussen de verschillende kanalen en zo onze inwoners zo goed mogelijk te helpen.
2.3 Met de doorontwikkeling van digitaal zaakgericht werken kunnen we als gemeente transparant zijn over de levering van onze producten en diensten en dat inwoners zelf inzicht hebben in de status van een aanvraag.
Financieel
Inhoudelijk
inwoners waarderen de gemeentelijke dienstverlening. We zorgen dat onze dienstverlening voor iedereen toegankelijk is. Raalte zet zich in om in goed contact met haar inwoners te zijn en blijven. Met participatie als middel om tot beter beleid of een gedragen initiatief te komen en met verbinding als middel om continu het gesprek te voeren. We vinden het belangrijk dat iedereen gehoord wordt. Daarom zetten we in dit programma in op de versterking van het contact met de samenleving en het verbeteren van onze dienstverlening.
In 2025 ronden we daarvoor de voorbereidingen op een MijnRaalte-omgeving (het digitale persoonlijke portaal) af. 2.4 Om te weten hoe onze dienstverlening wordt gewaardeerd, meten en monitoren we deze. In 2025 doen we dit onder andere door het 2-jaarlijkse onderzoek 'Waar staat je Gemeente'. Toelichting:
N.v.t.
Doel:
3. Raad en college willen, in de manier waarop de gemeente wordt bestuurd, het vertrouwen van inwoners vergroten. De raad en het college hanteren een open bestuursstijl, zijn transparant in de besluitvorming, hebben oog voor de jonge generatie en staan open voor initiatieven vanuit de samenleving. 3.1 We blijven samenwerken met het onderwijs om actief burgerschap te stimuleren en docenten te enthousiasmeren voor het jaarlijkse scholierendebat en debat in de klas. 3.2 We geven uitvoering aan het Manifest ‘Samenspel van Raalte’ waarin de raad en het college afspraken hebben gemaakt over de onderlinge samenwerking, de informatievoorziening en de manier waarop verantwoording plaatsvindt. Hierbij is specifiek aandacht voor het werken met scenario’s in raadsvoorstellen, het schrijven van heldere bestuurlijke stukken en de respectvolle onderlinge samenwerking tussen raad, college en organisatie. 3.3 We geven uitvoering aan de Strategische Raadsagenda, specifiek aan het onderdeel ‘Eenvoudig Geregeld’ waarbij ambtelijke organisatie en samenleving samenwerken aan het vereenvoudigen van procedures en verminderen van regeldruk. Door te bekijken wat makkelijker kan, proberen we onze dienstverlening richting inwoners te verbeteren en de interne werkdruk te verminderen.
3.4 We hebben oog voor de jongere generaties en benutten hun frisse blik om verrast te worden met nieuwe inzichten op lokale vraagstukken.
Acties:
Toelichting:
N.v.t.
Overige aspecten Verkiezingen
Toelichting
43
Het kabinet is gevallen en er worden nieuwe verkiezingen georganiseerd in het najaar. Hier hadden we geen rekening mee gehouden. Voorgesteld wordt om € 130.000 te ramen voor het organiseren van de 2e kamer verkiezingen.
3.3 Algemene dekkingsmiddelen, resultaten en onvoorzien Portefeuillehouder: Programmacoördinator:
Wethouder A. Kreule Domeinmanager M. Lammerts van Bueren
3.3.1 Treasury Renteresultaat 2025 Er is een positief renteresultaat behaald, mede als gevolg van de verkoop van gronden en het tijdelijk uitblijven van geplande investeringen. De opbrengsten uit grondverkopen en uitgestelde investeringen zijn uitgezet bij de rijksschatkist, voordat deze middelen zijn aangewend voor investeringsdoeleinden. Hierdoor is sprake van een tijdelijk rentevoordeel. Conform de wettelijke verplichting zijn de overtollige liquide middelen ondergebracht bij de rijksschatkist. Over deze tegoeden is rente ontvangen, afhankelijk van de geldende rentepercentages en de looptijd van de gestalde middelen. Bij het opstellen van de begroting 2025 is al rekening gehouden met een inkomst hiervoor van € 500.000. Naar verwachting is het dit jaar niet noodzakelijk om externe financiering aan te trekken en is een aanspraak op de stelpost rente schommelingen (€ 350.000) niet noodzakelijk. Hierdoor ontstaat er een renteresultaat van € 450.000. Voorgesteld wordt € 450.000 rentevoordeel ten gunste te brengen van het zomernotaresultaat.
3.3.2 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds In het onderstaande overzicht zijn de gevolgen van de meicirculaire 2025 ten opzichte van de meicirculaire 2024 voor het begrotingsjaar 2025 in beeld gebracht. Na aftrek van de stelposten is er een positieve bijstelling van € 0,66 miljoen. Het positieve resultaat wordt voornamelijk veroorzaakt door een compensatie van de loon-en prijsontwikkeling in 2025 door bijstelling inflatie BBP die ook voor de kostenkant gevolgen heeft. In de raadinformatienotitie van de meicirculaire 2025 bent u verder geïnformeerd over de gevolgen van de meicirculaire 2025 voor de periode 2025-2029. Na aftrek van de stelposten is het resultaat in 2026 +€ 0,40 miljoen, in 2027, +€ 0,69 miljoen, in 2028 +€ 0,48 miljoen en in 2029 +€ 1,01 miljoen. De mutaties met betrekking tot de algemene uitkering voor de periode 2025-2029 zijn verwerkt in het financiële overzicht van deze zomernota (bijlage 1).
44
Algemene uitkering (exclusief Integratie-uitkering sociaal domein) Bedragen in € Omschrijving Resultaat uitkeringsjaar 2025
S/E
- is voordeel Bedrag
Raming begroting 2025-2028 (o.b.v. meicirculaire 2024)
S
73.604.000
Raming zomernota 2025 (o.b.v. meicirculaire 2025)
S
75.698.000
Brutoresultaat
-2.094.000
Op te nemen (te reserveren) stelposten 2025 Rijkscompensatie tekort jeugd (50%)
S
809.000
Uitvoeringskosten omgevingswet
E
241.000
Openbare bibliotheken Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv)
E E
113.000
Impulsbudget sociale infrastructuur
53.000
Alleenverdienersproblematiek
E E
Overige posten
S/E
74.000
112.000 37.000
Totaal op te nemen stelposten
1.439.000
Totaalresultaat meicirculaire 2025
-655.000
Toelichting op te nemen stelposten als gevolg van taakmutaties Rijkscompensatie tekort jeugd Er is voor het jaar 2024 een landelijk tekort op het budget van de jeugdzorg van € 828 miljoen vastgesteld, waarvan de helft voor rekening komt van het rijk en de helft voor gemeenten. Vanaf 2025 ontvangt Raalte structureel € 0,8 miljoen ter compensatie van deze tekorten. Uitvoeringskosten omgevingswet Er is voor 2025 eenmalig € 241.000 beschikbaar gesteld voor het bereiken van de doelen van de Omgevingswet. Openbare bibliotheken Er is voor 2025 en 2026 € 113.000 beschikbaar gesteld ter voorbereiding op de wettelijke zorgplicht ten aanzien van de openbare bibliotheek. Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv) Er is voor 2025 € 112.000 beschikbaar gesteld voor de uitvoeringskosten van de landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties Impulsbudget sociale infrastructuur Er is voor de periode 2025-2034 een impuls budget beschikbaar gesteld voor de versterking van infrastructuur van het sociaal werkbedrijf. Voor Raalte € 53.000 in 2025 en € 48.000 vanaf 2026. Alleenverdienersproblematiek Er is in 2025 € 37.000 beschikbaar gesteld om hulp te kunnen bieden via individuele bijzondere bijstand aan huishoudens die getroffen zijn door de alleenverdienersproblematiek.
45
Integratie uitkering Sociaal domein De Integratie-uitkering Sociaal domein bestaat uit: Integratie-uitkering participatie (Sociaal Werkvoorziening en beschut werk) In onderstaande tabel is de ontwikkeling in 2025 van de integratie-uitkering sociaal domein weergegeven. De integratie-uitkering participatie is met afgerond € 200.000 positief bijgesteld als gevolg van toekenning van loon-en bijstelling 2025 en het afschaffen van het lageinkomensvoordeel (LIV) in de sociale werkvoorziening. Integratie-uitkering sociaal domein Bedragen in € Omschrijving Integratie-uitkering participatie Resultaat
- is voordeel Begroting 2025 4.385.742 4.385.742
Begroting 2025 (na meicirculaire 2024) 4.585.488 4.585.488
Saldo -199.746 -199.746
3.3.3 Overige baten en lasten Meer dividend dan begroot In 2025 wordt naar verwachting € 60.000 meer dividend ontvangen dan begroot. Het verschil betreft een hogere dividenduitkering van de BNG en Enexis. Voorgesteld wordt eenmalig € 60.000 extra dividend te ramen. Kleine en administratieve wijzigingen in budgetten Bij de zomernota 2025 zijn nog enkele budgetten met een gering bedrag aangepast aan de werkelijk te verwachten baten en/of lasten. Daarnaast zijn administratieve wijzigingen verwerkt. Voorgesteld wordt deze wijzigingen, per saldo een structureel voordeel van € 1.776 in 2025 aflopend naar € 938 in 2029 en een incidenteel nadeel in 2025 van € 105.781.
46
Hoofdstuk 4: Investeringskredieten 4.1 Inleiding In dit hoofdstuk is de stand van zaken betreffende investeringskredieten weergegeven, gesplitst in investeringsbudgetten, welke geactiveerd worden op de balans, en eenmalige investeringen met eenmalige dekking. Daarnaast worden effecten van het doorschuiven, vervallen of nieuw te ramen bij deze zomernota weergegeven.
4.2 Investeringsbudgetten In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de bijgestelde planning van de investeringsbudgetten bij de zomernota 2025. Het gaat hierbij om de investeringsbudgetten welke we activeren op de balans. Planning van investeringskredieten (lasten) Bedragen in €
S=structureel E=eenmalig
Omschrijving
2025
2026
Totaal investeringsbudgetten
22.836.382
8.297.500
Werkelijk uitgegeven medio 2025
2.853.079
0
Nog beschikbaar juni 2025
19.983.303
8.297.500
7.025.705 6.237.135
803 41.544.446
Beïnvloedbaar
16.589.347
8.354.612
7.025.705
6.237.135
803 38.207.602
Beperkt beïnvloedbaar
3.393.956
-57.112
0
0
0
3.336.844
0
0
0
0
0
0
Bijstelling planning bij zomernota -11.114.754 2025
4.516.303
-500.577 -2.666.350
0 -9.765.378
Beïnvloedbaar
-8.569.134
1.970.683
-500.577 -2.666.350
0
Beperkt beïnvloedbaar
-2.545.620
2.545.620
(Gedeeltelijke) rijksbijdrage
- is voordeel 2027
2028
7.025.705 6.237.135 0
0
0
2029
Totaal
803 44.397.525 0
2.853.079
-9.765.378
0
0
(Gedeeltelijke) rijksbijdrage Nieuwe kredieten zomernota
1.616.304
0
0
0
0
0 1.616.304
Beïnvloedbaar
1.616.304
0
0
0
0
1.616.304
Beperkt beïnvloedbaar
0
0
0
0
0
0
(Gedeeltelijke) rijksbijdrage
0
0
0
0
0
0
Nieuwe planning uitvoering investeringen na zomernota 2025 Beïnvloedbaar Beperkt beïnvloedbaar (Gedeeltelijke) rijksbijdrage
10.484.853 12.813.803
6.525.128 3.570.785
803 33.395.372 803 30.058.528
9.636.517
10.325.295
6.525.128
3.570.785
848.336
2.488.508
0
0
0
3.336.844
0
0
0
0
0
0
Uitgezonderd: grondexploitatie, investeringsprojecten en mutaties voorzieningen
De gegevens in bovenstaande tabel worden hierna weergegeven in grafieken.
47
peildatum: 13-06-2025
4.3 Eenmalige investeringsbudgetten In de volgende tabel wordt een overzicht gegeven van de bijgestelde planning van de eenmalige investeringsbudgetten bij de zomernota 2025.
48
Planning van eenmalige investeringskredieten (lasten) Bedragen in €
S=structureel E=eenmalig
Omschrijving
2025
Totaal investeringsbudgetten
12.765.001
Werkelijk uitgegeven medio 2025
3.118.413
Nog beschikbaar juni 2025
- is voordeel 2026
2027
2028
3.562.182 1.433.391
436.583
Totaal
0 18.197.157
0
0
9.646.588
3.562.182 1.433.391
436.583
0 15.078.744
Beïnvloedbaar
9.121.771
2.794.901
1.051.641
296.583
0 13.264.896
Beperkt beïnvloedbaar
1.190.754
439.967
113.750
140.000
0
1.884.471
(Gedeeltelijke) rijksbijdrage
-665.937
327.314
268.000
0
0
-70.623
Bijstelling planning bij zomernota 2025
-630.021
-25.532
-15.375
0
0
-670.928
Beïnvloedbaar
-245.750
-25.532
-15.375
0
-286.657
Beperkt beïnvloedbaar
-384.271
0
0
0
-384.271
(Gedeeltelijke) rijksbijdrage Nieuwe kredieten zomernota Beïnvloedbaar Beperkt beïnvloedbaar (Gedeeltelijke) rijksbijdrage Nieuwe planning uitvoering investeringen na zomernota 2025 Beïnvloedbaar Beperkt beïnvloedbaar (Gedeeltelijke) rijksbijdrage
0
2029
3.118.413
3.211.196
110.000
0
0
0 0 3.321.196
-828.304
110.000
0
0
0
-718.304
0
0
0
0
0
0
4.039.500
0
0
0
0
4.039.500
3.646.650 1.418.016
436.583
0 17.729.012
8.047.717
2.879.369
1.036.266
296.583
0 12.259.935
806.483
439.967
113.750
140.000
0
1.500.200
3.373.563
327.314
268.000
0
0
3.968.877
12.227.763
Uitgezonderd: grondexploitatie, investeringsprojecten en mutaties voorzieningen
De gegevens in bovenstaande tabel worden hieronder weergegeven in grafieken.
49
0
peildatum: 13-06-2025
4.4 Exploitatievoordeel mutaties kredieten Bij de tussentijdse rapportage worden alle kredieten beoordeeld en wordt ook nagegaan of de realisatie (van de uitgaven) volgens de planning verlopen. Daarnaast is voorgesteld om diverse investeringsbudgetten terug te ramen, omdat er nog geen volledig plan van aanpak en capaciteitsplanning onder lag, met het oog op reëel begroten. In totaliteit gaat het om een vervallen investeringsbedrag van € 10,4 miljoen in 2025 t/m 2028. Om de projectopdrachten uit te werken tot plan van aanpak zijn er diverse voorbereidingskredieten gevraagd. In 2025 gaat het om een eenmalig bedrag van € 273.000 (zie bijlage 4). Naast het terugramen van diverse investeringsbudgetten, worden er ook enkele investeringsbudgetten doorgeschoven naar volgende jaren. Hierbij gaat het om een investeringsbedrag van € 9,5 miljoen, waarvan € 7,9 miljoen naar 2026 en € 1,6 miljoen naar 2027. Voor de kredieten waar wij als gemeente invloed op hebben, zijn de belangrijkste overhevelingen: Nieuwbouw St. Bernadetteschool Heeten € 3 miljoen naar 2026 Renovatie St.
Jozefschool Nieuw Heeten € 1,2 miljoen naar 2026 Renovatie De Linde Laag Zuthem € 0,7 miljoen naar 2026 MIP Zwolseweg Heino wegen-groen en riolering € 1,6 miljoen naar 2027 MIP Dorpsstraat Heino wegen-groen en riolering € 0,7 miljoen naar 2026 Voor de kredieten waar wij als gemeente maar beperkt of geen invloed hebben, zijn de belangrijkste overhevelingen: Nieuwbouw brandweerkazerne Heino € 2,5 miljoen naar 2026 Daarnaast zijn bij de jaarrekening 2024 kredieten doorgeschoven, welke effect hebben op het begrotingssaldo en daarom aan de orde komen in de zomernota 2025.
50
De effecten van het doorschuiven, vervallen en nieuw ramen van de kredieten bij de jaarrekening 2024 en zomernota 2025 worden in onderstaande tabel weergegeven. Kredieten die zich afwikkelen via reserves en voorzieningen hebben geen direct gevolg voor de exploitatie. Hetgeen in onderstaande tabel is het netto-effect op het saldo van de zomernota. De totalen zijn verwerkt in bijlage 1 'Financieel overzicht'. Effecten mutaties kredieten 2025-2029 Bedragen in €
- is voordeel
Omschrijving
E/S
2025
2026
2027
2028
2029
Effect kapitaallasten i.v.m. doorschuiven kredieten bij jaarrekening 2024
S
-191
-64.534
-101.515
-44.993
-28.661
E S Effect kapitaallasten vervallen investeringskredieten bij Zomernota 2025 E
-175.073 -11.610 13.565
-66.485 -30.834 16.387
-67.780 -143.864 -10.403
300 -216.640 -
307 -338.924 -
Effect kapitaallasten doorschuiven kredieten bij Zomernota 2025
S
-
272
16.874
29.276
98.110
E
-
-206.747
-
-
-
Raming eenmalige voorbereidingskredieten
E
10.000
-
-
-
-
Vervallen eenmalige kredieten bij Zomernota 2025
E
-65.375
-15.375
-15.375
-
-
Effect afboeken gekoppelde reserve
E
-649.034
-
-
-
-
S
-11.801
-95.096
-228.505
-232.357
-269.475
E
-865.917
-272.220
-93.558
300
307
Totaal
51
Hoofdstuk 5: Paragrafen In dit hoofdstuk komen de volgende paragrafen aan de orde: 1. Bedrijfsvoering 2. Sociaal domein 3. Vluchtelingen 4. Stand van zaken bouwgrondexploitatie
52
5.1 Bedrijfsvoering Portefeuillehouder: Paragraafcoördinator:
Burgemeester R. Zuidema Domeinmanager M. Lammerts van Bueren
5.1.1 Inleiding In deze paragraaf gaan wij met name in op de stand van zaken rond de gemeentelijke bedrijfsvoering. Met bedrijfsvoering worden de bedrijfsprocessen bedoeld die nodig zijn om de beleidsdoelstellingen uit de programma's te realiseren. 5.1.2 Organisatie Organisatie en loonsomkader De afgelopen periode hebben we ons bezonnen op de toekomst van onze organisatie in het licht van de uitdagingen waar we voor staan. We maken geen grote koerswijziging, maar verleggen het accent. Wendbaarheid en vakmanschap blijven centraal staan en daar voegen we meer sturing, duidelijkere kaders en aandacht voor professioneel samenwerken aan toe. Deze lijn hebben we bekrachtigd in het organisatieplan en de besturingsfilosofie. Dit allemaal met als doel om te doen wat nodig is voor Raalte en het optimale te halen uit onze medewerkers, zodat we nog beter uitvoering kunnen geen aan onze ambities en opgaven. Hierbij is het totaal aantal leidinggevenden uitgebreid, maar het totale management blijft qua omvang beneden de referentiecijfers van het A&O fonds. We zitten met een kleine 15 fte leidinggevenden ruim 2 fte onder de referentienorm.
De financiële consequenties van deze transformatie, tezamen met de nieuwe formatie voor de rol van concerncontroller en de vorig jaar doorgevoerde extra formatie met betrekking tot bestuursen management advisering, bekostigen we voor het jaar 2025 zoveel mogelijk binnen het bestaande loonsomkader. Ook doen we hierbij een beroep op bestaande middelen (CDOKEgelden, toerekening overhead en toerekening naar grondexploitatie en investeringsbudgetten), hetgeen jaarlijks bij de begroting zijn vertaling krijgt in het loonsomkader. Er resteert dan nog een structureel tekort op de loonsom waarvoor nieuw beleid wordt aangevraagd bij de begroting 2026. Daarnaast hebben we nog steeds van doen met een krappe arbeidsmarkt, waarbij we genoodzaakt waren om ook een aantal leidinggevende functies op interimbasis in te vullen, hetgeen hogere kosten met zich meebrengt. Ook is het budget vervanging bij ziekte dit jaar niet toereikend om aan de noodzakelijke vervangingsvraag te kunnen voldoen. Hier staat tegenover dat we ook enkele meevallers verwachten. Het gaat hierbij om een eenmalig voordeel als gevolg van een enigszins lagere CAO-gemeenten dan waar we in de begroting 2025 rekening mee hebben gehouden. Eveneens sturen we bij waar dat kan en nutten we de bestaande loonsom zo optimaal mogelijk uit. Daarom vragen we bij deze zomernota geen aanvullende middelen op de loonsom.
Tegelijkertijd geven we wel een ‘winstwaarschuwing’ af. We varen ‘aanmerkelijk scherper aan de wind’ qua loonsomkader. Hierdoor bestaat het risico dat we aan het eind van het jaar de loonsom mogelijk overschrijden. 53
Inzetten Reserve PMO In het eerste kwartaal van 2025 heeft de gemeente Raalte haar medewerkers een preventief medisch onderzoek (PMO) aangeboden. Na een analyse van de uitkomsten van het PMO worden er acties uitgezet na de zomerperiode. Voorgesteld wordt om voor de uitvoering van het PMO en de acties € 40.000 beschikbaar te stellen en dit te dekken uit de reserve Pago-onderzoek/reserve PMO. Daarnaast wordt voorgesteld om de naam van de reserve te wijzigingen van reserve Pago-onderzoek naar reserve PMO. 5.1.3 DOWR De eerste rapportage over 2025 is verschenen. De rapportage heeft betrekking op de eerste vier maanden van 2025 en is dus nog niet meer dan een indicatie van het resultaat over 2025. Het resultaat lijkt in grote lijnen overeen te komen met de cijfers over 2024. De prognose laat een verwacht voordeel van € 175.000 zien. Het uiteindelijke resultaat wordt toegevoegd aan de egalisatiereserve DOWR. Nieuw financieel systeem De implementatie van het nieuwe financiële systeem is uitgesteld tot 1-1-2026. Dit uitstel heeft financiële consequenties. De precieze omvang wordt momenteel uitgewerkt. Dit betreft in ieder geval extra inzet voor projectmanagement en quality assurance. De meerkosten zullen gedekt worden vanuit de egalisatiereserve DOWR. Bij de jaarrekening 2025 wordt hier over gerapporteerd.
Naast deze projectkosten zetten we binnen Raalte in op een gedegen implementatie begeleiding. Onderdeel hiervan is een brede uitrol van een verplichtingenadministratie. Dit is essentieel om binnen de rechtmatigheidsverantwoording door het college op een sluitende en efficiënte manier de begrotingsrechtmatigheid aan te kunnen tonen. Dit was initieel niet geraamd en gepland als integraal onderdeel van het project ‘implementatie financieel systeem’ en vraagt lokaal om projectmatige inzet. Beoogd wordt om in de periode Q4 2025 t/m Q2 2026, invulling te geven aan zowel de voorbereiding als de uitrol van de verplichtingenadministratie. De kosten worden geraamd op € 15.000 voor 2025 en € 35.000 voor 2026 en kunnen gedekt worden uit de egalisatiereserve DOWR. Voorgesteld wordt eenmalig € 15.000 in 2025 en € 35.000 in 2026 beschikbaar te stellen voor implementatie verplichtingenadministratie en dit te dekken ten laste van egalisatiereserve DOWR. 5.1.4 Digitale transitie Herijking programma Beyond 23 (vervanging zaaksysteem) De gemeente Raalte vervangt haar zaaksysteem e-Suite. Zij doet dit binnen de vereniging Dimpact. Dimpact heeft hiervoor het programma Beyond 23 opgezet. Dit programma kent tegenvallers waardoor de kosten hoger uitvallen dan op voorhand begroot. De herijking van de programmabegroting Beyond 23 betekent voor de gemeente Raalte een extra kostenpost van € 80.505.
Het voorstel is deze kosten te dekken vanuit de stelpost overhead DOWR-ICT. Voorgesteld wordt eenmalig € 80.505 extra beschikbaar te stellen voor Beyond 23 en dit te dekken ten laste van de stelpost overhead DOWR-ICT.
54
5.2 Sociaal domein Portefeuillehouder: Paragraafcoördinator:
Wethouder G. Toeter Domeinmanager T. Schrör
5.2.1 Inleiding De beleidsonderdelen van de drie gedecentraliseerde overheidstaken in het sociaal domein zijn opgenomen in de programma’s 3 (Onderwijs, werk en inkomen) en 4 (Maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp). In deze paragraaf gaan wij met name in op de financiële stand van zaken van de Wmo, jeugd en participatie. We geven de afwijkingen ten opzichte van de begroting 2025 weer. 5.2.2 Sociaal domein breed Vanaf 2015 is budgetneutraliteit per pijler Wmo, jeugd en participatie binnen het sociaal domein het uitgangspunt. De resultaten worden toegevoegd dan wel onttrokken aan de reserve Sociaal domein. In onderstaande tabel is het resultaat Wmo, Jeugd en participatie weergegeven. Hieruit blijkt dat er in 2025 een voordelig resultaat van € 79.000 wordt verwacht op de Wmo, een nadelig resultaat van € 185.000 op de jeugd en een nadelig resultaat van € 1.415.000 op participatie. In het vervolg van de paragraaf worden de resultaten per pijler verder toegelicht. Resultaat Sociaal domein Bedragen in €
- is voordeel Begroting 2025
Bijgestelde begroting zomernota 2025
Saldo
Wmo-taken
0
-79.000
-79.000
Jeugdhulp
1.147.000
185.000
-962.000
Participatie
-34.000
1.415.000
1.449.000
1.113.000 -500.000
1.521.000
408.000 500.000
613.000
1.521.000
908.000
Omschrijving
Totaal Besparingsopgave sociaal Totaal incl besparingsopgave
5.2.3 Stand van zaken Wmo In onderstaande tabel is weergegeven dat er in 2025 een voordelig resultaat van € 79.000 wordt geprognosticeerd op de Wmo-taken. Er is een positieve bijstelling van € 168.000 als gevolg van hogere eigen bijdrage Wmo en de voorgestelde toevoeging van middelen cliëntondersteuning/mantelzorg conform raadsbesluit (zie programma 4). Daarnaast is voorgesteld € 700.000 aan extra budget toe te voegen (zie prg 4), waarvan € 300.000 voor Wmo begeleiding vanwege nieuwe ingevoerde reële tarieven per 1 januari 2025 en € 400.000 voor Wmo huishoudelijke hulp toenemende vraag (volumestijging). Aan de uitgavenkant is er een overschrijding van € 700.000 op de individuele voorzieningen Wmo begeleiding en huishoudelijk hulp. In onderstaande tabel is rekening gehouden met de besparing die we moeten realiseren op de Wmo op basis van het Berenschotrapport. In een specifieke rapportage bent u hierover geïnformeerd over het totaalbeeld van de stand van zaken van deze besparingen. 55
Ontwikkeling beschikbare middelen en uitgaven Wmo-taken Bedragen in €
- is voordeel
Begroting 2025
Bijgestelde begroting zomernota 2025
Mutaties 2025
5.998.000 6.012.000
6.166.000 6.012.000
-168.000 0
700.000
-700.000
12.010.000
12.878.000
-868.000
Formatie en algemene voorzieningen
1.648.000
1.737.000
89.000
Individuele voorzieningen
10.362.000
11.062.000
700.000
Totaal uitgaven
12.010.000
12.799.000
789.000
0
-79.000
-79.000
Middelen Wmo-taken 2015 Overig Wmo middelen Aanvullende middelen wmo begeleiding/huishoudelijke hulp (zie programma 4 overige aspecten) Totaal middelen
Resultaat Wmo-taken Besparingsopgave toegerekend aan Wmo Resultaat Wmo inclusief besparingsopgave
-195.000 -195.000
195.000 -79.000
116.000
5.2.4 Stand van zaken Jeugd Het rijk heeft 50% van de landelijke tekorten 2024 voor haar rekening genomen en vanaf 2025 structureel toegevoegd aan het gemeentefonds. Voor Raalte € 809.000 aan extra middelen jeugd. Aan de kostenkant zijn de individuele maatwerkvoorzieningen met € 153.000 omlaag bijgesteld, met name doordat de ongecontracteerde jeugdzorgkosten zijn afgenomen. Inclusief de besparingsopgave sociaal is er een tekort jeugd begroot van € 912.000. Op basis van huidige inzichten is het tekort afgenomen naar € 185.000. Een positieve bijstelling van € 727.000. Ook in onderstaande tabel is rekening gehouden met de besparingen die gerealiseerd moeten worden naar aanleiding van het rapport van Berenschot.
56
Ontwikkeling beschikbare middelen en uitgaven jeugdhulp Bedragen in €
- is voordeel
Begroting 2025
Bijgestelde begroting zomernota 2025
Mutaties 2025
Middelen Jeugdhulp
16.593.000
17.402.000
-809.000
Totaal middelen
16.593.000
17.402.000
-809.000
Formatie en algemene voorzieningen
2.625.000
2.625.000
0
Specialistische jeugdvoorzieningen
15.115.000
14.962.000
-153.000
Totaal uitgaven
17.740.000
17.587.000
-153.000
Prognose resultaat Jeugd Besparingsopgave toegerekend aan jeugd Resultaat jeugd incl besparingsopgave
1.147.000
185.000
-962.000
-235.000 912.000
235.000 185.000
-727.000
5.2.5 Stand van zaken Participatie Inkomensdeel participatie Op basis van huidige inzichten is er een geprognosticeerd tekort van € 1,36 miljoen op het inkomensdeel, waarvan € 1,25 miljoen op de sociale uitkeringen en € 0,11 miljoen op de bijzondere bijstand. Het uitkeringsbestand is gestegen van 403 per 1 januari 2024 naar 471 per april 2025. Een stijging van 68 uitkeringsgerechtigden. De belangrijkste reden is de instroom van statushouders, die doorstromen vanuit den Alerdinck. De rijksbijdrage BUIG is onvoldoende om de kostenstijging van sociale uitkering op te vangen. Er worden beheersmaatregelen in gang gezet om het uitkeringsbestand terug te dringen. Denk hierbij aan versterking van de uitstroom naar werk, preventie van langdurige bijstand en specifieke maatregelen gericht op statushouders. Wel is er een risico op nareizigers die nog instromen in de Participatiewet de komende periode. Voorgesteld wordt om 50% van het tekort van € 1,36 miljoen te dekken uit de reserve vluchtelingen en 50% uit de reserve sociaal. Dit vanwege het tekort mede als gevolg van instroom statushouders en de reserve Vluchtelingen gevormd is om de opgave omtrent opvang Oekraïners, asielzoekers en statushouders te bekostigen.
Sociale werkvoorziening (SW) De rijksbijdrage SW is bij de meicirculaire met € 153.000 verhoogd vanwege loon-en prijscompensatie en afschaffing van het lage inkomensvoordeel WSW. Hierdoor daalt het tekort SW van € 137.000 naar € 16.000.
57
Re-integratie/nieuw beschut Er is een tekort op het budget nieuw beschut mede doordat de taakstelling is losgelaten. Ook het re-integratiebudget staat onder druk, maar hier wordt naar verwachting wel binnen gebleven mede door aanvullende ESF re-integratiemiddelen vanuit de regio. Wel zal de hoge instroom van statushouders ook gevolgen hebben voor de kosten door stijging van aantal re-integratietrajecten. Versterking sociale infrastructuur Er is bij de meicirculaire 2025 een rijksbijdrage sociale infrastructuur beschikbaar gesteld voor het faciliteren van werkplekken voor mensen die niet vallen onder beschut werk, maar wel zijn aangewezen op de infrastructuur van sociaal werkbedrijven voor hun ontwikkeling richting regulier werk of voor een tijdelijke werkplek. In totaal € 30.000 in 2025 oplopend naar structureel € 42.000 in 2030. Daarnaast is er een impulsbudget beschikbaar gesteld om de sociale infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven te versterken. Voor Raalte € 53.000 in 2025 en € 48.000 vanaf 2026. Hier komt de komende periode een voorstel voor om hieraan invulling te geven. Ontwikkeling beschikbare middelen en uitgaven Participatie Bedragen in €
- is voordeel
Bijgestelde Begroting 2025 begroting zomernota 2025
Mutaties 2025
Middelen inkomensdeel
9.762.000
9.935.000
-173.000
Uitgaven inkomensdeel
9.591.000
11.296.000
1.705.000
Resultaat inkomensdeel Middelen SW
-171.000 4.416.000
1.361.000 4.569.000
1.532.000 -153.000
Uitgaven wet Sociale Werkvoorziening
4.553.000
4.553.000
0
Resultaat SW
137.000
-16.000
-153.000
Middelen re-integratie/ nieuw beschut
577.000
594.000
-17.000
Uitgaven re-integratie/nieuw beschut
577.000
664.000
87.000
0
70.000
70.000
Versterking sociale infrastructuur
83.000
-83.000
Uitgaven versterken sociale infrastructuur
83.000
83.000
0
0
0
14.755.000 14.721.000
15.181.000 16.596.000
-426.000 1.875.000
-34.000
1.415.000
1.449.000
Resultaat re-integratie/nieuw beschut
Resultaat Totaal middelen participatie Totaal uitgaven participatie Totaal resultaat participatie Besparingsopgave toegerekend aan participatie Resultaat participatie incl besparingsopgave 58
-70.000 -104.000
70.000 1.415.000
1.519.000
5.2.6 Ontwikkeling reserve sociaal domein In onderstaande tabel is de ontwikkeling van de reserve sociaal domein weergeven. Per 1 januari 2025 is er € 5.755.000 beschikbaar. Na toevoegingen en onttrekkingen van de in deze paragraaf beschreven resultaten is het verwachte saldo per 31 december 2025 € 3.974.500. Ontwikkeling reserve Sociaal domein Bedragen in € Reserve Sociaal domein
Storting
Onttrekking
Stand per 1-1-2025 Prognose resultaat Wmo-taken
5.755.000 79.000
Prognose resultaat Jeugd
185.000
Prognose resultaat inkomensdeel
680.500
Prognose resultaat WSW
Stand
16.000
Prognose resultaat re-integratie middelen
70.000
Overige Tijdelijke middelen CJG
385.000
Extra personele inzet besparingsopgave sociaal
113.000
Transformatiebudget
137.000
Bijdrage subsidie cliëntondersteuning
87.000
ICT-uitvoeringsplan sociaal
218.000
Totaal Verwachte stand per 31-12-2025
95.000
1.875.500 3.974.500
5.2.7 Resumé Bij de overheveling van de taken voor het sociaal domein in 2015 is besloten dat de taken budgetneutraal worden uitgevoerd. Dit betekent dat jaarlijks de voor- en nadelen worden vereffend via de reserve Sociaal domein. Voor 2025 is er op basis van huidige inzichten een voordelig resultaat van € 79.000 op de Wmo, een nadelig resultaat van € 185.000 op de jeugd en een nadelig resultaat van € 1.415.000 op participatie. Daarnaast zijn er overige onttrekkingen aan de reserve van in totaal € 940.000. De verwachte stand van de reserve eind 2025 is € 3.974.500. Waar het tekort jeugd, mede ook door aanvullende rijksmiddelen omlaag is bijgesteld, is het tekort op de participatiebudgetten enorm gestegen met name als gevolg van de instroom van statushouders. Er worden beheersmaatregelen getroffen om het uitkeringsbestand terug te dringen. Daarnaast lopen we vooruit op de landelijke taakstelling en is de verwachting dat het macrobudget Buig en daarmee de rijksbijdrage die we ontvangen de komende jaren zal toenemen. Bij de begroting paragraaf sociaal domein zal het meerjarenperspectief 2026-2029 worden toegelicht. 59
Besparingsopgave sociaal De maatregelen van Berenschot zijn bedoeld om bij te dragen aan het vergroten van de grip op de kosten in het sociaal domein. Ondertussen zijn er ontwikkelingen geweest die van invloed zijn op de financiële vooruitzichten. Het verwachte tekort op jeugd in 2025 is veel minder groot dan verwacht. En ook voor 2026 en 2027 zijn de inkomsten voor Jeugd hoger dan eerder begroot door extra gelden van het rijk. Tegelijk is er een overschrijding op Participatie als gevolg van toename van kosten sociale uitkeringen en bijzondere bijstand. Dit is te verklaren doordat we als Raalte vooroplopen met het realiseren van de taakstelling huisvesting statushouders terwijl het landelijk budget daarop nog niet is aangepast. De verwachting is dat dit tekort in de komende jaren zal afnemen, mede door onze eigen beheersmaatregelen op participatie. Via een specifieke rapportage wordt 2 keer per jaar inzicht gegeven in de voortgang van het behalen van de besparingsbijdrage. Uw raad is hierover voor de zomer voor de 1e keer geïnformeerd.
60
5.3 Vluchtelingen Portefeuillehouder: Paragraafcoördinator:
Wethouder G. Toeter en A. Kreule Domeinmanager T. Schrör
5.3.1 Inleiding De oorlog in de Oekraïne duurt voort, ook in 2025 zijn gemeenten in Nederland verantwoordelijk voor de realisatie en exploitatie van opvangplekken voor ontheemden uit Oekraïne. Dit doen gemeenten conform de Regeling Opvang Ontheemden Oekraïne. Deze regeling loopt op dit moment tot 4 maart 2026. In de gemeente Raalte wordt een deel van de Oekraïense ontheemden opgevangen door particulieren, maar het merendeel in gemeentelijke opvanglocaties, te weten Arkelstein (Raalte), Sallandshoeve (Nieuw Heeten), Mirtehuis (Heeten), en Old Heino (Heino). Per 1 juli 2025 wordt opvang geboden aan maximaal 35 Oekraïense vluchtelingen in de parochiewoning naast de Pauluskerk (Raalte) voor de duur van 2 jaar. Daarnaast is per 1 maart 2025 de opvang bij Ramele (Raalte) van 16 opvangplekken gesloten. Naast onderdak bieden we onderwijs, zorg en begeleiden we volwassenen zo veel mogelijk naar werk. 5.3.2 Financiën Rijksbijdrage Gemeentelijke Opvang vluchtelingen We ontvangen via een specifieke uitkering van het rijk per 1 januari 2025 een normvergoeding van € 44 per dag (exclusief leefgeld) per gerealiseerde gemeentelijke opvangplek voor Oekraïners. In onderstaande tabel is weergegeven dat we in totaal € 4,91 miljoen van het rijk ontvangen over 2025. Dit is inclusief een compensatie van het rijk voor de uitvoeringskosten en verstrekking van het leefgeld.
Per 1 januari 2025 betalen Oekraïense ontheemden met een baan of eigen inkomsten die in een opvanglocatie verblijven mee aan de kosten voor gas, water en elektriciteit. De verwachte inningen eigen bijdragen zijn € 102.060. De inningen die gemeenten ontvangen van de Oekraïense ontheemden, worden door het Rijk in mindering gebracht op de Rijksbijdrage gerealiseerde opvangplekken. Op basis van het huidige kostenbeeld verwachten we in 2025 € 3,81 miljoen uit te geven aan huisvestingskosten, gemeentelijk uitvoeringskosten en verstrekkingen leefgeld. Per saldo resteert dan een positief resultaat van € 1,2 miljoen. Daarnaast wordt voorgesteld om de transitiekosten van € 227.000 van de opvang bij de Pauluskerk op te nemen en dit te dekken uit de specifieke uitkering van het Rijk.
61
Prognose opvang Oekraïners Bedragen in € Omschrijving
- is voordeel Bedrag
Prognose compensatie rijk Opvang Oekraïners 2025 Rijksbijdrage gerealiseerde opvangplekken Verstrekkingen leefgeld Uitvoeringskosten particuliere leefgeld Totaal middelen rijk Verwachte inningen eigen bijdragen Totaal inkomsten
4.708.372 198.492 5.760 4.912.624 102.060 5.014.684
Prognose kosten opvang Oekraïners 2025 Huisvestingskosten Gemeentelijke opvanglocaties vluchtelingen (huur, energie, beveiliging)
2.145.880
Interne en externe uitvoeringskosten
1.235.628
Overige kosten (inventaris, vervoer, tolk, onvoorzien)
232.500
Leefgeld gemeentelijke en particuliere opvang
198.492
Totaal kosten
3.812.500
Voordelig saldo
-1.202.184
De reden voor het verwachte voordelig saldo is dat de normvergoeding van het Rijk hoger ligt dan de uitvoeringskosten voor de opvang van Oekraïense ontheemden. Bijvoorbeeld door de relatief lage huisvestingskosten in vergelijking met andere gemeenten. Reserve vluchtelingen en statushouders Het voordelig saldo voor de opvang Oekraïense vluchtelingen wordt toegevoegd aan de reserve vluchtelingen en statushouders. Er volgen nog onttrekkingen als het gaat om de uitvoeringskosten statushouders en asiel en de beschikking van de taalschool. Daarnaast wordt een negatief resultaat van € 1,36 miljoen op de sociale uitkeringen en bijzondere bijstand geprognosticeerd, welke met name wordt veroorzaakt door een kostenstijging als gevolg van de instroom van statushouders. Er wordt voorgesteld om 50% van het tekort ten laste van de reserve sociaal en 50% ten laste van de reserve Vluchtelingen te dekken (zie programma 3 overige aspecten).
62
5.4 Stand van zaken bouwgrondexploitatie Portefeuillehouder: Paragraafcoördinator:
Wethouder A. Kreule Domeinmanager T. Penders
5.4.1 Inleiding In de Projectenrapportage Gebiedsontwikkeling 2025 wordt de voortgang van de ruimtelijke plannen binnen de gemeente Raalte beschreven. Conform de Nota Grondbeleid en de geldende BBV-voorschriften dienen de grondexploitaties van de lopende plannen jaarlijks herzien te worden. Deze geactualiseerde grondexploitaties maken eveneens onderdeel uit van de Projectenrapportage. De Projectenrapportage Gebiedsontwikkeling 2025 maakt onderdeel uit van de Zomernota 2025 en wordt derhalve gelijktijdig vastgesteld. 5.4.2 Algemeen 5.4.2.1 Woningbouw We zien nog steeds een grote vraag naar nieuwbouwwoningen, met stijgende VON-prijzen. Dit jaar en de komende jaren staan nieuwbouwprojecten in de planning om deels aan de woningvraag te kunnen voldoen. Binnen de woningbouwprogrammering willen we tegelijkertijd ook ruimte blijven bieden aan nieuwe, kwalitatief goede nieuwbouwprojecten en maatwerk bieden in de kernen. Om de grote vraag naar woningen het hoofd te kunnen bieden is de ambitie om binnen de gemeente Raalte in 10 jaar 3.000 nieuwe woningen te bouwen. In Raalte wordt als kansrijke gebieden hiervoor geacht de Spoorzone en het gebied ten noorden van Raalte- Noord. In Heino betreft dit het centrum, Heino Noord-west en Heino Noord-oost (Molenwijk). De uitvoering van de groeiopgave wordt ook doorgezet in de buurtdorpen. Met behulp van een prioriteringskader zijn keuzes gemaakt.