2. Zomernota 2023

Acties:

1.1 We nemen deel aan het regionale proces om de afspraken gemaakt in de Regionale Energie Strategie (RES) 1.0 verder uit te diepen in de RES 2.0. 1.2 We zetten stappen om de afspraken die we gemaakt hebben in de RES 1.0 lokaal uit te voeren. Dit betekent onder andere dat we aan de slag gaan met beleid op het gebied van wind en dat we processen opstarten om te kijken waar deze opwek (in het buitengebied) zou kunnen landen. 1.3 We werken/denken pro-actief (mee) aan korte en lange termijn oplossingen op het gebied van netcongestie. Gedacht kan worden aan het optimaal gebruik maken van het huidige netwerk, maar ook bijvoorbeeld aan off-grid oplossingen voor bedrijventerreinen. 1.4 We continueren het stimuleren van zonnepanelen op grote (bedrijfs)daken. 1.5 We zetten de samenwerking voort met onze lokale energieinitiatieven. Zij ontwikkelen projecten voor duurzame opwek van onderop. We continueren onze inzet op kennisontwikkeling, netwerkopbouw en de ondersteuningssubsidie vanuit de gemeente Raalte. 1.6 We ondersteunen duurzame projecten van (mkb) bedrijven en maatschappelijke organisaties met het Energiefonds Raalte. Een aantal van de benoemde acties worden in mindere mate opgepakt door een ambtelijk capaciteitstekort.

Toelichting:

29

Financieel

Inhoudelijk

afspraken uit het klimaatakkoord van Parijs. Dit betekent dat de CO2-uitstoot in 2030 is gereduceerd met 49%. De energietransitie, circulaire economie en de verduurzaming en klimaatbestendige inrichting van de leefomgeving willen we met de samenleving verder vormgeven. We ondersteunen en faciliteren initiatieven uit de samenleving die bijdragen aan de verduurzaming van de gemeente Raalte. Tegelijkertijd starten we -daar waar kansrijk of noodzakelijk- zelf of in regionaal verband initiatieven. We acteren continu op verschillende schaalniveaus. Met onze regionale partners geven we invulling aan de regionale energiestrategie 1.0 en herijken we de regionale energiestrategie richting RES 2.0 (2023).

Doel:

Acties:

2. We werken aan een toekomstbestendige gebouwde omgeving, duurzaam wonen in de wijken en dorpen. We stimuleren en faciliteren initiatieven gericht op duurzame mobiliteit, energiebesparing en aardgasvrije woningen en gebouwen. 2.1 We gaan aan de slag met de uitvoering van de Warmtevisie. Daarvoor wordt in 2022 een uitvoeringsplan ontwikkeld. We zetten bestaande goedlopende projecten voort. We blijven inzetten op bewustwording over energiebesparing, onder andere door het continueren van het gemeentelijk energieloket genaamd Duurzaam Bouwloket. Via het Duurzaam Bouwloket kunnen inwoners advies krijgen over het verduurzamen van woningen (onder andere via energiescans en het aanvragen van advies over specifieke verduurzamingsmaatregelen via de energievakmannen of via het klantcontactcentrum van Duurzaam Bouwloket). We verkennen welke nieuwe projecten en maatregelen kansrijk zijn om het energieverbruik in de wijken en dorpen verder te verlagen. 2.2 We werken een aanpak uit voor energiearmoede. We ontwikkelen maatregelen voor mensen die door de stijgende energierekeningen een steuntje in de rug kunnen gebruiken. Deze maatregelen zijn erop gericht de energierekening structureel te verlagen door bijvoorbeeld energiebesparende maatregelen of energieadvies beschikbaar te stellen. 2.3 We actualiseren de visie op laadinfrastructuur.

2.4 We zetten de samenwerking met Energiesupport Salland voort. Energiesupport Salland helpt bedrijven met verduurzamen door middel van een uitgebreide energiescan. De energiescan geeft inzicht in het energieverbruik, mogelijke besparingen en opwekmogelijkheden. Al veel bedrijven in Raalte hebben met succes gebruik gemaakt van de energiescan en besparen energie door eenvoudige aanpassingen. Wij zetten dit programma tot en met eind 2023 voort, zodat energiebesparing en eigen duurzame opwekking voor alle bedrijven in Salland mogelijk wordt.

Toelichting:

Een aantal van de benoemde acties worden in mindere mate opgepakt door een ambtelijk capaciteitstekort.

Doel:

3. We werken aan een gezonde/duurzame, schone leefomgeving waarbij we inzetten op een hoger percentage hergebruik van verschillende (circulaire) afvalstromen. We zetten in op bewustwording in de samenleving, we communiceren over nut en noodzaak van het scheiden van afvalstromen en stimuleren het verwijderen van asbestdaken.

30

Acties:

3.1 Om de hoeveelheid (rest)afval te verminderen en te komen tot een hoger hergebruikpercentage, wordt een aanpak voorbereid waar we gaan inzetten op gerichtere communicatie. Hierbij inventariseren we waar communicatie mist door nauwkeuriger de afvalstromen op wijkniveau te analyseren. Hierdoor kunnen we specifieker communiceren en de betrokkenheid van inwoners vergroten. Het proces wordt ingezet om een structurele verlaging van de hoeveelheid restafval en schonere grondstofstromen te realiseren. 3.2 De aanpak voor het saneren van asbestdaken zetten we voort.

Overige aspecten Reserve Klimaatbeleid

Voor uitgaven voor energiebesparing, warmtetransitie en voor kosten opwek is het bestaande krediet Raalte Duurzaam 2050 niet toereikend. Voorgesteld wordt dit krediet met € 200.000 te verhogen ten laste van de reserve klimaatbeleid.

Toelichting

Voorgesteld wordt het krediet Raalte duurzaam 2050 met € 200.000 te verhogen ten laste van de reserve klimaatbeleid.

Klimaat- en energiebeleid

Voor de jaren 2023 tot en met 2025 heeft het Rijk eenmalige middelen beschikbaar gesteld voor klimaat- en energiebeleid; CDOKE (Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid). Voor 2023 betreft het een bedrag van € 664.060. De middelen moeten voor minimaal 90% ingezet worden voor apparaatskosten. Voorgesteld wordt de middelen voor 2024 en 2025 op te nemen ten behoeve van de integrale afweging nieuw beleid bij de begroting 2024.

Toelichting

Voorgesteld wordt het bedrag van € 664.060 in de begroting 2023 op te nemen.

31

Programma 6: Economie Portefeuillehouder: Wethouder B. Breunissen Programmacoördinator: Domeinmanager S. Hijlkema

Maatschappelijk doel: Door een adequaat vestigingsklimaat, goede bedrijventerreinen,

Doel: Acties:

Doel:

Acties:

Doel: Acties:

32

1. Een minimale top tien en het streven naar een top drie notering in de MKB vriendelijkste gemeente in Overijssel. 1.1 De Taskforce Ondernemersdienstverlening zetten we voort en samen met ondernemers selecteren we prioriteiten en maken we plannen om onze procedures te verbeteren 1.2 In 2023 gaan we door met het startersloket. ZP-Raalte voert het startersloket mede namens ons uit. 1.3 We blijven inzetten op de accountmanagers Economische Zaken als eerste aanspreekpunt voor het bedrijfsleven en ondernemersverenigingen.

2. We ondersteunen het bedrijfsleven gedurende de postcoronafase en de veranderende omstandigheden in de economie. 2.1 We ondersteunen het bedrijfsleven in de postcoronafase.

3. We zetten in op kwalitatief en voldoende bedrijfskavels in afstemming met West-Overijsselse gemeenten. 3.1 Op de uitgifte van bedrijfskavels plegen wij een actieve inzet. We zetten in op de uitgifte van nieuw bedrijventerreinen aanbod.

Financieel

Inhoudelijk

ruimtelijk-economisch vitale (winkel)centra, digitale verbindingen en goede bereikbaarheid werken wij aan een duurzame concurrerende economie die een goede uitgangspositie kan behouden en versterken. We gaan aan de slag met de uitvoering van de economische agenda. Ook in 2023 zetten we ons, samen met het bedrijfsleven, in om de lokale Human Capital Agenda (HCA) uit te voeren. Om onze winkelcentra toekomstbestendig te maken, werken we aan de uitvoering van onze centrumplannen. Om de vraag in de toekomst te kunnen blijven bedienen, verkennen we de mogelijkheden van nieuwe bedrijventerreinen. De regio Zwolle is voor ons een belangrijke samenwerkingspartner om onder ander de verstedelijking- en economische agenda verder vorm te geven. In 2023 willen wij doorgaan met ambities die zijn vastgelegd in het beleidsplan Recreatie en Toerisme en samen met de vrijetijdssector nader verkennen waar eventueel extra inzet nodig is. Samen met het bedrijfsleven hebben wij het merk Raalte geeft Ruimte gepresenteerd. In 2023 willen we het merk verder uitrollen over de verschillende sectoren.

Doel:

4. Wij gebruiken de kansen en mogelijkheden die de Regio Zwolle ons biedt.

Acties:

4.1 Wij blijven ons zowel bestuurlijk als ambtelijk actief inzetten binnen de Regio Zwolle.

Doel:

5. Wij zetten in op de realisatie van vitale en attractieve winkelcentra.

Acties:

5.1 We geven uitvoering aan het project Grote Markt en de Plas en evalueren en actualiseren de aanpak CentrumVisie Heino.

Doel:

6. Het toeristisch aanbod stimuleren en faciliteren wij.

Acties:

6.1 Aan de uitwerking van de ‘Beleidsnota Recreatie en Toerisme (R&T)’ geven wij nadere invulling. 6.2 ‘Salland’ blijft het te vermarkten toeristische merk. Salland Marketing is daarbij onze partner. 6.3 In 2023 nemen we een besluit of we definitief willen deelnemen aan het nationaal park Sallandse Heuvelrug. 6.4 Wij zetten in op het in stand houden en doorontwikkelen van het fiets- en wandelnetwerk. Het huidige kwaliteitsniveau van deze basisvoorziening is hierbij onze maatstaf. 6.5 Samen met ondernemers en het waterschap verkennen we de toeristische mogelijkheden van het Overijssels Kanaal. Wij ondersteunen de ondernemers om tot plannen te komen.

Doel:

7. We zetten in op maximale ondersteuning van evenementenorganisaties. 7.1 In 2023 voeren we het nieuwe beleidsplan evenementen uit.

Acties: Toelichting:

Vanwege capaciteitsproblemen heeft dit vertraging opgelopen. We verwachten dit (grotendeels) in het 2e halfjaar van 2023 op te pakken.

Doel:

8. Samen met het bedrijfsleven rollen we het merk Raalte geeft Ruimte verder uit. 8.1 Ter stimulering van voorspoedige economische ontwikkelingen gaan wij het merk Raalte geeft Ruimte verder uitrollen over de verschillende sectoren.

Acties:

Doel: Acties:

33

9. We spelen in op de economische opgaven via de economische agenda. 9.1 In 2023 gaan we verder met het uitvoeren van de economische agenda 2020 - 2025.

Programma 7: Sport, cultuur en maatschappelijk vastgoed Portefeuillehouder: Wethouders B. Breunissen en G. Toeter Programmacoördinator: Domeinmanager S. Hijlkema

Maatschappelijk doel: We zorgen goed voor ons maatschappelijk vastgoed, omdat deze

Doel:

34

1. Sporten en voldoende bewegen zien wij als 'must' voor een gezonde leefstijl en levert een goede bijdrage aan het fysiek, mentaal en sociaal welbevinden van onze inwoners. Wij zetten ons daarom in dat iedere inwoner met plezier en zonder belemmering op zijn eigen niveau kan bewegen en sporten. Inclusief aandacht voor topsporters.

Financieel

Inhoudelijk

voorzieningen belangrijk zijn voor een leefbaar dorp. We zetten in op het behoud van de inzet van actieve en betrokken inwoners en betrekken daar ook actief en aansprekend de jeugd bij. Onderwijs is van groot belang voor onze gemeente, daar horen kwalitatief sterke, gezonde, toekomstbestendige, betaalbare onderwijsvoorzieningen bij. We willen ons subsidiebeleid zodanig vormgeven, dat we meer aan kunnen sluiten bij ideeën uit de samenleving. We inspireren inwoners om (nog) gezonder te leven, omdat fitte inwoners met een gezonde leefstijl en die zich fysiek, mentaal en sociaal vitaal voelen, beter kunnen meedoen in de maatschappij. Op cultureel gebied zorgen we voor een zichtbaar en samenhangend aanbod wat onze gemeente aantrekkelijk maakt; waarin de culturele identiteit wordt behouden en ontwikkeld en cultuur een belangrijke verbindingsfactor is. Hierbij richten wij ons ook op de kracht en kwaliteiten van het lokale aanbod.

Acties:

1.1 In 2023 gaan we bij de uitvoering van het Sportakkoord als onderdeel van het bredere programma 'Raalte Sportief en gezond' via de verbeterwens '(meer) modern communiceren' inwoners inspireren tot het behouden of aanpassen van leefstijlkeuzes waardoor zij zich nog meer fysiek, mentaal en sociaal gezond en vitaal voelen. 1.2 Wij maken op basis van data(onderzoek) voor het programma Raalte Sportief en Gezond bestuurlijke keuzes voor focusdoelgroepen en/of -thema's waar de Sport- en beweegstimulering zich op richt of aan bijdraagt. 1.3 De buurtsportcoaches worden ingezet op het organiseren en/of uitvoeren van 'Sport- en beweegstimuleringsactiviteiten' die gericht zijn op de focusdoelgroepen en/of -thema's van het programma Raalte Sportief en Gezond. En voor de algemene en strategische advisering van sportclubs. Dit geldt met name voor de nieuwe buurtsportcoachrollen van Beweegmakelaar, Buurtsportcoach dorpskernen en Verenigingsadviseur. 1.4 We zorgen ervoor dat scholen, verenigingen en andere maatschappelijke organisaties in voldoende mate, naar behoefte, gebruik kunnen maken van de sportaccommodaties en -velden. 1.5 Sportverenigingen en -stichtingen die willen verduurzamen ondersteunen we met (verwijs)informatie en een gunstige financieringsmogelijkheid door middel van een laagrentende Stimuleringslening Sportaccommodaties.

Toelichting:

Door CAO-stijging is een hogere indexering van de cofinancieringsbijdrage nodig voor de buurtsportcoachrollen die wij als gemeente bekostigen. Voorgesteld wordt hiervoor € 13.784 bij te ramen. Zie hiervoor bijlage 2 'Loon- en prijsontwikkelingen'.

Doel:

2. We dragen zorg voor een duurzaam, toekomstbestendig en passend aanbod aan maatschappelijk vastgoed en onderwijshuisvesting in nauw overleg met onze partners. 2.1 Op basis van het in december 2021 vastgestelde IHP werken wij samen met schoolbesturen en aanverwante partijen aan de uitwerking van drie projecten die voorzien zijn in de eerste fase (2022-2025) van het IHP in concrete business cases. Deze business cases vormen de basis voor het beschikbaar stellen van de benodigde kredieten.

Acties:

35

Toelichting:

De projectplannen voor de St Jozefschool en Bernadette school zijn in conceptversie aangeleverd. Momenteel wordt de inhoud van beide projectplannen getoetst op marktconformiteit en uitgangspunten, zoals zijn beschreven in het IHP Onderwijs. Het schoolbestuur van De Linde is begin dit jaar gestart met de voorbereidingen voor de uitwerking van een projectplan, maar deze is op dit moment in conceptversie nog niet gereed. Voor alle drie de projecten geldt dat er rekening wordt gehouden met een flinke kostenstijging om de renovatie en/of nieuwbouw te realiseren. Dit wordt met name veroorzaakt door inflatie, bijkomende kosten en ook omdat de schoolbesturen uitgaan van een leerlingengroei in plaats van de eerder voorziene krimp. Zodra een projectplan definitief is, wordt deze ter goedkeuring en voorzien van een onderbouwing van de kostenoverschrijding ter goedkeuring aan de raad voorgelegd. Het definitief maken van de drie projectplannen komt dit jaar wel rond, maar naar verwachting zal de uitvoering vanaf 2024 starten.

Doel:

Acties:

Toelichting:

3. We zetten in op een zichtbaar en samenhangend cultureel aanbod dat Raalte aantrekkelijk maakt, waarin de culturele identiteit wordt behouden en ontwikkeld; waarin iedereen mee doet en waarin cultuur een belangrijke verbindingsfactor is. 3.1 Uiterlijk in de eerste helft van 2023 is het cultuurbeleid geactualiseerd. Hieruit komen nieuwe actiepunten die we in 2023 gaan oppakken. Om het huidige beleid en onze wensen vorm te kunnen geven is uitbreiding van de capaciteit van de beleidsmedewerker cultuur nodig. 3.2 We blijven in overleg met Bibliotheek Salland over de herhuisvesting van de kantoren in Raalte dorp. Het nieuwe cultuurbeleid zal er niet in de eerste helft van 2023 liggen. Door personele krapte en een extra verdiepingsslag met de raad is het proces vertraagd. Het nieuwe cultuurbeleid ligt er eind 2023. De bijdrage voor de verbouwing voor de herhuisvesting kantoren bibliotheek Raalte dorp is geleverd. Verbouwing is eind 2023 gereed. HOFtheater: Door hogere indexering, wegvallen SDE-subsidie en CAO-afspraken valt de budgetsubsidie die wij als gemeente beschikken, hoger uit. Voorgesteld wordt hiervoor € 36.000 bij te ramen. Bibliotheek Salland: Door CAO-stijging en hoge (energie)kosten is een hogere bijdrage (budgetsubsidie) van de gemeente nodig. Voorgesteld wordt hiervoor € 25.000 bij te ramen. Zie hiervoor bijlage 2 'Loon- en prijsontwikkelingen'.

36

Doel:

4. We verkennen of we met een andere manier van subsidiëring onze maatschappelijke doelen beter kunnen bereiken.

Acties:

4.1 Het project herijking subsidies is vertraagd door het ontbreken van menskracht in 2022. Het project wordt in 2023 weer opgepakt. 4.2 We monitoren gehonoreerde aanvragen om te bepalen of bijstelling van de voorwaarden in de Subsidieregeling Raalte Sportief en Gezond nodig is, om te zorgen dat de regeling sport- en beweeginitiatieven faciliteert die zich richten op de focusdoelgroepen en/of thema's die wij hebben bepaald voor het programma Raalte Sportief en gezond.

Overige aspecten Makershuis VAKTOR

VAKTOR is het makershuis dat creatieve makers in de (cultuur-) regio Zwolle ondersteunt in de ontwikkeling van hun vakmanschap. De gemeente participeert hierin samen met andere gemeenten in de regio, evenals de provincies Overijssel en Gelderland.

Toelichting

Voorgesteld wordt om hiervoor een budget van € 12.000 beschikbaar te stellen in de jaren 2023 en 2024.

37

Programma 8: Openbare orde en veiligheid Portefeuillehouder: Burgemeester A. Hofland Programmacoördinator:

Domeinmanager S. Hijlkema

Maatschappelijk doel: 'Het blijven van een veilige gemeente Raalte' was het hoofddoel van de

Doel: Acties:

Toelichting:

38

1. We willen het veiligheidsgevoel van de inwoners van de gemeente Raalte minimaal op het huidige niveau houden. 1.1 We leggen in de eerste helft van 2023, de vernieuwde veiligheidsstrategie (2023-2026) ter vaststelling voor aan de raad. Daarnaast geven we uitvoering aan het bijbehorende IVS Uitvoeringsplan 2023. 1.2 We ontwikkelen de samenwerking met politie op het gebied van openbare orde en veiligheid door. Specifieke aandacht is er voor de doorontwikkeling van de samenwerking met de wijkagenten. We zetten de samenwerking rondom de inzet van bestuurlijke bevoegdheden van de burgemeester voort. 1.3 We stellen met onze Veiligheidspartners (politie, veiligheidsregio en openbaar ministerie) gezamenlijke prioriteiten vast. We zorgen voor een afgestemde aanpak, die vastgelegd is in het jaarplan van het Regionaal Coördinatiepunt Integrale Veiligheid. Daarnaast stemmen we in dit verband de aanpak van ordeverstoringen af voor, zowel acuut als ter voorbereiding op verwachte verstoringen. 1.4 We zijn betrokken bij de uitwerking en uitvoering van de thema’s genoemd in de Beleidsagenda 2023-2026 van de Veiligheidsregio IJsselland. We zorgen voor lokale borging van de afspraken die vastgelegd zijn in het regionaal Crisisplan. 1.5 We spelen actief in op het ondersteunen van veiligheidsinitiatieven vanuit de samenleving.

Het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) bedrijventerrein en winkelgebied in Raalte wordt voortgezet. 1.4 De VRIJ heeft over 2022 een nadelig resultaat behaald van € 33.939. Dit is een tekort van 0,8% op de totale begroting en kan worden gedekt uit eigen reserves van de VRIJ.

Financieel

Inhoudelijk

Integrale Veiligheidsstrategie (IVS) 2019-2022. We zetten opnieuw in op het behouden van een veilige woon- en leefomgeving. Naast de inzet op reguliere werkzaamheden en lopende thema’s zijn de volgende prioriteiten benoemd: Ondermijning, Weerbare Samenleving, met name gericht op: high impact crimes en digitale criminaliteit en Zorg & Veiligheid. De inzet op deze prioriteiten kan worden beïnvloed, doordat (acute) inzet nodig is door onvoorziene omstandigheden op het gebied van openbare orde en veiligheid, maatschappelijke onrust en crisis.

Doel: Acties:

Doel:

Acties:

Doel:

Acties:

39

2. Als gemeenschap zijn we weerbaar tegen ondermijnende en digitale criminaliteit. We zetten in op een integrale aanpak. 2.1 We geven prioriteit aan digitale veiligheid. We zetten in op zelfredzaamheid door het geven van voorlichting over het herkennen van signalen en uitleg over het melden van signalen. 2.2 Het lokaal ondermijningsoverleg wordt voortgezet, waarbij we inzetten op het samenbrengen van signalen van ondermijning en de gezamenlijk aanpak hiervan. We organiseren opnieuw een of meerdere integrale controles (afhankelijk van signalen). Verder is er aansluiting met het overleg van (regionale) partners op het gebied van ondermijning. Daarnaast wordt regionaal bekeken hoe we meer gebruik kunnen maken van regionale structuren en financieringsmogelijkheden op dit gebied. 2.3 We zetten de werkzaamheden vanuit het project Veilig Buitengebied voort, met name gericht op de fysieke voorlichting voor bewoners en ondernemers van het buitengebied rondom ondermijnende criminaliteit. 2.4 Door invoering van de regionale bestuurlijke agenda Zorg & Veiligheid, wordt beoogd de onderlinge afstemming tussen de ketenpartners verder te optimaliseren. Lokaal betekent dit voor veiligheid, dat we inzetten op het behouden van de korte lijnen met onze interne- en externe partners.

3. We vinden het belangrijk dat de leefregels op het gebied van openbare orde en veiligheid in onze gemeente worden nageleefd. 3.1 De boa’s worden, mede op basis van het Vergunningverlening, Toezichten en Handhaving (VTH) uitvoeringsbeleid, ingezet op samenleving gestuurd en risicogestuurd toezicht. In het kader van het KVO surveilleren de boa’s in het winkelgebied. Daarnaast reageren ze op meldingen van inwoners. 3.2 Het instrument buurtbemiddeling wordt geëvalueerd. Op basis hiervan wordt een voorstel voorgelegd aan de raad over de voortzetting en financiering van buurtbemiddeling.

4. Als gemeentelijke organisatie en inwoners willen we goed voorbereid blijven op rampen en crises. We willen hierin een gewaardeerd partner in regionaal verband zijn. 4.1 Om goed voorbereid te zijn op rampen en crisis, organiseren we in regionaal verband frequent trainingen en oefeningen voor betrokken functionarissen. Daarnaast onderzoeken we hoe ingezet kan worden op het voorkomen van, maar ook de aanpak van ontstane maatschappelijke onrust.

Overige aspecten Loon- en Het arbeidsvoorwaardenakkoord (CAO) voor het personeel prijsontwikkelingen van de veiligheidsregio’s is inmiddels definitief. De salarisverhoging heeft effect voor de gemeentelijke bijdrage aan de Veiligheidsregio IJsselland. Toelichting

Voorgesteld wordt om structureel € 113.150 extra te ramen als aanvullende bijdrage voor de regionale samenwerking. Dit is opgenomen in het totaaloverzicht in bijlage 2 'Loon- en prijsontwikkelingen'.

Huuropbrengsten De Veiligheidsregio IJsselland heeft in overleg met brandweerkazernes gemeenten besloten één indexatie percentage te hanteren. De indexatie wordt voor alle gemeenten gelijk, namelijk: 6,5%. De brandweerkazerne Heeten is sinds 2022 weer in ons eigendom, waardoor wij hier ook een bijdrage voor ontvangen. Deze aanpassingen leiden samen tot een voordeel van € 46.947. Toelichting

40

Voorgesteld wordt om de inkomsten in de begroting structureel met € 46.947 te verhogen.

Programma 9: Bestuur en dienstverlening Portefeuillehouder: Burgemeester M. Hofland Programmacoördinator:

Domeinmanager T. Willems

Maatschappelijk doel: De gemeente wordt steeds meer als gewaardeerd partner gezien en

Doel:

Acties:

41

1. We willen als gemeente Raalte een inclusieve democratie zijn die in verbinding staat met de samenleving. We hebben de ambitie elk participatieproces gestructureerd en kwalitatief hoogwaardig te organiseren. 1.1 Eind 2022 wordt opnieuw meegedaan aan het onderzoek 'Waar Staat je Gemeente'. De belangrijkste resultaten en aanbevelingen van 'Waar Staat je Gemeente 2022' op de thema's relatie inwoner-gemeente, dienstverlening, zorg- en welzijn en woon- en leefomgeving krijgen een vervolg in de programma's in 2023. 1.2 We blijven actief doorgaan met luisteren naar de vraag achter de vraag, denken mee in hoe het wél kan en bij ideeën en initiatieven blijven we naast inwoners en initiatiefnemers staan. 1.3 We blijven inzetten op de contactambtenaren als eerste aanspreekpunt voor de kernen. 1.4 We ontwikkelen vanuit de in 2022 op te stellen ambitie ‘Participatie op z’n Roalters; met een uitvoeringsprogramma participatie waarin de rol van de raad, inclusiviteit en een doordacht proces centraal staan. Ook de wettelijk verplichte participatieverordening wordt hierin een plek gegeven. 1.5 Het Digipanel benutten we voor actuele vraagstukken, zodat we snel een mening hebben van inwoners uit onze kernen of wijken.

Financieel

Inhoudelijk

inwoners waarderen de gemeentelijke dienstverlening. We zorgen dat onze dienstverlening voor iedereen toegankelijk is (zowel digitaal als fysiek). Ook ondersteunen we op allerlei terreinen initiatieven uit de samenleving. We willen de opgedane ervaring met participatie vertalen in een brede visie op participatie zodat participatie als bewuste keuze kan worden ingezet bij beleidsprocessen (deze keuze wordt aan de voorkant gemaakt). Participatie is geen doel op zich maar is een effectief middel om slim en gericht, samen de juiste keuzes met draagvlak te maken. Hiermee hangt ook samen dat participatie meer inclusief vorm gegeven wordt zodat jong en oud, arm en rijk een stem hebben. De inzet is bedoeld om juist ook die mensen te bereiken die zich niet snel zelf melden, of zich niet in een openbare setting uitspreken.

Doel:

Acties:

Toelichting:

Doel:

42

2. Wij zijn en blijven voor onze inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en mede-overheden een gewaardeerd partner. 2.1 We zorgen voor een goed verloop van de verkiezingen voor Provinciale Staten en Waterschap. 2.2 We werken in 2023 verder aan het concreet maken van onze ambitie op dienstverlening door deze te vertalen in een programma Dienstverlening, zodat onze dienstverlening blijft aansluiten bij de huidige tijdgeest en behoeften van onze inwoners. 2.3 We werken in het kader van de online dienstverlening de komende jaren toe naar een omnichannel kanaalstrategie. Hierin staat de klant centraal en draaien alle communicatiekanalen om de klant. In DOWR-verband en binnen Dimpact werken we aan modules en applicaties waarmee we de omnichannel kanaalstrategie stapsgewijs vorm kunnen geven. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het opzetten van een dienstverleningsplatform (ter vervanging van ons zaaksysteem) of het omvormen van de huidige telefoniecentrale naar een contactplatform. We geven hiermee uitvoering aan de acties uit het i-uitvoeringsplan Dienstverlening. 2.4 We monitoren de kwaliteit van onze dienstverlening zoals telefonische bereikbaarheid en afhandeltermijnen van zaken, door met onze eigen data inzicht te krijgen in onze dienstverlenings- en bedrijfsvoeringsprocessen.

Op basis van de technologie die nu voorhanden is blijkt dat een overgang naar MS Teams Phone Systems de beste oplossing is voor de vervanging van de telefooncentrale. Hiermee creëren we een contactplatform dat meer kanalen dan alleen telefonie bedient, zodat we inwoners en ondernemers beter kunnen bedienen. Dit vergt echter een andere financiële investering dan tijdens de begroting gedacht. Voorgesteld wordt het budget 'Onderzoek en aanbesteding telefooncentrale' eenmalig te verhogen met € 72.590 en het budget 'Uitvoering ambitie op dienstverlening' eenmalig met € 25.207 (samen € 97.797) en dit te dekken uit de egalisatiereserve DOWR. 3.De raad en het college hanteren een open bestuursstijl, zijn transparant in de besluitvorming en staan open voor initiatieven vanuit inwoners. Dit moet leiden tot meer vertrouwen van onze inwoners in de manier waarop de gemeente wordt bestuurd.

Acties:

3.1 We blijven samenwerken met het onderwijs om actief burgerschap te stimuleren waaronder bijvoorbeeld het jaarlijkse scholierendebat en debat in de klas. 3.2 We geven uitvoering aan het statuut waarin de raad en het college afspraken hebben gemaakt over de onderlinge samenwerking, over de manier waarop verantwoording en democratische controle plaatsvinden en over de informatievoorziening. Daarnaast leggen we in heldere taal uit welke besluiten door het college of de raad zijn genomen. 3.3 We geven uitvoering aan de raadsagenda. 3.4 We richten de raad- en de trouwzaal (zie hierna) opnieuw in vanuit het huisvestingsconcept en betrekken hierin de klankbordgroep van de raad. De raad- en trouwzaal wordt zo vorm gegeven dat inwoners zich welkom voelen en op een laagdrempelige manier deel kunnen nemen aan onze vergaderingen en rond-de-tafelgesprekken.

Overige aspecten Raad en rekenkamer

In 2022 zijn activiteiten gestart die gaan leiden tot een overschrijding van het budget in 2023 van de raad en de rekenkamer. Het gaat om eenmalige activiteiten waarvoor geen extra budget is geraamd, maar waar de raad wel mee heeft ingestemd. In totaal gaat het om € 45.220 voor de volgende activiteiten: - In 2022 zijn trainingen gestart voor raadfracties die doorliepen in 2023 (€ 11.250). - De kosten van de kindergemeenteraad 2022 zijn geboekt in 2023, maar het budget is niet overgeheveld (€ 2.070). Ook is er voor de kindergemeenteraad 2023 geen budget geraamd (€ 2.500). - De raad is in 2023 gestart met een traject om tot een strategische raadsagenda te komen. Hiervoor is geen budget geraamd (€ 14.400). - De kosten voor het rekenkameronderzoek 2022 zijn geboekt in 2023, maar het budget is niet overgeheveld. De planning voor het rekenkameronderzoek van 2023 is erop gericht om dat onderzoek dit jaar nog af te ronden. Daarmee worden er in 2023 dubbele lasten verantwoord en redden we dit niet binnen het huidige budget (€ 15.000).

Toelichting

Voorgesteld wordt het raadsbudget eenmalig te verhogen met € 30.220 en het budget van de rekenkamer eenmalig te verhogen met € 15.000.

Loon- en De begroting van Dimpact is herrekend op basis van de prijsontwikkelingen geschatte of bekende indexaties. Er wordt een stijging van 4,5% aangehouden. Dit heeft nadelig effect voor Raalte van € 13.705. Dit bedrag is opgenomen in bijlage 2 'Loon- en prijsontwikkelingen'.

43

3.3 Algemene dekkingsmiddelen, resultaten en onvoorzien Portefeuillehouder: Programmacoördinator:

Wethouder A. Kreule Domeinmanager M. Lammerts van Bueren

3.3.1 Treasury Renteresultaat 2023 Door de goede resultaten van het grondbedrijf, de nog te realiseren investeringen en het positieve rekening resultaat 2022, is het nog niet nodig geweest om externe financiering aan te trekken. In het eerste halfjaar heeft de gemeente Raalte zelfs geld uitgezet bij een collega gemeente. Naar verwachting is het dit jaar niet noodzakelijk om externe financiering aan te trekken en is een aanspraak op de stelpost rente schommelingen (€ 233.000) niet noodzakelijk. Hierdoor ontstaat er een renteresultaat van € 500.000. Voorgesteld wordt € 500.000 rentevoordeel ten gunste te brengen van het zomernotaresultaat.

3.3.2 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds De hoogte van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de uitgaven van het Rijk. Middels de normeringssystematiek 'samen trap op, samen trap af' beweegt de omvang van het gemeentefonds met het uitgavenpatroon van het rijk mee. De jaarlijkse toe- en afname als gevolg van deze systematiek wordt accres genoemd. Het accres bestaat uit een volumedeel en een nominaal deel. Het volumedeel is ter compensatie van stijging kosten van bevolkingstoename en het nominaal deel is ter compensatie van loon-en prijsstijgingen. Het volumedeel is voor de periode 2022-2025 vastgezet, waardoor het accres bij de meicirculaire 2023 alleen is toegenomen door nominaal accres. Het betreft een stijging ten opzichte van de meicirculaire 2022 van landelijk € 534 miljoen in 2023, € 428 miljoen in 2024, € 456 miljoen in 2025, € 270 miljoen in 2026 en € 112 miljoen in 2027. Daarnaast is er een positieve bijstelling van accres 2022 van € 127 miljoen toegevoegd in 2023. We krijgen vanuit het rijk voor de periode 2023-2025 ruim 4% per jaar aan loon-en prijsstijging gecompenseerd aflopend naar 3,58% in 2026 in 2026 en 3,22% in 2027. Hier moeten we alle loon-en prijsstijging aan de kostenkant van onze begroting mee dekken en we zien dat het rijksbudget onvoldoende is om de werkelijke kostenstijging op te vangen.

In de raadsinformatienotitie meicirculaire 2023 bent u verder geïnformeerd over de gevolgen van de meicirculaire 2023 voor de periode 2023-2027. De mutaties met betrekking tot de algemene uitkering voor de periode 2023-2027 zijn verwerkt in het financiële overzicht van deze zomernota. In het onderstaande overzicht zijn de gevolgen van de meicirculaire 2023 ten opzichte van de meicirculaire 2022 voor het begrotingsjaar 2023 in beeld gebracht.

44

Algemene uitkering (exclusief Integratie-uitkering sociaal domein) Bedragen in € Omschrijving Resultaat uitkeringsjaar 2023

S/E

- is voordeel Bedrag

Raming begroting 2023-2026 (o.b.v. meicirculaire 2022)

S

64.304.000

Raming zomernota 2023 (o.b.v. meicirculaire 2023)

S

65.956.000

Brutoresultaat

-1.652.000

Op te nemen (te reserveren) stelposten 2023 Leerlingenvervoer Oekraïne (meicirculaire 2023)

E

60.000

Flankerend beleid energiearmoede (meicirculaire 2023)

E

57.000

Maatschappelijke begeleiding statushouders (meicirculaire 2023)

E

40.000

Taalonderwijs Oekraïne (meicirculaire 2023)

E

35.000

Bommenregeling (meicirculaire 2023)

E

35.000

Wet goed verhuurderschap (meicirculaire 2023)

E

10.000

Verkiezingen (meicirculaire 2023)

S

7.000

Wet goed verhuurderschap (decembercirculaire 2022)

S

20.000

Verhoogde asielinstroom (septembercirculaire (2022)

E

92.000

Wet kwaliteitsborging bouw (septembercirculaire 2022)

E

24.000

Uitname algemene uitkering uitvoeringskosten SVB (sept cc 2022)

S

-54.000

Uitname algemene uitkering buurtsportcoaches (per 2023 via SPUK)

S

-176.000

Totaal op te nemen stelposten Totaalresultaat meicirculaire 2023

150.000 -1.502.000

* Van het voordelige resultaat van € 1.502.000 moet aan de kostenkant de loon-en prijsstijgingen over 2023 (naast de nog beschikbare stelposten loon-en prijsontwikkeling in begroting 2023) onttrokken worden. Zie voor een overzicht van de loon-en prijsstijgingen 2023 ook bijlage 2.

Ten opzichte van de beginstand begroting 2023 zijn de rijksinkomsten via de algemene uitkering met € 1.652.000 toegenomen. Hier staan aan de kostenzijde € 150.000 aan stelposten tegenover vanwege uit te voeren taken (taakmutaties). Per saldo is er een voordelig resultaat van € 1.502.000 voor 2023. Het voordelige resultaat wordt voornamelijk veroorzaakt compensatie voor loon-en prijsontwikkeling (LPO) 2023 (€ 1,23 miljoen) en een positieve bijstelling van maatstaven, zoals aan inwoners en aantal woningen. De belangrijkste taakmutaties uit de meicirculaire 2023 zijn:

Leerlingenvervoer (€ 60.000) en taalonderwijs (€ 35.000) Oekraïners Er is € 60.000 door het rijk beschikbaar gesteld ter tegemoetkoming van de extra kosten leerlingenvervoer Oekraïense kinderen periode januari t/m juli 2023. Daarnaast is er € 35.000 beschikbaar gesteld voor het stimuleren van het gemeentelijk aanbod van taalonderwijs aan volwassen ontheemden uit Oekraïne.

Flankerend beleid energiearmoede (€ 57.000) Er is € 57.000 beschikbaar gesteld voor verwachte extra inzet op gebied van vroegsignalering en extra beroep op bijzondere bijstand. 45

Maatschappelijke begeleiding statushouders (€ 40.000) Er is € 40.000 beschikbaar gesteld voor maatschappelijke begeleiding inburgeringsplichtige asielmigranten en hun gezinsleden.

Compensatie bommenregeling (€ 35.000) Er is € 35.000 aan compensatie beschikbaar gesteld voor de gemaakte kosten betreft het opsporen en ruimen van explosieven.

Wet goed verhuurderschap (€ 10.000 eenmalig en € 20.000 structureel) Er is een eenmalige compensatie voor de invoering van de Wet Goed verhuurderschap en het instellen van een meldpunt. Dit om malafide verhuurderschap en discriminatie op de huurmarkt gerichter aan te pakken. Daarnaast is er € 20.000 structureel beschikbaar gesteld voor de handhaving van de wet. De overige taakmutaties voor 2024 en verder zijn in de raadinformatienotitie meicirculaire 2023 toegelicht of zijn terug te vinden in voorgaande raadinformatienotities van de september- en decembercirculaire 2022. Integratie uitkering Sociaal domein De Integratie-uitkering Sociaal domein bestaat uit:  Integratie-uitkering participatie (Sociaal Werkvoorziening en beschut werk) In onderstaande tabel is de ontwikkeling in 2023 van de integratie-uitkering sociaal domein weergegeven. De integratie-uitkering participatie is met € 245.000 positief bijgesteld ten opzichte van de begroting als gevolg van toekenning van loon-en bijstelling 2023, de actualisatie van het aantal SW’ers en de blijfkansen voor komende jaren. Integratie-uitkering sociaal domein Bedragen in € Omschrijving Integratie-uitkering participatie Resultaat

- is voordeel Begroting 2023 4.145.000 4.145.000

Begroting 2023 (na meicirculaire 2023) 4.390.000 4.390.000

Saldo -245.000 -245.000

3.3.3 Overige baten en lasten Dividenduitkering Door de verkoop van Fudura heeft Enexis besloten om een gedeelte van de verkoopopbrengst aan te wenden voor een extra dividenduitkering. Voor Raalte betekent dit over 2022 (uitgekeerd in 2023) een totale dividenduitkering vanuit Enexis van € 83.483, terwijl € 35.000 begroot is. Voor de ROVA wordt structureel € 187.000 dividend begroot. Ontvangen is een bedrag van € 194.587. Voorgesteld wordt de meeropbrengst dividend van totaal € 56.070 te boeken.

46

Loon- en prijsontwikkelingen De loon- en prijsontwikkelingen zijn in deze zomernota in totaliteit becijferd op structureel € 2.831.685 in 2023 oplopend naar € 2.898.885 vanaf 2024. Hierbij is, conform de begrotingsrichtlijnen 2024-2027, rekening gehouden met een inhaal loon- en prijsstijging 2023 van 2% vanaf het jaar 2024. Voor het jaar 2023 is de verwachting dat we geen beroep meer hoeven te doen op deze inhaal stelpost. Daarnaast is voor 2023 een eenmalig bedrag benodigd van € 108.000. De loon- en prijsontwikkelingen zijn toegelicht in de verschillende programma's en paragrafen. Hiervoor kan jaarlijks dekking gevonden worden binnen de bestaande begroting tot een totaalbedrag van € 1.312.000 door inzet van de volgende nog beschikbare structurele stelposten:  Inzet volledige stelpost loon- en prijsontwikkelingen € 700.000  Inzet volledige stelpost loonstijging gemeentepersoneel € 412.000  Inzet van een deel van de stelpost prijsmutaties en volumeontwikkelingen tot een bedrag van € 200.000. Zie bijlage 2 voor het totaaloverzicht loon- en prijsontwikkelingen 2023. Voorgesteld wordt de benodigde middelen tot een bedrag van structureel € 2.831.685 in 2023 oplopend naar € 2.898.885 vanaf 2024 en eenmalig € 108.000 in 2023 te ramen.

Tevens wordt voorgesteld hiervoor dekking aan te wenden tot een bedrag van €1.312.000 door inzet van de stelposten loon- en prijsontwikkelingen (€700.000), loonstijging gemeentepersoneel (€ 412.000) en prijsmutaties en volumeontwikkelingen (€ 200.000). Beschikbaar te stellen kredieten In bijlage 5 is een overzicht opgenomen met betrekking tot beschikbaar te stellen kredieten. Dit in totaal voor een bedrag van ca. € 9,4 miljoen. Hiervoor is dekking binnen de bestaande begroting. Kleine en administratieve wijzigingen in budgetten Bij de zomernota zijn nog enkele budgetten met een gering bedrag aangepast aan de werkelijk te verwachten baten en/of lasten. Daarnaast zijn administratieve wijzigingen verwerkt. Voorgesteld wordt deze wijzigingen, per saldo een structureel nadeel van € 12.898 in 2023 oplopend naar € 18.799 in 2027, te ramen.

47

Hoofdstuk 4: Investeringskredieten 4.1 Inleiding In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de bijgestelde planning van het totaal van investeringskredieten bij de zomernota 2023. Planning van investeringskredieten 2023 (lasten) Bedragen in € Omschrijving

S=structureel E=eenmalig 2023

- is voordeel 2024

2025

2026

2027

Totaal

Totaal investeringskredieten 2023

37.149.36 10.158.04 3.711.59 104.70 60.238.26 9.114.563 8 4 1 1 7

Werkelijk uitgegeven medio 2023

6.896.462

Nog beschikbaar juli 2023

30.252.90 10.158.04 3.711.59 104.70 53.341.80 9.114.563 6 4 1 1 5

Beïnvloedbaar

20.246.136

9.172.960

Beperkt beïnvloedbaar

2.084.460

240.000

90.000

84.114

0

2.498.574

(Gedeeltelijke) rijksbijdrage

7.922.310

745.084

676.108

0

0

9.343.502

Bijstelling planning bij zomernota 2023

100.00 12.616.21 9.117.407 1.714.945 979.475 0 9

-704.392

Beïnvloedbaar

-11.468.435

8.290.757

1.393.811

979.475 100.000

-704.392

Beperkt beïnvloedbaar

-1.017.849

696.715

321.134

0

0

0

-129.935

129.935

0

0

0

0

(Gedeeltelijke) rijksbijdrage

0

0

0

0

6.896.462

8.348.455 3.627.477 104.701 41.499.729

Nieuwe planning uitvoering investeringen na zomernota 2023

17.636.68 19.275.45 10.829.50 4.691.06 204.70 52.637.41 7 1 8 6 1 3

Beïnvloedbaar

8.777.701 17.463.717

Beperkt beïnvloedbaar

1.066.611

936.715

411.134

84.114

0

2.498.574

(Gedeeltelijke) rijksbijdrage

7.792.375

875.019

676.108

0

0

9.343.502

9.742.266 4.606.952 204.701 40.795.337

Uitgezonderd: grondexploitatie, investeringsprojecten en mutaties voorzieningen

De gegevens in bovenstaande tabel worden hieronder weergegeven in grafieken.

48

peildatum: 29-06-2023

4.2 Exploitatievoordeel doorschuiven kredieten Bij de tussentijdse rapportage worden alle kredieten beoordeeld en wordt ook nagegaan of de realisatie (van de uitgaven) volgens de planning verlopen. In totaal wordt er bijna € 12 mln. doorgeschoven naar 2024 en verder. Hiervan is circa € 10,8 mln. beïnvloedbaar, € 1 mln. beperkt beïnvloedbaar en bijna € 130.000 heeft relatie met een rijksbijdrage. Voor de kredieten waar wij als gemeente invloed op hebben, zijn de belangrijkste overhevelingen:  Binnenklimaat gemeentehuis € 1.399.364  Transformatiebudget sociaal domein € 1.185.590  Verbouw gemeentehuis (bouwkundig) € 1.071.058  Renovatie St. Jozefschool Nieuw Heeten € 1.017.366  Implementatie Omgevingswet € 850.000  Verbouw gemeentehuis (technische installaties) € 797.417  MIP Schoonhetenseweg wegen t/m 2025 €771.122  Afkoppelen HWA Zwolseweg en Dorpsstraat Heino € 732.740  Renovatie de Linde Laag Zuthem € 671.000  Nieuwbouw Bernadetteschool Heeten € 490.000 49

       

Tennet Tracé € 403.981 Verbouw gemeentehuis (inrichting) € 320.683 MIP Zwolseweg en Dorpsstraat t/m 2025 € 241.357 Nieuw Tijenraan; sloop Rohdahal € 146.410 Uitvoering ambitie op dienstverlening € 134.057 Uitvoering Roalter Sportakkoord € 129.935 Herijking subsidiebeleid € 100.000 Koploperprojectondersteuning € 100.000

Voor de kredieten waar wij als gemeente maar beperkt of geen invloed hebben, zijn de belangrijkste overhevelingen:  Verkabeling hoogspanningsmast € 377.602  Parkeerplaatsen stations € 230.204  Gemeentelijke bijdrage herontwikkeling spoorzone M € 215.930  Sanering asbestdaken en stortkosten € 120.385 Naast het doorschuiven van kredieten is één krediet naar voren gehaald, namelijk het vervangen van duikersbruggen wat in 2024 geraamd stond. Hiervoor wordt € 430.000 overgeheveld van 2024 naar 2023.

Als gevolg van het doorschuiven van de kredieten is een rentevoordeel ontstaan in 2024 van € 98.401, in 2025 van € 4.878 en een nadeel van € 18.637 in 2026 en € 36.355 in 2027. Ook is er een eenmalig afschrijvingsvoordeel ontstaan in 2024 van € 171.768, € 116.383 in 2025 en € 94.693 in 2026 en € 7.748 in 2027. Daarnaast worden er eenmalige kredieten, welke beschikbaar zijn gesteld bij nieuw beleid 2023 (of eerder), doorgeschoven. Ook wordt er circa € 9.000 extra geraamd vanwege niet-compensabele btw. Dit samen heeft een eenmalig voordeel van € 826.672 in 2023 en een eenmalig nadeel van € 835.007 in 2024 en € 1.115 in 2025 tot gevolg. Er vervalt een investeringsbedrag van ca. € 714.000, wat grotendeels veroorzaakt wordt door het niet uitvoeren van het krediet 'Planvorming integrale projecten MIP' en de reconstructie aan de Almelosestraat. Daarnaast zijn bij de jaarrekening 2022 kredieten doorgeschoven, welke effect hebben op het begrotingssaldo en daarom aan de orde komen in de zomernota. Het voordeel van het doorschuiven is in 2023 eenmalig € 33.650. Kredieten die zich afwikkelen via reserves en voorzieningen hebben geen direct gevolg voor de exploitatie. Hetgeen in onderstaande tabel is het netto effect op het saldo van de zomernota. De totalen zijn verwerkt in bijlage 1 'Financieel overzicht'.

50

Bedragen in € Omschrijving

- is voordeel E/S

Rentevoordeel doorschuiven kredieten E bij ZN 2023 S

2023

2024

2025

2026

2027

-

-98.901

-5.378

18.137

35.855

-

500

500

500

500

Afschrijvingsvoordeel doorschuiven kredieten bij ZN 2023

E

-

-171.768

-116.383

-94.693

-7.748

Doorschuiven eenmalige kredieten bij ZN 2023

E

-826.672

835.007

1.115

-

-

Vervallen kredieten bij ZN 2023

S

-5

-14.214

-14.072

-13.929

-13.787

Overige effecten, zoals stelposten

E

-

157.238

122.698

122.698

-

Kapitaallasten i.v.m. doorschuiven kredieten bij jaarrekening 2022

E

-33.650

-

-

-

-

E

-860.322

721.576

2.051

46.142

28.107

S

-5

-13.714

-13.572

-13.429

-13.287

Totaal

51

Hoofdstuk 5: Paragrafen 5.1 Bedrijfsvoering Portefeuillehouder: Paragraafcoördinator:

Burgemeester A. Hofland Domeinmanager M. Lammerts van Bueren

5.1.1 Inleiding De druk op onze organisatie is onveranderd hoog door de ambities in het kader van de strategische opgaven, grote maatschappelijke vraagstukken en daarbij ook 'gewoon' het uitvoeren van de reguliere taken. In combinatie met een krappe arbeidsmarkt, waarbij vacatures niet snel (en soms niet) zijn in te vullen, legt dit een grote druk op de organisatie. Het samen met de raad en het college aanbrengen van focus op wat we wel en niet (kunnen) doen en het hebben van aandacht voor onze medewerkers is onze prioriteit. De prioriteiten die met het vaststellen van de kadernota zijn gekozen, geven richting. De nog vast te stellen aanpak 'Nieuw voor oud'- beleid zal hier ook aan bijdragen. Het vraagt continue focus en aandacht om ambitie en belasting van de organisatie enigszins in balans te houden. 5.1.2 Organisatie Arbeidsmarktbenadering Het aantal vacatures is onveranderd hoog. Enerzijds door nieuwe taken en ambities, anderzijds ontstaan vacatures door een natuurlijk verloop. Het vernieuwde werkgeversmerk is in mei live gegaan. Dit komt tot uiting in onze vacatureteksten, (social media) campagnes en vacaturesite. In het eerste kwartaal zijn 17 vacatures uitgezet en grotendeels ingevuld. Ook hebben we inmiddels een poule van 650 potentiële medewerkers die Raalte volgen.

Hoewel de wervingskosten per vacature dalen, vraagt deze vernieuwde aanpak arbeidsmarktbenadering en de stijging in aantal vacatures in ieder geval voor de komende jaren meer capaciteit en middelen. Voorgesteld wordt het werving en selectiebudget eenmalig met € 40.000 te verhogen.

Opleiden en ontwikkelen Wij zetten in op het bieden van mogelijkheden aan medewerkers om zich te ontwikkelen. Dit is een belangrijk speerpunt in het goed inzetbaar houden en daarmee binden van medewerkers aan onze organisatie. Onder meer met de lancering van ons nieuwe online leerplatform 'de Academy' wordt leren en ontwikkelen gestimuleerd. Met effect. In het eerste kwartaal 2023 zijn de opleidingsbudgetten al bijna voor de helft besteed. De verwachting is dat de komende kwartalen beroep zal worden gedaan op de resterende opleidingsbudgetten. Daarom wordt voorgesteld € 50.000 uit de reserve 'Opleidingen personeel' toe te voegen aan het opleidingsbudget 2023. Voorgesteld wordt het opleidingsbudget eenmalig met € 50.000 te verhogen ten laste van de reserve 'Opleidingen personeel'.

52

Vervangingsbudget bij ziekte De ervaren werkdruk blijft onverminderd hoog en heeft onze volle en blijvende aandacht. Ondanks dat is het ziekteverzuim nog steeds hoog: 5,5% (exclusief zwangerschap) in het eerste kwartaal 2023. Vanaf het 2e kwartaal zien we een lichte afname. De verwachting is dat het gemiddelde verzuim over heel 2023 zal uitkomen op circa 5 - 5,5%. Dit is weliswaar lager dan de piek van 6,47% in 2022 en in lijn met de landelijke trend, maar nog steeds veel hoger dan de jaren ervoor. In Raalte hadden we een substantieel lager verzuimpercentage dan het landelijke beeld (3,2% in 2020 en 3,78% in 2021). Dit is ook het percentage waar we naar streven. Voor 'reguliere' vervanging bij ziekte is in de begroting 2023 daarom een relatief beperkt budget beschikbaar van bijna € 300.000. Dit bedrag is per 1 mei 2023 volledig besteed. Om noodzakelijke vervanging bij ziekte gedurende het jaar 2023 het hoofd te kunnen bieden, is het nodig dit budget eenmalig met € 400.000 te verhogen. Voorgesteld wordt het budget voor vervanging bij ziekte eenmalig met € 400.000 te verhogen.

5.1.3 Loonsom en egalisatiereserve SPP Begin dit jaar is de nieuwe CAO-gemeenten afgesloten. Dit heeft tot gevolg dat de loonsom verhoogd moet worden met een bedrag van € 512.000. Dit bedrag is opgenomen in bijlage 2 'Loon- en prijsontwikkelingen' en kan deels worden gedekt uit de bijbehorende stelpost. Daarnaast zijn er autonome ontwikkelingen door functieherwaardering tot een bedrag van € 31.042. Dit bedrag is opgenomen in bijlage 1 'Financiële overzichten'. Voorgesteld wordt de loonsom structureel te verhogen met € 543.042.

De samenstelling van de griffie is gewijzigd waarmee deze overeenkomt met een minimale bezetting op een griffie, bestaande uit een griffier, raadsadviseur/plaatsvervangend griffier en een griffiemedewerker. Dat heeft als gevolg een structureel hogere loonsom van de griffie. Om de situatie op de lange termijn dekkend te krijgen, is per jaar ca. € 9.500 extra loonsombudget nodig. Voorgesteld wordt het loonsombudget van de griffie structureel te verhogen met € 9.500.

Het stimuleren en faciliteren van een sociaal veilige werkomgeving is een belangrijk speerpunt. Maatschappelijk is dit een actueel thema en ook binnen de organisatie hebben zich situaties voorgedaan die we in de toekomst graag willen voorkomen. Ook uit het medewerkersonderzoek komt dit als een belangrijk thema naar voren. De afgelopen periode hebben het College en het MT het onderwerp sociaal veilige werkomgeving de nodige aandacht gegeven. Afgesproken is hieraan vervolg te geven en daarvoor is een plan van aanpak opgesteld. Het doel van de acties in het plan van aanpak is het bevorderen van een sociaal veilige werkomgeving en de bewustwording hierover. Daarin worden medewerkers en leidinggevenden gefaciliteerd en is gewenst gedrag het uitgangspunt. Om hier structureel uitvoering aan te kunnen geven is aanstelling van een intern vertrouwenspersoon nodig. Uitgegaan wordt van gemiddeld 8 uur per week. Voorgesteld wordt om de formatie met structureel 0,22 fte en een bedrag van € 23.000 uit te breiden voor het aanstellen van een intern vertrouwenspersoon.

53

5.1.4 't Nieuwe Roalter werken De voorgenomen herinrichting en verduurzaming van het gemeentehuis is begin 2023 'on hold' gezet, omdat de kosten flink meer worden dan eerder werd gedacht. In 2023 wordt een scenarioverkenning voor het vervolg uitgevoerd. Naar verwachting kan in het najaar van 2023 een besluit genomen worden over het vervolg van dit project. 5.1.5 DOWR De eerste rapportage over 2023 is verschenen. De rapportage heeft betrekking op de eerste vier maanden van 2023 en is dus nog niet meer dan een indicatie van het resultaat over 2023. Het resultaat lijkt in grote lijnen overeen te komen met de cijfers over 2022, met uitzondering van DOWR-FZ als gevolg van de hogere energieprijzen. Per 2023 gaat het beheer van audiovisuele middelen binnen DOWR over van DOWR-FZ naar DOWR-I. Het gaat hierbij om de digitale vergaderfaciliteiten in vergaderruimten en raadzaal en aan screens in de publiekshal. Met deze overdracht wordt het beheer structureel goed geborgd, maar verandert ook de investeringssystematiek. Voortaan wordt op de investering jaarlijks afgeschreven, zodat er in de toekomst budget is voor vervanging. Deze verandering in systematiek vraagt in 2023 om een eenmalig budget van € 14.116. Deze wordt gedekt uit de egalisatiereserve DOWR-I. Vanaf 2024 vraagt dit om een structureel budget van € 41.543 per jaar.

Deze kosten kunnen worden gedekt uit het structurele voordeel van de DOWR-I en worden gevraagd via het nieuw beleid bij de begroting 2024. Voorgesteld wordt het budget DOWR-ICT eenmalig te verhogen met € 14.116 en dit te dekken uit de egalisatiereserve DOWR. 5.1.6 Digitale transitie De toepassing van data kan een belangrijke bijdrage leveren in het succes van onze opgaven, onze dienstverlening en onze bedrijfsvoering. Dat de kansen ook door het college en de raad gezien worden, bleek tijdens de themasessie met het college en de rond de tafel sessie met de rad. Om de mogelijkheden die datagedreven werken biedt concreet te maken, is een plan van aanpak vastgesteld. Hierin zijn zowel reeds bestaande informatieproducten omschreven als nieuwe mogelijkheden. De randvoorwaarden zijn daarbij benoemd, waarvan een gezamenlijk gegevensmagazijn (in DOWR-verband) een belangrijke is. Dat vraagt om eenmalige en structurele investeringen die terugkomen in de integrale afweging voor de begroting van 2024. 5.1.7 Bescherming persoonsgegevens en informatieveiligheid In 2023 is het privacyteam van de DOWR-gemeenten in capaciteit uitgebreid door de werving van twee extra privacy officers in het eerste kwartaal van 2023.

Daarmee kan invulling worden gegeven aan de doelstelling om in 2023 een groot aantal privacy- en informatieveiligheidsrisico analyses op werkprocessen in de gemeente Raalte uit te voeren. Naast de inzet van het privacyteam in bestaande werkprocessen is hun inzet ook gepland en noodzakelijk bij nieuwe projecten. Vanaf 2024 worden deze kosten meegenomen in de raming van de projecten. Dit was voor 2023 nog niet mogelijk. Deze inzet moet daarom voor 2023 nog incidenteel aanvullend gefinancierd worden. Voorgesteld wordt het budget voor Privacy en informatie veiligheid eenmalig met € 40.000 te verhogen. 54

5.1.8 Interbestuurlijk toezicht Het totaalbeeld interbestuurlijk toezicht is opgebouwd uit zes domeinen. Uit het beeld 2023 blijkt dat het totaalbeeld Raalte én alle zes onderliggende domeinen ‘groen scoren’. Dit betekent dat de gemeente haar wettelijke taken op deze domeinen goed op orde heeft. 5.1.9 Doorontwikkeling Planning- en controlcyclus In de rekeningcommissie van 21 april 2023 is nader van gedachten gewisseld over het gebruik van prestatie indicatoren in de P&C-documenten. De voorkeur hierbij is om ‘klein te beginnen’. Geopperd is om als pilot een onderwerp te kiezen binnen het sociaal domein, waarbij gedacht wordt aan het beleidsveld schuldhulpverlening. Voor dit onderwerp wordt in de komende periode een nieuw beleidsplan ontwikkeld en vanuit dit beleidsplan kunnen beleid en prestatie indicatoren dan aan elkaar gekoppeld worden met doorvertaling in de begroting. Daarnaast is in de afgelopen periode gewerkt aan de opzet van een meer strategische kadernota, welke in uw raad van 25 mei is vastgesteld. Ook is (onder externe begeleiding) samen met uw raad, ons college en de ambtelijke organisatie gewerkt aan de opdrachtformulering ‘nieuw voor oud’ beleid. Deze opdrachtformulering wordt binnenkort ingepland op de raadsagenda.

5.1.10 Rechtmatigheidsverklaring college Voor het verslagjaar 2022 heeft de externe accountant bij de jaarrekening 2022 van de gemeente een goedkeurende controleverklaring met een oordeel inzake getrouwheid en rechtmatigheid verstrekt. Vanuit een nieuwe wetswijziging is het college van burgemeester en wethouders vanaf 2023 zelf verantwoordelijk voor het afleggen van de rechtmatigheidsverklaring in de jaarrekening. De raad is hierover begin 2023, via de rekeningcommissie, nader geïnformeerd. Bij de jaarrekening 2023 zal een rechtmatigheidsverklaring van het college worden toegevoegd met de bevindingen over 2023. Alleen de bevindingen die de verantwoordingsgrens overschrijden zullen hierin worden opgenomen. Deze verantwoordingsgrens is voor de zomer van 2023 door de raad vastgesteld. 5.1.11 Vervanging financieel systeem De aanbesteding is afgerond en de opdracht is gegund. Bij het opstellen van het implementatieplan is geconstateerd dat een live gang per 1 januari 2024 niet haalbaar is in de nog beschikbare doorlooptijd. Dit zou een onverantwoorde druk op de drie organisaties leggen en ten koste gaan van de kwaliteit van de oplevering. De live gang wordt verschoven naar 1 januari 2025. Vooralsnog heeft dit voor de gemeente Raalte geen financiële consequenties.

55

5.2 Sociaal domein Portefeuillehouder: Paragraafcoördinator:

Wethouder G. Toeter Domeinmanager T. Schrör

5.2.1 Inleiding Vanaf 2015 zijn de taken vanuit de voormalige AWBZ-taken, de uitvoering van de Jeugdwet en de Participatiewet/WSW gedecentraliseerd. De beleidsonderdelen van de drie gedecentraliseerde overheidstaken in het sociaal domein zijn opgenomen in de programma’s 3 Onderwijs, werk en inkomen en 4 Maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp. Programma 8 openbare orde en veiligheid heeft raakvlakken met deze paragraaf. In deze paragraaf gaan wij met name in op de financiële stand van zaken. afwijkingen ten opzichte van de begroting 2023 weer.

We geven de

De opbouw van deze paragraaf ziet er als volgt uit:  Stand van zaken Sociaal Domein breed  Stand van zaken Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning)  Stand van zaken Jeugd  Stand van zaken Participatie  Ontwikkeling reserve Sociaal Domein  Resumé 5.2.2 Sociaal domein breed Beleidskader Vanaf 2015 is budgetneutraliteit per pijler Wmo, jeugd en participatie binnen het sociaal domein het uitgangspunt. De resultaten worden toegevoegd danwel onttrokken aan de reserve sociaal domein. De rijksbijdragen voor de gedecentraliseerde taken in het sociaal domein waren goed herleidbaar, omdat deze via een integratie-uitkering Wmo, jeugd en participatie specifiek werden weergegeven. Inmiddels zijn de rijksbijdragen Wmo, jeugd en participatie grotendeels overgeheveld naar de algemene uitkering en daarmee minder goed herleidbaar. Alleen de rijksbijdrage voor de sociale werkvoorziening en beschut werk worden nog specifiek door het rijk via een integratie-uitkering participatie weergegeven. Door budgetneutraliteit per pijler binnen het sociaal domein in stand te houden, neemt de betrouwbaarheid van de gerapporteerde resultaten af, omdat ze niet meer goed herleidbaar zijn. Daarom wordt voorgesteld om:  De budgetneutraliteit binnen het sociaal domein per pijler Wmo, jeugd en participatie los te laten.

Concreet betekent dit dat de budgetten aansluiten bij de werkelijke verwachte kosten per pijler in het sociaal domein en daar waar tekorten zijn wordt een taakstelling opgenomen. De werkelijke resultaten worden toegevoegd danwel onttrokken aan de reserve sociaal domein.  Bij de zomernota en jaarrekening 2023 wordt nog via de huidige wijze in de paragraaf sociaal domein gerapporteerd.

56

Compensatie voor loon-en prijsstijging Wmo en jeugd De kosten voor Wmo-taken vanaf 2015 en jeugd zijn toegenomen. De tarieven voor Wmobegeleiding en dagbesteding zijn met 4,74% gestegen. Op een volume van € 4.200.000 is dit een stijging van € 199.000. Bij jeugd is vanaf 2023 het nieuwe inkoopmodel van toepassing. Daarnaast zijn de tarieven voor jeugdbescherming/jeugdreclassering met 17,7% en pleegzorg met 14,3% toegenomen. De geschatte impact is in totaal € 708.000 structureel. Dit bedrag is opgenomen in bijlage 2 'Loon- en prijsontwikkelingen'. Ontwikkeling resultaten Wmo, jeugd en participatie De ontwikkeling van de beschikbare middelen en kosten van de drie decentralisaties in het sociaal domein zijn in de onderstaande tabellen weergegeven. Hieruit blijkt dat er een voordelig resultaat van € 852.000 op de Wmo taken vanaf 2015, een nadelig resultaat van € 1.752.000 op de jeugd en een nadelig resultaat van € 9.000 op het re-integratie/SW verwacht wordt. Dit is een negatieve bijstelling van in totaal € 1.146.000 ten opzichte van het verwachte resultaat bij de primitieve begroting 2023. De resultaten worden toegevoegd danwel onttrokken aan de reserve Sociaal domein. Bij de prognoses is ervan uitgegaan dat de compensatie voor loon- en prijsstijging Wmo en jeugd is toegekend. In het vervolg van dit hoofdstuk worden de mutaties 2023 per pijler verder toegelicht.

Ontwikkeling inkomsten Sociaal domein Bedragen in € Omschrijving

- is voordeel Begroting 2023

Bijgestelde begroting zomernota 2023

Mutatie 2023

5.917.000

6.051.000

-134.000

11.479.000 4.721.000 22.117.000

12.327.000 4.960.000 23.338.000

-848.000 -239.000 -1.221.000

Wmo-taken vanaf 2015 Jeugdhulp Participatie (SW/re-integratie) Totaal

Ontwikkeling uitgaven Sociaal domein Bedragen in € Omschrijving Wmo-taken vanaf 2015 Jeugdhulp Participatie (SW/re-integratie) Totaal

- is voordeel Begroting 2023

Bijgestelde begroting zomernota 2023

Mutatie 2023

5.438.000

5.199.000

-239.000

11.479.000 4.963.000 21.880.000

14.079.000 4.969.000 24.247.000