Zomernota 2025 def

Inhoudsopgave Aanbiedingsbrief ..................................................................................................................................................................5 Hoofdstuk 1: Leeswijzer .....................................................................................................................................................7 Hoofdstuk 2: Financieel beleid ........................................................................................................................................8 2.1 De financiële positie geactualiseerd .................................................................................................................8 2.2 Budgetafwijkingen 2025........................................................................................................................................9 Hoofdstuk 3: Programma's .............................................................................................................................................10 3.1 Inleiding.....................................................................................................................................................................10 3.2 Programma's ............................................................................................................................................................10 Programma 1:

Ruimtelijke ontwikkeling, woon- en werkomgeving ....................................................11 Programma 2: Integraal beheer openbare ruimte .......................................................................................15 Programma 3: Onderwijs, werk en inkomen..................................................................................................19 Programma 4: Maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp .............................................................24 Programma 5: Duurzaamheid, energie- en warmtetransitie ...................................................................28 Programma 6: Economie .......................................................................................................................................31 Programma 7: Sport, cultuur en maatschappelijk vastgoed ....................................................................34 Programma 8: Openbare orde en veiligheid .................................................................................................39 Programma 9: Bestuur en dienstverlening .....................................................................................................42 3.3 Algemene dekkingsmiddelen, resultaten en onvoorzien.......................................................................44 3.3.1 Treasury

.............................................................................................................................................................44 3.3.2 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds ......................................................44 3.3.3 Overige baten en lasten ..............................................................................................................................46 Hoofdstuk 4: Investeringskredieten ............................................................................................................................47 4.1 Inleiding.....................................................................................................................................................................47 4.2 Investeringsbudgetten ........................................................................................................................................47 4.3 Eenmalige investeringsbudgetten ..................................................................................................................48 4.4 Exploitatievoordeel mutaties kredieten ........................................................................................................50 Hoofdstuk 5:

Paragrafen..................................................................................................................................................52 5.1 Bedrijfsvoering ........................................................................................................................................................53 5.1.1 Inleiding ............................................................................................................................................................53 5.1.2 Organisatie .......................................................................................................................................................53 5.1.3 DOWR .................................................................................................................................................................54 5.1.4 Digitale transitie .............................................................................................................................................54 5.2 Sociaal domein........................................................................................................................................................55 5.2.1 Inleiding ............................................................................................................................................................55

5.2.2 Sociaal domein breed ..................................................................................................................................55 5.2.3 Stand van zaken Wmo .................................................................................................................................55 5.2.4 Stand van zaken Jeugd ................................................................................................................................56 5.2.5 Stand van zaken Participatie .....................................................................................................................57 5.2.6 Ontwikkeling reserve sociaal domein ....................................................................................................59 5.2.7 Resumé ..............................................................................................................................................................59 5.3 Vluchtelingen ..........................................................................................................................................................61 5.3.1 Inleiding ............................................................................................................................................................61 5.3.2 Financiën

..........................................................................................................................................................61 5.4 Stand van zaken bouwgrondexploitatie .......................................................................................................63 5.4.1 Inleiding ............................................................................................................................................................63 5.4.2 Algemeen .........................................................................................................................................................63 5.4.3 Bouwgrond in exploitatie ...........................................................................................................................65 5.4.4 NIEGG (Nog niet In Exploitatie Genomen Gronden).........................................................................68 5.4.5 Risico's................................................................................................................................................................69 5.4.6 Reservepositie grondexploitatie ..............................................................................................................70 Bijlagen

..................................................................................................................................................................................73 Bijlage 1: Financieel overzicht ..................................................................................................................................74 Bijlage 2: Stand algemene bestemmingsreserve 2025 ...................................................................................79 Bijlage 3: Reserves .........................................................................................................................................................83 Bijlage 3.1: Nieuwe reserve ...................................................................................................................................83 Bijlage 3.2: Overzicht mutaties in reserves 2025 ..........................................................................................84 Bijlage 4: Overzicht beschikbaar te stellen kredieten 2025 ...........................................................................85 Bijlage 5: Stand van onvoorzien 2025 (structureel en eenmalig) ................................................................86

Aanbiedingsbrief Raalte, 26 augustus 2025 Onderwerp: vaststelling zomernota 2025

Geachte leden van de raad, Hierbij bieden wij u de zomernota 2025 aan. In de zomernota wordt de tussentijdse balans opgemaakt over het eerste halfjaar 2025. Uitvoering begroting 2025 Samen met uw raad en de ambtelijke organisatie hebben we ook in het eerste halfjaar 2025 mooie stappen voorwaarts gezet in de realisatie van ‘de drie grote opgaven’. Het gaat hierbij om de groei van de gemeente Raalte, wijken en dorpen en een toekomstbestendig buitengebied. Dit geldt ook voor het thema duurzaamheid. Daarnaast zijn uiteraard ook de reguliere taken uitgevoerd. Zo ligt de uitvoering van de lopende begroting voor een belangrijk deel op schema. De groeibeelden van de buurtdorpen zijn met uw raad gedeeld, waarbij uw raad een prioriteringskader voor de buurtdorpen heeft vastgesteld. Ook heeft uw raad de infographic kaders en wensen voor het masterplan gebiedsontwikkeling Raalte-Noord vastgesteld. Met het koersdocument wijken en dorpen heeft uw raad de aanpak voor fysieke en sociale vraagstukken in de wijken en dorpen bepaald. En met de vaststelling van de nota ‘een openbare ruimte met toekomst’ is de vervangingsopgave openbare ruimte in beeld gebracht. Met betrekking tot de opgave buitengebied zijn het proces en de uitgangspunten voor het ontwikkelperspectief van het buitengebied uitgelijnd, zodat er meer duidelijkheid komt over wat er mogelijk is voor ondernemers en inwoners.

Op het gebied van duurzaamheid zijn ook mooie stappen gezet, welke zijn samengebracht in het overkoepelend beleidsplan duurzaamheid. Dit plan biedt de gemeente Raalte en haar inwoners, ondernemers en organisaties richting om bij te dragen aan een duurzamere samenleving en economie en legt een basis voor de landelijke klimaatdoelen. Ook op andere beleidsterreinen zijn de nodige ontwikkelingen geweest waarin uw raad proactief is meegenomen. Denk hierbij aan de plannen met betrekking tot de realisatie van een kindcentrum op de locatie van het sportpark Heeten en de 2e fase van het centrumplan in Raalte, waarvoor een schetsontwerp is gemaakt. Met betrekking tot de investeringsbudgetten hebben we maatregelen doorgevoerd om planning en realisatie meer met elkaar in balans te brengen. Dit in lijn met de door uw raad bij de begrotingsbehandeling 2025 aangenomen motie reëel begroten.

5

Zo zijn investeringsbudgetten waar nog geen volledig plan van aanpak, inclusief capaciteitsplanning, onder lag in deze zomernota terug geraamd. Actueel financieel beeld Het financieel resultaat van de zomernota 2025 laat voor alle jaren (2025 t/m 2029) een positief beeld zien. Zie onderstaande tabel. Financieel resultaat zomernota 2025 Bedragen * € 1.000 2025 Structureel -596 Eenmalig -1.166 Totaal -1.762

2026 -493 -168 -661

2027 -920 -94 -1.014

2028 -709 0 -709

- is voordeel 2029 -1.276 0 -1.276

Belangrijkste oorzaken van dit positieve resultaat zijn met name het resultaat van de meicirculaire 2025 en de opbrengsten van het reëel begroten. Uiteraard moeten voor deze uitgestelde investeringen wel middelen beschikbaar blijven in de meerjarenbegroting. In de (meerjaren) begroting 2026-2029 wordt hiervoor een stelpost ‘nieuw beleid Toekomstig Investerings Overzicht’ (TIO) geraamd. Stand van zaken bouwgrondexploitatie/ projectenrapportage 2025 In deze zomernota wordt de stand van de bouwgrondexploitaties weergegeven in de paragraaf grondexploitatie. Daarnaast is de jaarlijkse projectenrapportage gebiedsontwikkeling bij deze zomernota gevoegd. De voortgang van de grondexploitaties wordt hierin per complex nader toegelicht.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van de gemeente Raalte, de secretaris

de burgemeester

Monique van Esterik

Rob Zuidema

6

Hoofdstuk 1: Leeswijzer Als onderdeel van de budgetcyclus wordt u de zomernota 2025 aangeboden. In hoofdstuk 2 is het actuele financiële beeld gepresenteerd, waarin ook het resultaat van de meicirculaire 2025 is verwerkt. Ook zijn hier de grootste budgetafwijkingen en de ontwikkeling van de algemene bestemmingsreserve opgenomen. In hoofdstuk 3 wordt informatie verstrekt over de ontwikkelingen binnen de diverse programma's. Via het 'verkeerslichtenmodel' is gerapporteerd of de in de begroting 2025 geformuleerde beleidsmatige doelstellingen op koers liggen en of deze binnen het budget behaald worden. De betekenis van de verkeerslichten: : (Verwachte) positieve afwijking van begroting : Conform begroting : Dreigt negatief af te wijken van begroting : Negatieve afwijking van begroting Alleen de afwijkingen op de begroting zijn toegelicht. In hoofdstuk 4 is de stand van zaken betreffende investeringskredieten weergegeven. In hoofdstuk 5 zijn de paragrafen Bedrijfsvoering, Sociaal domein, Oekraïne en de stand van zaken van de bouwgrondexploitatie opgenomen.  In paragraaf 5.1 is alle relevante bedrijfsvoeringsinformatie toegelicht.  In paragraaf 5.2 is het actuele beeld betreffende het Sociaal Domein en de reserve Sociaal Domein weergegeven.  In paragraaf 5.3 is het actuele beeld van de gevolgen van de oorlog in Oekraïne voor onze gemeente weergegeven.

 In paragraaf 5.4 is informatie over de bouwgrondexploitatie opgenomen. De toelichting op het verwachte resultaat en de voortgang per complex is in een apart boekwerk 'Projectenrapportage gebiedsontwikkeling 2025' opgenomen. In de bijlagen is een totaaloverzicht van de financiële gevolgen van de zomernota 2025 weergegeven. Daarnaast vindt u in de bijlagen de stand van de algemene bestemmingsreserve, reservemutaties, de beschikbaar te stellen kredieten en de stand van het onvoorzien.

7

Hoofdstuk 2: Financieel beleid 2.1 De financiële positie geactualiseerd Na vaststelling van de programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 en het financieel resultaat van deze zomernota laat het financieel perspectief onderstaand geactualiseerd beeld zien: Doorkijk financieel perspectief 2025-2029 Bedragen * € 1.000 Omschrijving Begrotingsresultaat 2025-2028 bij aanbieding programmabegroting 2025

S=structureel E=eenmalig S/E 2025

- is voordeel 2026

2027

2028

2029

S

-1.908

-77

-42

-16

-16

E

4.855

3.075

1.130

-86

0

2.947

2.998

1.088

-102

-16

S

-596

-493

-920

-709

-1.276

E

-1.166

-168

-94

0

0

S

-2.504

-570

-962

-725

-1.292

E

3.689

2.907

1.036

-86

0

1.185

2.337

74

-811

-1.292

Totaal Financieel resultaat zomernota 2025

Doorkijk financieel perspectief

Zoals uit bovenstaande tabel blijkt, is het financieel meerjarenperspectief positiever dan bij de begroting 2025-2028 is gepresenteerd. Belangrijkste oorzaak hiervan is de ontwikkeling van de algemene uitkering (accresontwikkeling en bijstelling van verschillende maatstaven). Over de ontwikkelingen algemene uitkering is uw raad via een separate informatienotitie nader geïnformeerd. Ook de opbrengsten van het terugramen van investeringsbudgetten, omdat er nog geen volledig plan van aanpak onder lag inclusief capaciteitsplanning, zijn in deze zomernota verwerkt. Uiteraard moeten voor deze uitgestelde investeringen wel middelen beschikbaar blijven in de meerjarenbegroting. Hiertoe wordt bij de begroting 2026-2029 een stelpost 'nieuw beleid Toekomstig investeringsoverzicht (TIO)' geïntroduceerd. In bovenstaand financieel perspectief is nog geen rekening gehouden met autonome ontwikkelingen en nieuw beleid dat zich ongetwijfeld in de periode 2026-2029 zal aandienen. Denk daarbij aan 'de drie grote opgaven' te weten de groei van de gemeente Raalte, wijken en dorpen en een toekomstbestendig buitengebied. Daarnaast blijven we ook accent leggen op de pijlers bestuurlijke vernieuwing/ participatie, duurzaamheid en dienstverlening.

Daarnaast spelen de kosten van onderwijshuisvesting, de vervangingsopgave in de openbare ruimte, het mobiliteitsvraagstuk (N35) en de ontwikkeling spoorzone/centrum. Dit naast alle autonome ontwikkelingen en de regulier uit te voeren werkzaamheden.

8

Richting de komende (meerjaren) begroting 2026-2029 en vooral voor de jaren daarna ligt er dan ook de uitdaging om tot een sluitend meerjarenperspectief te komen en dit te behouden. Ontwikkeling algemene bestemmingsreserve Het verloop van de algemene bestemmingsreserve is in onderstaande tabel toegelicht. Uit deze tabel blijkt dat de algemene bestemmingsreserve uitkomt op een bedrag van € 20,95 miljoen per ultimo 2029. Bij de programmabegroting 2025, respectievelijk de jaarrekening 2024 was per ultimo 2028 een saldo voorzien van € 11,28 miljoen en € 15,67 miljoen. De stijging van de algemene bestemmingsreserve ten opzichte van de jaarrekening 2024 vindt nagenoeg geheel zijn oorzaak in het voordeliger geschetste (meerjaren) perspectief bij deze zomernota. Stand algemene bestemmingsreserve Bedragen * € 1.000.000 Omschrijving Verwachte stand per 1 januari

2025 2026 2027 2028 2029 28,61 22,60 19,48 19,13 19,65

Mutaties 2025 (inclusief bestaande claims)

-4,82

-0,78

-0,27

-0,29

0,00

Dekking begrotingsresultaat 2025-2029 bij aanbieding begroting

-2,95

-3,00

-1,09

0,10

0,02

Financieel resultaat zomernota 2025

1,76

0,66

1,01

0,71

1,28

Verwachte stand per ultimo jaar

22,60 19,48 19,13 19,65 20,95

2.2 Budgetafwijkingen 2025 De belangrijkste financiële meevallers zijn:  Hogere algemene uitkering gemeentefonds  Renteresultaat 2025 (inclusief vrijval stelpost renteschommelingen)  Voordeel Reëel begroten: terug ramen/ doorschuiven investeringsbudgetten naar 2026 en volgende jaren De belangrijkste financiële tegenvallers zijn:  Uitvoeringsbudget ontwikkelkader stationsgebied  Voorbereidingsbudget 2e fase centrumplan Raalte  Verhogen budget verkiezingen

9

Hoofdstuk 3: Programma's 3.1 Inleiding In dit hoofdstuk wordt informatie verstrekt over de ontwikkelingen met betrekking tot de doelstellingen binnen de diverse programma's. In paragraaf 3.3 'Algemene dekkingsmiddelen, resultaten en onvoorzien' zijn de ontwikkelingen op verschillende thema's, zoals het renteresultaat, de uitkomsten van de meicirculaire 2025 van het Rijk en de dividenduitkeringen gerapporteerd.

3.2 Programma's Via het 'verkeerslichtenmodel' is gerapporteerd of de in de begroting 2025 geformuleerde beleidsmatige doelstellingen op koers liggen en of deze binnen het budget behaald worden. Doelstellingen worden per programma beoordeeld. Alle afwijkingen zijn toegelicht. De betekenis van de stoplichten: : (Verwachte) positieve afwijking van begroting : Conform begroting : Dreigt negatief af te wijken van begroting : Negatieve afwijking van begroting De gemeente Raalte kent de volgende programma's: 1. Ruimtelijke ontwikkeling, woon- en werkomgeving 2. Integraal beheer openbare ruimte 3. Onderwijs, werk en inkomen 4. Maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp 5. Duurzaamheid, energie- en warmtetransitie 6. Economie 7. Sport, cultuur en maatschappelijk vastgoed 8. Openbare orde en veiligheid 9. Bestuur en dienstverlening

10

Programma 1: Ruimtelijke ontwikkeling, woon- en werkomgeving Portefeuillehouder: Wethouders A. Kreule en R. Bisschop Programmacoördinator: Domeinmanager T. Penders

Maatschappelijk doel: We staan voor zoveel mogelijk gelijke woonkansen voor elke doelgroep.

Doel:

Acties:

1. We zorgen voor de uitvoering van onze Omgevingsvisie en het Koersplan voor het opstellen van het Omgevingsplan. 1.1 Samen met onze inwoners, ondernemers en organisaties uitvoering geven aan de vastgestelde Omgevingsvisie Horizon gemeente Raalte 2040. 1.2 Samen met Deventer en Olst-Wijhe stellen we voor een eerste deelgebied een Omgevingsplan op. Zo verkennen we samen de planvorming onder deze nieuwe wetgeving. Daarna bepalen we het traject voor het gemeentedekkend Omgevingsplan en de mogelijke samenwerking hierin. Wettelijk moet het hele Omgevingsplan voor 2032 zijn afgerond.

Toelichting:

N.v.t.

Doel:

2. We gaan onze groeiambitie realiseren voor de lokale en regionale vraag, voor zowel de buurtdorpen als de kernen van Heino en Raalte. 2.1 We komen met groeibeelden voor de buurtdorpen en starten op met de extra projecten in het kader van de Groeiopgave van Heino en Raalte. 2.2 We werken het Programma Wonen verder uit waarbij expliciet ingezet wordt op het bouwen voor verschillende doelgroepen zoals ouderen en starters. Met deze verdere uitwerking is er duidelijkheid voor de projecten waardoor ze voortvarend opgepakt worden. Daarnaast is er houvast zodat we voor de juiste doelgroepen bouwen.

Acties:

11

Financieel

Inhoudelijk

Om dit te kunnen realiseren hebben we een forse woningbouwambitie van 3.000 woningen voor de periode van 10 jaar. We willen kansen vanuit de regio Zwolle verzilveren (denk aan impulsen op gebied van wonen, behoud en uitbouw van voorzieningen, versterking economie en infrastructuur) door een stevige positie in te nemen in de regio en de verstedelijkingsstrategie van de regio doorvertalen naar de groeiopgave voor Raalte. We zetten ons onverminderd in voor de realisatie van belangrijke wegen om de bereikbaarheid van onze gemeente te verbeteren. We zetten in op vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) en geven uitvoering aan de vastgestelde Omgevingsvisie Horizon gemeente Raalte 2040.

2.3 We maken een plan van aanpak om de doorstroming op de woningmarkt te bevorderen en daarmee ouderen stimuleert een beweging te maken naar een passende woning die het langer zelfstandig thuis ondersteunt en tegelijkertijd een verhuisketen op gang brengt die ruimte biedt aan andere woningzoekenden.

Toelichting:

N.v.t.

Doel:

3. We verbeteren samen met het rijk en de provincie de verkeersveiligheid, leefbaarheid en bereikbaarheid. 3.1 We blijven ons inzetten op de MIRT-verkenning N35 en ronden de planvorming voor de opwaardering voor de stationsplannen van Heino en Raalte af. Uitvoering van de stationsplannen is voorzien in 2025. Voor de MIRTverkenning en Knooppunt Raalte blijven we actief lobbyen om de uitvoeringsplannen gerealiseerd te krijgen. 3.2 We geven het fietsgebruik een extra impuls voor de leefbaarheid, duurzaamheid, gezondheid en mobiliteitsvrijheid.

Acties:

Toelichting:

De MIRT-verkenning Wythmen-Nijverdal loopt op schema. De verwachting is dat begin volgend jaar de minister een voorkeursbeslissing neemt. Voor KNP Raalte geldt dat vanwege beperkt budget een nieuw conceptontwerp is gemaakt en dat deze met de samenleving wordt besproken. Mede vanwege de financiële en technische uitdagingen loopt het traject vertraging op. Voor de tweede fietsverbinding en indexering moet de gemeenteraad bij de begroting nog middelen beschikbaar stellen.

Doel:

4. Een toekomstbestendig buitengebied.

Acties:

4.1 Met een integrale aanpak voor het buitengebied (in verbinding met de samenleving en de aanpak vanuit rijk en provincie) geven we inzicht om goede ruimtelijke keuzes te kunnen gaan maken. Waar mogelijk wordt de verbinding met andere opgaven gezocht. N.v.t.

Toelichting:

12

Overige aspecten Capaciteit Civiel

Er is een grote toenemende capaciteitsvraag vanuit initiatieven en projecten in de openbare ruimte. Dit vraagt op korte termijn om capaciteitsuitbreiding van 1,5 fte bij het cluster Civiel. De uitbreiding met ingang van 1 oktober 2025 wordt gedekt vanuit de verschillende projecten.

Toelichting

Voorgesteld wordt voor 2025 € 41.125 salariskosten en € 9.375 voor overhead beschikbaar te stellen voor de (structurele) capaciteitsuitbreiding bij cluster Civiel. Vanaf 2026 is dit een bedrag van € 164.500 respectievelijk €37.500. Dekking wordt gevonden in de verschillende projecten.

Ontwikkelkader Stationsgebied

Voor het stationsgebied, bestaande uit het Centrum en de Spoorzone, is een kwartiermaker aangesteld. De rol van de kwartiermaker is om voor Centrum en Spoorzone de invulling van de ambities uit de Groeibeelden verder vorm te geven. In de komende periode wordt voor het gebied een Ontwikkelkader uitgewerkt. Het Ontwikkelkader beschrijft een strategische visie en ontwikkelstrategie van de gemeente op de ontwikkeling van het Centrum en de Spoorzone. Het maakt concreet hoe we als gemeente in de gebieden invulling geven aan de ambities uit de Groeibeelden. In het kader van het Ontwikkelkader worden diverse externe kosten voorzien. Deze bestaan uit stedenbouwkundige begeleiding, verkenning financiële haalbaarheid, uitvoering haalbaarheidsonderzoeken (onder andere voor de spoorzone). De kosten hiervoor bedragen naar verwachting € 325.000 (exclusief btw) voor 2025 en 2026. Voor de periode 1 juni 2025 t/m 31 december 2025 is van dit bedrag naar verwachting € 215.000 benodigd en voor 2026 een bedrag van € 110.000.

Toelichting

Voorgesteld wordt voor uitwerking Ontwikkelkader Stationsgebied voor 2025 € 215.000 en voor 2026 € 110.000 beschikbaar te stellen.

Masterplan Raalte-Noord

Voor Raalte Noord is een masterplan in ontwikkeling. Ook zullen de komende jaren de nodige onderzoeken uitgevoerd moeten worden en dient de ruimtelijke procedure doorlopen te worden. Voor het masterplan is, als aanvulling op het reeds in 2024 toegekende krediet van € 100.000, voor 2025 een (aanvullend) voorbereidingskrediet van € 300.000 nodig.

Toelichting

Voorgesteld wordt om bij de zomernota 2025 voor Raalte Noord een (aanvullend) voorbereidingskrediet van € 300.000 beschikbaar te stellen ten laste van de grondexploitatie.

13

Project Molenwijk Voor het project Molenwijk is €100.000 beschikbaar gesteld op basis van het raadsvoorstel in het kader van de groeiopgave. Afgelopen periode is het project opgepakt. Voor de onderzoeken en uitwerkingen die na de zomer plaats vinden is € 50.000 extra budget nodig voor externe kosten. De interne uren kunnen ten laste van de beschikbare middelen Groei worden gebracht. Toelichting

Voorgesteld wordt € 50.000 extra krediet voor externe kosten Molenwijk beschikbaar te stellen ten laste van de grondexploitatie.

Herinrichting Voor de herinrichting van de stations Heino en Raalte is € 3,2 stations Heino en miljoen eenmalig beschikbaar gesteld en gedekt uit de Raalte dynamische investeringsreserve. Uit een nadere analyse blijkt dat van de beschikbare middelen € 1,5 miljoen aangemerkt moet worden als een investering. Toelichting

14

Om dit administratief te verwerken is het voorstel om afgerond € 1,5 miljoen over te hevelen van de dynamische investeringsreserve naar een nieuw te vormen gekoppelde reserve herinrichting stations Heino en Raalte.

Programma 2: Integraal beheer openbare ruimte Portefeuillehouder: Wethouder B. Breunissen Programmacoördinator: Domeinmanager J. Hulzebos

Maatschappelijk doel: We willen een goede kwaliteit van de openbare ruimte houden en

Doel:

Acties:

1. We borgen de ondergrens van veiligheid, voorkomen kapitaalvernietiging en behalen de vastgestelde kwaliteitsnormen. 1.1 Uitvoeren van in de beheerplannen benoemde onderhouds- en vervangingsmaatregelen. 1.2 Het opstellen en actualiseren van beheerplannen.

Toelichting:

N.v.t.

Doel:

2. We werken aan een toekomstbestendige, veilige, gezonde, schone en mooie leefomgeving waaronder de openbare gebouwen en creëren hiermee een maatschappelijke meerwaarde. 2.1 Het ontwikkelen van beleid ten aanzien van de circulariteit van materialen. 2.2 Uitvoeren van maatregelen (actieplan) uit het Biodiversiteitsplan. 2.3 Vervangings- en beleidsopgaven integraal afwegen voor het Meerjaren Investeringsplan(MIP). 2.4 Het benutten en faciliteren van initiatieven uit de Raalter samenleving. N.v.t.

Acties:

Toelichting: Doel:

Acties:

15

3. We werken aan een lange termijn aanpak voor het fysieke domein om te komen tot toekomstbestendige leefbare dorpen en wijken. 3.1 Het geven van inzicht in de inhoudelijke en financiële opgave op de lange termijn en het organiseren van de structurele dekking.

Financieel

Inhoudelijk

verbeteren. We willen de gebieden met een groot onderhouds- en vervangingsopgave toekomstbestendig maken. Daarbij willen we maatschappelijke meerwaarde creëren. Ons doel voor de komende periode is beter inzicht krijgen in de opgaven, zodat prioriteiten kunnen worden gesteld en zaken in de tijd kunnen worden uitgezet. Hierbij zetten wij waar mogelijk in op een gebiedsgerichte, participatieve en integrale aanpak. De gemeentelijke gebouwen zijn functioneel, waarbij wij naast het uitvoeren van het reguliere onderhoud eraan werken om de gebouwen te verduurzamen.

3.2 Het gebiedsgericht verbinden van opgaven met andere programma's en maatschappelijke opgaven (onder andere ruimtelijke ontwikkelingen, verstedelijking, verkeer, onderwijs, sociaal, sport, economie en duurzaamheid). 3.3. We ramen de investeringen voor de vervangingsopgave en het toekomstbestendig maken op programmaniveau (wendbaar begroten ten opzichte van ramen op projectniveau). Toelichting:

N.v.t.

Overige aspecten Voormannen Domein Beheer heeft werk en plaats voor de mensen met een groenonderhoud afstand tot de arbeidsmarkt. Het aantal mensen dat werkzaam is bij 'de Productie' neemt weliswaar af, maar het aantal mensen behorend tot de doelgroep wordt echter niet kleiner. De inzet van mensen met andere kwaliteiten vraagt om begeleiding in het werk. Dat doen onze meewerkend voormannen. Om de begeleiding van de 'doelgroepers' wel te kunnen waarborgen en de uitstroom van meewerkend voormannen te compenseren, stellen we voor om het aantal meewerkend voormannen in eigen dienst aan te vullen met twee meewerkend voormannen. Toelichting

Voorgesteld wordt € 131.984 beschikbaar te stellen voor de loonsom van de voormannen, plus € 50.000 voor de bijbehorende overheadkosten. Dit bedrag kan ten laste worden gebracht van bestaande budgetten, waaronder het inhuurbudget en externe diensten.

Openbare verlichting

Door de verduurzaming van openbare verlichting komt er financiële ruimte vrij, omdat ledverlichting minder onderhoud nodig heeft. Deze financiële ruimte hebben we nodig om een tekort op civiele kunstwerken te compenseren, waaronder het groot onderhoud van het brugdek aan de Harinkdijk.

Toelichting

Voorgesteld wordt structureel € 95.000 over te hevelen van openbare verlichting naar civiele kunstwerken.

Groenzone Langkamp

Bij de groenzone hebben we te maken met een wateropgave en werken we naar een toekomstbestendig sociaal inclusieve inrichting (met extra aandacht voor dementievriendelijkheid). Het beschikbare budget is niet toereikend om de groenzone toekomstbestendig in te richten. Het tekort op water bedraagt € 750.000, wat gedekt kan worden uit het totale rioleringsbudget van de wijk Langkamp. Deze mutatie wordt verwerkt binnen hoofdstuk 4. Daarnaast komen we € 125.000 tekort voor de paden en het groen, omdat we afwijken van eerder gemaakte keuzes om sociale inclusiviteit toe te passen.

16

Denk aan bredere paden, andere type banken, spelelementen etc. De werkzaamheden betreffende de wateropgave worden dit jaar uitgevoerd en afgerond, waarbij de paden ook direct worden meegenomen. Daaropvolgend is het wenselijk om direct te kunnen starten met het groen (4e kwartaal 2025). Deze werkzaamheden zullen doorlopen tot eind 1e kwartaal 2026 vanwege het plantseizoen. Verder zijn inkomsten á € 101.948 voor de groenzone in 2024 ten gunste van de reserve wegen gekomen, welke toegerekend hadden moeten worden aan dit project. Toelichting

Voorgesteld wordt € 125.000 beschikbaar te stellen in 2026 voor wegen/groen met daarbij behorende structurele kapitaallasten van € 6.125. Het budget dient beschikbaar gesteld te worden, zodat in 2025 de verplichting aangegaan kan worden, waarbij de werkzaamheden kunnen starten en doorloop hebben naar 2026. Verder wordt voorgesteld € 104.170 aan inkomsten te ramen voor de verkregen bijdrage van derden voor riolering en het budget wegen/groen te verhogen met € 101.948. Voorgesteld wordt deze € 101.948 ten laste te brengen van de reserve wegen.

Onderhoud gemeentehuis

Voorgesteld wordt het budget van instandhouding gemeentehuis á 1,84 miljoen (jaarlijks € 368.728 in 2025 t/m 2029) te herverdelen over de jaren in afwachting van definitieve besluitvorming nieuwbouw gemeentehuis. Door budget nu naar voren te halen, kan de regeltechniek in het gemeentehuis worden vervangen en hebben wij hier de komende jaren minder onderhoud aan.

Toelichting

Voorgesteld wordt het onderhoudsbudget als volgt te verdelen met dekking vanuit de reserve: 2025 - €940.000 2026 - €300.000 2027 - €200.000 2028 - €200.000 2029 - €200.000

Loonsom WSW

Er zijn veel mensen vanuit verschillende doelgroepen die graag mee willen doen aan het arbeidsproces. Mensen die vanuit een re-integratie traject weer aan het werk willen, statushouders, mensen die werkervaring willen opdoen, terug willen keren in de maatschappij na een veroordeling etc. Het werk bij domein Beheer leent zich hier heel erg goed voor. Daarnaast hebben we de mensen in huis die deze doelgroep kunnen begeleiden in het werk. Naast de maatschappelijke verantwoordelijkheid willen we hiermee ook de kosten van onze bedrijfsvoering verlagen. Het mes snijdt dus aan twee kanten. Het domein Beheer heeft met ingang van 2027 een besparing geraamd van € 25.000. Om deze besparing te realiseren is in 2025 gestart met het opbouwen van een groeiteam binnen Beheer. De loonkosten (minus loonkostensubsidie) kunnen ten laste gebracht worden van het inhuurbudget WSW, wat bedoeld is voor genoemde doelgroep.

17

Toelichting

18

Voorgesteld wordt € 360.973, aflopend naar € 354.516 in 2028 over te boeken van het WSW loonsombudget naar de totale loonsom van domein beheer. Daarnaast wordt voorgesteld € 140.000 van het WSW inhuurbudget om te zetten naar salariskosten voor het in dienst nemen van personeel plus € 30.000 naar de stelpost overhead.

Programma 3: Onderwijs, werk en inkomen Portefeuillehouder: Wethouder G. Toeter Programmacoördinator: Domeinmanager T. Schrör

Maatschappelijk doel: Onze ambitie is dat iedereen naar eigen vermogen kan blijven participeren

Doel:

Acties:

Toelichting:

Doel:

19

1. We bieden ondersteuning aan wie (tijdelijk) niet kan voorzien in het eigen inkomen en recht heeft op een uitkering. 1.1 Inwoners die aangewezen zijn op een uitkering, ondersteunen we actief om mee te doen naar vermogen. Wanneer betaald werk nog niet haalbaar is, zetten we andere trajecten in zoals een leer-werktraject, een werkervaringsplek of scholing. Het tekort op de sociale uitkeringen en de bijzondere bijstand is € 1,36 miljoen als gevolg van de toename van het aantal sociale uitkeringen (+68) en inrichtingskosten huisvesting met name als gevolg van de instroom van statushouders die doorstromen vanuit locatie den Alerdinck. Er was een positief saldo van € 0,17 miljoen begroot. Een negatieve bijstelling van € 1,53 miljoen. Voorgesteld wordt om helft van het tekort te dekken uit de reserve sociaal domein en de helft uit de reserve vluchtelingen. Zie de paragraaf sociaal domein voor verdere toelichting. 2. We begeleiden mensen naar werk die hierbij ondersteuning nodig hebben, met als doel dat inwoners maximaal meedoen naar eigen vermogen. Werk is voor ons meer dan een reguliere betaalde baan. Het kan bijvoorbeeld ook beschut werk of vrijwilligerswerk zijn. We hebben een sterke infrastructuur om dit doel te bereiken, waar de Stichting Werk Raalte een belangrijk onderdeel van is.

Financieel

Inhoudelijk

in de samenleving. We zetten samen met het onderwijs en bijbehorende partners in op het aanpakken van leerachterstanden en het sociaal welbevinden van jongeren als gevolg van de coronacrisis. Samen met ondernemers, het onderwijs en de regio werken we daarom aan een arbeidsmarkt die aantrekkelijk is en blijft voor zowel werkgevers en werknemers. Voor inwoners die (tijdelijk) niet mee kunnen doen, bieden wij een vangnet. We blijven samen met onze partners inzetten op het vroegtijdig signaleren van schulden om erger te voorkomen en ondersteunen onze minima met effectief minimabeleid. We willen ook dat nieuwe inwoners, zoals statushouders en vluchtelingen zo veel als mogelijk mee kunnen doen. Daarom bieden we ondersteuning, met name op het gebied van taal en werk. Zo willen we problemen zoveel mogelijk voorkomen.

Acties:

2.1 Raalte Werkt! is onze visie op werk, participatie en reintegratie. Deze visie vertalen we jaarlijks naar een concreet uitvoeringsplan. We bouwen onze infrastructuur verder uit en sluiten met maatwerk trajecten zoveel mogelijk aan bij de mogelijkheden van onze inwoners. 2.2 Wanneer uitstroom naar regulier betaald werk (nog) niet haalbaar is, benutten we de infrastructuur van de Stichting Werk Raalte (SWR) en andere lokale partijen voor de inzet van re-integratie instrumenten zoals werkervaringsplekken en taalstages.

Toelichting:

N.v.t.

Doel:

3. We werken aan een toekomstbestendige arbeidsmarkt, om ervoor te zorgen dat er nu en in de toekomst passend werk beschikbaar is voor onze inwoners en voldoende geschikte werknemers voor onze werkgevers. 3.1 We werken aan een toekomstbestendige arbeidsmarkt. Regionaal werken we hiervoor samen in de arbeidsmarktregio Zwolle. We maken optimaal gebruik van regionale ondersteuning van bijvoorbeeld de aanjagers voor inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt, zoals statushouders en mensen met psychische beperkingen en we verwijzen zoveel als mogelijk naar Groei Vooruit. N.v.t.

Acties:

Toelichting: Doel:

Acties:

Toelichting:

Doel:

Acties:

Toelichting:

20

4. We werken aan een effectief minimaschulddienstverleningsbeleid met aandacht voor de menselijke maat. 4.1. In 2025 werken we verder aan de implementatie van het Beleidsplan Rondkomen met je inkomen bijvoorbeeld door het wijzigen van de beleidsregels Bijzondere Bijstand Raalte 2019, Beleidsregels schuldhulpverlening 2019 Raalte en Beleidsregels individuele inkomenstoeslag gemeente Raalte. Hogere kosten als gevolg van hogere bewindvoeringskosten en inrichtingkosten huisvesting van onder andere statushouders. 5. Signaleren en terugdringen van laaggeletterdheid is een integraal onderdeel van de dienstverlening en het beleid in het sociaal domein. 5.1 We zijn gestart met de ontwikkeling van een integrale aanpak basisvaardigheden. We werken hierbij samen met partners op het gebied van participatie, gezondheid, inburgering en onderwijs. In 2025 geven we dit plan verder vorm. N.v.t.

Doel:

Acties:

6. Voor jongeren is er een sluitende aanpak. Jongeren gaan naar school, hebben werk of een passende dagbesteding. We werken samen met school om uitval te voorkomen. 6.1 We gaan verder met de uitvoering van het meerjarenbeleidsplan RMC (Regionaal Meld- en Coördinatiepunt vroegtijdige schoolverlaters). We gaan lokaal aan de slag met de thema's, zoals integrale ondersteuning van jongeren in een kwetsbare positie, jongeren in beeld hebben en houden en het duurzaam naar werk begeleiden van de jongeren. 6.2 We blijven investeren op de verbinding tussen het onderwijs, de leerplichtambtenaar, RMC-consulent, het Centrum voor jeugd en gezin en de clusters werk en Wmo. Hiermee beogen we een goede samenwerking en vroegtijdige, integrale ondersteuning aan jeugdigen.

Toelichting:

N.v.t.

Doel:

7. We werken samen met scholen om leerachterstanden te voorkomen en zetten in op sociaal welbevinden van onze jeugd. 7.1 We geven samen met de partners zoals de scholen, kinderopvang, GGD en het CJG verder uitvoering aan het Nationaal Programma Onderwijs. De thema's waarop we ons richten zijn: jongeren tijdig in beeld, sociaal emotioneel welbevinden en sociale activiteiten. De middelen lopen in de zomer van 2025 af, daarom kijken we ook of en hoe we de versterkte samenwerking structureel kunnen behouden binnen de reguliere middelen en mogelijkheden. N.v.t.

Acties:

Toelichting: Doel:

Acties:

Toelichting: Doel:

21

8. Kinderen in de gemeente Raalte worden optimaal voorbereid voor de basisschool, doordat er de mogelijkheid is om deel te nemen aan de voorschoolse voorzieningen. Voor de kinderen met een ontwikkelingsachterstand is er extra ondersteuning in de vorm van voor- en vroegschoolse educatie. 8.1 Met de Voor- en Vroegscholen geven we uitvoering aan ons plan van aanpak om de kwaliteit van VVE (Vooren Vroegschoolse Educatie) te verbeteren door middel van de gemaakte resultaatafspraken. N.v.t. 9. We ondersteunen statushouders bij hun inburgering en integratie in de gemeente Raalte, zodat zij zo snel mogelijk naar vermogen meedoen in onze samenleving.

Acties:

Toelichting:

9.1 We blijven onverminderd inzetten op integrale leerroutes op basis van inburgering, taal en participatie, waarbij de inburgeraar naar vermogen taalvaardigheden ontwikkelt. De contracten met de aanbieders van de Onderwijsroute lopen per 01-01-2026 af. In 2025 besteden we deze opdracht opnieuw aan. 9.2 We blijven flexibel om de hoge instroom van statushouders te kunnen opvangen. In 2025 continueren we de in 2024 ingezette doorstroomlocatie. 9.3 In september 2023 is de Taalschool Salland van start gegaan. In het schooljaar 2023/2024 hebben structureel 90-95 kinderen hier les gevolgd, verdeeld over het primair en voortgezet onderwijs. De prognose voor het schooljaar 2024-2025 is voor het primair onderwijs 20-25 leerlingen en voor het voortgezet onderwijs 20-25 leerlingen. Hiermee is er nog voldoende ruimte voor groei wanneer de instroom hoger zou worden. N.v.t.

Overige aspecten Meedoenregeling Conform raadsbesluit wordt het subsidieplafond minima eenmalig met € 15.000 verhoogd ten laste van de stelpost volumegroei. Dit vanwege de toename van het aantal kinderen en jongeren uit gezinnen met een laag inkomen die deelnemen aan maatschappelijke activiteiten via de meedoenregeling. Toelichting Voorgesteld wordt om het subsidieplafond minima eenmalig met € 15.000 te verhogen en dit ten laste te brengen van de stelpost volumegroei. Statushouders

Door de komst van doorstroomlocatie Den Alerdinck voldoen wij aan de wettelijke taakstelling voor statushouders. Dit betekent wel een stijging in de instroom van statushouders. Daarnaast neemt hiermee ook het aantal nareizigers toe. De hogere instroom drukt op de uitvoering, zoals een groei van de omvang van de caseloads, meer inburgeringstrajecten opgestart en meer bijstandsuitkeringen en participatietrajecten.

Toelichting

Voorgesteld wordt om eenmalig € 204.300 aan de loonsom en € 56.250 aan overhead beschikbaar te stellen voor de uitvoering van de verhoogde taakstelling statushouders ten laste van de reserve opvang Vluchtelingen en statushouders. Daarnaast wordt voorgesteld om eenmalig € 137.340 aan de loonsom en € 32.500 aan overhead beschikbaar te stellen om uitvoering te geven aan de asielopgave ten laste van de reserve opvang Vluchtelingen en statushouders.

22

Doorstroomlocatie In totaal wordt er over de periode 2024 t/m 2026 een negatief Den Alerdinck resultaat van €75.000 verwacht. Dit kan ten laste worden gebracht van de reserve Vluchtelingen. Voor 2025 is een nadelig resultaat van € 92.000 begroot. Echter, op basis van de huidige inzichten zijn de kosten en inkomsten van Den Alerdinck voor 2025 bijgesteld, waardoor er in 2025 een voordelig resultaat € 273.000 wordt geprognosticeerd. Een positieve bijstelling van € 365.000. Deze positieve bijstelling is met name het gevolg van een hogere rijksbijdrage vanwege de nieuwe bekostigingsregeling doorstroomlocaties vanuit het rijk die per februari 2025 is ingegaan en door de hogere instroom van nareizigers. Voor 2026 is een nadelig resultaat van € 38.000 begroot. Echter, mede als gevolg van een lagere bezettingsgraad door uitstroom op Den Alerdinck verwachten we een lagere rijksbijdrage in 2026 en wordt op basis van huidige inzichten een nadelig resultaat van € 181.000 geprognosticeerd. Dit betekent een negatieve bijstelling van €143.000. Toelichting

Voorgesteld wordt om voor 2025 het resultaat met € 365.000 bij te stellen ten gunste van de reserve Vluchtelingen en in 2026 een nadelig resultaat van € 143.000 bij te stellen ten laste van de resultaat Vluchtelingen.

Krediet Oekraïne

Voor de opvang van Oekraïners is de verwachte rijksbijdrage en eigen bijdrage 2025 € 5,01 miljoen en de verwachte kosten € 3,81 miljoen. Er is een voordelig resultaat van € 1,20 miljoen.

Toelichting

Voorgesteld wordt een rijksbijdrage en eigen bijdrage van € 5,01 miljoen en € 3,81 miljoen aan uitgaven te ramen voor de opvang van Oekraïners (inclusief leefgeld) en het voordelig resultaat van € 1,20 miljoen toe te voegen aan de reserve Vluchtelingen. Zie de paragraaf Vluchtelingen voor verdere toelichting.

Resultaat SW en re-integratie

Het resultaat van de SW is in 2025 bijgesteld van € 137.000 negatief naar € 16.000 positief als gevolg van een hogere rijksbijdrage SW. Voor nieuw beschut wordt in 2025 een nadeel van € 70.000 verwacht mede als gevolg van het loslaten van de taakstelling nieuw beschutters. De resultaten worden verrekend met de reserve sociaal domein.

Toelichting

Zie voor verdere toelichting de paragraaf Sociaal domein.

23

Programma 4: Maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp Portefeuillehouder: Wethouder G. Toeter Programmacoördinator: Domeinmanager T. Schrör

Maatschappelijk doel: Onze ambitie is dat iedereen naar eigen vermogen kan blijven participeren

Doel:

Acties:

24

1. We vinden het belangrijk dat onze inwoners van alle leeftijden zoveel mogelijk op eigen kracht meedoen in de samenleving. Daarom werken we aan het versterken van de zelfredzaamheid en veerkracht van onze inwoners en zetten we breed in op preventie en normalisering en werken we met alle partners samen vanuit het gedachtegoed positieve gezondheid. Hierbij draait gezondheid om mentaal en fysiek welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen in de samenleving en dagelijks functioneren. Normaliseren betekent ook stoppen met hulpverlening zodra de inwoner weer zelf verder kan. 1.1 We geven uitvoering aan het integrale plan van aanpak in het kader van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). We zetten in ieder geval in op de volgende thema's; kansrijke start, valpreventie, aanpak overgewicht en obesitas, mentale gezondheid, welzijn op recept, vroegsignalering alcohol en middelengebruik en het versterken van de sociale basis. 1.2 Vanuit Raalte Sportief en Gezond bieden we ondersteuning aan inwoners en verenigingen voor activiteiten die bijdragen aan een goede gezondheid van onze inwoners. 1.3 Met het project Kansrijke Start werken professionals uit het medische en sociaal domein aan het versterken van de samenwerking rondom de eerste 1.000 dagen van een kind. Dit vergroot de kansen voor baby’s en peuters en kan problemen op latere leeftijd voorkomen.

In 2025 werken we verder aan het verstevigen van de samenwerking door middel van netwerkbijeenkomsten. Professionals werken met de interventie Nu Niet Zwanger.

Financieel

Inhoudelijk

in de samenleving. We bieden elk kind de kans op een goede start en ontwikkeling en een veilige plek om op te groeien. Daarbij hebben we extra aandacht voor het mentale welzijn van jongeren, omdat we zien dat corona hier veel impact op heeft gehad. We blijven inzetten op preventie en normalisering. Wel willen we strakker monitoren op wat deze inzet oplevert. In hoeverre draagt onze investering op preventie bij aan onze doelen? Daarnaast zetten we in op een brede, meer wijkgerichte aanpak. We zien dat steeds meer van onze inwoners zorg nodig hebben. Omdat we het belangrijk vinden dat onze inwoners zo lang mogelijk (zelfstandig) thuis kunnen blijven wonen, vraagt de combinatie woon en zorg de komende jaren extra aandacht en inzet.

Toelichting: Doel:

Acties:

Toelichting: Doel:

Acties:

25

1.4 We werken verder aan het versterken van de sociale basis. Extra middelen zetten we wijkgericht in. 1.5 In 2024 is - naar aanleiding van de aangenomen motie in de begrotingsraad van november 2023 - een plan van aanpak voor een toekomstbestendig CJG gemaakt die in 2026 in werking treedt. In 2025 worden daarvoor de voorbereidingen getroffen. In het Plan worden de uitgangspunten die in de Hervormingsagenda Jeugd zijn opgenomen voor een sterk lokaal team uitgewerkt voor het CJG. N.v.t. 2. Raalte kenmerkt zich door een verbonden samenleving, waarin ontmoeting belangrijk is en inwoners naar elkaar omkijken. Dit willen we behouden en versterken. 2.1 We geven uitvoering aan het Uitvoeringsplan Mantelzorg waaronder extra aandacht voor bewustwording. N.v.t. 3. We zijn ons ervan bewust dat niet alle inwoners (volledig) op eigen kracht mee kunnen doen in de samenleving. Voor deze inwoners bieden we passende (maatwerk)ondersteuning. We investeren nadrukkelijk in wijken of in specifieke doelgroepen die in mindere mate veerkrachtig zijn. 3.1 We werken aan een sterk Veilig Thuis IJsselland dat nauw samenwerkt met het Centrum voor Jeugd en Gezin en maatschappelijk werk, zodat casussen waarin huiselijk geweld, kindermishandeling of ouderenmishandeling speelt, zo snel mogelijk en zoveel mogelijk lokaal worden opgepakt en wachtlijsten worden voorkomen.

Een nieuwe regiovisie, het concretiseren en uitvoeren van de uitgangspunten van toekomstscenario kind- en gezinsbescherming zijn voor 2025 belangrijke aandachtspunten. 3.2 We geven uitvoering aan de Regiovisie beschermd wonen en maatschappelijke opvang 'Kracht in Kwetsbaarheid' en de lokale vertaling daarvan. Uitgangspunten zijn daarbij zelfstandig wonen in de vertrouwde woonomgeving met steunende personen (beschermd thuis) en het voorkomen van dakloosheid vanuit het principe 'eerst een woning, dan herstel'. 3.3 Aan de hand van een convenant wordt er met aanbieders van specialistische jeugdhulp gewerkt aan de transformatieopgaven normaliseren, ambulantiseren en kleinschalig gezinsgericht wonen. Doel is om kinderen thuis, of in een setting die 'zo thuis mogelijk is' te ondersteunen. Gemeenten en aanbieders werken aan de ambitie van 0 uit(huis)plaatsingen. Dit betreft een meerjarig ontwikkelproces.

Zo wordt er ingezet op integrale samenwerking van jeugdhulpaanbieders en scholing over de verklarende analyse. Zowel lokaal als regionaal wordt er gewerkt aan de opgaven uit de Hervormingsagenda Jeugd. Ook wordt er een aanpak op wachttijden ontwikkeld. 3.4 Samen met het zorgkantoor en de zorgverzekeraar werken we in de regio Midden-IJssel aan de verbinding tussen het zorgdomein en het sociaal domein, zodat we de uitdaging die op ons afkomt vanuit het Integraal Zorgakkoord (IZA) nog meer vanuit gezamenlijkheid kunnen aanpakken. Concreet werken we hierbij aan de uitvoering van het regioplan en bijbehorende transformatieplannen. Toelichting:

N.v.t.

Doel:

4. We zorgen voor goede randvoorwaarden, zodat senioren, mensen met een verstandelijke of lichamelijke beperking of (psychische) kwetsbaarheid op een verantwoorde manier en zo zelfstandig mogelijk in hun eigen huis en omgeving kunnen (blijven) wonen. 4.1 Met het Actieplan Zelfstandig Thuis Wonen werken we doorlopend, samen met partners en inwoners, aan dat wat nodig is om mensen zolang en veilig mogelijk zelfstandig thuis te laten wonen. Thema’s als Wonen, Meedoen, Ondersteuning en Zelfredzaamheid zijn hierin leidend. In 2025 borduren we voort op het traject van bewustwording rondom zelfstandig wonen en doorstroombevordering. N.v.t.

Acties:

Toelichting: Overige aspecten

Huishoudelijke hulp Bij de zomernota 2024 is een tekort op het budget huishoudelijk hulp van € 300.000 gemeld als gevolg van volumestijging. Het budget huishoudelijk hulp is in 2024 eenmalig opgehoogd met de toevoeging dat voor 2025 en verder gemonitord wordt of het tekort structureel is. Voor 2025 is er een tekort van circa € 400.000 op het budget huishoudelijke hulp als gevolg toename aantal ouderen, afgenomen wachtlijsten en door het abonnementstarief. Vanaf 2027 wordt de inkomensafhankelijke bijdrage Wmo ingevoerd. Voor 2025 en 2026 krijgen we een compensatie van het rijk. Toelichting Voorgesteld wordt om het budget huishoudelijke hulp structureel m.i.v. 2025 met € 400.000 aflopend naar structureel € 200.000 m.i.v. 2027 te verhogen ten laste van stelpost rijkscompensatie invoering abonnementstarief en stelpost volumestijging.

26

Formatie Sociaal Domein

Er is bij nieuw beleid 2025 € 255.000 beschikbaar gesteld aan personele kosten om te starten met de implementatie van de besparingsmaatregelen sociaal domein. De verwachting is dat € 92.000 aan capaciteit in 2026 wordt ingevuld en dit wordt in nieuw beleid begroting 2026 meegenomen.

Toelichting

Voorgesteld wordt om in 2025 tijdelijke formatie met € 74.000 en overhead met € 18.000 te verlagen ten gunste van de reserve sociaal domein.

Wmo begeleiding

Per 1 januari 2025 zijn de tarieven voor de Wmo begeleiding gestegen. Dit als gevolg van het opnieuw laten vaststellen van reële tarieven door een externe partij waartoe we wettelijk verplicht zijn. Daarnaast is het beroep op de Wmo begeleiding de laatste jaren gestegen mede als gevolg van toename van het aantal ouderen. Dit veroorzaakt een stijging van structureel € 300.000 aan kosten wmo begeleiding, te dekken uit de stelposten prijsstijging en volumestijging.

Toelichting

Voorgesteld wordt om budget Wmo begeleiding structureel met € 300.000 te verhogen ten laste van stelpost prijsstijging (€ 100.000) en stelpost volumestijging (€ 200.000).

Cliëntondersteuning Conform raadbesluit wordt de subsidie cliëntondersteuning eenmalig met € 87.000 verhoogd vanwege de toenemende vraag van ondersteuning aan inwoners met psychische klachten en mentale kwetsbaarheid. Als gevolg daarvan stijgen de kosten van GGZ maatjesactiviteiten en GGZ cliëntondersteuning. Daarnaast wordt conform raadsbesluit het subsidieplafond mantelzorgondersteuning/ vrijwillige thuiszorg verhoogd met structureel € 15.000 door hogere personeelskosten als gevolg van CAO ontwikkelingen. Toelichting Voorgesteld wordt om het subsidieplafond Wmo cliëntondersteuning eenmalig met € 87.000 te verhogen ten laste van de reserve sociaal domein en het subsidieplafond mantelzorgondersteuning/vrijwillige thuiszorg structureel met €15.000 te verhogen ten laste van de stelpost loon- en prijsontwikkelingen. Resultaat Wmo en jeugd

Het resultaat Wmo is € 79.000 positief bijgesteld als gevolg van een hogere eigen bijdrage wmo. Voor jeugd is het met € 962.000 positief bijgesteld van een nadeel van €1.147.000 naar een nadeel van € 185.000. Dit door extra beschikbaar gestelde middelen van het rijk en lagere kosten van on gecontracteerde jeugdaanbieders.

Toelichting

Voor verdere toelichting resultaat Wmo en jeugd zie de paragraaf sociaal domein.

Resultaat Jaarrekening 2024 GGD

De GGD heeft een positief jaarrekeningresultaat van € 975.000 over 2024. Het positief resultaat vloeit terug naar de gemeenten. Voor Raalte is dit een eenmalig voordeel van € 55.000.

Toelichting

Voorgesteld wordt om een voordeel van € 55.000 afrekening GGD 2024 te ramen ten gunste van het resultaat.

27

Programma 5: Duurzaamheid, energie- en warmtetransitie Portefeuillehouder: Wethouders R. Bisschop en A. Kreule Programmacoördinator: Domeinmanager M. Lammerts van Bueren

Maatschappelijk doel: De gemeente Raalte wil in 2050 energieneutraal zijn en voldoen aan de

Doel:

Acties:

28

1. We werken toe naar een toekomstbestendig buitengebied en toekomstbestendige bedrijven door in 2030 op deze plekken 100 Gigawattuur (GWh) aan duurzame energie op te wekken. 1.1 We ronden het proces om te komen tot het overkoepelend beleidsplan duurzaamheid begin 2025 af en presenteren daarmee de visie op duurzaamheid in Raalte. 1.2 We geven vorm aan de eerste plannen en projecten die bijdragen aan de doelstellingen uit het Overkoepelend Beleidsplan Duurzaamheid. 1.3 Aan de hand van inzicht uit data monitoren we onze route naar de doelstellingen uit het overkoepelend beleidsplan duurzaamheid. 1.4 We nemen deel aan het regionale proces om de afspraken gemaakt in de Regionale Energie Strategie (RES) verder uit te diepen en vast te stellen in de RES 2.0. Naast het samenwerkingsverband RES houden we onze ogen open voor aanvullende of alternatieve samenwerkingsvormen. 1.5 We gaan verder met de gemaakte regionale afspraken uit de RES 1.0 & 2.0 als richtinggevend kader. 1.6 We werken/denken pro-actief (mee) aan korte en lange termijn oplossingen op het gebied van netcongestie. Samen met de netbeheerder zetten we de eerste stappen in het verzwaren van het elektriciteitsnet. 1.7 We zetten de samenwerking voort met onze lokale energie-initiatieven. Zij ontwikkelen projecten voor duurzame opwek van onderop. We continueren onze inzet op kennisontwikkeling en netwerkopbouw.

Ook evalueren we of de ondersteuningssubsidie vanuit de gemeente Raalte voortgezet dient te worden. 1.8 We inventariseren de vraag naar waterstof voor de industrie en onderzoeken de mogelijkheden om aan te sluiten op het toekomstige landelijke waterstofnetwerk.

Financieel

Inhoudelijk

afspraken uit het klimaatakkoord van Parijs. Ontwikkelingen op gebied van duurzaamheid gaan snel. Om weer aan te sluiten bij de vele ontwikkelingen willen we onze doelen en ambities actualiseren en dit op basis van opgedane ervaringen en nieuwe kennis en inzichten presenteren in een vernieuwd duurzaamheidsbeleid. Daarnaast vervolgen we het uitvoeren van de benodigde stappen om in 2050 energieneutraal te zijn.

Toelichting:

Doel:

Acties:

Toelichting: Doel:

1.9 We onderzoeken de mogelijkheden om in te zetten op mestvergisting en de productie van groen-gas in onze gemeente. De RES-samenwerking is veranderd in de energietafel West-Overijssel waar wordt gewerkt aan de agenda energietransitie. Hier worden meer onderwerpen meegenomen dan alleen grootschalige opwek van energie. Dit zorgt voor een inhoudelijk positieve afwijking van de begroting. Als gemeente willen we gemeentebreed 100 GWh duurzame energie opwekken in 2030. 2. We werken aan een toekomstbestendige gebouwde omgeving, duurzaam wonen in de wijken en dorpen. We stimuleren en faciliteren initiatieven gericht op duurzame mobiliteit, energiebesparing en aardgasvrije woningen en gebouwen. 2.1 We zetten stappen naar een duurzame manier van het verwarmen van gebouwen door groots in te zetten op energiebesparing door isolatie. Advies, kleine en grote energiebesparende maatregelen passen we toe daar waar de meeste winst te behalen is. 2.2 We blijven inzetten op bewustwording over energiebesparing bij alle inwoners, onder andere door het voortzetten van het gemeentelijk energieloket. N.v.t.

Toelichting:

3. We werken aan een gezonde/duurzame, schone leefomgeving waarbij we inzetten op een hoger percentage hergebruik van verschillende (circulaire) afvalstromen. We zetten in op bewustwording in de samenleving, we gaan extra communiceren over nut en noodzaak van het scheiden van de grondstofstromen. 3.1 Circulariteit, waarbij afval de grondstof is voor nieuwe producten, wordt op de kaart gezet in Raalte. Gedacht kan worden aan een circulaire inrichting van de openbare ruimte en het inventariseren van onze eigen afvalstromen. 3.2 We zetten verder in op gerichte communicatie naar inwoners (en bedrijven) over afvalscheiding en hergebruik om zo een structurele verlaging van de hoeveelheid restafval en schonere grondstofstromen te realiseren. N.v.t.

Doel:

4. We werken toe naar een asbestvrije leefomgeving.

Acties:

4.1 De aanpak voor het saneren van asbestdaken zetten we voort. N.v.t.

Acties:

Toelichting:

29

Overige aspecten Bijdrage zonneparken

De projectontwikkelaar van de zonnevelden op de KanaaldijkZuid en de Reko-plas is er niet in geslaagd het afgesproken 50% lokaal eigendom over te dragen aan een lokale energiecoöperatie. Dat betekent dat de ontwikkelaar, voor elk jaar dat het lokaal eigendom niet wordt gerealiseerd, een bedrag van ongeveer €110.000 (van € 4.000 per MWp per jaar x +/- 27,5 MWp) aan de gemeente Raalte moet betalen. Deze middelen worden ingezet voor initiatieven die bijdragen aan lokale gebiedsopgaven en duurzaamheidsambities binnen de gemeente Raalte, conform de richtlijnen zonneparken van de gemeente Raalte.