VTH- jaarverslag 2025
Tekst van het document
18
Tabel 6 Toezicht op evenementen
Totaal toezicht Evenementen & APV
4.4
0
0
3
0%
0%
0
50
37
20
20%
60%
460
3
3
25
100%
100%
75
0
0
5
0%
0%
0
302 uur (geplan d)
Totaal uren uitgevoerd
Ambitie Niveau werkelijk
Controle APV (overige)
Ambitie Niveau gepland
Evenementen C
Uren per product RA/BM
Evenementen B
Regulier evenement (laag risico) waarbij het (zeer) onwaarschijnlijk is dat dit leidt tot risico’s voor de openbare orde, openbare veiligheid, volksgezondheid, en het milieu; Aandachtevenement (gemiddeld risico) waarbij het mogelijk is dat dit leidt tot risico’s voor de openbare orde, openbare veiligheid, volksgezondheid, en het milieu; Risicovol evenement (hoog risico) waarbij het (zeer) waarschijnlijk is dat dit leidt tot risico’s voor de openbare orde, openbare veiligheid, volksgezondheid, en het milieu.
Aantal werkelijk 2025
Evenementen A
Aantal geplande zaken 2025
Toezicht evenementen
Toelichtin g
535 (werkelij k)
Uitvoering handhaving
We hebben veel meer ‘klacht behandelen’ (melding woon - en leefomgeving) ontvangen ( 659) dan gepland ( 359), zie tabel 7. De samenleving wordt steeds mondiger en men meldt zich vaker bij de gemeente zodra er enige overlast wordt ervaren. Daarnaast vragen we ook zelf actief om via de website een melding te maken om voldoende inzicht te krijgen in de soort ergernis. Parkeeroverlast is met uitste k de meest gemelde klacht, gevolgd door geluidsoverlast. De meldingen woon - en leefomgeving over voornamelijk zaken in de openbare ruimte, zijn actief opgepakt door de boa’s. De overige meldingen over o.a. illegale bouw worden door de toezichthouders opgepakt. De meldingen worden eerst bekeken op de aanwezige risico’s en op welke plek in de organisatie een bestendige oplossing voor het probleem kan worden gegeven. Door de toename van het aantal meldingen en de groeiende vraag naar inzet van boa’s vanuit andere o nderdelen van de organisatie, ervaren we een toenem ende druk op de capaciteit van onze boa’s. Dit dwingt ons om ook op dit gebied prioriteiten te stellen en themagericht te werken. Afgelopen jaar is ook ingezet op preventie en het stimuleren van naleving van de regels. Dit doen we enerzijds door bewustwording en gedragsverandering te bevorderen, onder andere via campagnes op sociale media.
Zo is afgelopen jaar een campagne ontwikkeld om bewustwording te creëren rond het stoken van houtkachels en de overlast die dit kan veroorzaken. Verder zijn er meer ‘handhavingsverzoeken ‘(63) ingediend dan gepland (45). Ondanks dat niet alle ingediende handhavingsverzoeken formeel vallen onder een officieel handhavingsverzoek, zijn dit er best veel en meer dan 2024. In tabel 7 zijn ook twee nieuwe controlezaken opgenomen die niet gepland waren in het uitvoeringsprogramma VTH 2025. Het gaat om de controle handhavingsverzoek en de controle interne melding . Deze nieuwe controlezaken zijn ontwikkeld en opgenomen in het VTH-systeem om meer inzicht te geven waar onze toezichtcapaciteit aan besteed wordt.
19
Melding Woon- en leefomgeving
359
659
2,5
1648
45
63
20
1260
Niet gepland
13
15
195
20
19
20
380
12
2
10
20
5
2
30
60
15
5
30
150
15
6
3
18
Niet gepland 22
12
5
60
9
5
45
Handhavingsverzoek behandelen Controle handhavingsverzoek
n.a.v. een handhavingsverzoek behandelen
Handhavingsbeschikking Controle incident - klachtmelding Last onder Bestuursdwang ten uitvoer leggen Last onder Dwangsom ten uitvoer leggen Gedoogbeschikking VTH -oplegging
Controle VTH Uitvoeren (Interne melding) Periodieke controle
n.a.v. melding woon -en leefomgeving
Tijdelijke gedoogtoestemmingen bewoning Eigen constateringen mogelijke overtreding Tijdelijke toestemmingen/ mantelzorg
Totaal Handhavin g
3153 uur (gepland)
Uren per product RA/BM
Totaal uren
Aantal zaken werkelijk 2025
Klacht behandelen
Aantal zaken gepland 2025
Toelichting
Aantal zaken handhaving
Tabel 7 Aantal zaken handhaving
3836 uur (werkelijk)
Tot slot zijn in Tabel 8 de overige uren van cluster Toezicht en Handhaving opgenomen.
Clusteraanspreekpunt
Totaal uren uitgevoerd
Toezicht overig
Aantal geplande zaken 2025
Tabel 8 Overige uren cluster T&H
350
240
500
560
150
150
100
100
Woo verzoeken
0
50
Totaal Overige
1100
1100
Interne overleggen Veilig buitengebied (ondermijning) Advies vertrekken
Bijvoorbeeld clusteroverleg
Bijvoorbeeld bij persvragen en planvorming
20
4.5
Brandveilig gebruik
Brandveilig gebruik van panden en evenementen vraagt nadrukkelijk aandacht vanwege de risico’s die hiermee gepaard gaan. Deze risico’s zijn met name aanwezig bij panden en evenementen waar meerdere personen aanwezig zijn of waar sprake is van minder zelfre dzame gebruikers. De controles vinden plaats op basis van het Besluit bouwwerken leefomgeving (hierna: Bbl) en het Besluit brandveilig gebruik en basishulpverlening overige plaatsen (afgekort: BGBOP). Op basis van risico’s en projecten worden in overleg me t de toezichthouders en handhavers gerichte controles uitgevoerd. Ook het afhandelen van omgevingsmeldingen brandveilig gebruik is gedelegeerd aan de Veiligheidsregio IJsselland. Voor de gemeente Raalte levert de Veiligheidsregio IJsselland – naast de repressieve brandweerzorg – verschillende diensten. Dit betreft onder andere: bouwadvies, controles op brandveilig gebruik, advisering en controle bij evenementen, advisering over mil ieubelastende activiteiten, advisering bij ruimtelijke ontwikkelingen, advisering over brandbeveiligingsinstallaties en het afhandelen van meldingen brandveilig gebruik. Daarnaast zijn er in 2025 diverse regionale projecten uitgevoerd binnen de Veiligheidsregio IJsselland, waaronder in de gemeente Raalte. Deze projecten hadden vooral betrekking op woongebouwen en zorginstellingen. De werkzaamheden binnen deze projecten lop en door in 2026.
In dit jaarverslag worden uitsluitend de adviezen en controles behandeld; de repressieve brandweerzorg is vastgelegd in het dekkingsplan. In de onderstaande tabel zijn de uitgevoerde activiteiten weergegeven, met in de toelichting een korte beschrijving va n relevante ontwikkelingen die invloed hadden op de werkzaamheden binnen de gemeente. Tabel 6 Inzet Veiligheidsregio IJsselland
2
Soort activiteit
Aantal
Toelichting
Brandweeradvies bouwen Brandbeveiligingsinstallaties
55 7
Advies EV (externe veiligheid) en RO
4
Milieu-inrichtingen/PGS
2
Controle brandveilig gebruik
15
Advies brandwee r evenementen A/B/C 2
Behandelde meldingen brandveilig gebruik
Advies op C evenementen = 3 Controles A en B = 37 10
Betreft advisering op Brandveiligheid bij aanvragen om omgevingsvergunning. Deze advisering bestaat uit een beoordeling op basis van het BBL en relevante regelgeving en normen. Dit wordt indien van toepassing verrijkt en aangevuld met een risicogericht adv ies. Betreft advisering op externe veiligheid en RO vlak. Dit wordt indien van toepassing verrijkt en aangevuld met een risicogericht advies. Betreft advisering op milieu en PGS -richtlijnen. Dit wordt indien van toepassing verrijkt en aangevuld met een risicogericht advies. Betreft controles op het brandveilig gebruik van gebouwen in de gemeente Raalte, uitgevoerd door onze toezichthouders brandveiligheid. Tijdens deze controles worden de gebouwen gecontroleerd op de minimale eisen uit het BBL, aangevuld met een risicogericht advies op basis van onze repressieve ervaringen. Betreft advisering op evenementen. Waarbij op C evenementen multidisciplinair geadviseerd wordt door de Veiligheidsregio IJsselland.
Activiteiten brandveilig leven
5
Met de invoering van de Omgevingswet per 1 -12024 is de afhandeling van de meldingen brandveilig gebruik onder mandaat neergelegd bij de Veiligheidsregio Voorlichtingen, evenementen en bijeenkomsten ten aanzien van brandveilig gebruik.
A is voor regulier, B is voor aandacht en C is voor risicovol 21
Binnen Veiligheidsregio IJsselland is een vast team primair verantwoordelijk voor de gemeenten Deventer, Olst Wijhe en Raalte (DOWR). Dit team bestaat uit een adviseur voor de evenementenvergunningen en controles, een adviseur voor de controles op brandvei lig gebruik, een adviseur voor advisering op bouwvergunningen en een specialist voor de complexe nieuwbouw -, handhavings - en milieuzaken. De bijbehorende uren worden naar rato verdeeld over de gemeenten, in overleg met de lokale aanspreekpunten.
4.6
Alcoholwet
De gemeente is verantwoordelijk voor het toezicht op de naleving van de Alcoholwet. Dit omvat zowel het toezicht op de leeftijdsgrens voor alcoholverstrekking, het bevorderen van alcoholpreventie, als het treffen van preventieve maatregelen om te voorkomen dat tijdens evenementen alcohol aan minderjarigen wordt geschonken. Bestuurlijk is afgesproken dat de beleidsdoelen en kaders binnen het sociaal domein worden geactualiseerd. Op basis daarvan kan toezicht en handhaving als sluitstuk worden ingezet om deze doelen te realiseren. Tot op heden is het echter nog niet gelukt om een uitvoeringsbeleid op te stellen waarin het toezicht op de Alcoholwet volledig is opgenomen. Wel zijn er al diverse preventieve maatregelen getroffen. Zo is er voor voetbalverenigingen, vooruitlopend op het nieuwe uitvoeringsbeleid, een campagne ontwikkeld om het alcoholgebruik terug te dringen. Daarnaast worden bij evenementen waar overmatig alco hol- en drugsgebruik een verhoogd risico vormt, aanvullende eisen gesteld aan de kennis van de aanwezige EHBO, waaronder een extra module ‘alcohol en drugsgebruik’. Evenementenorganisatoren worden bovendien getoetst op het nemen van preventieve maatregelen om het schenken van alcohol aan minderjarigen te voorkomen. Tot op heden ontbreekt voor de boa’s een toezichtskader waarbinnen zij kunnen handelen. Dat is geen gewenste situatie.
Om die reden is er eind 2025 een memo opgeleve rd waarin het stappenplan is opgenomen om te komen tot een voor Raalte passende Boa inzet. In 2026 zal dit een vervolg krijgen en het toezicht op de alcoholwet is hier een belangrijk onderdeel van.
4.7
Overige Toezicht en handhaving
Eén van de sporen is dat er wordt ingezet op preventie via het sectorale beleid. Toezicht & Handhaving sluit zo vroeg mogelijk aan bij de ontwikkeling van nieuw beleid. Op die manier kunnen we direct meedenken over de gewenste werkwijze en de benodigde capaciteit voor een effectieve uitvoering. Daarnaast is het afgelopen jaren is er veel geïnvesteerd in het uitwerken en uitdenken van de processen binnen toezicht en handhaving. Maandelijks worden er een analyse gemaakt van de data welke uit het VTH - systeem is gehaald. De T&H processen hebben we waar nodig geoptim aliseerd en staan daarbij goed in verbinding met de andere werkprocessen van de clusters ondersteuning VTH samen met Vergunningen en RO. Uit de analyse komen eveneens de tekorten binnen het cluster naar voren. De kwaliteitscriteria 3.0 geven daarbij inzicht in de benodigde specialistische kennis. Op basis van deze bevindingen is in 2025 gestart met het proces om te komen tot een robuust clu ster T&H. In 2026 worden de benodigde maatregelen verder uitgewerkt en worden de bijbehorende financiële middelen aangevraagd.
22
5.
Toezicht en handhaving openbare ruimte
Dit onderdeel betreft het deel van toezicht en handhaving dat door de Boa’s wordt uitgevoerd. Ze acteren op meldingen woon - en leefomgeving en pakken ook vanuit functie werkzaamheden op. Dit doen ze op het gebied van parkeertoezicht, verbinden met groepen op overlastlocaties en het beperken van andere overlast.
5.1
Uitvoering in uren en producten
De inzet op meldingen wordt geprioriteerd op basis van de risicoanalyse. Door een strakkere aansturing op het nalopen van de meldingen woon - en leefomgeving zien we dat er minder beboet is in de openbare ruimte . Het merendeel van de meldingen gaat over ergernissen in de openbare ruimte. In 2025 waren er twee thema’s die vanuit van de samenleving aangezwengeld zijn en prioriteit bij de boa’s hebben gekregen: parkeeroverlast en geluidsoverlast. Tegelijkertijd zien we ook dat er meer boetes zijn uitgeschreven voor fietsen in het voetgangersgebied. Dit is geen verrassing, omdat we naast communicatie er ook voor hebben gekozen om verbaliserend op te treden bij overtredingen. In Tabel 10 is een overzicht opgenomen van de opgelegde boetes op grond van de APV. Tabel 7 Overzicht opgelegde boetes APV Overtreding APV Fietsen in het voetgangersgebied Fietsverlichting Rijden in het voetgangersgebied Stilstaan in het voetgangersgebied Wildplassen Hondenpoep Hond niet aangelijnd Niet legitimeren Afval
5.2
Toelichting Op voetpad
2024 97
2025 100
Geen of onjuiste verlichting voeren Rijden in het voetgangersgebied (motorvoertuigen) R315A Stilstaan in het voetgangersgebied c. q. trottoir R315B Buiten daarvoor bestemde plaatsen Niet opruimen hondenpoep Loslopend binnen bebouwde kom Identificatiebewijs niet kunnen of willen tonen Huishoudelijke afvalstoffen anders aanbieden dan via aangewezen inzamelmiddel
n.v.t. 3
17 4
21
42
0 0 0 1 0
8 0 0 2 3
Parkeren
Het parkeertoezicht richtte zich in 2025 voornamelijk op het gebruik van de parkeerschijf, waarbij er meer controle plaatsvond dan in 2024, zowel op de parkeerterreinen als rondom het centrum van Raalte. Daarnaast is er op industrieterreinen regelmatig gecontroleerd of het parkeerverbod in de weekenden en avonden werd nageleefd. De toename van het aantal geconstateerde overtredingen is dan ook een gevolg op de grotere zichtbaarheid in het centrum. In Tabel 11 is een over zicht van de opgelegde boetes opgenomen. Tabel 8 Overzicht opgelegde boetes parkeren Overtreding parkeren Geen parkeerkaart
Toelichting Parkeren zonder duidelijk zichtbare parkeerschijf
2024 211
2025 658
Parkeren op laad en losplaats Parkeren buiten de vakken Parkeren op invalidenparkeerplaats Parkeerverbod
Parkeren op plaats voor laden en lossen (bord E7)
15
20
52
2
3
5
21
34
0 0
2 34
Verlopen ontheffing Overschrijding parkeerduur
Parkeren op een invalidenparkeerplaats zonder geldige gehandicaptenparkeerkaart Parkeren in strijd met parkeerverbod of parkeerzone (bord E1)
23
Een veelbesproken onderwerp is het langdurig parkeren van recreatievoertuigen en aanhangwagens. Dergelijke voertuigen (zoals aanhangwagens, caravans, voertuigwrakken en andere recreatievoertuigen ) kunnen de parkeerdruk in een wijk vergroten, het straatbeeld verwaarlozen en overlast veroorzaken door hinderlijke zichtbelemmering. Dankzij ons efficiënte proces, waarbij we altijd eerst contact opnemen met de eigenaar, is handhavend optreden zelden nood zakelijk. Uitgangspunt is slim toezicht houden, combineren waar mogelijk en thematisch te werk gaan. De boa -coördinator houdt de meldingen bij in het VTH -systeem IJVI, bewaakt de voortgang en clustert meldingen die aan elkaar gerelateerd zijn. Op die manier kan er s nel en thematisch geschakeld worden door de boa’s die worden ingezet. Ook is er in 2025 voldoende achtervang voor de boa -coördinator georganiseerd zodat meldingen in bijvoorbeeld de vakantieperiode niet bleven liggen.
5.3
Carbidschieten
Op oudejaarsdag is het gebruikelijk dat groepen, vooral jongeren, in het buitengebied van Raalte carbid afschieten. Dit gebruik is erkend als immaterieel erfgoed. In 202 5 was er echter weinig activiteit op dit gebied. Er waren geen meldingen van carbidlocaties, waardoor de controle gebaseerd was op eerdere ervaringen. Daarnaast hebben we in de regio IJsselland deelgenomen aan de BOCK -campagne (Bewust Oplettende Carbid Knaller) om overlast te verminderen en de veiligheid te vergroten.
24
Bijlage 1 VTH- jaarverslag OD IJsselland
25
Informatie voor het
VTH-jaarverslag deelnemers Omgevingsdienst IJsselland
2025
26
Inhoud 1. Inleiding ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ 28 2. Regulering ................................ ................................ ................................ ................................ ....................................................... 29 2.1 Behandelen ‘informatieplichten’, meldingen en vergunningaanvragen
....................................................... 29
2.2 Actualiseren vergunningen ................................ ................................ ................................ .............................................. 30 3. Toezicht en handhaving voor een veilige en schone leefomgeving
................................ .......................................32
3.1 Algemene doelen voor een veilige en schone leefomgeving
................................ ............................................ 32
3.2 Meldpunt en klachtenafhandeling ................................ ................................ ................................ ................................34 3.3 Asbest ................................ ................................ ................................ ................................ ........................................................ 36 3.4 Vuurwerk ................................ ................................ ................................ ................................ .................................................. 37 3.5 Ketentoezicht en ondermijning ................................ ................................ ................................ ......................................37 3.6 Strafrecht en boa’s ................................ ................................ ................................ ................................ ................................38 3.7 Handhavingszaken en -verzoeken ................................ ................................ ................................ .................................39 4. Toezicht en handhaving voor een duurzame leefomgeving ................................ ...................................................... 40 4.1 Algemene doelen voor een duurzame leefomgeving ................................ ................................
................................ 40 4.2 Toezicht Werkgebonden personenmobiliteit ................................ ................................ ........................................... 41 5. Programma Advisering ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ 42 5.1 Advisering geluid ................................ ................................ ................................ ................................ ..................................43 5.2 Advisering externe veiligheid ................................ ................................ ................................ .......................................... 44 5.3 Milieuzonering ................................ ................................ ................................ ................................ .......................................44 5.4 Zienswijzen, Woo-verzoeken en juridische procedures ................................ ........................................................ 44 5.5 Advies luchtkwaliteit, geur en licht ................................ ................................ ................................ ................................44 5.6 Bodem ................................ ................................ ................................
................................ ....................................................... 44 5.7 Advisering omgevingsplannen ................................ ................................ ................................ .......................................45 6. Facultatieve taken en projecten ................................ ................................ ................................ ............................................. 46 6.1 Facultatieve taken ................................ ................................ ................................ ................................ ................................46 6.2 Projecten ................................ ................................ ................................ ................................ .................................................. 46 7. Gemeente Raalte ................................ ................................ ................................ ................................ .......................................... 48 8. Kwaliteit en doorontwikkeling ................................ ................................ ................................ ................................................ 52 8.1 Analyse en trends ................................ ................................ ................................ ................................
.................................52 8.2 Kwaliteitscriteria 3.0 ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ 53 8.3 Rapportage en monitoring ................................ ................................ ................................ ............................................... 54 Bijlage 1. Inzet en realisatie Omgevingsdienst IJsselland 2025 ................................ ...................................................... 56 Bijlage 2. Inzet Gemeente Raalte ................................ ................................ ................................ ................................................ 57 Bijlage 3. Afkortingenlijst ................................ ................................ ................................ ................................ ................................58
27
1. Inleiding Omgevingsdienst IJsselland voert VTH -taken uit namens de gemeenten in IJsselland en de provincie Overijssel. De leidraad voor de uitvoering van deze taken, het ‘Regionaal uniform beleid voor de uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving mil ieutaken Omgevingsdienst IJsselland 2024’ (hierna: regionaal VTH-beleid), werd in 2024 door alle colleges in de regio uniform vastgesteld. Dit regionaal VTH -beleid vormt het vertrekpunt voor de uitvoering van taken vanuit Omgevingsdienst IJsselland. Dit do cument beschrijft in hoeverre de uitvoering van VTHA -taken van Omgevingsdienst IJsselland zoals deze in het regionale uitvoeringsprogramma 2025 zijn opgenomen, is gerealiseerd.
1.1 Doel en context In de regio IJsselland streven we naar een veilige, gezonde en duurzame fysieke leefomgeving en een gelijk speelveld. Het VTH -jaarverslag van deelnemers is hierbij een belangrijk instrument. Op basis van het regionaal uitvoeringsprogramma 2025 beschrijft d it document wat er op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) en andere milieutaken in de regio IJsselland in 2025 is gerealiseerd. Daarnaast geeft het inzicht in specifieke resultaten voor gemeenten of provincie Overijssel.
1.2 Regionale beleidscyclus Het BIG-8 model is een samenhangend geheel dat wordt gebruikt binnen de beleidscyclus van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Dit model helpt bij het vertalen van strategisch beleid naar uitvoeringsbeleid en zorgt voor kwaliteitsborging met een sl uitende planning - en control cyclus . Het regionaal VTH-beleid, het regionaal uitvoeringsprogramma en het regionaal VTH -jaarverslag maken onderdeel uit van deze beleidscyclus, waarbij de evaluatie vanuit uitvoering in het jaarverslag invloed heeft en richting geeft in de bijsturing van belei d. Vanaf 2026 rapporteert Omgevingsdienst IJsselland op zes resultaatindicatoren uit het regionaal VTH -beleid: actualiteit vergunningen, LHSO -score, naleefgedrag, handhaving, klachten en energiebesparing. Dit document beschrijft, waar hiervoor voldoende gegev ens beschikbaar zijn, de stand van zaken van deze indicatoren in 2025.
1.3 Leeswijzer Dit document loopt vooruit op de bestuurlijke agenda van Omgevingsdienst IJsselland en is daarmee niet in het algemeen bestuur van de dienst behandeld. Het bestaat uit een algemene regionale terugblik op 2025 en een toelichting per deelnemer. Daarbij wordt de indeling van het regionale uitvoeringsprogramma 2025 aangehouden. Hoofdstuk 2 beschrijft de resultaten op het programma ‘Regulering’. Hoofdstuk 3 richt zich op het programma ‘Toezicht en handhaving voor een veilige en schone leefomgeving’. Hoofdstuk 4 behandelt de werkzaamheden met betrekking tot het programma ‘Toezicht en handhaving voor een duurzame leefomgeving’ in 2025. De uitvoering van werk op het gebied van advisering wordt in hoofdstuk 5 beschreven. In hoofdstuk 6 komen facultatieve taken en pro jecten in de regio aan bod. In hoofdstuk 7 staan de specifieke gegevens over Gemeente Raalte. Hoofdstuk 8 gaat over kwaliteit en de ontwikkeling van rapportages.
28
2. Regulering In het regionale uitvoeringsprogramma 2025 werd de inzet op het programma Regulering beschreven aan de hand van behandeling van ‘informatieplichten 1’, meldingen en vergunningen en de actualisatie van vergunningen. Op dit programma werd in 2025 ongeveer 3000 uur meer ingezet dan waar in het uitvoeringsprogramma 2025 rekening werd gehouden. Deze hogere inzet kwam enerzijds door meer en complexere aanvra gen vanuit de regio en anderzijds door het verzoek van een aantal deelnemers om in 2025 te starten met de ac tualisatie van vergunningen. Aan deze actualisatie is in 2025 een kleine 2000 uur besteed, aanvullend op de uitvoering van andere taken op het gebied van regulering.
2.1 Behandelen ‘informatieplichten’, meldingen en vergunningaanvragen Omgevingsdienst IJsselland behandelde ‘informatieplichten’ 3, meldingen en vergunningaanvragen volgens de vergunningenstrategie uit het regionale VTH -beleid. Het gaat hierbij om vraag gestuurde producten, die afhankelijk zijn van onder meer marktwerking. Binnen het programma regulering zijn in de uitvoering ten opzichte van het uitvoeringsprogramma een aantal verschuivingen zichtbaar. Het aantal behandelde informatieplichten en bijbehorende ureninzet was vele malen hoger dan in het uitvoeringsprogramma opg enomen. Als gevolg van de invoering van de Omgevingswet is het aantal situaties waarin een bedrijf informatie moet aanleveren bij de Omgevingsdienst – vooral bij industriële bedrijven en sectoren als horeca - toegenomen. Het aantal milieumeldingen was lager dan gepland. Het aantal omgevingsvergunningen was hoger en in lijn met de ureninzet. In de urenbesteding in vakontwikkeling en overleg (zie bijlage 1) is zichtbaar dat de kennisontwikkeling over Omgevingswet en bespreking van casussen nog tijdsinvester ing vraagt.
Product
Gerealiseerd
Gepland
Omgevingsvergunning
83
74
Milieumelding
672
847
Informatieplicht, gegevens en bescheiden
537
179
Vakinhoudelijke toets milieu
40
48
Advies verstrekken: vergunning - of meldingsplicht
70
229
Maatwerk
29
29
Vooroverleg
24
109
Mer-(beoordelings)plicht
2
13
Oplevercontroles
6
39
Tabel 1. Gerealiseerde producten programma Regulering in 2025 regio IJsselland
3
Bedoeld wordt: gegevens en bescheiden die bedrijven aan de Omgevingsdienst moeten verstrekken op basis van de informatieplicht uit de Omgevingswet en het Besluit activiteiten leefomgeving. 29
Product
Gerealiseerd
Gepland
Omgevingsvergunning
8.792
5.678
Milieumelding
4.788
8.479
Informatieplicht, gegevens en bescheiden
2.837
353
Vakinhoudelijke toets milieu
1.313
1.000
Advies verstrekken: vergunning -/meldingsplicht
783
460
Maatwerk
660
580
CIMLK-monitoringstool
327
217
Kortdurend afstemmingsoverleg
306
365
Mer-(beoordelings)plicht
131
300
Oplevercontroles
108
656
Vooroverleg
718
1.353
Tabel 2. Ureninzet programma Regulering in 2025 regio IJsselland Informatieplichten en milieumeldingen Het overzicht van aantallen informatieplichten en milieumeldingen omvat niet het totaal aantal producten. Als een bedrijf een omgevingsvergunning aanvraagt, bestaat dit uit diverse onderdelen. Het kan zijn dat de behandeling van deze aanvraag ook milieumel dingen en informatieplichten bevat. Daarmee kan een informatieplicht of milieumelding enerzijds ‘los’ worden behandeld, maar ook onderdeel zijn van een totale aanvraag voor een omgevingsvergunning. Omgevingsvergunningen Het aantal aangevraagde en ingetrokken omgevingsvergunningen en de inzet hierop zijn hoger dan in het uitvoeringsprogramma geschat. Als gevolg van de Landelijke Beëindigingsregeling Veehouderijen zijn 9 omgevingsvergunningen ingetrokken. Stikstof In december 2024 deed de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State een uitspraak over de toepassing van intern salderen bij natuurvergunningverlening, met als gevolg dat de natuurvergunningverlening werd opgeschort. Hierdoor was onduidelijk hoe om te gaan met de mer -beoordeling en is de milieuvergunningverlening tijdelijk on hold gezet. Samenwerking tussen de provincie Overijssel, Omgevingsdienst Twente en Omgevingsdienst IJsselland heeft geleid tot een gezamenlijke en eenduidige werkwijze in Overi jssel voor de milieuvergunningprocedures.
Met deze werkwijze ontstond duidelijkheid voor aanvragers en omgevingsdienst. Omgevingsdienst IJsselland lichtte de werkwijze toe tijdens een bestuurlijke bijeenkomst voor de regio. Daarna is een bijeenkomst georganiseerd voor agrarisch adviseurs om deze te informeren over de werkwijze en mogelijkheden. Eind 2025 heeft Omgevingsdien st IJsselland voor alle milieuvergunningaanvragen die on hold waren gezet de adviseur benaderd. Doel hiervan was het gewenste vervolg voor de aanvraag en de gevolgen bij benodigde actie vanuit een toezichtscontrole te bespreken. Hierop is divers gereageerd en dit krijgt een vervolg in 2026. In de periode tussen on hold en opstellen van de werkwijze is doorgegaan met de inhoudelijke beoordeling van aanvragen. Deze zijn niet afgehandeld en lopen veelal door in 2026. Dit is relevant bij het verband tussen ureninzet en de aantallen producten.
2.2 Actualiseren vergunningen De gemeenten in regio IJsselland stellen zich ten doel vergunningen periodiek te actualiseren. Hiervoor waren in 2025 echter geen structurele middelen beschikbaar. Gemeenten konden wel een verzoek doen bij de Omgevingsdienst hier in 2025 op incidentele bas is aandacht aan te besteden. Een aantal gemeenten en de
30
provincie Overijssel hebben van deze mogelijkheid gebruik gemaakt. Daarnaast heeft de Omgevingsdienst in 2025 in beperkte mate voorbereidingen op de structurele invulling van actualisatie van vergunningen per 2026 voor alle deelnemers uitgevoerd. Het gaat hierbij om inzet op onder meer projectmanagement, het ontwikkelen van templates, het ontwikkelen van een werkwijze en evaluaties. De uitvoering van actualisatie was iets lager dan gepland, grotendeels vanwege bemensing bij de Omgevingsdienst. Zoals eerder toegelicht was ook de vraag naar de reguliere vergunningverlening hoger dan vooraf geschat. In totaal zijn voor vier deelnemers 36 actualisatietoetsen uitgevoerd. Bij een actualisatietoets wordt beoordeeld in hoeverre en op welke onderdelen een vergunning moet worden geactualiseerd. Van die 36 getoetste vergunningen waren er 8 actueel. De actualisatie van de overige 28 vergunningen is in 2025 gestart en wordt verder uitgevoerd in 2026. Aantal actualisatietoetsen
36
Waarvan vergunning actueel
8
Waarvan vergunning niet actueel
28
Tabel 3. Aantal actualisatietoetsen in regio IJsselland in 2025
31
3. Toezicht en handhaving voor een veilige en schone leefomgeving 3.1 Algemene doelen voor een veilige en schone leefomgeving Het regionale VTH -beleid stelt doelen op het inzicht in naleefgedrag en bescherming van mens en milieu tegen gezondheidsrisico’s door geluid en de uitstoot van fijnstof en geur door activiteiten. Daarnaast richt het regionale VTH-beleid zich met thema's op onder meer zeer zorgwekkende stoffen, circulaire economie en klimaat. Omgevingsdienst IJsselland voert namens de gemeenten in de regio (periodieke) controles uit om te toetsen of bedrijven voldoen aan de milieuwetgeving. Efficiëntie, capaciteit en kwaliteit De beschikbare capaciteit op algemene doelen voor een veilige en schone leefomgeving werd deels besteed aan gepland toezicht en deels aan niet -geplande aanleidingen. Bijvoorbeeld bij klachten, verzoeken van deelnemers of constateringen van een toezichthoud er die vragen om verdere verkenning. In 2025 is een verschuiving van capaciteit van geplande periodieke controles naar urgente taken zoals klachtenafhandeling en strafrechtelijke trajecten te zien. Klachten hebben prioriteit omdat ze vaak wijzen op actuele overtredingen met directe impact op de leefomgeving. Type controle
Aantal
Periodieke controle
1.911
Hercontrole
455
Extra controle
24
Themacontrole
57
Totaal
2.447
Tabel 4. Aantal en type controles regio IJsselland 2025 Branchegericht werken In 2025 is het branchegericht werken in de regio verder ontwikkeld. Inmiddels worden alle geplande milieucontroles branchegericht verdeeld. Hierdoor raken toezichthouders meer thuis in hun ‘eigen’ branche waardoor controles meer diepgang krijgen en hier en daar effectiever uit te voeren zijn. Binnen de afvalbranche wordt in een pilotfase gewerkt met een verdergaande vorm van branchegericht werken. De voorbereidingen zijn getroffen voor een project in 2026 waarin we nadrukkelijk inzetten op de preventiestrat egie met een bredere instrumentenmix. Dit betekent een verschuiving van uitsluitend controlegericht werken naar een aanpak waarin preventie, data -analyse en samenwerking centraal staan.
32
Branche
Aantal controles
Fokken en houden van dieren
553
Automotive
384
Horeca, sport en recreatie + cultuur
343
Groot- en detailhandel
273
Afvalbedrijven
169
Bouw- en houtbewerking
142
Woon- en verblijfsgebouwen
115
Metaalelektrobedrijven
110
Productiebedrijven
65
Voedingsmiddelenindustrie
53
Agrarisch land en bosbouw
35
Nutsvoorziening
21
Benzineservicestations
17
Textiel en leer industrie
12
Overig
155
Totaal
2.447
Tabel 5. Aantal controles per branche regio IJsselland 2025 Zie ook paragraaf 8.3, grafiek 2, voor een overzicht van naleefgedrag per branche. Luchtwassers De agrarische sector is een belangrijke branche als het gaat om luchtkwaliteit en geur. Als gevolg van de Omgevingswet is daarnaast de vergunningsplicht van agrarische bedrijven toegenomen (de Omgevingsvergunning beperkte milieutoets is vervallen). In 2025 werd het naleefgedrag met betrekking tot de werking van luchtwassers in de regio, evenals in 2018 en 2020, beoordeeld via het project ‘Luchtwassers’. Omgevingsdienst IJsselland voerde dit in samenwerking met Provincie Overijssel uit. Er werden ruim 170 luchtwassers geanalyseerd op basis van elektronische logbestanden. Doel van het project was te beoordelen of luchtwassers voldoen aan wettelijke parameters en of ondernemers tijdig onderhoud uitvoeren. De conclusie van het project is dat ondanks grote investeringen van ondernemers - luchtwassers nog steeds vaak onvoldoende werken. Intensiever toezicht kan hierbij helpen. In 2026 krijgt het project een vervolg. Regionaal programmeren Veel projecten waar de Omgevingsdienst aan werkt, worden regionaal uitgevoerd, omdat ze zich over de hele regio uitstrekken. Daarnaast zijn in 2025 belangrijke stappen gezet met de implementatie en verrijking van het risicoprioriteringsinstrument.
Dit instrument maakt het mogelijk om risico’s regionaal beter in beeld te brengen en tegen elkaar af te wegen. Daardoor is de sturing en beheersing van het werk door de Omgevingsdienst verbeterd. Risicoprioritering Het risicoprioriteringsinstrument maakt gebruik van een grote hoeveelheid data, waardoor Omgevingsdienst IJsselland breder en data -gedrevener kan werken dan voorheen. Dit heeft in 2025 geleid tot: • Betere risicobeoordeling: meer inzicht in milieurisico’s en prioritering van toezicht. • Bewustwording van datakwaliteit: medewerkers herkennen sneller fouten die voortkomen uit onjuiste gegevens en corrigeren deze actief. • Grip op bedrijvenbestand: door het algoritme is selectie niet langer gebaseerd op enkele variabelen, maar op een breed spectrum van factoren. Deze ontwikkeling versterkt de sturing en vergroot het inzicht in het bedrijvenbestand. Ureninzet en aantallen geplande controles 33
In 2025 is het grootste deel van de geplande periodieke controles uitgevoerd. De hieraan verbonden ureninzet viel lager uit dan in het uitvoeringsprogramma was gepland, onder meer door het doelmatig en risicogericht inzetten van deze beschikbare toezichtsc apaciteit. De capaciteitsraming voor geplande controles is gebaseerd op het bedrijvenbestand en de daaraan gekoppelde risicoklassen. Deze beschikbare capaciteit werd vervolgens in 2025 voor het grootste deel ingezet op basis van de dynamische risicopriorit ering in de regio. De meest complexe en milieubelastende IPPC -bedrijven worden volgens hun reguliere, wettelijk vereiste frequentie gecontroleerd en vallen buiten die dynamische prioritering. Diverse agrarische bedrijven zijn gestopt of in afbouw onder de landelijke beëindig ingsregeling. Deze bedrijven zijn om die reden in 2025 niet meer gecontroleerd. De IPPC -bedrijven die in 2025 niet zijn bezocht vanwege beschikbare deskundigheid (opleiden vakmensen), worden in de eerste helft van 2026 alsnog gecontroleerd. Daarmee blijven de wettelijke verplichtingen geborgd en blijft de jaarlijkse controlenorm het uitgangspunt. IPPC -bedrijf
Aantal
Gecontroleerd Niet gecontroleerd vanwege LBV+ -regeling Niet gecontroleerd vanwege start bedrijf 2025 Niet gecontroleerd vanwege beschikbare deskundigheid Totaal
159 23 1 36* 219
* In 2024 gecontroleerd.
Tabel 6. IPPC-bedrijven en controles Ondanks een lagere ureninzet van de in het uitvoeringsprogramma geplande inzet, zijn bijna alle geplande periodieke controles uitgevoerd. Het hogere aantal is vooral het gevolg van meer inzet op relatief eenvoudige dossiers en processturing. De inzet op ge plande controles is ook afhankelijk van het expertiseniveau van de toezichthouders: in 2025 startten veel nieuwe, onervaren toezichthouders bij de Omgevingsdienst, die niet direct inzetbaar waren op complexe controles. Als gevolg hiervan zijn verhoudingsge wijs meer eenvoudige controles uitgevoerd, die minder tijd kosten dan een complexe controle. Dit is een tijdelijke situatie door de opleidingsfase van nieuwe toezichthouders. Ook is een deel van de controles uitgevoerd met behulp van ingehuurde toezichthou ders. Type controle
Gerealiseerd
Gepland
Periodieke controle
29.134
36.198
Hercontrole
3.473
0
Extra controle
84
839
Themacontrole en onvoorzien
731
617
Vuurwerkcontroles
628
185
5.185
5.854
901
649
Ketentoezicht en ondermijning Handhavingscontrole
Tabel 7. Types controles en inzet in uren regio IJsselland in 2025 Zie paragraaf 3.4 voor een toelichting op vuurwerkcontroles.
3.2 Meldpunt en klachtenafhandeling Bij het meldpunt milieu kwamen klachten en meldingen van overlast binnen. Als deze overlast werd veroorzaakt door bedrijven, onderzocht Omgevingsdienst IJsselland de klacht en beoordeelde in hoeverre sprake was van een gegronde klacht. In de regio IJssella nd bevinden zich diverse bedrijven waarover klachten werden ingediend, bijvoorbeeld asfaltcentrales en andere grote bedrijven waar maatschappelijke onrust en media -aandacht is. Repeterende klachten gingen vaak over deze grote bedrijven. Dat maakte sommige situaties complex en 34
tijdrovend. Ook klachten die niet gegrond bleken, vroegen tijdsinzet om zorgvuldig af te handelen. Een klacht kon tot halverwege 2025 meerdere meldingen en meldingsmomenten omvatten, bijvoorbeeld als een melder dezelfde klacht meerdere keren indient over h etzelfde bedrijf, of wanneer meerdere melders melding deden van dezelfde klacht. Dit kwam sporadisch voor, maar is wel relevant bij de interpretatie van deze aantallen. Omgevingsdienst IJsselland registreerde ruim 600 klachten waarvan de meeste klachten betrekking hadden op geur, gevolgd door klachten over geluidsoverlast en de categorie ‘overig’. Het overgrote deel van deze klachten is gegrond. Vanwege een onvolledige re gistratie zijn hier geen exacte percentages of aantallen aan te verbinden. Bij geurklachten ging het bijvoorbeeld over geuroverlast door industriële processen, asfaltcentrales, agrarische activiteiten (zoals luchtwassers die niet optimaal functioneren) en afvalverwerking. Geluidsklachten hadden betrekking op geluidshinder door productiebedrijven, horeca (muziek, terrassen), sportaccommodaties en verkeer gerelateerd aan bedrijfsactiviteiten. De categorie met overige klachten is divers. Het ging hierbij bijvoorbeeld over klachten zoals stof, trillingen, rook en soms ook rattenoverlast door verkeerd opgeslagen afvalstoffen.
Branches waar de meeste klachten voorkwamen, waren de agrarische, horeca - en sport- en de afvalbranche. Type klacht
Aantal
Geur
340
Geluid
159
Overige
35
Afval
21
Lozingen
18
Asbest
11
Lucht
10
Mest
5
Bodem
4
Lichthinder
2
Water
2
Onbekend
24
Totaal
631
Tabel 8. Totaal aantal en type klachten regio IJsselland in 2025 Voor de behandeling van meldingen van ongewone voorvallen was ongeveer 200 uur gereserveerd. Hierop werd uiteindelijk 450 uur ingezet. Daarbij zijn 86 incidentmeldingen behandeld en 22 controles naar aanleiding hiervan uitgevoerd. Deze meldingen van ongewo ne voorvallen bij bedrijven waren zeer divers van aard en hadden vaak betrekking op lozingen en lucht, maar ook regelmatig op bodem gerelateerde incidenten en andere uiteenlopende situaties. Type incident
Aantal
Lozingen
12
Lucht
12
Geur
6
Overige
6
Geluid
3
Asbest
2
Afval
1
Stof
1
Onbekend
43 35
Totaal
86
Tabel 9. Totaal aantal en type ongewone voorvallen regio IJsselland in 2025 Omgevingsdienst IJsselland heeft ondernemers voorlichting gegeven over hun verplichtingen rondom het melden van ongewone voorvallen tijdens de periodieke controles. Daarbij is uitgelegd welke consequenties het niet naleven van deze verplichtingen kan hebbe n. Deze bewustwording wordt versterkt door enkele ernstige incidenten, bijvoorbeeld afvalwaterlozingen op het riool door bedrijven waardoor rioolwaterzuiveringsinstallaties ontregeld raakten.
3.3 Asbest Beleidsdoel uit het regionale VTH-beleid is ‘Asbest wordt veilig gesaneerd volgens wet- en regelgeving’, waardoor mens en milieu worden beschermd tegen gezondheidsschade. Daarvoor controleerde en registreerde de Omgevingsdienst binnenkomende meldingen en voerde risicogerichte controles uit. Daarnaast zette Omgevingsdienst IJsselland in 2025 onder meer in op samenwerking met andere omgevingsdiensten en instanties voor een geïntegreerde aanpak van asbestillegaliteit. In 2025 was meer ureninzet op asbest(meldingen) dan de schatting die in het uitvoeringsprogramma van 2025 is opgenomen. Het aantal asbestmeldingen was ook hoger dan voorzien. Dat is zichtbaar in de hoeveelheid afgeronde meldingen, controles en adviezen. De hogere inzet op de behandeling van meldingen leidde tot een lagere beschikbare capaciteit voor toezicht. Waar deze capaciteit voor toezicht vervolgens werd ingezet, is bepaald aan de hand van onder meer landelijke data over saneringen, de eerdere ervaring en van toezichthouders in de regio en de risicoklasse van de materialen die werden gesaneerd. Activiteit
Aantal
Behandelen melding
2.224
Uitvoeren toezicht
506
Tabel 10. Aantallen meldingen en controles asbest regio IJsselland 2025
Activiteit
Realisatie
Behandelen melding
3.372
Uitvoeren toezicht
2.646
Tabel 11. Ureninzet asbest regio IJsselland 2025 Ook meldingen vanuit inwoners en gemeenten (zoals via het meldpunt milieu) leidden tot inzet. Omgevingsdienst IJsselland gaf naar aanleiding van deze meldingen voorrang aan situaties die direct aandacht nodig hadden om mens en milieu te beschermen. In 2025 ging daarmee veel aandacht naar illegale asbestactiviteiten. In 2025 ging de Omgevingsdienst ruimt 75 keer naar een locatie waar illegaliteit werd verwacht. Ook sloopmeldingen werden ruim 150 keer afgewezen omdat deze niet juist waren. Bij ongeveer 30 zak en is een strafrechtelijk traject gestart vanwege de omvang van de overtreding. Voorlichting, veelal aan particulieren, gebeurde met name telefonisch. Zie ook paragraaf 3.5 Ketentoezicht, onderdeel asbest en paragraaf 3.6 Strafrecht. Ontwikkeling De toename van het aantal asbestmeldingen die in 2024 al zichtbaar was, zette in 2025 door. Daarnaast is in de laatste maanden van 2025 geconstateerd dat waar saneringen goed lijken te verlopen, in de nacontrole toch nog verontreinigingen achtergebleven blijken te zijn. Deze ontwikkeling is ook landelijk merkbaar en heeft tot gevolg dat inzet meer ná een sanering plaatsvindt. De Nederlandse Arbeidsinspectie gaf over deze ontwikkeling in september 2025 een brochure uit.
Hierin wordt beschreven dat het regelm atig voorkomt “ dat inspecteurs pas na afronding van de saneringswerkzaamheden en na vrijgave door een geaccrediteerde eindinspectie -instelling op een locatie arriveren (bijvoorbeeld doordat de saneerder een te ruime inschatting heeft gemaakt van de duur van de saneringsw erkzaamheden). In deze gevallen treffen inspecteurs geregeld restanten van asbesthoudende 36
materialen aan op en om de locatie waar de saneringswerkzaamheden hebben plaatsgevonden. Arbeidsinspectie (2025), Signaal over schoonverklaringen na asbestsaneringen).
” (Nederlandse
3.4 Vuurwerk In de regio zijn ruim 60 controles uitgevoerd. De inzet op vuurwerk in de regio was hoger dan in het uitvoeringsprogramma opgenomen. De Omgevingsdienst heeft in een voorcontrole gecontroleerd op mankementen aan opslagen en voorzieningen van vuurwerkopslagl ocaties. In een controle aan het einde van 2025 zijn de locaties opnieuw onaangekondigd bezocht, soms samen met de Veiligheidsregio IJsselland. Daarbij was de controle vooral gericht op gedragsvoorschriften. Er zijn verschillende waarschuwingen voor overtr edingen afgegeven.
3.5 Ketentoezicht en ondermijning De gemeenten in regio IJsselland en provincie Overijssel hebben als doel gesteld ondermijning in het buitengebied en op bedrijventerreinen te ontdekken, te voorkomen en tegen te gaan. Door ketentoezicht voorkomen of herstellen we een verminderde leefbaarhe id, gezondheid en duurzaamheid in de regio. Hiervoor is zicht en grip op het naleefgedrag van de diverse spelers in (afval)ketens in de regio IJsselland nodig. Gezamenlijke controles Gemeenten in de regio IJsselland vragen de Omgevingsdienst vaker om informatie en samenwerking in integrale, vaak fysieke controles. Dat wil zeggen dat diverse partijen een controle gezamenlijk uitvoeren, bijvoorbeeld de inspectie voor Leefomgeving en Tran sport (ILT), politie en Omgevingsdienst. Daarnaast komt ook samenwerking tot stand via het Regionale Informatie - en Expertisecentrum (RIEC) of lokaal ondermijningsoverleg. In 2025 voerde Omgevingsdienst IJsselland diverse projecten via een ketenaanpak uit ten behoeve van de regio. Het Keteninterventieteam van Omgevingsdienst IJsselland besprak daarnaast maandelijks casussen van de individuele deelnemers. Deelaanpak verontreinigde grond gemeentewerven Als onderdeel van dit traject is geïnventariseerd hoeveel grondopslagen er per gemeente zijn, inclusief gronddepots en het naleefgedrag.
Hiervoor werden 17 gemeentewerven en opslaglocaties bezocht, waarvan vijf niet in handen zijn van of worden beheerd doo r de deelnemer. Enkele deelnemers zijn aangeschreven over de veelal administratieve overtredingen. De toezichthouder bodem zal tijdens het reguliere milieutoezicht meer aandacht besteden aan gronddepots en gemeentewerven. Propaantanks Door veranderde wetgeving lag de verantwoordelijkheid voor het melden van de plaatsing van een propaantank in 2025 niet meer bij de leverancier, maar de consument. Daarmee nam het aantal meldingen af en was er minder zicht op geïnstalleerde propaantanks in de regio. In een ketenproject zijn via alle leveranciers van propaantanks de locaties van propaantanks achterhaald, in beeld gebracht en gecontroleerd. In totaal bezochten de toezichthouders 51 locaties. Het ging hierbij om een selectie van propaantanks van 3000 liter of meer. Meerdere locaties lieten overtredingen zien. Omgevingsdienst IJsselland betrekt de Veiligheidsregio IJsselland naar aanleiding hiervan meer bij vraagstukken waar externe veiligheid of omgevingsrisico's mogelijk zijn. Afvaltransportcontroles In samenwerking met politie, Belastingdienst en de Inspectie Leefomgeving en Transport controleerde Omgevingsdienst IJsselland in 2025 twee keer een dag vrachtwagens tijdens een afvaltransportcontrole.
Doel hiervan is meer zicht en grip krijgen op de kwali teit van de begeleidingsbrieven en relevante formulieren bij afvaltransporten en het naleefgedrag van spelers in de afvalstoffenketen verbeteren. Bij diverse controles ontbraken de benodigde begeleidingsbrieven of waren deze onjuist ingevuld. Het belangrij kste resultaat van deze controles is het hebben van een preventief karakter richting de transporteurs. Asbest Vanuit meldingen van inwoners en gemeenten en via waarnemingen van toezichthouders blijkt de (onjuiste) sanering van asbest een toenemend milieurisico in de regio. Ook op het gebied van strafrechtelijke handhaving is asbest een actueel onderwerp. Het aanta l ontdekte illegale saneringen is laag ten opzichte van de grote 37
hoeveelheid gestorte asbest per jaar. Eind 2025 werd daarom een aanvullend ketenproject op het gebied van asbest uitgevoerd, dat doorloopt in het eerste kwartaal van 2026. Naar aanleiding van een uitgebreide analyse is een aantal locaties in beeld gekomen waar (mogelijk) asbest is verwijderd zonder dat hiervoor eerst een sloopmelding is ingediend of asbestinventarisatierapport overgelegd. De resultaten van dit project zijn in het eerste kwartaal van 2026 bekend. Projecten Oost -Nederland In het samenwerkingsverband Ketentoezicht in Gelderland en Overijssel worden verschillende ketenprojecten uitgevoerd die vaak meerdere jaren omvatten. Ook in 2025 werkte Omgevingsdienst IJsselland hieraan. Deze samenwerking richt zich op het signaleren van risico’s, het verbeteren van toezicht en het versterken van de informatiepositie binnen meerdere afval - en milieuketens: • E-Waste: e-waste is elektronisch afval, bijvoorbeeld afgedankte elektrische apparaten. In 2025 is verder ingezoomd op de meest risicovolle bedrijven binnen de e-wasteketen. Dit leidde tot een deelaanpak gericht op kringloopwinkels. • Syndru (synthetische drugs): in 2025 werden toezichthouders getraind op indicatoren voor synthetische drugs. Nauwe onderlinge afstemming tussen omgevingsdiensten blijft een aandachtspunt.
• Matrasafval: de keten rondom matrasafval is verkend vanwege signalen dat schone matrassen soms vervuild of als goedkoop brandbaar afval worden afgevoerd. De verkenningsrapportage is gereed. • Mogelijk verontreinigde grondstromen – polyvlokken in paardenbakken: in 2025 is een verkenning uitgevoerd naar mogelijke risico’s van polyvlokken in paardenbakken. Locaties en leveranciers zijn in kaart gebracht.
3.6 Strafrecht en boa’s Inzet op strafrechtelijke handhaving had als doel het naleefgedrag van bedrijven te verbeteren. Dit gebeurde vanuit het beleidskader voor uniforme handhaving uit de landelijke handhavingsstrategie omgevingswet (LHSO). Een buitengewoon opsporingsambtenaar ( boa) werd ingezet tijdens preventieve controles, op aanwijzing van de boa-coördinator (bijvoorbeeld bij een opsporingsonderzoek) en vanuit ketentoezicht. Deze zaken waren n iet te plannen en afhankelijk van constateringen tijdens controles. Grote steden had den relatief meer strafzaken door hogere bedrijvigheid. Strafbare feiten
Aantal
Waarschuwingen
24
Proces-verbalen
53
Totaal
77
Tabel 12. Aantal waarschuwingen en proces -verbalen bij strafbare feiten regio IJsselland 2025 De inzet in 2025 op strafrechtelijke handhaving vroeg meer tijd dan in het uitvoeringsprogramma was gepland. In totaal is hier ruim 2400 uur aan besteed. Vanwege de complexiteit en omvang van de strafrechtelijke onderzoeken, is er meer ureninzet op geweest dan op voorhand ingeschat. In 2025 zijn 83 strafbare feiten geconstateerd, vooral asbest -gerelateerd, met 53 processen -verbaal tot gevolg en 3 grote onderzoeken samen met politie. Twee van de drie grote onderzoeken samen met de politie hadden betrekking op asbest. Bij asbest is het strafbare feit altijd onomkeerbaar, waardoor hier direct een strafrechtelijk spoor wordt ingezet. De overige strafbare feiten zijn na strafrechtelijk onderzoek met een waarschuwing afgehandeld. Nieuw in 2025 was het opmaken van processen -verbaal voor gelui dsovertredingen. Asbest en feitcodes Vóór 2025 kon via een bestuurlijke strafbeschikking milieu (BSBM) een boete worden uitgeschreven aan overtreders bij bepaalde asbestovertredingen die eenvoudig te onderbouwen waren. Hiervoor was het daarmee 38
niet noodzakelijk een proces -verbaal op te maken. Vanwege het landelijk schrappen van deze ‘feitcodes’, moest bij dergelijke overtredingen in 2025 alsnog een uitgebreid proces -verbaal worden opgemaakt. Hiervoor was meer tijd nodig dan in voorgaande jaren. In 2025 werd zichtbaar dat consequent optreden op de lange termijn resultaat oplevert. Waar overtredingen herstelbaar waren, is eerst een hersteltermijn geboden. Bij herhaling of het niet nakomen van afspraken is doorgepakt met proces -verbaal. Deze aanpak heeft geleid tot zichtbare gedragsverandering bij bedrijven in de asbestbranche. Deze lijn zet Omgevingsdienst IJsselland door in 2026: herstel waar mogelijk, doorpakken waar nodig.
3.7 Handhavingszaken en -verzoeken Bij een handhavingsverzoek doet een inwoner een verzoek om ergens op te handhaven. Na dit verzoek voerde Omgevingsdienst IJsselland toezicht uit en nam een besluit: wel of niet handhaven. In 2025 werden 37 handhavingsverzoeken behandeld. De meeste overtredingen werden beëindigd in goed overleg met de toezichthouder. Waar dat niet lukte, werden bestuursrechtelijke maatregelen ingezet zoals een last onder dwangsom of een last onder bestuursdwang. In 2025 is in de regio vier keer een last on der bestuursdwang opgelegd en 81 keer een last onder dwangsom. Binnen die procedures werden het afgelopen jaar 78 handhavingscontroles uitgevoerd. De inzet op deze werkzaamheden die betrekking hebben op handhaving was hoger dan waar in het uitvoeringsprogramma rekening mee is gehouden. Er is meer vraag of aanleiding geweest om handhaving toe te passen. De grootste afwijking was zichtbaar bij juridisc he handhaving (handhavingsbesluiten), daar is meer dan twee keer zoveel inzet op geweest. Er zijn dan ook ruim 100 bestuursrechtelijke handhavingszaken uitgevoerd. Omdat de vooraankondiging in een zaak soms al voldoende is om tot beëindiging van de overtre ding te komen, is dit getal hoger dan het uiteindelijk aantal genomen besluiten. Omgevingsdienst IJsselland hanteerde de in het regionale VTH -beleid vastgelegde, landelijke handhavingsstrategie. Type besluit
Aantal
Last onder dwangsom
81
Last onder bestuursdwang
4
Voorgenomen last onder dwangsom
82
Voorgenomen last onder bestuursdwang
0
Totaal
167
Tabel 13. Aantal en type handhavingsbesluiten regio IJsselland 2025
39
4. Toezicht en handhaving voor een duurzame leefomgeving 4.1 Algemene doelen voor een duurzame leefomgeving In het regionale VTH -beleid heeft de regio zich ten doel gesteld activiteiten bij bedrijven minder energie te laten verbruiken en minder CO2 uit te laten stoten. In het uitvoeringsprogramma 2025 werden diverse werkzaamheden beschreven om hieraan bij te dra gen. De belangrijkste werkzaamheden betroffen het uitvoeren van energiecontroles en het beoordelen van onderzoeken in het kader van de onderzoeksplicht energiebesparing. Verder werd in een aantal vergunningprocedures energieadvies gegeven. Aan de reguliere werkzaamheden is ongeveer 20% meer tijd besteed dan gepland. Er ging vooral extra tijd naar het uitvoeren van controles en hercontroles. De aantallen geplande producten binnen dit programma zijn grotendeels gerealiseerd. Er vonden meer her controles plaats vanwege handhavingstermijnen die afliepen. In totaal werden er in de regio 245 controles en 99 hercontroles uitgevoerd. Het aantal adviezen bij vergunningen was iets minder dan verwacht. Dit is afhankelijk van het aantal binnenkomende aanv ragen. Product
Gerealiseerd
Gepland
2.276
1.989
Hercontroles
785
701
Informatieplicht (administratie)
120
164
Advies vergunningen
78
115
Besparingsonderzoeken
402
360
Toezicht Werkgebonden personenmobiliteit (WGP)
179
0
Energiecontroles
Tabel 14. Uitgevoerde werkzaamheden programma Duurzaam in 2025 regio IJsselland Product
Gerealiseerd
Gepland
Energiecontroles
245
178
Hercontroles
99
138
Besparingsonderzoeken
25
23
Advies vergunningen
20
19
Tabel 15. Ureninzet programma Duurzaam in 2025 regio IJsselland Specifieke uitkering toezicht en handhaving energie De Omgevingsdienst ontving van het ministerie van Economische Zaken en klimaat een specifieke uitkering voor extra toezicht en handhaving op de energiebesparingsplicht. De uitkering werd hoofdzakelijk ingezet voor energiecontroles, hercontroles en het verb eteren van het inzicht in de energiegegevens van bedrijven. De energiecontroles en hercontroles onder het reguliere programma en onder inzet van de uitkering zijn inhoudelijk gelijk. Van de ruim 3600 beschikbare uren is in 2025 ruim 2800 uur ingezet, onder meer vanwege de voorwaarde voor deze financiering dat het werk door eigen medewerkers van de Omgevingsdienst moet worden uitgevoerd. Het restant van de uren wordt in 2026 gerealiseerd.
40
Activiteit
Aantal*
Energiecontrole
132
Hercontrole
99
*Aantal uitgevoerde controles gestart in 2025 Tabel 16. Uitgevoerde energiecontroles regio IJsselland op basis van SpUk Energie 2025
4.2 Toezicht Werkgebonden personenmobiliteit In 2025 werd ook beperkt ingezet op het toezicht op de Werkgebonden personenmobiliteit. Het gaat hierbij om toezicht op de verplichte jaarlijkse rapportage van CO2 -uitstoot door werkgebonden mobiliteit bij werkgevers met meer dan 100 medewerkers. Hieraan w as geen planning van inzet in het uitvoeringsprogramma opgenomen. De inzet hierop bleef voor de gehele regio onder de 200 uur. Eind 2025 heeft de staatsecretaris het voornemen gemeld dat de drempel wordt verhoogd naar 250 medewerkers, waarschijnlijk treedt dit vanaf 2027 in werking.
41
5. Programma Advisering Omgevingsdienst IJsselland gaf in 2025 op diverse milieuaspecten advies, naar aanleiding van vragen van deelnemers. In totaal is op advisering meer inzet geweest in 2025 dan in het uitvoeringsprogramma was gepland. Binnen dit programma waren in 2025 regelm atig verschuivingen zichtbaar ten opzichte van de planning. Het aantal producten is lager dan in het uitvoeringsprogramma opgenomen. Dit komt vooral door meer complexe adviesvragen. In het programma Advisering werd bij uitstek regionaal gewerkt. Onderwerpen waarin kennis en expertise werd ontwikkeld, kwamen vaak alle deelnemers ten goede. Met vakontwikkeling in advisering en duiding van wetgeving werkte de omgevingsdienst voor alle de elnemers. In 2025 werd ongeveer 1800 uur aan informatieverzoeken besteed. Hieraan was een beperkt aantal producten gekoppeld. Dat werd veroorzaakt doordat hier vaak sprake is van verzamelzaken: bijvoorbeeld alle informatieverzoeken over wegverkeerslawaai voor één ge meente zijn gebundeld in één informatieverzoek. Vakgebied
Type advies
Gerealiseerd
Zonebeheer Advisering geluid
Advisering Externe Veiligheid Milieuzonering Zienswijzen, WOO -verzoek en juridische procedures Advisering luchtkwaliteit, geur en licht
Bodem
Trillingen
Planning 74
4
0
Geluidsadvies
455
400
Geluidmeting
85
46
Externe Veiligheid
91
101
Milieuzonering
245
270
Zienswijze behandelen
6
0
Woo-verzoek
16
10
Advies bij Juridische Procedures
50
175
Lucht/ Geur
124
Licht
4
Toezicht
662
405
Informatieverzoek
15
1650
Bodemadvies
739
1620
Beoordelen melding
1531
445
Advisering algemeen
Informatieverzoeken
119
0
Advisering omgevingsplannen
Advisering omgevingsplannen
7
0
Tabel 17. Aantal en type advisering regio IJsselland 2025
42
Vakgebied
Gerealiseerd
Planning
Geluidsadvies
6.319
5.710
Geluidmeting
2.244
1.215
Zonebeheer
957
980
Digitaal ontsluiten geluidgegevens
22
200
Trillingen
22
0
Advisering Externe Veiligheid
Externe Veiligheid
553
855
Milieuzonering
Milieuzonering
4.157
3.626
Advies bij Juridische Procedures
Advisering geluid
Type advies
1.764
1.724
Woo-verzoek
513
130
Zienswijze behandelen
180
64
Licht
23
15
Lucht/Geur
1.289
1.224
Beoordelen melding
2.822
3.706
Bodemadvies
8.093
6.272
Informatieverzoek
1.762
4.071
Toezicht
2.776
1.828
Advisering algemeen
Informatieverzoeken
1.795
1.134
Advisering omgevingsplannen
Advisering omgevingsplannen
118
600
Zienswijzen, WOO -verzoek en juridische procedures Advisering luchtkwaliteit, geur en licht
Bodem
Tabel 18. Type adviezen en inzet in uren regio IJsselland in 2025
5.1 Advisering geluid Aan de advisering over geluid is meer tijd besteed dan gepland in het uitvoeringsprogramma. Ook waren hier meer producten aan gekoppeld dan was geschat. Er werden in 2025 vooral meer geluidsmetingen bij evenementen uitgevoerd. Type geluidsadvies