Zomernota 2025 def
Tekst van het document
Gebleken is dat in Luttenberg, Heeten en Laag Zuthem de vraag naar woningen het grootst is en met deze dorpen wordt het eerst aan de slag gegaan. De andere dorpen volgen daarna, zodat ieder dorp perspectief voor de toekomst heeft. 5.4.2.2 Bedrijvenmarkt Het is belangrijk voor de gemeente om uitgeefbaar bedrijventerrein op voorraad te hebben om zodoende de dynamiek binnen het bedrijfsleven te kunnen accommoderen. In Raalte concentreert dit aanbod zich op de locatie De Zegge VII en in Heino de uitbreiding van bedrijventerrein Blankenfoort. Echter daar is sprake van een nog beperkt aantal beschikbare kavels. In Heeten is het bedrijventerrein de Telgen uitgebreid met een 3e fase. In het kader van de groeiopgave wordt verder onderzoek gedaan naar nieuwe werklocaties in Raalte.
63
Parameters Bij het herzien van de grondexploitaties (GREX) is rekening gehouden met de volgende in de Grondprijsbrief 2025 vastgestelde parameters: Position paper 2025 Woningprijzen (bestaande bouw)
2025 2026-2027 2028 e.v 8,0% 5,0% 2,0%
Bouwkosten
4,0%
3,0%
2,0%
GWW kosten
4,5%
3,5%
2,0%
Groenvoorziening
5,0%
3,5%
2,0%
Plankosten extern / intern
5,5%
3,5%
2,0%
Plankosten intern / uurtarief
€ 135,00
Disconteringsvoet
2,0%
2,0%
2,0%
Rente grondexploitaties
2,4%
2,4%
2,4%
Grondopbrengst woningbouw
4,0%
2,0%
0,0%
Grondopbrengst sociale huur
1,0%
1,0%
1,0%
Grondopbrengst bedrijventerrein
1,0%
1,0%
1,0%
Normbedragen 2025 Onderdeel Bouwrijp maken
Normbedrag per m2 Bruto opp. € 25,00
Netto opp. n.v.t.
Woonrijp maken
€ 16,00
€ 33,00
Groenvoorziening
€ 7,00
€ 15,00
Groenvoorziening haag
€ 32,00
p/m1
Groenvoorziening hekwerk incl. beplanting
€ 95,00
p/m1
Overige
Openbare verlichting
€ 1.700,00 per lichtmast
Speelvoorziening
€ 38.750,00 per speelplek
De genoemde normbedragen zijn door de accountant bij de controle van de jaarrekening 2024 als reëel beoordeeld. 5.4.2.3 Actuele onderwerpen Woningmarkt Het aantal nieuwgebouwde woningen blijft al lange tijd achter bij de vraag. Door de recente stijging van de rente wordt het duurder om te bouwen en komen er minder projecten van de grond.
64
Daarnaast zijn bouwmaterialen flink in prijs gestegen en is het nog steeds moeilijk op personeel te vinden. Ook onzekerheid rondom stikstof bemoeilijkt eveneens de bouw van nieuwe woningen. Door de genoemde krapte op de woningmarkt zullen naar verwachting de huizenprijzen in 2025 stijgen met gemiddeld 7% (ABN AMRO, 2025). De jaren hierop volgend is het de verwachting dat de huizenprijzen minder hard stijgen. Gebrek aan aanbod zet een rem op het aantal transacties. Vooral voor starters is het lastig om een woning te kopen. De verwachting is dat de huizenprijzen ook volgend jaar nog blijven stijgen. Onder andere de sterke stijging van de lonen is een belangrijke oorzaak voor de oplopende huizenprijzen. Daardoor kunnen huizenkopers steeds meer lenen. Bedrijvenmarkt Veel ondernemers waren door de Coronacrisis in eerste instantie terughoudend en wachtten de impact van de coronacrisis af alvorens nieuwe investeringen te doen. Langzamerhand kwam het vertrouwen terug en zijn veel ondernemers overgegaan tot aankoop van een bedrijfskavel. Thans is het te merken dat ondernemers door o.a. aanhoudende kostenstijgingen weer voorzichtig worden. Daarnaast speelt de onzekerheid op al dan niet aangesloten worden op de nutsvoorzieningen ook een rol.
De belangstelling voor een nieuwe bedrijfskavel is er wel, maar door de afwachtende houding van de ondernemers leidt dit niet altijd tot daadwerkelijke verkoop. 5.4.3 Bouwgrond in exploitatie Onderhanden werken / Bouwgrond in exploitatie De gemeente Raalte kent 11 actieve grondexploitaties (grex) met een gezamenlijke boekwaarde per 1-1-2025 van afgerond € 4,1 miljoen, als volgt verdeeld: Nr.
Omschrijving
Boekwaarde 1-1-2025
17
Franciscushof
170.380
46
Sallandse Poort
532.306
66
Molenwijk Heino
-329.632
67
Luttenbergerweg Luttenberg
-21.910
68
Marissink Nw.Heeten
-364.920
73
Velderhof Mariënheem
1.624.067
77
De Zegge VII
1.758.316
79
't Broeck Broekland
-312.993
84
Kleine Hagen fase 1 en 2
-357.195
87
Lierderholthuis fase 2
-216.651
90
Blankenfoort III Heino
1.624.994
Totaal
4.106.762
Conform de Nota Grondbeleid en de BBV-voorschriften moeten de grexen jaarlijks geactualiseerd worden. 65
Hieronder het resultaat van de gezamenlijke herziene grexen en exploitatieresultaat van de afzonderlijke complexen (CW = contante waarde per 1-1-2024, EW = Eindwaarde): Resultaat grexen Bedragen in € Jaarrekening 2024 Resultaat EW
CW 1-12025
EW
1.959.589
1.836.815
1.944.761
-36.476
-14.828
-1.101.220 -1.143.044
349.392
364.573
CW 1-1-2025 Positief exploitatieresultaat
1.873.291
Negatief exploitatieresultaat
-1.450.612 -1.507.617
Totaal
CW = contante waarde / EW = eindwaarde Projectenrapportage Verschil 2024
422.679
451.972
735.595
CW 1-12025
801.717
312.916 349.745
Proj.rapp. 2025 CW
Proj.rapp. 2025 EW
Franciscushof
210.752
223.652
46
Sallandse Poort
-620.739
-633.154
66
Molenwijk Heino
408.645
433.657
67
Luttenbergerweg Luttenberg
426.736
443.976
68
Marissink Nw.Heeten
332.941
367.594
73
Velderhof Mariënheem
109.955
114.398
77
De Zegge VII
-480.481
-509.890
79
't Broeck Broekland
65.148
67.780
84
Kleine Hagen fase 1 en 2
17.326
17.673
87
Lierderholthuis fase 2
44.427
46.222
90 Totaal
Blankenfoort III Heino
220.885 735.595
229.809 801.717
Nr.
Complex
17
EW
Het totaal van de complexen met een negatief exploitatieresultaat (op contante waarde) is afgenomen met € 349.392. Dit betekent dat de voorziening verwachte verliezen met hetzelfde bedrag verminderd kan worden (ten gunste van de algemene reserve grondexploitaties). De grex Kleine Hagen Laag Zuthem fase 1 en fase 2 zijn samengevoegd. De nog te maken kosten bestaan met name uit het woonrijp maken van beide fasen. Hiernaar kijkende en omdat het woonrijp maken in één bestek aanbesteed wordt, zijn beide grexen samengevoegd. De grondexploitatie van fase 1 sloot met een negatief resultaat. Fase 2 daarentegen had een positief exploitatieresultaat. Dit resultaat is hoger dan het negatieve resultaat van fase 1, waardoor door de samenvoeging er sprake is van een per saldo een positief exploitatieresultaat.
66
Het verschil van het totaal exploitatieresultaat projectenrapportage 2025 ten opzichte van de jaarrekening 2024 wordt met name veroorzaakt door: een stijging van het rentepercentage vanaf 1-1-2026 met 0,1%; aanpassing nog te maken kosten bouw- en woonrijp maken op basis van laatste aanbestedingen en genoemde normbedragen; Voorgesteld wordt de voorziening verwachte verliezen met € 349.392 af te ramen ten gunste van de algemene reserve grondexploitatie. Kavelverkoop woningbouw In het nieuwbouwsegment is nog steeds sprake van een grote belangstelling voor bouwkavels, waarop naar eigen idee, binnen de bestemmingsplanregels, een woning gerealiseerd kan worden. In 2025 worden de volgende kaveluitgiften woningbouw verwacht: Franciscushof Zuid Marissink Nieuw Heeten Velderhof Mariënheem De levering van de kavels en de grondopbrengsten zullen deels in 2025 en 2026 hun beslag krijgen. In het volgende overzicht is de stand van zaken (per 1 juni 2025) van de verkoop van woningbouwkavels weergegeven. In de kolom begroting 2025 is de verwachte kavelverkoop vermeld die opgenomen is in de oorspronkelijk grondexploitaties (begroting 2025). Op basis van de geactualiseerde grondexploitaties zijn in de kolom ‘projectenrapportage 2025 de aangepaste verkoopprognoses opgenomen. Peildatum 1-6-2025 Begroting 2025
Proj.rapp. 2025
Verkocht 2025
In optie
17- Franciscushof 66- Molenwijk Heino
14
44
36
8
33
30
30
67-Luttenbergerweg fase 2 68- Marissink Nw. Heeten
20 3
19 1
19 1
76-Velderhof Mariënheem
37
37
26
11
Totaal woningbouw
107
131
112
19
Naam complex
Onderhanden werk woningbouw
Toelichting:
Franciscushof Zuidrand In 2025 is de levering van enkele kavel geweest, die bij opmaak van de begroting 2025 nog voorzien waren in 2024.
67
Marissink Nieuw Heeten In de begroting 2025 was de verwachting dat de rood voor rood kavels in 2025 verkocht zouden gaan worden. Door de geringe belangstelling voor deze kavels en de grote vraag naar vrije kavels, worden de RvR-kavels omgezet naar vrije kavels. Naar verwachting zal de uitgifte nog in 2025 plaatsvinden.
Kavelverkoop bedrijventerrein Het volgende overzicht geeft de werkelijke en verwachte verkoop van bedrijventerreinkavels weer: Peildatum 1-6-2025 Naam complex
Begroting 2025
Proj.rapp. 2025
Verkocht 2025
In optie
Onderhanden werk bedrijventerrein (in ha) 77- De Zegge VII
1,0
1,1
0,5
0,6
90- Bedrijventerrein Heino Totaal bedrijventerrein (ha)
0,5 1,5
0,7 1,8
0,7 1,2
0,5 1,1
Toelichting
De Zegge VII Het bedrijventerrein De Zegge VII is geheel bouwrijp. Diverse ondernemers hebben belangstelling voor een bedrijfskavel op dit bedrijventerrein. Concreet heeft dit in 2025 (peildatum 1 juni) geleid tot de verkoop van in totaal 0,5 ha. bedrijventerrein en het in optie geven van 0,6 ha. Daarnaast worden verkoopgesprekken gevoerd met diverse ondernemers die belangstelling hebben voor een nieuwe bedrijfskavel.
Bedrijventerrein Heino In 2025 is concreet 1,2 ha. (peildatum 1 juni 2025) bedrijventerrein in Heino verkocht. Daarnaast is nog 0,5 ha. in optie gegeven. 5.4.4 NIEGG (Nog niet In Exploitatie Genomen Gronden) Nieuwe locaties / ontwikkelingen
’t Broeck fase 5 Aansluitend aan fase 4 wordt een perceel van circa 1,9 ha. herontwikkeld naar woningbouw. De huidige bestemming is agrarisch. Het plan is om 40 woningen te realiseren. Het woningbouwprogramma bestaat uit 8 benedenbovenwoningen, 18 rijtjeswoningen waarvan 8 sociale huurwoningen, 5 twee-onder-één kap woningen en 4 vrijstaande woningen. In het laatste kwartaal van 2025 wordt de afronding van de planologische procedure verwacht. Het bouwrijp maken van de locatie en de kaveluitgifte zijn voorzien in 2026.
Lierderholthuis fase 3 Na afronding van de 2e fase is de voorbereiding van fase 3 opgepakt. Het betreft een perceel van 7.380 m2, dat ruimte gaat bieden voor de realisatie van 20 woningen (3 x 4 rijtjeswoningen waarvan 4 huurwoningen, 4 x twee-onder-één kap woningen en 4 vrijstaande woningen).
68
De planologische procedure wordt in het 3e kwartaal 2025 afgerond, waarna gestart kan worden met de kaveluitgifte en het bouwrijp maken.
De Veldegge fase 2 Aansluitend aan de Veldegge fase 1 wordt een perceel van circa 6 ha. herontwikkeld naar woningbouw. Het beoogde woningbouwprogramma gaat uit van een mix van vrijstaande woningen, tweekappers, sociale huurwoningen, rijwoningen in verschillende prijsklassen en rug aan rug woningen. In totaal betreft het 90 woningen. De planning is om het omgevingsplan in het 3e kwartaal voor te leggen aan uw raad. Na besluitvorming wordt de kaveluitgifte en het bouwrijp maken opgepakt. 5.4.5 Risico's Voor de in exploitatie zijnde complexen geldt onderstaande risicokaart. Risicokaart Nr.
Omschrijving
GREX Risico Toelichting
Woningbouw: 17 Franciscushof
hoog bedrag aan nog te maken kosten
46
Sallandse Poort
negatief exploitatieresultaat
66
Molenwijk Heino
positief exploitatiesaldo
67
Luttenbergerweg
positief exploitatiesaldo
68
Marissink Nw. Heeten
positief exploitatiesaldo
73
Velderhof Mariënheem
relatief gering positief exploitatiesaldo
79
't Broeck Broekland
positief exploitatiesaldo
84
Kleine Hagen fase 1 en 2
relatief gering positief exploitatiesaldo
87
Lierderholthuis fase 2
positief exploitatie saldo
Bedrijven: 77
De Zegge VII
negatief exploitatieresultaat
90
Blankenfoort Heino
nog niet alle kavels zijn verkocht
Negatief exploitatieresultaat Een tweetal exploitaties (Sallandse Poort, en de Zegge VII) sluit met een negatief resultaat. Conform de BBV-voorschriften is hiervoor een voorziening getroffen. Omdat het exploitatieresultaat negatief is, zal een tegenvaller direct financiële gevolgen hebben. Er zal dan een extra storting in de voorziening te verwachten verliezen doorgevoerd moeten worden. Deze komt dan ten laste van de algemene reserve grondexploitaties. Omdat complex Sallandse Poort in de afrondende fase zit, is het risico binnen dit project beperkt. In de toelichting van de afzonderlijke complexen in de Projectenrapportage is bij de uitwerking van de risico’s en kansen, het financieel effect op het eindresultaat berekend wanneer er sprake zou zijn van een wijziging in de parameters.
69
Naast de gevoeligheid met betrekking tot de parameters hebben verdere vertraging (tijd), een veranderende afzet (lagere opbrengsten) en de aanbestedingsmarkt (kostenstijging), gevolgen voor het eindresultaat. Deze scenario’s zijn eveneens doorberekend. Op basis van de doorberekende scenario’s is een inschatting gemaakt van het totale financiële risico binnen de grondexploitatie. Afgerond is het totale risico berekend op € 0,2 miljoen, als volgt onderverdeeld: Financiële risico grondexploitatie Bedragen in € Resumé Woningbouw Kantoren
Bedrag 43.750 0
Bedrijventerrein
152.525
Totaal
196.275
Afgerond:
200.000
In de jaarrekening 2024 was het risico binnen de grondexploitatie berekend op € 0,8 miljoen. De algemene reserve grondexploitatie kent een stand, na afroming, van € 5 miljoen. Het berekende risicobedrag is derhalve volledig afgedekt. Dit bedrag maakt onderdeel uit van het totale risico van de gemeente Raalte. Risico’s overige terreinen In het, in de projectenrapportage opgenomen, overzicht van Overige Terreinen zijn de niet voor ontwikkeling benodigde gronden gewaardeerd op de agrarische waarde. Het risico van bijvoorbeeld afwaarderen is hierdoor niet meer aanwezig. Gronden die niet meer nodig zijn om in portefeuille te houden, worden verkocht. Het risico binnen het onderdeel Overige Terreinen is daarom zeer beperkt. 5.4.6 Reservepositie grondexploitatie De algemene reserve grondexploitatie kent per 1-1-2025 een stand van € 5 miljoen. Dit is de in de Nota Grondbeleid bepaalde bovengrens. Na actualisatie van de grondexploitaties 2025 kan de volgende prognose van de algemene reserve grondexploitatie voor 2025 opgemaakt worden:
70
Stand algemene reserve grondexploitatie 2025 Bedrag in € Omschrijving
Bedrag
Stand per 1-1-2025
5.000.000
Stortingen
754.920
Onttrekkingen
-369.965
Afroming reserve
-384.955
Stand per 31-12-2025
5.000.000
Het hierboven berekende surplus / afroming reserve van € 384.955 (boven de grens van € 5 miljoen) komt ten gunste van de algemene bestemmingsreserve. De definitieve afroming wordt bij het opstellen van de jaarrekening bepaald en doorgevoerd. Onderdeel van de stortingen in de algemene reserve grondexploitaties is de tussentijdse winstneming. Op basis van de geactualiseerde grexen 2025 is deze tussentijdse winstneming 2025 ingeschat op afgerond € 0,77 miljoen, als volgt opgebouwd: Tussentijdse winstneming 2025 totaal op basis van geactualiseerde grexen Bedragen in € Prognose winstneming 2025
Nr
Complex
66
Molenwijk Heino
244.017
67
Luttenbergerweg Luttenberg
358.523
68
Marissink Nw. Heeten
144.028
90
Blankenfoort III Heino
21.840
Totaal
768.408
In de jaarrekening 2025 zal de definitieve winstneming bepaald worden. Voorziening te verwachte verliezen Na actualisatie van de grexen 2025 blijkt dat ten opzichte van de jaarrekening 2024 een bedrag van € 349.392 teruggestort kan worden vanuit de voorziening te verwachte verliezen in de algemene reserve grondexploitaties.
71
De mutatie is als volgt berekend: Voorziening te verwachten verliezen Bedragen in € Jaarrekening Proj.rapp. 2025 2024
Mutatie t.o.v. jaarrek. 2024
Nr.
Complex
46
Sallandse Poort
618.450
620.739
2.289
77
de Zegge VII
679.277
480.481
-198.796
84
Kl. Hagen Laag Zuthem fase 1
152.885
0
-152.885
1.450.612
1.101.220
-349.392
Totaal
Voor een nadere toelichting per complex wordt verwezen naar de Projectenrapportage gebiedsontwikkeling 2025.
72
Bijlagen 1. Financieel overzicht 2. Stand algemene bestemmingsreserve 2025 3. Reserves 1. Nieuwe reserve 2. Overzicht mutaties in reserves 2025 4. Overzicht beschikbaar te stellen kredieten 2025 5. Stand van onvoorzien 2025 (structureel en eenmalig)
73
Bijlage 1: Financieel overzicht Wat heeft het ons (tot nu toe) gekost? Bedragen in € Pro Taak Ontstaan door: g.
S=structureel E=eenmalig S/ Invest. E
- is voordeel 2025
2026
2027
2028
S
41.125
164.500
164.500
164.500
S
9.375
37.500
37.500
37.500
Autonome ontwikkelingen/extra budgetten exploitatie Programma's 1 1
1
1
0.4
Dekking uit projecten
S
-50.500 -202.000 -202.000 -202.000
8.1 Ontwikkeling stationsgebied
E
215.000
110.000
Krediet herinrichten stations
S 1.491.304
73.074
73.074
73.074
73.074
Aframen eenmalig budget
E
-1.491.304
Aframing eenmalige dekking reserve
E
1.303.804
Onttrekking dyn.investeringsres.
E
-1.491.304
8.1 Storting in gekoppelde reserve stations Terugramen 1e jaar kapitaallasten
E
1.491.304
E
-73.074 -37.283
-37.283
-37.283
Bespaarde rente
S
-35.791
-35.791
-35.791
300.000
E
-300.000
Externe kosten Molenwijk NW
E
50.000
tlv GREX balans
E
-50.000
Formatie-uitbreiding voormannen groenonderhoud
S
131.984
131.984
131.984
131.984
0.4 Overheadkosten
S
50.000
50.000
50.000
50.000
5.7 T.l.v. bestaande budget inhuur/extern
S
2.1 Extra budget civiele kunstwerken
S
95.000
95.000
95.000
95.000
2.1 Verlaging budget openbare verlichting Tennet Inkomsten derden groenzone
S S
-95.000 -5.104
-95.000 -5.104
-95.000 -5.104
-95.000 -5.104
5.104
5.104
5.104
2
5.7
74
S
E
8.2
2
Dekking afschrijvingslasten gekoppelde reserve stations
Aanvullend investeringsbudget 8.2 Masterplan Raalte Noord tlv GREX balans
1
2
Capaciteitsuitbreiding Civiel
7.2
-181.984 -181.984 -181.984 -181.984
-104.170
Eenmalig terugramen T.g.v. voorziening riolering
E S
5.104 5.104
Eenmalig terugramen
E
-5.104
Tennet inkomsten derden groenzone
E
-101.948
T.l.v. reserve wegen
E
101.948
Pro Taak Ontstaan door: g. Groenzone Langkamp wegen/groen 2.1 Eenmalig terugramen Vervroegen onderhoud gemeentehuis
2
2
3
3
3
3
75
125.000
2026
2027
2028
6.125
6.125
6.125
-6.125 300.000
200.000
200.000
Dekking reserve gemeentelijke gebouwen
E
-940.000 -300.000 -200.000 -200.000
Huidige ramingen
S
-368.728 -368.728 -368.728 -368.728
Dekking reserve gemeentelijke gebouwen
S
368.728
5.7 Loonsom WSW
S
-360.973 -360.973 -356.130 -354.516
0.4 Loonsom domein beheer
S
360.973
5.7 Inhuur WSW
S
-170.000 -170.000 -170.000 -170.000
0.4 Loonsom domein beheer
S
140.000
140.000
140.000
140.000
0.4 Overheadkosten
S
30.000
30.000
30.000
30.000
E
1.533.000
E
-766.500
E
-766.500
6.3 Verhogen subsidieplafond minima
E
15.000
0.8 T.l.v. stelpost volumegroei
E
-15.000
Uitvoering verhoogde taakstelling statushouders
E
204.300
Overhead
E
56.250
T.l.v. reserve Vluchtelingen
E
-260.550
Uitvoering asielopgave
E
137.340
E
32.500
E
-169.840
E
-365.000
E
365.000 -143.000
0.3
6.3 tlv reserve sociaal
0.8
0.8 Overhead T.l.v. reserve Vluchtelingen
3
2025
940.000
tlv reserve vluchtelingen 3
Invest.
E E
Tekort sociale uitkeringen/bijz.bijstand 3
S/ E S
Bijstelling opvang statushouders Den 6.1 Alerdinck Mutatie reserve Vluchtelingen
0.4
6.4
Kosten Opvang Oekraïners
E
3.614.008
Rijksbijdrage opvang Oekraine
E
-4.912.624
Eigen bijdrage Oekraïne
E
-102.060
Resultaat Opvang Oekraïne t.g.v. reserve Vluchtelingen
E
1.400.676
Leefgeld Oekraïners
E
198.492
Leefgeld Oekraïners t.l.v. reserve Vluchtelingen
E
-198.492
Bijstelling Resultaat SW
E
-153.000
Bijstelling resultaat nieuw beschut
E
70.000
Mutatie reserve sociaal
E
83.000
368.728
360.973
143.000
368.728
356.130
368.728
354.516
Pro Taak Ontstaan door: g.
S/ E
Invest.
2025
2026
2027
2028
Verhogen budget huishoudelijke hulp
S
400.000
400.000
200.000
200.000
T.l.v. stelpost rijkscompensatie
S
-196.000 -200.000
0
0
T.l.v. volumestijging
S
-204.000 -200.000 -200.000 -200.000
Invulling besparingsmaatregelingen Sociaal Domein tijdelijke formatie
E
-74.000
Overhead tijdelijke formatie
E
-18.000
T.g.v. reserve sociaal Domein
E
92.000
Verhogen budget Wmo-begeleiding
S
300.000
T.l.v. stelpost prijsstijging
S
-100.000 -100.000 -100.000 -100.000
T.l.v. stelpost volumestijging
S
-200.000 -200.000 -200.000 -200.000
Verhogen Wmo-clëntondersteuning
E
87.000
T,l.v. reserve sociaal domein
E
-87.000
Verhogen budget mantelzorgondersteuning
S
15.000
15.000
15.000
15.000
T.l.v. stelpost loon- en prijsontwikkelingen S Resultaat Wmo E
-15.000 -79.000
-15.000
-15.000
-15.000
Tgv reserve sociaal Resultaat jeugd
E
79.000
E
-962.000
tgv reserve sociaal
E
962.000
7.1 Resultaat jaarrekening '24 GGD
E
-55.000
Ramen boete zonneveldparken
S
-110.000 -110.000 -110.000 -110.000
5
7.4 Inzet budget voor bijdrage aan initiatieven duurzaamheid
S
110.000
6
3.1
Voorbereidingskrediet 2e fase centrumplan Raalte
E
75.000
7
5.1
Verhogen exploitatiebijdrage Sportbedrijf S i.v.m. index
Ovz
0.8 T.l.v. stelpost loon- en prijsstijgingen
7
4.2
4
4
4
4
4
4
7
76
0.8
0.4
6.712
0.8
0.8
0.3
300.000
300.000
300.000
110.000
110.000
110.000
64.768
64.768
64.768
64.768
S
-64.768
-64.768
-64.768
-64.768
Herijking Integraal Huisvestingsplan
E
30.000
Reserve onderhoud onderwijsgebouwen
E
-30.000
Verhogen onderhoudsbudget Hoftheater E
35.000
T.l.v. reserve onderhoud gemeentelijke gebouwen
-35.000
E
Pro Taak Ontstaan door: g. 7
7 9
S/ E
Invest.
2025
2026
2027
2028
5.3 Verhogen budgetsubsidie Hoftheater
S
38.485
38.485
38.485
38.485
0.8 T.l.v. stelpost loon- en prijsstijgingen
S
-38.485
-38.485
-38.485
-38.485
E
100.000
E
-100.000
E
130.000
Bijdrage Rohda renovatie clubhuis en 5.2 kleedkamer T.l.v. reserve Tijenraan 0.2 Verhogen budget verkiezingen
Overzicht algemene dekkingsmiddelen, resultaten en onvoorzien Alg
0.5 Renteresultaat 2025
E
-450.000
Alg
0.7 Resultaat meicirculaire 2025 AU
S
-1.487.528 -8.248.805 -8.083.001 -5.737.499
0.7 Resultaat meicirculaire 2025 AU
E
0.8 Stelpost loon- en prijsstijging
S
0.8 Stelpost volumestijging
S
0.7 Vervallen NTO jeugd
S
524.359
389.576
389.576
0.8 Demping terugval GF
S
757.000
804.000
788.000
0.8 Comp. Rijk tekort jeugd 50%
S
794.000
800.000
803.000
0.8 Ingroeipad besp.maatregelen Hva jeugd
S
943.000
853.000
0.8 Mei cc 25 Herv.agenda Aanv. Post rijk
S
631.000
478.000
0.8 Vervallen NTO jeugd
S
-524.359 -389.576 -389.576
0.8 Besparing rijk eigen bijdrage jeugd
S
-463.000
0.8 Besparing sturen op trajectzorg
S
-121.000
0.8 Indexering taakstelling HVA besparing rijk S
-903.000
-201.000
809.000
S
0.8 Uitvoeringskosten omgevingswet
E
241.000
0.8 Beëindigingsregeling veehouderijlocaties
E
112.000
0.8 Impuls budget sociaal infrastructuur
E
53.000
0.8 Alleenverdienersproblematiek
E
37.000
0.8 Uitstel verv. abonnementstarief
S
437.000
E
19.000
Meerkosten Wmo scheiden wonen en zorg
-53.000
-50.000
3.178.000 3.175.000 3.175.000
0.8 Terugdraaien rijksbesparing jeugd
0.8
77
-607.000
0.8 Problematische schulden
E
23.000
0.8 Kinderopvang pleegouders
S
5.000
552.000
923.000
944.000
944.000
48.000
48.000
48.000
5.000
5.000
5.000
Pro Taak Ontstaan door: g. 0.8 Anti discriminatievoorziening
S/ E E
0.8 Armoedebestrijding
S
0.8 Openbare bibliotheken
E
0.8 Indexatie volumegroei Wmo
S
0.8 Wet op lijkbezorging
S
0.8 Kinderopvang SMI
S
9.000
0.8 Toezicht en handhaving kinderopvang
E
3.000
0.8 Wet betaalbare huur
S
0.8 Wet betaalbare huur
E
0.7 Resultaat meicirculaire 2025 SD
S
-302.585 -286.954 -275.366 -277.992
0.7 Vervallen NTO IU SW
S
102.839
95.485
87.010
81.082
0.8 Resultaat SW
S
153.052
141.083
134.278
139.142
0.8 Nieuw beschut
S
16.813
18.050
19.283
20.512
0.8 Sociale infrastructuur SW
S
29.881
32.336
34.795
37.256
Alg
0.5 Hogere dividenduitkering BNG en Enexis
E
-60.000
Div.
Div. Kleine en administratieve wijzigingen
E
105.781
0
0
0
S
-1.776
-6.328
-4.588
-2.849
S
-11.801
-95.096 -228.505 -232.357
E
-865.917 -272.220
Invest.
2025
2026
2027
2028
5.000
5.000 9.000
9.000
149.000
297.000
443.000
7.000
7.000
7.000
9.000
9.000
9.000
9.000
9.000
9.000
9.000
20.000
16.000
5.000
2.000
9.000 113.000
113.000
Investeringskredieten Div.
Div.
Effect doorschuiven/ vervallen kredieten bij jaarrekening 2024 en zomernota 2025
Bedrijfsvoering Ovz. 0.4
Verhogen budget ARBO
E
40.000
Dekking t.l.v. reserve PMO
E
-40.000
E
15.000
35.000
E
-15.000
-35.000
E
80.505
Dekking t.l.v. stelpost overhead DOWR-ICT E
-80.505
Budget implementatie Ovz. 0.4 verplichtingenadministratie T.l.v. egalisatiereserve DOWR Verhogen budget zaaksysteem Ovz. 0.4
Paragraaf Vluchtelingen 3
Transitiekosten opvang Oekrainers 6.1 Pauluskerk T.l.v. rijksbijdrage Oekraïne
E
227.000
E
-227.000
E
-349.392
E
349.392
Stand van zaken bouwgrondexploitatie 1
78
Verlaging voorziening verwachte 8.2 verliezen t.g.v algemene reserve grondexploitatie
-93.558
300
Pro Taak Ontstaan door: g.
S/ E
Totaal gevolgen zomernota 2025
Invest.
2025
2026
-1.761.741
-661.449
2027
2028
-709.280 1.013.527
Totaal eenmalig
E
-1.165.710
-168.345
-93.558
300
Totaal structureel
S
-596.031
-493.104
-919.969
-709.580
-661.449 -1.013.527
-709.280
-1.761.741
Totaal
Aanpassingen per programma Bedragen in € Nr.
Programma
1 2
Ruimt. ontwikkeling, woon-& werkomgeving Integraal beheer openbare ruimte
3
- is voordeel 2025
2026
2027
2028
-18.978
145.792
46.617
45.328
-873.718
-279.818
-385.807
-381.540
Onderwijs, werk en inkomen
274.746
184.115
172.528
175.154
4
Maatschappelijke onderst. en jeugdhulp
1.473.200
4.387.641
4.301.424
2.168.424
5
Duurzaamh., klimaatadap. en energietrans Economie
1.516
1.516
1.516
1.516
-15.375
-15.375
-15.375
0
103.528
-112.372
3.300
77.555
8
Sport, cult. & maatschappelijk vastgoed Openbare orde en veiligheid
84.028
-50.811
-6.467
-7.684
9
Bestuur en dienstverlening
130.225
0
0
0
OVZ
Algemene dekkingsmiddelen
-1.159.172
-4.260.688
-4.117.736
-2.078.753
6 7
Totaal
79
Begroting 2025 na wijzigingen zomernota Bedragen in € Nr.
Programma
Ruimt. ontwikkeling, woon-& werkomgeving 2 Integraal beheer openbare ruimte 3 Onderwijs, werk en inkomen 4 Maatschappelijke onderst. en jeugdhulp Duurzaamh., klimaatadap. en 5 energietrans 6 Economie 7 Sport, cult. & maatschappelijk vastgoed 8 Openbare orde en veiligheid 9 Bestuur en dienstverlening OVZ Algemene dekkingsmiddelen Totaal 1
80
Begroting 2025 voor zomernota
Begroting 2025 na zomernota
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Verschil saldo
18.340.595
-12.496.214
5.844.381
17.738.169
-11.912.766
5.825.403
-18.978
19.809.735 21.584.606 37.970.765
-7.422.834 -11.012.676 -5.151.444
12.386.901 10.571.930 32.819.321
19.988.770 28.589.406 38.651.144
-8.475.587 -17.742.730 -4.358.623
11.513.183 10.846.676 34.292.521
-873.718 274.746 1.473.200
7.317.424
-7.595.776
-278.352
7.318.940
-7.595.776
-276.836
1.516
-443.569 1.131.941 -4.387.269 8.362.361 -335.258 3.952.554 -1.245.716 3.348.013 -98.887.600 -78.139.049 -148.978.356 1
1.560.135 13.015.440 4.371.840 4.723.954 20.195.605 156.153.403
-443.569 1.116.566 -4.549.551 8.465.889 -335.258 4.036.582 -1.245.716 3.478.238 -99.493.826 -79.298.221 -156.153.402 1
-15.375 103.528 84.028 130.225 -1.159.172 -
1.575.510 12.749.630 4.287.812 4.593.729 20.748.551 148.978.357
Bijlage 2: Stand algemene bestemmingsreserve 2025 Stand algemene bestemmingsreserve 2025 Bedragen in € Omschrijving
Mutatie
Stand
Stand per 1 januari 2025
28.608.678
Rekeningsresultaat 2024 Saldo per 1-1-2025
5.260.311 33.868.989
Claims via raadsbesluit rekening 2024: * lijst eenmalige kredieten naar 2025 (deel A)
-786.499
* eenmalige uitgaven 2024 naar 2025 (deel B)
-540.782
* stelposten algemene uitkering naar 2025 (deel C)
-215.000
* eenmalige posten ten laste van Algemene bestemmingsreserve (deel D)
-604.571
Totaal raadsbesluit vaststellen jaarrekening 2024
-2.146.852
Overbrengen kapitaalkredieten van 2024 naar 2025 al t.l.v. algemene bestemmingsreserve
-2.749.031 -4.895.883 28.973.106
Saldo per 1-1-2025 Dekking begroting 2025
-2.946.855
Rek 2023 eenmalige uitgaven 2023 naar 2024 (deel B)
-60.000
Doorschuiven krediet sportakkoord NB 2024
-82.817
Amendement biodiversiteit 2023-2025
-45.000
Doorschuiven kredieten zomernota 2023
-451.626
Energiefonds naar 2025
100.000
Doorschuiven kredieten zomernota 2024
-1.600.188
Dynamische investeringsreserve
-3.050.000
Totaal Saldo per 1-1-2026 Dekking begroting 2026
-8.136.486 20.836.620 -2.998.162
Rek 2023 eenmalige uitgaven naar 2024 (deel B)
-10.000
Rek 2024 eenmalige kredieten naar 2025 (deel A)
-133.298
Overbrengen kapitaalkredieten van 2024 naar 2026 al t.l.v. algemene bestemmingsreserve
-100.000
Doorschuiven krediet sportakkoord NB 2024
-106.765
Doorschuiven kredieten zomernota 2023
-250.000
Doorschuiven kredieten zomernota 2024 Totaal Saldo per 1-1-2027
-180.000
81
-3.778.225 17.058.395
Dekking begroting 2027
-1.087.903
Rek 2023 stelposten algemene uitkering 2027 (deel C)
-150.000
Doorschuiven kredieten zomernota 2023
-100.000
Doorschuiven kredieten zomernota 2024 Totaal Saldo per 1-1-2028
-22.578
Dekking begroting 2028 incl amendement
101.108
Rek 2024 lijst eenmalige kredieten naar 2025 (deel A)
-90.200
Rek 2023 stelposten algemene uitkering 2028 (deel C)
-162.000
Doorschuiven kredieten zomernota 2024 Totaal Saldo per 1-1-2029
-40.000
Stand algemene bestemmingsreserve per 1 januari 2029
82
-1.360.481 15.697.914
-191.092 15.506.822
15.506.822
Bijlage 3: Reserves Bijlage 3.1: Nieuwe reserve Onderstaande in te stellen nieuwe reserve is een bevoegdheid van de raad en is zodoende in de zomernota vermeld om dit te formaliseren. Reserve
Gekoppelde reserve herinrichting stations Heino en Raalte
Nummer: Portefeuillehouder:
Wethouder A. Kreule
Budgethouder:
Domeinmanager M. Lammerts van Bueren
Soort reserve:
Bestemmingsreserve
Doelstelling:
De reserve is gevormd om de afschrijvingslasten van de herinrichting van de stations Heino en Raalte te kunnen dekken. Deze reserve wordt afgeboekt in het aantal jaren dat het actief nog loopt.
Ontstaan:
Vanaf 2025
Duur van de reserve: Looptijd actief herinrichting station Heino en Raalte Bodem / plafond: Loopt jaarlijks af 2025
2026
2027
2028
Stand per 01-01 Rentetoevoeging
0
1.491.304
1.454.021
1.416.739
Vermeerderingen
1.491.304 37.283
37.283
37.283
1.454.021
1.416.739
1.379.456
Financiën:
Verminderingen Stand per 31-12
1.491.304
Rentetoevoeging:
Er wordt geen rente aan deze reserve toegevoegd.
Vermeerderingen:
In 2025 wordt de reserve gevormd ten laste van de dynamische investeringsreserve.
Verminderingen:
Jaarlijkse onttrekking ter hoogte van de afschrijvingslasten
Advies:
Reserve bij de zomernota 2025 vermeerderen met een bedrag van €1,49 miljoen ten laste van de dynamische investeringsreserve.
83
Bijlage 3.2: Overzicht mutaties in reserves 2025 Onderstaande mutaties op reserves zijn een bevoegdheid van de raad en zijn zodoende in de zomernota vermeld om dit te formaliseren. Mutaties in reserves in 2025 bevoegdheid van de raad Bedragen in € Wijz. Omschrijving reserve Omschrijving nr.
- is voordeel Bedrag
Uitname uit reserves: 25713 Reserve vluchtelingen
Parkeerterrein Taalschool
-20.000
25721 Reserve SPP
Trainee voor domein Ruimte
-48.600
Totaal uitname
-68.600
Storting in reserves: Geen mutaties Totaal storting
84
0
Bijlage 4: Overzicht beschikbaar te stellen kredieten 2025 Onderstaande beschikbaar te stellen kredieten zijn een bevoegdheid van de raad en zijn zodoende in de zomernota vermeld om dit te formaliseren. Beschikbaar stellen kredieten 2025 bevoegdheid van de raad Bedragen in € Wijz.nr. Omschrijving
WBS
Dekking
Bedrag 2025 Bedrag 2026
25700
80 jaar Vrijheid
M8540100 Krediet handgeld verbinders
35.836
0
25713
Parkeerplaats Taalschool
Reserve opvang statushouders M8454005 en vluchtelingen en dekking bijdrage derden
40.000
11.405
25744
Spuk informatiepunt M8540210 Bijdrage rijk SPUK digitale overheid
37.186
0
113.022
11.405
Totaal Beschikbaar stellen nieuwe voorbereidingskredieten 2025 Bedragen in € Omschrijving
Bedrag 2025
Voorbereiding Langkamp riolering Voorbereiding Heino Zuid riolering Voorbereiding Vorsterhof/Karreweide riolering Voorbereiding aanschaf maaizuigcombi Voorbereiding aanschaf voertuigen opzichters en piket
43.000 75.000 145.000 5.000 5.000
Totaal
273.000
85
Bijlage 5: Stand van onvoorzien 2025 (structureel en eenmalig) Stand onvoorzien 2025; structureel en eenmalig Bedragen in € Nr.
Omschrijving
Mutatie
Stand
Onvoorzien; structurele middelen Geraamd bij primitieve begroting 2025
40.000
Nieuw voor Oud stelpost ingeleverd
-40.000
Resteert
0
Onvoorzien; eenmalige middelen Geraamd bij primitieve begroting 2025 Geen claims in 2025 Resteert
86
50.000 0 50.000